Google
This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
* Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
athttp://books.google.com/
BOUGHT WITH
THE INCOME FROM
THE GIFT OF
STEPHEN SALISBURY, P
OF WORCESTER, MARS.
(Claas of 1817).
ου. 7, 6g
hROUGHT WITH
THE INCOME FROM
THE GIFT OF
STEPHEN SALISBURY,
OF WORCESTER, MARS,
(Class of 1817).
———ó—
A —Ó— naa!
d
'
,
-
&
PATROLOGULE
CURSUS COMPLETUS,
SEU BIDLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGItA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,
OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM, —
SIYE LATINORUM, SIYR GR/ÉCORUM,
QUI AB EY O APOSTOLICO AD TATEM INNOCENTI ΙΙΙ (ANN. 1916) PRO LATINIS,
ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 1159) PRO GRECIS FLORUERUNT :
ι RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QUA EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICAE TRADITIONIS PER QUINDECIM PIUURA
ECCLESIE SAECULA,
WUXTA £DITIONRS ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CObDICIBUS MANUSCRhIFTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN
TER CASTIGATA ; DISBSERTA TIONIEUS, COMMENTARIIS VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINKNTER ILbUSTRATA ; UMNIEUS
OFrkhiBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS NOYISSIMIS S.£CULIS DRERENTUR ABSOLUTAS, DETECTIS
AUCTA ; INDICIBUS ORDINARIIS VEL ETIAM ANALYTICIS, SINGULOS SIVE ΤΟΝΟΑ. SIVE AUCTONES ALICUJUS
MOMENT! SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPUTULIS INTRA IPSUM TEX TUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS
SINGULARUM FPAGINARUM MARUGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTANQUE MATENIAM SIGNIFI-
CANTIBUS, ADORNATA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYTPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN
ORDINE àD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ;
BUCENTI8 ET QUADRAGINTA INDICIBUS SUB ONNI RESPECTU, SCILICET, ALPHABETICO, CHRONOLOGICO, ANALYTICP,
ANALOGICO, STATISTICO, STNTIIETICO, ETC., OPERA, RES grT AUCTORES EximisENTIBUS, ITA UT. NON SOLUM
STUDIOSO, SED NEGOT!IS IMPLICATO, ET ΑΙ FORTE SINT, PIGRIS ETIAM ET IMPER!TIS PATEANT OMXN*S
$5. PATRES, LOCUPLETATA; SED PRAESERTIM DUOBUS IMNENSIS ET GENERALIBUS INDICIRUS, ALTERNO
sci.ickT IGEILUM, QuO CONSULTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATKR, VKMUM ETIAM
UNUSQUISQUE. PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, ΙΝ QUOPLIDET THEMA SCRIPSERIT, UNO
iNTUITU CÓNSrICIATUR ; ALTERO. SCIIPTURAE SACIUE , kx Quo LEecroM οον-
ΡΕΝΙΝΕ SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SUONUM LOCIS
SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESKOS
USQUE AD NOYISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT ;
ΕΡΙΤΙΟ ACCURA1158IMA, CATERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDa, 81. PERPENDANTUR CHARACTERUM NiTIDITAG
CHART. QUALITAS, INTEGBITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSOMUM TUM TYAUIETAS
TUM NUMERUS, FORMA YOLUMINUM PERQUAS COMMODA 51BIQUE ΙΝ TOTO PATROLOGLE DECUKSU CONSTANTER
BIMILIS, PRkTII KXIGUITAS, PRUESERTIMQUE 18TA COLLECTIO UNA, ΜΕΤΗΟΡΙΟΝ ET CIIRONOLUGICA,
' GEXCENTORUM FRAGNENTORUM OPIUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM, VEL ETIAM
INEDITORUM, PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTBECA, EX OPERIBUS KT Μθ9. AD OMNES
£TATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM,
ET EX INNUMERIS OPENRIBUS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS ÜNICUM MIBADILITER EFFICII.NTIUM.
SERIES GR/ECA POSTERIOR
IN QUA PRODRUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUK ECCLKSI/E GRUEC/R ΑΒ Αγ PIIOTIANO AD
CONCILII USQUE FLORENTINI TEMPORA, ET AMPLIUS, NEMPE MORTEM CARDINALIS BESSARIQNIS,
Bibiilotheeco celeri univefase ,
SIYR CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIRNTIA RCCLESIASTICAS RAMOS RDITOBB.
PA rROLOGIA, AD INSTAR IP31US ECCLESIE, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIAS NEMPE LATINAM, AbIAM GRACO-LATINAM.,
AME PARTES JAM INTECRE EXARATAE SUNT. LATINA, 299 voruaiNiBUS MOLE &UA STANS, 1l TÜFRANCIS YENIT : GRAECA
DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GE/ECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATERALI COMPLE-
C1i TUR, ET 104 vor.uuiNa IN 100 TOMIS, PRO PRIMA SERIE, NON EXCEDIT. POSTERIOR VERSIONKM LATINAM TANTUM
EXBIBET, IDEOQUE INTRA B5 VOLUMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GRECO-LATINA AB 8 VOLUMINA TANTUM ATTIN«
CIT; DUM lIUJUS VERSIO MERE LATINA 20 VOLUMINIBUS EST ABSOLUTA. UNUMQUODQUE VOLUMEN GILACO-LA TiNUM ὃ,
UNUMQUODQUE MERE LATINUM 5 FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETI! HUJUS BENEPICIO
FRUATUS EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE LATINAM, sIVK GRACAM COMPARET NECKESSE ERIT; SECUS ENIM
CUJUSQUE VOI.UMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA RQUABUNT. IDEO, $1 QUIS TANTUM EXAT
LICET INTEGRE, SED SEORSIM, COLLECTIONEM GRACO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GRECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE
VOLUXEN PhO D vrL PROÓ FRANCIS SOLUM OBTINEBIT. ISTA CONDITIONES FOSTERIORI PATROLOGLE LATINA SERIEI,
PATRES AB INNOCENTIO 11] AD CONCILIUM TRIDENTINUM EXBIDBENT], APPLICABUNTUR. PATROLOGIA QUA MANUSCR!PTIS
IN BIBLIOTHECIS ORBIS UNIVERSI QUIESCENTIBUS CONSTABIT, NECNON PATROLOGIA ORIENTALIS, CONDITIONIBUS $PK-
CIALIBUS SUBJICIENTUR, ET IN TEMPORE 8UO ANNUNTIABUNTUR, S| TEMPUS EAS TYPIS MANDANDI NODIS NON DEFUERIT,
PATROLOGLE GRAECAE TOMUS CLYII.
GEORGIUS CODINUS. DUCAS.
) — D DRDERmamttsema.
-EXCUDRBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE, EDITOREM,
IN ΜΙΑ DICTA THIBAUD, OLIM P"AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETI& PANHISIORUM VULGO
DL'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MUENIA PARISINA.
1866
ο ς5οιη
ΑΡΗ Ὁ v9
TRADITIO CATHOLICA:
SAECULUM XV. ANNI 1400-1562.
ΓΕΩΡΓΙΟΥ
TOY KOAINOY
ΤΑ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ.
[m
GEORGII CODINI
OPERA OMNIA.
ACCEDIT
DUC, MICHAELIS. DUC NEPOTIS
. HISTORIA BYZANTINA
Α JOANNE PALJEOLOCO, ANNO CHRISTI 1541, AD ANNUM 1462;
/
ACCURANTÉ Έτ DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE,
/ BEBLIO THECA CLERI UNIVERSE,
8)VvzE
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICA RAMOS EDITORB.
————— EBD. Oe sme
TOMUS UNICUS.
— eÁ— —HNEND-Q-«eu E ÁÁ
vENIT 10 FBRANCIS CALLICIS.
CEXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
IN VIA DICTA THIBAUD, OLIM D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETIA PARISIORUM VULGO.
D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MUENIA PAIUSINA,
1866
TRADITIO CATHOLICA.
SA&CULUM XV. ANNI 1900-1862,
ELENCHUS
C c7
AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CLVII CONTINENTUR.
GEORGIUS CODINUDS CUROPALATA.
Georgii Codini Vita, res geste, scripta. eol.
De officiis et officialibus Magne Ecclesie et aule Cpolitana, ex edit. P. Jacobi
Goari et Jacobi Gretseri.
Jacobi Gretseri, S. J. in librum Codini de officiis et officialibus Magne Eccle-
sie et aule Cpolitane Commentariorum libri tres; quibus inserie sunt
J. Goari note et observationes.
Georgii Codini Excerpta de originibus Cpolitanis, ex editione Petri Lambecii.
De forma et ambitu urbis Cpolitane.
De signis, statuis et aliis spectatu dignis in urbe Cpoli.
De aditiciis Cpolitanis.
De struetora templi S. Sophie.
De annis ab orbe condito usque ad imp. Constantini Magni et de iis qui in
Cpoli regnarunt usqüe dum ab Agarenis capta est.
Anonymi breves Enarrationes chronographicee, editore et interprete Ans. Ban-
durio in 4mperio Orientali.
De sepulcris imperatorum que sunt in templo SS. Apostolorum, ex ejusdem
editione ibid.
DUCAS.
Duce Vita, res geste, Scripta, ex Hankio De rer. Byxant. Script. Grac.
Historia Byzantina, res in imperio Greecorum gestas complectens a Joanne Pa-
leologo, anno fChristi 1351, ad annum 1462; ex edit. Luparea Ismaelis
Bullialdi.
Anonymi .Ghronieon brere, quo Grecorum, Venetorum et Turcorum aliquot
gesta continentur usque ad annum 1523.
9
7ío
1167
l'arislis. — Ex typis J. P. MIGNE. |
^
ο cO Mut.
-
SECULO XV.
GEORGIUS CODINUS
"unu
NOTITIA.
(Fabric., Dibl. Gr. ed. Harles tom. VII.)
Georgius Codinus, amplissimo in aula CPolitana munere Curopalats pridem functus, po-trc-
mis Palzologorum (a) temporibus claruit, et imperio ipsi superstes fuit, siquidem libellum de impera-
toribus CPolitanis claudit f^) commemoratjone capta ab Agarenis sive Turcis urbis ann. 696t, hoc
est Christi 1453. Ex ejus scriptis exstaut :
4. Περὶ τῶν ὀφφιχιαλίων τοῦ παλλατίου Κωναταντινουπόλεως βασιλέων xaX τῶν ὀφφιχίων τῆς μεγάλης
Ἐκκλησίας : De officiis εἰ officialibus aule imperatorum. εἰ magna (c) ecclesie CPolitang. Agit ctiam
Codinus De festis plerisque et de imperatoris coronatione, inauguratione patriarchae, aliisque ; unde in al-
tero Bavarico codice ms. (d) titulus prieris partis conceptus est sic ;: Τὰ ὀφφίκια τοῦ παλλατίου, ἔτι δὲ
(a) Confer Allatium, De Georgiis, pag. 361; Ban-
ckium, De Bys. rerum scriptoribus, cap. 10; Wartho-
num Appendice ad bist. litterariam Cavei ad annum
C. 14t14, et Petrum. Laimbecium in brevi Diss. De
Codini vita et scriptis, qui^ negat, se GCuropalate
nomen in mss. Codicibus sex, quos vidit, offendisse,
putatque, impositum potius ideo, quol de ofliciis
Palatii scripsit, quam quod ipse dignitste curo-
palate functus fuerit. Cum tamen nomen lioc Cu-
ropalate invenerint Junius et Gretserus, non video
quare incredibile viteri. debeat, dignitatem Curo-
palatz gessisse. Quia autem in. aliquibus codici-
bus oniuitur, bioc apparet, esse nomen dignitatis,
neutiquam,vero proprium, quod non estquaerendum
aliud qnam Cedini, (Fagn.) Add. C. Oudin. Coi.
De seriptt. Eccl. lib n, cap. 10. Hamberger Z. N. 1V,
p. 735 sqq. Et Saxii Orom. 1, p. 450 sq. (Han.)
(b) P. 83 edit. Lambecii : Ἐπὶ τούτου (de Con-
sXantino Palaologo, uliimo imp. lequitur) : ἐγένετο,
οἷμοι, fj ἅλωσις τῆς αὑτῆς Κωνσταντινουπόλεως
παρὰ τῶν ἀθέων ᾽Αγαρηνῶν ἐν ἔτει ς2δξα', καὶ ἑγέ-
νετο δορυᾶ΄’ωτος ἡ πρὶν ῥασιλὶς πασῶν τῶν πόλεων,
ὃς καὶ ἁπεχτάνθη παρ)’ αὐτῶν ἑντῇ γενομένῃ Χαλά-
στρᾳ αὑτός τε xal πάντες ol λογάδες GytO0^v, xa
&xopicavo τὸν τοῦ μαρτυρίου στέφανον, μὴ θελῆσαι
περοδοῦναι τοῖς ἀνόμοις τὰ βασίλεια, μήτε μὴν θελἠ-
σας τὸν κίνδυνον διαφωγεῖν, δυνατοῦ ὄντος.
(c) Primum statim caput de. officialibus maguze
Ecclesi2, Goaro non vijetur esse Codini, οἱ in
duobus regiis uxss. Codicibus atque in auo. eorum,
quos e bibl. Bavarica Gretserus evolvit, desidera-
tur. Deinde ordo etiam capitum in diversis codicibus
est diversus. Vide Goari priefat. el notas p. 20.
[£t notit. codd. ]
(d) Secundum catalog. codd. Gr. bibl. elect. Bavar.
. 1, sunt in cod. 155 Liber de officiis et festis
alatii CPolit. et de coronatione imperatoris; itew-
que: dedesigpatione despoue et. patriarche, editus
nowine Georgii Coduns, curopalate ; descripti.)
Cpolis sub ejusdem Couini nomine edita; itemque
magne ecclesia. Soph;a: ; Catalogus. imperatorum
CPoiit. usque ad Manuelem Palzologum ; Catal.
patriarcharutp CPolitan. usque ad lsaiam etc, —
Pag. autem74, t altero cod, 195 : Curopalata, de
cflicis aule CPoliiang, et expositio Androuici,
quae nunc episcopales subjecta siut patriarcba.i
ParBoL. Gn. CLVII.
sedi CPolitanz. Adjciam süiuul brevitatis απ
aliorum codd. notitiam. — Florentis, in hibl. Laur.
Medic. cod, 15 plut, 70, 1. Excerpta ex libro
Chronicorum de originibus C Politanis, et unde uchs
dicta sit Dyzantium, inquo tameu eod. multa cx loc
libro fuisse ah exscriptore przeterimissa, ei alia tange
osita, animadvertit Bandin. de illo codice copiosus
imn Ct. codd.Gr. Laur. 2, p. 675. — 2. Ejcsdemlibe:
de ofiiciis Μαν Ecclesiz et anlze Cpolivanie, itidem
diversus ab edit, Veneta, tom; XVIII, part.$ p. 1sqq ;
praecedit. autem elenchus argumentorum. capp.
XIV, quorum prima Xll concordant. cum illis, quie
ex cod. Regio 1119 αερα, notante. eodem
Baudinio.— 5. Ejusdem aliud opusc. sine titulo; sed
est de annis ab. 0. C. usque ad impcrium Constan-
slini M. et de iis, qui in ipsa urbium regina
regnarunt a Constantino M. usque ad Constanti-
num, Paleologorum ultimum, sib quo. ab Agare-
nis capta est. Sequuntur de excidio CPolis, quie
vero àmanuensi potius, quam auctori adjudicauda
videntur Baudiu. l. c. qui illau particalam, et al a
quadam,'quibus|codici linis imponitur, Gr. exscribi
fccit. — Taurini, in bibl. Regia cod. 189, 1. Excer-
pta ex lihro Chronicorum (Hesychii). de originibus
C Politanis, eic. — 9. Codini Op. de oflicialibus pa-
l:tit, cui premittitur capitum index : qui cum diver-
sus nonnilul sit ab eo, qui legitur in edit. Veneta
ann. 1729. Confector Cat, Gr. codd. Taur. pag.
264, edidit illum Grac. cum versione Latiua;
animadvertit tamen, duo posirewa 46 imperato i-
bus, qui CPoli imperaruaut usque ad illius eversie-
nem, ab Agarenis factam, et de patriarchis ejus-
dem CPolis, versibus iaibicis, non reperiri in
editionibus ; penultimum tamen — edidisse L.inbe-
ciunr una cum excerptis Codini (compara, quie
paulo post de eod. Paris, notautur). Insuper adno-
lai, expleto indice eadem legi verba. qua indici
Grelseriano libro ll ejusdem commentariorum | iu
Codinuin capite primo subserip:ia sunt: qui£ qui-
dem quid ad indicem perlineant, non videt aucto«c
catalogi. Denique idem adnotat, non omnia capita,
qui exhibeaniur in eleucho, esse etjam iu texiu
codicis ; deesse nonnula, desiderari caput de ot
ficialibus Ecclesiz. aliaque recedere ab ordiwe
aut lectione editionis.—1u cod. 257. (pag. 370. cat.)
1. Excerpta ex Chronicis de originibus urbis Clolecs.
l
- o. e
41 GEOnGIUs CODINUS. | 1!
(X3 τὰς τάξεις τὰς γενοµένας by ταῖς ἑορταῖς el; τὸ malAátiov, xai πῶς τὸν βασιλέα στέφεσθαι δεῖ, καὶ
περὶ προὔλήσεως δεσπότου xal πατριάρχου, xai ἐθῶν γινοµένων Ev τῷ παλλατίῳ. lunc librum e co-
dice Julii Pacii descripsit, et Grzece cum versione sua, wotiset indicibus amplissimis primus edidit
- Franciscus Junius, latens sub nomine Nadabi Agmonuil, ann. £588, apu! Joannem Mareschallu n (e) Lug-
dunensem, 8. Postea liec eadem editio, additis aliquot plagellis novoque titulo, in quo Francisci Junii
nomen, exposita est In Commelint officina 1596, 8. Quanquam Jacobus Gretserus. Junium reprehendit,
"quod novam editionem non adornarit et a se pleno sacco sparsos eerores non correxerit, adjutus codicibus bi-
bliotecee Palatine, εἰ flaphaelis Seileri exemplari, quod erat apograplium codicis optimi Auguslani : nam co-
dicem olim fuisse in bibliotheca inclyte reipublice "Augustane, testis. δεί Hieron. Wolfius prafa-
tiene ad Nscetam, εἰ ipse. Seilerus, qui inde Grece descripsit et Latine vertit, tametsi versionem. suam
in vulgus exire nunquam permisit. Dico olim fuisse, jam enim non est, sed amissus est, ui ante aliquot av-
nos ex amplissimo domino, Marco Velsero, duumviro Augustano, intellezi : nescitur, cujus negligentia. vel
[raude perierit. Tot ergo subsidiis (a Frehero, cui a. 1596 librum dicavit) instructus Junius, preseriim
translat;one Seileriana debebat Codinum α capite ad calcem recognoscere, plurima el gravissima menda
emendare, librumque ab erroribus liberum lectori proponere. Ab eo tempore nonnulla satis acerbe, ut so-
let, castigavit ac reprehendit in Junii versione et adnotationibus idem Gretserus notis ad tomum ope-
τίς De cruce, Ingolstadt. 1600, &, editum p. 577, 587, seq. 599 sq. 606 q., 609 sq., 645 sq., etc. Idem
a. 1602, 8, Ingolstadii edidit notas et varias lectiones in Codinum ex duobus mss. cod. hibliotliecz
.Bavarice et uno Lautlierianz, ad. calcem commentlariorum Mureti in. Aristotelis. Ethica, QEconomicc,
Platonis De Rep. libros duos et Xenophontis 'Avá$act; Cyrl. Deinde ejusdem Gretseri facula, Codino ac-
censa, prodiit ibid. 1601, 8, vna cum Mureti notis ad Sallustium et quinque primores Annalium Taciti
libros. Denique totum CoJdini opus ad tres illos codices castigatum cum nova versione sua, et tribua
commentariorum, observationum et emendationum libris, et dissertatione de imaginibus nom manu-
factis Greiserus vulgavit Paris. 1625 fof. ex efficina Sab. Cramoisii (f). Quanquam vcro inulta recte Giet-
serus in Codino vidit, multa etiam Meursiano Glossario (gy) Grrco-Barharo adjutus potuit rectius |in-
terpretari : non ininus tamen Spicilegium et ipse sat amplum Jacobo Goaro prabuit, qui in editione Co-
— 9, De officiis et officialibus ου] CPolitanz, tuin
de annis ab orbe condito usque ad iinperium Con-
stantini M. et de ii& qui a Constantino M. CPoli
ryegnarunt, una cum opusc. de templo S. Sophie.
— Opus de officialibus palatii CPolitani est quo-
que in cod. 107 n. 4, cum appendice de officiis
Magn:e Ecclesiz ; et in cod. 282. [οἱ. 208. (pag. cat.
eit 385.)— Paris. in bibl. publ. est Colin. De orí-
ginibus CPolitanis aut excerpta ex illis in novem
cod. — De ο(βοίῖς aulz CPolit. in quinque codd.
et ée edis Sophie structura - in codd. 1726, π. 4,
4766, u. 5, 1788. V. Indicem ad vol. ll catalog.
mss. Paris. bibl. ln. cod. 1726, n. 2, Codino we
ofliciis, eapp. XIl, index est praílxus, quiaddit
capui ΧΙ, cujus priore parte exhibetur Catal.
chronologicus et historicus imperatorum a Conu-
s'antino M, ad. Constantinum Palzologum ; altera
autein, patriarcharum CPolitanorum a. Metropha-
5e ad Ísaiam nomenclatio, versibus iambicis,
Greca lingua vulgari. Sed. utrum Codinus capitis
illius auctor sit, dubitat confector catalogi Il. pag.
$93.— In codd. 1788, n. 1, Cod. de signis, statuis
εἰ aliis spectotu dignis, que CPoli conspiciuntur.
— Viudotonz, in bibi, Ciesarea, cod. 133, n. 16,
Codini Catal. officiorum magna eccl. CPolitan:e
. S. Sophiz, quem Lambec. in conm. Vll, pag. 551,
ο od. Goari couferre suadet : idem in vul.
Vill, pag. 136 sq. corrigit et supplet Codini librum
de zbticiis CPolit. — 1n eod. vol. VIIJ, pag. 963
δι. cod. 80, fuse recensetur, in quo est n. Z, no-
"ine aucturi$ not. addito, narratio. de structura
templi CPul. S. Sophi:e, ibique contra Frauc.Com-
beíüisium, adversarium, muita pro se dicit, loca
quzdam emendat ex. codice, et de tempore, quando
et quaudiu templum illud sit exstructum, disser!t,
— |n cod. 292 n. 11, Excerptum δι Couini Origin.
etc, (Lambec, V, p. 526.) secundum catal. codd.
Anglie Lom. ἓ, 1n bibl. Bodl. inter codd. Heur. Sa-
viln, n. 655, Codini Origines, etc., €um Catalogo
imperatorum et patriarcbarum, — Toi. 1, in Cat.
codd. eccles. Wesunonaster. n. 1094, Cod, Origi-
nes Cl'ol. — Inter codd. Voss. u. 2:29, De origin.
eic., cui emendat. ct notis mauu Jos. Scaligeri,
L|
— Tu bibl, Jacobza, n. 8582, Codini πάτρια Κων-
σταντινουπόλεως etc. et n. 8585, de officiis Magnae
Ecclesiz et palatii, — In bibl. Escorial. Codin. De
honoribus, dignitatibus et officiis palatii. CPuli:.,
teste l'luero in Itiner. per Hisp. pag. 110. — Ma-
triti, in. bibl. Regi: cod. 29, Guropalate (n. Geot-
m Codini) De officialibus palatii CPo'litani οἱ
agua Ecclesixm liber, item notitia meiropoleeu,
arcuiepiscopatuum et episcopatuun Graecorum, iu-
certo auctore ; singula et quibus in rebus co.
hic ditferat ab editione, curate receuset. lriarte, in
bill. reg. cod. Gr. pag. 138 sqq. (Hahar.)
(e) Francofurti prodiisse lianc editionem, scribunt
lleuck:us e& Warthonua, Sed puto Heidelberg:
potius, licet Fraucofurtensi seuatui sit. ab editore
qui Francofuru ad Mouum illo tempore versaba-
tur, dedicata, (Faga.) Copiose recenset hauc et
reliquas editt, enarrat controversiam et de Codiao
aue Junio agit Frevtag. in Appar. liter. 1l. p.
954 sqq. (Hanr.)
(f) keruui. Gr. et Lat. cun. comment. in Gre-
teen Operibus, toin. XV, p. 1. 8qq. Ratisbuuz, 1751.
ARL.) )
(y) Goarus in praef. : Quam infeliciter Jumus ἐν
elucidanda verborum, quibus. usus. est. Godinus,
obscuritate. desudaverit , Meursii in. piuribus locis
demunitrat, emendatio , et. iustituia per. Gretserum
versio ας in amplis diseriisque. commentariis ejus-
dem Codini illuuratio: sed cum ea qua. Gretserus
€lute vivebat, voces ille neoiericg Greci nondum
t4 occidwas paries essent. allate, propterea venia
dignus esl vir sane de re litieraríia bene. meri-
tus. — Non enim ille solus. esi, qui ad scopulos,
quos Meursii Glossarium ex poliori parte ὁλοδάρ-
tapov erponil, allidut. Is eui cum germanam
Grecarum ac vugurium tocum mentem non. &it
asseculss, sequacibus foveam [ecit, in quam ipse
prior lapsus, nisi a recentioris Graicunica lingug
beue perito corrigatur, illusiretur, ac inhnitis pro-
pemodum, qux possent. addi , dictionibus (uti a
Caugio postea feliciter et docte pruestium est), au-
gealur, [acilem «adhuc secuturis ργά θε lapsus occa-
siue.
13 ' ΝΟΤΙΤΙΑ. . 11
dini nova legia Parisiensi 4048, ful. (h) Graeca ad duos codices bibl. Regie ct tertium Alatianum emen.
davit, versionem per singulas paginas castigavit, novasque peretuditas notas $u2s, in quibus "e iniu
aliquando, vut p. 70) vindicatur (i) addidit. 798 Adjuuxit etiam ineditos ante officialium. ecclesie
et aula: CPolitane catalogos ez mss. Regiis p. 5, 7, 56, el ex Mazarinianis Matthei, p 'esbyteri, mona-
chi et medici (μοναχοῦ (k) καὶ θύνου) opusculum, versibus scriptum politicis, περὶ τῶν ὀφφιχων τοῦ παλ-
λατίου τῆς Κωνσταντινφυπόλεως pag. 8, 58, οἱ alterius Anonymi, versibus iambicis p. 40 ; uec non ex Al-
latianis, pag. 9. Praerea Grxxce ei Laiine Grecorum episcopatuum διατύπωσιν, ante octingentos annos
4 Leone Sapiente imp. digestan et in Caroli 3 S. Pauto. Geographia ecclesiastica pridem. editam, sed
per Goaram ad alium coiicen castigatam, p. $57 --- 562. 2) ᾽Αναχεφαλαίωσ.ν πατριαρχῶν καὶ συναρί-
θµησιν τῶν ἀποστολιχῶν θρόνων, pag. 903 — 381. Quai idem Carolus a S. Paulo e codice Vaticano
dederat, $) Τάξιν προκαθεδρίας τῶν ὑπὸ τὸν ἀποστολιχὶν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως τελούντων µητρο-
πολιτῶν xal τῶν ὑπ αὐτοὺς ἐπισκόπων p, 581 — 599 ex editione Gretseri ad Codini calcem, nag. 1415
collata cum ms. Regio et cum jure Graco - Romano Freheri, pag. 90 sq. 4) Ἔκθεσιν βασιλέως κύρου
Ἀνδρονίκου τοῦ γέροντος, ὅπως νῦν ἔχουσι τάξεως αἱ ὑποκείμεναι μητροπόλεις τῷ πατριαρχικῷ θρόνῳ tf;
Κωνσταντινουπόλεως p. 400— 409. Hanc Androniei Senioris Ρα] φοἱοβί imp. Expositionem piimus ad
Codini calcem Junius, p. 219, et illius exemplo Grelserus, p. 417, ediderat. 5) "Ex0estv. νέαν, ὅπως vo»
γράφει ὁ Κωνσταντινουπόλέως πατριάρχης τῷ πάπᾳ xal τοῖς λοιποῖς πατρίαρχαις καὶ ἀρχιεπισχόπο:ς
καὶ μὴν καὶ τοῖς μητροπολίταις καὶ τοῖς χοσμικὰς ἀρχὰς διϊθύνουσιν, Expositionem novam, quomod»
CPolitanus patriarcha ad papam, reliquos patriarchas et archiepiscopos, sed εἰ metropolitunos, cunctosque
seculares dignitates moierantes nunc scribat, p. 40 — 419. 6) Parti.cnii, patriarcha: CPol. epistolam for-
watam, qua prosecutus est Philippum de Harlay Comitem de Cely, legatione functum regis Gurisiianis- |
simi ad Turcarum imp. et Urbani VIII papse Homani epistolam ad eumdem Harkeum, p. 420 sq. Ut. a4
Codini librum revertar, illius 1198. codices prater cos quus jam laudavi, eliam Vaticanum, Segriacen-
sem et Sfortianun memorat Allatius, De Georgiis, p. 562, notatque, stylo incompto ac barbaro et, qui
ea alate in populi plebisque usu erat, seripsisse ; Preter enim, inquit, rerum ac nominum difficilem iu-
teiligentiam, sepe etiam isse modo loquendi agresti εἰ duro sententiam o6turbat εἰ obcacut, quei eiiam ex-
scriptorum erraia, diclionesque extera loco propriarum, doctorum incuria. intrusee, redaunt obscuriorcm.
Pleraque ex Cantacuzeno aliisque recentioribus historicis prope verbatim ex.cripsit, ut. inter aiios. adno-
tarunl Pontanus (I) et Gretserus.
Παρεχθολαὶ ἐκ τῆς βίθλου τοῦ χρονιχοῦ περὶ τῶν πατρίων τὸς Κωνσταντινο»πόλεως» Excerpta ez libro
Chronice de originibus CPolitanis. Librum chronicum intellige Hesychiiillusttrs, de quo dixi supra pae.
944 sq. [ubi v. not. (/j] ubi el de variis hujus libri editiovibus : ex illo enim pleraque verboteuus Cc-
dinus expressit, cateris, ut Lambecio notatum, additis e Glyc:e Annalibus, Chronico Alexandrino et alio
hactenus non edito lulii Pollucis, Christiani scriptoris, qui antiquo — illó. Polluce, cujus Onomasticon
Commodo imp. dedicatum liabemus, aliquot s:eculis-est recentior. Prodiere hi: Codini παρεχδολαὶ pri-
mum cum Georgiis Dousz, laui F. versione Heidelberg apud Commelipum 15906, 8, et additis Jo, Meur-
sii netis Genev. 1607,8 ; denique cum versione et eruditis. notis Petri Lambecii Paris. e typographia
Regia, 155, fol. (m). Hic Lanjbecius longe locupietissimsm Codinianorum excerptorum editiumem | dedit
in qua longe plura Grace et Latine exbibentur, collatis codicibus mss. compluribus, duobus Holstenia-
uis, quorum unum Holstenius, Lambecii avunculus; a Peirescio acceperat, alterum e. Vaticauo. codi 9
deseripserat, tertio Is. Vossii ex codice Britannico : quarto lac. Surmondi, quinto regio Paris. et sexto
denique Romano e bibl. Vallicellana. Iude in Lambeciana editione post illa de originibus CPol. sequun.
tur: Περὶ τῆς σχηματογραφίας Κωνσταντινουπόλεως, De forma et ambitu urbis CPolitana, pag 114. Περὶ
Αδιαθήνης, De Adiabene, regione Asiz ultra Tigridein, fluvium in qua Naphitlia provenit, p. 43. Il: ok
ἀγαλμάτων, στηλῶν χαὶ θεαµάτων τῆς Κωνσταντινουπόλεως De signis, statuis (1) et aliis spectatu dign s
CP. ibid. Quz in Lau:beciana editione leguntur pag. 19 B. a verbis Éógnulag τῆς γυναιχὸς usque ad p.
21 D. τοῦ πραοτάτου, ea Grece e codice Davarico vulgaverat Gretserus, lib. ll Observationum ad. Co-
dinum De officiis, cap. 19, quemadtvodum et Hla, quv pag. 23 B a verbis Περὶ τοῦ xíovoQ τοῦ φόρου
() Recus. Venet. in Cerpore Byzant. etc. 1729.
V. supra in h. vol. pag, 526, ei Baumngarten. Aach-
richten νο einer. llallisch. Bibl. unn. V, pag. 449
$q:. HARL.)
Uu) Non pauca etiam, qua pro Junio, socero suo,
possit reponere, babere se professus est. Vossius
lib. it De. historicis Grecis, p. 908, testatus insu-
per pref. ad libros de historicis Latinis, Juniuim
uovam fuisse molitum Codini editionem, solo ty po-
graphi consilio suppressam, in qua maguan partem
«repturus fuisset Gretsero occasionis ita in eum
debacchándi.
(k) In ms. Yindobonensi, triginta versibus auctiore
pro ἰατροῦ legitur οἰχτροῦ. Vide Lambecium 11l, p.
93. θύτης vero est hieremonachus. Mattlieun hunc
post Alexii Augeli tempora scripsisse notat Ilan-
ck.us, Η, B, p. 680, de scriptoribus Dyz. Fortasse
is laud diversus a Matthaeo Blastare.
(!) Jac. Pontanus, ad Caniacuzeni lib. 1, cap. 41,
pag. 991 ; Greisetus, ad Codinum lll, 12, p. 97v,
edit. Gramoisiau.
(m) Hanc Laumbecii edit. recenset. Kollarius in
Lamb. conn. de bibl. Caesar. vol. l, p. 448 bile
Add. Baumgarten, Nachr. von einer Hallischen Bibl.
(on V, pag. 445 sqq. -— Hec. est illa edit, Veuc-
uis in corpore ete, V. supra in b. vol. p. $525.
(llanL.)
D (n) Pleraque hujus partis vulgaverat etiam G.
0tls4.
τρ GEOHRHGIUS CODINUS., 15
usque ad terba pag. 28 C. Τὸ αἰδοῖον φανῆναι µοιχευθείσης. Caterum, qui de signis sive 'simulacris
gentilium Codinus hic narrat, desumpsit e Phornuto et Jo. Lydi, Phila/elphiensis, libro De mensibus (o)
e quo Suidas etiain, ut Lambecio observatum, eadem hausit, Reliqua de statuis et. rebus, in urbe spe-
c:atu dignis. ad verbum fere descripsit ex anonymi collectaneis antiquitatum CPol. quibus titulus Hapa- .
:στάσεις αύντομοι ypavixat, quas primus e codice regis Galli Lambecius cum notis suis ad calcem Co-
dini. pag. 85 — 105, vulgavit Grace, observatque, excerptas essc e Theodoro Lectore, Papia, Eusebio
Socrate, Marcello lectore et compluribus aliis scriptoribus. Anonymi Collectanea eadem longe emenda -
dius ab illo tempore Greceet Latine eum versione sua et notis dedit Frauciseus Combefisius in Fascicu-
{ο rerum CPolitanarum, ad calcem Allatii De Simeonibus, Paris. 1664, 4. Cumque Lambeclum in notis
illis non raro perstringat, Lambecius ei respondere voluit in nova, quam pollicitis est, Codini eJitione,
quam supplemento Corporis Hist. Byzantinze ex bibl. Caesarea potissimum instruendo — inserere voluit.
Vide lib. 1n Commentar. de bibl. Vindoben. p. 136. [libr. viti, p. 970 Kotl.] Sed illud Supplementum nun-
quam lucem vidit ip). Sequitur in prima illa et ultima Lambeciana Codini editione ejusdem scriptoris Περὶ
κτισμάτιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως, De templis, monasteriis et aliis edificiis CPolitanis, pag, 91 — 64;
et Περ) τῆς οἰχοδομῆς τοῦ ναοῦ τῆς ἁγίας Σοφίας, Destructura templi S. Sophie et SS. Apostolorum p.
04 — 14. Qua pars etiam in Georgii Dousz editione legitur, ac denique Περὶ τῶν ἀπὸ κτίσεως χόσµου
ἑτῶν µέχρι τῆς βασιλείας τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, καὶ περὶ τῶν βασιλευόάντων Ev αὐτῃ τῇ βασιλίδε
τῶν πόλεων, µέἐχρ: καὶ αὐτῆς τὴς παρὰ τῶν ᾽Αγαρηνῶν ταύτης ἁλώσεως, De αππἰ» ab-orbe condito usque
ad imperium Constantini Magni ; et de iis qui a Constantino Magno ín ipsa urbium regina regnarunt,
usque dum ab Agarenis (a. C. 1453) capta est, pag. 75 —85. [De codd. jam supra egimus.]
Subjicitur in calce voluminis Ἑρμηνεία τῶν ὀφφικίων τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης Ἐκκλησίας ἃ διερμηνεύ-
0502» κατὰ τάξιν. Ánonyani explicatio officiorum S. ac Magna Ecelesizx CPol. secundum eorum ordinem :
quam Bernardus Medonius, Tolosas, e ms. codice Caroli Monchalli, archiepiscopi Tolosani, primus edi-
dit, Latinamque versionem suam et Glossarium, atque in margine notulas adjunzit. .
Exstat quoque, sed quam Lambecius merito owisit, abeodem &Cokdino versa Grece Μ΄ .a Gregorii 1
papa, quam cum illa Greca interpretatione (utraque lingua, non Grace tantum, ut Wartbonus scribit)
Paris. 1595, 8, edidit Fed. Morellus, quocum illam cemmunicaverat Joannes a S, Andrea, ecclesiz Pa-
risiensis canonicus. In bibliotheca Barberina memoratur przterea editio Paris. 15835, 8, quam non vidi.
"Exstat et Grece et Latine in Frontonis Duezi Auctario Bibl. Patrum Paris. 1624 tom. XII. Scias, lector,
inquit Allatius, De Georgiis, p. 362, hanc eamdem Missam, multo auctiorem ei perfectiorem legi in bibi.
-Barberina cod. 15, qua tamen dicitur ab Emanuele Chrysolora esse in linguam Grecam conversa : Λειλουρ-
γία μεταγλωττισθεῖσα ἀπὸ Λατινικῆς διαλέχτου εἰς thv Ἑλληνιχκὴν, παρὰ χυροῦ Mavovhà τοῦ Χρυσο-
λωρᾶ. Initium ident est, quod in illa, qua Codino tribuitur : 'O µέλλων ἱερουργήσειν ἱερεύς, etc.
-Prodiit etiam cum Codino Lambeciano ejusdem Emmanuelis Chrysolorz (q) epistola ad Joannem Palzo-
(o) Eit. a Nicol. Schow. Lips. 1791. 8. (lant)
(p) Fdsciculum-tamen.schedarum variar. ad el.
ruam reliquit, de quo vid. Kollarium in Suppl.
ad Lamb. p. 775 δι. et Nessel. σαι. Vl, p. 146.
(BanL.) . JL
(q) Hic est qui ex Grecia, a Turcis opprimi ecepta,
-wirisque ejus nobilibus et eruditis inter. primos
Graecas litteras iu Latium reduxit et im Italia. ipse
substitit, cum Joannis Paleologi nomine legatio-
ucm pro auxilio adversus hostes iinpetrando. obiis-
«et. Docuit Grzveas litteras Venetiis primum, deine
Klurentix et Rome ac tandem Ticini, aique e vita
decessit -Constantiz a. C. 1415. Ejus Epitaphium
Laubecius Epistolis premisit, quod etiam legitur
in Historia concilii Constantiensis, quam viro
, preestantissimo Hermanno ab Hardt. debemus, tom.
! |, p. 10 sq." Addes, si vis, Jovii Elogia, p. 41;
' Martinum Crusium, lib. v, Germano-Grucig, p... 54
(ubi etiam de Joanne Chrysolora, Francisci Phi-
ielphi socero, viro itidem docfissimo,) Isaaci Bul-
larii Academiam scientiarum, tom. ], pag. 265;
lianckium, De. scriptoribus Byz. lib.i, cap. 51;
Kounigium, im. bibl. Pauli Freheri, Theatrim viro-
rum. tllustrium, p. 1425, sq. etc. [H. You. der
Mardi, memoria Ghrysolore, Helinstad. 1718, 8. —
€. Oudin. Comm. de scrip. eccl. tom. MI, p. 120.
— Osservazioni di D.G. intorno a Emanu.llo Chi y-
-olora, Ristoratore delle lettere greche in. Itulia, in
JAaccolta d'opusc. scientif. tom. XXV, p. 241 sqq.
uni queque pag. 291 εἰ 523 sqq. inserte sunl
Andr. Juliani Orat. in funere Man. Chrysolorz, et
Guarini Veronensis epistole ΣΥ de Chiysolora. —
Menus in. Vita. Ambrosii Camaldulensis, p. δυ]-
$64. — lluniphr. Hodius, De Grecis. illustribus L.
Cr. instauratoribus, Londiu. 1798, 8, Ρ. 12, ex
quo indicem librorum, ab Emman. Chrysolora
confectorum, et alia paucis repetii, et plura de cod.l.
atque editi. przcipue Erotemaium collegi : alios-
que VV. DD. laudavi. — Editionis Aldina (iu
fiue : Venetiis in. aedibus Aldi MDXID), cujus
exemplar nactus sum, inscriptio plenior hxc est :
Ἐρωτήματα τοῦ Χρυσολωρᾶ. Περι ἀνωμάλὼων fv-
µάτω». Περὶ σχηµατισμου τῶν χρόνων ix τῶν»
Χαλκονδύλου. Τὸ τέταρτον τοῦ Γαζή, περι συντά-
ξεως. Περὶ ἐγκλιτιχῶν. Mi» µονόατιχοι &x δια-
φόρων ποιητὠν. Erotemalta Gliryso'ore. De anoma-
lis verbis. De formatione temporum ez libro ( Deme-
trii) Chalcondyle, Quartus Gaz de constructione.
De Encliticis, Senientic monostichi ex sariis poetis.
Aldus, cum ejus iusigui typogr. in 8. -— Bandiuius
in Catal. codd. gr. Laurent. 1], p. 159 sq. plura
scripsit de Manuele et De:netrio, Chrvysoloris, re-
censuit cod. 20, plut. 6, in quozcontinetur 1) Man.
Curysolorz comparatio antique et ον Roni,
epistola ad Jo.-Palaeelogum imp r. Hc eadam
est epist. quam ctum duabus sequentibus in ed.
Venet. p. 81 s4. 97 et 98a. Liimbecio editam
esse, jau aduotasit Eabric., et quam a Fraucisco
Alearuo, Verouensi, Latine versam esse, ex Mabil-
lonii Musep italico, tow. 1 p. 98 animadveiit Bau-
din. 2) Ejusd. Mau. Chrysol. altera epistola. Ko-
ma ad Joanuem Chrysoloram exarata ; 5) Ejusd.
tertia ep. ad. Deineuium Chrysoloram, Home iu-
dem data, in qua se imultum delectari vetustis sta- -
tuis significavit; 4) Ejusd. quarta epistola ad
Pallanteiu. de wiorte. sui frauris Manuelis, consola-
ιτ J. GOARI EPIST. DEDIC. 18’
logum imp., qua σύγκρισις sive comparatio veteris ac nove Koma continetur pag. 101 — 196, Grece
e: Latine, cum ejusdem Lawibecii versione, Sequuntur deinde, sed Grzece tautum, binae ejusdem Emma-
ruelis jam ὠμογέροντος, epistole ad Joannem Cbrysoloram οἱ Demetrium Chrysoloram, Koma scriptie
et Greiz absentiam Rom:e laude solantes. [Conf. D. Berner, De doctis bominibus Grxcis Litterarum .
Groeearum iu Italia restauratoribus, Lips. 1750, 8 ; de Emm. Chrysol. pag. 1 sqq. in specie de ejus epp.
pag. 10 sq. et 22 sq. (Hanr.) - ) MN
[n notis ad Codinum, pag. 187, Lamhecius Grece publicavit ineditam ante orationem, habitam a Pho-
tio, CPolitano patriareha, in Encaniis nove ecclesie (r) B. Virginis a Basilio Macedone posta. C. 879,
quo restitutus est Photius, In imperatorio palatio CPolitano Kalendis Maii dedicat. Titulus est : Φωτίου
τατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ἔκφρασις τῆς Ev τοῖς βασιλείοις νέας ἐχχλησίας τῆς ὑπεραγίας θΘεοτό-
κου, ὑπὸ Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος οἰκοδομηθείσης. Incipit : Φαιδρὸν ὁρῶ τῆς παρούσης ἡμέρας τὸν σύλ-
Ἰογον. Eamdem orationem Grezce et Latine cum versione sua dedit Franciscus Combefisius in Manipulo
rerum CPelitanarum, ad calcem Allatii deSimeonum scriptis Paris. 1065. 4, pag.304 seq. De Photii Bi-
bliotheca et aliis scriptis infra suo loco.
toria, docta quidem et diserta, eujus initium spe- — De antiqua et. nova Roma, quem Gesnerus Grace
ciminis loco Grace evulgavit Baudin. Ἱ. c. pag. refert exstare in bibl. Medicea, et quem Vulcanius
140, et in nota 1, plura de illa aliisque Chrysolor& — voluit in lucem dare, illam ipsam epistolam lon-
epistolis attulit, — Epistole ad regem Jo. Chryso- —giorem esse, quam Lambecius Graece et Latine edl-
loram, Demetrium Chrysol, a. Pallantem in obitu — dit. Ejus De processione Spiritus sancti contra Grae-
(nani fratris. Manuelis consolatoris, a Bonav. cos, quod laudat Allatius contra. Creygthonum ,.
ulcanio Latine verse, exstant in in Bibl. Leidensi. — míror που editum esse in ejusdem. Grecia ortho.
V. Catal. p. 245, n. 50. — Adde de tribus Chryso- — doxa. Incipit: Ῥωμαίοις γράφων. .
loris infra in vol. X, p. 592 sqq. [Hant.]— Hujus (r)In Vita Basilii, scripta a Constantino Por-
Emmo.nueli» Chrysolorz Eroremata Grammatica pro» — phyrog. n. 55, templum illud, sive νέα pasion
dierunt Grace Árgentor. 1516, 4. (m. 8.] Venet. ἐχχλησία, condita traditur in honorem Christi, Mi-
4549, 8, et cum Latina versione Paris. apud We- — chaelis archangeli et Elie Thesbita.
chei. Caterum non dubito, librum Chrysolorz
GEORGII CODINI
DE
OFFICIIS: MAGNE ECCLESIE ET AULE CPOLITANE
LIBER.
EMINENTISSIMO S. R. E. PRINCIPI
MICHAELI MAZARINO
AQURENSIUM ARCHIEPISCOPO. .
—
Quanto magis zmula Graecarum Gallia litterarum, eminentissime cardinalis, primxva non infetior.
pietate, imperii dignitate nunc potior, tanto sibi Grecia pristinz eruditionis religionis majestatis me- ,
mor quzrit ardentius Gallia praesidium ; et quo vehementius Galli proceres sapientie Athenzum. am- :
biunt, eo majori gestit ubertate gaudiorum Codinus σοφωτάτου nomen adeptus. suum hoc de officiis
ecclesiasticis et palatinis opus a Galis eterna consecratione dedicari, Extra patriam, lieet non igriotug,
errare videretur, ni patrios suos ecclesiasticos proceres in sacrarium tuum reciperet, aulicos in pala-
tium induceret, in. quo avite religioni, simul ac regie majestati sedem peraret. Albicantis sub. tua
purpura vestis candore perspecto, intimum animi tui candorem conjecit που imparem emie
- nentiz nobilitatem ; patriarehanque suum cum ecclesix magn: optimatibus modo, eum nec luget
nec jejunat illa, candido eolore fulgentem, modo, si luctum. vel jejunium indixerit, purpuree.
e-
^
"^ ὃν
In GEORGIUS CODINUS. 90
coruseum, in sacris tuis sedibus te colere ; imperatorem vero curiali suo comitatu stipatam, aureum
quamvis et purpureqm undequaque, si majestatem nullo moerore obnubilatam proferat, candidis contra
vestibus amietuim, sj luctum testetur, te. venerari et in musei tui secretiore penetrali tuis pedibus
advolvi exoptat, et nunc amisso imperio, ad felicitatis reparandz omen, priusquam iterato se proferat
in Luo nojynine apparere postulat. ld. sane Codini opus est, q'!0d non crediderit merito quispiam tot di-
candum hominibus quot Officia percensuit, sed ei soli vovendum quem plurima respiciunt officia, et cu-
jns in fronte przfixum nomen pars libri sit potissima, Sic est profecto, cardinalis eminentissime : per
te Codinus mirum in modum augetur, nempe qui non officia solum enumerat Magna ecclesie et aule
Cpolitanz, sed etiam ampliores, quas in Te colligis, utriusque palatii Regii et Vatirani dignitates vi-
detur expressius repraesentare. Quapropter auctorem hunc tuo nomine consignasse sincere et sine fuco
profiteor precipuam ex meis sad eum notis. Fa non foret iste meus, nisi µιας. Utinam olim Codino da-
tam {πο frui conspectu : unus οἱ fuisses satis ad uovam officiorum bene longam seriem. contexendam ;
quam lueulentas jn illum nunc commentationes ederem | quam ingens implerent volumen, ubi circa
singula, quibus perfunctus es, munera, quanta te gessisses in unoquoque prudentia, integritate, laude.
curiosius adnotassem ! At quid vana mentis oblectatione deludor ? quasi vero notisindigeat quod omni-
bus noti: ? neminem hoc fugere potuit. Te quetuequisque facile suspiciendum babuit, quem decora vir-
tutum ante purpuram ubique statuerunt eminentissimum. Te talem purpura fulgor invenit, non fecit.
Nihil ad veritatem addo : sic apud me supremuim zelerpi Numiuis in te consilium, non desultoria cogita-
tione sed aceurato mentis examine, soleo pensitare. Te, fausto prorsus omine, deerevit allectum in
Przedieatorum familiam, in qua meritorüm suffragio vere fores purpurz candidatus. Te natum in salutem
hujus imperii voluit ad doctoratus gradum promoveri, quz laurea non obscure lauros alias adumbraret ;
et quod antiquitas fabulosum cecinit, veritatis prenuntium ac prizeonium posteritas comprobaret, Palla-
stem e Jovis eerebro natam, laureatis armis instructam, Athenarum ae scientiarnm omnium sibi compa-
asse presidium, ae subinde ad oleam pacis argumentum Athenis plantandam atque pacem ipsam in
erbem universum propagandam animum .convertisse. Quem ccelum designabat proregem ordo próvin -
eialem renuntiavit : saeri palatii magistrum prius instituit pontifex quam regum supremus Gallici
ministrum. Virtuti proclive per deseensum gradatim aseendere ; quod deinde bonum contigit Aquensibus,
a'debaut toti Praedicatorum ordini ia. comitiis Geguensibus Galli et Mali, quorum judicium vel ex eo
sapiens comprobatum est, quo.] unum e multis te Gallia censuerit universa dignum qui principem re-
(^rres, eui nescit orbis equalem. Prudenter haud dubie tibi tum Roma purpuram obtulit, cum regem esses
exhibituríis; sed quam probe te uovit, tàn verecunde in hoc ipso purpurae dono novnm ac ampliorem
fatetur accepisse splen.lorem. Hium velut admirantis turb:e unus, (cujus enim animum tautus fulgor non
alliecret aut exlilararet ?*) deposito non amisso pu:lore, vicinior intueri sum ausus, quo meo labori et
operi lacis plurimum affulgeat. Levidense olfero tibi munus, sed affectu. grande ; meritis impar, . verum
i» quo cunetis ceu congesiis in aeervum dignitatibus, quantum illa sibi jure deposcerent, bono in lumi-
ne pono, Hoc igitur observantia ín te met monumentum velim excipias, et. oculis quibus menm rapui-
sti prilem animum, benigne inspice. Vale et vive Eeclesizx ad utilitatem, Galliae ad omne genus felicite-
bis, Ordini nostro ad ornamentum, tibi ad beatam gloriam. [ta vovet subwissi animi
Eininentiz tux deditissimus servus
T.JACODUS GOAR ord, Praedic.
E conventu tuo Parisiensi S. Ματίς Annuntiatz».
dM Umm. - amem amp
P. JACOBI GRETSERI
ΡΑΟΕΜΙΟΜ.
Aute viginti, οἱ quod excurrit, annos libenter et diligenter legebam libellum Georgii Codiai De officiie —
el officialibus Magne Ecclesie οἱ aule Cpolitang. Testimonto eese possunt note ad secundum tomum «e
S. Cruce, et notae ad Codinum cum Ethicis Mureti publicatze, et Facula Codino accensa, evulgata cum
ejusdem Mureti in Tacitum Commentariis, consultis et cum editione Juniana collatis tribus calamo exa-
ralis exemplaribus, duobus nimirum Boicz bibliothecz, tertio Lautherianz. 007
Sepe 4 me petierunt viri docti ut Codinum de integro interpretare! Paroissem jam dudum, si per
lias occupationes, qua pullieas in scholis qua privatas domi, licuisset. Nunc cum perpetuus capitis
totiusque corporis languor sat luculentum otium mihi pepererit, Codinuw, ne plane otiosus essem, in .
manus sumpsi, verti, commentaria adjeci, errores gravissimos Junii detexi, utique id aut non facturus aut
-
2t J: GOARI PILEFATIO. 93
parce faeturus, quamvis inuumeros o,us errores dissimulaverim,'nisi Jun:us homo arrogantissimi supecciii :
et eatbolicae fidei immanissimus hostis fuisset ; quí cum a suis haberetur et venditaretur omniscius, prr -.
spicue ostendit edito Codino sibi lac opinione etfama fieri injuriam,si tamen volenti fleri potest injuria, quia .
Junius hanc de se opinionem et famam volebat et fovebat, qui Curopalatam primo edidit anno Redempto-.
vis 1588 ex bibliotheca Julii Pacii, suppresso suo nomine, ve! potius in Judaicum commutato : Nadabus
enim Agmonius senatui Francofortenei Codinum dedicabat ; et ne non. satis. dedicatus easet, eumdet
Pacius dedicavit Hippolyto a Collihus, suo in praetorio Heidelbergensi collegze. Postea nactus Junius a |
Marquardo Frehero integriora exemplaria, adjectis priori editioni aliquot pagellis , quibus lacunas
nonnullas explevit, nomen suum professus est, Codinumque Frehero inscripsit, ita nt. Curopalata jam
tribus patronis stipatus in publicum venerit. Merito tamen culpandus est. Junius, quod novam editionem
non adornarit e a se pleno saceo sparsos errores non correxerit adjutus codicibus bibliotheca Pa-
latinze et Raphaelis Seileri exemplari, quod erat apographum optimi codicis Augustani: nam Codinum
alim fuisse in bibliotheca ioclyts rei publice Auguatanz testis est Wol(ius przfatione ad Nicetam et
ipse Seilerus, qui inde Grzece descripsit et Latine vertit, tawetsi versionem suam in vulgus exire nuh-
quam permisit. Dico olim fuisse: jam enim non est, sed amissus est, ut ante aliquot annos ex anplissi-
110 domino Mareo Welsero Il viro Augustano intellexi : nescitur cujus negligentia vel fraude perierit. Tot
ergo subsidiis Ineiructus Junins, presertim translatione Seileriana, debebat Codinum acapite ad calcem.
recognoscere, plurima et gravissima menda emendare, librumque ab erroribus liberum lectori propone-
re. Verum nihil horum prisstitit, nisi quod, ut antea dictum, pauculas pagellas primas ae mendosissimze
sus editioni assuit, mutato titulo, addito novo patrono appositoque suo nomine. Quo ipso fucum lecto-
ribus fecit, quasi novam editionem promeret, auno 1596, cum noa fuerit noya sed prima, illa nimirum
ipsa qu» anno 1588 prodierat,
De mea editione et commentariis non babeo quod dicam. JEquos lectores laboris mei arbitros esse-
volo. quos, inquam ; nam iniquos non moror. Bi quid mutatum sit, cujus ratio in commentariis nom.
redditur, noveris id aut. ex duobus Boleis et Lautheriano codicibus aut ος perspieua ratione petitum.
Vale feliciter, mi lector. Ingolstadii anno salutis 1620.
^
-
P. JACOBUS GOAR
LECTORI.
Qitod. usu solet eveuire illis qui inter expurganda dirutorum :edificiorum rudera veteres. offendunt et:
effodiunt nummos, illud Ίφεπι hactenus Codiniani operis interpretibus contigisse neminem, qui legerit;
infitias iturum puto : illi siquidem ubi prater omnem spem in aliquod numisma incidere, sc lacupletes.
existimant ; uude facto impetu irruunt, et quasi foret recouditi thesauri argumentum, majori conamine
terra: hinc inde eruunt, gaudent, mirantur, sperant, et quodnam sit metalli genus aut monetz species .
unusquisque, prout menti occurrit, interpretatur. Me llercule, si non felices omnino, si non divites illi,
beata numismata quz in illorum devenere manus, quarum opera contractam amittunt. rubiginem, et
quidquid squalidum adhzeserat deponunt, ita ut si non pristinum valorem, restitutum saltem ex aliqua
parte recipiunt splendorem. Fossores vero nec ditiores nec feliciores appello, si pretium nullum sit, si
eujus principie inscriptionem numisma ferat aut imaginem representet ignorent, Exesos rubigine cliara-
cteres perlustrant ; ac nisi vaticinari noverint aut aliunde acceperint quid litter vel figurz signilicent,
uon explanabunt. Verumtamen q'iod ad Codini opus attinet, etiamsi prze vetustate non sit rancidum, prae
uovitate tamen, qux: majorem lucem ut plurimum deberet promittere, invenitur obscurum. De nupera
ramque solum Gracia Codinus agit, non vocibus tantum novis, sed, quod.mirum est, jam olsoletis.
Usus quippe, qui recentiores ritus, mores, offieia, vestes, integrum denique Grzcia statum invexit, Orien-
Uis everso imperio funditus interiit ; et sub ipsius Cpolis ruinis, quie ante ducentos tantum annos in ea
vigebant consuetudines, quia ferme novo et ignoto loquendi genere expresse, jacent misere consepultz.
l'aucos ea de causa reperire est qui aspectu priao nou demirentur, quamvis rari siut qui propius inspi-
cientes litteras auctoris ac. ejus scribendi cbaracterem vel evolverint vel penetrarint. Qnam infeliciter
janius in elucidanda verborum, quibus usus est Codinus, obscuritate desudaverit, Meursii pluribus iu
!»cis domonsirat emendatio ei instituta. per. Gretserum versio ac in amplis disertisque commentariis
ejusdem Codini Illustratio ; sed cum ea qua Gretserus ztale vertebat, voces illa neoteric:e Grsecize non-
éum in Occiduas partes essent allate, propterea venia dignus est vir sane de rc litteraria bene meritus,
cujus scripta multam doctrinam continent, doctrina pietatem sapit et ad santlitatem accedit pietas, si
aliorum mentem secutus in eorum menda prolapsus impegerit. Non euim. ille solus est qui ad scopulos.
Lm | 70707077
^
93 . CODINI CUROPALATAE T
quos Meursii Glossarium ex potiori parte ὁλοδάρδαρον exponit, allidat : is enim cum germanam Grieca-
ruin ac vulgarium vocum mentem non sit assecutus, sequacibus foveam fecit, in quam ipse prior lapsus,
nisi a recentioris Grzcanicze lingue bene perito corrigatur, illustretur ac infinitis propemodum, qux
possunt adi, dictionibus augeatur, facilem adhuc secuturis prabebit lapsus occasionem. Fateor Gretse-
rum eruta inet2lHa examinasse, a plerisque situm et squalorem detersisse, in exponendis emblematibus
OEdipi gessisse personam, et characterum, qui vix dignoscebantur, reconditam significationem investi-
gasse : sed cum omnino sit impossibile vel nihil ignorare vel omnium votis satisfacere, complures et
egregii quidem viri aliquid przter ejus laborem, quo labor ipsemet amplificatus exeresceret, exspecta-
bant. Illa me desideria moverunt ut multa illustrarem, explanarem alia, de meo nonnulla conferrem :
utinam homine Gallo monstrante viam, nemo in posterum etiam aliunde natas in. Grzcia peregrinus
aberret ! In alienam. messem non adeo falcem quam uberiores segetes immitto. Gretsero sua sarta tecta
reliqui, et velut data ex tripode responsa suin veneratus. Superest ut quz mea sunt et juris publici fa-
cienda paucis proponam, accuratam scilicet Codinjani textus cam alterutro vel simul cum duobus Re-
gi» bibliothece exemplaribus collationem. Textum ipsum, non ad sbundantioris doctrinz ostentationem,
sed ad utilitatem respiciens, emendavi : emendationem vel lectionum varietatem in marginem rejeci. Ubi
cum utroque Regio minus convenire comperi, locos lioc indice utr. Reg. (1) designavl : ubi vero unum
illorum a textus lectione discrepat, primum numeralis character Arabieus 1 iadigitat, ae 2 alterum (2).
Et si quando defectu alicujus uotze laboraveris, lector, ad precedentem, qua vices ejus supplebit, recurre.
Et ne quis putet. me.-data opera Gretseri censorem agere, ipsum inter et me quemlibet statuamus
arbitrum, qui de felicior textus expositione dijudicet. Et quamvis in Gretseri favorem feratur sententia,
hon debui perceptum a me novum sensum prztermittere, quem qui Codiuianum textam legerit. emen-
datum, non longius requiret, cum oculis subsit in versionis margine.
Parum sane, licet nonnihil splendoris Codino contulissem, si in solo textu vel ejus versioue restitu-
enda tempus impendissem : debui, quod opere pretium erat et operis erit utilitas et oblectameutum, ut
ignotos recentiorum Grxcorum mores, ita Codinianz dictionis abstrusos οἱ reconditos sensus elucidare,
catalogos de ecclesi:e vel palatii Officialibus ex Regis vel illustris Mazarine bibliotheca codicibus mss.
alios ac omnino diversos proferre, ritus istos velut regulas factis et exemplis confirmare, de meo referre
pauca vel ferme nihil, a me relata cuncta vel Graecis scriptoribus vel iis qui viva voce docuerunt ascri-
bere. Quodsi mihi fidem non faciat quz fide laborare Gracia praesumitur, si meum testimonium in su-
spieionem veniat, qui (leri potest ut tam multi auctores in notis ad singula capita adjectis catervatim pro-
lati lide vacent, aut quis eorum suffragia voluerit in dubium vocare ?
Unum restat quod moneam, primum caput de Officialibus Magn: ecclesie non mihi videri Codini. Cu-
jus sententie rationem subjungo, nimirum catalogum in quo offcialium nomina recensentur, a reliquis
Codini capitibus szpius in Regiis mss. distinctum reperiri. Et integrum opus absque catalogo in sua re-
eto ordine eapita videre est distributum ; quod et ipsi quihus usus est Gretserua coinprobant codices.
Cum tamen in Codinum scriptorem plerique referaut, quin Codinum agnoscat parentem non invideo (5).
Alios ipso ampliores inter notas adjungo. Ipsas eliam notas utrisque ac toti. Codini operi volui conne-
χ8α, ut auetoris arridente textu ejus expositio nullam tibi relinquat animo duhietatem. Codinum igitur ,
pleuius ac integre magis explanatum suspice, et iuteverrime vale. .
(1) Nunc AB.
(3) Nunc A et B.
(5) Cf. Gretser. commentar. 4 1 extr.
T— — αμα «lit
. DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. I.
26
pee D:
TOY
ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΚΟΥΡΟΠΑΛΑΤΟΥ
Περ! TON ΟΦΦΙΚΊΑΛΙΩΝ
TOY ΠΑΛΑΤΙΟΥ ΚΟΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
. KALI TON ΟΦΦΙΚΙΑΝ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.
KAI ΠΡΩΤΟΝ ΠΕΡΙ TON ΟΦΦΙΚΙΩΝ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.
SAPIENTISSIMI CUROPALAT /E
DE OFFICIALIDUS
PALATII CONSTANTINOPOLITANI
ET DE OFFICIIS MAGN/E ECCLESIAE,
ET PRIMUM DE OFFICIIS MAGN/E ECCLESIA,
Jacob Gretsero interp (i te. .
od INDEX CAPITUM HUJUS 1ΙΠΠΙ.
CapuT 1. Catalogus officiorum-magne ecclesie, 9, Nomine officiorum paletii. 35. De tegumentis capitis
seu pileis et indumentis officialium, ac primum de piteo. despote.
5. Ministeria. uniuscujusque o[ficialium. — 6.
7. De mensa imperatoris.
reliquorum — principum.
solent; et primum de festo Nativitatis Domini.
9. Festum adorationis S. crucis.
in luctu. 19. Officium magnae hebdomada.
11. Matutinum maqne dominice paschalis.
si Cpoli moretur,
admumiaste. | officiis in fossato.
creatione sebastocratoris εἰ Casaris.
10. Festum Palmarum.
13. Hore magnae Parasceves et. o(ficium magni Sabbati.-
15. De aliis diversis festis, quibus imperator procedere. solet,
16. De magni domestici, magni drungarii vigiliarum, pre(ecti exercituset. magni
47. De coronatione. imperatoris,
40. De electione et inauguratione patriarcluc.
4. De gestaminibus magni domestici et
Εετία qum in pala:io feriari
8. Festum. Epiphania.
agendi si. ἱπεμεγαίογ verse?ur
441. De modo
13. De creuticne despote. 19. De
91. De luga-
bribus imperatoris gestaminibus. 99. De futura sponsa et. imperatrice,
ΚΕΦΑΛ. A.
Τὰ ἐχκλησιαστικὰ ὀρφίχια ἔχουσιν οὕτως.
Ἡ πρώτη πεντάς. 'O µέγας οἰχονόμος, χρατὠν
πάντα τὰ xtfjuata τῆς ἐκχλησίας καὶ πᾶν «5 ἔσο-
διαζόµενον ἐξ αὐτῶν. Καὶ οἰκονομεῖ τῷ ἀρχιερεῖ
καὶ τῇ ἐχχλησίᾳ. 'O μέγας σακελλάριος, κρατῶν
τὰ ἀνδρφα xaX γυναχεῖα μοναστήρια, ἔχων ὑπουρ-
γὸν εἰς τοῦτο τὸν ἄρχοντα τῶν µοναατηρἰων. ᾿0
μέγας σχευοφύλαξ, χρατῶν τὰ σκεύη τῆς ἐχχλησίας. .
'O χαρτοφύλαξ, κρατῶν τὰ ἐχχλησιαστικὰ χαρτῷα
ὃ.καιώµατα, χριτῆς τῶν ὅλων ὑποθέσεων τῶν ἐκ-
χλησιαστικῶν, ἔχων τὰς γαμιχὰς ὑποθέσεις, ἀλλὰ
καὶ iy ταῖς λοιπαῖς τῶν χληριχκῶν ὑποθέσεσιν ἔχδι-
χος ὡς δεξιὰ τοῦ ἀρχιερέως χείρ. Ὁ σαχελλίου,
χρατῶν τὰς χάθολιχὰς ἐχκλησίας xal τὸ σαχέλιν.
1-3 CAPUT I.
Ecclesiastica officia sic habent,
Primus quinarids. Magnus ctonomus, qui sua
in potestate omnes Ecclesi facultates omnesque in
ilis reditus tenet, et tai patriarcha» A4 quam eccle-
sig hac in re dispensator est, Magnus sacella-
rius habet sua in potestete virorum et mulierum
monasteria, et ad hoc ministro seu adjutore utitur
prefecto monasteriorum. Magnus sceuopliylax
seu vasorum custos sua in potestate habet eecle-
si; vasa seu supellectilem. Chartophylax ta-
bulas habet chartaceas ad jura ecclesiastica per-
tinentes (hoc est litteras quibus privilegia et alia
juro Éeclesi:e continentur), et est. judex omnium
causarum ecclesiasticarum, et controversis ma-
'U. πρωτέχδιχκος εἰς τὸ ἀντιλαμδάνεσθαι τοὺς αἰγ- D trimonialibus cognoscendis ac dirimendis przsi-
-
97 CODIN! CUROPALAT.E 98
det. Quin et in cateris clericorum litibüs judex A µαλώτους, xal xótth; τῶν | Εγκληματικῶν ὑποῦέ-
e.t, t.nquam dextera patriarcbe manus, Prx- — otov.
fectus sacelli sua [n potes:ate habet catholicas ecclesias et sacellum. Proteedici munus ad curam
captivorum extenditur ; et est. sisiul judex omnium querimoniarium, qua ad forum /lefsruutur.
Isti sedent in sacra concione cum patriareha,
Secundus :quinarius. Protonotarius ostium est
et aditus ad exocatacollos, przestque pittaelis con-
ficiendis. Logotheta praeest discutien lis et conseri-
bendis rationfbus, tam quas reddünt qui ex plebe
quam qui ex ordine ecclesiastico principalj. Can-
sirisius canistro prefectus est, et patriarche, dum
vestibus sacris induitur, servit. R-ferendarii mu-
nus est ut mittatur ad imperatorem et ad maynum
principem. Qui a commentariis est, scriben-
dis commentariis sive memorialibus vacat.
5 Tertius quinarius. Hieromnemonis niunys est
pone patriarcham preces inspicere ; habetque sua
in potestate enthrori:smum et contacium seu li-
brum ordinationis. Qui a genibus est, sua in pote-
s'alé habet supergenuale patriarchz. Przfectus.
supplicum precibus, pro illis qui injuria afficiun-
tur, ad imperatorem accedit, Ejus qui secreto
prmvest munus est ut, dum judicia habentur, popu-
ium in officio contineat, Pra/fectus sacra stationis
Οὗτοι χάθηνται ἐν τῇ θείᾳ καὶ ἱερῇ συνὀόξφ μετὰ
τοῦ ἀρχιερέως. — ^
Ἡ δευτἐρα πεντάς. 'O πρωτονοτάριος θύρα τῶν.
ἑξωχατακοίλων, xal εἰς τὰ πιττάχια. 'U λογοθέτης
εἷς τὸ λογογραφεῖν, καὶ εἰς τὰς δημοσιακὰς καὶ ἁρ-
χο,τικὰς ὑποθέσεις λογογράφεἳν, Ὁ κανσερίσιος εἰς
τὸ χανστρίον καὶ εἰς τὸ ἀλλάσσειν τὸν ἀρχ.ερέα.
'O ῥεφερενδάρ:ος εἰς τὸ ἁποστέλλεσθαι εἰς τὺν βα-
σιλέα χαὶ sl; µέγαν ἄρχοντχ. Ὁ ὑπομνηματογρά-
φὼν εἰς τὸ γράφειν τὰ ὑπομνήματα..
Ἡ τρίτη. πεντάς. 'O ἱερομνήμων elg τὸ βλέτειν
Ἱπὰς εὐχὰς ὄπισθεν τοῦ ἀρχιερέως, κρατῶν τὸν ἓν--
θρονιασμὸν καὶ τὸ κοντάχιον τῆς χειροτονίας. 'O
ἐπὶ τῶν Υο-άτων, χρατῶν τὸ ἐπιγονάτιον τοῦ ἁρ- .
χ'ερέως. 'O ἐπὶ τῶν δεῄσεων ἀπέρχεται εἰς τὸν βα-
σιλέα ὑπὲρ τῶν ἀδιχουμένων. Ὁ ἐπὶ τῶν σεχρέτων;
εἰς τὸ παύει» τὸν Àaby ἐπὶ τὸ χρίνειν. 0 ἐπὶ τῆς
ἱερᾶς καταστάσεως, εἰς τὸ ποιεῖν εὐταξίαν ἑντὸς
τοῦ βήματος.
( Mi mnoderandis moribus praeest) curat ut. intra saerum tribunal, scu Intra altare, debitus et con-
veniens or!o observetur.
Quartus quinarius. Monitor seu suggestor ad hoc
constitutus. es!, ut patriarchz tacite suggerat ct
in memoriam revocet. Doctor Evangelii, qui inter-
pietatur illud. Doctor apostoli, qui illius interpres
est Doctor psalterii, psalterio explanando desti-
natus. Bhetoria muuus est Scripturas interpre.
ta i.
Quintus quinarius. Praefectus monasteriis gerit
cuiu magno sacellario monasteriorum curam. Pr:e-
fectus ecclesiis ecclesiarum curam gerit cum cura-
vore sacelli. Praefectus Evangelio tenet illud ad
processiones ac litauias. Profectus luminibus cu-
(pP babet eorum qui nuper illuminoti, hoc est
baptizati , sunt, Profectus antimensiis eos qui
Sanctam coumuaionem pereipcere volunt intro-
ducit.
Sextus quinarius. Primus ostiarius fores custo-
dit, dum ordinationes peraguntur. Secundus ostia-
vius tenet monampulum. Protopapas Q defensor et
Ἡ «ετάρτη msvság. 'O ὑπομιμνήσχων εἰς τὸ àv-
θυμίκειν τὸν ἀρχιερέα μνστιχῶς. Ὁ διδάσκα]Ἰος
τοῦ Εὐαγγε- ου, ἑρμηνεύων αὐτό, Ὁ διδάσχαλος τοῦ
ἁποστόλου, ἑρμηνεύων αὐτόν. 'O διδάσκαλος τοῦ
Ψαλτηρίου el; τὸ ἑρμηνεύειν αὑτό. Ὁ ῥήτωρ εἰς
τὸ ἑρμηνεύξιν τὰς Γραφάς.
Ἡ πέμπτη πεντάς, 'O ἄρχων τῶν µοναστηρ΄ων,
ἔχων μετὰ τοῦ μεγάλου σαχελλαρίου τὴν τῶν µο-
ναστηρίων ἑνοχήν. 'O ἄρχων τῶν ἐκχλησιῶν, ἔχων
τὴν ἑνογχὴν τῶν ἐχκλησιῶν μετὰ τοῦ σακελλίου. 'O
ἄρχων τοῦ Εὐλγγελίου εἰς τὸ κρατεῖν τοῦτο εἰς τὰς
Acá; 'O ἄρχων τῶν φώτων, ἔχων την ἐνοχὴν τῶν
νεοφωτίστων. 'O ἄβχων τῶν ἀντιμιναίων, εἰδάγων
τοὺς εἰσερχομένους εἰς τὴν ἁγίαν µετάλησψιν.
Ἡ Extr, πεντάς. Ὁ πρΏτο; ὁστιάριος, χρατῶν τὰς
θύρας εἰς τὰς χειροτονίας. Ὁ δεύτερος, ὁστιάρ.ος
κρατῶν. τὸ μονοδάμάδουλον.. 'O πρωτοπαπᾶς, ἔχδικος
primus in loco altaris, secundas a patriarcha obti- Ὦ καὶ αρῶτος τοῦ βήματος, xal φέρων τὰ δευτερεῖα
neus. Secandus sacerdotum "introducit (ad. altare
scu sacram niensam) sacerdotes , et secundas a
protopapa tenet. Secundarius ex diaconis. primus
eat iuter coimunes diacunos, et introducit (ad altarc)
diaconos.
Septimus quinarius. Proptopsaltes. Duo dome-'
slici, primi et secundi chori. Qui populum convo-
cat, Primicerius tabularierum. Prsefecius conta-
ciig. '
Octavus quinarius, Primicerius icctorum. No-
nicus, Protocagonarcha, Kxarchus. Ecclesioreha.
τεῦ ἀρχιερέως. 'O δευτερεύων τῶν ἱερέων, tlao-
δεύων τοὺς ἱερεῖς καὶ φέρων τὰ δευτερεῖα τοῦ πρω-
τοπαπᾶ. 'O δευτερεύων τῶν διαχόνων πρῶτος τῶν
χοινῶν διαχόνων, xai εἰσοῦεύων τοὺς διαχόνους.
'H ἑρδόμη πεντάς. Ὅ πρωτοφάλτης. Οἱ δύο 6o.
µέστικο:, τοῦ πρώτου xai τοῦ δεντέρου χορ/ῦ. ὸ
λαοσυνάκτης. Ὁ. πριαµιχήριος «ov. ταδο»λαρίω»ν.
'O ἄρχων τῶν χονταχίων.
Ἡ ὀγδόη πεντάς. 'O πριμμµικήριος τῶν ἀναγνω-
στῶν,. Ὁ νοµιχός, 'O πρωτοχανόναρχο:. 'O ἔξαρ-
χος. Ὁ ἐκχλησ.άρχης. ι
90 DE OFFICIIS CPOLITANIS, — CAP. 1). 30
Ἡ ἑννάτη πεντάς. Οἱ δοµέστιχοι τῶν θυρῶν. 'O A — Nonus quinariüs. Domestieus ostiorum. Char-
χαρτουλάριος. Ὁ δεσποτάτο. ὍὉ ἐπὶ τῆς πο-
δέας.
Καὶ ταῦτα τὰ ὀφφίχια τὰ ἐκκλησιαστικά,
ΚΕΦΑΛ. B'.
Τὰ τῶν ὀφφικιαλῶν εοῦ zalaciov τῆς Kor-
σταντωουπό.Ίεως órógaca.
Δεσπάτης. Σηµείωσαι ὅτι οἱ τοῦ βασιλέως ull
— οἳ δεσπόται vpolavavsa τῶν ἁδελφῶν καὶ τῶν γαµ-
Ερῶν τοῦ βασιλέως, δεσποτῶν καὶ αὐτῶν ὄντων,
Σεδαστρκράτωρ. Ἱστέον ὅτι µέχρι τῆς βασιλείας
Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ τὸ τοῦ σεθαστοκράτορος
ἀξίωμα οὐκ Tv, ἁλλ᾽ εὖθὺς μεεὰ τὸν βασιλέα πρῶ-
τον πάντων ἣν «b τοῦ Καΐσαρος. Οὗτος δὲ ἐπεὶ τὸν
Μ λισσηνὸν Νικηφόραν τὸ τοῦ Καΐσαρος ἀξίωμα
τετίµηχεν, ἣν δὲ αὐτῷ καὶ ὁ ἁδελφὺς αὐτοῦ xal B
πρῶτος χατὰ τὸν χρόνον, 6 Κομνηνὸς Ἰσαάχιος,
ἐχρῆν Cb τοῦτον µείζονι τιμηθῆναι ἀξιώματι, ἕτερον
δὲ ἀξίωμα obóx fjv, ὡς ἔφθημεν εἰπόντες, πλὴν τὸ
τοῦ Καΐσαρος, ὠνοματοποίῃσε δὲ νέον ἀξίωμα, συν-
Oct; αὐτὸ ἀπὸ τνῦ σεθαστοῦ xal τοῦ αὐτοκράτορος,
xai ἐφηρμόσατο τῷ ἁδελφῷ, «b τοῦ σεδαστοχκράτο-
po: δηλαδη ὄνομα, δεύτερον οἰονεὶ βἀσιλέα τοῦτον
πεποιγχὼς, xal ὑπεδίδασε τούςου τὸν Καΐσαρα,
xai μετὰ τὴν τοῦ αὐτοχράτορος εὐφημίαν. ἀναγό--
ρεὐξσθαι ἀπηριθμβσατᾶ.
Καῖσαρ.
Mya; δο.έστιχος.
Ὅ πανυπερσέδαστος. Καὶ τοῦτο δὲ τὸ ἀξίωμα
tularius, Deputatus. Przfectus. pavimenti (eauda-
tarius).
Et lec sunt officia ecclesiastica.
CAPUT If.
Nomina efficialitm valatii Cpolitani.
7J Despota. Observa hie filies imperatoris, si sint
despot, pracedere fratres et generos imperatoris,
licet ipsi quoque sint desprtze.
Sebastocrator. Sciendum sebastocratoris dignita-
tem usque ad imperium Alexii Comneni non fuissc,
sed post imperatorem primas tenuisse Casarem.
]ste Czsaris dignitate Nicephornm JMelissenum ho-
noravit, Habebat autem fratrem se natu. majorem
Jsaacium Commeuum, Oportebat vero istum ad
altiorem dignitatem evehere ; nec altior erat quam
C:esaris, ut jam diximus. Conmmentus igitur est no-
vam dignitatem, composito vocabulo ex sebasto et
autocratore, fratcique sebastoeratoris nomen impo-
suit, altero qaodammodo imperatore eo constituto,
eique postposuit Caesarem, hoc etiam decreto, ut
ipse in faustis aeclamationibus post. imperatorem
nomina-etur.
€zsar.
Magnus domesticus.
Panhypersel as:us. Hac it dew diguitas non erat,
οὐχ Tw, ἀλλ᾽ ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Αλέξιος πρῶτος C (quam ille idem imperator Alexius. primus. excegi-
ἐπινενόηκε. Θέλων γὰρ ὡσαύτως τιμῆσαι καὶ τὸν
tw ἀξε.φῇ Υαμδρὸν αὐτοῦ Μιχαὶλ τὸν Ταρωνίτην,
xal &xofncsv αὐτὸν ἰσοστάσιον xal σύνθρανον τῷ
Καΐσαρι, µήτε ὑποθδιδάσας αὑτὺν τούτου μήτε àva-
θιδάσας. "O xal μέχρι cube οὕτως ἐπεκράτητεν,.
ἕως τῆς βασιλείας τοῦ δευτέρον Ανδρονίκου τοῦ
Παλαιολόγου. Οὗτος γὰρ 55 ὁ βασιλεὺς xal ὁ κάἁπ-
TO; αὐτοῦ, τιµῆσας τὸν Κανταχουζηνὸν Ἰωάννην,
ὃς ἐγεγόνει καὶ βασιλεὺς Όστερον, µέγαν δοµέστι-
xov, πρῶτον μὲν Ισοστάσιον τῷ πανυπερσεδάστῳ
τοῦτον ἐποίησεν, ὕστερον δὲ μετὰ τὸν θάνατον ab-
τοῦ τοῦ πάπτου ὑπεθίδασε τὸ ὀξίωμα τοῦ πανυ-
περσεθάστου, xal ἔταξεν αὐτὸ εἶναι τὸν µέγαν δο-
μέστικοὺ, ἀναθιβάσας τὸ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου.
Ἱστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι παρεχρῄσατο τῇ τοῦ σεθαστοῦ
ἀξίᾳ ὁ Κομνηνὸς Αλέξιος τῇ συνθέσει τῶν ὀνομάτων
τούτων. Σεδαστο) γὰρ ἀνέκαθεν ἐπιθετιχῶς οἱ βασιλεῖς
ὠνομάζοντο, xai Tv ἐξιδιαζόντως εἰς βασιλέα λεγόμε-
voy τὸ τοῦ σεδαστοῦ ὄνομα, αὐτὸς δὲ sic τὸ κοινότερον
πρώτος κατήνεγχε τὴν τοιαύτην ἀξίαν. ᾿ἰέξεστι δὲ xal
tavit. Cum enim vellet simil'ter honorare Michae-
lem Taronitem sororis conjugem, equalem. cum
et statione et tirono fecit Civsari, cui eum neque
postposuit neque anteposu t. Quod etiam aliquandiu
valvit, nempe usque ad imperium secundi. Audro-
niei Palaeologi. Iste euim imperator et avus ejus
Joannem Cantacuzenum, ϐ qui post etiam impe-
rator. fuit, magni domestici honoribus augenus,
primum aequalem fecit panbyperseliasto : defhide
post morten avi dignitateu panhypersebasti post-
posuit, statuitque ut sub magno demes!ico 68691,
cvecta magni doimestici dignitate. Sciendum et hoc,
Alexium Comnenum sebasti dignitate abusuim esse,
quando duo illa nomina in unum con(lavit : nam
superioribus seculis sebasti nomen imperatoris
epithetum erat, eumque proprie designabat. At
iste neminis hujus honorem primus vulyatiorem ct
communiorem feeit. Sed nimirum imperatoribus
jus est absque obstaculo pro arbitrio et voces
'! novandi, et quos volunt anteponendi et postponendi,
τ.ῖς βασιλεῦσι χαινοτομεῖν xat npáy uasa καὶ ὀνόματα ἁχωλύτως, xat ἀναδιδάζειν καὶ ὑποδιδάζειν ὡς βούλοιντο.
Πρωτοδεστιάριος, Σημείωσαι δὰ xa τοῦτο, ὅτι
βασιλευς Moya) τῶν Παλαιολόγων ὁ πρῶτος ἀπὸ
τοῦ πρωτοσεθαστοῦ τὰ πράσινα ἀφελὼν , ὅ ἐστιν
ἀξίωμα ιΥ’, ἑφόρεσε ταῦτα el; τὸν ἀνεφιὸν αὐτοῦ
Μιχαἡλ τὸν Ταρχανιώτην, τιµήσας πρωτοδεστιά.
Ρριον’ 6v. xai ὑπερέχοντα πάντων, τοῦ τε μεγάλου
δοµεστίχου xal τοῦ πανυπερσεθάστου, ἐποίησε μετὰ
Protovestiarius. Observa et hoc : Imperator Mi-
chael, primus ex Pal:eologis, ablata a protosebasto
qua est 15 dignitas, prasina imlumenta transtulit
ad Michaelem Tarchaniotam sororis sue fium,
creatum abs se protovestiarium ; quem etiam om-
nibus, magno itidem domestico et panhypersehasto,
cxcepto tamen 095416, antetulit; quem rursus subje-
4l
CODINI CUROPALAT.£
32
cit imperator Andronicus ex Palzelogis hoc nomine Α τὸν Καΐσαρα. Ὑπεθίδασε δὲ πάλιν τοῦτον ὁ βαοι-
secundus, quando Joanuem Cantacuzenum, ut su-
pra dictum, magnum domesticum creavit. Extulit
vero eum et supra avi imperatoris sororum filios,
suosque avunculos, et supra omnes alios, non pan-
hypersebasto et protovestiario € exceptis. Hinc
igitur iste officiorum ordo obtinuit, ut magnus do-
mesticus post Caesarem primus essct, postea. pan-
hypersebastus, et sic deinceps reliqui.
Magnus dex.
Protostrator.
Magnus stratopeJarelia.
Magnus primicerius.
Magnus contostaulus seu comes. stabuli.
Maguus logotheta;
Protosebastus.
Pincegea.
Cur. polata.
Praefectus sigilli seu annuli signatorii,
Prafecius cubiculi seu cubicularius.
Logotheta. srarii generalis. Theodorum {μίας
Mctochitam :erarii publici logothetam cum — inpe-
"alor Andronicus ex Palzeologis hoc nom'ue pri-
mus honorare constituisset, magnunt logothetam fe-
«it, qui et priores magno stratopedarcha tenebat; sed
non protostratore. Post praefectum oubiculi sequitur.
Protovestiarius.
Domesticus immensa.
10 Profectus meusz.
* Magnus. pappias.
Eparehus. -
Magnus dérungarius vigiliarum- seu excubiarum.
Magnus hetzriarcha.
Magnus cbartularius.
Logotheta: publici CIWSUS.
Primus secretarius.
Praícectus exercitus,
Mysticus.
Domesticus scholarum.
Magnus drungarius classis,
Primicerius aul:v.
Protospatliarius,
Magnus princcps.
Tatas aule.
Magnus tzausius.
γείου populi.
Logotheta rerum domesticarum familtarium..
Magnus logariastes.
Primus venatorum.
11 Seuterius seu scatifer.
Amiralius. '
Magister supplicum libelloruur
Quaestor.
Magnus adnuwmiasta.
Logotheta castrensis.
Primus a cipitrarius,
Logotheta rei pecuariz,
λεὺς "Avópóvixog τῶν Παλαιολόγων ὁ δεύτερος , ὅτε
τὸ» Κανταχουζηνὸν Ἰωάννην, ὡς ἀνωτέρω προ)έ-
λεχται , ἑτίμησε µέγαν δοµέστικον’ ἀνεθίδασε δὲ
αὐτὸν τοῦ τε πάππου xal βασιλέως ἀνεφιῶν, ἑαυτοῦ
δὲ θείων καὶ ἑεέρων πάντων, xal αὐτοῦ 6h τοῦ παν-
υπερσεδάστου xal τοῦ πρωτοδεστιαρίον. Ἐντεῦθεν
οὖν dj τῶν ὀφφικίων τάξις ἐπεχράξησεν οὕτως, τὸ
τὸν µέγαν δηλαδη δοµέστικον μετὰ τὸν Καΐσαρα
εἶναι ἀρχὴν, εἶτα τὸν πανυπερσέδαστον, χα. χαθε-
ξὴς τοὺς λοικούς.
Ὁ μέγας δούξ.
Ὅ πρωτοστρᾶτωρ.
'O μέγας στρατοπεδάρχης. :
'O µέγας πριµμιχήριος.
'O µέγας χοντοσταῦλος..
'O- μέγας λογοθέτης.
'O πρωτοσέδαστος.
Ὁ πιγχέρνης.
Ὁ κουροπαλάτης.
'O παραχοιμώμενος τῆς σφενδόνης.
Ὁ παραχοιμώμενος τοῦ κοιτῶνος.
"OQ λογοθέτης τοῦ Υενιποῦ. Τὸν οὓν θεόδωρον τὸν
Μετοχίτην, λογοθέτην ὄντα τοῦ γενιχοῦ, ὁ βασιλεὺς
᾽λνδρόνικος τῶν-Παλαιολόγων ὁ πρῶτος τιµήσας µέ-
γα» λογοθέτην πεποίηκεν * ὃς καὶ ἣν ὑπερέχων τοῦ
μεγάλου στρατοπεδάρχου, ὑπὸ τὸν πρωτοστράτορα
δὲ, μετὰ δὲ τὸν τοῦ χοιτῶνος παραχοιµώμενον.
Ὁ πρωτοθεστιαρίτης. -
'O δοµέστιχος τῆς τραπέζης.
"0 ἐπὶ τῆς τραπέζης.
'O µέχας παππίας.
'O ἔπαρχος.
) μέγας δρουγγᾶριος τῆς βίχλης.
0 μέγας ἑταιριάρχης.
ὍὉ.µέγας χαρτουλάριος.
*O λογοθέτης τοῦ δρόμου.
'O πρωτασηχρῆτις.
'Q ἐπὶ τοῦ ατρατοῦ,
Ὁ µνστιχός.
Ὁ Σοµέστιχος τῶν σχολῶν.
'O µέγας δρουγγάριος τοῦ στόλου,
Ὁ πριμµιχήριος τῆς αὐλῆς.
'O πρωτοσπαθάριος.
'O μέγας ἄρχων.
'O τατᾶς αὐλῆς.
'O μέγας τζαούσιος.
.. 'O πραΐτωρ τοῦ δήμου.
() λογοθέτης τῶν οἰχειαχῶν.
Ὅ µέγας λογαριαστής.
'O πρωτοχυντγός.
Ὁ σχουτέριος.
Ὁ ἀμηράλυς.
"0 ἐπὶ τῶν δεῄσεων.
6 κοιαίστωρ. ΄
'O μέγας ἀδνουμιαστής.
'O λογοβέτης τοῦ στρατιωτικοῦ.
0) πρωτοϊερακάριος.
'Q λογρθέτγς τῶν ἀντλῶν,
*.
33
Ὁ μέγας διερµηνευτής.
*O ἀχόλουθος.
0 κριτὴς τοῦ φοσσάτου.
'O ἄρχων τοῦ ἀλλαγίου.
Ὁ πρωταλλαγάτωρ.
'O μέγας διοιχητής.
*O ὀρφανοτρόφος,
Ὅ πρωτονοτάριος.
Ὁ ἐπὶ τῶν ἀναμνήτεων.
0 δοµέστιχος τῶν τειχέων.
Ὁ προκαθήµενος τοῦ κοιτῶνος.
Ὁ προχαθήµενος τοῦ βεστιαρίου.
"0 βεστιάριος.
'O ἑταιριάρχης.
Ὅ λογαριαστὴς τῆς αὐλῆς.
."O στρατοπεδάρχης τῶν µουρτάτων.
'U στρατοπεδάρχης τῶν τζαχήνων.
Ὅ στρατοπεδάρχης τῶν µονοχαδάλλω».
*Q ατρατοπεδάρχης τῶν τῥαγγρατόρων.
'O προχαθήµενος τῶν μεγάλων παλατίων.
Ὅ προχαθήµενος τῶν Βλαχερνῶν παλατίων.
"OQ δοµέστιχος τῶν ἀνατολιχῶν θεμάτων.
*O δοµέστιχος τῶν δυτικῶν θεµάτιὀν.
Ὅ µέγος μυρταῖτης.
Ὁ κρωτοχόµης.
'O παππίας.
Ὁ δρουγ]άριος.
'O σεόαστὀς.
Ὅ μυρταῖτης,
Εἰσὶ καὶ προκαθήµενοι πύλεων χατ ἀξίαν ἑχάστης
αὐτῶν.
"Ev τοῦ xav:xielou $v ὁ συµπένθερος τοῦ βασι-
λέως ὁ Χοῦμνος, xat οὔτε εἰς παράστασιν ἑστάθη ποτὲ
οὔτε el; ἀσπασμὸν παρεγίνετο * διὸ xal ἣν ὁ τόπος
αὑτοῦ ἀνεπίγνωστος. Κατεῖχε δὲ διχανίχιον ζ7λον
λεῖον.
Ὡσαύτως xal ὁ τοῦ μεγάλου βαϊούλου τόπος àv-
επίγνωστος Tiv.
κΕεΦφλλ.Ὀ.
Περὶ τῶν φορεµάτων ἑκάστου τῶν τε ἀξιώμάτων
xal ὀφφικίωγ.
Τὸ περιχάλυµµα τῆς χεφαλῆς τοῦ δεσπότου τὸ xa-
λούμενον σκιάδιον ὁλομάργαρον. Ὁ ἀλρ αὐτοῦ ἔχει
ὁιόματα τοῦ φοροῦντος αὐτὸ, χρυσοχλαδαρικὸν,
συρματέῖνον. Τὰ σεῖα ola xai τὰ βασιλιχἁ, πλὴν τοῦ
χόµθου τῶν φοινίχων. Τὸ xóxxwoy ῥοῦχον αὐτοῦ,
ὥσπερ καὶ τὸ βασιλιχὸν, μετὰ ῥιζῶν, ἄνευ τῶν στρα-
τηλατικίων. Ἰὸ ταμπάριον αὐτοῦ χόκκχινον μετὰ µαρ-
γελλίων. Al χάλτζαι χόχχιναι. Τὰ δ' ὑποδήματα αὖ-
τοῦ διδολέα, χρώματος ὀξέος χαὶ λευχοῦ, ἔχοντα
ἀετοὺς µαργαριταρξεῖνους ἐχ πλαγίων τε χαὶ ἐπὶ τῶν
ταρσῶν, τοι ἑπάνω τῶν ὑποδημάτων τῶν µουζα-
χίων. Τὰ σίδηρα τῶν πτερνιστηρίων αὐτοῦ ofa -xal
τὰ βασιλικὰ, τὰ δὲ πτερν.στηβόλουρα διθολέα.. 'H
σέλλα τοῦ ἁλόγου αὐτοῦ διδολέα ὡσαύτως, ,μετὰ ἆς-
τῶν μαργαρι:αρείνων ἔμπροσθέν τε xai ὄχισθεν xol
εἰς τὰ τέσσαρα µέρη τῶν ἱδρομαχίων, ἔχρυσα καὶ
DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAD. ΠΠ.
94
A Magnus interpres.
Acoluthus.
Judex castrensis.
Prafectus Allagii.
P. otallagator.
M.gnus administrator.
Orphanotrophus, hoc est curator pupillorum,
Protonotarius.
Α memoria.
Domesticus murorum.
Prazses cubiculi.
Praeses vestiarii.
Vestiarius.
19 Hetzeriarcha.
Logariastes aulse.
Siratopedarcha seu pri»fectus muriatoruin,
Siratopedarclia tzaconum.
Stratopedarcha seu prefectus | monocaballo-
rum.
Stratopedarcha seu prefectus tzangratorum.
Praeses magnorum palatiorum.
Prases palaüorum in Blachernis.
Domesiicus orientalium thematum.
Domeaticus occidentalium tbematum.
. Magnus myrtaites,
Protocomes.
Pappias.
Drungarius.
Sebastus. .
Myrtaites.
Sunt insuper prasides civitatum pro cujuslibet
ipsarum dignitate.
Ad caniclei dignitatem evectus est. Chumnus,
imperatoris consocer ; qui nequein comitatu appa-
ruit unquam, neque in salutatione iinperatoris. 19
Quare locus ejus.ignotus est, Baculus ejus insigne
non alius fuit quam lignum lrevigatum.
Similiter magni bajuli locus incognitus est.
CAPUT ΠΙ.
- De tegumentis capitis seu pileís et indumentis officia-
lium ; ac primum de ipso pileo despote.
Tegumentum capitis quo despota .utitur, pileus
D vulgo dictus, totus ex margaritis constat. Circulus
inferior prfert nomina ejus qui gestat illud, opere
Phrygio, auro ductili picta. Fila intextis unionibus
pendula, qualia sunt imperatorii pilei , excepti«
apice gemmeo ac gemmeo pariter muscario. Tu.ica
coccinea sive ruchum ejus ut imperatoris cum
figuris ac ramalibus aureo pictis, absque aquilis,
militaribus insignibus. Tamparium ejus seu pe-
nula coccinea cum margellis. Caligz ejus coccines.
Ocrea sive cothurni bicolores, coloris nempe vio- -
lacei et albi, habentque ad latera, et in utroque cal-
caneo seu calce aquilas ex margaritis confectas ;
sive supra ipsos calceos quasi de musivis picLos.
Ferrum cnlearium ejus, quale est imperatoris. Lora
vero calcarium duplici colore constant. Sella cqui
35 - CODINI CUROPOLAT.E 36
cjus similiter bicolor esi, coustans ante et 1/4 retro A μαρχέλλιον ἔμπρησθεν xal ὅπ:σθεν, ὡς xat ἡ βασι-
aquilis ex margaritis; etad quatuor partes orna-
mentorum e sella pendulorum. Habet insuper ante
et retro margellium, quemadmodum imperatoris.
Coorpertorium tameu caret margaritis. Stapize seu
tapedes ejus quales et imperatoris. [n fronte ad
capistrum freni, quod et ipsum bicolor est, pei»
det. floccus eum. inferiore muscario, quale etiam
imperatorii equi capistrum est : caret tamen apice
muscario superiore, Sli superum tegumentuni
Aux. 02 μὴν xai μετὰ µαργάρων τὸ χοπριτόριον.
Al δὲ σκάλαι ofa: xal αἱ βασιλιχαί. Ἐπὶ τοῦ µετώ-
που τοὺς χεφαλαρέας τοῦ χαλιναρίου, διδολέας xol
αὐτῆς, ἁπῃώρηται τοῦφα μετὰ φοινιχίων, οἷα καὶ
ἐπὶ τοῦ βασιλιχοῦ * οὗ μὴν δὲ καὶ χόµπωσιν. Τὸ δὲ
"τῆς σέλλας ἐἑπανωσχέπιον λευχὸς Χά΄απος ως πεδίον,
μετὰ ἀετῶν χοχχίνων μιχρῶν. ᾿Βσαύτως xai d
τέντα αὐτοῦ )suxh, ἀετόπονλα γέµο-σα ἐἑρυθρᾶ.
aluus campus est, cuu) aquilis οοδοἰηθἰδ parvis.
Tentorium ejus album et rubris aquilis plenum.
Desilit ez equo despota ubicun;ue imandavcrit
imperator. Cum despota adhue puer est, nullum
tegumentuim fert in capite dum in palato versa-
tur; sed manet aperto capile. At. quando. equitat,
tunc fert eum quei. antea. deseripsimus pileum.
Cuni ad ephebi ztatem processit, iunc gestat su-
pra dictum pileum eiiam in palatio. Diebus fealis
feri scaranicum auro tectum et onustum, unionibus
οἱ imargaritis quas grandinatium sparsas appellant,
distinctum : cabbadium ejus violacei vel rubri
coloris, margaritis contextum, quale nimirum ex
illis elegerit et acceperit.
Sebastocratoris et Casaris scaranica in festis
adhuc quaruntur.
Pilei generorum imperatoris, si sint despota,
eurei ei coccinei coloris 15 sunt, et auro duciili
tetti, babeutque cruces ex margaritis et gyros seu
circulos. . *
Pileus^scbastocratori3 aurei οἱ coccinei coloris
est et (ilis aureis textus. Circulus inferior et lila C
unionibus intezta ct pendula qualia despote. Cocci-
neum vestimentum ejus tale est quale ipsius dc-
spotze, sed eine liguris ac ramalibus auro testis.
Chlainys ejus, qualis olim fuerit, quaeritur. Ca:te-
rum caliga subviridis coloris sunt. At vero Joan-
ncs Cantacuzenus uxoris sua fratres Joannem οἱ
Manuelem Asanios sebastocretorag creans, pote-
statem eis fecit ferendi chlamydes et caligas instar
despotz. Calcei ejus sunt colore subviridi, haben-
1es aquilas llis aureis ac solidis pictas [n panni,
planitie rubra, iie locis qua indicavimus eum de
. despoia ageremus. Siwiliter sella εἰ coopertorium
$ubviridi colore gestant. Stapis ejus quales de-
spots, Superum sellae tegumontum subviridis «υἱθ-
rig est, οἱ quatuor coccineis aquilis decoratum.
Tentoriu: ejus s1bum, habetque ihisuta subviridis
sive czsii coloris scutula quadrata. Ex equo desi-
lit et iste in. palatii aula ad tetrastylum sive ve-
etibuluo quatuer columnarum : dico autem hoc
Πεξεύει à δεσπότης lv ᾧ ἂν τόπῳ προστάξοι τοῦ-
τον ὁ βσσιλεὺς. Ἐπὶ χεφαλῆς ἔτι νέος μὲν ὧν ὁ δ.-
σπότης φορεῖ by ti παλατίῳ οὐδὲν, ἀλλ ἕἔνι οὕτως
ἀσχεπής. "Όταν δὲ χαθαλλικεύῃ, φορεῖ οἷον προεί-
ποµεν σχιάδιον. Eig ἐφήδου δὰ “χρόνον χαταντήσας
φορεῖ χαὶ ἓν τῷ παλατίῳ τὸ δηλωθὲν σχιάδιον. Κατὰ
δὲ τὰς ἑορτὰς σχαράνιχον χρυσοχοῖχὸν, λιθάρια xal
μαργαριτάρια ἔχον οὕτω λεγόμενα περίχντα. Τὸ δὲ
χαθύθάδιον αὐτοῦ ὁξὺ f) ἐρυθρὸν, μαργαριταρέῖνον,
οἷον ἂν ἐκ τούτων ὀρέγοιτο xal ἀποδέχοιτο.
Τὸ τοῦ σεδαστοκράτορος σχαράνιχον xal τὸ τοῦ
Καίσαρος ἐπὶ τῶν ἑορτῶν σητεῖται.
Tà σχιάδια τῶν γαμδρῶν τοῦ βασιλέως, ὃσσπο-ῶν
ὄντων, χρυσοχόκχινα, συρμαλἑῖνα, ἔχουτα σταυροὺς
µαργαριταρ-ἴνους xat γύρους.
Τὸ τοῦ σεδαστοκράτορος σχιάδιον χρυσοκόκχχινον,
συρματέϊνογ. Ὁ &áhp χαὶ τὰ asta ofa xal τὰ τοῦ δεσπό-
του. Τὸ χόκκινον ἱμάτιον αὐτοῦ οἷον xai αὐτὸ τὸ τοῦ
δεσπότον, ἄνευ δὲ ῥιζῶν. Τὸ ταμπάριν αὐτοῦ τὸ μὲν
παλαιὸν ζητεῖται, πλὴν αἱ χάλτζαι Περάνεαι. Ὁ δὲ
βασιλεὺς ὁ Κανταχουζηνὸς τοὺς γυναικαδέλφους αὖ-
τοῦ Ἰωάννην τε καὶ Mavout) τοὺς ᾿Ασανίους τιμή-
σας σεθαστοχράτορας δέδωχεν αὐτοῖς φορεῖν ταμπά-
pix χαὶ χάλτζας ola καὶ οἱ δεσπόται. Τὰ ὑποδήμα-α
αὐτοῦ Ἱεράνεα, ἔχοντα ἀετοὺς συρµατεῖνους εἰς ἀέρα
xóxxivov, ἐφ᾽ ὧν εἴρηται τόπων τῶν τοῦ δεστότου.
Ὁμοίως Ἡ τε σέλλα xal τὸ κοπριτόριο» Περάνεα: αἱ
σχἀλαι οἷαι xal αἱ τοῦ δεοπότου» τὸ af; σέλλας
ἑπανωσχέπιον Ἱεράνεον xal αὐτὸ, μετὰ ἀετῶν xoz-
Χίνων τεσςάρων. Ἡ τέντα αὑτοῦ λευκὴ, ἔχουσα
χαρτάρια κατὰ ῥαφὴν ἠρράνεα. Πεζεύει δὲ χαὶ οὗτος
Di, τῇ τοῦ παλατίου αὐλῇ εἰς τὸ τετράστυλον * λέγω
δὲ τοῦτο διὰ τὸ τοῦ τόπου γνώρισμα. Too Βασιλέως
6k ἐν ἄλλῳ τόπῳ εὐρισκομένου πεξεύε; κατ ἀἆναλο.-
γίαν χἀχεῖσε τοῦ τόπου «ετραστύλου,
propter loci manifestam notitiam. Bi imperator
alio in loco versatur, tum desilit ibi ex equo, ratioue a loco tetràstyl sumpta.
Czs»ris pileus filis aureis textug et. rubris cet,
αυτοί et coccinei coloris, qualis es& sebastoeratoria.
Circulus infcrior et pendentes Ueniolzs qualia ejws-
dem. Tunica ejus similis sebastocratori. Chlamys
aJhuc 16 quzritur, Calig et calcei ο) δα. Pari medo
s8lla, coopertorium, et tegumen quod supra scl-
lam, et tentorium ejus conveniunt eum sebasto-
eratore; iuteijecüa scutulis quadratis, sed οἱ
| Tb τοῦ Kalcago; σχιάδιον συρματέῖνον γρυσεχύχχι-
vov, οἷον τὸ τοῦ σεδαστοχρἀάτορος. Ὁ àbp καὶ τὰ acia
ela τὰ αὑτοῦ. Καὶ τὺ ῥοῦχον ὡσαύτως οἷον τὸ ἐχείλου.
Τὸ δὲ ταμπάριον καὶ τούτου ζητεῖται. Ab χάλτζαι xal
τὰ ὑποδήματα Ἱεράνεα. Ὁμοίως καὶ ἡ αέλλα xà τε
τοῦ χοπριτορίου xal τοῦ ἑπανωσχεπίου xal fj τέντα
αὐτοῦ ὅμοια efa xal ἡ τοῦ σεδαστοχράτορος, μετὰ
χαρτίων Ἱερανέων ἄνευ ἀξτῶν, Πστεύει δὲ χαὶ 02.04
37
ΤΕ OFFICHS CPOLITANIS, — Caf. IV.
79
bob. cf; τοῦ π.λατίου αὐλῆς πλησίον οὗ 6 σεθαθτο- A aquilis. Ex equo descendit ct iste intra aulam
χράτωρ πέςεύε.,
Τὸν pévsor δξσπότιν ἔμπροσθεν τοῦ βασιλέως xa-
4020tw οὕτως ἆ τλὠς ' Δέσποτά µου, χκὶ Ἡ βασιλεία
σου. Τὸν δὲ σεθαστοκράτορα " Αέσποτά µου σεθαστό-
χρατορ, xat Ἡ βασιλεία σου. Τὸν Καΐσαρα καὶ τοῦ-
τον Δέσποτά µου Καΐσαρ, χαὶ Ἡ βασιλεία σου,
ὥσπερ χαὶ τὸν σεθαστοχράτορα.
. ί Εἰδέναι 53 δεῖ ὅτι cl δεήσῃ ἀνενέγχαι τινὰ τῶν &p-
χόντων τῷ βασιλεῖ τι ὥστς χαὶ τοῦ ὀνύματος τοῦ
δεσπότου μνηαθΏναι, « Ὁ αὐθεντόπουλός µου, » M-
γει, € ὁ υἱός σου ὁ δεσπότης. » Ei δὲ πρὸς ἀλλήλους
ἄρχοντὲς ὁμιλοῦσιν, μνημομεύονσι τούτου, « Ὁ αὑ-
θεντόπουλός µας, κ λέγουσιν, « ὁ δεσπότης. » "Av δὲ
ὄρχων πάλιν µετὰ ἀνθρώπον τοῦ δεστότου ὁμιλῆ, εἰ Ti
μὲν βούλοιτο, λέγει * « Αὐθεντόπουλός µου ὁ δεσπό-
vns * » &l 0i xal 'O αὐθέντης µας, » εἶποι, « ὁ δε-
σπότης, 2 διὰ màelov:a τιμὴν, οὐ χωλύετας, "Av δὲ
πάλιν ἄνθρωπον τοῦ δεσπότου ἀξήσῃ ἀνενεγχεῖν τῷ
βασιλαῖ ὥστε xal τοῦ ὀνόματας τοῦ αὐθέντου οὐτοῦ
μνησθιναι, οὐχ « 'O αὑθεντόπουλός µου » λέγει, fj
« Ὁ αὐθέντης µο» ὁ υἱός σου, » ἁλλ «'O χύρ:ός µου
ὁ υἱός σου ὁ ὁκσπότη.. » Καΐτοι γε ταντοδύναμό»
ἔστιν Ὁ χύριός µου εἰπεῖν καὶ Ὁ αὐθένεης pov *
ἀλλ οὕτως ἐπεχράτησεν. (0ὐδὲ γὰρ τῷ δεσπότῃ λέγει
τις, εἰ δεήσει, Κὐριέ µου, καίτοι γε ταντοὀννάμου
ὅ.τος καὶ αὐτοῦ, ὡς εἴρηται, ἀλλὰ, Δέσποτά µον *
ἄρχοντι δὲ λέχει, Κὐριέ µου.
ΚΕΦΛΛ. A.
Περὶ τῶν τοῦ μεγά.ου δοµεστίκου καὶ τῶν «οι -
πῶν ἀρχόντων σχιαδίων καὶ φορεμµάτωγ.
Τὸ σχιάδιο» τοῦ μεγάλου δοµασ-:ίχου y pucoxóxx:-
vov, κλαπωτὸν, μετὰ ἀέρος χρυσοχοκκίνου Χ;απυ-
τοῦ xai αὐτοῦ. Τὰ σεῖα χρυσοχόχχινα, ofa χαὶ ὁ
&fp. Τὸ δικανίχιον αὐτοῦ μετὰ τῶν χόµδων Ίνοκο-
πητῶν. 'O μὲν ἑπάνω κόνδυλος χρυσοῦς, eio; * ὁ
μετ) αὐτὸν χρυσοῦς καὶ αὐτὸς, ἐντετυλιγμένος δὲ διὰ
σχοινοπλοκίου ἀργυροῦ * ὁ μετ αὐτὸν τρίτος χρυ-
σοῦς, λεῖος xavà τὸν πρῶτον, ὁ δὲ τέταρτος χατὰ τὸν
δξύτερον ἐντετυλιγμένος σχοινοπλοχίῳ ἀργυρῷ xal
χαθεξῆς ὁμοίως τοῖς ῥηθεῖσι. Τὸ σκαράνικον αὐτοῦ
χρυσοχόκκιν.ν, αυρµατέῖνον, ἔχον ἔμπροσθεν sixo-
ν.χῶς tbv βασιλέα ἱνοκοκητὸν ἱστάμενον ἑστεμμέ-
vov, bx δεξιῶν µέντοι ἄγγελον ἕνα, καὶ ἕτερον ἐξ
ἀριστερῶν, περικυχλωμένους διὰ μαργάρων, ἔτι
üt ναὶ την τοῦ βασιλέως εἰχόνα. "Exe δὲ καὶ
τὸ σχαράνιχον γύρωθεν ἐπὶ τοῦ µετώκου σειρὰν
μαργαριταρεῖνην. Τὸ καδθάδιον αὐτοῦ διθολέον,
μιτὰ μαργελλίων συρµατεῖνων. Αὐτὰ δὲ ταῦτα, τό
τε σχιάδ.ον δη)αδῆ xat τὰ φορέματα, ἑφόρουν καὶ οἱ
τοῦ βασιλέως τοῦ πρυτου ᾿Ανδβρονίκου ἀνεψιοὶ, ὃὅ τε
πανυπερα ὃαστοξ, ὁ πρωτοθεστιάριος xat οἱ ἕτεροι *
ἅτινα ἑδόβησαν χαὶ τῷ Καντακουνηνῷ Ἰωάννῃ παρὰ
«ών δύο βασιλέων, ὅτε μέγας δοµέστιχος ἑγεγόνει.
Τὰ ὑποδήματα τοῦ πινυπερσεβάδτου χίτρινα *
ὡσαύτω,; καὶ dj σέλα, ἔχουσα ἔμπροσθέν τε xal
pa'atii αἱ locis
silit
Despotam coram imperatore sic simpliciter ap-
pellant : Ὀεδροία mi, et Majestas tua. Caesarem
porro : Domine mi Caesar, οἱ Majestas tua, ad eum
mmnodum quo sebastocfator compellatur.
quibus et scbastocrator dc-
Scire oportet, si quis ex proceribus aliquid impe-
.Tatori referàt ita ul despota meutio facienda sit,
eum iunc uti lac formula : « Dominus domini mei
filius, filius tuus de«pota. » Si vero proceres mutuo
inter se colloquio meminerint despols, tum dicuut:
(Dominus nostér domiui nostri filing despota. »Si
quis procernui cuim aliquo ex familia despotz οἱ -
loquatur, si velit, dicere potest : « Dominus domiui
mei filius desputa. » Si ob majorem reveren.iam
dicere velit : « Doiuinus noster despota, » non proh -
betur. Caeterum si quem ex familia despotas aliqu;
ad imperatorem referre contingat, ut necesse ha-
beat domini et heri sui monitionem injicere, non
civit, Herulus meus vel. Herus. mens , tuus. filius,
sed : «Dominus meus, filius tuus despota : » quan-
quam idem valent kyrius (s. dominus) 17 meus ct
aulhientes (8. herus) meus, Sed usus, ut distincna -
ur, obtinuit. Neque enim despetz dicit quis,
quando necesse est, Kyrie wi, tamelsi hoc quoque
ut dictum est, zquipolleat ; sed » Despota mi : at
proeeri dicit, Kyrie mi.
CAPUT iV.
De pileis et gestaminibus magni domestici et reliquo-
rum principum.
Pileus magni domestici aureo et coecineo coloro
tinctus est, Filis sericis auro textis textus est, ac
pariter ejus ora auro iutermista. Taie pendula,
αἰουί οἱ pilei circulus, auro coccinoque texte ; ba-
culus nodis ezlatis constat, Qui supra. visitur ca-
lamus, aureus est et larvis. Qui sequitur, est. ip.a
aureus, sed involutus argen'o instar funarii operis
contorto. Tertius aureus est et lovis instar primi.
Quartus iu moduin secuadi involutus argento mora
fupium contorto; et deinceps consimiliter iis que
dicta suut, Scaranicum ejus aureum οἱ caccineuu
D est, ümbriatum, anteriore et posteriore parte pra-
ferens imperatoris. imaginem, celataum, stantem,
coronatam. Α dextris uuum habet angelum, alts-
rum a sinistris, margaritis circumdatos; insuper
etiam imagiuem imperatoris. Habet vero searaub-
cum circa supremau oram catenam ex margaritis
confectam. Cabbadium ejus duplicis coloris csi
cum margellis 18 auro ducuili ornatis. H:ec vero
ipsa, nempe pileum eLalia gestamina, fereban: pri .
mi Andronici imperatoris ex sorore nepotes, pan-
livpersebatus, protovestiarius et alii. Que. etiam. 4
duobus impe:atoribus Joonni Cautacuzeno concessa
$unt, quando imagnus domesticus creatus est.
Ca!cei panhyperscbasti coloris citrini sunt. Simi-
liter οἱ sella, quie anle. et. retro. consta). margeüis
39 CODINI CUROPOLAT:E (0
filis aureis textis. Penula ejus citrino colore nitet Α ὄπισθεν μαργέλλιον χλαπωτὸν, καὶ τὸ ταμπάριον αὖ-
cum margellis.
Baculus protovestiarii aureo et prasino colore
constat, auro fusus estet liquato ad pigaientum
metallo collucens, Calcei ejus prasini. Ad hzc οἱ
sella; quie etiam margellis insig'itur, sicut sella
panhypersebasti. Tamparium ejus prasiaum est cum
imargellis.
Pileus magni ducis colore aureus et coccineus
est, (llis aureis textus, at sine circulo. Scaranicum
ejus aureum et coccineum est et auro ductili tex-
(um, conlinetque parte anteriore imperatorem
Stantem, calatum, retro autem sedentem in throno.
Cabbadium ejus sericum, vel quale ex consuetis
voluerit. Baculus ejus habet quidem bullas aureas
incisas, ut similiter calamos aureos, sed argento
quasi opere funarie iuplexos, instar illius quo
e»agnus domesticus utitur.
Protostrateris pileus, scaranicum et abbadium
similia suut magni 19 ducis. Αι bullz sceptri ejus,
superior quidem aurea, subsequentes argentesm.
Calami vero aurei sunt. .
Magui logotheta gestamina, boc est pileus, cab-
badium et scaranicum, nihil ab his qus proto-
stratoris sunt differunt. Nec fert bsculuni.
Pileus el scaranicum magni stratopedarchze talía
sunt qualia protostratoris et magni logothetz.
Baculi ejus cslami omnes argentei, excepto prinio.
Bulls aurez, incisz.
Magni primicerii pileas auro ductili textus est.
Cabbadium quale et antecedentium. Scaranici
illius superficies pruni Damasceni colorem refert,
auro ductili adusta ; quemadmodum igitur fu-
ουδ colur medius est inter album et nigrum, sic et
iste medius est inter coccineum οἱ albuin. Contnct
ScaraDnicum hoc imaginem ünperatoris, auteriore
quidem stantem , liquato ad pigmentum 116-
tallo pictam , quod a pellucida vi διαγέλαστον
appellatur ; posteriore vero parte sedeutem in tlirono.
Baculus ejus est lignum inauratum, quale et impe- —
ratoris.
Magni eontostauli iusignia omnía se habent ut
mogbi primicerii. Nullum gestat baculum.
Protosebasti ornamenta qualia mazni contostauli.
Άι pileus ejus aureo et prasino colore nitet: verum
auro ductilí, nec simplex 96) est pannus auro tex-
tas. Scaranicum ejus quale magni primicerii ; baculo
caret.
Pincerng omnia ornamenta sunt ut magui pri.
micerii. Non fert baculum. Curopalate insignia
sunt similia pincernz. Caret et ipse baculo.
Accubitoris sigilli seu anuuli signatorii gesta.
fina conveniunt cum curopalata, Baculus cjus
ligneus est. Superlor calamus inauratus, secundus
colore aureo ct albo intortus. Qui hune sequitur,
rursam iuauratus est. Proxious ab hoc iterum cst,
εἰ sic deinceps.
τοῦ κίτρινον μαργελλίω».
Τὸ δικανίκιον τοῦ πρωτοθεστιαρίου χρνσεπµάτι-
vo", χρυσοχοϊχὸν, ὑποθέλιον. Τὰ ὑποδήματα αὑτοῦ
πράσινα * ἔτι τε χα) d σέλλα, ἔχουδα xal αὐτὴ
μαργέλλιον, ὡς καὶ fj τοῦ πανυπερσεθάστον. Καὶ τὸ
ταμπάριον αὐτοῦ πράδινον μετὰ µαργελλίω».
Τὸ σχιάδιον τοῦ μεγάλου δουκὸς Χχρυσοχόκχινον
Χλαπωτὺν ἄνευ ἀέρος. Τὸ σχαράνικον αὐτοῦ χρυ-
σοχόκκινον, συρµατέῖνον, Éyov xal αὐτὸ ἔμπροσθεν
μὲν εἰχονιχῶς τὸν βασιλέα ἱστάμενον ἱνοχοπητὸν,
ὄπισθεν δὴ καθήµενον ἁἀπὶ θρόνου. Τὸ καθδάλιον
αὑτοῦ βλάτινον, f| οἷον ἂν βούλοιτο ἀπὸ τῶν συνή-
θων. Τὸ δὲ διχανίχιον αὑτοῦ ἔχει μὲν χόµπους χρν-
σοῦς ἑγχοπτοὺς, xal χονδύλους ὡσαύτως χρνσοῦς.
Κεχλωσμένους δὰ διὰ σχοινοπλοχίου ἀργυρο” ὡς
τοὺς τοῦ δικανιχίου τοῦ μεγάλου δομεστίχου.
Τὸ τοῦ πρωτοστράτορος σκιάδιον τό τε exapávuxov
xai «0 χαθδάδιον αὐτοῦ ὅμοια τοῦ μεγάλου δουχκός.
Τοῦ δὲ δικανικίου αὐτοῦ οἱ χόμποιό μὲν ἑπάνω χρυ-
σοῦς, οἱ δὲ ἑφεξῆς ἀργυροῖ * οἱ κόνδυλοι δὲ χρυσοί.
Τὰ τοῦ μεγάλου λογοθέτου φορέματα, τοι τό τε
αχιάδιον, τὸ χαᾳθδάδιον, xoi τὸ αχαράνιχον, ola. τὰ
τοῦ πρωτοστράτορος. Οὐδὲν δὲ φέρει δικανίκιον.
Καὶ τὰ €00 μεγάλου στρατοπεδάρχου, fivouv τὸ
σχιάδιον καὶ τὸ σχαράνικον, ola. τὰ τοῦ πρωτοστρά-
topo, xai τοῦ μεγάλου λογοθέτου,. Tou μέντοι διχκα-
νιχίου αὐτοῦ οἱ χόνδυλοι πάντες ἀργυρ:ῖ ávsu τοῦ
πρώτου, οἱ δὲ χόµποι χρυσοί, ἐγχοπτοί,
Τὸ τοῦ μεγάλου πριμμικηρίου σκιάδιο σνρµα-
τέῖνον, τὸ χαθθάδιο» olov τὰ τῶν πρὸ αὐτοῦ. "IO seo
σκαρανίκου αὐτοῦ, βλάτιον βερικοκχόχροον, σνρ-
ματέῖνον * ὥσπερ οὖν τὸ Φαιόν ἐστι μέσον λευχοῦ
χαὶ µέλανος, οὕτω xal τοῦτο μέσον κοχχίνου xal
λευκοῦ. "Έχει δὲ xal τὸ τούτου σκαράνικον τν
βασιλέα εἰχονικῶς, ἔμπροσθεν μὲν ἱστάμενον ὑπὸ
ῥελίου λεγομένου δ.άλγεαστου, ὄπισθεν δὲ χαθήµενον
ἐπὶ θρόνου. Ἐὸ δικανίχιον αὐτοῦ ζύλον κεχρυσωµέ-
νον, οἷον τὸ τοῦ βασιλέως.
Καὶ τὰ τοῦ μεγάλου χοντοσταύλου πάντα ὡς τὰ
τοῦ μεγάλου πριμμµιχηρίου. 0ὐδὲν δὲ χρατεῖ διχκ-
γνίχιον.
Τὰ τοῦ πρωτοσεδαστοῦ φορέματα ola τὰ τοῦ με-
Υάλου χοντοσταύλου * τὸ δὲ σχιάδιον αὐτοῦ χρυσο-
πράσινον * πλὴν τὸ σύρμα, τοῦτο βλάτιον. Tb σχα-
ράνικον δὲ οἷον τὸ τοῦ μεγάλου πριμμιχηρίου" x.t
ἄνευ δικανιχίου.
1ὰ τοῦ πιγχέρνη πάντα ofa τὰ τοῦ μεγάλου πριµ-
µιχηρίου, ἄνευ δὲ δικανιχίου. Kal τὰ τοῦ xovponz-
λάτου ὅμοια tol; τοῦ πιγχέρνη, xal ἄνευ δικανι-
χίου.
Tà τοῦ παρακοιμωμένου τῆς σφενδόνης φορέματα
ὅμοια τοῖς τοῦ χουροπαλάτου. "lo δικανίκιον αὐτοῦ
ξύλινον. 'U ἑπάνω χόνδφλος κεχρυσωµένος, ὁ δεύτε-
pos χρυσόλευχος χεχλωσμένος, ὁ µετ αὐτοῦ πάλιν
χἐχρυσωμένος, ὁ δὲ μετὰ τοῦτον αὖ χεχλωσμένος
x2 χαθεξὸς ó ; Gites.
4
DE OFFICIIS CPOLITANIS. CAP. IV.
42
Καὶ τὰ τοῦ παραχοιμωμἐνού τοῦ χοιτῶνος πάντα Α — Accubitoris cubiculi insignia omnia conveniunt
ola τὰ τοῦ παραχοιµωμένου τῆς σφενδόνης. Πλὴν ὁ
μὲν πρῶτος κόνδυλος τοῦ διχανιχίου χρυσοῦς ὡς xal
οἱ τῶν ἄλλων, τὸ δὲ ἑφεξῆς ἕως χάτω χρυσάσπρον
χεκλωσμένον.
Τὸ τοῦ λογοθέτου τοῦ γενιχοῦ σχιάδιον λευχὸν
βλάτιον μετὰ µαργελλίων. Τὸ χαθθάδιον Bx τῶν
συνήθως πολιτευοµένων βλατίων. Τὸ δὲ σχαράνιχον
χρυσόλενχον βλάτινον συρµατέϊνον, ἔχον ἔμπροσθέν
τε xai ὄπισθεν τὴν τοῦ βασιλέως εἰχόνα διαγέλαστον,
ὥσπερ xal τοῦ πριμµιχηρίου, καὶ ἄνευ διχανιχίου,
Τὸ τοῦ πρωτοθεστιαρίου σκιάδιον χλαπωτόν. Τὸ
καθθάδιον xaX τὸ σχαράνικον αὐτοῦ οἷα τὰ τοῦ λογο-
θέτου εοῦ γενιχοῦ. Τοῦ δὲ δικανικίου αὐτοῦ ὁ πρῶ-
τος μὲν χόνδνλος χρυσοῦς, τὸ δὲ ἑφεξῆς συθαλταρέα,
ypocoxóxxtva.
Τὰ τοῦ δοµεστίχου τῆς τραπέζης φορέματα ὅμοια
τοῖς τοῦ πρωτοθεστιαρίτου, ἄνευ δικανιχίου.
Tà τοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης οἷα τὰ αὐτῶν, τοῦ τε
πρωτοδεστιαρίτου xal τοῦ δομεστίχού τῆς spa més nc.
Too δὲ διχανικίου αὑτοῦ ὁ μὲν πρῶτος χόνδυλος
χρυσοῦς, ὁ δὲ δεύτερος µέλας, εἶτα χρυσοῦς xat πά-
ιν µέλας, χαὶ χαθεξῆς ὁμοίως.
Τὰ τοῦ μεγάλου παπίου φορέματα ὅμοια τοῖς τοῦ
δοµεστίχου τῆς τραπέζης. Τὸ δὲ δικανίχιον αὐτοῦ
ὥσπερ τοῦ παραχοιμωµένου τῆς σφενδόνης ἔχει
χόνδυλον χρυσοῦν xai χόνδυλον χρυσόλευχον, οὕτω
τοῦτο χόνδυλον χρυσοῦν κἀὶ κόνδυλον χρυσοχέχ-
κινον.
Καὶ τὰ τοῦ ἐπάρχου οἷα τὰ τοῦ μεγάλου παπίου,
ἄνευ δὲ διχανικίου.
Tà τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγχλης φορέ-
pasa, ἤγουν τότε σχιάδιον xal τὸ χαθδάδιον, ὅμοια
τοῖς τοῦ ἑπάρχου. Τὸ δὲ τοῦ cxapavixou αὐτοῦ βλά-
των χρυσοχίτρινον, χρυσοχλαδαρικὸν, συρµατέῖνον,
ἔχει ἔμπροσθεν μὲν τὸν βασιλέα εἰχονικῶς καθήµε-
voy ἐπὶ θρόνου χρυσοῦ ἀναθατοῦ, ὄπισθεν δὲ bg! ἵπ-
που. Τὸ διχανίχιον αὐτοῦ μετὰ τὸν ἑπάνω χόνδυλον
χεχρυσωµένον ὄντα, ὡς xal ἐν τοῖς τῶν πάντων,
χρνσοχόχχινον, χεχαλλωπισμένον ἕως κάτω:
Σηµείωσαι ἅτι ἀπὸ τοῦ μεγάλου δοµεστίκου µέχρι
xai τοῦ αὐτοῦ μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλης D
πάντες ἄρχόντες, ὅτε μὲν βούλονται, φοροῦσιν χαθ-
θάδια, ὅτε δὲ, ἐπιλούριχα * ἀπὺ δὲ τοῦ αὐτοῦ καὶ
χάτω οὐχ οὕτως.
Τὰ τοῦ μεγάλου ἑταιριάρχου Φορέματα οἷα τὰ τοῦ
μεγάλου δρουγγαρίου. Τὸ δικανίχιον αὐτοῦ, ὥσπερ
τὸ τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου χρυσοχόχχινον, οὕτω
τοῦτο ypuconépavov χεκλωσμένον.
Τὰ τοῦ µεγάλον χαρτουλαρίου ofa τὰ τοῦ μεγάλου
ἑταιριάρχου, ἄνευ δὲ διχανιχίου.
Τὸ τοῦ λογοθέτου τοῦ δρόμου σχιάδιον οἷον τὸ τοῦ
μεγάλου χαρτουλαρίου. Φαχεωλίδα δὲ φορεῖ οὗτος
xal ἐπιλούρικον, o0 μὴν σχκαράνικον.
Tb τοῦ πρωτοασηκρῆτις σχιάδιον βλάτιον, διδο-
Mov, χρώματος ὀξέος xal λευκοῦ, ἔχον µαργέλλια
PATROL. Gg. CLYII. |
6
com insignibus accubitoris sigilli seu sigilliferi,
excepto quod primus calamus baculi est aureus, ut
et aliorum, sequentes vero ad finem usque ex au-
reo et albo colore nexi.
Logothetze generalis zerarii pileus est albus pan-
nus cum margellis. Cabbadium ex iis qua com-
muni more gestari solent pannis sericis, Scarani-
cum aurei et albi coloris est, panno serico ductili
auro texto confectum, habens ante et retro impe-
ratoris imaginem ex liquato ad pigmentum metalle,
cujusmodi etiam est scaranicum yrimicerii. Caret
baculo.
ProtovesUaritse pilems auro tex'us est. Cabba-
dium et scaranicum 41 ejus ut logothet:e ρεπό»
ralis erarii. Baculi primus calamus est aureus,
sequentes storeatim plexi aurei et coecinei coloris.
Gestamina domestici mens» talia sunt qualia
protovestiarità», Caret tamen baculo.
Prefecti mens:z qualia protovestiaritss et dome-
stici mensz. Baculi ejus primus calamus aureus
est, secundus niger, postes aureus, iterum niger,
et sic deinceps.
Magni pappiz gestamina similia sunt domestici
mensa. Et ut baculus sigilliferi habet calamuin
aurei et albi coloris, sic baculus pappia habet
calamum aureum, et calamum aurei et cocclnei
coloris.
Eparchi omnia sunt ut magni pappise; sed non
gestat baculum.
Magni drungarii vigiliarum gestamiuna, nempe
pileus et cabbadium, conveniunt cum gestamini-
Lus eparchi. Scaranici ipsius pannus aureo ci-
trinoque colore nitet, opere Phrygio ornatur et
auro ductili : habet anteriore quidem parte impe-
ratorem effigiatum sedentem in sublimi throno au-
reo, pone vero equestrem. Baeulus ejus pest su-
premum calamum inauratum, $9. ut aliorum 9m-
nium, aureo et coccineo colore constat. ornatus
usque ad iium.
Observa a magno domestico usque ad magnum
excubiarum drungarium omnes proceres, quando
volunt, ferre cabbadia ; et quapdo lubet, ferre epi-
lorica, hoc est superulas, Ab hoc vero deorsum
versus res aliter se habet.
Magni hetzeriarch» gestamina sunt. qualia. ma-
gni drungarii. Et quemadinodum tnagni drungarii
baculus est aurei et coccinei coloris, ita hujus est
aurei et czesii intorti,
Magni chartularii gestamina qualia magni οί”
riarchze, Sed caret baeulo, *
Logotbetz cursus pileus est qualis magui char-
tularii : fert iste phaceolium et epilocicum, at nou
scaranicuim.
Priwi secretarii pileus est ex pauno serico, du-
plicis coloris, violacei et albi ; habens margelia
9
33 CODINI CUROPALAT.E l4
ex auro duciili, lata, non in. erucis formam, sed A συρματέῖνα πλατέα, οὗ μὴν σταυροειδῶς, ἀλλά xo-
jn orbeu circa verticem pilei, ambitumque trullz,
que supra habet figuram trifolii, margellarum
- opere, quale descripsimus. Gestat phaceolium οἱ
epiloricum, ea specie qua logotheta. Caret et iste
'scaranico.
93 Prefecti exercitua pileus auro textus est.
Cabbadium et scaranicum qualia magni char.
tularii.
Mystice phaceolium competit et epiloricum, at
non acaranicum.
Domestici scholarum gestamina similia, sunt
prefecti exercitus. Baculus ejus argenteus est,
sine 23uro; superne bullam habet, et nihil pre-
Aerea,
Magni drungarii classis. gestamiua similia sunt
domestici scholarum. Caret baculo.
Primicerii aulz pileus cabbadium et searanicum
comparata sunt ut magni drungarii. Baculus ejus
storeatiin plerzus aureum casiumque colorem
prefert, sicuti baculus protovestiaritz ex aureo et
coceineo.
Protospatharii pileus, cabbadium εἰ scaranicum
similia sunt primicerii aula ; nec utitur baculo.
Magni principis qualia protospaibarii. Neque bie
baculum habet.
Tate aulici ut magni principis. Baculus ejus est
liguum lxve.
Magnus tzausii pileus, cabbadium et scaranicum
similia sunt tatze Φή, aulici : gestat ipse a sini-
stra parle zona siromasten, quem vulgo salibam
vocant.
Omnia gestawinpa przetoris populi conveniunt cum
gestaminibus magni tzausii, Baculus ejug est lignum
lave.
Logothete rerum demesticarum competunt plha-
ecolium et epiloricum, at non scaranicum.
Magni logariasta qualia logotbetze rerum dome-
sticarum.
Primarii venatoris pileus, cabbadium et acarani-
cum habent se ut prztoris populi. Similiter et scu-
terii Seu scutiferi. Nec dissentiunt gestamina ami-
ralii.
Praefecto supplicum precibus competunt pha-
ceolium et epiloricum, at non scaranicum,
Quastoris pileus, cabbadium el scaranicum similia
sunt magni tzausii.
Magni asdnumiaste qualia quistoris. Bacolus
ejus argenteus est, auri expers, habens superne
unum nodum et solum, cui insidet columba.
Logothetze exercitus gestamina sunt phaceolium
et epiloricum, at ion scaranicum,
Primi aceipitrarii pileus, cabbadium εἰ scarani-
eum similia sunt magni adnumiasta. Fert in zona
χλόθεν, περί τε τὺ ἄχρον τοῦ σχιαδἰου καὶ τὸν Upov
τῆς ερούλης, τις ἔχει ἑπάνω τύπον τριφύλλου, διὰ
μαργελλίου, olov εἴπομεν. Φορεῖ δὲ φαχεωλίδα καὶ
ἐπιλούριχον, οἷα τὰ τοῦ λογοθέτου * καὶ οὐδ' οὗτος
σκαράνιχ»ν.
Τὸ τοῦ ἐπὶ τοῦ στρατοῦ σχιάδιον χλαπωτόν. Τὸ δὲ
καθθάδιον xaX σχαράνικον αὐτοῦ ola τὰ τοῦ μεγάλου
χαρτουλαρίου.
Τὰ τοῦ μυστιχοῦ φαχεωλὶς xal ἐπιλούρικον, οὐ
μὴν χαὶ σχαράνικον.
Τὰ τοῦ δοµεστίχου τῶν σχολῶν φορέματα ὅμοια
ποῖς τοῦ ἐπὶ τοῦ στρατοῦ. Τὸ δικανίχιον αὐτοῦ ἀρ-
γυροῦν μὲν, ἀχρύσωτον δὲ, ἔχον τὰ ἑπάνω xat μετὰ
τὸν χόνδυλον ἕτερον χόμπον xaX πλέον οὐδέν.
Τὰ τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου τοῦ ατόλου φορέ-
paca πάντα ὅμοια τοῖς τοῦ δομεστίχου τῶν σχολῶν,
xai ἄνευ διχανικίου.
Τὰ τοῦ πριμμικηρίου τῆς αὐλῆς, ἤγουν τό τε
σχιάδ.ον xai τὸ καθθάδιον xai τὸ oxapávixov, ὡς
καὶ τὰ τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου. Τὸ δὲ διχανίχιον
αὐτοῦ xpuconépavov συδαλταρέα, ὥσπερ τὸ τοῦ πρω-
τοδεστιαρίτου, χρυσοκόκκινον. N
Τὸ τοῦ πρωτοσπαθαρίου. σχιάδιον, τὸ καθδάδιον
xai τὸ σκαράνιχον, ὅμοια τοῖς τοῦ πριμμικηρίου
τῆς αὐλῆς. Οὐδὲν δὲ κρατεῖ διχανίκιον.
Τὰ τοῦ μεγάλου ἄρχοντος ola τὰ τοῦ αὐτοῦ πρω-
εοσπαθαρίου. Καὶ οὐδὲ οὗτος χρατεῖ διχανίχιον.
Καὶ τὰ τοῦ τατᾶ τῆς αὐλῆς ὡς τὰ τοῦ μεγάλου ΄
C ἄρχοντος. Τὸ δικανίχιον αὐτοῦ ξύλον λεῖον.
Τὸ τοῦ μεγάλου τζαουσίου σχιάδιον, χαθθάδιον
καὶ τὸ axapávixov, καὶ ταῦτα ὡς τοῦ τατᾶ τῆς αὖ-
λῆς. Φέρει δὲ οὗτος ἀπὸ τοῦ ἀριστεροῦ µέρους τῆς
ζώνης αὐτοῦ αειροµάστην, ὃν κοινῶς χκαλοῦσι σα-
λίδαν.
Τὰ τοῦ πραίτορος τοῦ δήµου πάντα φορέματα
ὅμοια τοῖς τοῦ μεγάλου τζαουσίου, Τὸ δικανίχιον
᾽αὐτοῦ ξύλον λεῖον.
Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν οἰχειαχῷν φαχεωλὶς καὶ
ἐπιλούριχον, οὐ μὴν δὲ σκαράνικον.
Τὰ τοῦ μεγάλου λογαριαστοῦ ola τὰ τοῦ λογοθέτου
τῶν οἰχειακῶν. |
Τὸ τοῦ πρωτοχυνηγοῦ σκιάδιον, τὸ καθθάδιον xat
τὸ σχαράνιχον, ὡς τὰ τοῦ πραίτορος τοῦ δήμου. Καὶ -
τὰ τοῦ σχουτερίἰου τοιαῦτα. Τὰ τοῦ ἁμηραλίου ὡσ-
αὐτως.
Τὰ τοῦ ἐπὶ τῶν δεῄσέων φαχεωλὶς xat ἐπιλουρί-
χιον, οὐ μὴν δὲ σχαράνικον.
T5 τοῦ κοιαίστορος σχιάδιον, τὸ χαδθάδιον xal τὸ
σχαράνιχον, ὅμοια τοῖς τοῦ μεγάλου τζααυτίου.
Καὶ τὰ τοῦ μεγάλου ἀδνουμίχστοῦ ofa τὰ τοῦ
" xotalovopog τὸ δὲ διχανίχιον αὐτοῦ ἀργυροῦν
ἀχρύσωτον, ἔχον ἑπάνω χόμπον ἕνα χαὶ µόνον,
ἔχοντα ἐπιχαθημένην περιστερἀν.
Τὰ τοῦ λογοθέτου τοῦ στρατιωτικοῦ φορέματα
φαχεωλὶς καὶ ἐπιλούριχον, οὗ μὴν xal oxapávi-
xov.
Τὸ τοῦ πρωτοϊεραχαρίου ex:ábiov, τὸ Χαθθάδιον
xai τὸ σχαράνικον, ὅμοια τοῖς τοῦ μεγάλου ἆδνου-
&5 DE OFFICIIS CPOLITANIS. CAP. 1V. £5
μιαστοῦ. Φέρει δὲ ἐπὶ ζώνης χειρόρτιον, ἀριστερὸν, A ad sinistram chirotecam, quz cirea summum 95
ἔχον περὶ τὴν τῆς εἰσόδου ἄχραν ἑῥῤῥαμμένον µαρ-
γέλλιον, ὑφαντὸν ἔχον ἀετοὺς ὀξέας.
Τὰ τοῦ λογοθέτου τῶν ἀγελῶν φαχεωλὶς xal ἐπλ.
λούριχον, ὡς τὰ τοῦ λογοθέτου τοῦ στρατιωτικοῦ,
οὗ μὴν xal σχαρᾶνιχον.
Τὸ τοῦ μεγάλου διερμηνευτοῦ σχιάδιον xal τὸ
χαθθάδιον ὡς τὰ τοῦ πρωτοϊεραχαρίου. Τὸ σχαράνικον
αὐτοῦ ἑνδεδυμένον χασδίῳ, ἔχον ἐπὶ χορυφῆς μιχρὰν
τοῦφαν xoxxivmv. Τοῦ διχανιχίου αὐτοῦ τὸ μὲν ἓν
πλόάγιον χόχκινον, τὸ δὲ ἕτερον ἀργυροῦν διὰ πετα-
λίου ζωγραφικοῦ.
Τὸ τοῦ ἀχολούθου σκχιάδιον, τὸ χαθθδάδιον xat τὸ
σχαράνιχον ὅμοια vol; τοῦ μεγάλου διερμηνευτοῦ,
ἄνευ δὲ διχανικίον.
Τὰ τοῦ μεγάλου διοιχητοῦ φορέματα ola τὰ τοῦ
ἀκολούθου. Φέρει δὲ δικανίχιον, ξόλον λεῖον ἄνεν
κόμθου.
Τὰ τοῦ χριτοῦ €oU φωασάτου ὡς τὰ τοῦ μεγάλου
διιχηιτοῦ. οὐδὲν δὲ κρατεῖ διχανίκιον.
Τὰ τοῦ ἄρχοντος τοῦ ἁλογίου πάντα οἷα τὰ τοῦ
χριτοῦ τοῦ φωσσάτου * κρατεῖ δὲ διχαν΄χιον ξύλον
λεῖον.
Τὸ τοῦ πρωταλλαγάτορος σχιάδιον, τὸ χαθδάδιον
καὶ τὸ σχαράνικον ὅμοια τοῖς τοῦ ἄρχοντος τοῦ ἆλ-
λαγίου, Φέρει δὲ ἀντὶ δικανικίου ἣν ἰδιωτικῶς χα”
λοῦσι ματζοῦχαν, ἀργυρᾶν, κεχρυσωµένην, fic ὁ
στηλειὸς ἑνδεδυμένος βλατίῳ κοκχίνῳ * ἔχων εἰς τὸ
ἄχρον καταχεχρυσωµένον βουτίον xai xaxà τὴν pé-
σην δέµα ὁμοίως χεχρυσωμένον.
Τὰ τοῦ ὀρφανοτρόφου τοιαῦτα, ἄνευ δικανιχίου.
Καὶ τὰ τοῦ πρωτονοταρίου πάντα ὅμοια.
Τὰ τοῦ ἐπὶ τῶν Δναμνήσεων ofa τὰ τῶν πρὸ αὖ-
τοῦ, πρωτονοταρίου τε καὶ τῶν λοιπῶν. Too δὲ δι»
χανιχίου αὐτοῦ ὁ μὲν ἑπάνω κόνδυλος χεχρυσωµένος,
τὸ δὲ λοιπὸν συδαλταρέα ἀσπροκόχχινον, ἄνευ χρυ-
σαφίου τενός.
Τὰ τοῦ δοµεστίχου τῶν τειχέων ὡς τὰ τοῦ ἐπὶ
τῶν ἀναμνήτεων. Τὸ δὲ δικανίκιον αὐτοῦ ξύλον λεῖου.
Τὸ τοῦ προχαθηµένου τοῦ χοιτῶνος σχιάδιον, τὸ
καδθδάδιον xal vb κόχχινον σκαράνιχον ὅμοια τοῖς
τοῦ δοµεστίχου τῶν τειχέων. Τὸ διχανίκιον αὐτοῦ
ξύλον λεῖον.
TX τοῦ προχαθηµένου βεστιαρίου πάντα, xat τὸ
διχανίχιον, ofa τὰ προκαθηµένου τοῦ κοιτῶνος. Kal
τὰ τοῦ βεσιιαρίου ταῦτα, ἄνευ δὲ δικανιχ[ου.,
Τὰ τοῦ ἑταιριάρχου πάντα ὁμοίως τούτοις * τὸ
δὲ διχανίχιον αὐτοῦ, ὥσπερ τὸ τοῦ μεγάλου ἑταιριάρ-
χου, χρυσοηέρανον χεχλωσμένον, οὕτω τοῦτο χιτρι-
νοηέρανον χεχλωσμένον.
Τὰ τοῦ λογαριαστοῦ τῆς αὐλῆς τοιαῦτα”. τὸ διχα-
νίχιον αὐτου ξύλον λεῖον,
Τὰ τοῦ
ἑμοίως.
στρατοπεδάρχου τῶν µμονοχαθάλλων
Τὰ τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν τζαγγρατόρων
ὁμοίως τοῖς τοῦ πρὸ αὐτοῦ.
Τὰ τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν µουρτάτων olx τὰ
τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν τζαγγρατόρων.
ingressum habet insutam margellam, eui subji-
ceiuntur violacei coloris aquil:.
Logotheta: rei pecuariss seu gregum phaeeolium
et epilorienm qualia logotliele exercitus : sed scae
.ranico non utitur.
Magui interpretis pileus et cabbadium sicut primi
accipitrarii. Scaranicum ejus est suffultum se-
rico heteromallo, cujus in vertice parvus floccus,
isque coccineus apparet. Baculi ejus onum latus coc-
cineum est, alterum argenteum opere pictorio.
Acoluthi pileus et cabbadium et scarsnieum simi-
lia sunt magni interpretis, sed caret baculo.
B — Magni administratoris gestamina qu lia acoluthi.
Baculi loco fert lignum leve seine nodo.
Judicis exercitus qualia magni administratoris,
Bed caret baculo.
Praefecti allagii ornamenta conveniunt cum ínsi-
gnibus judicis exercitus. Baculus ejus eat lignum
leve.
Protallagatoris pileus, cabbadium et scaranicum
similia sunt iis quibus decoratur przefectus allagii.
Loco baculi fert eam quam vulgus vocat matzucant
(clavam), argenteam, inauratam, cujus contus indu-
tus 26 est panno coccineo, habens in vertice inau-
rotam bullam (nodum, caput), et in medio cingulum
€ pariter inauratum.
Similia sunt orphanotrophi, at sine baculo. Eo-
dem modo se habent omnia ornamenta pro'*onotarii.
Ejus qui a memoria est, insignia talia noveris
qualia eorum qui antecedunt, protonotarii scilicet
et aliorum. Baculi ejus superior quidem calamus
inauratus est, reliqui storeatim plexi, albi et coccinei
sine ullo auro illito.
Domestici murorum qualia ejus qui est a memoria,
Baculus ejus est lignum lazve.
Praesidis seu excubitoris sacri cubiculi pileus, cab-
badium ac coccineum scaranicum similia sunt do-
mestici murorum. Baculus ejus lignum lave.
Presidis vestiarii ornamenta omnia et baculus
eodem modo se habent quo przsidis cubiculi. Eadeia
sunt vestiarii, excepto baculo.
Gestamina hetzriarchz snnt similia istis. Bacu-
lus ut magni hetariarchz est aureiet czsii coloris
intorti ; ita hujus est citrini et czesii coloris intorti.
Talia sunt itidem logariaste aule. Baculus ejus
lignum lxve.
Concinunt insignia prsefecti monocaballorum, hoc
est eorum qui uno equo utuntur.
27 insignia praefecti tzangratorum nibil discre--
pant ab antegressis.
Paria habet przfectus murtatorum cum stratope-
darcha tzangratorum.
41 CODINI CUROPALAT.E 48
Prafecti tzaconum omnia conveniunt eum ante A — Kal τὰ τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν εζαχόνων ὅμοια
dictis,
Oinnia gestamina presidis magnorum palstiorum
similia suut jam antea commemoratis. Baculus ejus
lgnum lave est. |
Cum iisdemiuvariabiliter conveniunt gestamina
ejus qui Blaebernis palatiis praesidet.
Doiestici thematum omnia eodem modo se ha-
bent.
Omnia insignia domestici Orientalium thematum
οἱ ouinia domestici Oecidentalium thematum, ad
hzc et baculus ejus, conveniunt cum prioribus.
Μαροί myrtzit:e cabbadium et coccineum scarani-
cum similia sunt jam ante positis. Baculus ejus ar.
genteus, auro perfusus, figuras littere gamma su-
perne repraesentans.
Protocomitis gestamina nil abeunt a predictis.
Caret baculo.
Drungarius tenet baculum, sed solum et nudum
lignum leve. Sebastus nullum, quemadmodum et
myrtaites.
98 Praesides spectatissimarum civitatum habent
baculos, ligna candida.
Pappias habet sceptfum ex solo ligno, sine ullis
modis.
CAPUI V.
De wingulorum officiorum ministeriis.
Despota, sebastecrator et Czsar nullo munere
κατὰ πάντα τοῖς πρὸ αὐτοῦ.
Τὰ τοῦ προχαθηµένου τῶν μεγάλων παλατίων
πᾶντα ola τὰ τῶν πρ) αὐτοῦ. Ὡσαύτως xa τὸ δι-
χανίχιον αὐτοῦ ξύλον λεῖον.
Καὶ τὰ τοῦ προχαθηµένου τῶν Βλαχερνῶν παλα-
τίων ἁπαραλλάκτως τοιαῦτα.
Τὰ τοῦ δοµεστίχου τῶν θεμάτων πάντα ταῦτα
ὡσαύτως.
Τὰ τοῦ δοµεστίχου τῶν ἀνατολιχῶν θεμάτων
πάντα, καὶ τὰ τοῦ δοµεστίχου viov δυτἰχῶν θεµάτω»
πάντα, ἔτι δὲ xol τὸ διχανίχιον αὐτοῦ, ὅμοια τοῖς
τῶν πρὸ αὐτοῦ. |
Τὰ τοῦ μεγάλου μυρταῖτου, fot τὸ μὲν χαθθάδιον
xai εὺ χόκχινον σχαράνικον αὐτοῦ, ὡς τὰ τῶν πρὸ
B αὐτοῦ. Τὸ δὲ δικανίχιον αὐτοῦ ἀργυροῦν, χρυσοχοῖ-
xbv, Υαμματίζον ἄνωθεν.
Καὶ τὰ τοῦ πρωτοκόµητος φορέματα ὁμοίως
τοιαῦτα. Οὐδὲν δὲ χρατεῖ δικαν[κιον.
Ὁ δὲ δρουγγάριος χρατεῖ Bixavixtov µόνον ξύλον
λεῖον. Ὁ σεδαστὸς οὐδέν. Ὡσαύτως καὶ 6 μυρταῖ-
της»
Oi προχαθήµενοι τῶν ἑντίμων πόλεων κρατοῦσι
διχανίχια, ξύλα λευχά. |
Ὁ δὲ παππίας κρατεῖ δικανίχων µονόξυλον χωρὶς
χόμδων.
ΚΕΦΛΛΑΙΟΝ E.
Περὶ τῆς ὑπηρεσίας ἑκάστου τῶν ὀφφικίων.
'O δεσπότης μὲν, 6 σεθαστοκράτωρ καὶ ὁ Καΐσαρ
funguntur, nisi preefectura quepiameis committatur. c οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχουσιν, ἐὰν μὴ ταχθῶαιν εἰς
"Miuisteria magni domestici et protovestiarii hic
sileantur. Exponentur suo loco.
Panhypersebastus nullo munere fungitur.
Ut magnus domesticus caput est in exercitu, ita
magnus dux przcipuus estin mari, Et proceres qui-
dem aliis triremibus, ceu capita, praepositi statuunt
οἱ erigunt usitatum imperatoris flammulum, hoc
est crucem cum quatuor iguiariis chalybibus: ma-
gnus dux statuit eterigit flammulum imperatoria
imagine equestri insignitum. Habet autem sub se
magnam drungarium classis, amiralium, drungarios
et comites.
29 Protostirator, magno domestico absente,
portat imperatoris ensem. Quando igitur iniperator
equum ascensurus est, equo per couitem equorum
imperatoriorum adducto, quem etiam tenet, post-
quam imperator ascendit, protosirator apprehenso
freno ducit equum usque ad quartam vel quintam
palatii aule partem. Postea subiens ejus in locum
chartu larius freno ducit. usque ad ponriam. Idein
facit, quando imperator ex equo desilire paratus est:
ducit enim a porta equum usque ad designatum
Jocum ; in cujus vicem" iterum succedit proto-
strator adducto equo ai eum usque locum, uhi
imperator descendere solct. Si protostrator forte
absit aut peregre ayierit, praestat lioc ab iuitio. ad
ἡγεμονίαν.
Αἱ δὲ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου ὑπηρεσίαι χαὶ τοῦ
πρωτοθδεστιαρίονυ κείσθωσαν τό γε νῦν ἔχον * λεχθή-
σονται γὰρ ἐν τῷ προσῄἠχοντι τόπψ.
Ὁ πανυπερσέδαστος οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει.
Ὁ μέγας δοὺξ, ὥσπερ ὁ μέγας δοµέστιχος εὑρί-
σχεται εἰς τὸ φωσσάτον ἅπαν χεφαλὴ, οὕτω xal
χατὰ θάλασσαν οὗτος. Καὶ οἱ μὲν εἰς τὰ ἕτερα εὖ -
ρισχόµινοι ἄρχοντες ὡς χεφαλαὶ ἱστῶσι τὸ σύνηθες
βασιλικὺν φλάμουλον ᾖτοι τὸν σταυρὸν μετὰ πυρ-
εκθύλων * οὗτος δὲ ὁ µέγας δοὺξ τὴν τοῦ βασιλέως
στήλην ἵστησιν ἔφιππον. Ἔχει δὲ ὑπ αὐτὸν τόν τε
µέγαν δρουγγάριον τοῦ στόλου, τὸν ἁμηράλιον,
τὸν πρωτοκόμητα, τοὺς δρουγγαρίους xal τοὺς
D χόµητας,
'O πρωτυστράτωρ τοῦ μεγάλου δυµεστίχου ἁπόν-
του φέρει τὴν τοῦ βασιλέως σπάθην, Ὅτε οὖν ὁ
βασιλεὺς μέλλει τοῦ ἵππου ἐπιδήσεσθαι, τοῦ χόµη-
τος τῶν βασιλικῶν ἵππων χοµίσαντος ἵππον, xal
κρατοῦντος ἵππον, μετὰ τὸν βασιλέα ἐπιδῆναι, ὁ
πρωτοστράτωρ ἀπὸ τοῦ χαλινοῦ λαδὼν σύρει tiv
ἵππον µέχρι τοῦ τετάρτου ἡ πέμπτου τῆς τοῦ πα-
λατίου αὐλῆς µέρους. πειτε διαδεξάἀµενος τοῦτον
ὃ μέγας χαρτουλάριος φέρει διὰ τοῦ χαλινοῦ ἕως
τῆς πύλης, Ὡσαύτως πυιεῖ xal ὁπότε μέλλει πε-
ζεύειν ὁ βασιλεὺς, φέρων δηλονότι ἀπὸ τῆς πύλης
t^v ἵππον μέχρι xal τοῦ προῤῥηθέντος τόπου, ἀφ'
οὗ διαδέχεται πάλιν αὐτὸν ὁ πρωτοστράτωρ, φέρων
µέχρι xxi τοῦ πιεζεύματος. Ei δὲ ἴσως τύχοι εὺν
LY) DE OFFICIIS €POLITANIS, €AP. V..
πρωτοστράτορ« ἀποδημεϊν, notet τοῦτο &w' ἀρχῆς A finem mognus chartularius, Si et ipse absit, tunc
µέχρι τέλους ὁ μέγας χαρτουλάριος. Ἐὰν δὲ οὗτος
ἀποδημεῖ, φἑρει τὸν ἵππου ἀπὸ τῶν χαθευρεθέντων
ἀρχόντων ὁ ἐντιμότερος.
Asl δὲ γινώσχειν ὅτι ἔθος kal χαθ᾽ ἑχάστην ἐτοί-
µους εἶναι ἵππους ἑπτὰ, ol xal γαλοῦνται στρώσια,
ἐχδεχομένους τὸν βασιλέα, χαθδαλλιχεῦσαι οἷον ἂν
ix τούτων βούλοιτο. Οἱ δὲ λοιποὶ ἵπποι ἀκολουθοῦ-
σιν, οἳ xal χαλοῦνται συρτάἀ. Ὁ μέντοι δηλωθεὶς
κόµης bmw" ἀδείας ἔχει, οἷον ἂν ἐκ τῶν βασιλικῶν
ἵππων βούλοιτο, καδαλλιχεύειν εἰς τὸ χαθαλλαρίχιον
τοῦ βασιλέως, ἄγειν τε καὶ φέρειν kv τῇ a01 xal
ἑθίζειν, πεζεύειν ab εἰς τὸ χκαθαλλαρίχιονι, ἑἐντὸς
μέντοι, ὡς εἴρηται, τῆς αὐλῆς µόνον ' ἐχδῆναι δὲ
ταύτης ἱππότης ἢ εἰσελθεῖν οὔθ) οὗτος οὔτε τις ἔτι-
ρος. El δὲ δεήσῃ ἄρχοντάς τινας χαδαλλιχεῦσαι ἓν
τῇ αὐλῇ, πεζῇ μὲν εἰσέρχονται, εἶτα καθαλλικεύου-
σιν. Πάλιν δὲ εἰς τὴν ἐχδολὴν αὐτῶν πεζεύοντες
ἐξέρχονται πεζή. Ἔχει τε ἄδειαν 6 χόµης βασιλέως
παρόντος βασιλικὸν χαδαλλικεύειν αυρτὸν, οἷον ἂν
βούλοιτο ἁπόντος δ' οὐχ οὕτως. ᾽Αλλὰ σαγίσµατος
τῶν τοῦ ἵππου σχαπουλίων ἐπιχειμένου µέχρι xai
τῆς ἡμισείας σκέποντος σέλας, οὕτω καδαλλικεύει,
ἀπερχόμενος ἀλλαχοῦ μὲν οὐδαμῶς, ἕως δὲ xat µό-
νον τοῦ στρατορικίου.
Ἔθος δέ τι xal τοῦτο κατ ἔτος ἐστῖν, τὸ κατὰ
τὸν τοῦ μεγάλου Πάσχα καιρὸν γίνεσθαι σέλλας βα-
σιλικὰς xal χαλινοὺς xai ἑπάνω σκέπια πάντα
καινὰ, xal τὰ παλαιὰ λαμδάννιν πάντα τὸν κόμητα,
τοι τὰς σέλλας μετὰ τῶν χοµπωσίων καὶ τοὺς yat.
νοὺς οὕτω μετὰ τῶν τουφῶν.
Ἡ δὲ τῶν λεγομένων σαυρτῶν βασιλικῶν ἵππων
ἀκολούθησις, ὁπηνίκα χαδαλλικεύῃ ὁ βασιλεὺς, Mye-
ται γενέαθαι ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε. Tbv βασιλέα Θεόὀφιλόν
Φασι γενέσθαι φιλοδίκαιον, Ἱππότην οὖν φορόμενόν
ποτε, ὑπαντῆσαί φασι γυναῖχα, χράζουσαν ἑαυτῆς
εἶναι τὸν ἵππον ᾧ ἐποχεῖται ὁ βασιλεύς. Τοῦ τοιού-
του τοίνυν ἐξετασθέντος εὑρεθῆναι ἀληθεύουσαν
tiv γυναῖχα * εἶναι μὲν γὰρ τὸν ἵππον αὐτῆς, τὸν
δὲ ἔπαρχον ἀφελόμενον δῶρον, ὡς ἑαυτοῦ τοῦτον
ὄντα, προσενεγχεῖν τῷ βασιλεῖ.- Τούτου τοίνυν δήλου
γεγονότος τὸν μὲν βασιλέα εὐθὺς, ὡς εἴχε, χατα-
δῆναι τοῦ ἵππου, xal δοῦναι τοῦτον τῇ χεχτηµένῃ.
Ἐπεὶ δ' οὐκ σαν τότε ἵπποι βασιλικοὶ συρόµενοι,
ἐγένετο δὲ ὁ βασιλεὺς Lv χρείᾳ ἵππου xa ἐχαδαλ.
λίχευσεν ἵππον «bv τυχόντα, ἐτάχθη fj τῶν συρτῶν
ἀκολούθῆσις, ὡς ἂν, εἴ τι συμθεδηχὸς τύχοι, εἴησαν
ἔτοιμοι ἵπποι βασιλιχοὶ πρὸς τὸ ἀφιππάσασθαι τὸν
βασιλέα.
Ἡ μέντοι σπάθη τοῦ βασιλέως ἀεὶ εἰς τὸ ῥουχα-
ρεῖον εὑρίσχεται, τὰ δὲ ὑποδήματα etc τὸ βεστιά-
ριον. Ἔστι δὲ xai ἕτερον εἶδος ὁποδημάτων, ἃ
καλοῦνται τζαγγία, ἔχοντα ἐκ πλαχίων χατὰ τὰς
χνήµας xai ἐπὶ τῶν ταρσῶν ἀετοὺς διὰ λίθων xal
µαργάρων, ἅτινα xal φορεῖ ὁ βασιλεὺς εἷς τε τοὺς
περιπάτους καὶ τὰς προχύψεις. Καὶ ὁ ταῦτα ποιῶν
οὗ τξαγγάριος, ὡς οἱ ἕτεροι, ἀλλὰ τναγγὰς ὀνομά-
aliquia ex honoratioribus, qui presentes sunt ex
proceribus, equum ducit,
Observandum est moris esse ut quotidie parati
sint septem equi, quos stratos vocant, excepturi
imperatorem, ut quemcunque ex illis voluerit
equitet. Reliqui equi sequuntur, quos manuductos
appellant. Memoratus igitur comes potestatem
habet equitandi quemcunque ez imperatoriis equis
voluerit in equile imperatoris, item domandi, exer-
cendi et instituendl in aula et ex equo desiliendi in
cstadromo : attamen, ut 90 dictam est, solum-
modo intra sulam ; ex hac vero equitem exire vel
introire neque huic neque alteri cuipiam conces-
B sum est, Sin autem oporteat proceres aliquos
equitare in aula, pedites ingrediuntur, delnde
equitant. Rursus eum abeandum est, descenduot
ex equo, οἱ egrediuntur pedites. Habet comes po-
testatem prssente imperatore equitandi quemeun-
qne voluerit imperatoris equum ex his qui ducun-
tur manu. Absente imperatore non item. Sed te-
gumento equi scapulis incumbente et mediam scel-
Jam operiente equitat; neque quoquam se confert
nisi ad locam ubi strator imperaterem in equum
sublevat.
Consuetudine receptum est ut. quotannis circa
magnum pascha renoventuf omnes imperatoris
sell:, freni et omnia alia tegmina, omniaque vetera
accipiat comes, sellas nimirum cum apicibus
muscariis et frena simul eum phaleris ac floccis.
Caeterum comitatus equorum qui manu. ducuu-
tur, quaudo imperator equitat, tali ex occasione
exstitisse fertur. Fama est unperatorem Theophi-
lam fuisse justitizz amantem. Cum igitur. quodam
tempore equo insideret, occurrisse aiunt quandam
mulierculam, et clamasse equum illum, quo velie-
batur imperator, suum esse. Inquisitione facta
cognitum esse mulierem vera dicere, equum enim
ipsius esse, eparchum autem vi rapuisse 31 et ut
suum, imperatori munus obtulisse. Imperatorem,
cum hzc comperisset, statim in vestigio descen-
disse de equo, eumque dedisse el eujus erat. Cum
D 2utem tunc usus equorum qui manu ducerent?
nondtm introductus esset, et imperator equo. 1n-
digens obvium equitasset equum, decretum (uisse
αἱ eum comitarentur equi sessoribus vacui, ut st
quis casus exsisteret, parati suppeterent equi: im-
peratorii, qui imperatorem equos mutantem excipe-
rent,
Spatha seu ensis imperatoris semper est in- ru-
chario, calcei vero in vestiario. Est εἰ alia species
calceorum, qui nominantur tzangia. Insigniuntur
a lateribus secundum tibias et in calcaneis, aquilis
ex lapillis et margaritis, quos etiam induit impe-
rator ad processiones et ostentationes, Et qui hos
calceos facit, non tzangarius sive sutor, ut ca-
Yeri, sed tzangas appellatur. Quandocunque igitur
5
51 CODINI CUROPALAT;E 59
juperatorem equitare oportet, calc os adfert puer ex 4 ζεται. «Ὀπηνίκα γοῦν δεήσει τὸν βασιλέα χαδαλλι-
vestiario, quod vulgo vocant allaxiuiarium. Parato
jam et equitante imperatore cymbaliste cgmbala
pulsant, tub:cines tubis, ct buccinatorcs bucceinis ar-
genteis canunt, Hz vero tubas huic usui destinatze non
referunt aliarum tubarum formam, sed alia quadam
figura praditz sunt. Indieat hoc ipse eliam sonus
talium instrumentorum ; qui eat, ut si quis ex po-
pulo aliquid 942 petat vel injuria afficiatur, audito
hoc $0no .aceurrat et ad imperatorem — libere
referat. κ
Fit autem hoc, si imperator mane equitet. Δι si
pos! prandium equitet, id nullo modo observatur. '
Causa nescitur : at si conjectura locus datur, dico
cum plebeii mane quidem sobrii sint, post pran-
dium plerumque ebrii et magis temerarii, merito
mane tubis caount eo quo diximus modo, post
prandium vero nequaquam, ne quis ebrius in-
composite et temere ad imperatorem acce-
dat.
Insuper protostrator est defensor eorum qui ex-
earsiones faciunt et predas agunt ; cum enim isti
neque certum ordinem neque propnum flammu-
lum habeant, sed confuse et sine ordine ferautur,
protostrator pone consistens defendit illos, si bel-
lum ingruat. ldeo etiam protostrator appellatur, ni-
mirum quod autecedat totum στρατόν, hoc est exer-
eitum. Ex animalibus vero prada abactis, quascun-
χεῦσαι, φέρει τὰ ὑποδήματα παιδόπουλον τοῦ βεστια-
plou ἀχτὸς, οὕτω χοινῶς ὀνομαζομένου ἀλλαξιμαρίου.
Ἑτοιμασθέντος οὖν χαὶ χαθαλλικεύσαντος τοῦ βα-
σιλέως, οἱ ἀναχαρισταὶ κρούουσι τὰ ἀνάχαρα,
σαλπίζουσι δὲ xal ol σαλπιγχταὶ ὁμοίως καὶ οἱ
βουκκινάτορες δι ὀργάνων ἀργυρῶν. At μέντοι xatà
εὖν τοιαύτην ὑπηρεσίαν σαλπίζουσαι σάλπιγγες οὐ
κατὰ τὰς Aag sloi σάλπιγγας, ἁλλ' ἕτερόν €t
σχΏμα. Δηλοῖ δὲ καὶ dj τῶν τοιούτων ὀργάνων
φωνὴ, τὸ ἑάνπερ τι αἰτῇ τις τοῦ λαοῦ f| ἁδικῆται,
ἀχούσας τούτων ὁραμὼν ἀνενέγχῃ.
Γἱγνετάι μέντοι τὸ τοιοῦτον, εἰ χατὰ τὴν πρωῖαν
τῦχοι χαθαλλικεύων ὁ βασιλεύς * μετὰ δὲ «b γεῦμα
χαδαλλιχκεύσειν μέλλοντος οὐδαμῶς Ὑίγνεται τοῦτο.
B H «tia ἀγνοεῖται. Στοχαστικῶς γε μὴν λέγω ὡς
ἐπείπερ ol τοῦ πλήθους ἄνθρωποι πρωῖας piv ν]-
φουσιν, μετὰ δὲ τὸ γεῦμα µεθύουσιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖ-
στον xai προπετέστεροι γίνονται, εἰκότως πρωῖας
μὲν σαλπίζουσε δι) ὃν εἴπομεν τρόπον, μετὰ δὲ τὸ
γεῦμα οὐδαμῶς, ἵνα µῇ τις μεθύων ἁτάχτως xal
προπετῶς προσέλθῃ τῷ βασιλεῖ.
"Es: ó πρωτοστράτωρ ἔνι καὶ δεφένσωρ τῶν χαυρ-
σευόντων. Τούτων γὰρ μήτε τάξιν ἑχόντων μήτε
φλάμουλον ἴδιον, ἀλλ' ἁτάχτως οὕτως ἀπολυομένων,
ὁ πρωτοστράτωρ ὀπίσω τούτων εὑρισχόμενος δεφεν-
δεύει τούτους, ἐὰν ἄρα πόλεµμον εὕβωτιν * διὰ τοῦτο
καὶ γὰρ πρωτοστράτωρ καλεῖται, διὰ τὸ προηγεῖ-
σθαι παντὸς αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ. 'Amb δὲ τῶν xoup-
σευοµένων πάντα τὰ ποιχίλα, ἃ ὀνομάξονται φυτίλια,
que colore sunt varla, que nominantur phytilia, mos C ἔβος ἐστὶ AagÓávety τον πρωτοστράτορα.
est protostratorem accipere.
Magnus logotheta curat míssa mandata et. chry-
sobullas seu aureas litteras ad reges, sultanos, topar-
chas. Ét hoc munus proprium est magni logo-
thetz.
Q3 Domestici offlcium est ut quidquid imperator
praceperit exsequatur.
Magnus stratopedarcha procurator est. omnium
quibus exercitus indiget, uu sunt esculenta, poculenta
et o:nia ad vitam necessaria.
Magnus primicerius, quando intra palatium fa-
mulus ex vestiario, circeumstante aulicorum coetu,
iperatoria sceptrum etiam usque ad duplam tri-
clinii partem *affert, ab eodem acceptum | impera-
tori porrigit ; et quando illud ab imperatore reci-
pit, sape potestatem habet retineudi illud honoris
gratia. Proprium vero baculum tradit pradicto
vestiarii famulo, quiillud effert eadem ceremonia
qua imperatoris.
Mos quoque obtinet ut magno priimicerio singu-
lis diebus dominicis, propter baculum, detur unum
hyperpyrum : monete. id genus est. Si fortassis
iste absit, tum imperatori baculum porrigit quis-
quis ex honoratieribus proceribus adest. Est idem
in exercitu quoque imperatorii comitatus caput.
Mabet vero proprium etiam flammulum in hujus-
modi turma.
.95
.
Ὅ μέγας λογοθέτης διατάττει τὰ παρὰ τοῦ βασι-
Mog ἀποστελλόμενα προστάγµατα xat χρυσόδουλλα
πρός τε ῥῆγας, σουλτάνους xal τοπάρχας. Καὶ τοῦτο
μὲν ἴδιον τοῦ μεγάλου λογοθέτου ὑπηρέτημα.
Τὸ δὲ τοῦ δυµεστιχίου ἐνεργεῖν ὃ ἂν ἐπιτάξοι ὁ
βασιλεύς.
Ὁ μέγας στρατοπεδάρχης ἐστὶν ἐπιμελητὴς τῶν
τῆς στρατιᾶς ἐπιτηδείων, τοι τροφίμων, ποτῶν xal
πάντων τῶν χρειωδῶν.
'O µέγας πριμμιχήριος ἑντὸς τοῦ παλατίου εἰς
τὴν παράστασιν παιδοπούλου τοῦ βεστιαρίου χοµί-
ζοντος τὸ βασιλιχὸν δικανίχιον, µέχρι xal τοῦ τρι-
χλίνου διµοίρου, οὗτος τοῦςο λαμδάνων τῷ βασιλεῖ
φέρων δίδωσιν. "Orav δ᾽ ab τοῦτο παρὰ τοῦ βασι-
λέως λάδῃ, kx' ἀδείας ἔχει πολλάκις χατέχειν αὐτὸ
τιμῆς ἕνεχα. Τὸ δὲ οἰχεῖον δίδωσι πρὸς τὸ ῥηθὲν
τοῦ βεστιαρίου παιδόπουλον, ὃς καὶ ἐξάγει τοῦτο ἓν
τῷ σχήµατι, κατὰ χαὶ «b βασιλικόν.
Ἔνι δὲ xai τεταγμµένον δίδοσθαι πρὸς τὸν μέγαν
πριμμιχήριον xasà χυριαχὴν, χάριν δικανιχίου ,
ὑπέρπυρον Ev. "Av δ᾽ [auc οὕτας ἀποδημεῖ, Δίδωσι
sb διχανίχιον à ἐντιμότερος τῶν χαθευρεθέντων ἀρ-
χόντων. Εὐὑρίσχεται xa* εἰς τὸ φωσσάτον κεφαλὴ τῆς
βασιλιχῆς συντάξεως. Έχει δὲ xai ἱδιχὸν αὐτοῦ
φλάμουλον ἐν τῇ τοιαύτῃ συντάξει.
55
DE OFFICIIS CPOLITANIS, CAP. V.
δὲ
Ὅ μέγας κοντόσταυλος εὑρίσχεται χεφαλ] τῶν A — Magnus contostaulus est caput. stipendiariorum
óoratópuy Φράγγων.
'O πρωτοσεθαστὸς οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει.
Τοῦ πιγχέρνη fj ὑπηρεσία, ὅτε καὶ f) τῶν μεγάλου
δοµεστίχου λεχθήσεττι,
"O χουροπαλάτης εἶχε μὲν εἰς τὸ χαλαιὸν ὑπηρε-
σίαν, Ἶτις basi) ἐνεπίγνωστος, νῦν δὲ οὐδεμίαν.
'O παρχχοιμώμενος τῆς σφενδόνης τὴν τοῦ βασι-
λέως σφενδόνην λαμδάνων σφραγίζει διὰ χηροῦ ἔνθα
δεῖ * dj δὲ τόιαύτη σφραχὶς, ἡ διὰ κηροῦ δηλαδη,
οὐδαμοῦ Ὑίνεται ἀλλαχοῦ παρὰ τοῦ βασιλέως, εἰ μὴ
πρὺς τὴν δέσποιναν τὴν μητέρα αὐτοῦ xal τὴν
δέσποιναν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὸν βασιλέα τὸν
vil αὐτοῦ. Πρὸς δὲ δεσᾗότας, πατριάρχας xol τοὺς
Francorum.
Protosebastus nullo munere fungitur.
Pinceru:e officium explicabitur, quando de ma-
gni domestici munere sermo erit.
3/4 Curopalata olim quidem habebat officium,
quod nunc incognitum est. In praesenti nullo fun-
gitur munere.
l'refectus sigilli ου sigillifer imperatoris pala
seu annulo obsignat litteras cera, quando oportet.
Hoc vero per ceram sigillum non usurpat uspiam
imperator, nisi ad dominam matrem suam, ad
dominam uxorem suau et ad imperatorem filium ;
ad despotas autem, ad patriarchas et ad reliquos
honoratiores principes et proceres utitur plumbea
λοιποὺς ἄρχοντας τῶν ἐντιμοτέρων διὰ µολιδδίνης B bulla, Portat insuper ἰφίο ἱπιροταίυγίδ ensem, absente
βούλης. Φέρει δὲ οὗτος xa τὴν βασιλιχὴν σπάθην,
ἀποδημοῦντος τοῦ πρωτοστράτορος.
Ὁ παραχοιμώμενος τοῦ χοιτῶνος εὑρίσκεται xe-
φαλῃ τῶν ἐν τῷ χοιτῶνι παιδοπούλων xal τῶν κοι-
τωναρίων, ἔχων ὑπ αὐτὸν xal τὸν προκαθήμενον
τοῦ χοιτῶνος. Μένει δὲ καὶ ἑντὺς τοῦ παλατίου. ToU
παρακοιµωμένου δὲ τής σρενδόνης ἀποδημοῦντος
οὗτος φέρει τὴν τοῦ βασιλέως απἆθην.
Ἡ τοῦ γενικοῦ λογοθέτου ὑπηρεσία οὐ γινώσκε.
ται.
Ὁ πρωτοδεστιαρίτης ἐστὶν ὑπηρέτης τῆς napa-
στάσεως. Ἡρὸ γὰρ τοῦ τὸν βασιλέα τοῦ κχελλίου
αὐτοῦ ἐξελθεῖν οὗτος εὑρίσχεται ἓν τῷ τρικλινίψ
μετά τε τοῦ μεγάλου ἑταιριάρχου xal τοῦ τῆς αὖ-
Anc πριμμιχηρίου. Καὶ μετὰ τὸ ἐξελθεῖν χαὶ στα-
θῆναι τὸν βασιλέα ἐξέρχεται ὁ πρωτοθεστιαρίτης,
xai χαλεῖ τοὺς τῶν ἀρχόνιτων ἑντιμοτέρους εἰς τὴν
παράἀστασιν. Ἔπειτα ὁ μέγας ἑταιριάρχης, xo
χαλεῖ xai οὗτός τινας τῶν προτέρων πλείους. Καὶ
μετὰ τοῦτον ἐξέρχεται ὁ πριμµιχήριος τῆς αὑλῆς,
χαὶ χαλεῖ xal οὗτος ὡσαύτως τοὺς λοιποὺς τῶν &p-
χόντων. Elta φέρουσι τὸ τοῦ βασιλέως δικανίχιον *
οὗ καὶ ξοθέντος τῷ βασιλεῖ παρὰ τοῦ μεγάλου πριµ-
µιχηρίου, ὡς εἴρηται, εὐθὺς οἱ ἔτα:ριάρχαι χαλεῦτι
τοὺς ἑἐπιλοίπους, τοὺς τὰ χόχχινα δηλονότι φοροῦν-
τας σκαρἀνιχα, xal πάντας τοὺς χάτω. Καὶ γίνεται
μὲν οὕτω τοῦτο πάντοτε, χατά τε τν τοῦ ὄρθρου
ὥραν τῆς λειτουργίας xal ἑσπερινοῦ * μετὰ δὲ τὴν
C
protostratore.
Prefectus cubiculi est caput. eorum qui mini-
strant in cubiculo et cubiculariorum. Habet sub se
quoque presidem cubiculi. Manet in palatio. Ab- '
sente praefecto sigilli fert. iste imperatoris en-
sem.
*
Functio logothetz generalis incognita est.
Protovestiarites minister est cireumstationis.,
Prius enim quam imperator ex suo conclavi exeat,
iste Jam in triclinio versatur cum magno hetzriar-
cha et primicerio aule. Et postquam imperator
prodiit et. in triclinio constitit, egreditur protove-
stiarites, vocatque ad circeumstatíonem honoratiores
ex proceribus. Postea magnus heteriarcha vocat
et ipse aliquos, et quidem plures prioribus. Post
hunc exit primicerius 95 aulz, qui reliquos pro-
cerum similiter advocat. Deinde afferunt impera-
toris sceptrum ; quod magnus primicerius impera-
tori modo supraexposito porrigit. Quo peracto sta-
tim letzriarche accersunt caeteros, nempe eos
qui scaranica coccinea ferunt, et his inferiores ;
fitque hoc sempec mane circa horam liturgie et
boram vespertiui officii. Post missionem. si im-
perator aut vetba facere aut beneficium oflicii in
aliquem conferre velit, manet circumstatio. Sin
ἀπόλνσιν, εἰ μὲν ἔχει θέληµα ὁ βασιλεὺς ἵνα δηµη- D minus, protovestiarita humum ' cum suo baculo
γορήσῃ ἢ εὑεργετήσῃ ὀφφίχιον πρός τιν, ἔτι fj πα-
ράστασις ἵσταται. El δὲ μὴ, τοῦ πρωτοδεστιαρίτου
τὸ ἑαυτοῦ δικανίκιον χρούσαντος ἐπ᾽ ἐδάφους ἠρέμα
οἱ ἑτάιριάρχαι ol δικανίκια ξύλινα φέροντες λέγουσι
τοῖς μετὰ τὸ διχανίχιον εἰσελθοῦσι τοῦ βασιλέως,
χαὶ ἐξέρχονται. El δέ τι τῆς παραστάσεως ἰἱσταμά-
γης δεήσει ἀνενεχθῆναι τῷ βασιλεῖ, εἴτε δι’ ἆπο-
" πρισιάριον εἴτε δι) ἄλλο τι τῶν ἀναγχαίων, οὐδεὶς
τῶν ἀρχόντων ἔχει τοῦτο ἓπ᾽ ἁδείας ποιῆσαι, μὴ
τοῦ βασιλέως ἴσως ἐπιτάξαντος, εἰ ph. μόνος ὁ
pulsante paulatim hetzeriarche, et qui baculos
ligneos gestant, id indicant iis qui post allatum
sceptrum imperatoris ingressi sunt, el. egrediun-.
tir. Si quid durante circumstatione sive per apo-
crisiarium sive alium quem ex necessariis impera-
tori proponendum sit, nemo ex proceribus ejus
faciendi potestatem habet, non mandante id for-
lassis imperatore, nisi solus protovestiariles, et
ipso absente magnus hetzriarcha ; si et ipse absit,
primicerius aula.
πρωτοδεστιαρίτης * εἰ δ' οὗτος ἀποδημεῖ, ὁ μέγας ἑταιριάρχης, εἰ δὲ χαὶ οὗτος, ὁ τῆς αὐλῆς πριμμµι-
χἠριος.
Ἡ τοῦ δοµεστίχου τῆς τραπέζης ὑπηρεσία χαὶ
Offcium domestici mense εἰ prefecti mensae
coe «pm. E om "as vl dam. "UE luc HRRUMER ER AGRCA -ὐ--4-λκι πο μμ.
55 CODIN?! CUROPATAT/E 56
explicabitur, quando. de munere magui domestici Α τοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης λεχθήσεται, ὅτε χαὶ ἡ τοῦ
disseretur.
Magnus pappias olim habuit incognitum oflicium,
nunc autem nullum.
Similiter eparchus, qui et ipse nullum officium
babet. .
26 Magni drungarii vigiliarum ofticium expone-
tir, quando de officio magni domestici in exer-
citu disseremus.
Magni heteriarchze munus prius quidem expli-
catum est, quando de circumstatione agebamus.
Recipit iste undequaque adventantes exsules et
perfugss : ideo etiam hetzriurcha appellatur, tan-
quam qui ἑταίρους sive amicos suscipiat.
Logotheta cursus olim habuit officium nobisiuco-
gnitum, nunc vero nullum.
Primi secretarii munus ex ipso vocabulo innote-
scit. Est primus inter judices. Interdum cum ipso
judicant, decreto imperatoris, etiam alii honora-
tiores ipso.
Prafecti exercitus officium explicabitur, quando
de offcio magni domestici in exercitu sermo
erit.
e
Mystici functio patescit ex ipso nomine.
Domesticus scholarum olim ferme idem officium
gessit quod modo magnus domesticus. Nunc nullo
munere fungitur.
Magnus drunyarius classis eam rationem habet
ad magnum ducem, quam vigiliarum magnus drun-
garius ad magnum domesticum.
Primicerius aule habet in circumstatione eam
functionem de qua 377 antea dictum. Ejus etiam mu-
nus est ut inter omnes qui in aula versantur, de-
centem ordinem constituat, (Quemadmodum enim
quilibet ex proceribus designatum et proprium
locum in circumstatione obünet, ita et quaJibet
aulicorum classis proprium in aula tenet locum.
Barangi enim ministri sunt ad fore3 conclavis im-
peratorii et triclinii. la aula vero palatii milites
sunt stationarii, habentes equos, quibus etiam aloga-
tor prseest. Post istos sunt alii stationarii, sed equis
μεγάλου δοµεστίχου.
Ὁ μέγας παππίας εἶχε μὶν πάλαι ὑπηρεσίαν
ἀνεπίγνωστον, νῦν δὲ οὐδεμίαν.
'O ἔπαρχος ὡσαύτως * νῦν δὲ οὐδὲ οὗτος.
Ἡ τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλης όπηρε-
ela εἰρήσεται xal αὐτὴ, ὅτε καὶ fj τοῦ μεγάλου δο-
µεστίχου tj εἰς τὸ φωσσάτον.
Τὸ τοῦ μεγάλου ἑταιριάρχου ὑπηρέτημα ἑλέχθη
μὲν πρότερον, ὅτε περὶ τῆς παραστάσεως ἑλέγομεν.
Δέχεται δὲ οὗτος xal τοὺς προσερχοµένους παντα-
χόθεν φυγάδας * διὸ xal ἑταιριάρχης καλεῖται, à,
τοὺς ἑταίρους ᾖτοι τοὺς φίλους δεχόµενος.
''O λογοβέτης τοῦ Bp^uou εἶχε μὲν πάλαι χα
οὗτος ὑπηρεσίαν ἡμῖν ἑνεπίγνωστον, νῦν δὲ οὖδε-
μίαν.
Τὸ τοῦ πρωτασηκρῆτις ὑπηρέτημα δήλον xal
&T' αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος * πρῶτος γὰρ τῶν σεχρέτων
λέγεται. Ἔστι δὲ ὅτε συγχρίνουσι μετ αὐτοῦ βασι-
λιχῷ ὁρισμῷ καὶ ἕτεροι ἐντιμότεροι τούτου.
Τὸ τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐπὶ στρατοῦ. ὑπηρέτημα, λεχθή-
σεται χαὶ τοῦτο, ὅτε xal τοῦ μεγάλου δοµεστίκου τὸ
εἰς φωσσάτον.
Ἡ τοῦ μυστιχοῦ ὑπηρεσία νοεῖται καὶ ἀπ᾿ αὐτοῦ
τοῦ ὀνόματος.
Ὁ δοµέστιχος τῶν σχολῶν πάλαι μὲν εἶχεν ὕπη-
ρεσίαν σχεδὸν fiv ὁ μέγας δοµέστιχος ἄρτι, vov. ὃν
οὐδεμίαν.
'O µέγας δρουγγάριος τοῦ στόλου τὸν αὐτὸν λόγον
ἔχει πρὸς τὸν µέγαν δοῦχαν ὃν ὁ τῆς βίγλης µέγας
ὁρουγγάριος πρὺς τὸν µέγαν δοµέστικον.
'O πριμµικήριος τῆς αὐλῆς ἔχει μὲν tv τῇ πα-
ραστάσει ὑπηρεσίαν οἷαν προείποµεν, εὐταχτεῖ δὲ
καὶ τοὺς ἐν τῇ αὐλῇ πάντας. ὭὍτπερ γὰρ τῶν ἁρ-
, χόντων ἕκαστος τὸν ἀποτεταγμένον καὶ ἴδιον ἔχει
τόπον εἰς τὴν παράστασιν, οὕτω xal τῶν iv τῇ
αὐλῇ τάξεων ἑχάστη τὸν ἴδιον αὐλῆς χέκτηται τό-
πον. Οἱ μὲν γὰρ Βάραγγοι εὑρίσκονται ὑπηρε-
τοῦντες εἷς τε τὰ; θύρας τοῦ χελλίου τοῦ βασιλέως
καὶ εἰς xb τρίχλινον, ὃν τῇ αὐλῇ δὲ τοῦ παλατίου
οτρατιῶται ὀνομαζόμενοι οὕτω παραμοναὶ, ἔχοντες
ἄλογα, ἐφ᾽ ὧν καὶ ἀλλαγάτωρ. Καὶ μετ αὐτοὺς
carent , habent tamen alogatoreim : qui spathas suas p ἕτεροι, παραμοναὶ μὲν xal οὗτοι, πλὴν ἄνευ ἁλό-
manibus gestant. Deinde sunt quos nominant
tzacones, qui et ipst- pilaticia portant. Post hos
sunt alii, pedites quidem et isti, quos murtatos
vocant, quorum quilibet fert tela. |Stationarii pi-
leos seu. umbellas gestant, tzacones, petasos seu
cuculiones. Ferunt etiam superne coloris czsii lo-
ricas stantibus leonibus, iisque albis, in pectore
insignitas, qui contra sese erecti sunt, Similiter
in tergo. Etiam Cortinarii, qui et ipsi praefectuin
habent, quem comitem appellant; quorum licet
classis minor si', stationem, tamen habent infra
locum imperatorii throni. Bardariotze destinat
sunt ad custodiam. janusx aulicz. Omnes igitur
isti, quando matutina laudes, liturgia et vesper-
tinz decantantur, ordine quique suo consistunt,
γων, ἔχοντες ἀλλαγάτωρα, Φφέροντες ἓν yepol máv-
τες τὰς σπάθας αὐτῶν. Εἶτα εὑρίσχονται οἱ ὀνομα-
ζόμενοι τζάκονες, φέροντες xal οὗτοι πιλατίχια.
Καὶ μετὰ τούτους ἕτεροι, πεζοὶ μὲν καὶ οὗτοι,
ὀνομαζόμενοι Μυρτάτοι, τόξα Έχαστος φέροντες
αἱ μέντοι παραμοναὶ μετὰ σχιαδίων, οἱ τξάχονες δὲ
μετὰ χαπασίων, φοροῦντες xal ἑπάνω κλίθανα
Περάνεα, λέοντας περὶ xb στῆθος ἔχοντα ἱσταμένους
λευκοὺς, ὁρῶντας ἀντιχρὺ χατὰ πρόσωπον. Ὡσαύ-
τως χαὶ ὄπισθεν, Εἰσὶν xai Κορτινάριοι, ἔχοντες
xai οὗτοι Évoyov, ὃς κόμης χαλεῖται' οἵτινες δὴ
xàv ἑλάττων τάξις ᾿εὑρίσχωνται, ἀλλ οὖν χάτω
ἵστανται τῆς προχύψεως. Οἱ δὲ Βαρδαριῶται εἰς
τὴν τῆς αὐλῆς θύραν. Πάντες οὖν οὗτοι, καὶ οἱ
εἰρημένοι, καθ) ἣν ὥραν ὃ τε ὀρθρινὸς ὕμνος φάλ-
51 DE OFFICHS CPOLITANIS CAP. Y. á8
λσται, ὁ τῆς λειτουρχγίας, xal ὁ τοῦ ἑσπερινοῦ, χατὰ A primicerio aulse ipsos in ordinem decentem co-
τάξιν ἵστανται, εὐταχτοῦντος αὐτοὺς τοῦ πριµµι- gente, ut dictum est.
xnplou τῆς αὐλῆς, χαθὰ εἴρηται.
Ὑπηρετοῦσι δὲ οἱ Κορτινάριοι εἰς εν τοῦ βασι-
λέως σχηνὴν, Ἶτις χκόρτη ὀνομάσεται. Ὁ μέντοι
κόμης αὐτῶν καὶ αὐτοὶ δ᾽ οὗτοι πανία φοροῦσι xó£-
χινα ix τῶν τῆς χόρτης παλαιῶν πανίων, t£. ὧν
xai ἐπὶ χεφαλῆς σκουφἰας µόνον ἐρυθρᾶς ἑντὸς μὲν
τῆς αὐλῆς, οὗ μὴν δὲ καὶ καπάσια' ἔτι τε κ.ὶ
χάλτξας τοιαύτας, μετὰ παπουτζιῶν µελάνων.
Ἐκτὸὺς δὲ φοροῦσι τὰς τοιαύτας σκουφίας μετὰ
χαπασίων.
Τοιαῦτα ἑνδύματα ἑἐρυθρὰ ἑνδύονται μὲν καὶ οἱ
Βαρδαριῶται, διὰ πανἰίων, οὐκ ἐκ τῆς κόρτηςν ἀλλ
ἐξ οἰχείων, ἐπὶ χεφαλῆς δὲ Περσικὸν φόρεμα, ἀγγου-
ῥρωτὸν ὀνομαξόμενον, ἔχον ἀντὶ µαργελλίων πάνιον
χίτρινον. Κρέμανται δὲ ἐπὶ ζώνης ἑχάστον τούτων
Aopot, οὓς καλοῦσι µαγχλάδια, μµαστίζειν τοὺς
ἀξίους µαστίζεσθαι, φέροντες del δικανίχια. "ὍΌτε
δὲ χαδαλλικεύσῃ ὁ βασιλεὺς, προηγοῦνται, καὶ φέ-
ῥοντες αὐτὰ ὅρθια εὐτακτοῦσι τὸν λαόν. Ἔχουσι δὲ
οὗτοι χαὶ πριμμµικήριον. Τούτους πάλαι Πέρσας κατὰ
γένος ὄντας ὁ βασιλεὺς µετοικίσας ἐχεῖθεν εἰς τὸν
Βαρδάριον ἐχάθισε ποταμὸν, ἀφ᾽ οὗ xal Βαρδαριῶται
χαλοῦντα:.,
'O πρωτοσπαθάριος λέγεται ὅτι ἣν χατὰ μὲν τὸ
παλαιὸν πρῶτος τῶν σπαθαρίων παραμονῶν. NUv
δὲ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει,
Ὁ μέγας ἄρχων οὐδὲ ἓν ὑπηρέτημα χέχτηται,
χαὶ ὁ τατᾶς τῆς αὐλῆς ὡσαύτως.
Οἱ μεγάλοι «ζαούσιοι εὑρίσχονται εὐταχτοῦντες
τὴν τοῦ βασιλέως αύνταξιν, ὑπὸ τὸν µέγαν πριµµι-
χήρων ὄντες.
Ὁ πραίτωρ τοῦ δήµου οὐδ' οὗτος ἔχει ὑπηρεσίαν
τινά. -
*O τῶν οἰχειαχῶν λογοθέτης ὡσαύτως.
Καὶ ὁ λογαριαστὴς τῆς αὐλῆς οὐδ' οὗτος ἔχει τι
ὑπηρέτημα νῦν.
'O πρωτοχυνηγὸς ἔχει μὲν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην
ὅτι τοῦ βασιλέως τὸν ἵππον ἁναδαίνοντος οὖὐδεὶς
ἕτερος τὴν σχάλαν κατέχει εἰ pij μόνος οὗτος, εἰ
παρὼν εὑρίσκεται, ἄρχει δὲ xal τῶν χυνηγῶν τῶν
λεγομένων σχυλλομάγγων. El δέ ποτε χυνηγετοῦν-
τς τοῦ βασιλέως αἱμαχθῆναι συµόθῇ τι τῶν ἱματίων
αὐτοῦ, λαμθάνει τοῦτο καθ) ὑπηρέαίαν ὁ mputoxu-
νητός.
'O σχουτέριος βαστάζει τὸ διδέλλιον xa τοῦ βα-
αιλέως σχουτάριον, οὗ µόνον εἰς τὰς προχύψεις,
ἀλλὰ xÀv ὅπου ὁ βασιλεὺς ἀπέρχηται. Εὑρίσχονται
δὲ μετὰ τοῦ διδελλίου χαὶ πάντες οἱ Βάραγγοι.
Εἴτε οὖν εἰς τὸ φωσσάτον ὁ βασιλεὺς εὑρίσχεται,
εἶτε xai ἀλλαχοῦ, τὸ διδέλλιον πάντοτε ἔμπροσθεν
αὐτοῦ φέρεται.
0 ἁμηράλιος ὑπὸ τὸν µέγαν δοῦχαν εὑρίσχεται,
ἡγεῖται δὲ τοῦ στόλου παντός.
"O ἐπὶ τῶν δεῄσεων δέχεται τὰς τῶν αἰτούντων
καὶ τῶν ἁδικουμένων ἀναφορᾶς, χαδαλλαρίου διερ-
χομένου τοῦ βασιλέως,
98 Cortinarii ministrant sd imperatoris taber-
naculum, quod cortis nominatur ; quorum comes
et ipsi ferunt pannos coccineos ex cortis veteribus
pannis, et ex iisdeme in capite galericulos rubros
intra aulam quidem, at non petasos. Praterea ca-
ligas ejusdem generis cum nigris calceamentis.
Extra aulam vero gestant hujusmodi galerículos
cuim petasis seu cuculionibus.
Hujusmodi rubris indumentis vestiuntur etiam
Bardariots», qus confecta sunt ez pannis, non a
corte sumptis, sed ex propriis. In capite Persicum
gestamen gestant, cui nomen angurotum, quod loco
margellarum pannum citrini coloris habet. Ex cu-
juslibet horum zona pendent lora, que vocantur
manuclavia, hoc est baculi seu virgz, ut flagellis
dignos flagellent. Semper ferunt baculos. Prace-
dunt, quando imperator equitat, et baculos erectos
ferunt, ut constituant ordinem in populo. Habent
et isti primicerium ; quos origine Persas imperator
inde transtulit ad Bardarium flumen, a quo etiam
Bardariotarum nomen inditum est.
Protospatharius hoc nomen adeptus est, quia
olim fuit primus inter spatharios stationarios. In
presenti nullom officium gerit.
99 Neque magnus princeps officium aliquod ha-
C bet, ut nec tatas aule.
Magni tzausii comitatum imperatoris ordinant,
et àubsunt magno primicerio.
Prator populi caret functione. N
Similiter logotheta rei familiaris.
Neque logariastes aule alique munere fungitur.
Primus venatorum hoc muneris habet : impera-
tore equum ascendente nullus alius, sed ipse solus,
si prasens sil, stapedem tenet. Preest venatoribus,
quos canum mangones vocitant. Si contingat ali-
quod ex vestimentis imperatoris sanguine aspergi
p in venatione, accipit illud ex munere suo primus
venalorum.
Scutifer fert vexillum et imperatoris scutum non
solum ad loca quibus in throno suhlimis sedet, sed
quocunque 8e confert imperator. Ümnes porro Ba-
rangi ad hoc vexillum defendendum sunt destinati.
Sive igitur imperator sit in exercitu, sive alibi, ve-
xillum semper illi praeportatur.
Ameralius magno duci subditur, regitque totam
classem.
Magister supplicum libellorum, quando impera-
tor equitat, supplicationes eorum qui petunt quique
injuria affecti sunt recipit.
59 CODINI CUROPALAT/E 60
AQ Quaestor olim babebat officium, nuuc nullum. A — 'O χοιαΐστωρ εἶχε μὲν πάλαι καὶ οὕτος ὑπηρεσίαν,
Functio magni adnumiastz explicabitur, quando
agetur de officio domestici in exercitu.
Logotheta castrensis nullum ministerium habet.
*
Primus accipitrarius proest illis venatoribus qui
aves ferunt. Gestat quoque chirothecam in 100,
ut aotea dictum.
Logotheta gregum seu pecuarie functus quidem
olim fuerat officio, nunc vero nullo.
Magnus interpres est primus interpretum, quos
vulgo nominant dragomanos.
Acoluthus barangorum prefectus est. Sequitur
imperatorem anie illos. Ea etiam de causa acolu-
thus, hoc est secutor, appellatur.
Judex exercitus, si imperator sit in exercitu,
occurrentes controversias militum, sive de equis
sive de armis sive de prada sive de alia quacunque
coguoscit ae coinponit.
E refectus allagii locum obtinet in comitatu im-
peratorio, et subest magno primlcerio.
Protallagator similiter subjicitur magno primi-
cerio, et comitatuin sequitur, uL si quis eum dese-
rat, revocet et in comitatum reducat A41 debitum-
que ordinem conservet. Si vero magnus primicerius
sliquo ex militibus comitatus opus habeat, signi-
ficat ἰά protallagatori, qui eum accersit.
Magnus administrator nullam functionem habet.
Orphanotrophus olim habebat curam pupillorum,
nuuc omni officio caret.
Protonotarius ipso suo nomine innotescit : est
enim primus notariorum sive scribarum.
Ejus qui a memoria functio olim erat, ut eorum
qui in expeditionibus et alibi preclare se gessis-
sent, nomina describeret, eosque imperatori in me-
wioriam revocaret, quo justis honoribus et praemiis
afficerentur. In presenti nullam functionem ha-
bet.
Domesticus murorum hanc functionera babet, ut D
si qua urbes reparauone egeant, id reparandum
curet.
Praeses cubiculi imperatorii przest quidem eubi-
culariis, sed subjacet accubitori cubiculi.
Praeses vestiarii subjicitur protovestiaritze. Ope-
ram suam locat in acceptorum expensorumque
proveutuuui rationibus annotandis.
Vestiarii munus occupatur in mari. Nam quando
imperator expeditionem 42 marinam suscipit, iste
preest triremi qua vestiarium (imperatoris ) vehit.
Pone sequitur triremem imperatoriam.
letzriarcha quidem, ut ante dictum est, ad cir-
νῦν δὲ οὐδαμῶς.
Τὸ τοῦ μεγάλου ἀδνουμιαστοῦ ὑπηρέτημα λεχθήη-
σεται δὲ τοῦτο, ὀπηνίχα τοῦ μεγάλου δοµεστίκου τὸ
εἰς τὸ φωσσάτον.
Ὅ λογοθέτης«τοῦ στρατιωτικοῦ οὐδεμίαν ὕπηρε-
σίαν ως
O πρωτοϊεραχάριος ἄρχει τῶν ρερόντων ὄρνεα
χυνηγῶν, φέρει δὲ xal χειρόρτιον ἐπὶ ζώνης, ὡς
προείρηται.
'O λογοθέτης τῶν ἀγελῶν εἶχε xal οὗτος πάλαν
. ὑπηρεσίαν, νῦν δὲ οὐδαμῶς.
Ὁ μέγας διερµηνευτής ἐστι πρῶτος τῶν ἕρμη-
γέων, οὓς κοινῶς ὀνομάζουσι ὁραγοµάνους.
Ὁ ἀχόλουθος εὑρίσχεται μὲν Évoyoc τῶν Βαράχ-
γωγ, ἀχολουθεῖ δὲ τῷ βασιλεὶ ἔμπροσθεν αὐτῶν διά
τοι τοῦτο xai ἀχόλουθος λέγεται.
Ὁ κριτῆς τοῦ φοσσᾶτου, τοῦ βασιλέως εἰς τὸ
φωσσάτον εὐρισχομένου, τὰς παρεμπιπκτούσας ὑπο-
θέσεις τοῖς στρατιώταις εἴτε περὶ ἁλόγων εἴτε ἀρ-
µάτων εἴτε xal κούρσων 8i περὶ τοιούτου εινὸς xa-
θιστᾷ καὶ Σξετάζει.
ὍὉ ἄρχων τοῦ ἀλλαγίου εἰς τὴν τοῦ βασιλέως
εὑρίσχεται μὲν σύνταξιν. xal ὑπὸ τὸν µέγαν δὲ
πριμμιχήριον.
Πρωταλλαγάτωρ ὡσαύτως ὑπὸ τὸν μέγαν πριμ-
µιχήριον, πλὴν ἀχολουθεῖ ὄπισθεν τῆς συντάξεως,
(va κἂν ἀπολιμπάνηταί τις αὐτῆς, φέρῃ οὗτος xat
ἀποχαθιστᾷ εἰς τὴν σύνταξιν καὶ εὐτακτῃ. El δὲ
xal ὁ μέγας πριμμιχήριος ἓν χρείᾳ τινὸς γένοιτο τῶν
&nb ταύτης, πρὸς τὸν πρωταλλαγάτορα λέγει xal
καλεῖ τοῦτον.
Ὁ μέγας διοιχητὴς οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχει.
*0 ὀρφανοτρόφος ἦν μὲν φροντίζων καὶ ἐπιμελού-
µανος πάλαι τῶν ὀρφανῶν, νῦν δὲ οὐδαμῶς χέκτη-
val τινα ὑπηρησίαν.
Ὁ πρωτονοτάριος δῆλος xai ἀπὸ τοῦ ὀνόματος"
πρῶτος γὰρ τῶν νοταρίων τοι τῶν γραμματιχῶν.
Τὸ τοῦ ἐπὶ τῶν ἀναμνήσεων ὑπηρέτημα πάλαι μὲν
ἦν τοῦ ἀπογράφεσθαι τοὺς Ev ταῖς στρατιαῖς καὶ ἆλ-
λαχοῦ ἀριστεύοντας, xal ἀναμιμνήσχειν τὸ ὑπὲρ
αὐτῶν τῷ βασιλεῖ, ἵνα λαμδάνωσι τὰς προσηχούσας
τιµάς κατὰ δὲ τὸ παρὸν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν
ἔχει.
Ἕ δοµέστιχος τειχέων ἔχει τοῦτο tb ὑπηρέτημα,
ὅτι εἴ τινος τὰ χάστρα περιποιῄσεως δέοιντο, ἐπιμε-
λεῖσθαι τοῦτο εἰς τὸ ἀνακτίζεσθαι.
'O προχαθήµενος τοῦ χοιτῶνος του βασιλικοῦ ἄρ-
χει μὲν τῶν κοιτωναρίων, εὑρίσχκεται δὲ ὑπὸ τὸν
«00 χοιτῶνος παρακοιμώμενον.
'O προχαθήµενος τοῦ βεστιαρίου ὑπὸ τὸν πρωτο-
θεοτιαρίτην εὐὑρίσχεται, ὑπηρετεῖ δὲ xal εἰς τὰς
προφεροµένας καὶ ἑξερχομένας εἰσόδους τε καὶ ἐξό-
boue.
*O βεστιάριος ἔχει ὑπηρέτημα θαλάσσιον. Tod
γὰρ βασιλέως χατὰ θάλασσαν στρατεύοντος ἄοχει
᾿οὗτος τοῦ τὸ βεστιάριον φέροντος κατέργου, ἆχολου-
Ost τε χατόπιν τοῦ βασιλικοῦ χατέργον.
'O ἑταιριάρχης ὑπηρετεῖ μὲν εἰς τὴν παράστα-
,
61 DE OFFICHS CPOLITANIS. CAP. VI. 69
91V, ὡς προείρηται, συνυπηρετεῖ δὲ καὶ τῷ µεγάλῳ Α cumstationem ministrat. Simul autem cum magno
ἑ;αιῤιάρχῃ ὑπὲρ τῶν προσφύγων,
ὍὉ τῆς αὐλῆς λογαριαστῆς λογίζεται τοὺς àv τῇ
αὐλῃ εὑρισχομένους πάντας ῥογάτορας, sl λείπει
ttv ἀπὸ τῆς ῥόγας αὐτοῦ ?| ἑξεδούλευσεν ὑπὲρ ὧν
ἐρογεύθη.
Στρατοπεδάρχης τῶν µονοκαδάλλων ὑπηρέτημα
εἶχε τοιοῦτον. "Ησαν ἓν τοῖς χατὰ θέµατα τόποις
φωσσάτου τάγματα, οἱ μὲν µεγαλοαλογῖται ὀνομα-
ζόμενοι, οἱ δὲ τριχάδαλλοι, οἱ δὲ διχάδαλλοι, xal
ἕτεροι μονοχάδαλλοι. "Hv οὖν οὗτος à στρατοπεδάρ-
yns φροντιστὴς χαὶ ἐπιμελητῆς ᾗόνων τῶν povoxa-
θάλλων.
Ὁ τῶν τζαγγρατόρων στρατοπεδάρχης φροντίζων
ὡσαύτως xat ἐπιμελούμενος τούτων, χαὶ ὁ τῶν µουρ-
τάτων στρατοπεδάρχης ὁμοίως.
Ὁ στρατοπεδάρχης τῶν τζῥακόνων ἐπιμελεῖται
τῶν εἷς τὰ κάστρα εὑρισχομένων φυλάξεων, οἵτινες
τζάχονες ὀνομάξονται,
"O προχαθήµενος τῶν μεγάλων παλατίων ἔπιμε-
Anth; αὐτῶν, xal τῶν Βλαχερνῶν παλατίων ὡσαύ-
τως Τρόχαθήµενος.
Τῶν θεμάτων δοµέστιχος Sv πάλαι φροντίζων καὶ
ἐπιμελούμενος τῶν τοῦ δημοσίου πραγμάτων. Καὶ
ol δοµέστιχοι τῶν τε ἀνατολιχῶν καὶ δυτιχῶν θεµά.
των φροντισταὶ ὡσαύτως xal ἐπιμεληταὶ τῶν ἐχεῖσε
ὀπτμρσαίων πραγμάτων.
Τὸ τοῦ μεγάλου μυρταῖτου ὑπηρέτημα ἀνεπίγνω-
στόν ἐστιν,
Τὸ τοῦ πρωτοχ/ήµητος θαλάσσιόν ᾿ἔστιν,. Εὐρίσχε-
ται οὗτος τῶν ἐν τῷ βασιλικῷ στόλῳ πάντων χοµή-
των πρῶτος.
Καὶ τὸ τοῦ δρουγγαρἰου ὡσαύτως θαλάσσιον.
Δροῦγγα ποσότης τοσούτων τινῶν ἑρμηνεύεται, Tc
à ἀρχὴ ὁ τοιοῦτος δρουγγάριος.
Οἱ προχαθήµενοι χαὶ οἱ χαστροφύλαχες ὑπηρέται
ἑχάστης κατ ἀξίαν τῶν πόλεων.
Ἔως ὧδε πασῶν al ὑπηρεσίαι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ GQ'*.
Περὶ τῆς τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν τάξεως, xol
τῶν κατ αὐτὰς τε ουμόνων ἐθίμων, ἐν
διαλαμδάνεται καὶ περὶ τοῦ µεγά.Ίου δοµεστί-
xov ὑπηρεσίας, τοῦ te πικέρνη καὶ δοµεστίκου
τῆς τραπέζης καὶ τοῦ ἐπὶ τραπέζης.
Τῇ κδ τοῦ AexepÓplou μηνὸς, καθ) fjv ἡ τῶν
Χριστουγέννων παραμονὴ, τοῦ βασιλέως εἰς τὸν ὅρ-
θρον μὴ ἐξδελθόντος χατὰ τὴν ἐξ ἔθους αὐτῷ συνἠ-
θειαν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ αὐτοῦ κελλίῳ εὑρισχομένου, φέ-
ρουσι μετὰ τὴν ἀπόλυσιν οἱ χανονάρχαι χα) ἱστῶσιν
εἰχονοστάσιον, el; ὃ χρέµανται ἅγιαι εἰχόνες τῆς τε
γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ ἕτεραι τρεῖς f) τέασαρες.
Ἔμπροσθεν δὰ τούτου ἀναλόγιον, ἐφ᾽ οὗ ἐπίχειται
ἅγιον Εὐαγγέλιον. Καὶ οἱ μὲν ἱερεῖς ἵστανταιν πλη-
σίον τῶν ἁγίων εἰχόνων μετὰ τῶν ἱερατικῶν στολῶν,
οἱ δ' ἀναγνῶσται μέσον τοῦ τριχλίνου κατὰ πρόσω-
Xov τοῦ βασιλέως μετὰ τῶν ἑματίων xal ἐπιῤόι-
πταρίων αὐτῶν, φοροῦντες καὶ χαµίσια ἑπάνω τῶν
ἱματ-ων, ὁ μέντοι πρωτοφάλτης xai à δοµέστιχος
λενχὰ, ὁ λαμπαδάριος δὲ χρατῶν τὸ χρυσοῦν διδάµ-
hetzriarcha euram gerit eorum qui refugium qua-
runt.
Logariastes 4111 numerat et computat omnes
milites qui in au!a stipendia merent ; et dispicit
num quid alicui de stipendio desit, aut uum plene
satisfecerit pro stipendio quod accepit.
Stratopedarcha militum qui uno solum equo
utuntur, hujusmodi munus gessit; Erant ín locis
thematum exercitus agmina, quorum alii appella-
bantur µεγαλοαλογῖταε, alii a. tribus equis trica-
balli, alii a duobus dicaballi, alii ab uno monoca-
balli. Et isti soli pertinebant ad curam stratoped-
archa.
Tzangratorum curam similiter gerit eorum stra-
topedarcha, ut et murtatorum eorumdem strato-
pedarcha.
Stratopedareha tzaconum curator est custodia-
rum in urbibus, qui tzacones nominantur.
Praeses magnorum palatiorum eadem palatia sub
sua cura habet, ut et praeses palatiorum quz sunt
in Blacheruis.
{3 Domesticus thematum olim cura sua publicas
res comprehendebat, Et domestici orientalium et '
occidentalium thematum similiter curatores erant
publicorum negotiorum quz ibi enascebantur.
Magni myrtaite munus est incognitum.
Protocomiti3 functio ad mare spectat : est enim
in imperatoris classe comitum omnium primus.
Drungarii officium consimiliter ad mare pertinet,
Drunga est certus numerus militum, quibus talis -
drungarius imperat.
Presides civitatum et castrorum custodes mini-
stri sunt pro cujusque civitatis dignitate.
' Hucusque omnium administrationes.
CAPUT VI.
De Christi Domini festorum | ordine et ritibus in eis-
dem observandis ; tum de magni domestici mini-
sierio, de pincerna, de domestico mense εἰ eidem
mense praposito.
D Mensis Decembris 94 celebratur vígilia Nativita-
tia Christi, ímperatore ad matutinum secundum
usitatam sibi consuetudinem non egresso, AA sed
€uo in conclavi commorante..Finito matntiuo et di-
misso οί canonarchz imagines afferunt et tabu-
latum erigunt, ex quo pendent sanete Imagines
nativitatis Christi et alie tres vel quatuor. Coram
hoc pulpitum est, in quo sanctum Evangelium re-
positum jacet. Et sacerdotes quidem stant prope
sanctas imagines cum sacerdotalibus suis stolis :
at lectores stant in medio triclinio e conspectu im-
peratoris cum suis tunicis et capitis tegminibus,
ferentes quoque camisia super vestes, protopsaltes
quidem et domesticus candida, lampadarius autetn
tenens auream hastam, cui cereus cst. impositus,
63 | CODINI CUROPALAT E 64
magister et omnes cantores purpurea; sed eano- Α πουλον, Ó µαΐῖστωρ xal πάντες οἱ φάλται πορφυρᾶ.
parche cum solis tunicis adstant, et capite aperto.
Post hsc protovestiarites, magnus hetezriarcha,
primicerius aula, hetzriarch: et quotquot baculos
ferunt et ministerium obeunt, introducunt proce-
res ad imperatoris circumstationem, donee implea-
tur domus. Postea egreditur imperator ex suo con-
clavi, magno domestico ad januam s!ante et im-
peratoris ensem ferente. Igitur simul ac imperator
apparet, cantores statim canunt illud : « Diutur-
num faciat Deus imperium tuum. » Quibus canen-
tibus imperator vadit, sanctasque imagines oscula-
tur. Deiude regressus stal prope thronum suum,
magno domestico ad sinistrum imperatoris latus
8tante cum spatha seu ense imperatorio, ut dictum
est. S Lampasdarius autem infra magnum domesti-
cum fert aureum contum cum ardente lampade; cujus
lampadis suprema partes tincta sunt cinnabari ;
medium vero per bracteam inauratum est, qua in-
1us cruces coceineas in orbem reprzsentat. Facto
igitur borarum initio, famulus vestiarii statim im-
peratoris sceptrum affert ; quod magnus primice-
rius imperatori porrigit.
Sciendum δεί imperatorem in quotidianis cir-
cumstationibus dicere : Proferatur sceptrum meum.
Et mox famulum vesiiarii illud alferre, ut antea
diximus. Caeterum in festis, quando circumstatio
instituitur, postquam imperator stat suo in solio ;
omisso illo, Proferatur sceptrum meum, magnus
primicerius compellans famulum, Famule, inquit :
et confestim sceptrum 2apportat, Ratio hujus est,
quia in quotidianis matutini εἰ vesperarum cir-
eumstationibus, postquam honoratiores ex proceri-
bus in circumstatione jam presentes sunt, ait im-
perator : « Proferatur sceptrum meum ; » quod
arguniento est populum, qui inferius consistit, etiain
ingressurum. At in magnis festis omnes proceres
et reliqui. intrant, nec opus est ut imperator scep-
erum suum deposcat: hocenim sciens magnus
primicerius iujussus przcipit, et afferunt illud.
Cauuntur igitar hore, ut moris est, prima, tertia,
sexta et nona 4G cum tropariis. Ad ultimum none
Οἱ κανονάρχαι tb μετὰ ἱματίων µόνων xat ἀσχεπεῖς.
Καὶ μετὰ ταῦτα ὁ πριυτοθεστιαρίτης τε, ὁ μέγας
ἑταιριάρχης, ὁ πριμμιχήριος τῆς αὐλῆς, οἱ ἑται-
ριάρχαι, xaX ὅσοι φέρουσι τὸ δικανίχιον xal ὑπηρε-
τοῦσιν, εἰσάγουσι τοὺς ἄρχοντας εἰς τὴν τοῦ βασι-
λέως παράστασιν ὥστε τοῦτον πληρωθῆναι τὸν οἶχον.
Καὶ μετὰ τοῦτο ἐξέρχεται ὁ βασιλεὺς τοῦ χελλίου
αὐτοῦ, τοῦ μεγάλου δοµεστίχου εἰς τὴν θύραν ἴστα-
µένου xat τὴν τοῦ βασιλέως φέροντος σπάθην. Άμα
οὖν τῷ τὸν βασιλέα φανῆναι οἱ φάλται αὐτίκα φάλ-
λουσι τὸ πολυχρόνιον * φαλλόντων δὲ τούτων ὁ βασι-
λεὺς ἀπέρχεται καὶ ἁσπάζεται τὰς ἁγίας εἰχόνας,
Εἴθ᾽ ὑποστρέφας ἵσταται πλησίον τοῦ θρόνου αὐτοῦ,
τοῦ μὲν μεγάλου δοµεστίχου χατὰ τὸ ἀριστερὺν µέ-
pos ἱσταμένου τοῦ βασιλέως μετὰ τῆς σπάθης, ὡς
εἴρηται, τοῦ δὲ λαμπαδαρίου κάτωθεν τοῦ μεγάλου
δοµεστίκου τὸ διδάµπουλον μεθ) ἡμμένης λαμπάδος
φέροντος, ἧς δὴ λαμπάδος τὰ μὲν ἄχρα εἰσὶ διὰ χιν-
' va6ápso; βεδαμμµένα, τὸ δὲ μέσον διὰ πεταλίου χε-
χρυσωμµένον ἔχοντος σταυροὺς ἑντὸς χύχλῳ κχοχχί-
νους. Τῆς οὖν τῶν ὡρῶν ἑνάρξεως γενομένης φἑρει
αὐτί[χα παιδόπουλον τοῦ βεστιαρίου «b τοῦ βασιλέως
δικανίκιον, ὅπερ λαδὼν ὁ μέγας πριµμµιχήριος qé-
pov δίδωσι τῷ βασιλεῖ.
Ἱστέον δὲ ὅτι εἰς μὲν τὰς καθ᾽ ἑχάστην γινοµένας
παραστάσεις ὁ βασιλεὺς λέγει ὅτι τὸ δικανίχιόν µου,
xai φέρει τοῦτο τοῦ βεστιαρίου παιδόπουλον, χκαθὰ
εἴρηται. "Evi δὲ τῶν ἑορτῶν, ὅταν παράστασις Υένη-
ται, μετὰ τὸ τὸν βασιλέα elc τὸν θρόνο» αὐτοῦ στα-
θῆναι, xal χωρὶς τοῦ εἰπεῖν αὐτὸν ὅτι τὸ δικανίχιόν
µου, λέγει ὁ μέγας πριβµιχήριος, παιδόπουλον, καὶ
φέρει τοῦτο. 'O δὲ περὶ τούτου λόγος οὗτός ἐστιν,
ὅτι εἰς τὰς xa0' ἡμέραν τῶν ὄρθρων παραστάσεις
xai τῶν ἑσπερινῶν, μετὰ τὸ τοὺς ἐντίμους τῶν àp-
χόντων εἰς τὴν παράστασιν εἰσελθεῖν, λέγει ὁ βασι-
λεὺς ὅτι τὸ διχανἰχιόν gov, σημεῖον ὃν τοῦτο τοῦ xal
τὸν παραχάτωθεν λαὺν εἰσελθεῖν. Κατὰ δὲ τὰς µε-
γάλας τῶν ἑορτῶν πάντες ἄρχοντές τε χαὶ οἱ λοιποὶ
εἰσέρχονται, καὶ οὐκ ἔστι χρεία διὰ τοῦτο τὸν βασι-
λέα ζητῆσαι τὸ δικανίχιον αὐτοῦ * τόδε γὰρ εἰδὼς ὁ
μέγας πριμμιχήριος λέγει ἀνερωτήτως, καὶ φέρον-
σιν αὐτῷ.
Ψάλλονται οὖν αἱ ὧραι, ὡς ἔθος, fj τε πρώτη, f
τριθέχτη xal ἡ ἐννάτη, μετὰ τῶν τροπαρίων. Εἰς
hora troparium dicit protopsaltes : « Gloria Patri D μέντοι τὸ τελευταῖον τῆς ἑννάτης ὥρας τροπάριον
et Filio et Spiritui sancto ; » et decantatur. Addi.
tur deinde et hoc: « Et nunc et semper ; » nec
secundo cantatur troparium, legitur autem a ca-
nonarcha, qui post lectionem sic profatur : « Diu-
turnum faciat Deus przpotens et sanctum impe-
rium vestrum ad multos annos. » Rursus tertia
vice : « Diuturnum faciat Deus a Deo acceptum et
4 Deo custoditum prapotens et sanctum imperium
vestrum ad multos annos, » Deinde acclamant clr-
cumstantes : « Diuturnum faciat Deus sanctum
λέγει ὁ πρωτοφάλτης τὸ Δόξα, xal φάλλεται. Εἶτα
xai τὸ Καὶ νῦν xal ἀεί. Καὶ οὗ ψάλλεται Ex δευτέρου
μὲν τὸ τροπάριον, ἀναγινώσχεται δὲ ὑπὸ τοῦ κανο-
vápyou* ὃς xal μετὰ τὸ ἀναγνῶναι λέγει οὕτω"
«Πολυχρόνιον ποιῄσαιόὁ 8:5, τὴν χραταιὰν καὶ ἁγίαν
βασιλείαν adc εἰς πολλὰ ἔτη. » Καὶ πάλιν ix τρίτου»
« Πολυχρόνιον ποιῄσαι ὁ θεὺς τὴν θεοπρόθληπτον,
θεόστεπτον χαὶ θεοφρούρητον, χραταιὰν χαὶ ἁγίαν
βασιλείαν od; εἰς πολλὰ ἔτη: » καὶ ψάλλεται τὸ τρο-
πάριον αὖθις, ἐπεὶ τὸ Νῦν καὶ ἀεὶ Προεῤῥέθη,
imperium vestrum ad multos annos. » Caniturque il ud troparium iterum, cum illud: « Nunc e,
semper, » antea decantatum fuerit.
Psalmos borarum legit archidiaconus, prophetiain
Τοὺς μὲν οὖν ψαλμοὺς τῶν ὡρῶν ἀναγινώσκει ὁ
(5 DE OFFICIIS CPOLITANIS. CAP. VI. 6
ἀμχιδιάχονος, τὴν προφητείαν xal τὸν ἁπόστολον 6 Α et apostolum protapostolarius. Ex Evaugeliig pri-
πρωταποστολάριο:, τῶν δὲ Εὐαγγελίω» τὸ μὲν πρῶ-
τον ὁ πρωτοπατᾶς, τὰ δὲ λοιπὰ ἱερεῖς ἕτεροι.
Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ὠρῶν τοῦ βασιλέως
ἀπελθόντος αὖθις καὶ τὰς ἁγίας εἰχόνας ἁσπασαμέ-
νου, καὶ μετὰ τοῦτο sl; τὸ χελλίον αὐτοῦ εἰσελθόν-
τος, λύεται ἡ παράστασις μέχρις ἂν ἡ τῆς λειτουρ-
γίας προσήχουσα Ελθῃ ὥρα, xol τότε φάλλεται ὁ
ἑσπερινὸς Όμνος. 1 Ἵνεται μέντοι τοῦτο οὕτως, εἴπερ
τύὐχοι οὖτα fj ἑορτὴ ἐν ἄλλῃ τῆς ἑθδομάδος ἡμέρᾳ *
ei δὲ ἓν σαδόάτῳ 3$ χυριαχῇ, τῶν ὡρῶν καὶ τῶν
τροπαρίων Φαλλομένων πάρεστιν μὲν ὁ βασιλεὺς,
οὗ μὴν δὲ καὶ εἰς την λειτουργίαν, ἀλλ᾽ ἰδίᾳ ψάλλε-
ται αὐτή. 'H δέ γε αἰτία τοῦ μὴ παρεῖναι αὐτὸν βα-
σιλέα xal εἰς τὴν λειτουργίαν ἑστὶν ὅτι τὰς μὲν
ἅλλας πέντε ἡμέρας ψάλλεται πρῶτον 6 ἑσπερινὸς
ὄμνος xol μετ αὐτὸν ἡ λειτουργία, εἰ δὲ ἐν Σα6-
6άτῳ τύχοι f] χυριακῇ, εἰς τρίτην ὥραν τῆς ἡμέρας
γίνεται dj λειτουργία. Διά τοι τοῦτο xal οὐδὲν σώζει
φάλλεσθαι «εν τοιαύτην ὅλην ἀχολουθίαν τῶν τε
ὡρῶν xal τῶν τροπαρἰων, διὰ τὸ πλείστην εἶναι,
xai t£ ἀνάγχης ψάλλεται μὲν πρῶτον ἡ λειτουργία
ἰδίως, ὡς χατὰ τὸν τεταγµένον χαιρὸν, xal ἄνευ τῆς
τοῦ βασιλέως ἐπιδημίας, κατὰ δὲ τὴν τοῦ ἑσπερινοῦ
ὥραν ὁ βασιλεὺς ἔρχεται εἰς τὴν ἐχχλησίαν.
Τῶν οὖν τροπαρίων φαλλομένων ὁ μὲν βασιλεὺς
φορεῖ σχιάδιον xal τὴν χαθηµερινὴν στολὴν αὐτοῦ,
καὶ οἱ ἄρχοντες δὲ ὡσαύτως ' χατὰ δὲ τὸν ἑσπερινὸν
χαὶ τὴν λειτουργίαν ἀλλάσσει ῥοῦχον µαργαριτα-
ρεῖνον. Φορεῖ δὲ ἐπὶ χεφαλῆς τὸ δοχοῦν αὐτῷ φό- C
pepa, foc 9) χρινωνίαν f) τετράφυλλον fj τι ἕτερον
ὅμοιον τούτοις’ ol δὲ ἄρχοντες axapávtxa, φαχεώλια
καὶ χαθδάδια καὶ ἐπιλούρικαι, ἔἕχαστος χατὰ τὴν τά-
ξιν αὐτοῦ. .
ἩῬαλλομένης οὖν τὴ» λειτουργίας, 3 µόνον τοῦ
ἑσπερινοῦ, εἰ àv σαθθάτῳ ἢ χνριαχῇ τύχοι, ὡς εἴρη-
ται, ol προῤῥηθέντες ἄρχοντες οἱ χαὶ τῆς παραστά-
σεως ὑπηρέται τὰ βασιλικὰ φέροντες φλάμουλα τῆς
προχύψεως ἱστῶσι χαταντικρύ. "A 65 καὶ εἰσὶ ταῦτα,
τὸ μὲν ἓν ἀρχιστράτηχος, τὸ bk ἕτερον εἰχόνας Éyoy
πολλὰς θείας ἱεραρχῶν ὀκτάγλωσσον, ὅπερ καλεῖται
ὀχταπόδιον. "Αλλο σταυρὸς ἔχων εἰχόνας τῶν ἁγίων
τεασάρων μεγάλων μαρτύρων, Δημητρίου, Προχο-
mum quidem legit protopapa, reliqua alii sacer-
dotes. 22
Finitis horis, imperatore rursus abeunte et sanctas
iinagines exosculante suumque conclave repetente,
sulvitur circumstatio, donec debita liturgia liora ad-
venerit. Et tunc psalluntor vespera, Et hoc ita fit,
si festum in septimanz diem incidat. Si vero fe-
stum in Sabbatum aut Dominicam diem inciderit, cum
hore et troparia concinuntur, adest quidem impe-
rator, sed uon in liturgia, qua privatim peragitur.447
Causa cur imperator liturgi2 non sit presens est ista,
quia aliis quinque antecedentibus diebus cantatur
primum vesperiinus hymnus, et post hunc liturgia
perficitur. Si vero festum in Sabbatum vel Domi-
nicum diem incurrat, liora tertia diei liturgia cele-
bratur. Quamobrem integrum non est ut hujus-
modi totum officium borarum et tropariorum
persolvatur, eo quod sit valde prolixum. llinc neces-
sario prius liturgia seorsim decantatur, tanquauni
8tatulo tempore, et sine imperatoris prasenutia. At
circa vesperarum horam imperator ad ecclesiam
se confert.
Dum igitur troparia psalluntur, imperator fert
pileum et quotidianum suum amictum. Similiter
et proceres aulici. Circa vesperüinas vero laudes
et liturgiam mutat suum ruchum, boc estextimum
indumentum, margaritis contextum : fert autem
in capite quod allubescit gesíamen, puta «el cri-
noniíam vel tetraphyllum vel quid àssimile. Proce-
res vero gestant scaranica, phaceolia, cabbadia οἱ
epilorica, cuilibet secundum ordinem ct dignitatem
suam.
Dum igitur liturgia peragitur aut sole vesperti-
nz laulles decantantur, si festum Sabbato aut Do-
minico die occurrat, ut dietum est, prenominati
proceres, qui etiam circumstationis moderstores
eunt, gestant flammula ex adverso imperatorii so-
lii, quae sunt ista. Unum quidem A48 archis:rate-
gus appellatum, alterum labens multas divinas-
que sacrorum pontificum imagines lingulis octo,
quod vocant octapodium ; tertium crux est, habens
πίου xa θεοδώρων, ἕτερον ἔχον τὸν ἅγιον Γεώργιον D iniagines sanctorum quatuor magnorum martyrum,
ἔφιππον, ἄλλο δραχόντειον, καὶ ἕτερον δὲ τὴν τοῦ
βασιλέως ἔχον στήλην ἔφιππον. "À δὴ ταῦτά εἰσιν
ἕκαστον ἀνὰ δύο, τοι ὁμοῦ ιβ’ τὸν ἀριθμόν. Ἔμπρυ-
σθεν δὲ τῶν τοιούτων φλαμούλων προῖσταται ὁ σχου-
τέριος βαστάζων τὸ διδέλλιον, B 6h ἕνι µόνον ἓν, xal
τὸ σχουτάριον τὸ βασιλιχόν. "Hy μὲν οὖν πάλαι συν-
Ίθεια, ὅτε fj τοῦ βασιλέως σύνταξις ἦσαν ἑξαχισχ[-
λιοι, Ίσαν xa0* ἓν ἕκαστον φλάμουλον πεντακόσιοι.
Νῦν δὲ τὰ μὲν τοιαῦτα φλάμουλα φέρουσι xat ἱστῶσι
καταντικρὺ, ὡς εἴρηται, τῆς προχύψεως' ἑχτὸς δὲ
ὁπόταν στρατεύει ὁ βασιλεὺς, κατὰ ἀναλογίαν τῆς
ποσότητος τῆς αὐτοῦ αυντάξεως ἔχει xal φλάµο»-
λον Év τυχὸν 1| δύο. "Οπισθεν δὲ τῶν το:ιούτων βασι-
λιχῶν φλαμούλων ἵσταντᾳα, τὰ τῶν δεσποτῶν xal τῷ
Demetrii, Procopii et utriusque Theodori ; aliud re-
przsentans S. Georgium equestrem, aliud dracon-
teum, illud imperatoris effigiem equo insideniis ex-
hibens. Bina et bina sunt omnia, hoc est universe
duodecim. Anie qua flammula stat. scutifer, ferens
divelium seu vexillum imperatorium, quod ab aliis 96-
paratiim et singulare tenetur, cum itnperatoris scuto.
Olim, quando praesidium imperaloris sex millibus
constabat, aderant cuivis flammulo quingenti. Nunc
vero talia flammula ferunt et statuunt e regione
imperatorii solii, ut diximus, Extra vero, quando
imperator in expeditione versatur, secum circum-
[ert pro exercitus magnitudine unum vel alterum
fl :mmulum. Retrohujusmodi iw peratoria flammula
πα ο--
01 CODINI CUROPALAT/E 03
visuntur flammula despotarum et procerum, at A ἁρχόντων, οὐ μὴν χαὶ κατὰ τάξιν. Τούτων δ᾽ aJ
non certo ordine. Pone ista conspiciuntur populi
seu tribunorum.
Ceterum postquam predicti hymni finem ac-
ceperunt, omnes cantores et lectores multos snnos
imperatori apprecantur, quando ecclesiam ingre-
ditur adorationis causa, et ut panem benedictum
sumat. Deinde redit imperator ad solium elevatius,
et confestim adest universus imperialis 49 clerus
cum supradictis indumentis suis, et stanl ante
flammula. Inter hzc autem, clerum, inquam, et
flammula, stant omnes qui dicuntur pzgniotz,
nempe tubicines, buccinatores, cymbaliste et su-
rulist:e ; et hi soli : nam ex minutioribus instru-
mentis ne unum quidem adest. Postea adveniunt
quoque proceres similiter cum suis gestaminibus,
stantque singuli secundum ordinem οἱ dignitatem
$uam, prout iu triclinio fieri consuevit. Similiter
et Barangi ; stant ii quoque in eadem aula prope
columnas solii, ferentes secures suas palmis suis.
Cum autem superne ex solio elevatiore imperator
se conspiciendum pr:ebet, transferunt eas, ut moris
est, in humeros suos.
Ascendente igitur imperatore in solium, ut prius
expositum est, simulascendunt etiam despota, prze-
terea lampadarius cum conto et face et lampade, ei
protovestiarius. Et postquam vela seu cortinas sus-
penderunt circa solium imperatoris, protovestiarius
pilaticia siveclavas honorarias manu dextra in su-
ὄπισθεν τὰ τῶν δηµάρχων.
Μετὰ δὲ τὴν ἁπόλυσιν τῶν προῤῥηθέντων Όμνων
πάντες φάλται ve xal οἱ ἀναγνῶσται πολυχρονίζουσι
τὸν βασιλέα εἰσερχόμενον Ev τῇ ἐχχλησίᾳ προσχυνῆ-
σαι χαὶ ἀντίδωρον λήφεσθαι. Είτα ἀνέρχεται ὁ βασι-
λεὺς ἐπὶ τῆς προχύψεως, χαὶ αὐτίχα ἔρχεται ὁ βασι-
Aube ἅπας χλῆρος μετὰ τῶν προῤῥηθέντων ἑνδυ-
µάτων αὐτῶν, xol ἵστανται ἔμπροσθεν τῶν φλα-
µούλων. Μεταξὺ δὲ τούτων δὴ, εῶν τοῦ χλήρου xal
αὐτῶν 65 τῶν φλαμούλων, ἵατανται πάντες οἱ λεγό-
μενοι παιγνιῶται, ᾖτοι σαλπιγχταὶ, βουκχινάτορες,
ἀναχαρισταὶ xal σουρουλισταὶ, οὗτοι καὶ μόνοι * ἀπὸ
γὰρ τῶν λαπτῶν ὀργάνων οὐδὲ ἓν παραγίνεται. Elsa
ἔρχονται ὡσαύτως μετὰ τῶν φορεµάτων, xai losav-
ται ἕχαστοι κατὰ εἰν τάξιν αὐτῶν, χαθὰ xax lv τῷ
τριχλίνφ. Ὁμοίως χαὶ οἱ Βάραγγοι, xav ἵστανται
καὶ οὗτοι ἐν εῇ abi πλησίον τῶν τῆς προχύψεως
κιονίων, φέρουντες τὰς πελέχας αὐτῶν ἐπὶ τῶν xap-
ποχείρων αὐτῶν * τοῦ βασιλέως δὲ ἄνωθεν ἀπὸ τῆς
προχύφεως Φφανέντος αἴρουσιν αὐτὰς πάντες, ὡς
ἔθος, ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῶν.
Ανερχομένου οὖν τοῦ βασιλέως, ὡς δεδήλωται,
εἰς τὴν πρόχυψιν συνανέρχονται xat οἱ δεσπόται, ἔτι
δὲ ὅ λαμπαδάριος μετὰ τοῦ διδαμπούλου xal τῆς
λαμπάδος καὶ ὁ πρωτοδεστιάριος. Καὶ ἐπειδὴ χρέ-
µανται βηλόθυρα εἰς τὴν πρόχυψιν τὴν τοῦ βασιλέως
καλύπτοντα θεωρίαν, ὁ πρωτοθεστιάριος πιλατίχια
blimi suspensa tenens (de quibus paulo poat dicetur) C χρατῶν ἀπῃωρημένα γε ὕντα xac τὴν δεξιὰν χεῖρα
eittensque per cortinam populo ostendit; quo indicie
gignificat imperatorem jam in solium ascendisse.Cum
ergo imperator ín solio suum stemma vel aliud gesta-
men gestaturus est, protovestiarius &( ex ruchario
acceptum imperatori ex oflicio suo id offert. Neque
solum occasione horum festorum, sed semper sic agit.
αὐτοῦ, περὶ ὧν μετ) ἀλίγον ῥηθήσεται, ἐχθαλὼν αὐτὰ
ἀπὺ τοῦ βηλοθύρου δε[χνύσι πρὸς τὸν λαὸν, δηλὼν
διὰ τούτου ὅτι ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὴν πρόχυψιν.
ὌὌντος οὖν ἐν τῇ προχύψει τοῦ βασιλέως xat τὸ Eav -
τοῦ στέµµα f) τι τῶν ἄλλων αὐτοῦ φορεµάτω» φορέ-
σειν μέλλοντος, ὁ πρωτοθεατιάριος λαμθάνων αὐτὸ
ἀπὸ τῶν τοῦ ῥουχαρείου ὑπηρετῶν δίδωσι τῷ βασιλεῖ. Οὐ µόνον δὲ χατὰ τὸ» τοιοῦτον τῶν ἑορτῶν xat-
ρὸν, ἀλλά xal ἀεὶ οὕτω ποιεῖ.
Habet et lioc proprium atque eximium, ut οἱ in
veste vel pileo imperatoris aliquod, animalculum
viderit vel lutum vel aliud quid assimile, deposito
Capitis sui tegumento scu pileo, extenta manu illud
tollat aut purget, licet prius faeultatem non obti-
nuerit. Quod huic soli concessum est, czeteris om-
nibus proceribus ejus faciendi potestate denegata.
Scire oportet illud quod nunc vocatur stemma,
olim appellatum esse-diadema. [d autem erat lata
vitta ex uuionibus et margaritis, posita quidem in
imperatoris fronte, sed circa occiput retro ligata :
ainde οἱ diadematis, quasi dicas ligamenti, nomen
obtinuit : quod paulatim mutatum evasit tale quale
hodie visitur, et nominatur stemua. Porro quod
nunc vocatur diadema, olim zona militaris diceba-
tur, insigne hono:is. Hiuctyrauni venerandos mar-
Ayres, qui Christum: confitebantur ante omnia pri-
wabant Του» et torque, et posteo tradebant tortori-
bus. Στρεπτὸν (torques ) vero est aurum diductum,
ex tribus quasi funiculis contextum, quod ferebant
in collo. Quando igitur imperator fert stemma,
"Eyes δὲ xai τοῦτο ἴδιον xat ἑξα[ρετην, ὅτι káv τι
ζωῦφιον (6p fj πηλὸν f) ἄλλο ει περὶ τὸ ῥ .Όχον τοῦ
βασιλέως, τὸ σχιάδιον ἐκδάλλων τὴν χείρα ἑχτείνας
ἑπαίρει f) καθαἰρει τοῦτο ἀνερωτήτως, μηδενὸς τῶν
ἄλλων ἁπάντων ἀρχόντων ἄδειαν ἔχαντος τοῦτο ποιῆ-
σαι, εἰ μὴ τούτου xai μόνου.
Ast δὲ γινώσχειν ὅτι ὅπερ χαλεῖται vov στέμμα,
ὠνομάξετο πάλαι διάδηµα. Τοῦτο δὲ ἣν βλάτιον
μετὰ λίθων xal µαργάρων, χατὰ τὸ τοῦ βασιλέως
µέτωπον κχείµενον μὲν, δεδεµένον ὃ᾽ ὄπισθεν περὶ
τὸν ἐγχέφαλον, διὸ καὶ ἐχαλεῖτο διάδηµα * ὅπερ ἐκ
τοῦ χατὰ μιχρὸν ἁμειρθὲν ἐγένετο olov ὁρᾶται τὴν
σήμερον, xaX ὀνομάνεται στέµµα. "O δὲ νῦν χαλεῖ-
ται διάδηµα, ἑλέγετο πάλαι ζώνη στρασιωτιχὴ δη-
λοῦσα τιμήν * ὅθεν χαὶ οἱ τύραννοι πρῶτον ἀφῄρουν
tie ζώνης καὶ τοῦ στρεπτοῦ τοὺς τῶν μαρτύρων
ἐντίμους τὸν Χριστὸν ὁμολογοῦντας, ἔποιτα παρε-
δίδουν τούτους βασανισταῖς. Στρεπτὸν δέ ἐστιν ἔλη-
λαμένος χρυσὸς, ἐκ τεριῶν πεπλεγµμένος καθάπερ
σχοινίων, ὅπερ ἐφόρουν ἐπὶ τραχήλου. Ὅτε γοῦν ὁ
69 DE OFFICIIS CPOLITANIS, CAP. VI. 10
βασιλεὺς τὸ στέµµα φορεῖ, ἕτερόν τι ἕνδυμα οὗ φο- Α aliud indumentum non gestat przeter saccum et dia-
ρεῖ εἰ μὴ τὸν σάχχον καὶ sb διάδηµα. Καὶ ὁτὲ μὲν
ταῦτα, ὁτὰ δὲ ἐπιλουρίχιον xal φαχεωλίδα φορεῖ, ἅλ-
οτε χαθθάδιον xai φναλὶν, ἐπὶ δὲ χεφαλῆς φορέ-
pata δ.άφορα, ποτὲ μὲν τὸ ὀνομαζόμενον τροπαιου-
χίαν, ποτὰ δὲ Ἱουστινιάνειον, àv ἄλλοις δὲ ὑπέρτε-΄
pov, ὧν τὰ σχήματα ἑχάστων οὐχ ἔστι νῦν κατὰ
μέρος λέγειν.
᾿Απὸ μὲν τῶν τοιούτων φορεμάτων φορεῖ ὁ βασι-
λεὺς ola ἂν βούλοιτο, τὸν δέ ya σταυρὸν ἐν δεξιᾷ
ςέρει ἀεὶ, &v δὲ τῇ ἀριστερᾷ βλάτιον χώδιχι ἐοι»
χὺς, δεδεµένον μετὰ µανδυλίου * ὃ β)άτιον ἔχει
χῶμα ἑἐντὸς, xal καλεῖται ἀχαχία. Kol τὸν μὲν
σταυρὸν ὁ βασιλεὺς φέρων δι’ αὐτοῦ δείχνυσι τὴν
εἰς Χριστὸν ἑαυτοῦ πίστιν, διὰ τοῦ στέµµατος τὴν
τιμὴν, διὰ τῆς ζώνης (f) νῦν, ὡς εἴρηται, καλεῖται
ξιάδηµα) τὸ στρατιώτην εἶναι αὐτὸν, διὰ τοῦ σἄκχου
µέλανος ὄντος τὸ τῆς βασιλείας χρύφιον, διὰ τοῦ
χώματος, χαλεῖται ἀἁχαχία, ὡς εἴπομεν, τὸ τὸν
βασιλέα ταπεινὸν εἶναι ὡς θνητὸν χαὶ μὴ διὰ τὸ τῆς
βασιλείας ὕψος ἑπαίρεσθαι καὶ μεγαλανχεῖν, διὰ
τοῦ µανδυλίου «b ταύτης ἄστατον xal τὸ µεταδαί-
νειν ἀφ' ἑτέρο εἰς ἕτερον, διὰ τῆς σπάθης τὸ
ἐξουσιαστιχόν, Καὶ τὴν λαμπάδα φἑρουσιν ἔμπρο-
σθεν αὐτοῦ διὰ τὸ φάσχον λόγιον ὅτι Οὕτω λαμφάτω
τὸ φῶς ὑμῶν ἕμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσι
τὰ καλὰ ὑμῶν ἔργα χαὶ δοξάζωσι -ὃν Πατέρα ὑμῶν
&by ἓν τοῖς οὐρανοῖς.,
Μετὰ μέντοι τὸν βασιλέα ἀλλάξαι τὰ ἑαυτοῦ
dena ; et aliquando quidem baec, aliquando epilo-
ricum seu superulam et phaceolium gestat, aliquan-
do cabbadium et phyalin. In. capite diversa habet
gestamina, B1 interdum id quod vocatur tropzu-
chia, aliquando Justinianeum, aliquando hyperteron
diclum ; quorum figuras particulatim declarare non
est bujus loci.
Ex his igitur gestaminibus gestet imperator quod-
cunque voluerit. At crucem in dextra semper por-
tat, in sinistra vere pannum sericum codici simile,
ligatum mantili, habetque intus terram, et vocatur
acacia. Kt crucem quidem ferens imperator suam
in Christum manifestat fldem, stemmate. protesta-
tur honorem ; zona, quae, ut sumus prefati, diade-
ma vocatur, se militem proflletur; s»ceo subfusco
(violaceo nimirum vel purpureo ) imperii obscuri-
tatem e£ secretum ; pulvere, qui, ut diximus, aca-
cia nuncupatur, imperatorem humilero esse ut mor.
talem, neque propter imperii sublimitatem efferri,
neque insolenter se jactare. l'er mautile significa-
tur ejusdem imperii inconstantia et mos ab uno ad
alium transeundi, Per ensem indicatur potestas.
Lampadem praeferunt imperatori propter illud Chri-
sti dictum : «Sie luceat lux vestra coram hominibus,
ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem
vestrum, qui in colis est. »
Postquam imperator sua indumenta mutavit, pro-
φορέματα, ὁ πρωτοδεστιάριος ἐμφανίζει αὖθις τὰ C tovestiarius iterum pilaticia ostendit ; quo signi-
πιλατίχια, τὴν τοῦ βασιλέως δειχνύων ἑτοιμασίαν.
Tv δὲ σπάθην αὐτοῦ φέρει ἀρχοντόπουλον ἀσχεπὲς, -
τῶν ἐγγὺς προσηχόντων τῷ βασιλεῖ’ ὁ γὰρ µέγας
δοµέστικχος ἵσταται xal οὗτος μετὰ τῶν λοιπῶν ἁρ-
χόντων ἓν τῇ αὐλῃ.
Σταθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τῆς προχύφεως φα[-
νεται &mb τῶν γονάτων καὶ ἄνω, ἓν μὲν τῇ δεξιᾷ
τὸν σταυρὸν φέρων, Ev δὲ τῇ ἀρισ-:ερᾷ τὴν ἀκαχίαν,
ὡς δεδήλωται. Αὐτὰ ταῦτα φορεῖ ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ
υἱὸς αὐτοῦ, εἰ ἑστεμμένος εὑρίσχεται' εἰ δὲ μὴ, τὸ
σύνηθες ᾖῥοῦχον αὐτοῦ, xal Em' αὐτὸ λεγόμενον
φυαλὶν μετὰ λίθων xal papyápuv. Ἐπὶ χεφαλῖῆς
δὲ φἑρει στέφανον, φαινόµενος xal οὗτος ἀπὸ τῶν
γονάτων xal ἄνω. Τῶν δὲ δεσποτῶν τὰ μὲν λοιπὰ
ficst imperatorem jam paratum esse. Cujus 59 en-
sem aperto capite fert Juvenis primariuser illis qui
imperatorem genere prope attingunt : nam magnus
domesticus stat et ipse eum eztéris proceribus in
aula.
Stans igitur imperator in solio conspicuus est. a
genibus et supra, dextra crucem, sinistra acaciam
portans, ut antea dictum. Eadem gestamina fert
itidem imperatoris filius, οἱ sit coronatus : sin mi-
nus, usitatum sibi indumentum habet, et super il-
lud quod dicitur capitis tegimen, ex unionibus et
margaritis confectum. Capile sertum gestat. Appa-
ret et iste populo a genibus et supra. Despota a pet«
tore et supra aspectabiles sunt : celer corporum.
τῶν σωμάτων χρύπτονται, ἀπὸ δὲ τοῦ στήθους xai D partes occultantur.
ἄνω φαίνονται.
Μετὰ γοῦν τὸ ἑτοιμασθῆναι τὸν βασιλέα xal στα-
Ῥῆναι, ὁ πρωτοδεστιάριος ἐμφανίζει πάλιν ἐχ τρί-
του τὰ πιλατίχια, δηλῶν διὰ τούτου ὅτι ὁ βασιλεὺς
ἑστάθη εἰς τὴν πρόχυψιν. Καὶ παρευθὺς ἀνοίγουσι
τὰ βηλόθυρα, χαὶ οὔτε ὁ πρωτοδεστιάριος οὔτε ὁ
λαμπαδάριος οὔτε μὴν ὁ τὴν βααιλιχὴν φέρων
σπάθην φαίνονται ὅλως, εἰ μὴ fj σπάθη µόνη xal ἡ
λαμπάς. "Άμα γοῦν τὸ ἀνοιγῆναι ταῦτα, xol τὸν
βασιλέα xal µόνον φανῆναι, εὐθὺς φάλλουσιν οἱ
φάλται τὸ πολυχρόνιον, τῶν ὀργάνων ἠχούντων,
διαφέρων ὄντων, ὡς εἴρηται. Οἱ μέντοι φάλται μετὰ
τὸ πολυχρονίσαι σιωπῶσιν, τὰ ὄργανα δὲ Ἱχοῦσι
μέχρι xai ixavr;; ὥρας, Εἶτα τοῦ βασιλέως δρέμα
Postquam igitur Ἱπιρογλίου paratus est et ία!»
protovestiarius tertio pilaticia ostendit, indicans boc
signo imperatorem jam iu solio stare, statimque
diducuntur cortine ; et neque protovestiarius ne-
que lampadarius, neque qui portat ensem imperia-
lem, uspiam appzrent, sed solus ensis et. lampas
Ergo simul ac cortine panduntur, et Imperator, is-
que solus, conspicitur, statim cantores cantant. il-
lud : « Diuturnum faciat Deus imperium tuum, »
resonantibus organis, quz varia sunt, ut antea di-
ctum. Cantores igitur post multorum annorum ap-
precationem conticescunt. At organa satis multo
tempore perstrepunt. Deinde imperatore 53 sen-
07 CODINI CUROPALAT/E 08
visuntur flammula despotarum et procerum, &t A ἀρχόντων, οὐ μὴν καὶ κατὰ τάξιν. Τούτων δ᾽ a3
non certo ordine. Pone ista conspiciuntur populi
seu tribunorum. v
Ceterum postquam predicti hymni fioem ac-
ceperunt, omues cantores et lectores multos snnos
imperatori apprecantur, quando ecclesiam ingre-
ditur adorationis causa, et ut panem benedictum
sumat. Deiude redit imperator ad solium elevatius,
et confestim adest universus imperialis 49 clerus
cum supradictis indumentis suis, et stant ante
flammula. Inter hzc autem, clerum, inquam, et
flammula, stant omnes qui dicuntur pegniotz,
nempe tubicines, buccinatores, cymbalistz δἱ su-
rulist:e ; et hi soli : nam ex minutioribus instru-
mentis ne unum quidem adest. Postea adveniunt
quoque proceres similiter cum suis gestaminibus,
stantque singuli secundum ordinem et dignitatem
suam, prout in triclinio fleri consuevit. Similiter
et Barangi ; stant ii. quoque in eadem aula prope
columnas solii, ferentes secures suas palmis suis.
Cum autem superne ex solio elevatiore imperatot
se conspiciendum pr:ebet, transferunt eas, ut moris
est, in huineros suos.
Ascendente igitur imperatore in solium, ut prius
expositum esl, simul ascendunt etiain despotze, prz--
terea lampadarius cum conto et face et lampade, ei
protovestiarius. Et postquam vela seu cortinas sug-
penderunt circa solium imperatoris, protovestiarius
pilaticia siveclavas honorarias manu destra in su-
ὄπιαθεν τὰ τῶν δηµάρχων.
Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν τῶν προῤῥηθέντων ὕμνων
πάντες φάλται τό xal οἱ ἀναγνῶσται πολυχρονίζονσι
τὸν βασιλέα εἰσερχόμενον kv τῇ ἐχχλησίᾳ προσχυνῆ-
σαι χαὶ ἀντίδωρον λήφεσθαι. Elta ἀνέρχεται ὁ βασι-
λεὺς ἐπὶ τῆς προκύψεως, καὶ αὐτίχα ἔρχεται ὁ βασι-
λιχὸς ἅπας χλῆρος μετὰ τῶν προῤῥηθέντιν ἑνδυ-
µάτων αὐτῶν, xal ἵστανται ἔμπροσθεν τῶν φλα-
µούλων. Μεταξὺ δὲ τούτων δὴ, τῶν τοῦ χλήρου xol
αὐτῶν δὴ τῶν φλαμούλων, ἵστανται πάντες οἱ λεγό-
pevor παιγνιῶται, ἤτοι σαλπιγχταὶ, βουκχινάτορες,
ἀναχαρισταὶ χαὶ σουρουλισταὴ, οὗτοι καὶ μόνοι * ἀπὸ
γὰρ τῶν λεπτῶν ὀργάνων οὐδὲ ἓν παραγίνεται. Εἶτα
ἔρχονται ὡσαύτως μετὰ τῶν φορεµάτων, xal ἵσταν-
παι ἕχαστοι χατὰ τὴν τάξιν αὐτῶν, χαθὰ xai iv τῷ
τριχλίνφ. Ὁµοίως xal οἱ Βάραγγοι, καὶ ἵστανται
καὶ οὗτοι ἐν τῇ αὐλῇ πλησίον τῶν τῆς προχύφεως
χιονίων, φέροντες τὰς πελέχας αὐτῶν ἐπὶ τῶν xap-
ποχείρων αὐτῶν * τοῦ βασιλέως δὲ ἄνωθεν ἀπὺ τῆς
προχύφεως φανέντος αἴρουσιν αὐτὰς πάντες, ὡς
ἔθος, ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῶν.
Ανερχομένου οὖν τοῦ βασιλέως, ὡς δεδήλωται,
εἰς τὴν πρόχυψιν συνανέρχονται καὶ οἱ δεσπόται, ἔτι
δὲ ὁ λαμπαδάριος μετὰ τοῦ διδαμπούλου καὶ τῆς
λαμπάδος καὶ ὁ πρωτοθεστιάριος. Καὶ ἐπειδὴ χρέ-
µανται βηλόθυρα εἰς τὴν πρόχυψιν την τοῦ βασιλέως
καλύπτοντα θεωρίαν, à πρωτοθδεστιάριος πιλατίχια
blimi suspensa tenens (de quibus paulo post dicetur) c χκρατῶν ἁπ[ωρημένα γε ὄντα κατὰ τὴν δεξιὰν χεῖρα
euwittensque per cortinam populoostendit; quoindicie
significat imperatorem jam in solium ascendisse.Cum
ergo imperator in solio suum stemma vel aliud gesta-
men gestaturus est, protovestiarius $6) ex ruchario
acceptum imperatori ex oflicio suo id offert. Neque
solum occasione horum festorum, sed semper sic agit.
αὐτοῦ, περὶ ὧν μετ) ἀλίγον ῥηθήσεται, ἐκδαλὼν αὐτὰ
&nb τοῦ βηλοθύρου δε[χνὺσι πρὸς τὸν Aabv, δηλῶν
διὰ τούτου ὅτι ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὴν πρόκυψιν.
"Ovtoz οὖν ἐν τῇ προχύψει τοῦ βασιλέως xat τὸ éav -
τοῦ στέµµα f) τι τῶν ἄλλων αὐτοῦ φορεµμάτων φορέ-
get» μέλλοντος, à πρωτοθδεστιάριος λαµδάνων αὐτὸ
ἀπὸ τῶν τοῦ ῥουχαρείου ὑπηρετῶν δίδωσι τῷ βασιλεῖ, Οὐ µόνον δὲ κατὰ τὸν τοιοῦτον τῶν ἑορτῶν και-
ρὸν, ἀλλὰ καὶ ἀεὶ οὕτω ποιεῖζ.
Habet et lioc proprium atque eximium, ul si ín
weste vel pileo imperatoris aliquod. animalculum
'viderit vel lutum vel aliud quid assimile, deposito
Capitis sui legumento scu pileo, extenta manu illud
tollat aut purget, licet prius faeultatem non obti-
nuerit. Quod huic soli concessum est, cxteris om-
nibus proceribus ejus faciendi potestate denegata.
Scire oportet illud quod nunc vocatur stemma,
vlim appellatum esse-diadema. Id autem erat lata
vitta ex unionibus et margaritis, posita quidem in
imperatoris fronte, sed circa occiput retro ligata :
aide et diadematis, quasi dicas ligamenti, nomen
obtinuit : quod paulatim mutatum evasit tale quale
hodie visitur, et nominatur stemuia. Porro quod
nimc vocatur diadema, olim zona militaris diceba-
tur, insigne honoiis. Hiuc tyranni venerandos mar-
Ayres, qui Chrístuim: confitebantur ante oninia pri-
wabant zous οἱ torque, et postea tradebant tortori-
bus. Στρεπτὸν (torques ) vero est aurum diductum,
ex tribus quasi funiculis contextum, quod ferebant
in collo. Quando igitur imperator fert stemma,
Ἔχει δὲ xal τοῦτο ἴδιον xal ἑξαίρετων, ὅτι &v «t
ζωῦφιον ἵδῃ f) πηλὺν f) ἄλλο ει περὶ τὸ ῥ .ῦχον τοῦ
βασιλέως, τὸ σχιάδιον ἐκδάλλων τὴν χεῖρα ἑχτείνας
ἑπαίρει Ἰ καθαἰρει τοῦτο ἀνερωτήτως, μηδενὸς τῶν
ἄλλων ἁπάντων ἀρχόντων ἄδειαν ἔχαντος τοῦτο ποιῆ-
σαι, εἰ μ} τούτου xal µόνον.
Ast δὲ γινώσχειν ὅτι ὅπερ καλεῖται vov στέµµα,
ὠνομάξετο πάλαι διάδηµα. Τοῦτο δὲ ἣν βλάτιον
μετὰ λίθων xol µαργάρων, χατὰ τὸ τοῦ βασιλέως
µέτωπον. χείµενον μὰν, δεδεµένον ὃ᾽ ὄπισθεν περὶ
τὸν ἐγχέφαλον, bib x3V ἐχαλεῖτο διάδηµα * ὅπερ ἐκ
τοῦ χατὰ μιχρὸν ἁμειφρθὲν ἐγένετο olov ὁρᾶται τὴν
σήμερον, καὶ ὀνομάτεται στέμμα. "O δὲ νῦν χαλεῖ-
ται διάδηµα, ἑλέγετο πάλαι ζώνη στρατιωτιχὴ δη-
λοῦσα τιμήν * ὅθεν xal οἱ τύραννοι πρῶτον ἀφῄρουν
τίς ζώνης καὶ τοῦ στρεπιοῦ τοὺς τῶν μαρτύρων
ἑντίμους τὸν Χριστὺὸν ὁμολογοῦντας, ἔπειτα παρε-
δίδουν τούτους βασανιαταϊῖς. Στρεπτὸν δέ ἔστιν ἑλη-
λαμένος χρυσὸς, ἐκ τριῶν πεπλεγμένος χαθάπερ
σχοινίων, ὅπερ ἐφόρουν ἐπὶ τραχήλου. Ὅτε γοῦν ὁ
69 DE OFFICIIS CPOLITANIS, CAP. VI. 10
βασιλεὺς τὸ στέµµα φορεῖ, ἕτερόν τι ἔνδυμα οὗ φο- Α aliud indumentum non gestat preter saccum et dia-
ρεῖ εἰ μὴ τὸν σάχχον xal τὸ διάδηµα. Καὶ ὁτὲ μὲν
ταῦτα, ὁτὲ δὲ ἐπιλουρίχιον xal φαχεωλίδα φορεῖ, ἅλ-
λοτε γαθθάδιον xal φναλὶν, ἐπὶ δὲ κεραλῆς φορέ-
µατα δ.άφορα, ποτὲ μὲν τὸ ὀνομαζόμενον τροπαιου-
χίαν, ποτὲ δὲ Ἰουστινιάνειον, àv ἄλλοις δὲ ὑπέρτε-΄
pov, ὧν τὰ σχήματα ἑκάστων οὐχ ἔστι νῦν κατὰ
μέρος λέγειν.
᾿Απὺ μὲν τῶν τοιούτων φορεµάτων φορεῖ ὁ βασι-
λεὺς ola ἂν βούλοιτο, τὸν δέ ye σταυρὸν ἐν δεξιᾷ
σέρει ἀεὶ, Ev δὲ τῇ ἀριστερᾷ βλάτιον χώδιχι ἐοι-
χὺς, δεδεµένον μετὰ µανδυλίου ' ὃ β)άτιον ἔχει
χῶικα ἐντὸς, xal χαλεῖται ἀἁχαχία. Kai τὸν μὲν
σταυρὸν ὁ βασιλεὺς φέρων δι αὑτοῦ δείχννσι τὴν
εἰς Χριστὸν ἑαυτοῦ πίστιν, διὰ τοῦ στέμματος τὴν
τιμὴν, διὰ τῆς ζώνης (ἡ νῦν, ὡς εἴρηται, χαλεῖται
ξιάδηµα) τὸ στρατιώτην εἶναι αὐτὸν, διὰ τοῦ σἄᾶκχου
µέλανος ὄντος τὸ τῆς βασιλείας χρύφιον, διὰ τοῦ
χώματος, καλεῖται ἀχαχία, ὡς εἴπομεν, τὸ τὸν
βασιλέα ταπεινὸν εἶναι ὡς θνητὸν καὶ μὴ διὰ τὸ τῆς
βασιλείας ὕψος ἑπαίρεσθαι χαὶ μεγαλαυχεῖν, διά
τοῦ μανδυλίου «b ταύτης ἄστατον καὶ τὸ µεταθαἰ-
νειν ἀφ' ἑτέρου εἰς ἕτερον, διὰ τῆς σπάθης τὸ
ἐξουσιαστιχόν. Καὶ τὴν λαμπάδα φέρουσιν ἔμπρο-
σθεν αὐτοῦ διὰ τὸ φάσχον λόγιον ὅτι Οὕτω λαμψάτω
τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσι
τὰ χαλὰ ὑμῶν ἔργα καὶ δοξάζωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν
τὸν ἓν τοῖς οὐρανοῖς.
Μετὰ μέντοι τὸν βασιλέα ἀλλάξαι τὰ ἑαυτοῦ
dena ; et aliquando quidem haec, aliquando epilo-
ricum seu superulam et phaceolium gestat, aliquan-
do cabbadium et phyalin. In capite diversa habet
gestamins, S1 interdum id quod vocatur tropzu-
chia, aliquando Justinianeum, aliquando hyperteron
dictum ; quorum figuras particulatim declarare non
est hujus loci.
Ex his igitur gestaminibus gestet imperator quod-
cunque voluerit. At crucem in dextra semper por-
tat, in sinistra vere pannum sericum codici simile,
ligasum mantili, babetque intus tecram, et. vocatur
acacia. Et crucem quidem ferens imperator suam
in Christum manifestat fidem, stemmate protesta-
tur honorem ; 20na, quz, ut sumus prafati, diade-
ma vocatur, se militem profltetur; saceo subfíusco
(violaceo nimirum vel purpureo ) imperii obscuri-
tatein et secretum ; pulvere, qui, ut diximus, aca-
cia nuncupatur, imperatorem humilem esse ut mor-
talem, neque propter imperii sublimitatem efferri,
neque insolenter se jactare. l'er mautile signillca-
tur ejusdem imperii inconstantia ei mos ab uno ad
alium transeundi, Per ensem indicatur potestas.
Lampadem preferunt imperatori propter illud Chri-
sti dictum : «Sie luceatlux vestra coram hominibus,
ut videant opera vestra bona, et glorificent Patreum
vestrum, qui in colis est. »
l'ostquam imperator suajndumenta mutavit, pro-
qopípa:a, 6 πρωτοδεστιάριος ἐμφανίζει αὖθις τὰ C tovestiarius iterum pilaticia ostendit ; quo signi-
χιλατίχια, τὴν τοῦ βασιλέως δειχνύων ἑτοιμασίαν.
Tv δὲ σπάθην αὐτοῦ φέρει ἀρχοντόπουλον ἀσχεπὶὲς, -
τῶν ἐγχγὺς προσηχόντων τῷ βασιλεῖ’ ὁ γὰρ µέγας
δοµέστιχος ἵσταται xal οὗτος μετὰ τῶν λοιπῶν ἁρ-
χόντων ἐν τῇ αὐλῃ.
Σταθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τῆς προχύφεως φαί-
νεται ἀπὺ τῶν γονάτων xal ἄνω, ἓν μὲν τῇ δεξιᾷ
τὸν σταυρὸν φέρων, Ev δὲ τῇ ἀριστερᾷ τὴν ἀχαχίαν,
ὡς δεδήλωται. Αὐτὰ ταῦτα φορεῖ ὁ βασιλευς xal ὁ
υἱὸς αὐτοῦ, εἰ ἑστεμμένος εὑρίσχεται' εἰ δὲ μὴ, τὸ
σύντθες ῥοῦχον αὐτοῦ, xal ἐπ αὐτὺ λεγόμενον
φυαλὶν μετὰ λίθων xal papyápuv. Ἐπὶ χεραλῆς
δὲ φέρει στέφανον, φαινόµενος xal οὗτος ἀπὸ τῶν
γονάτων καὶ ἄνω. Τῶν δὲ δεσποτῶν τὰ μὲν λοιπά
τῶν σωμάτων χρύπτονται, ἀπὸ δὲ τ,ῦ στήθους καὶ D
ἄνω φαίνονται.
Μετὰ γοῦν τὸ ἑτοιμασθῆναι τὸν βασιλέα καὶ στα-
θῃναι, ὁ πρωτοθεστιάριος ἑμφανίζει πάλιν ἐκ τρί-
του τὰ πιλατίχια, δηλῶν διὰ τούτου ὅτι ὁ βασιλεὺς
ἑστάθη εἰς τὴν πρόχυψιν. Καὶ παρευθὺς ἀνοίγουσι
τὰ βηλόθυρα, χαὶ οὔτε ὁ πρωτοθεστιάριος οὔτε ὁ
λαμπαδάριος οὔτε μὴν ὁ την βασιλιχὴν φέρων
σπάθην φαίνονται ὅλως, εἰ μὴ fj σπάθη µόνη xat ἡ
λαμπάς. "Aya γοῦν τὸ ἀνοιγῆναι ταῦτα, xal τὸν
βασιλέα καὶ µόνον φανΏναι, εὐθὺς Ψάλλουσιν οἱ
ψάλται τὸ πολυχρόνιον, τῶν ὀργάνων Ἰχούντων,
Gag pv ὄντων, ὡς εἴρηται. Οἱ μέντοι φάλται μετὰ
*b πολυχρονίσαι σιωπῶσιν, τὰ ὄργανα δὲ ὶχοῦσι
μέχρι xaX ἱχανΏῆς ὥρας. Εἶτα τοῦ βασιλέως ἠρέμα
ficat imperatorem jam paratum esse. Cujus 59 η»
sem aperto capite fert juvenis primariusex illis qui
imperatorem genere prope attingunt : nam magnus
domesticus stat et ipse cum eztéris proceribus in
aula.
Stans igitur imperator in solio conspicuus est. a
genibus el supra, dextra crucem, sinistra acaciam
portaus, ut antea dictum. Eadem gestanina fert
itidem imperatoris filius, si sit coronatus : sin mi-
nus, usitatum sibi indumentum habet, et super il-
lud quod dicitur capitis tegimen, ex unionibus et
margaritis confectum. Capite sertum gestat. Appa-
ret et iste populo a genibus et supra. Despotz a pet«
tore et supra aspectabiles sunt : cetera corporum.
partes oceultantur.
Postquam igitur imp^rator paratus est et sta,
protovestiarius tertio pilaticia ostendit, indicans hoc
signo imperatorem jam in solio stare, stalimque
diducuntur cortine ; et neque protovestiarius ne-
que lampadarius, neque qui portat ensem imperia-
lem, uspiam appzrent, sed solus ensis et lampas
Ergo simul ac cortine panduntur, et imperator, is-
que solus, conspicitur, statim cantores cautant. il-
lud : « Diuturnum faciat Deus imperium tuum, »
resonantibus organis, qua varia sunt, ut antea di-
ctuin. Cantores igitur post multorum annorum ap-
precationem conticescunt. Αἱ organa satis multo
tempore perstrepunt. Deinde imperatore $3 seu-
71 CODINI CUROPALAT.£ 79
sim mantile suum movente ceasant et ipsa ; et rur- A τὸ μανδύλιον χτήσαντος παραυτίχα xal ταῦτα
sus incipiunt cantores accommodatos festo versus
decantare, et paulo post illud : « Christus natus est,
qui te imperatorem coronavit, » et post hoc s!ichos
seu versus. Et rursus idem sat longo tempore. Deiu-
de nomina imperatorum et iraperatricum bonis pre-
cationibus afficiuntur. Quo peracto cantores iterunt
multos annos concinunt. Quibus adhue canentibus ex-
p»nduniur et clauduntur córting imperatoris; orga-
nis denuo ad modicum tempus resonantibus exeunt
flammula seu vexilla. Et imperatoria quidem ferun-
tue in vestiarium, ubi asservari solent ; procerum
vero quodlibet ad proprias cujusque sedes defertar.
Descendens imperator ad niensam se confert, quoti-
dianum amictum ferens : at proceres supra exposita
gestant gestamina.
(::eleram oratio de mensa differatur nonnihil.
Quoniam vero pilaticiorum mentionem antea feci-
mus, dicamus prius de illis, ut postmodum etiam
de mensa disseramus,
Cyrus magnus, rex Perearum, filius Cambysse,
post obitum Astyagis avi sui haereditate etiam ac-
quisivit imperium ejus, hoc est Medorum regnum.
Cum igitur Persarum geus parva esset. et vitain
pastoritiam ageret, Cyrus, relictis Persarum mori-
bus, utebatur ritu et consuetudiue Medorum, utpote
gentis magna et magnifice, Horum vero judices fe-
rebant 4$ epilorica seu superulas, et in capite li-
neum legmen phaceolidem appellatum. Ex quolibet
phaceolio pendebat a sinistra parte margellium sive C
fimbria ex margella, alteram aurem ejus qui gesta-
bat obtegens. Quo significabatur aurem quidein re-
tectam accusatoribus dari, tectam vero aurem ac-
cusatis, sed absentibus, reservari. Excollo judicum
pendebant in sericis filis margellia auro ductili tex-
ta. Longitudo erat spithama minor, latitudo uuius
palmi ; que rex Medorum ferebat, similiter et ju-
dices. Quemadmodum igitur olim exercituum dyces
ferebant torques, qui erant honoris indices, sic et
pilaticia honorem judicum manfestabant. Cyrus
igiwur regnum Medorum adeptus eorum quoque
consuetudinibus utebatur, ut antea exposituin est.
Armis vero in Assyrios sumptiseoruin itidem impe-
rium oceupavit majus imperio Medorum, a quibus
eiiam nonnullas consuetudines mutuatus est ; se ip-
sum vero Persarum regem appel:avit, tribuens hoc
paterui regni honori, licet minus esset imperio Mcdo-
rum et Assyriorum, ut dictum est. Ergo a Medis ac-
cepit phaceulium e! epiloricum, ab Assyriis scarani-
cum, cabbadium et draconibus insignitum flaminu-
lum seu vexillum ; et ab eo tempore mos obtinuit
ut omnes post Cyzum appellacentur reges Persarum,
usque ad Darium, qucm cum Alexander Macedonum
rex devicisset, pariter ei regno 99 ejus potitus est.
Cuinque magnus Constantinus et esset et diceretur
iinperator Romanoruti,, successores ejus usque ad
hzc tempora imperatores Romanorum salutantur ;
et crm Alexander fuerit rex Macedonum, Macedo-
nia autem lKomanorum imperatoris in ditione sit,
παύουσιν, xal ἄρχονται πάλιν οἱ φάλται, προσφό-
ρους λέγοντες στίχους τῇ ἑορτῇ, χαὶ μετ ὀλίγον "
€ ριστὸς ἐγεννήβη ὁ στέφας σε βασιλέα,» χαὶ μετὰ
τοῦτο στίχους, xol πάλιν αὐτὸ µέχρι καὶ ἱχανῆς
ὥρας. Εἶτα Ὑίνεται fj εὐφημία τῶν ὀνομάτων τῶν
βασιλέων χαὶ τῶν δεσποινῶν, μεθ) ἣν πολυχρονί-
ζουσιν αὖθις ol φάλται. Τούτου δ' ἔτι Φαλλομένιυ
χλείουσι τὰ βηλόθυρα. Πάλιν δὲ τῶν ὀργάνων πρὸς
ὀλίγον ἠχούντων ἐχθδαίνουσι τὰ φλάμουλα. Καὶ τὰ
μὲν βασιλικὰ διακοµίζονται εἰς τὸ βεστιάριον, ὅπου
εὑρίσχεται, τὰ δὲ τῶν ἀρχόντων kv τοῖς οἴχοις
ἑχάστων. Κατελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπέρχεται εἰς
την τράπεζαν xav' ἔθος, φορῶν χαθημερινὴν στο-
λὴν, οἱ δὲ ἄρχοντες τὰ προβῥηθέντα τούτων φορέ-
paa.
Ὁ μέντοιτῆς τραπέζης λόγος ἀναμεινάτω μικρόν’
ἐτεὶ δὲ πιλατικίων προεμνήσθηµεν, εἴπωμεν χατὰ
πρῶτον περὶ αὐτῶν, Έπειτα ἵνα καὶ περὶ ταύτης
δηλώσωμεν. |
"O Κῦρος ὁ μέγας, 6 τῶν Περσῶν βασιλεὺς, υἱὸς
ὢν τοῦ Καμθύσου, μετὰ θάνατον ᾿Αστυάγου τοῦ
πάππου αὐτοῦ ἐκληρώσατο xal την ἐχείνου ἀρχὴν
Ἴτοι τοὺς Μίδευς. Τῶν τοίνυν Περσῶν ἔθνους ὄντων
μικροῦ, καὶ νομαδικὸν βίον ζώντων, 6 Κῦρος δη.
οὕτος τὰ τῶν Περσῶν ἔθιμα κχαταλείφας τοῖς τῶν
Mfbov ἐχρήσατο, μεγάλου ὄντος ἔθνους xal µεγα-
λοπρεποῦς, ὧν δη ol χριταὶ ἑἐφόρουν ἐπιλούρικα καὶ
ἐπὶ χεφαλῆς φαχεωλίδα. "Ev οὖν φαχεωλίῳ ἑκάστῳ
χρέµαταί τε χατὰ τὸ ἀριστερὺν µέρος μαργέλλιον
συρματέῖνον, τὸ ἕτερον τοῦ φοροῦντος τῶν (tty
καλύπτον, δηλοὺν ὡς τὸ μὲν ἀσχεπὲς τῶν ἐγχαλούν-
των ἐστὶ, τὸ δὲ σκεπόµενον οὓς τῶν χατηγορουµέ-
vov μὲν, ph παρόντων δέ. Ἐπὶ δὲ τραχήλου τῶν
κριτῶν ἑκρέμαντο δύο τινὰ διὰ σιτανίων πιλατίχια
λεγόμενα, ἅπερ lol μαργέλλια μετὰ σύρματος, τὸ
μὲν μῆχος σπιθαμῆς ἕλαττον, τὸ δὲ πλάτος παλα-
μιαῖον. "ΆΑτινα ὁ τῶν Μήδων ἑφόρει βασιλεὺς, ὁμοίως
καὶ οἱ χριταἰ. Ὥσπερ οὖν ἐφόρουν πάλαι οἱ στρα-
τηγοὶ στρεπτὰ, τὴν τιμ]ν τούτων δηλοῦντα, οὕτω
xai τὰ πιλατίχια τὴν τιμὲἓν τῶν κριτῶν ἑδήλουν.
Ὁ τοίνυν Küpoc τὴν τῶν Μήδων ἀρχὴν χτησάµενος,
ὡς δεδήλωται, καὶ τοῖς ἔθεσι τούτων ἐχρῆτο' πο-
2 λεμήσας δὲ ἔπειτα xal τοῖς ᾿Ασσνρίοις συµπαρέλαδε
piv xai τὴν τούτων ἀρχὴν, µείζω τῆς τῶν Μήδων
οὖσαν, ἀφ᾽ ὧν xal τινα τούτων ἔθιμα ἔλαδεν, ἑαυ-΄
τὸν δὲ βασιλέα Περσῶν ὠνόμαξε τιμῆς ἕνεχα τῆς
τοῦ πατρὸς ἀρχῆς, εἰ xal τῶν Μήδων xaX τῶν 'Áa-
cuplov ἑλάττων ἣν αὐτὴ, ὡς εἴρηται. Καὶ ἀπὸ μὲν
τῆς τῶν Μίδων ἀρχῆς ἔλαδε τό τε φαχεύλιον xol
«b ἐπιλούριχον, ἀπὸ δὲ τῆς τῶν ᾿Ασσυρίων τὸ
exapávixoy 1ó τα χαθδάδιον καὶ τὸ δραχόντειον φλά-
µουλον. Καὶ ἕκτοτε ἐπεχράτησε τοὺς μετὰ Κῦρον
πάντας βασιλέας χιλεῖοθαι Περσῶν, µέχρι xai τοῦ
Δαρείου, ὃν καταστρεφάµενος Αλέξανδρος ὁ τῶν
Μαχεδόνων βασιλεὺς ἔσχε τὴν ἀρχὴν τούτου. Ἐπεὶ
δὲ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος xal ἣν xal ἐλέγετο βασι-
λεὺς Ῥωμαίων, βασιλεῖς τῶν Ῥωμαίων χαλοῦνται
μέχρι τοῦ νῦν χαὶ οἱ ἐχείνου διάδοχοι βασιλεῖς. Καὶ
13 DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. VIT. 74
ἐπειδὴ ὁ μὲν ᾽Αλέξανδρος τῶν Μακεδόνων ἣν βασι- A Orientales populi magno lionore afficiunt imperato.
λεὺς, ἡ δὲ Μακεδονία ὑπὸ τὴν τοῦ βασιλέως ἜῬω-
µαίων χεῖρα εὑρίσχεται, τὰ μὲν ἕφα ἔθνη διδόασι
τὴν «phy τῷ βασιλεῖ ὡς διαδόχῳ τοῦ πατριχοῦ
οἴχου τοῦ Αλεξάνδρου, τὰ δ᾽ a0 ἑσπέρια ὡς τοῦ
μεγάλου Κωναταντίνου διαδόχῳ. Καὶ περὶ μὲν τού-
των οὕτως. :
ΚΕΦΑΛΛΙΟΝ Z.
Περὶ τῆς τοῦ βασιΛέως εραπέζης.
Ἑπανιτέον δὲ αὖθις 50cv ἐξήλθομεν. Too βασιλέως
βὲν οὖν εἰς τὴν τράπεζαν ἀπελθόντος xai χαθί-
σαντος, ὑπηρετοῦσιν αὑτῷ ὅ τε δοµέστιχος χαὶ ὁ
ἐπὶ τῆς τραπέζης ^ οὗτοι xal γὰρ ὑπηρετοῦσιν, εἰ
rem tanquam successorem in paterna domo Alexa:
dri : at populi Occidentales eumdem imperatorem
valde colunt ceu Constantini Magni successorem.
Et de his quidem ita dictum esto.
CAPUT τί.
σ
De mensa imperatoris,
Redeundum iterum est unde digressi sumus. Im-
peratori ergo jam ad mensam profecto ministrant
domesticus el prefectus menste. Isti enim mini-
sirant, $i presentes sint, quemadmodum et pin-
παρόντες εὑρίσχονται, ὥσπερ δὴ xaX ὁ πιγχέρνης, Ὁ cerna. Porro extra triclinium multos annos appre-
Πολυχρ/νίζουσι δὲ τοῦτον ἔξω τοῦ τριχ)ίνου ὅσοι
φοροῦσι σχιάδια χρυσοχόχχινα, xal εἰαελθοῦσιν
ὀρίξει ὁ βασιλεὺς εἰς πολλὰ ἔτη, χαὶ ἀπέρχονται. Καὶ
μετ αὐτοὺς πολυχρονίνουσιν οἱ cuppatttva φοροῦν-
τες. Καὶ μετὰ τὸ πολνχρονίσαι χαὶ τούτους, ὁ πρω-
τοθεστιαρίτης πρὸς τῇ πύλῃ ἱστάμενος, f) εἰ τύχοι
λείπειν αὐτὸν, 6 μέγας ἑταιριάρχης ἣ ὁ πριµμιχή-
proc τῆς αὑλῆς λέχει πρὸς αὐτοὺς * « Εἰς πολλὰ Ex»
ὀρίζει ὁ αὐθέντης μᾶς 6 βασιλεύς. » Οἱ δὲ χαὶ clo-
ελθόντες προσχυνοῦσι, χαὶ ἁτέρχονται χαὶ οὗτοι.
Ἔνπειτα πολυγρον/φουσιν ol. ἑφεξῆς ἄρχοντες. Καὶ
ol μὲν φοροῦντες σχιάδ.α χρυσοχόχχινα x: συρµ1-
τέῖνα ἀπέρχονται, ὡς εἴρηται, πλὴν τοῦ πιγχέρνη'
περιμένει Υ4ρ οὗτος ὑπηρετβσων ἐπὶ Sc εραπέζης
cip βασιλεῖ. Τοὺς δὲ χλαπωτὰ φοροῦντας, οἱ προ-
δηλωθέντες ὑπηρέται, τοὺς τόπους ἑχάστων τοῦ-
των Ὑινώσχοντες, φέρΟυσιν αὐτοὺς, xal πολυχρο-
νίζουσι xal οὗτοι’ εἶτα λέγουσι πρὸς ato);
« Ei; πολλὰ ἔτη ὁρίζει ὁ αὐθέντης μᾶς 6 βασιλεύς.»
Καὶ οὐχ ἀπέρχονται, ἀλλ’ ἵστανται ei; τὴν παρά-
στασιν.
"O δέ γε ποτεστάτος τῶν lv. ΤΓαλατᾷ Γενουϊτῶν,
xaX οὔτος εἰς τὸν χαιρὸν τῆς προσχύψεως οὖν τοῖς
μετ αὑτοῦ ἄρχουσι μετὰ τῶν λοιπῶν ἀρχόντων
εὑρισχόμενος, προσχαρτερεῖ µέχρι xal τῆς τραπέ-
ζης. Καὶ μετὰ τὸ σταθῆναι τοὺς ἄρχοντας εἰς τὴν
παράστασιν µέχρι xal τοῦ μεγάλου δρουγγαρίου
00 στόλου, ἑλθόντες δὲ xal οὗτοι πολυχρονίζουσι
Λατινικῶς. Εἰσελθόντος οὖν xal προσχυνῄσαντος
μετὰ τῶν αὖν αὐτῷ, ὀρίζει ὁ βασιλεὺς εἰς πολλὰ
ἕτη xai δίδωσι διὰ χειρὸς τῷ ποτεστάτῳ κχολίχιον,
xai ἀπέρχεται.
Μττὰ δὲ τούτους πολυχρονίζουσιν καὶ ἕτεροι τῶν
ἀρχόντων, καὶ εἰσέρχονται µέχρι χαὶ τοῦ λογοθέτου
τῶν ἁγελῶν. Εἶτα χαὶ ὁ τῶν Πισσαίων ἔρχεται
χόνσουλος, καὶ πολυχρονίζει xal οὗτος σὺν τοῖς
μετ) αὐτοῦ χα-ὰ τὴν τάξιν αὐτῶν. Εἰσελθόντων οὖν
xal προσχυνησάντων, δρίζει xai τούτοις διὰ ἑρμη-
νέως ὁ βασιλεύς * « Εἰς πολλὰ ἔτη,» xai ἀπέρχον-
«αι. Καὶ μετὰ τούτους ὁ χόνσουλος τῶν Ἁγχωνιτια-
νῶν μετὰ τῶν σὺν αὐτφ ' xax γίνεται xal el; τούτους
χαθὰ χα) si; τοὺς Πισσαίους.
Οἱ Βενέτιχοι ἔρχονται μὲν εἰς τὴν πρόχκυφιν, οὗ
PATROL. αμ. CLVII.
cantur omnes qui ferunt aurei et coccinel coloris
pileos ; quibus ingressis eU'am imperator multo:
annos precatur, et abeunt. Post ístos in multorum.
annoruu precat'onem prorumpunt il!i qui auro duc-
tili textos pileos. gestant. Qua finita protovestiarites
ad januam stans, vel δἱ forle absit, m»gnus hetzr'ar-
cha vel $6 primicerius aulse, sic affatur illos : «Mul-
(os annos mandat vobis imperator ;» qui ingressi
imperatorem venerantur, moxque recedunt, Deinila
miültos annos comprecantur consequentes proceres,
Et quidem ii qui pileis aurei et coccinei coloris,
auro nenipe ductili textis, insigniti sunt, abeunt,
ut dictum est , excepto pincerna, qni manet utpote
inserviturus mensz imperatoris. lllos vero qui 6lis
aureis solidisque compactos pileos gestant, supras
dicti ministri, gnari quis cuivis locus competat,
adducunt; qui imperatorem multorum snnorum -
fausta aeclamatione salutant; ad quos isti; «Multos
annos mandat vobis imperator noster. » Nec disce-
dunt, sed circumstant in circumstatione,
Potestatus autem seu prztor Genuensium in Ga-
lata seu Pera hahitantium, ipse etiam suis cum
proceribus inter primores aulicos imperatori in
solio sedenti pr:esens repertus, permanet usque ad
mensam. Et postquam aulici procéres omnes usque
ad magnum drungarium classis suo quique loco
consistunt, udveniunt et isti, ac imperatori multos
annos Latine apprecantur. Cum igitur intravit et
reverentiam eum svis exhibuit, multos quoquo
arihos imperator ipsis mandat, et manu sua porrig't
potestato collicium, quo accepto abit.
Post istos multorum annorum apprecatione
imperatorem prosequualur alii itidem proceres,
usque ad gregum logothetam, qui etiam triclinium
7 ingrediuntur. Deinde venit Pisanorum consul,
qui et ipse cum suis secundum ordinem suum im-
peratori longsvitatem optat. [ngressis iyitur,
post reverentiam imperatori exhibltam, imperator
per interpretem. multos annos habere jubet ; quo
peracto discedunt. Hos sequitur consul Anconita-
norum cum suis; cum quibus idem modus obser -
vatur qui cum Pisanis.
Veneti veniunt quidem ad consessu in solio,
s
^
ηξ | CODINI CUROPALAT £ | 76
at non manent usque ad mensam, sed abeunt. Causa A προσχαρτεροῦσι δὲ, ἀλλ᾽ ἀπέρχονται. "H αἰτία ῥηθή
sno loco explicabitur.
Postea veniunt et multos annos precantur Beran-
gi,patria sua lingua, nempe Auglicana; concus-.
sisque invicem securibus suis strepitum edunt.
l'ostquam igitur omnes palatini ex ordine quique
suo hoc officio defupeti sunt, etiam usque ad Bar-'
dariotas, vernacula sua, hoc est l'ersica lingua
usos, ingrediuntur cantores multosque annos can-
tando precantur, psallentes postea coptacium
illud : «Virgo hodie supersubstantialem parit ;»
jterumque cantieum longzevitatis repetunt,
Postquam autem magnus domesticus cun? prima
classe procerum abiit, domesticus, vel praefectus
σεται μετὰ ταῦτα.
Ἔπειτα ἔρχονται xal πολυχρονίζουσιν καὶ οἱ
Βάραγγοι, χατὰ τὴν πάτριον xal οὗτοι γλῶσααν
αὐτῶν, Ώγουν Ἰγχλινιστὴ, τὰς πελέχεις αὐτῶν συγ-
χρούοντες κτύπον ἀποτελοῦνταν. ]
Μετὰ γοῦν τὸ πάντας τοῦ παλατίου moXuypaviqas
κατὰ τὴν τἆξιν αὐτῶν, µέχρι xaX τῶν Βαρδαριω-
τῶν, κατὰ τὴν πάλαι πάτριον χαὶ τούτων φωνὴν,
ἤτοι Περσιστὶ, εἰσέρχονται χαὶ οἱ φάλται, xol πολυ-
χρονίζουσι φάλλοντες xal μετ) αὐτὸ τὸ χοντάκιον *
c Ἡ παρθένας σήµερον ὑπερούαιον τίχτει, » xol
πόλιν τὸ) πολυχρόνιον.
Καὶ ἐπειδὴ ὁ μὲν μέγας δοµέστιχας προαπἑρ-
χεται μετὰ τῆς πρώτης τάξεως τῶν ἀρχόντων * ὁ 65
mens, uti dictum est, nominaüm advocat unum Β δοµέστικος τοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης προϊστάμενος τῷ
quemque ex primatibus, a protovestia:io et dein-
ceps, datque 538 ferculuni de mensa. Quo accepto
recedit is qui accepit, in locum quem ex ordinis
pezescripto tenere solet. Stant autem ibi imperatorii
famuli, qui ex manibus eorum fercula accipiunt, et
ita omnesabscedunt. Hoc liunc in modum fi usque
ad logothetam gregum : est enim iste quasi limes
et terminus quidam, cum neque aureum scaranicuim
neque rubrum ferat, Qui vero inferiores suut isto,
nimirum quotquot scarauica coccinea gestapl , ac-
cepta fereula. usque ad fores triclinii portant, ubi
ea famulis suis tradunt, disceduntque omnes,
ut ,lictum est, nemine remanente.
βασιλεῖ ὑπηρετεῖ, συνυπηρετοῦντα ἔχων καὶ τὸν lr
τραπέζης, χράζων οὗτος ἕχαστον τῶν ἀρχόντων κατὰ
τὸν τόπον αὐτοῦ, ἤτοι ἀπὸ τοῦ πρωτοθεστιαρ/ου xal
χάτω, δίδωαι µίνσον ἀπὸ τῆς τραπέρης ’ ὃν Aap6á-
vuv ὁ ἄρχων ὑποχωρεῖ μὲν τῆς τραπέζης μέχρι καὶ
τοῦ τόπον iv (d ἵσταται χατὰ τὴν τάξιν αὐτοῦ,
ἱστάμενα δὲ Σχεῖσε βασιλιχὰ παιδόπουλα ἑπαίρουσ:
τοὺς µίνσους ἐχ τῶν χειρῶν αὐτῶν, xai οὕτως
ἀπέρχονται πάντες. Τοῦτο δὲ γίνεται αὔτω µέχρε
καὶ τοῦ λογοθέτου τῶν ἀγελῶν * µεθόριον γὰρῶσπερ
ἵσταται οὗτος, ἐπεὶ οὔτε χρυσοῦν σπαράνιχον οὔτε
ἐρυθρὸν φορεῖ. Οἱ δὲ μετὰ τοῦτον καὶ χάτω, boob
δηλονότι αχαράνιχα χάκχινα φοροῦσιν, τοὺς µίνσους
λαμδάνοντες xai µέχοι τῆς τοῦ τριχλίνου θύρας φέροντες πρὸς τοὺς ἑαυτῶν ἀνθρώπους διδόασι, xal
ἀπέρχονται πάντες, ὡς εἴρηται, προακαρτεροῦντος ἐξ αὐχῶν οὐδενός,
Si imperator bibere velit, pincerna poculum C El δαῄσει δὲ τὸν βασιλέα πιεῖν, ὁ πιγκέρνης
- porrigit, non solum in festis, "sed et alias semper.
imperatore epulis accumbente poculum miscet, 8i
praesens sit ; propterea enim pincerna nomen tulit,
3 nástura scilicet. seu mistione. Et olim quidem
extra civitatem imperatorem comitans ferebat sus-
pensum ex catenula pocillum, ut si imperator siti
urgerelur, ex fonte vel fluvio haustum porrigeret.
Ouod hoc tempore uon est usitatum.
lost cenam imperatorem suum) in conclave se
recipientem fausta multorum annorum apprecatioue
prosequiintur despotze, sebastocratores et Casares.
Quibus ipse imperator per se multos annos repre-
catur, 59 abitque. Hos iu eodem officii genere
subsequuutur pueri honorarii, qui imperatorem
ὑπηρετεῖ τοῦτο, οὐ χατὰ τὰς ἑορτὰς καὶ µόνον, ἁλλὰ
xai πάντοτε τοῦ βασιλέως ἑσθίοντος χιρνᾷ, εἰ πα-
ρὼν εὑρίσχεται" διὰ τοῦτο γὰρ xal ἐπὶ χερνῆς. Καὶ
κατὰ μὲν τὸ παλαιὸν ἑχτὸς τῆς πόλεως ἀχολουθῶν
τῷ βασιλεῖ ἔφερε κωθῴνιον μετὰ ἁλύσεως, ὡς ἂν.
εἰ ἐν χρείᾳ Υένοιτο πιεῖν αὐτὶν ἀπὸ βρύσης 7] ποτα-
μοῦ, bip τοῦτο xal πίῃ * τοῦτο δὲ κατὰ τὸ παρὸν οὐχ
ἑνηργεῖτο.
Μετὰ μέντοι τὸ δεῖπνον τοῦ βασιλέως iv τῷ
χελλίῳ αὐτοῦ ἀπελθόντος πολυχρονίζαυσιν of τα
δεσπύται, ol σεθαστοχράτορες xai οἱ Καΐσαρες *
πρὸς οὓς xai ὀρίζει ὁ βασιλεὺς δι’ ἑαυτοῦ εἰς πολλὰ
ἔτη, xal ἀπέρχεται. Μετ) αὐτοὺς παλυχρονίζαυσιν
ὡσαύτως χαὶ ὅσα τῶν xatà γένος προσηχόντων τῷ
sanguine attingunt et nudis eapitibus incedere so- D βασιλεῖ ἀρχοντόπουλά claw ἀσχεπῃ.
lent.
Postero die, tempore matutino, solita cireum-
statione instituta , imperator et proceres consueta
in dies singulos gessamina gestant. Et imperator
quidem ad liturgiam seu missam gestat amictum
ex margaritis confectum, capite autem gestat unum
ex illis gestaminibus qua prius diximus eum ferre
£olere, dum liturgia peragitur. Proceres suis qui-
que gestaminibus insigniti aunt, ut explieatum
est.
Absoluta liturgia, imperatore jam ad mensam
Ppraseute, prius quam aàccumbat, venit protopapa
Tjj δὲ ἑπαύριον εἰς μὲν τὸν ὄρθρον τῆς συνήθους
παραστάσεως γενομένης ὅ το βααιλευς xat οἱ ἄρ-
χοντες φοροῦσι τὰ σννηθη καθ ἡμέραν φορέ-
µατα, efc δὲ τῶν λειταυρχίαν ὁ μὲν βασιλεὺς φορεξ
ῥοῦχον μαργαριταρέϊῖνον, καὶ ἐπὶ χεφαλῆς ἓν ὧν
ἐμνήσθημεν πρότερον φορεῖν αὐτὸν φορεμάτων κατὰ,
τὸν τῆς λειτουργίας χαιρὸν, οἱ δὲ ἄρχοντες τὰ ἔαυ-
τῶν φορέματα, ὡς δεδήλωται,
Μετὰ piv οὖν τὴν λειτουργίαν, τοῦ βασιλέως εἰς
vh» τράπεχαν παραγενοµένου, mpb τοῦ τοῦτον
11 -
DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. VIT.
T8
χαθίσαι, ἔρχεται ὁ πρωτοπαπᾶς fj vic τῶν Ἱέρέων A aut alias desacerdotum numero, οἱ benedicens im-
ἕτερος, xal ποιῶν εὐχὴν ἐπὶ τῆς βασιλικῆς τραπέ-
(ne, διὰ τὸ «hv Τεσδαρακοστὴν παρελθεῖν, ἀρχὴν
δὲ τὴν χρεωφάγον λαδεῖν, λαµμδάγει ἄρτον xit
µίνσον, xai ἀπέρχεται, Ἔπειτα δὲ προσχαλεῖται
& πρωτοδεστιαρίτης τὸν µέγαν δοµέστιχον εἰς τἩν
εράπεζαν. Tou οὖν βαάιλέως χαθίσαντος ὑπη ρετεῖ
6 μέγας δοµέστικος οὕτω. Παρίσταται πρῶτος οὗτος
δη 6 µέγας δοµέστιχος ἐνεγγὺς τῷ βασιλεῖ, μετὰ
τοῦτον ὁ τῆς τραπέζης δοµέστιχος, καὶ μετ αὐτὸν
ὁ ἐπὶ τῆς τραπέζης. Διαχομίζοντος δὲ µίνσους τοῦ
δοµεστίχου τοῦ δοµεστιχίου, οὓς μέλλει φαγεῖν ὁ
βασιλεὺς, χαὶ διδόντος τῷ ἐπὶ τῆς τραπέζης, τοῦ
ὰ «ῷ τῆς τραπέζης δοµεατίχῳ, τούτου δὲ αὗ πρὸς
τὸν péyav δοµέστιχον, ὁ μέγας δομέστιχος τῖθησι»
αὑτοὺς ἔμπροσύεν τοῦ βασιλέως. Ka ἐσθίοντος obv,
εἰ δέῃ πιεῖν, ὑπηρετεῖ ὁ πιγχέρνης, ὡς Εἴρηται,
εἰ ἑνδημῶν et^. εἰ δὲ μὴ, καὶ ὃ ἐντιμότερος κιρνᾷ
τῶν ἀρχόντων. Οἱ τοῦ δοµεστικίου τοίνυν δοµέστιχοι
€ob; µίνσους ἅπαντας φέροντες τιθέασιν ἐπ᾽ ἐδά-
φους. Εἶτα οἱ προδη)ωθέντες ἄρχοντες ὑπηρέται,
ζως ὅ τε πρωτοθεστιαρίτης, ὁ μέγας ἑταιριάρχης
xai ὃ τῆς αὐλῆς πριµμικήριος, τοὺς ἄρχοντας
προσχαλούνται εἰς τὴν παράστασιν’ οἱ δὲ xal πᾶρα-
γενόµενοι ἵστανται Ἐχαστοι εἰς τοὺς τόπους αὖ-
τῶν. Ἔπειτα εἰσέρχονται χἀὶ οἱ φάλται μετὰ τῶν
ἐπιῤῥιπταρίων xat χαµισίων αὐτῶν, χαὶ ψάλλουσιν
ἰδιόμελον τδιτῆς ἑορτῆς, τοι tb «Μάγοι Περσῶν βα-
σιλεῖς. » Ῥἀλλόντων οὖν τούτων ὁ μὲν βασιλεὺς µι-
peratoriam mensam, eo quod Quadragesima jam
effluxerit tempusque carnis edenda jam advenerit,
$coépto pane et ferculo discedit. Deinde protove-
stiarites accersit magnum domesticum ad. monsam.,
Imperatore igitur jam accumbente, magnus dome-
stieus ministrat hane in modum. Stat magnus dome-
sticus proximus imperatori ,.post eum domeslicug
mense, pest istum prsffecttrs mensse.. Affereute igi-
tur fercula domestico rei domesticze quibus impe-
rAtot vescilurus est, tradit ea prxíeeto mengse,
hic domestico menss, iste magno dótnestico, qut
GO snteponit ea imperatori. Si inter edendum bi-
bere velit, ministrat pincerna, sí non absit peregre,
«t dictum est, Sin. mihüs, ex proceribus eminem-
D aor poculunr miscet. Domestici itaque seu eurato-
res rei domestie» allata omnia fercula humi repo-
nunt, Defnde prenominati proceres, ministri men-
se imperatoriz, videlíect protovestiarites, magnus
hetzriarcha et aule primicerius, proceres alios ad
cireumstationem advocant; illi vero accedentes
stant suo quisque loco. Postea ingrediuntur etiam
cantores cum suis pilels et camlsiis , cantntque
festi proprium — canticum, nempe illud: eMagl
l'ersarum reges.» His igitur concimentibas, abstinet,
paululum imperator ab edendo. Át magnus dome.
$licus, demesticus mens, et prafectus incensa
subiducunt se ad latususque ad parietem. Postquam
isti cantandi finem fecerunt: et imperater iterum
χρὸν ἀπεχόμενος τοῦ ἐσθίειν χάθητάι: ὁ δὲ μέγας 6 COmedere coepit, magnus domestícus ad mensam
δοµέστικ»ς, 2 δὀμέσέικος καὶ ὁ Emi τῆς τραπέζης
ὑποχωροῦσι πλαγίως µέχρι χαὶ τοῦ τοίχου, Καὶ
μετὰ τὸ πληρῶσαι τούτους thv φαλμῳδίαν, τοῦ βα-
σιλέως αὖθις ἀρξαμένου ἐσθίειν, ὁ μέγας δοµέστι.
xoc πρὸς τὴν εράπεζαν ἀπελθὼν κατέρχεται πρὸς
τὸ ἄχρον, καὶ καλεῖ xav' ὄγομα τόν τε πρωτοψάλτην,
τὸν δοµέστικχον, τὸν λαμπαλάριον xal τὸν μαῖστορα.
Ἐλθοῦσιν οὖν χαὶ δίδωσιν µίνσους αὐτοῖς' οὓς χαὶ
ἁπαίροντες οἱ χανονάρχαι ἀπὸ τῶν γειρῶν αὐτῶν,
ὥσπερ τὰ παιδόπορλα ἀπὸ τῶν ἀρχόντων, ὡς εἴρη-
reversus, extremam ejus partem occupat, vocatqué
nominatim primum cantorem, cbori domesticum;
lampadarium et magistrum, traditque accedentibus
illis fercula ; qua de manibus éorum tolluift cano-
narchze,^quemadmodun: imperatorii pueri à. procc-
ribus, ut antea dictum est, et fóras efferunt. Postea
Rerum dieit magnus domesticus : «Accedite οἱ
vos; » acceduntque omiues G1 lectores, tulluntque
et suis manibus asportant fercula. Quod post ipsos
similiter eanonarehz reversi factitant, et abeunt.
ται, ἐχθάλλουσιν ἔξω. Καὶ μετὰ τοῦτο λέγει πάλιν ὁ µέγας Gogéstuxog * « Ἔλθετε xal ὑμεῖς.» Kal
ἑρχόμενοι πᾶντες οἱ ἀναγνῶσται ἑπαίρουσι µίνσους, καὶ φέρουσιν τούτους δι ἑαυτῶν. Καὶ μετ αὐτοὺς
στραφέἑντες ol χανονάρχαι ἑπαίρουσι καὶ τοὺς ἑαυτῶν µίἰνσους, xal ἀπέρχονται.
Eia ἔρχεται ὁ μέγας δοµέστιχος πλησίον τοῦ D — Deinde accedit magnus domesticus prope ad im-
βασιλέως, καὶ μετ OM yov λέγει πρὸς τὸν ἀνεφιὸν
τοῦ βασ.λέως τὸν πανυπερσέδαστον οὕτω" εΠανυπερ-
σέδαστε, » xal ἑλθόντι δίδωσι μίναον, ὃν παρενθὺς
πχιδόπουλον ἀπὸ τῶν αὐτοῦ λαμδάγει χειρῶν, xal
ἀπελθὼν δίδωσιν ἀνθρώπῳ τοῦ αὐτοῦ πανυπερσε-
6ἀστου’ 6 0: ἀπέρχεταε, χαὶ ἵσταται πάλιν εἰς τὸν
τόπον αὐτωῦ.' Ομοίως λέγει xal τῷ ἀνεφιῷ τοῦ
Βασιλέως τῷ πρωτοθεστιαρίῳ, xal γίνεται χαὶ εἰς
αὐτὸν οὕτω. Toug δὲ ἑτέρους ἀνεφιοὺς τοὺς μὴ ὁὀφ-
φίχια ἔχοντας χράξει οὕτως" «Avedi τοῦ αὐθέντου
µας τοῦ βασιλέως,» ἣ «Ἐξάδελφε,» ἡ « θεῖε.» Καὶ
ἔρχεται ὁ προϊστάμενοςτούτων, εἶτ ἐφεξῆς οἱ λοιποὶ
χατὰ τὸν τόπον εἷς ὃν ἕχαστος ἵστατο * χαὶ γίνεται
καὶ εἰς αὐτοὺςπαρὰ τῶν παιδοπούλων ὥσπερ xo εἰς
«bv πρωτοθεστιάριον καὶ τὸν πανυπερσέθαστον, καθὰ
προδεδήλωται.
peratorem; et paulo post dicit ad nepotem impera-
toris pauhypersebastum hoc pacto : « Panhyperse-
baste;» et venienti dat ferenlum, quod statim
de manibus ejus tollit puer lonorarius, et abiens
tradit panhypersebasti famulo. Hle yero abi!, ite-
rumque locum sibi debitum occupat. Similiter
eliam dicit nepoti imperatoris, qui protovestiarius
est, fitque cum eo in eumdem modum. Alios autem
nepotes nullo officio insignitos sic advocat: «Nepos
domini imperatoris,» vel «patruelis,» aut «patrue;t
et accedit qui his potior est ; quem ordine sequuu-
tur reliqui secündum locum quem quisque tenet ;
idemque ergo illos (it ab honorariis pueris, quod erga
protovestiarium οἱ panhypersebastum, ut prius
expositum est. |
9
79
llis peraetis advocat nominatim cunctos proceres A,
usque ad illos qui coceinea scaranica geslant, et
omnibus fercula acoipientibus ne unus quidein egre-
ditur, sed manent in suo quique loco propter magni
,«omestici reverentiam, ,
Post protonotarium veniunt primicerii Barango-
rem omuesque Barangi cum ipsis, qui et ipsi acci-
piunt fercula, Quos sequuutur milites $9 »ulici et
slationarii et alii plurimi ; qui omnes a maximo ad
minimum usque ex manu magni domestici fercula
accipiunt, et abeunt. Cum enim domestici scu
€euratores rei familiaris fercula humi posita suis
manibus in mensa imperatoris reponunt (hujus
epim faciendi tunc solum potestatem habent),
magnus domesticus, ut dictum est, ea ex mensa
tollit. οἱ dividit. Quo autem tempore ista fercula
distribuit, si qua re imperator, interea egeat,
domesticus et prxfectus mensi subveniunt.
CODINI CURAPALAT.;E
4
fü
Ἔνπειτα κράξει τοὺς ἄρχοντος πάντας ὀνομαστὶ,
µέχρι xai αὐτῶν πάντων τῶν σχαράνικα φ.ρούν-
των κόχχινα. Καὶ πάντων µίνσους λαμθανόνΊων
ἐξέρχεται bw εἷς, ἀλλὰ πάντες ἵστανται εἰς
τοὺς τόπους αὐτῶν διὰ τὴν τοῦ μεγάλου δομεστίχου
τιμήν.
Ἔπειτα μετὰ τὸν πρωτονοτάριον ἔρχοντα: οἱ
πριμμικέριοι οἱ τῶν Βαράγγων χαὶ πάντες οἱ
Βάραγχοι μετ) αὐτῶν, xat λαμθάνουσι µίνσους xol
οὗτοι µετ αὐτοὺς στρατιῶται xal παραμοναὶ καὶ
ἕτεροι πλεῖστοι. "Axavte; δὲ οὗτοι ἀπὸ τοῦ µεγα-
λώτέρου μέχρι xal τοῦ µικροτέρου διὰ τῆς τοῦ µε»
Υάἀλου δοµεστίχου χειρὸς λαµδάνουσι τοὺς µίνσους,
καὶ ἀπέρχονται ' τῶν γὰρ vou δοµεστιχίου δοµεστ(-
χων τοὺς ἐπ᾽ ἑδάφους χειµένους µίνσους δι ἑαντῶν
εἰς τὸ ἄχρον τῆς βασ'λικῆς τραπέζης τιθέντων
(καὶ γὰρ ἔχουσιν οὗτοι ἐπ᾽ ἀδείας τοῦτο τότε χαὶ
µόνον ποιεῖν) ὁ μέγας δοµέστιχος, ὡς εἴρηται, ἀπδ
τῆς τραπέζης τούτους ἀπαίῥων διαδίδωσι. Καθ
ἣν δ᾽ ὥραν οὗτος τοὺς τοιούτους ξιανέµει µίνσους, εἶπερ ὁ βασιλεὺς iv χρείᾳ τινὸς Ὑένοιτο, παρά τε
τοῦ δοµεατίχου xai τοῦ ἐπὶ τῆς τραπένης ὑπηρετεῖται.
Caeterum postquam magnus domesticus omnibua
fercula impertiit, domestico et prafecto mensa
recedentibus, imperatori iterum ministrat magnus
domesticus, qui, ut explicatum cest, oinnibus dat
fercula : magno autem domestico'ipsemetl imperator
sua manu ferculum porrigit.
Et vasa quidem ferculorum quz aliis dantur, sive
aurea sint $ive argentea,
vestiarium : at vas illud quod magnus domesticus
ex imperatoris manu accipit, sive aureum sit sive
argenteum, non infertur amplius iun vestiarium,
sed maguus doimesticus tanquam sibi donatum
retinet.
Sublata mense mappa, cum domesteus rei
domestica panem adfert in. panagiario, imperator
statim surgit. Scabellum vero quod imperator $3
pedibus premit, juvenum quispiam ος iis qui im-
peratori sanguine junguntur et sine capitis tegmine
in aula versantur, accurrens utraque manu tenet,
ut. imperator firmius consistat, Porro praefectus
mens:e acceptum vas panagiarium mens: imponit,
et elevans panem panagiam dictum dat illum do^,
mestico mensz, ille magno domestico, hic inipera-
tori.
omnes accinunt : «Ad multos annos.» Et confestim
pincerna vini et aqua poculodiscum supponenduim
affert cum mantili, quia mensaria mappa jam antea
ablata fuit, ut dictum est.
Posthze imperatore consilente, magno autem
domestico, domestico et pricfecto mensas mensam
amolientibus, accipiunt illam rei domesticie dome-
stici sive administri. Tribus vero illis imperatori
reverentiam exhibentibus, dicit imperator magno
douestico sonora voce: «Ad multos annos, magne
domestice. » Deinde subjungit : «Abi , licet,»
et sine mora omnes cum magno doimestico exeunt.
Ceterum ab imperio Assyriorum pervenit usque
rursus inferuntur in,
Μετὰ δὲ τὸ τὸν µέγαν δοµέστιχ.ν πρὸς πάντας
διανεῖμαι τοὺς µίνσους, τοῦ δοµεστίχου xal τοῦ ἐπὶ
τῆς τραπέζης ὑπρχωρησάν-ων, ὑπηρετεῖ αὖθις τῷ
βασιλεῖ ὁ μέγας δοµέστικος, χαὶ πᾶσι μὲν οὗτος
διαδίδωσι τοὺς µίνσους, ὡς εἴρηται, τούτῳ δὲ ὁ βα-
σιλεὺς αὐτοχείρως.
"0σα μὲν οὖν ἄλλοις δίδονται εἴτε χρυσία «fce ὁρ-
Ἱύρια διὰ µίνσων, εἰσχ.μίζονται αὖθις εἰς τὸ βε-
C στιάριον * τὸ δὲ σχεῦος ὃ μέγας δοµέστιχος διὰ τῆς
τοῦ βασιλέως λαμδάνει χειρὸς, εἴτε M P εἴτε
ἀργυροῦν εἴη, εἰσκομίξεται οὐδαμῶς, ἀλλ' ἔχει τοῦ το
δῶρον αὐτός,
Ἔπειτα μετὰ τὸ ἀπαρθῆναι τὸ µινσάλιον, τοῦ
᾿δοµεστίχου τοῦ δοµεστικείου χοµίσαντος ἄρτον ἓν
παναγιαρίῳ, ὁ βασιλεὺς εὐθέως ἀἁνίσταται. Ὅ δὲ
πατεῖ σουππέδιον, τῶν τῷ βασιλεῖ κατὰ γένος προσ-
Ἠχόντων νέων ἀπὸ τῶν ἀσχκεπῶν τις δραμὼ» ἆἁμ-
φοτέραις κατέχει χερσὶν, ὥστε τὸν βασιλέα ἑδραίως
πατεῖν. Τὸ δέ γε παναγιάριον 6 ἐπὶ τῖς τραπέζης
λαδὼν ἑπάνω τίθησι τῆς τραπέζης, xai ὑψῶν παν-
αγίαν δίδωσι ταύτην 29 δομεστίκῳ, ὁ δὲ τῷ
μεγάλῳ δοµεστ/χῳ, οὗτος δὲ τῷ βασι)λεῖ. Καὶ
Et quam primum psnagiam ori inserit, D ἅμα τῷ παναγίαν λαθεῖν ty τῷ στόµατι mávie;
βοῶσι τὸ πολυχρόνιον. Καὶ ὁ πιγχέρνης αὐτίχα
τὸ τοῦ olvoyelou φέρει σχουτέλιον, ἑρατῶν xol
μανδύλιον, ἐπεὶ προαπἧραν, ὡς εἴρηται, τὸ μιν-
σάλιον.
Εἶτα τοῦ μὲν βασιλέως χαθίπαντος, τοῦ δὲ μεγά-
λου δοµεστίχου, τοῦ δοµεστίχου xal τοῦ ἐπὶ τῆς
τραπέζης ἁράντων τὴν τράπεζαν, λαμξάνουσι ταύ-
την οἱ του δομεστικείσυ δοµέστικοι. Tiv δὲ μετὰ
τοῦτο προσχυνησάντων, λέγει ὁ βασιλεὺς τῷ μεγάλῳ
δομεστίκῳ µεγάλῃ τῇ φωνῇ * « Εἰς πολλὰ ἔτη, μέγα .
δοµέστικε. » "Exevtá φησι πρὸς αὐτὸν « ΄Απελθειι
xai παρευθὺς συνεξέρχονται πάντες τῷ μεγάλῳφ
δυµεστίχῳ.
"Ext xal ἀπὸ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλείας χατῖλθᾳ
8i DE OFFICIIS CPOLITAN:S. — CAP. VIII-HIX. 89
τι φόρεμα μέχρι καὶ τῶν νῦν βάπσιλέων, γρανάτζα A ad bodiernos imperatores gestamen quoddam grea-
λεγόμενον, ὅπερ χαὶ φορεῖ ὁ βασιλεὺς ἄνευ ζώνης,
οὗ χρεµάµενα τὰ µμµανίχια διῄχυυσε µέχρι xai
ἁἀστραγάλων * ὃ 55 φόρεμα καὶ τῶν ἀρχόντων Éxa-
σ:οι ἔχουσιν ἐπ ἀδείας φορεῖν, πλὴν ἐἑζωσμένον,'
τῶν µανικίων ἐμπεπηγμένων ὕΌντων «ph; τὴν ζώ-
νην ὄπισθεν. Καὶ ὃ μὲν ὁ βασιλεὺς φορεῖ, χαλεῖται
Υρανάτζσα, ὡς εἴρηται, τὸ δὲ τῶν ἀρχόντων λαπατ-
ζᾶ-. "Ort; δὲ, ἆδηλόν ἐστιν.
Καὶ οἱ μὲν ἄλλοι ἄρχοντες οὕτω" τοῦ δὲ μεγάλου
δομεστίχου xal αὐτὸ «οῦτο φοροῦντος ἑἐζωσμένον
xztà τοὺς ἄλλους, τὸ μὲν ἓν τῶν τοῦ τοιούτου λα-
πάτνα µανιχίων Eve ἐμπεπηγμένον, τὸ δὲ ἕτερον
χρέµαται τιμῆς ἕνεχα, ἐπεὶ τοῦ βασιλέως ἀμφό-
τερα, ὡς εἴρηται, χρέµανται,
Καὶ τὰ pi9 iv τῷ παλατίῳ ὑπηρετήματα τοῦ
μεγάλου δοµεστίχου «ταῦτά ott χαθὼς εἴπο-
μεν, τὰ δὲ ἑχτὸς μετ ὀλίγον ῥηθήσεται xal
acá. . -
Ἐπεὶ δὲ ὁ βασιλεὺς πεντάχις τοῦ ἔκους τρώγει
Ev τῷ τριχλινίῳ, πάντων παρισταµένων ἀρχόντων
καὶ ἑνδεδνμένων τά τε σχαράνικα xal τὰ καθθάδια
αὐτῶν, Ίγουν χατὰ τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ Γεννή-
σεως, τῶν Φώτων, ἀλλὰ δὴ xai τῶν Βαΐων, τῆς
μςγάλης Κυριαχῆς τοῦ Πάσχα xaX τοῦ ἁγίου Πνεύ-
ἅχτος, εἴπομεν δὲ χατὰ µέρος περὶ pido τούτων,
τῆς τοῦ Χριστοῦ δηλονότι Γεννήσεως, ῥητέον {δη
x3i περὶ τῶν λοιπῶν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Π’.
'Eopt) τῶν Επιφανείων.
C
"H piv οὖν τῶν θείων Θεοφανείων ἐυρτὴ γίνε-
ται ἁταραλλάχτως ὥς xaX fj τοῦ Χριστοῦ Γεν.
νήσεως ὁ δὲ μετὰ τὴν λειτουργίαν ἁγιασμὺς, εἰ
πατριάρχης εὑρίσκεται οἰκουμενιχὸς, γίνεται παρ'
αὐτοῦ * εἰ δὲ ph, παρά τινος τῶν ἑτέρων πατριαρχῶν,
ἡ τοῦ ᾽Αλεξανδρείας ἣ τοῦ ᾽Αντιοχείας Ἡ τοῦ Ἱερο-
σολύµων, ἐὰν ἑνδημῶν τὐχῃ. El 5' ἴσως µηδένα
τούτων εἶναι συµδαίη, ποιεῖ τὸν ἁγιασμὸν ὁ τοῦ
παλατίου πρωτοπαπᾶς. Δίδοται δὲ παρὰ μὲν τοῦ
πατρ:ἄρχου τῷ βασιλεῖ λαμπὰς, παρὰ δὲ τῶν
πεοῤῥτθέντων ὑπηρετῶν τοῖς ἓν ἀξιώμασι xo
σᾶσι τοῖς τε ἑντὸς ^f; παραστάσεως ἄρχουσι xal
τοῖς ἐν τῇ αὐλῇ, ὡσαύτως τῷ το ποτεστάτῳ xal τοῖς
pav. αὐτοῦ.
ΚΕΦΛΑΛΙΟΝ 8.
'Eopti| τῆς σταυρσπροσκυγήσεως.
Κυριαχῇ τῆς σταυροπροσκννήσεως, τῆς Χαρα-
στάσεως ἱσταμένης χατὰ τὴν συνῄθειαν τῶν προειρη-
µένων ἑορτῶν, περὶ τὸ τόλος τ.υ ὄρθρου φέρει «bv
σταυρ)ν &xb τῆς τοῦ παλατίου ἐχχλησίας μετὰ τῶν
Φαλτῶν ὁ ἀρχιδιάχονος, φορῶ» μὲν τὸ σύνηθες αὐτῷ
στιχάριον, φορῶν δὲ ἐπ) αὐτοῦ χαὶ φελώνην, οὐ μὴν
xal ἐπιτραχήλιον ἀλλ᾽ ὡράριον, τὸ, εΣῶσον Κύριε
εὺν λσαόν σου, xal εὐλόγησον τὴν κληρονοµίαν σου,»
ΨΦαλλόντων * xa ὁ βασιλεὺς προσυπαντᾷ τούτῳ τῆς
παραστάσεως ἱσταμένης εἰς την τῆς θύρας εἴσοδον,
xai τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τοῦ ἀναλογίου τεθέντηος, ἁσπά.
ζεται τοῦτον ὁ βασιλεύς. ἔπειτα ὑπυστρέφει, xal
ἵσταται πάλιν εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ. Μετὰ δὲ την
natza appellatum, quod imperator fert etiam sine
cingulo, ex quo dependeutes manicz descendunt
usque ad talos ; cujus gestaminis ferendi singulis
procerihus libera est potestas, sed cum cingulo
manicisque a tergo zone illigatis. Et illud quidem
G/$ quod imperator gestat vocatur granatza, ut
antea dictum, procerum vero lapatza. Ratio incerta
est.
Etolii quidem primores ita se geruut, magnus
sutem domesticus ipse etiam hoc gestamen fert
cinetus instar atiotum : verum altera manica la-
patze cingulo constringitur, altera libere dependet,
bonoris causa, cum imperatoris aunbze manicz de-
peudeant, uL dictum est.
B — Et bsc quidem sunt magni domesuci in palatio
ministeria, prout. expoauimus : quz; vero extra pa-.
latium obeat, paulo post exponentur.
Cum autem imperator quinquies in anno cibum
sumat in triclinio, universis aule proceribug-
astantibus indutisque sua scaranica et cabbadis,.
nempe in festo Nauvitatis Domini, Luminum, Pal-
marum, magna Dominica Pascbatis et sancti. Spi-
ritus, jam vero sigillatim de uno ος his festis, nempe
Nativitate Christi, disseruerimus, restat ut οἱ dé
reliquis tractemus.
CAPUT VII.
Festum. Epiphania.
Festum divinz Epiphanii eodem medo peragitur.
quo Nativitatis Domini, Ceterum consecratio et
aspersio aqua post litorgiam fit sb $55 cecumenico
patriarcba, si praesens sit ; gin. minus, ab aliquo
ex patriarehis , nimirum ab Alexandrino vel An-
tiocheno vel llierosolymitano, si forte tunc Cpoli
versetur. Si nullus horum adsit, consecratio pera-
gitur a palatii protopapa. Imperatori autem tradit
patriarcha cereum inajorem. À praedictis vero mi«
bistris dantur cereiiis qui in dijnitate sunt, οἱ
omnibus cireumstationis proceribus aulicisque, si-
militer et potestato Genuensium el qui in ejus co-
mitatu. ,
CAPUT IX.
Festum | adorationis. erucis.
Dominica quz adoratiooi sanct crucis deputata
est, consistente jam circumstatione pro consuetuJi-
ne supra dietorum festorum , circa flnem matutini
adfert archidiaconus cum cantoribus ex pa'atii ec-
clesia erucem, gestans consuetam diacono tunicam,
ferens etiam super ipsa casulam, non tamen sto-
lam sacerdotalem, sed diaconicam, id est orarium ;
canuntque illud : « Salvum fac, Domine, populum
tuum, et benedic hxreditati tuz ; » et imperator,
sic circumstante comitatu aulico, obviam it usque
ad januam, erucemque in pulpito positam osculatur.
Quo peracto revestitur, et iterum stat in throno
$uo. Post missionem venit imperator, iterumque
$3 — CODINI CUROPALAT/R 84
G6 crucem adorat et osculatur ; quam statim tol- A ἀπόλυσιν ἀπέρχεται xal προσχυνεῖ αὖθις καὶ ἁσπά-
lunt comitante eam imperatore usque ad triclinii
januam, et non ulterius.
Causa autem cur archidiaconus hoc festo ferat
casulam sacerdotalem, est ista, quia ab. initio exo-
catacceeli sacerdotes sub se habebant proprias eccle-
sias et proprium clerum. Quapropter cum magnis
et illustribus festis quilibet sua in ecclesia occupa-
retur, patriafcha ministris honoratioribus carebat.
Quidam igitur ex patriarchis voluit illos diaconos
tantum esse, ut in hujusmodi festis ipsi ministra-
rent. Quod et perfecit. Quando igitur patriarcha
tales exocatacoflos ordinat, nempe vel nagnum ceco-
nomum vel magnum sacellarium velalium ex
borum numero, dat ei potestatem ferendi casulam
sacerdotalem, quemadmodum anteà ferebant. cum
sacerdotes essent : at non stolam sacerdotalem,
' verum diaconlcam tantum, id est orarium. Im-
perator igitur quando designat arcbidiaconum, ex
exocataccelorum ordine tanquam exteris honora-
Hore eum designat, nec aliunde assumit. Quociica
fert archidiaconus in hoc, οἱ quidem solo, Adoratio-
nis crucis festo in palatio casulam, neque unquam
alias. Si non sit archidiaconus, tunc crueem fert
obvius quisque diaconus.
Scire oportet tota sancta et magna QuadragesIma
sacerdotes et diaconos (97 gestare purpurea sticbaria
et phelonas, excepto festo Annuutiationis, Palma-
rum et magno Sabbato.
CAPUT X.
Festum Palmarum.
Ad festum Palmarum media hebdomade ant?
praeparatur ambulacrum ab imperatoris conclavi
usque ad ecclesiam pertingeus. Sabbato Lazari
noctu ramis virentibus sternunt aníbulacri pavi-
meutum, vestiuntque omnes ejus columnas vel
myrtorum vel laurorum vel olivarum ramis ; et
illucescente jam die Dominica derepente apparet
exstructum jam et przparatum ambulacrom, Dui
ergo matutinum decantatur, assumit indumenta
sua hnperator, et. egreditur ex suo conclavi cum
praedictis. vestimentis suis, Et agliis quidem festis
fert in capite ct corpore ex suis gestaminibus,
arbitratu suo, quodcunque voluerit, ut antea ex-
plicatum est : hoc autem Palmarum festo nihil aliud
fert nisi stemma et saccum, dextera portans cru-
cem, sinislra mantile cuin 2acacia , δὲ noris est,
et majorem cereum . Simililer el proceres as-
sumuuL usitata sibi indumenta, ut antea dicium
est.
GS Prior ergo in ambulaerum ascendit lampa-
darius, cereum ferens, totumque festi proprium
. cancum decantans : « Egredimini, geutes , egredi-
mini populi, contempla nini hodie regem c«elo-
rum : Christi enim figura gerens Évangelium
progceditur. » Deigde imperator et (ilius ejus impe-
ζεται τὸν σταυρὀν. Kal εὐθέως αἴρουσι τοῦτον τοῦ
βασι)έως προπἐµποντος µέχρι χαὶ τῆς τοῦ τριχλι-
νίου θύρας, xal πλέον οὐδέν.
Ἡ δὲ αἰτία τοῦ τὸν ἀρχιδιάχονον φελώνην χατὰ
ταύτην τὴν ἑορτὴν φορεῖν ἐστὶν αὕτη, ὅτι κατὰ τὸ
πρῶτον οἱ ἐξωκατάκχοιλοι ἱερεῖς εὑρίσχοντο ἔχοντεν
ἕχαστοι ἐχχλησίας xai ὑπ αὐτοὺς χλήρον. Ati
τοῦτο κατὰ τὰς µεγάλας καὶ ἐπισήμονς τῶν ἑορτῶν
ἡμέρας ὄντων ἑχάστου εἰς τὴν ἰδίαν ἐχχλησίαν, ὁ
πατριάρχης οὐκ εἶχεν ὑπηρέτας ἑντίμους μεθ ᾽
ἑαυτοῦ. Τῶν πατριαρχῶν οὖν τις Ἰθέλησεν αὐτοὺς
διακόνους εἶναι πρὸς τὸ ὑπηρετεῖν αὐτῷ iv ταῖς
τοιαὖταις τῶν ἑορτῶν * D δὴ χαὶ πεποίηκεν. "Όταν
οὖν ὁ πατριάρχης σφραγίζῃ τοὺς τοιούτους ἔξωχα- .
ταχοΐλους, Ίγουν f) μέγαν οἰχονόμον 7| µέγαν σαχελ-
λάριον f, τινα ἕτερον ἐξ αὐτῶν, ποιεῖ αὐτὸν φορεῖν
φελώνην, ὡς καὶ πρότερον καθὸ ἱερεὺς ἑφόρει, οὗ
μὴν χαὶ ἐπιτραχήλιον, 333" ὡρᾶριον. "O9ev ὁ ῥατι-
λεὺς, ὅτε πρ’ θάλλεται ἀρχιδιάχονον, ἓν τῆς τοιαύτης
τῶν ἑξωχαταχοίλων τάξεως ὡς ἐντιμοτέρῳων τῶν ἅ)-
λων ὕντων προθάλλεται τοῦτον, xal οὐκ ἄλλοῦεν.
Διὸ καὶ κατὰ τὸν ῥηθέντα λόγον φορεῖ 6 ἀρχιδ.άνο-
νο; χατὰ ταύτην xal µόνην τὴν τῆς σταυραπροσχυ-
νήσεως ἑορτὴν ἐν τῷ παλατίῳ φελώνην, χαὶ οὖχ
ἄλ)οτέ ποτε. E! δὲ τύχοι μὴ εἶναι ἀρχιδιάκονο’,
φέρει τὸν σταυρὸν ὁ τυχὼν διάχονος.
Εἰδέναι δεῖ ὅτι ὑπὲρ ὅλης τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης
Τεσσαρακοστῆς οἱ ἱερεῖς τε καὶ αἱ διάχονοι πορφυρᾶ
C στιχάρια xal φελώνας φοροῦσι, πλὴν τὶς τοῦ Βύαγ-
γελισμαῦ ἑαρτῆς, τῶν Βαΐων, xal τοῦ μεγάλου Σα6-
θάτου.
ΚΕΦΛΛΛΑΙΟΝ 1’,
Εορτὴ τῶν Βαἴων'
T3 ἑορτῇ τῶν Batav προετοιμάζεται μὲν Ó περίπατος
διὰ µέσης τῆς ἐ6 ομάδος, ἀπὸ τοῦ κελλίον τοῦ βασι-
λέως διἠκων µέχρι χαὶ τῖς ἐκκλησίας, διὰ δὲ τῆς τοῦ
σαθθάτου τοῦ Λαζάρου νυχτὸς καταπάττουσι τὸ ἔδαφος
piv -αὔ περιπάτου, ἑνδύαυσι δὲ πάντας τοὺς στύ-
λους ἃ διὰ μνρτινῶν T] δαφνῶν f] ἐλαιῶν. Καὶ ἔπι-
φωσκούσης τῆς χνριχκῆς Φφαΐνεται ἑξαίφνης κατε-
«χευααμένος ἅμα xal ἔτοιμος ὁ περίπατος. Ταῦ οὖν
ἄρθρου φαλλομένου ἀλλάσσει ὁ βασιλεὺς xa ἐξέρχε-
ται τοῦ χελλίου αὐτοῦ. Καὶ χατὰ μὲν τὰς ἄλλας τῶν
D ἑορτῶν φορεῖ ἐπὶ χεφαλῆς τε καὶ τοῦ σώματος οἷον
ἂν ἀπὸ τῶν ἑαυτοῦ φορεμάτων βούλοιτο, ὡς δεδί-
Ἰωται. χατὰ δὲ ταύτην οὐδὲν ἄλλο φορεῖ εἰ μὴ τὸ
στέμμα xal τὸν σάκκον, φέρων ἐν μὲν τῇ δεξιᾷ αται -
ϱὸν, ἓν δὲ τῇ ἀριατερᾷ τὸ μανδύλιον μετὰ τῆς ἀκα-
χίας, ὡς ἔθος Lat, χαὶ λαμπάδα. ᾽Αλλάσαουσιν ὡσαύ-
τως χαὶ οἱ ἄρχοντες τὰ συνήθη τούτων ἀλλάγματα,
ὡς προείποµεν.
Προέρχεται γοῦν ὁ λαμπαδάριος εἰς τὸν περίπατον
λαμπάδα φορῶν, ψάλλων ὅλον. τὸ ἰδιόμελον” «Ἐξέλ-
θετε ἔθνη, ἐξέλθετε xal λαοὶ, θεάσασθε σήμερον τὸν
βασιλέα τῶν οὐρανῶν' εἰς τύπον γὰμ Τριστον τὸ Εὐαγ-
χέλιον ἔρχεται.» Elsa. ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ νἱὸς αὐτοῦ à
βασιλεὺς, sb. παρατύχο.' ὃς δη καὶ εἰ δστεμμένος
85 DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. X-XII. 6
ἑστὶ, φορεῖ στέµµα καὶ οὗτος ὡς 6 xathp αὑτοῦ, À rator, si adsit (qui δἱ coronatus sit, fert et ]pse
ἁκολουθῶν τῷ βασιλεῖ xal πατρὶ αὑτοῦ. εἰ δὲ μὴ,
στέφανον xal φυάλιν, ὡς προεΐπομεν, Καὶ μετ’ αὐ-
τὸν ἀνέρχονται οἱ δεσπόται, εἶτα ὁ ἀρχιδιάχονος
μετὰ τοῦ Εὐἀάγγελίου, ἔπειτα ὃ πατριάρχης, μᾶλλον
δη οἱ πατριάρχαι, εἰ παρόντες εἰσὶν, ἑνδεδυμένοι
τὰς ἀλλαγὰς αὐτῶν,. καὶ μετὰ τούτους ἱερεῖς πέντα f
πλείους, ἁγίας εἰκόνας φέροντες.
* Απελθόντων οὖν οὕτω διὰ ἐοῦ περιπάτου µέχρι
χαὶ τῆς ἐκχλησίας, γίνεται ἡ ἀπόλνσις τοῦ bpüpou
ἐκεῖσε. Εἶτα ὁ βασιλεὺς ὑποστρέφει χαθ᾽ ὃν εἴρηταί
τρόπον, τοῦ λαμπαδαρίου προπορευοµένον.
Καὶ μετὰ τὸ τὸν βασιλέα τοῦ περιπάτου κατελ-
θεῖν τόν τε πατριάρχην xai τοὺς ἱερεῖς τοῦ βασιλέως,
παιδόπουλον ἐξελθὸν ἁρπάξει χλάδον, δηλοῦντος τούτου
βασιλικὺν ὁρισμὸν εἶναι τὸ «bv περίπατην διάρπαγµαά
γενέσθαι, xal αὐτίχά γίνεται οὕτω. Διαρπάζεται δὲ
παρά τε τῶν Βαβάγγων, τῶν παρσμονῶν xat τῶν Xot-
πῶν τῶν iv τῇ αὐλῇ εὑρισχομένων τάξεων. Μετὰ δὲ 4b
ταῦτα πάντα γενέσθαι ἀπέρχεται μὲν ὁ βασιλεὺς εἰς
τὴν εράπεζαν, ἐ9εὶ λειχουργία οὗ γίνεται διὰ τὸ τὴν
ὥραν παραιαθηναι, ὑπηρετεῖ δὲ ὃ μέγας δοµέστιχος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ (Α’.
- Περὶ zov ὅτε ἔστι AeAvnngéroc d βωσωῶεύς.
Ἱστέον δὲ ὅτι fj τῶν Χριστουγεννῶν ἑορτὴ καὶ
τῶν Φώτων, ἀλλὰ δῆ χαὶ τῶν Βαΐων, γίνεται χᾶτὰ
την γεγραμμένην τάξιν μετὰ τῶν προχύφεων χα)
τοῦ περιπάτον, ἂν pl) T] λελυπήµένος ὁ βασιλεύς. Ei
δὲ διὰ θάνατον ἡ τῆς ἑαυτοῦ γυναικὸς ἴσως, τῆς ὃσσποί-
νης, 3j υἱοῦ αὐτοῦ βασιλέως ὄντος efr λελυπηµένος, τὰ
μὲν ἄλλα τὰ φλάµουλα δηλονότι καὶ ὀργάνων ἦχος καὶ
στολῶν λαμπρότης, 02 γίνεται διὰ τὴν λύπην τοῦ βασι»
λέως' ὡσαύτως οὐδὲ πρόχυψις. Ἁλλ’ ἐξιὼν ὁ βασιλεὺς,
ὡς ἔθος, μειὰ φορέματος λευχοῦ xai τοῦ σχιαδίου αὖ-
τοῦ, τῶν ἄλλων ἀρχόγτων μελανειμονούντων µέχρι
vo σεδαατοχρατόρων xaX δεσποτῶν (µέλανα γὰρ καὶ
οὗτοι φοροῦσι πλην ἀποδημάτω» τα καὶ σελλῶν),
ἵσταται ἔμπροσθεν τῆς παναγίας θεοτόχου τῆς νιχο-
ποιοῦ. ὅπου ἡ τοῦ ἁγίου Γεωργίου ἐστὶν εἰκών. T'-
νεται τοίνυν ἡ τῶν βασιλικῶν ὀνομάτων εὐφημία µό-
v.v iv τῇ τῶν Χριστουγεννῶν ἑορτῇ καὶ τῶν Φώτων,
ὡς εἴρηται, καὶ ἀπέρχεται ὁ βασιλεύς. Ἐν δὲ τῇ τῶν
Ῥαΐων, ἐπεὶ ἔτι Ψαλλομένου τοῦ ὄρθρου γίνεται ὁ πε-
ρίπατος, xal ἔστιν ἀνάγχη Υενέσθαν, ὡς ἔθος, λιτὴν,
by δὲ τῇ λιτῇ περιπατῆσαι καὶ τὸν βασιλέα, ὁ μὲν
περίπατος Ὑίνεται, περιπατεῖ δὲ ὁ βασιλεὺς φορῶν
ἐπιλούριχον λευχὸν xal Φφαχεώλιον, xat γενοµόνης
ἁπκολύσεως τοῦ ὄρθρου, ἕἔμπροσθεν τῆς νικσποιοῦ,
ὅπου xal τῆς ὁδηγητρίας ἵσταται εἰχὼν, ὑπηατρέ-
φει ὁ βασιλεύς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι8’.
᾿Ακολονθία τῆς ueyá Anc ἑδδομάδος.
Tf μεγάλῃ δευτέρα. τῇ μεγάλῃ τρίτῃ, τῇ µεγάλῃ
«ετάρτῃ, τῇ µεγάλῃ πέµπτῃ ἀναγινώσχονται τὰ τέσ-
capa εὐαγγέλια f| παρὰ τοῦ ἀρχιδιαχόνου f| πσρ᾽ Ezé-
pou διαχύνου, ἐὰν p οὗτος παρὼν τύχο.. Πρὸ δὲ
τῖς λειτουργίας τὶς αὐτῆς μεγάλης πέμπτης yive-
instar patri$ stemma), imperatorem et patreni
suam subsequitur. Si vero. non sit coronatus, tunc
fert simplicem coronám et phyalin, ut antea dixi-
mus. Post quem ascendunt despote, deinde archi.
diaconus eum Evangelio, posteà paíriarcha vel
potius patriarche, si presentes sint, induti indu-
menta $ua. Post isios, quatuor vel quinque sacer-
dotes portantes sacras imagines.
llis igitur hunc in modum per ambulacrum
usque ad ecclesiam abeuntibus, (nitur ibidem
fatgtinam ; deiade Imperator eo quo dictum est!
modo revertitur, preeunte lampadario.
69 Postquám imperatof, patriarcha et imperato'is
sacerdotes de àmbulacro descenderunl, puer ac-
eutrens rapil ramum ; quod indicium est, impera-
(oris decteto ámbulacrum jam in predam conces-
$um, δὲ extra. eulpam fore hos qui diripiunt. [l'a
diripitur a Barangis , a stationariis, et a reliquis
qui in aula sunt ordinibus. Omnibus | istis peractis
imperator ad mensam se confert, quia liturgia
non celebratur, quod tempus jam eflluxerit. Mini-
Stràt áutem magnus domesticus.
CAPUT τσι.
De modo agetdí, αἱ imperalor versetur ín luctu.
Notandum, festa, ut Nativitatis, Luwinum et Pal-
marum, celebrari Justa proscriptam formam eum
solio elevato et ambülacrto, si iimperatof non. ver-
setur in luctu. Si vero οὗ mortem vel uxoris stie
C imperatricis vel fllii, qui imperator fuerit, versetur
in lucta, tunc flammula, organorum concentus ct
vestium splendor ompittuntár ób luctum imperatoris.
Pari modo solii solemnitas Intetmittitur. Sed egres-
$us linperator pro more cum indumento can-
dido et pileo suo, cxteris proceribus etiam usquo
sid eebastocratorem et despotam pullatis (pulla ent
omnia fetunt,exceptis calceis et sellis), statanté san-
ctissimam Deiparam victricem seu victori: cffectri-
oem ; ubi quoque sabcti Georgii imago visitur. Impe-
ο Yatoriá itaque nomina multorunr arnnofum appreca-
tione faustisque acclamationtbas solummodo in Natali
Demhi etin festo Lumiuum afficiuntur, ut supra
dicium, sbitque imperator. In. festo auteni Pafnia-
run: eum, quatdo a&dhuc matutinz: laudes decan-
tantur, processió fiat, et necesse;sit supplieationen
JO institui, in supplicatione porro etiam inpera-
torem oporteat ambulare, proeessio. quidem perza-
gitur, et. imperator ambulat ferens candidam
superulam οἱ phaeeolium. Finifo matu(ino aute
imaginem: Virginis vieturise effectricis, ubi etiam
Virginis vie ducis imsgo reperitur, domum rerver-
fitur imperator.
CAPUT XII.
Officium magne hebdomade.
Feria setunda magna hebdomaiis, tertia, quarti
et quinta, leguntur quatuor evangelia vel ab archi-
diacono vel ab alio -diaeono, st forte ille non sit
presens. Eadem mogna feria quinta aite literygfam
instituitur pedum lotio hune in. modum. Consti-
P1 ... CODINI CUROPALATA ; 88
'uunt duodecim pauperes, eosque subuculis sive Α ται ὁ νιπτὶρ οὕτω. Προετοιμάζουσι πτωχοὺς δώ-
tunicís, curtis braccis seu calígis οἱ calceis ve-
stiunt; et. posta pelvi in imperatoris conclavi,
protopapa foris ad januam ,consistens, benedictio-
wem praemittit. eum. trisagio. Deinde lecto per
ilum evangelio, quando processit usque ad illa
verba : « Mittit aquam in pelviin, » infun?it impe-
Tator aquam in pelvim. Postea adducum| jam
antea praparatos pauperes sigillatim. quemlibit, .
quorum quivis manu cereum arleutem gestat ;
et liic quilem sedente, protopapa auteu evange-
lium legente, illudque pronuntiante: « Coepit Jesus
l:wware pedes discipulorum, » 71 idque szpius,
doncc scilicet omnium pedes abluuntur, lavat
imperator dextrum cujusque pedem, lotunque
sindone, qua pr»c:n. tus est, abstergit et osculatur.
Quo peracto terminatur officium lotionis. Lantur
autem cuilibet pauperi tria aurea uuiuis:nata. Pust-
mou:n inchoatur liturgia seu u.i5sa.
Ei quid:m imperator. induit ex. supradictis suis
gestaminibus quodcunque velit; proceres feruut
usitata sibi indumenta. Post absolutam liturgiam
abit imperator in conclave suum. Mensa nuspiam
iustruitur.
Deiude prastitu:o tempore canitur offieium vigi-
lie, in quo leguntur duolecim evangelia ; tuuc
imperatori a protopapa grandis cereus traditur ,
reliquis autem proceribus el iutra et extra tricli-
nium dantur cerei , sicuti in. festo Luminuim. Ce-
reum s$uum gestat in.perator, dum evaugeliuim
legitur. Lectione fluita procerum quispiam ες
honoratioribus acceptuin ab imperatore cereum
majorem tradit alicui puero aul!co ex i.lis qui nul-
lo eapitis tegmine utuntur, tenetque illum extra
a! vestibulum conclavis imperatorii. Quando vero
alterius evangelii legendi tempus. appetit, recipit
cereum supra dictus ille ex procerum numero,
euu.que imperatori tradit ; el eie deinceps usque
ad duodecimum evangelium.
9 Scire oportet quatuor. quotannis vigilias in
palatio peragi, Magni canonis, Virginis αλιεία,
Aununtiationis et. Mayme hujus ferig quintae. in
δεχα, χαὶ ἐνδύονσι τούτους ὑποχάμιαα Tox χιτῶνας,
κουρτζουδράχια xal παπούτζια. Καὶ τεθείσης ἐν τῷ
τοῦ βασιλέως χελλίῳ λεκάνης, ὁ πρωτοπαπᾶς ἐχτὸς
πρὸς τὴν θύραν εὑρισχόμενος ποιεῖ εὐλογητὸν xal
λέγει τὸ τρισάγιουγ. Ἔπειτα του εὐαγγελίου άναχι--
νιυσκοµένου παρ᾽ αὐτοῦ, ὅταν εἴπῃ, «Τὸ ὕδωρ βάλλει
εἰς τὸν νιπτῆρα.» ἐγχεῖ ἓν. τῇ λεχάνῃ τὸ ὕδωρ 6 Ba-
σιλεύς. Εἶτα φέβουαι το ς προητοιµασµένους πένη-
τας καθ ἕνα βαστάζοντα χηρὸν ἁπτόμενον. Καὶ
τούτου μὲν καθίσαντος, τοῦ δὲ πρωτοπαπᾶ, ὡς εἷ-
ρηται, τὸ εὐαγγέλιον ἀναγινώσκοντο; καὶ λέγοντος τὸ,
«Ἠρξατο ὁ Ἰησοῦς τοὺς πέδας νίπτειν τῶν µαθη-
τῶν.) xal τοῦτο πολλάχις µέχρι δηλονότι πάντας νιφ-
θῆναι, νίπτει ὁ βασιλεὺς τὸν δεξιὸν πόδα ἑχάστου, καὶ
ἁποσπογγίσας διὰ τῆς κρεµαμµένης ἔμπροσθεν τού-
του σινδόνος, τὸν νιφθέντα πόδα ἁσπάζεται τοῦτον.
Καὶ οὕτω γενοµένου τελε-οῦται ἡ τοῦ νιπτῆρος &xo-
.. λουθία. Δίδονται δὲ xat ἓνὶ ἑκάστῳ αὐτῶν àvX χρυσᾶ
νοµίσµατα τρἰα' καὶ μετὰ τοῦτο ἄρχεται d) λει-
τουργία. -
*O μὲν οὖν βασιλεὺς φορεῖ ἐχ τῶν προειρηµένων
φορεµάτων αὐτοῦ οἷον ἂν βούλοιτο, οἱ δὲ γε ἄρχον-
τες τὰ συν/θη αὐτῶν φορέματα ἕχαστος” μετὰ δὲ
τὴν ἀπόλυσιν ἀπέρχεται μὲν ὁ βασιλεὺς εἰς 5b κέλ-
λιον αὐτοῦ * τράπεζα δὲ οὐδαμοῦ.
Ἔπειτα Φάλλεται ἡ τῆς ἁγρυπνίας ἀχολουθία
xatk «hv τεταγµένον χκαιρὸν, x30" ἣν ἀναγινώσκον”
ται τὰ δώδεχα εὐαγγέλια, ὅτε τῷ μὲν βασιλεῖ δίδοται
Ἰαμπὰς παρὰ τοῦ πρωτοπαπᾶ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἄρχευσι
mist, τοῖς τε ἑντὸ; χαὶ ἑκτὸς τοῦ τρικλίνου, χηροὶ
ὡς xai κατὰ τὴν τῶν φώτων ἡμέραν ' Άντινα δὴ
λαμπάδα φἑρει ὁ βασιλεὺς τοῦ εὐαγγελίου ἀναγινω-
σχοµένου, xal μετὰ τὴν τούτου ἀπόλυσιν ὁ ἑντιμό-
ἱτερος τῶν καθευρεθέντων ἑχεῖσε ἀρχόντων ἀπὸ τοῦ
βασιλέως λαμδάνων χειρῶν EX τῶν παιδοπούλων
δίδωσιν ἀσχεπεῖ, xal κατέχει ἔἕξω περὶ τὰ πρόθυρα
τοῦ χελλίου τοῦ βασιλέως. Καὶ ὅτε ye πάλιν μέλλει
ἀναγνωσθῆναι ἕτερον εὐαγγέλιον, ὁ δηλωθεὶς ἄρχων
τὴν λαμπάδα )αμθάνων δίδωσιν αὖθις τῷ βασιλεῖ *
χαθεξῆς ὁμοίως µέχοι χαὶ τῶν δώδεχα.
Asl δὲ γινώσχειν ὅτι ἓν τῷ παλατίῳ τέσσαρες
ἀγρυπνίαι ylvovtat χατ ἐνιαυτὸν, τοῦ μεγάλου
xavóvo; τῆς ἁχαθίστου, τοῦ εὐαγγελισμοῦ, xai
cuna. Domini. Et in bisce vigiliis imperatqr eligit D κατὰ ταύτην τὴν μεγάλην ἑορτήν" xat ὅτι ὁ μὲν
sibi arbitratu suo. conclave ,. ut divinum oltlicium
awliat ; proceres triclinium occupant.
À prima vigilia peregrinatur in palatio sanctissi-
ma Deipara: hodegetriz imago, et ibi mauct usque
ad magnam Dominicam Pascha ; cui imagini ve-
nienti occurrit imperator ad ipsam portam palatii
αυ]. Secunda vero Paschatis abeuntem deducit
usque ad locum Blacheruarum τά ᾿Ὑφηλά dictum;
el facta ibi imperatorum commemoratione ipipera-
tor revertitur. E
CAPUT XI.
llore. magna Parasceves et officium Magni Sabbati
Magua Parasceve canuntur hore cum tropariis,
βασιλεὺς ἴαταται iv ᾧ ἂν τῶν χελλίων αὐτοῦ βού-
λοιτο χατὰ «αύτας τὰς ἀγρυπνίας, τῆς ἀχολου-
θίας ἀχούων, οἱ δὲ ἄρχοντες kv τῷ τριχλίνῳ.
Ἀπὸ δὲ τῆς πρώτης αὐτῶν ἐπιδημοῦσα ἐν τῷ
παλατίῳ εἰχὼν τῆς ὑπεραγίας θἐεοτόχου τῆς ὁδηγη:
τρίας μένει µέχρι xai τῆς µεχάλης Κυριαχῆς τοῦ
Πάσχα * Άντινα εἰκόνα ἑρχομένην μὲν ἁπαντᾷ ὁ βα--
σιλεὺυς ἐν τῇ πύλῃ τῆς τοῦ παλατίου αὐλῆς, τῇ
δ:υτέρᾳ δὲ ἀπερχομένην προπέµπει μέχρι καὶ τῶν
Ὑψηλῶν ἑχτὸς, χαὶ γενομένης ἐχεῖσε μνήμης τῶν
βασιλέων βασιλεὺς ὑποστρέφει.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IT".
Al ὥραι τῆς μεγάλης Παρασχευῆς.
Tf µεγάλῃ Παρασχευῇ νάλλονται al ὥραι µετα
89 )
DE ΟΕΕΙΟΙΙ5 CPOLITANIS, — CAP. XIII-XIV. 90
«ῶν τροπαρίων χαθ) ὃν εἴπομεν τύπον ky «fj τῶν & eo modo quo in solemnitate Nativi'atis. Christi
Χριστουγεννῶν ἑορτῇ. Καὶ τῇ éxadpiov, τοι εἰς
τὴν λειτουργίαν τοῦ μεγάλου Σαθδάτου, ὁ μὲν βα-
α.λεὺς φορεῖ πάλιν ἀπὸ τῶν αὐτοῦ φορεµάτων olov
ἂν βούλοιτο, οἱ δὲ ἄρχοντες τὰ ἑαυτῶν παράσημα,
ὡς δεδἠλωται. Καὶ μετὰ τὴν τοῦ ᾽Απηστόλου ἀνάγνω- ,
0v, Ἆτιι εἰ; τὸ «᾿Ανάστα ὁ θεὸς κρίνων τὴν γῆν, »
ἐξάγουσι τρεῖς ἀπὸ τῶν ἀναγνωστῶν δάφνας ἐκ τῆς
ἐχχλησίας, xat πάττουσιν ἔμπροσθεν τοῦ βασιλέως.
Εἶτα ἓξ ἑτοίμου πα:δόπρυλα ὄντα φέρουσιν ἀπὸ τῶν
ἑκτὸς δάφνας xat οὗτοι, xal ἀποπάττουσι, πληροῦν-
τες τούτων τὸ τρ/χλινον. Τράπεζα δὲ μετὰ τὴν ἀπό-
λυσιν οὐδαμῶς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IA.
Ὁ ὄρθρος τῆς μεγάλης Κυριακῆς τοῦ Πάσχα. Β
Ὁ δι τῆς μεγάλης Κυριακῆς τοῦ Πάσχα ὄρθρος ψάλλε-
ται by τῇ τρίτῃ 3 τετάρτῃ τῆς ημέρας ὥρᾳ "γίνεται δὲ
οὕτω. To) βασιλέως ἁ πὺ τῶν αὑτοῦ φορεμάτων φοροῦν-
τες ἄτινα βούλεται, χαὶ τῶν ἀρχόντων τὰ οἰχεῖα πορᾶ-
σηµα, ἐξέρχεται ἁπρωτοπαπᾶς τῆς ἐχκλησίας μετὰ
τοῦ ἀρχιδιαχόνου xal tivi)? τῶν ἀναγνωστῶν, καὶ δ(-
δωσιλαμπάδι τῷ βασιλεῖ, Καὶ οἱ ὑπηοέται ἄρχοντες,
ὧν πολλάκις ἐμνήσθημεν, διδόασι πᾶσι τοῖς ἄρχου-
σιν, ὡς xal Ev ταῖς προδῥηθείσαις ἑορταῖς, χηρούς.
Τῶν οὖν τῆς ἐχχλησίας θυρῶν χεχλεισµένων οὐσῶν,
θυμιᾶ ὁ πρωτοπαπᾶς, εἶτα ἐχφωνεῖ πρῶτο». « AóCa
τῇ ἁγίᾳ καὶ ὁμ,ουσίῳ xal ζωοποιῷ xal ἁδιαιρέτῳ
Τριάδι, πάντοτε, νῦν xal ἀεὶ xol εἰς τοὺς αἰῶνας
τῶν αἰώνων. » Καὶ τῶν φαλτῶν τὸ ᾽Αμὴν ἐπειπόν-
των, ἐχφωνεῖ εὖτος τὸ ἀναστάσιμον τροπάρ’ον, τὸ,
εΧριστὸς ἀνέστη ἐκ νεχρῶν,» ἐκ τρίτου "Ἔπειτα
ὃ,αδεξἆμενοι τοῦτο οἱ φάλται ψάλλουσιν, μέχρις ἂν ὁ
πρωτοπαπᾶς τοὺς τεταγµένους στίχους τελέσῃ, ἦτοι
'κὸ « Ἀναστήτω ὁ θεὺς» xal τοὺς λοιπούς. Kal μετὰ
ταῦτα τοῦ ἀρχιδιαχόνου τὰ εἰρηνικά, ὡς ἔθος, εἰπόν-
τος, ὁ πρωτοπαπᾶ,; ἀνοίξας τὴν θύραν διὰ χειρὸς
εἰσέρχεται οὗτός τε xal οἱ μετ αὐτοῦ àv τῇ ἔχχλη-
σίφ, τὸ «Αναστάσεως ἡμέρα, λαμπρυνθῶμεν λαοὶ,ν
Ὑεγωνοτέρᾳ τῇ φωνῇ ψάλλοντες. Οὐ μὴν τῶν θυρῶν
ἔτι χεχλεισµένων οὐσῶν λέχει, ὡς ἐν πολλαῖς τῶν ἐχ-
χησιῶνλέγεται, τὸ «"Ápzse πυλας οἱ ἄρχοντες ὑμῶν,
xai τὰ ἑξῆς, Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ὄρθρου, τοῦ
πωτοπαπᾶ χαὶ τοῦ ἀρχιδιαχόν.υ ἱσταμένων ἓν τοῖς
προθύροις τοῦ βήματος, τοῦ μὲν τὸ Εὐαγγέλιον, τοῦ
δὲ τὸν σταν(ὸν φἐροντος, εἰσέρχεται ὁ βᾳσιλεὺς,
«αἱ τὸ πρῶτον ἁἀσπάξεται τὸ Εὐαγγέλιον, εἶτα τὸν
πρωτοπαπᾶν, ἔπειτα τὸν σταυρὸν xal τὸν ἀρχιδιά-
χο».ν. Ἐν ὃσῳ οὖν γίνεται οὕτως, βασιλικοῦ Βρό-
yo; τε ἑτοιμασθέντος ἓν τῷ τρικλίνῳ, ἅμα τῷ ἐξελ-
θεῖν τῆς ἐχχλησίας τὸν βασιλέα, xol τῶν θυρῶν
χλεισθεισῶν, χαθίζει ἐπὶ τοῦ θρόνου, τοῦ μεγάλου
δοµεστίχου τὴν σπάθην φέροντος. Καὶ ἡ μὲν λει-
τουργία φάλλεται ἠσύχως µέχρι xol τῆς ἀναγνύ-
Postridie sive. ad liturgiam magni Sabbati impera-
tor iterum ex suis gestaminibus feri quod placet.
Proceres autem sua gerunt insignia, ut prius expli-
catum est. Post Apostoli 73 lectionem, vel ad illud:
« Exsurge, Deus, judicans terram, » tres ex lecto-
rum ordine efferunt ex-ecclesia lauros, easque anta
imperatorem spargunt. Pueri quoque honorarii ex
composito lauros ab illis qui extra sunt. adferunt
et spargunt. illisque triclinium replent. Absoluto
diviuo officio nulla mensa sternitur. '
CAPUT XIV.
llore mague Dominice Paschalis.
Matutinum magna Dominice Paschatis decanta-
tur hora diei tertia. vel quarta, hunc in modum.
Imperatore suis ex gestsminibus ferente quae magis
arriserint, et proceribus itidem propria insiguia
grstantibus, egreditur protopapa ex ecclesia cum
archidiscono et nonnullis lectoribus, traditque im-
peratori magnum cereum. Et a lministrí proceres,
quorum ssepememinimus, porrigunt procerilus ce-
reos, ut el io supra dictis festis. Ecclesise igitur. fort-
bus clausis, tus adolet protopapa, deinde elata voce
canit illud : « Gloria sanctx et consulbstantiali et vi-
viflcz et iudivis» Trinitati, omui tempore, nunc et
semper,et in s»cula seculorum. » Et cantoribus sub-
Jicientibus : Amen, concinit iste ftesurrectionis tro-
C parium : « Christus surrexit a mortuis, » idque ter-
Gum. Postea excipientes cantores decantant. illud,
donec protopapa prazscriptos versus percurrerit,
illum scilicet : « Exsurgat Deus, » et reliquos. Pos:
hzc archidiacono preces 7 & pro pace, ut moris est,
recitante, protopapa aperiens nianu sua forcs in-
greditur. Qui cum comitatu suo in ecclesia iliud :
« Resurrectionis dies ; exsultemus populi, » sonan-
tiore ef sublimiore voce decantat. Ceeterum januis
adhuc clausis non usurpat illud, prout in mullis
ecclesiis usitatum est, « Attollite portas principes
vestras,» et cxtera. Absolutis matutinis laudibus,
protopapa et archidiacono in vestibulo saeri tribu-
nalis stantibus, altero. Evangelium, altero crucem
portante, ingreditur imperator ; et primo quidem
D osculatur Evangelium, deinde protopapam, postea
crucem et archidiaconum. Dum fec flunt, impera-
torio throno jam instructo, simul ac Imperator ex
ecelesia exit foresque clauduntur, ille in solio resi-
dct, magno domestico enscin. prz portante, Litur-
gia tacite psallitur usque ad Apostoli lectionem.
Proceres vero omnes etiam usque ad novissimum
ingressi osculaniur primo quidem dextrum pedem
imperatoris, deiade dextrau manum, postea. dex»
wram genan.
σεως τοῦ Αποστόλου, οἱ δ᾽ ἄρχοντες πάντες εἰτερχόμενοι ἕχαστος µέχρι καὶ τοῦ ἑσχάτου ἁσπάζονται
πρωτον μὲν τὸν δεζ:ὸν πόδα τοῦ θασ.λέως, εἶτα τὴν δεξιὰν χεῖρα x3 μετ αὐτὴν τὴν δεξιὰν αὐτοῦ
παρειάν. .
Ei δὲ ἐν ᾧ τόπῳ εὑρίσχεται τότε ὁ βασιλεὺς, ἔνι
πα) 103671472; τῶν ἓν τῷ Γαλατᾶ Γενουϊτῶν, εἰσέρ-
Si vero eo loro in. quo versatur imperator, sit
quoque Geguensium in Galata potestatus scu pra-
$1
CODINI CUROPA LAT £
Ld
92
fectus, ingreditur oseulatirque et ipse cum. comi- Α χεται xal ἀσπάξεται xal οὗτος μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ
latu sto imperatorem, quemadmodum et proceres,
ut expositum est, 75 nempe pedem, manum οί
genam ejus ; cumque adliuc matutinum decantatur,
traduntur iliis, sicuti et ceteris primoribus, cerei.
Post osculum discedunt.
Veneti vero neque ad multorum annorum ecom-
precationem neque ad osculum veniunt. Causa est
ist. Imperator Michael primus Palzologorum per-
petuum cum Genuensibus fosdus pepigil, jn quo
etiam de homore imperatori habendo constitutum
est : quaudo nimirum potestatus ex Genua appellit,
initio et tuc solum, ingressus ad venerationem im-
peratoris genua bis flectit, semel simul ac triclinii
januam intrat, et. rursus in medio ejus ; quo facto
accedil et osculatur imperatoris in throno sedentis
pedem et manum. Similiter et alii Genuensium pri-
mores peregre reversi cum veneratione osculatur
imperatoris pedem et manum. In quotidiano autem
cuitu. deferendo, ablatis capputiis, secando genua
flectunt ; e£ quando triremes eorum veniunt, sive
multe, sive pauca, sive etiam una, imperatoretn
faustis acclamationibus prosequuntur. Et hsc de
Genuensibus dicta sunto. Ad Venetos quo! attinet,
cum* przdicuus imperator statuisset paulo post
arma contra illos sumere, non fecit cum illia per-
fectam pacem, sed modici temporis inducias ; qua-
propter accurate non sunt eorum constuetudines
annotate, sicuti Genuensium. Quando igitur venit
hajulus, quo primum die imperatorem salutaturus
"6G ct veneraturus est, genua ipsc et socii solum-
modo flectunt, pedem vero nequaquam oscufantur.
Czteris diebus, quando ad palatium veniunt, cap-
putia sua tantum deponunt, non flectunt vero ge-
nu3. Eodem modo neque ad faustam multorum aa-
. Morum apprecationem permanent neque ad oscu-
lum veniunt, ut antea dictum, Neque istorum trire-
mes, quando recenter appellupt, imperatorem bene
omipatis verbis prosequuntur. Et quidem qui ad
Francos spectant, ita se habent.
Liturgia vero submisse, ut dictum est, psallitur,
íta ut non audiatur ubi imperator sedel. Qui (inito
osculo surgit, statimque aperiunt ecclesiz januas :
uun hymno trisdgio dicto legitur Apostolus, atque
. Ma perficitur liturgia. Post cujus (inem abit impe-
rator ad mensan:, cui ministrant. magnus dome-
flicus, domesticus et praefectus mense, prout in
. festo Nativitatis Christi et Luminum demonstra-
, tum est. Circa vesperam abit imperator ad Sanctam
Sophiam, audiensque vespertinos hymnos incensa-
tur seu turis suffitu honoratur a patriarcha, om-
. nesque simul aulici proceres, etiam ad ultimum
usque, Et (it hoc tunc solum, non alia vice.
τὸν βασιλέα, καθὰ καὶ cl. ἄρχοντες, ὡς δεδήλωτας,
ἦτοι τὸν πόδα, τὴν χεῖρα καὶ τὴν παρειὰν αὐτοῦ.
Ὑαλλομένου δὲ ἔτι τοῦ ὄρθρου δίδονται xo πρὸς
αὐτοὺς χηροὶ, ὡς καὶ τοῖς ἄρχουσι' μετὰ δὲ τὸν
ἁσπασμὸν ἀπέρχονται,
Βενετιχοὶ δὲ οὔτε εἰς τὸ πολυχρόνισµα ἔρχονται
οὔτε μὴν εἰς τὸν ἁσπασμόν * dj δὲ αἰτία ἐστὶν αὕτη.
ὍὉ βασιλεὺς Μιχαἡλ, τῶν Παλαιολόγων ὁ πρῶτος,
ἑποίησε μετὰ μὲν τῶν Γενουϊτῶν ἀγάπην διαιωνί-
ζουσαν, kv. f] καὶ ἐτάχθη f; ὀφειλομένη ἀποδίδοσθαι
τῷ βασιλεῖ rap! αὐτῶν τιμὴ, ἵνα, ὅταν δηλονότε
ποτεστάτος ἔλθῃ ἐχ Γενούας, ἀρχὴν xal µόνον εἰσ-
ερχόμενος εἰς τὴν τοῦ βασιλέως προσκύνησιν Yo-
νατίζει δεύτερον, ὅμα τῷ εἰσελθεῖν δηλονότι τὴν
τοῦ τρικλίνου θύραν xdi κατὰ τὸ µέσαν αὐτοῦ. Kot
μετὰ τοῦτο προσέρχεται xal ἁσπάζεται «bv τοῦ
βασιλέως πόδα χαθηµένου ἐπὶ θρόνου xal τῶν χεῖρα.
Ὡσαύτως δὲ xal οἱ ἄλλοι τῶν Γενονϊτῶν ἄρχοντες,
ἐρχόμενοι ἐξ ἀποδημίας, προσχυνοῦντες ἁσπάζον-
ται τὸν τοῦ βασιλέως πόδα χαὶ τὴν χεῖρα. Ἐρχόμε-
vot δὲ καθ) ἡμέραν εἰς προσχύνησιν αὐτοῦ, ἀἆφαι-
ροῦντες τὰ ἑαυτῶν καπούτζια γονατίζουσι δεύτερον,
Καὶ ὅταν δὲ ἔλθωσι τρι]ρεις τούτων, sive πολλαὶ
εεἴτε ὀλίγαι εἶεν εἴτε καὶ µία, εὐφημίζουσι τὸν βα-
σιλέα. Καὶ οὕτω μὲν περὶ τῶν Γενουϊτῶν : περὶ δέ
Τε τῶν Βενετίχων, ἐπειδὴ ὁ ῥηθεὶς βασιλεὺς ἐδού-
)svo μετ᾽ ὀλίγον µάχην ποιῆσαι pet! αὐτῶν, ox
ἁποίησε διὰ τοῦτο ἀγάπην τελείαν, ἀλλὰ τρεύαν
G µέχρι τινὸς ὀλίγου χαιροῦ. "O0sv καὶ οὐκ Ἠχρίδωσε
τὰ τούτων ἔθιμα, χαθὰ xal τῶν Γενουϊτῶν. "Όταν
οὖν ἔλθῃ µπαΐῖουλος, καθ) ἣν μὲν πρώτην ἡμέραν
προσχυνήσειν μέλλει, γονατίρει µόνον οὗτός τε χαὶ
οἱ uss' αὐτοῦ, ἁσπάζεται δὲ τὸν τοῦ βασιλέως πόδα
οὐδαμῶς » εἰς τὸ ἑξῆς δὲ ὅταν ἔρχωνται, τὰ μὲν
χαπούτζια µόνον αὐτῶν ἐχθάλλουσιν, οὗ Ὑονατί-
«ζουσι δὲ, Καὶ κατὰ τοῦτον «bv ερόπον οὔτε εἰς τὸ
πολυχρόνισµα προσχαρτεροῦσιν οὗτοι οὔτε εἰς τὸν
ἀσκασμὸν ἔρχονται, ὡς δελήλωται. ᾽Αλλὰ οὐδὲ τὰ
τούτων κάτεργα εὐφημίζουσι. Καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν
Φραγγῶν οὕτω. .
Τῆς λειτουργίας δὲ Ἠρέμα, ὡς εἴρηται, Ψαλλο-
pévqe, ὥστε μὴ. ἐξαχούεσθαι ταύτην ἔνθαὸ βασιλεὺς
p "ew, μετὰ τὸ τελεσθήναι τὸν ἀσπασμὺν ἀνί-
σταται. Καὶ αὐτίχα ἀνοίγουσι τὰς τῆς ἐχχλησίας
θύρας. Καὶ μετὰ τὸν τρισάχιον Όμνον ἀναγ:.νώσχε-
. sat ὁ Απόστολος, καὶ καθεξής ἐχταλεῖται ἡ θεία
λειτουργία, fic μετὰ τὴν ἀπόλνσιν ὁ βασιλεὺς ἀπέρ-
χεται εἰς τὴν τράπεζαν, ἐν fj, ὑπηρετεῖ ὅ τε µέγας
δοµέστιχος χαὶ ὁ δοµέστιχος χαὶ ὁ ἐπὶ τῆς τραπέ-
One, καθὰ. προεδηλώθη ἓν «fj τῶν Χριστουγεννῶν
ἑορτῇ xal τῇ τῶν φώτων. Κατὰ δὲ τὴν ἑσπερινὴν
ὥραν ἀπέρχεται εἰς την ἁγίαν Σοφίαν .ὁ βασιλεὺς,
καὶ τῶν ἑσπερινῶν ὕμνων ἀχούων θυμιᾶται παρὰ
τοῦ πατριάρχου οὗτός τε xai πάντες οἱ ἄρχοντες. Καὶ γίνεται τοῦτο οὕτω µέχρι xal τῶν ἑσχάτων, τότε
, καὶ µόνον.
Erat olim moris ut in his vesperis imperator in-
grederetur in. sanctum tabernaculum, sancisque
iucns$ (us adoleret, et clericis ex vestiario 77
^
"Hv μὲν οὖν πᾶλαι συνἠθεια χατὰ τὸν τοιοῦτον
ἑσπερινὺν εἰσέρχεσθαι τὸν βασιλέα εἰς τὸ) ἅγιον
βῆµα xal θυμιᾷν τὴν ἁγίαν τράπεζαν, δίδασθαί τε
93
DE OFFICIIS CPOLTITANIS. — CAP. ΧΙΙΙ-χΙΥ.
e
94
χληριχοῖς ἀπὸ τοῦ βεστιαρίου κατὰ δωρεὰν χρυσίου A seu arario sto centum libras auri liberaliter dono
Ἀίτρας ἑχατόν νῦν 8b οὐ γίνετχι τοῦτο.
Κατὰ τὴν πέµπτην ἡμέραν τῆς ἑδδομάδος ἣν xa-
λρῦσι διαχαινήσιµον, ἀπέρχεται ὁ πατριάρχης εἰς τὸ
παλάτιον μετὰ τῶν ἀρχιρέων καὶ τῶν τῆς ἐχχλη-
σίας ἀρχόντων, ἔτι τε xal τῶν ἀρχιμανδριτῶν xal
Ἠγουμένων. ᾿Αλλάσσει γοῦν xal ἔρχετα: πρὸς τὸν
βασιλέα, ἰἱστάμενον εδρὼν εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ.
"Apyovitg δὲ τηνιχαῦτα o0 πάρεισιν, ὥστε εἶναι
παράστασιν. Ἵστανται δὲ ἀντ αὐτῶν o! τε άρχιε-
ρεῖς, ὡς εἴρηται, καὶ οἱ τῆς ἐχκλησίας ἄρχοντες
μετ) ἄλλων ὧν εἴπομεν, θυμιᾷ τοίνυν ὁ πατριάρχης
dv βασιλέα - εἶτα τὸν μὲν θυμιατὸν δίδωαι τῷ àp--
χνδιαχόνψ, αὐτὸς δὲ προσερχόµενος εὐλογεῖ xal
ἀσπάξεται τὸν βασιλέα iv τῷ στόµατι, ἀντασπαξό-
µενος οὕτω xal αὑτὸς παρὰ τοῦ βασιλέως, Μετὰ δὲ
70010 ὁ μὲν πατριάρχης ἵσταται πλησίον αὐτοῦ, ol
δ ἀρχ:ερεῖς ἐρχόμενοι χατὰ δύο ἁσπάζονται καὶ οὗ-
τοι τὸν βασιλέα, πρῶτον μὲν «bv χεῖρα, εἶτα τὴν
παρειάν. Ἐφεξὴς δὲ πάντες οἱ ῥηθέντες ἄρχοντες
τῆς ἐκκλησίας ἀρχιμανδρῖταί τε καὶ ἠγούμενοι τὸ
αὐτὸ ποιοῦσι. Τελεαθέντος δὲ τούτου ὁ μὲν πατριάρ-
χης εὐχὴν ἐπε πὼν αὖθις ἀπέρχεται, ὁ δὲ βασιλεὺς
εἰσόρχεται εἰς τὸ χέλλιον αὐτοῦ.
Ἑν τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἑορτῇ φορᾶϊ πάλιν ὁ |
βααιλεὺς κατά vs τὸν ἑσπερινὸν καὶ τὴν λειτουργίαν
ἀπὸ τῶν φορεµάτων αὑτοῦ τὰ πρὸς βουλήσεως,
ὡσᾳαύτως xal οἱ ἄρχοντες τὰ ἑαυτῶν. Καὶ γίνεται
μὲν τράπεζα χατὰ τὴν Κυριαχὴν, τοῦ μεγάλου δο-
'µεστίχου ὑπηρετοῦντος xai ὧν εἴπομεν ' ἐν δὲ τῇ
τοῦ ὁαπερινοῦ ὥρᾳ, εἰ μὲν εὑρίσχεται πατριάρχης,
ἀπέρχεται εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν ὁ βασιλεὺς, xai
ἁχαύει παρ᾽ αὐτοῦ τὰς τοῦ μεγάλου Βασιλείου εὐχὰς
πλητίον τοῦ διαχονικοῦ * εἰ ὃ οὖν, kv τῷ καλατίῳ
παρὰ τοῦ πρωτοπακᾶ.
"Ev τῇ τῆς Ὑψώσεως τοῦ σταυροῦ ἑορτῇ γίνεται
διὰ ξύλων ἀναθάθρα Ev τῷ τριχλίνῳ, ἣν χαὶ ἑνδύνουσι
βλατίῳ xoxxtwp. Ὁ πατριάρχης οὖν ἀνελθὼν Ex αὐ-
τῆς, el ἄρα εὑρίσχεται, fj τις τῶν ἑτέρων πατριαο-
χῶν, ἐὰν ἐχδημῶν Tj, τὴν τοῦ σταυραῦ ποιεῖ ὕψωσιν.
Ἐὰν δὲ τούτων οὐδεὶς εὑρίσχηται, ὁ πρωτοπαπᾶς
ποιεῖ τοῦτο,
Ast δὲ γινώσχειν ὅτι χατὰ τὰς τῶν μηνῶν Exá-
στων ἀρχὰς Ὑἰνείαι ἁγιασμὸς ἐν τῷ παλατίῳ, ἄνευ
daret. Nunc mos [ste desiit esse in usu.
Feria quinta bebdomadis, quam a renovatione
διαχαινῃσιμον vocitant, recipit se patriarcha cum
episcopis et reiiquis ecclesiz primoribus, iusuper et
cum archimandritis et monasteriorum praefectis ad
palatium. Sacras igitur assumit patriarcha vestes,
et ad imperatorem venit, stantem in throno suo.
Proceres aulici tunc non adsunt, neque οτε»
$tant; sed eorum locum sgupplent episcopi, ut di-
ximus, et ecclesi? primores cum aliis, de quibus
jam dictum. 1lmoensat patriarcha — imperatorem,
deinde tradit turibulum archidiacono. lpse vero ac -
ecdens benedicit οἱ osculatur imperatorem in ore;
eodemque modo fert ipse osculum ab imperatore.
Bostea patriarcha stat vicinus jmperatori. Episcopi
porro duo simul accedentes osculaniur et ipsi *m-
*peratorem, primum quidem manutp, deiude genam.
Postea idem faciunt omnes ecclesizx proceres, ar-
chimandritz etiam et monasteriorum prisefecti. Qui-
bus peractis patriarcha precationem sacram super-
aldens discedit. laperator suum in conclave se
confert.
In festo sancti Spiritus induit iterum imperator
jn vesperis et liturgia ex suis gestaminibus ea quie
volet. Similiter proceres quoque gestant 78 sua ; et
meusa apparatur, utpote Dominico die, magno do-
mestico et aliis, de quibus diximus, imperatori ad
mensam ministrantibus. Circa vespertinum tempus —
confert se imperator ad Sanctam Sophiam, si pa-
triarcha praesens sit ; auditque ab illo magni Ba-
sHii precationes prope diaconicum ; sin minus, 8
protopapa in palatio.
]n festo Exaltatiónis sanete erucis erigitur in tri-
elinio ligneum tabulatum, quod etiam ornant serico
: coccipeo ; in quo patriarcha astamdeus, si praesens
sit, vel alius ex patriarchis, si tunc. Cpoli versetur,
crucis exaltationem peragit. Si nullus horum adsit,
tunc facit hoc protopapa.
Nesse oportet principio cujusvis mensi$ aque
sanc» benedictionem fieri in palatio, exeepto Se-
"μόνου τοῦ Zerxep6plou καὶ τοῦ Ἰανουαρίου * κατὰ D ptembri et Januario: nam in priere fit hzc bene-
ὰρ τούτους τοῦ μὲν ἐν τῇ φεσφαρθσκαιδεκάτῃ, toU
δὲ ἐν τῇ ἕχτῃ γίνεται, Γίνεται δὲ ὁ ἁγιασμὸς οὕτως.
Too βασιλέως εἰς την παράστασιν ἱσταμένου ψάλλε-
ται ἔξω περὶ τὰ πρόθυρα τοῦ τριχλίνου τὸ ἐπίλοιπον
τοῦ ὄρθρου, εἶτα συναμµένως ἡ ἀκολουθία τοῦ ἆ -ια-
σμοῦ. Καὶ μετὰ τὴν ἁπόλυσιν ἔρχοται ὁ πρωτοπα-
πᾶς xal Ex πλαγίων αὐτοῦ 6 τε ἀρχιδιάκονος χαὶ ὁ
τρωτιφάλτης, εἰ πάρεστιν, 7| ἕτερός τις τῶν byóv-
των ὀφφίχιον, φέρων ὁ μὲν ἀρχιδιάκονος τὸν αταν-
(^v, ὁ δὲ σχεῦος τὸ Χοινῶς οὕτω χαλούμενον olve-
χεῖον, κωθώνιον ἔχον ἑἐντὸς μετὰ ἁγιάσματος. Καὶ ὁ
βασιλεὺς προῦπαντᾷ τούτοις µέχρι χα) ὀργυιῶν δύο
$ καὶ πλέον. Καὶ λαθὼν ὁ πρωτοπαπᾶς τὸν σταν-
ρὸν ἀπὸ τοῦ ἀρχιδιαχόνου τίθησιν ἐπὶ μετώπου τοῦ
-
dietto die decimo quarte, in posteriore die sexto.
Peragitur autem benedictio hunc in modum. impe-
ralure 809 in comitatu stante eanitur exwa, circa
vestibulum iriclinii, jd quod de mafultuo restat.
Deinde absque ulla interruptiene e(ficium aqua be-
nedicend ; quo absoluto venit protepopa, eta la-
tere ejus arehidiaconus et protopsaltes, si adsit, vel
alius quispiam ex lis qui officio aliquo fungantur.
Archidiaconus fert crucem, isto vero vasculum, vul-
go enocheum nóminatum, 79 quot intus conti-
net cratereulum aqua benedicta plenum; quibus
imperator obviam i$ ad duas usque orgyías vel etiam
amplius. Pvotopapa acceptam ab archidiacono cru-
cei) imponit fronti imperatoris cum precibus, De-
95 CODINI CUROPALAT/E . 96
inde imperator oscufatur crucem ; at vero omnes A βασιλέως, xat λέγει εὐχὴν. Elsa. ὁ μὲν βασιλεὺς
qui cireumstant, acelamant illud; « Ad multos an-
nos. » Postiuiodum protopapa crucem archidiacono
tradit; aeceptoque a. protopsalta urceolo et accepta
digitis, t£ moris est, aqua benedicta, ungit fron-
tem et oculos imperatoris. Dum autem imperator
ex craterculo. inungitur, omnes iterum intonant :
« Ad multos annos, » quo peracto exeunt isli ex
triclinio, Manente adhue cireumstante comitatu, si
quod imperatorium beneficii in alium conferendi
mandatum in promptu sit, subsignat illud impera-
tor, omnibus iterum illud: « Ad multos anuos, »
accinentibus. IFfabet porro hujusinodi mandatum
ferme eamdem vim quam aurea bula. Sic. enim
initio scribit : « Donat majesias mea buic vel illi
lioc. vel illuJ. »
Et heec »unt festa iu palatio peragi consueta.
T CAPUT XV.
De aliis diversis [ps quibus imperator proce-
dere solet, si Cpoli versetur.
Primo Septemhris patriarcha cum litaniis et san-
ctorum. imaginibus ad Poiphyrcticam. columnam
profecto (In loco qui olim forum appellabatur), 80
Ín cujus vertice crux visitur, eo etiam se confert
imperator, auditque quod pro more ibi peragitur
officium. Missione data revertitur ad palatium.
In festo Nativitatis Delparz abit ad venerabile
monasterium Libis,
P d
la memoria magni Demetrii abit imperator ad
venerandum monasterium. Paleologorum , quod
nomine predicti martyris iusignitur.
Festo magni Chrysostomi confert se ad S. So-
phiam, et interest vesperiinis laudibus. Quibus ab-
solutis cellam patriarchze petit, ut ibi quiescat.
Postero die circa liturgize tempus descendit, eaque
: finita discedit.
In Presentatione Deiparse Virginis, quando tem-
pim ingressa est, abit. ad veneraudum monaste-
fium spectatae et admirand:z Virginis Deipara.
ἀσπάνεται τὸν σταυρὺν, ol iv τῇ παραστάσει δὲ
πάντες βοῶσι τὸ πολυχρόνιον. Ἔπειτα ὁ πρωτοπα-
τᾶ; τὸν μὲν σταυρὸν δίδωσι τῷ ἀρχιδιαχόνῳ * τὸ χω-
θώνιον δὲ ἀπὸ τοῦ πρωτοφάλτου λαδὼν, καὶ τοῦ
ἁγιάσματος διὰ τῶν δαχτύλων ὡς ἔθος ἀφάμεγος,
περιχρίει τὸ µέτωπον τοῦ βασιλέως xal τοὺς ὀφθαλ-
μούς. Μ:ταλαμθάνοντος δὲ ἔπειτα ἁγιάσματο: ἀπὸ
τῦ χωθωνίου πάντες αὖθις βοῶσι τὸ πολυχρύνιον.
Καὶ τούτου γενοµένου ἑξέρχονται μὲν οὗτοι τοῦ τρι.
χλίνου, τῆς ó& παραστάσευς ἱσταμένης ἔτι, mpos-
τάγματος ἐὐεργεσίας ὄντος ἐἑτοίμου, ἑπογράφει
τοῦτο ὁ βασιλεὺς, πάντων αὖθις βηώντων τὸ πολυ-
χβρόνιον. "Εχει δὲ δύναμιν τὸ τοι,ῦτον «πρόσταγμα
ἐγγὺς χρυσοδούλλου. Οὕτω γὰρ ἀπ ἀρχῆς Ὑράρει»
t Δωρεῖται dj βασιλεία µου τῷ δεῖνι τόδε τι. »
Καὶ αὗταί slow αἱ &v τῷ παλατίῳ τελούμεναι
ἑορται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ TIE.
Περὶ ἑτέρων διαφόρων ἑυρτῶν, ἐν alc ὁ βασιἁεὺς
ἀπέρχεται, el ἐνδημῶν τῇ Κωνσταγςιυουπόάλει
εὑρίσκοεται.
Κατὰ μὲν τὴν πρώτην τοῦ Σεπτεµδρίου, τοῦ πα-
τριάρχου μετὰ λιτανείας χαὶ τῶν ἁγίων εἰχόνων εἰς τὸ
πορφυροῦν χιόνιον παραγενοµένου, &o' οὗ ὁ σταυρὸς
ἵσταται, ὃ πάλαι φόρος ἐκαλεῖτο, ἀπέρχεται ὁ βαόι-
λεὺς xal ἀχούει τὴν κατ᾽ E00; ἑχεῖσε ἑχτελουμένην
ἀκολουθίαν. Μετὰ δὲ τὴν ἁπόλυσιν ἀπέρχεται αὖθις
εἰς τὸ παλάτιον.
C Κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν Γενεσίων τῆς θεοτόχου ἀπέρ-
χεται elc τὴν σεδασµίαν µονὴν τὴν τοῦ Λιδός.
Κατὰ τὴν μνήμην τοῦ µεγάλον Δημητρίου εἰς
εν ἐπ᾽ ὀνόματι αὐτοῦ τιµωμένην σεξασρίαν μονὴν
τὴν τῶν Παλαιολόγων.
Κατά τὴν τοῦ μεγάλου Χρυσοστόμου μνήμην ἁπέρ-
χεται εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν, χαὶ ἀκούει μὲν τῶν
ἑσπερινῶν Όμνων, μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν ἀνέρχεται
εἰς τὸ κελλίον τοῦ πατριάρχου ἀναπανόμενος ἐχεῖσε *-
τῇ δὲ ἑἐπαύριον χατὰ τὸν τῆς θείας λειτουργίας
παιρὸν χατέρχεται, καὶ ταύτης τελεσθείσης ἑπέρ-
χεται.
Κατὰ τὴν τῶν εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου µνήμτν
ἀπέρχεται εἰς τὴν τῆς Περιθλέπτον σεθαδμίαν µο-
viv.
Festo magni Basilii confert se imperator ad ve- D Κατὰ τὴν τοῦ μεγάλου Βασιλείου ὀπέρχεται ὡσαύ-
. sperabile monasterium qued istius nomine hono-
ratur.
In festo Occursus seu Purificationis recipit se
hfhperator ad Dlacbernarum lemplum, comitantibus
Barangis, qui semper imperatorem equitantem co-
m:tantur, portantes humeris suis secures suas, de-
ducunique usque ad locum ΥΥη.λὰ dictum. At in
loc festo eliam ad templum comitantur ; ubi tamen
non manentusque ad imperatoris reditum, sed 81
prasiolautur, ut. consuetum est, ad portam loci
κῶν 'Ὑψηλῶν, ubi imperatorem excipiunt, et usque
ad locum quo ex equo desilit deducunt.
Festo magni Georgii abit ad venerandum Man-
ganorum monasterium.
τως εἰς τὴν ἐπ᾽ ὀνόματι αὐτοῦ τιµωμένην σεθασµίαν
μονήν,
Κατὰ τὴν τῆς ὑπαπαντῆς ἑορτὴν ci, τὸν τῶν
Βλαχερνῶν ναὸν, ἀχολουθούντων χαὶ τῶν Βοράγγων.
Καὶ πάντοτε piv τοῦ βασιλέως Χαθαλλικεύοντος
ἀκολουθοῦσιν, φέροντες ἐπ᾿ ὤμων τὰς πελέχεις αὖὑ-
τῶν xal µέχρι 26v Ὑψηλῶν ἀπερχόμενοι, χατὰ 6k
ταύτην τὴν ἑορτὴν µέχρι xal τοῦ ναοῦ ἀκολουθοῦσιν.,
Οὐ μὲν καὶ εἰς τὴν ὑποστροφὴν, ἁλλ᾽ εὑρίσκονται
κατὰ συνήθειαν εἰς τὴν πύλην τῶν Ὑψηλῶν ἐχδε-
χόμενοι τὸν βασιλέα, καὶ ἀχολουθοῦσιν αὐτῷ µέχρι
xai τοῦ πεζεύματος.
Κατὰ τὴν μνήμην τοῦ μεγάλου Γεωργίου £l, τὴν
σεθασµίαν βονὴν τῶν Μαγγάνων.
91 |». DE OFFICIIS CPOLITANIS, — CAP. XV-XVI.
Κατὰ την τοῦ αεγάλου Κωνσταντίνου ἀπέρχεται À
εἲς τὸν vabv τῶν ᾽Ἁγίων Αποστόλων, ἔνθα xal ἡ ἁγία
τούτου σορὸς χεῖται.
Κατὰ τὸ γενέσιον τοῦ τιµίου Προδρόμου εἰς τὴν
kr" ὀνόματι τιμωμµένην σεθασµίαν μονὴν αὐτοῦ τῆν
Πέτρας, ἀχολουθούντων χκἀνταῦθα τῶν Βαράγγων
µέχρι xal τῆς μονῆς, xa0à καὶ εἰς τὸν τῶν Blayee-
νῶν vaby, ὡς δεδἠλωται.
Kati τὴν μνήμην τῶν ἁγίων καὶ πανευφήµων
ἁποστόλων ἀπέρχεται πάλιν εἰς τὸν ἑκ᾿ ὀνόματι αὖ-
τῶν θᾳῖον vabv τιμώμενον.
Κατὰ τὴν τῆς θείας μεταμορφώσεως ἑορτὴν ἁπέρ-
χΧεται ὡσαύτως εἰς τὴν σεδασµίαν μονὴν τοῦ Σω-
τΈρος Χριστοῦ τοῦ παντοχράτορος.
Κατὰ τὴν χοί-ησιν τῆς ὑπεραγίας θεοτόχου αἷ-
δις ἀπέρχεται εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν διανυκτερεύων B
ἐχεῖσε, ὡς χὰν «jj µνήμῃ τοῦ Χρυσοστόμου,
Κατὰ τὴν ἀποτομὴν τοῦ τιµίου Πρεδρόµου πάλιν
εἰς τὴν εἰρημένην σεθασμίαν μονὴν αὑτοῦ τὴν εἲς
Πέτρας, τῶν Βαράγγων ἀχολρυθούντων ὡς χαὶ τὸ
πρότερον.
᾽Απέρχεται πάλιν 6 βασιλεὺς xai xarà τὴν ἑορ-
thv τῶν χαταθεσίων τῆς τιµίας ἐσθῆτος τῆς θεοτό-
xou eic τὸν τῶν Βλαχερνῶν vabv, ἀχολουθούντων τῶν
«Βαράγγων, ὡς xoi πρότερ»ν εἴπομεν.
᾽Απέρχεται δὲ εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν καὶ χατὰ τὴν
χυριαχὴὲν τῆς Ὀρδοδοξίας. Καὶ ὅτε μὲν ἀναγινώσχε-
ται τὸ συνοδιχὸν, ἵσταται, τῆς εὐφημίας δὲ λεγοµέ-
νης χάθηται ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ.
Ἔτι ἀπέρχεται xal κατὰ thv ἀνάστασιν τοῦ ἁγίου C
καὶ διχαίου Δαζάρου εἰς τὴν ix^ ὀνόματι αὐτοῦ τι-
Μ’υμένην σεδασµίαν µονήν.
Ἐν ταῖς δηλωθείσαις οὖν ἁπάσαις ἑορταῖς οὐχ
εἰς τοὺς ἑσπερινοὺς µόνον ὕμνους ἀπέρχεται, ἀλλὰ
xai si; τὰς λειτουργίας.
Ἔθος δέ ἐστι xal τὰς γινοµένας &v τοῖς µοναστη-
βίοις ἑορτάς, καθὼς εἴρηται, τὸν τοῦ βασιλέως
τζάγχαν φέροντα τὸ διδέλλιον, πλὴν σχουταρίου, ἐπὶ
tv ὤμων πλάχιον, ἀχολουθούντων χαί τινων τῶν
τῆς αὐὑλῆς, προαπέρχεσθαι εἰς τὸ τῆς οὕὔσης ἑορτῆς
μοναστήριον xal ἀναμένειν τὸν βασιλέα, χατέχειν τε
ὁμοίως xal λαμπάδα βασιλιχὴν, ἑρχομένου δὲ τοῦ
βασιλέως ἄπτειν αὐτὴν ἑπάνω τοῦ διδελλίου, κατέχειν
τε ὀρθὸν µέχρι τῆς ἀπολύσεως ἐχτὸς τῶν ὡραίων λε-
98
In memoria magni Constantini discedit ad tem-
plum SS. Apostolorum, ubi sanctum ejus condito-
rium exstat.
In Nativitate venerandi Piodromi confert se im-
perator ad venerabile monasterium. Petre, quod
ipsius nomine lionoratur, sequentibus εἰ bic Ba-
rangis usque ad monasterium, sjeuti ad Blacherna-
rum templum comitari solent, vt praedictum est.
Festo Sanctorum et omnium ore laudandourum
Apostolorum abit iterum in templum quod eorum
nomine colitur.
in festo divine Transügurationis similiter alit
ad venerabilo monasterium Christi Salvatoris om*
nipotentis.
In Dormitione sanctissimse Deiparse confert so
ad 8. Sophiam, et ibi pernoctat, sicut in festo 8.
Chrysostomi.
In Decollatione venerandi Precursoris iterum
abit imperator ad supradicium venerabile monastc-
rium Petre, Barangis comitantibus, ut prius.
$42 Die qua colitue memoria deposits veneranda
vestis Deiparse, proficiscitur imperator ad Dlacher-
nium templum eomitantibus Barangis, ut 3uiea di-
ximus.
Dominica Orthodoxis sbit imperator ad S. Se-.
phis templum : et quando legitur synodicum, sta'.
Deinde fausta acclamatione peracta sedel in throno
$90.
In resuscitatione sancii et justi Lazari tendit im-
perator ad veuerabile monasterium quod ipsius uo-
mine honoratur.
In omnibus przdictis festis non solum ad vespe-
ras venit imperator, sed et ad liturgias.
Est autem moris iu festis qu: celebrantur In. mo-
Basteriis, ut imperatoris tzaneas seu calcearius f..-
rat bumeris suis vexillum, excepio scuto, nonuul-
lisque ex aula a latere comitantibus przecedat ad
monasterium, ubi festus dies agitur, et ibi exspe-
etet imperatorem εἰ teneat. lampadem imperatori
praeferri solitam, quam veniente imperatore accen-
dit, εἰ vexilli conto affigit, erectumque tenet ext!a
Speciosas, quas vocant, portas, hocest in vestibulo
Ὑομένων πυλῶν ftoi iv τῷ προνάφ. 'O δὲ λόγο; περὶ D ecclesie, usque ad rel divina: finem. Batio. autem
τοῦ πῶς ὁ τζάγχας φἐρέι τὸ διθέλλιον xal οὐκ ἄλλος,
ἁγνοεῖται,
Καὶ ταῦτα μὲν τὰ τῶν ἑορτῶν * ἐπεὶ δὲ ὅτε ἑλέ-
γοµμεν τὰς bv τῷ παλατίῳ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου
ὑπηρεσίας, ἑπηγγειλάμεθα δεῖξαι xal τὰς ἑχτὶς
αὐτοῦ ᾖτοι τὰς ἐς τὸ φοσσάτον, ὥρα xal περὶ ταύ-
των εἰπεῖν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 16’.
Περὶ τῆς ἕν τῷ φοσσάτῳ τοῦ μεγά.ου δομεστί-
xov ὑπηρεσίας, τοῦ psráAov δρουγ}αρίου τῆς
βἰγλης, τοῦ ἐπὶ στρατοῦ καὶ τοῦ perd iov
ἁἀδνουμιαστοῦ.
λπαν tb φεσσάτον ὑπὸ τὴν τοῦ μεγάλου ὃομε-
στίχου χεῖρα εὑρίσχεται. Aib xal τοῦ βασιλέως εἰς
quomodo tzancas et non alius vexillum portet, nc-
scitur.
Et hzc de festis. Quia vero eum exponeremus
magni domestici officia in palado, polliciti sumus
nns .etiam explicaturos ea oflicia qu» 83 obit extra
palatium, hoe est iu exercitu, tempus reposcit ut
promissis satisfaciaimus,
CAPUT XVI.
De magni -domestici, magni drungarii vigiliarum,
pre[ecti exercitus et magni adnumiastes officiis in
exercitu.
Totus exercitus subest magno domestico. Qua-
propier eum ipse etiam imperator in exercitu prz-
-
99):
κ
CODINI CUROPALAT.,E
100
sens: 6st, In magni domestici tentorio tubis dant Α τὸ φοσσάτον εὑρισχομένου εἰς τὴν τοῦ μεγάλου δο-
castris movendis signum: cumque presente im-
peratore acies dirigltur, magni domestici munus est
disponere, quinam ante, qui retro, quique ex latere
stationem habere debeant. Imperator vero examinat
hujusmodi ordinem aec dispositionem.
"Omnia procerum flammula, 2utequam imperato-
ria explicentur, involuta manent prope ἱπερο-
ratorium signum, quaelibet in suis thecis ; aeque
facultatem babent ea prius explicandi quam expli-
eentur imperatoria. Αἱ magnus domesticus po-
testatem habet explicandi sua, quando lubet,
etiam apte imperatoria.
µεστίκου τένταν σαλπίζουσαι τὸ τῆς χινῄσεως ofipas-
vpov. Καὶ ὁπότε ἡ τοῦ φοσσάνου χΧατάστασις Éu-
προσθεν Ἠίνεται τοῦ βασιλέως, δι αὑτοῦ δὲ τοῦ
μεγάλου δοµεστίχου ἐνεργεῖται, fjvouv τεἰνές μὲν
ἔμπροσθεν, εἶνες δ᾽ αὗ ἐχ πλαγίων ὀφεῖλουσιν εὖ-
ρἰσχεσθαι. "O δὲ βασιλεὺς ἐπιχρίνει τὴν τοιαύτην
χατάστασιν.
Τὰ τῶν ἀρχόντων ἅπάντα φλάμουλα πρὸ τοῦ τὰ
βατιλικἁὰ ἁποατυλιχθῆναι ἐντετνλιγμένα εὑρίσχοντναι
πλησίον τοῦ σχήπτρου, kv ταῖς ἑαυτῶν ἕκαστον θή-
χαις, χαὶ οὐχ ἔχουσιν iw' ἀδείάς ταῦτα ἁπλῶσαι
πρὸ τῶν βασιλικῶν . 6 δὲ µόγας δοµέστιχος ἄδειαν
ἔχει ἑξαπλῶσαι τὰ ἑαντοῦ, ὅτε βούλοιτα, καὶ πρὸ
τῶν βασιλικῶν.
Preterea quando castra movere exercitumque B ἍὠἜτι ἠνίχα ἐεήσει πεζεῦσαι τὸ φοσσάτον, προαπέἑρ-
alio proficisci necessum est, praefectus exercitus
antecelit, et eligit quemoam ipse aptum tentoriis
$4 (igendis judicaverit locum, Si igitur magnus
quoque domesticus locum. approbet, bene habet:
sin minus, castra Jocantur vbi ipse censuerit ; et
nallus iter init antequam magnus domesticus uni-
cuique üammulo eonvenientem locum assignet.
Priusquam exercitus in. viam se dat, magnus
drungarius vigiliz constituit diurnas vigilias, prout
a magno demestieo ordinatum est ; e qui interdiu
vigilant, statim se ad vigiliam eonferunt. Mo-
ris autem est ut exercitus levis, hoc est mili-
tes levis armatures, has excubias obeant, ee
quod oreus ferant; qui etiam a nocturnis excu-
Lis semper sunt liberi. Ad illos vero qni noe-
turnas vigilias acturi sunt, abiens ante vespertinua
tempus magnus. drungarius sie eos affatur : e Pro-
ceres, parati estote, cusnate. οἱ date pabulum equis; »
cumque przfinitum excubiarum tempus advenit,
emittit illeg ex egsuria. Deinde, si magnes dome-
siicus volet, abit, et cuis locum, ubi consultum
judicaverit, ipsemet assignat, Sin minus, bsae eu-
ram cquuniit magao drungsrio, qui im lrse το
perlicienda ejus minister est et viesrius, Dehet au«
tem iste ad prasuliciay noeeruas excubias sege qon»
ferre, easque observare et num recte se habeant
judicare. Et οἱ quidem prepe sit hostis, nom tontum
semel, sed etbis hac facere oportet. Si vero sit tem-
pus quietis οἱ relaxationis, aemel facit.
85 Magnus adnumiaMes adest. et ipse, quando
exercitus a magno domestico lustratur. Si repe-
riantur qui.eareant equis vel armis aliquibus, con-
signatis nominibus curaL ut que desunt. supplean-
Qut. '
Omnes igitur, ipsi etiam imperataris filii, vigi-
lant cum illis quos sub se habent. At magnus do-
mesticus nunquam. Ratio est ista: quia cum qui-
Hibet ex allis proceribus et ducibus sit tantum pars
exercitus, magnus autem domesticus universo exer-
citui imperet, ut dictum egt, oportet ut semper uni-
versum exercitum obeat et omnes in ordinem cogat,
ne si fortassis hostium iusultug oriatur, exercitus
C
χεται ὁ ἐπὶ τοῦ στρατοῦ, xal ἐχλέγεται ὃ ἂν αὐτὺς
διακρίνοι κατουνοτόκιον. Ἐὰν μὲν οὖν καὶ ὁ μέγας
δοµέστικος ατέρξῃ τοῦτο, fión χαλόν * αἱ δὲ μὴ, ἔνθα
ὃν οὗτος διαχκρίνοι, στρατοπεδεύει. Καὶ ὅτι οὐδεὶς
πρὸ τοῦ «tbv µέγαν δοµέστιχον ἑνὶ ἑχάστῳφ φλα»
μούλῳ τὸν προαήποντα δοῦναι τόπον πεζεύει.
Πρὸ τοῦ πεζεῦσαι τὸ φοσσάτον ἀπερχόμενος ὁ τῆς
βίγλη:ς μέγας ὁρουγγάριος χαθίστησι τὸ λεγόμενον
ἡμεροδίγλιον,. ὡς παρὰ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου
προφετόχθη. Καὶ οἱ μὲν ἡμέρας βιγλίσοντες ἀπέρ.
χονται εἰς τὴν βίγλαν αὑτίχα (ἀπέρχεαθαι δὲ σύνη-
θές ἐστι φοσσάτον ἑλαφρὸν διὰ τὸ τόξα φέρειν αὖ-
τούς) ol καὶ οὐδαμῶς χατὰ τὴν νύχτα βιγλίζανσι),
πρὸς δὲ τοὺς αὐτὸν «by καιρὸ» τῆς νυχτὸς βιγλίσον-
τας ἀπερχόμενος οὗτος δὴ ὁ μέγας δρουγγάριος πρὸ
τῆς τοῦ δειλινοὺ ὥρας λέχει οὕτως * «€ Αρχοντες,
ἐτοιμάσθητε, δειπνήσατε, xal δότε εροφἠν τοῖς [m
ποις. 2 Καὶ ὅταν ὁ τεταγµένος παὶ πρέπων» τλς
βίγλης Ελθῃ χαιρὸς, ἐχδάλλει τούτους τοῦ στρατο-
πέδου. Ἔπειτα εἰ μὲν ὁ µέγας δοµέστιχος ἐθελήσῃ,
ἀπέρχετας xaX ἵστησι «εούτους δι ἑαυτοῦ, ὅκου ἂν
διαχρίνοι * εἰ δὲ pij, ἀνατίθησι τῷ µεγόλῳ ὄβουγγα-
ρίῳ τὸ περὶ τούτου, ὃς καὶ ὑπηρετεῖ τοῦτο ἀντ αὑ-
τοῦ. Ὄφεβει δὲ οὗτος ἁπέρχεσθαι πρὸ; τὴν εἰρη-
µένην τῆς ννκτὸς βίγλαν καὶ ὀπιτηρεῖν xoà àvaxpt-
νειν αὐτὴν. Καὶ εἰ μὲν ἐγγός ἐστι πολεµίων, οὖχ
ἅπαξ µόνον, ἀλλὰ καὶ Bl; εἰ δ' ἀνέσεως εἴη καιρὸς,
ἅπας τοῦτο Tcl.
Ὅ à μέγας ἀδνουμιαστὴς τοῦ φοσσάτον Gbvou-
µιαζομένου παρὰ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου πάρεστι
μὲν καὶ αὑτός * ἐὰν δέ τινες ὧὥσιν ἀπὸ τούτων στε-
βούµενοι ἁλόγων f) ὁρμάτων τινῶν, ἀπογραφόμενος
οὗτος τὰ λείποντα ἐπιμελεῖται ἀναπληροῦσθαι
ταῦτα.
Πάντες μὲν οὖν, χαὶ αὐτοὶ οἱ τοῦ βασιλέως υἱοῖ,
βιγλίζουσι μετὰ τῶν ὑπ) αὗτοὺς,. ὁ δὲ μέγας δοµέ-
στιχος οὐδαμῶς. Ἡ δὲ αἰτία ἐστὶν αὕτη, ὅτι ἑχά-
στου μὲν τῶν ἀρχόντων µέρος φοσσάτου ὄντος,
ἄρχοντος τοῦ μεγάλου ξοµεστέχου καθόλου, χχθὰ
εἴρηται, δεῖ παρεῖΐναι διὰ τοῦτο τοῦτον ἀεὶ ἐν παντὶ
τῷ φυσσάτῳ διατάττοντα πάντας, ἵνα μὴ ἐφέδου πο-
Ἠεμίων Ὑενομόνης, εἰ τύχοι, χωρὶς ἠγεμόνος τὸ χα-
101 DE OFFICIIS CPOLITANIS, — CAP. XVII. 104
θόλου στράτευμα εὑρεθῇ. Διά τοι τοῦτο xal τοῦ A grnera!i duce careat. Quamobrem absente iinpera-
βασιλέως ἀποδημοῦντος ὁ µέγας δοµέστικος tv ᾧ
τόπῳ ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ φοσσάτον εὑρίσκεται.
Απὸ τοῦ χούρσου πρῶτον μὲν δίδοτα. d πεντᾶ-
potpla λόγῳ τοῦ βασιλέως, δεύτερον ἀπὸ «79. καθό-
λου φοσσάτου λόγῳ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου, τρίτον
δὲ λόγῳ τῶν μερικῶν κχεφαλάδων, ἀφ᾿ οὗ μέρους
ἕχχατος ἄρχει.
"Eáv τινα ἀπὸ τῶν ῥογατόρων στρατιωτῶν ἄπαιδα
cuu] τελευτῆσαι, τὸ τοῦ πολέμου ἄλογον ἑχείνου
χαὶ τὰ ἅρματα πρὸς τὸν pav δοµέστιχον χοµί-
ζονται.
El δεῄσει διελθεῖν τὸν μέγα» δαµέστικον elo ἦγε-
μονίαν τινὸς τῶν ἀρχόντων, τὸ ἐχεῖαε φοσσάτον
τοῦτον ἐρωτῶσαι, xal πρὸ τῆς ἑαντῶν πεφαλῆς τὸ
τί γενέσθαι δεῖ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 12.
Περὶ στεφηφορίας βασιέως.
Too μέλλαντος στεφθήσεσθαι κατὰ τὴν mph τῆς
ἡμέρας ἐχείνης ἑσπέραν εἰς τὸ μέγα παλάτιον Épyo-
µένου μετὰ τῶν ἀρχόντων xal τῶν ἄλλων οἰχειακῶν
αὐτοῦ χαὶ διανυχτερεύοντος, διαλαμπούσης ἡμέρας
συναθροίξονται ix npwtaq εὐθὺς ol τε ἀξιώματα
ἔχοντας χαὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἄρχοντες, τὸ φοσσάτον
τε xal τὰ λοιπὺν ἅπαν πληθος τῆς πόλεως πανδη-
pef. Περὶ δὲ ὥραν τῆς ἡμέρας ταύτης δευτέραν
ἀπέρχεται μὲν ὁ νέος βασιλεὺς εἰς τὴν ἁγίαν Σο-
φίαν, εἰθισμένον δὲ ὃν τὴν τῆς αὐτοῦ πἰστεως ὁμο-
λογίαν οἰχείαις χερσὶν ἑγγράφως παραδιδόναι, ποιεῖ
τοῦτο οὕτως. «€ Ὅ δεῖνα ἓν Χριστῷ τῷ θεῷ πιστὸς
βασιλεὺς καὶ αὑτοχράτωρ ᾿Ῥωμαίων -οἶχείᾳ ᾿ χειρὶ
προέταξα. » Οὕτω μὲν ὁ στεφανωθεὶς τῆς ἑαυτοῦ
Ἀροτάσσων ὁμολογίας Ὑράφει. "Av δὲ uo αὐτῷ f,
εἰ μὲν ἑνδίδωσιν ὅ πατῇρ, γράφει καὶ αὐτὸς mpo-
τάσσων οὕτως, Ίτηι, «Αὐτοχράτωρ Ῥωμαίων.» εἰ δ’
o0, « Πιστὸς ἓν Χριστῷ τῷ θεῷ βασιλεὺς Ῥωμαίων
ὁ δεῖνα. » .
ε Πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα παντοχράτορα,
πο:ητὴν οὐρανοῦ xal γῆς, ὁρατῶν τε πάντων xol
ἀοράτων, » xai τὸ λοιπὸν τοῦ ὅρου εῆς πίστεως µέ :
χρι τέλους. Κἄὶ μετὰ τοῦτο. € "Ett. στἐργω xal
ὀμολογῶ καὶ βεθαιῶ τὰς ἀποστολιχὰς καὶ θείας π;-
ῥαδόσεις, ἀλλὰ μὴν καὶ τὰς διατάξεις χαὶ διατυπώ-
σεις τῶν Q' οἰκουμενιχῶν συνόδων xgl τῶν xazà p
χαιροὺς ποπικῶν, ἔτι δὲ xal τὰ προνόμια xal ἔθιμα .
τῆς ἁγιωτάτης μεγάλης τοῦ 8sov Ἐκχλησίας. Προσ-
έτι γε μὴν βεθαιῶ xat στέργω ὅσαπερ ἑδογμάτι-
σαν xat ἐθέσπισαν ol xazX τόπους ἁγιώτατοι Πατέ-
psc ἡμῶν ὀρθῶς xal κανονικῶς xal ἀνεπιλήπτως.
Ὡσαύτως ὑπιαχνοῦμαι ἐμμένειν xat διηνεχῶς εὑ -
ῥίσχεσθαι πιστὸς xal Υνῆσιος δοῦλος χαὶ υἱὸς τῇ;
ἁγίας "Exx)nolac * πρὸς τούτοις εἶναι καὶ δεφένσωρ
χαὶ ἐχδιχητὴς αὐτῆς, xal εἰς τὸ ὑπήχοον εὐμενῆς
xai φιλάνθρωπος xatà τὸ εἰχός τε xal πρέπον, xal
ἀπέχεσθαι φόνων xa* ἀχρωτηριασμῶν xal τῶν ὁμοίων
τούτοις χατὰ tb δυνατὸν, κατανεύειν τε εἷς πᾶσαν
ἀλήθειαν xat διχαιοσύνηύ. Καὶ ὅσα ἀπεθάλοντο xal
ἀνεθεμάτισαν οἱ ἅγιδι Πατέρες, ἀπηδάλλομαι xat
tore tenet ille in exercitu loeum, quem inperator
teneret, si adesset.
Ex spoliis primum quidem quinta pare datur
imperatori, secundo ab universo exercitu magno
domestico, tertio particularibus capitaneis seu du-
cibus a perücularibus turmis, quibus quilibet pra-
est.
Si quis ex stipendiariis militibus moriatur sine
liberis, equus, quo ille in bello utebatur, et arniaad .
magnnm domestieum deferuntur,
Si oporteat magnum domesticum per alicujus
procerum praefecturam transire, qui ibi reperitur
exercilus eum prius quam suum ducem interrogat,
quid faeto sit opus.
&6 CAPUT XVH.
.De coronatione imperateris,
Qui coronandus est, is pridie ejus diri circa ve-
speram venit ad magnum palatium cum principibus
sliisque familiaribus suis, ibique pernoctat. Iluce-
scente die congregantur statim sub diluculum qui in
dignitate constituti sunt, et omnes alii procere*,
exercitus el reliqua civitatis promiscua multitudo,
Circa horam secundam) abit junior imperator ad
Sanctam Sophiam. In more autem positum est ut
tradat propria manu scriptam fidei suze confessio-
nem, Quod hunc in modum facit : «Ego N. in Chri-
$10 Deo nostro fidelis rex et imperator Romanorum
propria mann hsc przmisi ac prescripsi. » Sic
quidem jam coronatus imperator fidei süz confes-
sionem prascribens auspicatur. Si vero filium ha-
beat, przfigit et ipse eonfessioni suse illud: « 1m-
perator Romanorum, »si pater. concesserit : si ti-
ntts, iatud soluminodo preflgit : « Fidelis in Christo
Deo nostro Roroanorum rex Ν. »
t Credo in Deum, Patrem omnipotentem, faotorem
ecli et terrse, visibilium omnium et invisibilium,» ct
reliquasymboli apostoliel, vsquead flnem. «Preetcerca
amplector, confiteor et approbo apostolicas et divi- :
nas traditiones. Insuper ctiam constitutiones et de-
nitiones septem 8/7 ccumenicarum synodorum,
et localium, que teinpore suo. celebratze suut? ad
hae etinm privilegia et consuetudines sanctissima
mesgnz Dei Ecclesi». Pricterea. contirmo et amplc-
ctor quaéeunque statuerunt et. definierunt diversis
locis sanctissimi Patres nostri recte, canonice ct
inculpate. Similiter promitto me perpetno mansu-
rum lidelem servum et genuinum filium sanct:e Ec-
clesizx ; ad hae defensorem et «indicem ejus, elemen-
tem insuper futurum et bumanum erga subditos,
quatenus zequitas et decentia. id. sinent. Abstinebo
etiam a ezdibus et mutilationibus et id genus aliis,
quantum fleri poterit; omnemque veritatem et ju-
stitiam sequar; et quizeuique repudiarunt et ana-
thematizarunt saneti Patres, ipse etiam repudio ct
anathematizo, et assentior tota mente, anima it
———
*
103
CODINI CUROPALAT/£
104
corde geo supradieto saneto Symbolo. Hiec omnia A ἀναθεματίζω καὶ αὐτὸς, xal πιστεύω ὅλῃ µου
me custoditurum promitto coram sajcta Dei catho-
lica Ecclesia. Mense N, dieet indictione N, anno N.
γνώµῃ xa* φυχῇ καὶ χαρδἰᾳ τῷ προειρημένῳ ἁγίῳ
σνμθόλῳ. Ταῦτα δὲ πάντα ὑπισχνοῦμαι φ)λάττειν
ἑνώπιον τῆς ἁγίας τοῦ θεοῦ χαθολικῆς xal ἀποστολιχῆς Ἐκκλησίας. Κατὰ μΏνα τὀνδς, &l, τὰς τόσας, lv
ἡμέρᾳ xaY ἱνδιχτιῶνι τῇδε, τοῦδε τοῦ ἔτους. 2,
Id vero quod initio praescripsit, rursus facte fidei
professioni subscribit, illud nimirum : « N. in Christo
Deo nostro fidelis Romanorum imperator, vel rex
Romanorum, propria manu subscripsi, tradoque
sanctissimo méo domino et eecuipenico patriarchae
domino N. et sanctze, qua cum ipso est, synodo. »
88 Post hzc ascendit imperator ad. triclinium
quod vocatur Thomaites, ad Augusteonem respi-
ciens, ubi universa multitudo plebis cum exercitu
81at.,
Antequam ergo Imperator se conspicieudum prz-
beat, per aliquem de senatu, cui jd imperator prge-
ceperit, jaciuntur in populum ea qua nominantur
epicombia. Quz talia sunt. Frustilla ex pannis rese-
cant, et in quolibet segmento tria aurea, argentea
totidem numismata, et tria ex obolis illigantes pro-
jiciunt in multitudinem. Projiciunt auteni talium fa-
sciculorum tot millia, quot imperator preceperit.
Cousuetudine receptum est ut hujusmodi epicombia
jaciantar in atriis Magnis Ecclesis, nempe in prz-
dicto Augusteone, stante eo. qui projicit in Augu-
steonis gradibus.
Post liaec novus imperator in scuto sessitans tol-
litur in alium, Οἱ ab universa multitudine iufra
stante conspicitur. Tepent vero priores partes clypei
imperator parehsque renuntiati, si adhue sit iu. vi-
vis, et patriarcha. Partes a. ]atere et retro tenent
qui dignitate precipua excellunt, videlicet. despotze
εἰ 8ebastocratores, si fuerint. Sin minus, munus
hoc obcusnt prastantiores et nobiliores ex proceri-
bus. Si non superest novi imperatoris pater, ante-
riores partes clypei tenet excellentior ex illis qui
in dignitate sunt, aut aliquis ex proceribus cum
patriarclia. Partes posteriores tenent quos jam antea
commenmoravimaus.
89 Populo et univerao exercitu faustis accla-
mationibus personante, descendit de scuto, ducitur-
*O δὲ προτάσσων, toUt' αὐτὸ πάλιν xal μετὰ τὴν
τῆς πίστεως ἔχθεσιν ὑποτάδσων γράφει, ἤγουν τὸ,
ε Ὁ δεῖνα ἓν Χοιστῷ τῷ θ:ῷ πιστὸς βασιλεὺς καὶ aó-
τοχράτωρ Ῥωμαίων, ἢ βασιλεὺς Ῥωμαίων , οἰχείᾳ
χειρὶ ὑποτάξας παραδίδωμι τῷ παναγιωτάτῳφ µου
δεσπότη καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχη χυρῷ.... xal
μετ) αὐτοῦ θείᾳ xai ἱερᾷ συνόδῳ.)
Μετὰ τοῦτο τοίνυν ἀνέρχεται ἐπὶ τὸν ερίχλινον
«ὃν λεγόμενον θωμᾶῖτην , πρὸς τὸν Αὐγουστεῶνα
B ἀφορῶντα, ὅπου τὸ πλῆθος ἅπαν ἴσσαται μετὰ τοῦ
φοσσάτου.
Πρὸ τοῦ φανῆναι οὖν αὐτὸν διά τινος τῶν συγχλη- .
τιχῶν, ᾧ ἂν ἐπιτάξοι ὁ βασιλεὺς, ῥίπτονται εἰς τὸν
λαὺν ἃ λέγονσιν ἐπιχόμδια. "Έστι δὲ τοιοῦτον.
Τμήματα £x πανίων χόπτοντες, xai Ev ἑχάστῳ τµή-
µατινοµίσµατα χρυσᾶ μὲν τρία ἀργυρᾶ δὲ τοσαῦτα
καὶ τρία ἐξ ὁδολῶν περιδήσαντες, ῥίπτουσιν εἰς τὸ
πλῆθος. ᾿Ῥίπτουσι δὲ τοιούτους ἁἀποδέσμους ἀριθμὸν
χιλιάδων ὅσον ἂν προστάξοι ὁ βασιλεύς. Εἰθισμένον
δὲ ἐστι ῥίπτειν τὰ τοιαῦτα ἐπιχόμδια ἐν τοῖς προ:
αυλίοις τοῦ τῆς μεγάλης ἐκχλησίας ναοῦ, ἤγουν ἐν
ᾧ εἴρηται Αὐγουστεῶνι, ἱσταμέν.υ τοῦ ῥίπτοντος
ἑπάνω τῶν τοῦ Αὐγουστεῶνὸς βαθμίδων.
Μετὰ δὲ τοῦτο ὁ νέος βασιλεὺς ἐπὶ σχουταρίου
χαθεσθεὶς ἑπαίρεται εἰς ὕψος, xal φαίνεται πᾶσι
τοῖς χάτωθεν ἱσταένοις πλήθεσιν. Κατέχουσι δὲ τὰ
μὲν ἔμπροσθεν τῆς ἀσπίδος αὑτός τε 6 βασιλεὺς καὶ
πατὴρ τοῦ ἀναγορευομένου, ἐὰν Qv fj, xol ὁ πα-
τριάρχτς , τὰ δὲ ἐκ πλαγίων χαὶ ὄπισθεν οἱ ἐν
ὀξιώμασιν ὑπερέχοντες, ἤγουν δεσπόταί xol σεθα-
στοκράτορες, ἐὰν ὥσιν' εἰ δὲ μὴ, οἱ κρείττονες xai
εὐγενέστεροι τῶν ἀρχόντων. El 8 οὐχ ἔστι πατὴρ,
τὰ μὲν τῆς ἁσπίδος ἔμπροσθεν ὁ ἐντιμότερος τῶν
ἁξ ωματικῶν ἢ τῶν ἀρχόντων μετὰ τοῦ πατριάρ-
χου, τὰ δέ ve ὄπισθεν, οὓς εἴπομεν.
Ἐπευφημίσαντος δὲ τοῦ λαοῦ xal φοσσάτου παν-
τὸς χατέρχεται μὲν ἀπὸ. τοῦ σχουταρίου, ἄγεται δὲ
que ad Sanctz Sopbic templum, in quo coronandus D) εἰς τὸν τῆς ἁγίας Σοφίας ναὺν, ὅπου δεῖ αὐτὸν καὶ
est, Est. autein. ibi hunc in usum lignes zdicula
exstructa, in qua novum imperatorem introductum
induunt sacco et diademate, episcoporum benedic-
tione prius consecratis. ln capite .non fert. certum
quid ac definitum , sed vel sertum, vel quid aliud
arbitratu suo. llis peractis liturgia peragitur. Porro
prope sedieulam illam ligneam, de qua jam diximus,
zlificata est lignea. anabathra pannis rubris vestita
in qua pro numero imperatorum ponuntur aurei
throni, at non tales quales suut οί imperatorum
throni, sed adeo excelsi ut habeant quatuor vel
quinque gradus, in quibus egressiex lignea sedicula
j'peratores, si non unus sed plures fuerint, resi-
deut. Ascendunt et cum illis dominae uxores eorum
/
στεφθἠσεσθαι. "Ynápyev δὲ ἐχεῖσε προκατεσχευα-
σµένον ξύλινον οἴκημα μιχρὸν ἕνεχα τῆς χρεία;
ταύτης» el; 6 ξύλινον οἴχημα εἰσάγοντες τὸν νέον
βασιλέα ἐνδύουσι τὸν cáxxov χαὶ «5 διάδηµα, εὖλο-
γούμενα ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων, Ἐπὶ δὲ τῆς χεφαλΏς
αὐτοῦ οὐ νενοµισµένον τι φορεῖ, ἀλλ d] στέφανον
1| ἕτερον ὅ τι ἂν δόξῃ. Τούτων δὲ γινοµένων τελεῖ-
ται ἡ λειτουργία. Πλησίον 6b οὗ εἴπομεν Εξυλίνου
οἰχήματος χατασκευάζεται ix ξύλων ὁμοίως xol.
ἀναδάθρα, xat ἐνδύουσι ταύτην πἀντοθεν διὰ β)λα-
τίων ἑρνθρῶν. Ἑπάνω δὲ ταύτης τίθενται χατὰ τὸν -
ἀριθμὸν τῶν βασιλέων Üp^vo. χρυσοῖ, οὐ τοιοῦτοι
t ὁποῖοί εἶσι χαὶ ἄλλοι θρόνοι τῶν βασιλέων, ἆ λὰ
τοσοῦτον ὑψηλοὶ ὥστε ἔχειν βαθμίδας 0 fj καὶ ε’.
105
DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. XVIT.
14Η
Ἐφ' οὓς ἐξερχόμενοι ἀπὲ τοῦ ξυλίνου οἰκήματος οἱ Α qua et ipse in aliis thronis sedentastantibus supra -
βαειλεῖς, ἐὰν μὴ εἷς, χαθὼς εἴπομεν, ἀλλὰ πλείους
ὧσ:ν, χαθίζουσιν. Αναδαίνουσι δὲ καὶ µετ) αὐτῶν
xat αἱ δέσποιναι al 'υναῖκες αὐτῶν, xal χαθίζουσιν
dexspotis et reginis. Mater igitur renuntiati imperas
toris jam olim coronata gestat coronau ΦΗΔΗ), noya
yero imperatrix sertum.
καὶ αὐταὶ ἐφ᾽ ἑτέρους θρόνους, παρισταμένων ἄνωθεγ τῶγ δεσποτῶν καὶ τῶγ βᾳσιλιασῶν, ἡ μὲν οὗ
προεστεµµέγη x3l µήτηρ του ἀγαγορενομένοι φοροῦσα καὶ τὸ ἑαυτῆς στέµµα, ἡ δὲ vía βασιλὶς qu
(92:2 σ:έφανον.
Της οὖν θείας, ᾧ, εἴπομον, τελρυµένης λειτουβ”
γίας, πρὸ τοῦ τρισαγίυυ Όμνου ἐξερχόμενος ὁ πα-
τριάρχτς τοῦ βήματος ἀναδαίνει ἐπὶ τὸν ἄμδωναᾳ,
xai µετ᾽ αὐτοῦ οἱ ἐντιμότεροι τῶν ἁρχόντων τῆς
ἐχχλησίας. τὰς lepág αὐτῶν φοροῦντες στολάς.
Σιωπῆς δὲ μεγάλης xol Πρεμίας Υινοµένης ἐν τῷ
ναῷ, πέµπων ὁ πατριάρΊης προτκαλεῖται τοὺς Ba-
σι,εἷς, οἵτινες κα' ἔρχονται ἐπὶ τὸν ἄμδωνα, ὅπου
6 πατρ'άρχης ἐστίν. Ἐλθόντων δὲ ἁγαγινώσκει οὗ-
τος τὰς ἐπὶ χρίσει βαση. έων συντεθε. µένας εὐχὰς,
τὰς μὲν μυστικῶς τὰς δὲ κφὶ ἐχφωνῶν, ἰχετεύει δὲ
καὶ «ὐμενίζει τὸν Θεὸν ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος χρισθή-
σεσθα: βασιλέως. Μετὰ δὲ ταῦτα ἑπαίρει μὲν ὁ νέος
βασιλεὺς ὅ τι ἂν φορῇ ἐπὶ χεφαλῖς, εὐθὺς δὲ πάν-
τες ὅσοι εὑρίσκονται ἓν τῷ γαῷ ἀποχαλύπτοψσι τὰς
Χεφαλὰς ἵστανται. Ὁ δὲ πατριάρχης χρίει στα.-
ροειδῶς *hv κεφαλην τοῦ βασιλέως τῷ θείῳ µύρῳ,
br: vov µεγάλῃ τῇ φωνῇ τὸ «"Avqtoc.» Οἱ δὲ ὄντες
ἓν τῷ ἄμδωνι πάντες περὶ τὸν πατριάρχην, δ:αδεχό.
µενοι τὴν φωνὴν, λέγουσι xgY αὐτοὶ ix τρίτου τὸ
Άγιος.» Ομοίως δὲ xai τὸ λριπὸν τοῦ λααῦ πλήθο;
&x τρίτου λέχει τὸν αὐτὸν λόγο».
Dum igitur, ut diyimus, diyina lityrgia ορ]είση -
tur, apte hymnum tiisagium egreditur patriarcha
ex tabernaculo, et ascendit in ambonem, et eni
Mio digniores ex ecclesise proceribus, sacris anicj|
stolis. Magno autom gilentio facte gt quiete orta ii
' templo, misso quopiam vocat patriarcha imperatores.
qui in ambonem ad patriarcham. venient, Quibuq
p praesentibus legit patriarcha ad uuctiqnem impe: 8-
lorum compositas preces, partim Laciie, partim cl3
ra voce : supplicat autem Deu pro ijlo qui in jmpae
ratorem inungendus est, eunjqge e:deai propitit
reddere studet. Posthec (ο novys imperato"
capitis tegumentum, | qualecunque.— illud fuerit.
E vespigio autem, qpotquog in. templb. reperuntu;
apertis c3pitibus astguf. Ap patriarcha czacug
in formaw capu imperatoris divino ungueptg
inungit, accinens elata voce illud : «Sancius.» og
nes porro qui cum patriarcha sunt. in ambgne excie
pienteg vocem eauun! et ipsi tertio illud : «Sayejge
Quos süpiliter reliqua popult. mul:itulo &ybps
sequitur, ter illud :« Sanctus, » a-Iutodula fes,
Μετὰ δὲ ταῦτα, εἰ xal τινες λῤγουσιν ὅτι ἐπὶ src C Posta, licet. siut qui tradant. Stemma eu For
ἁγίας τραπέζης χεῖτφι τὸ ozéppa τοῦ focufes,
ἁλλ᾽ οὐχ ἔστι τοῦτο" ἑντὺς δὲ του ἁγίου βήματος
κρατούµε΄ον ὑπὸ διακόνων τὰς ἱερὰς φορούντων
οτυλὰς ἄγεται ἐπὶ τὸν ἄμθωνα.
El o0», ὡς προείποµεν, πάρεστιν ὁ βασιλεὺς xal
πατὶρ αὐτοῦ, αὐτός τε καὶ ὁ πατριάρχης λαθόντες
τὸ στέµµα ἐπιτιθέαφσι τῇ κεραλῇ τοῦ νέου βασιλέως,
καὶ ἔχ ωνεῖ ὁ πατριάρχης τὸ «Δξιος.» Ei δὲ οὐκ
ἔστι πατὲρ αὐτοῦ, πο:εῖ τοῦτο μόνος ὁ πατριάρχη:.
"Qsrep δὲ πρότερον àv. τῇ τοῦ μύρου τὸ «Ἅγιος, )
ὃ,οδε(όµφνοι, ὀμρίως xat ταύτην τὴν φμγὴν οἱ ἐπὶ
ἅμρω.οςι καὶ τὸ Lo. f5v τοῦ λαου πλῆθος βρῶσιν iy
τρἰτου τ) «" Agto;.» Είτα ἀναγινώσχει πάλιν ὁ πατρι-
άρχτς εὐχὰς, χαὶ χατέρχεται ὁ βασιλεὺς τοῦ ἅμέω-
ronam imperatoris in sancta mensa repositum ὀβ4Λ.
id tamen secus est, quia inira saucium — taberiggit-
luin tenetur 3 diaconis sacrag vestes fcreniibus, dg:
portaturque in amboneip.
Sj igitur, ut anteg dictum, adgst imperglor pag:
ejus, ipse et patriareha acceptum stemma iupp
pupnj novi in. peratoris capiti, patriarcha illnd inpj:
nente : «Dignus. » Si paigr uou adsit qut eligi nj.
supers.4, 9]. solus patrigrpha hoc. facit, Quemgd-
modum vero antea in imperatoris unctione i|li qui
in ambone stabsny et tota τι Jiqua cog ϱ idlud:(Sapcg
tus pter ingonabanj, ita et nuuc. ler recipunt μη;
«Dignus. ». Deinde paviarcha iterum reciigt preces,
descenditque imperator ex: anibone, nom. ea parte
νος, οὐκ bx τοῦ µέρου; pévtot οὗπερ ἀγῶλθεγ, foc D qua ascendit, ea scilicet qua: ad. Speciosas portas
τοῦ πρὸς τὰς Ὡραίας πύλας ὁρῶντος, ἀλλ ἐκ τοῦ
ἑτέρου τοῦ πρὸς τὸν σωλέαν καὶ τὸ ἅγιον βῆμα.
Ἐὰν οὖν συμθῇ uh ἔχει κατὰ τὸν χαιρὺν ἐχεῖτ
vov Ἰυναῖχα τὸν βασιλέα, εὐθὺς μετὰ τοῦ κατελ-
θεῖν τοῦ ἄμβωνος ἀνέρχεται πάλιν εἰς ἀναθάθραν
. xai καθίκει ἐπὶ τοῦ 0ρόνον εἰ ῥὲ ἔχει γυναῖχα,
πᾶσά ἐστιν ἀνάγχη στεφθῖῆναι τότε καὶ αὐτὴν. Γί-
νεται δὲ xat τοῦτο οὕτως.
Ἡ μὲν προβεστεμµέ»Ἡη xoY µήτηρ τοῦ γέου βαφι-
Mex, ζῶντος phy τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς xai βασιλέως,
φοῦ πατρὸς δὃηλονότι τοῦ νέου βασιλέως, ἵσταται
ατεφηφιροῦσα, χατέχουσᾳ τῇ χειρὶ Batov χρυσοῦν,
ἔχον τε ἀπὸ τῆς xopyqhs καὶ χάτωθεν 520v. σπιθᾳ:
puelov μῆχος µαργαβ!τάρια xxt λιθάριᾳ ἐμπεπηγ-
Ρατκοι, Ga. CLVII.
respicit, sed ey allera soles ej sancto tabernacula
obversa.
Si igitur ep jemporeimperator gecdum uxoratus
sif, statim post descensum ex ambone ascendit
Furgus ju anabatbram, seu. tabulatum, etsedej ig
lirono suo. Si jam uxorem habeat, plane nepes-
sarium és) uL. ep ipsa cpropejur ; quod fit hung it
modum.
Imperatrix prius coronata et maler nori jmperas
toris, si yivat adhuc maritus ejus imperatop ef
parer novi imperaipris, stat. stemmate fonspi« vj, ι
jrneng gareum ramum (scepirum da. dictga), l3 -
benlem 3 vertjce usque ad jimum, quàsi jp igngl-
judipem. spitha:mg: margaritas et unigues jp prpen
i i;
*
100
CODINI CUROPALAT.E
104
corde geo supradicto sancto Symbolo. Hic omnia A ἀναθεματίζω xol αὐτὸς, xal πιστεύω δλῃ µου
me custoditurum promitto coram sancta Dei catho-
lica Ecclesia. Mense N, dieet indictione N, auno N.
γνώμ]ῃ καὶ φυχᾖ καὶ χαρδίᾳ τῷ προειρηµένῳ ἁγίῳ
σνμθόλφ. Ταῦτα δὲ πάντα ὑπισχνοῦμαι φυλάττειν
ἐνώπιον τῆς ἁγίας τοῦ θεοῦ χαθολικῆς xal ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Κατὰ μῆνα τόνδς, tl, τὰς τόσας, kv
ἡμέρᾳ χαὶ ἱνδικτιῶνε τῇδε, τοῦδε τοῦ ἔτους. »,
Id vero quod initio praescripsit, rursus facte fidei
professioni subscribit, illud nimirum : « N. in Christo
Deo nostro fidelis Romanorum imperator, vel rez
Romanorum, propria manu subscripsi, tradoque
sanctissimo meo domino et ccimenico patriareha
domino N. εἰ sauclze, quae cum ipso eet, synodo. »
$88 Post hzc ascendit imperator ad triclinium
quod vocatur Thomaites, ad Áugusteonem respi-
ciens, ubi universa multitudo plebis cum exercitu
$tat.
Antequam ergo imperator se conspiciendum prz-
beat, per aliquem de senatu, cui id imperator pie-
ceperit, jaciuntur in populum ea qux nominantur
epicombia. Quse talia sunt. Frustilla ex pannís rese-
cant, et in quolibet segmento tria aurea, argentea
totidem numismata, et tria ex obolis illigantes pro-
jiciunt in multitudinem. Projiciunt autem talium fa-
sciculorum tot millia, quot imperator pracepertit.
Cousuetudine receptum est ut hujusmodi epicombia
jacíanter in atriis Magnz Ecclesiz, uempe in pra-
dicto Augusteone, stante eo. qui projicit in Áugu-
sieonis gradibus.
Post hac novus imperator in scuto sessilans tol-
litur in allum, οἱ ab. wniversa. multitudine iufra
stante conspicitur. Tenent vero priores partes clypei
imperator parehsque renuntiati, si adhue sit iu. vi-
vis, et patriarcha. Partes a. ]atere et retro tenent
qui dignitate praecipua excellunt, videlicet despotze
et 8gebastocratores, si fuerint. Sin minus, munus
hoc obeunt prastantivres et nobiliores ex proceri-
bus. Si non superest novi imperatoris pater, ante-
riores partes clypei tenet excellentior ex illis qui
in dignitate sunt, aut aliquis ex proceribus cum
patriarclia. Partes posteriores tenent quos jam antea
commemoravimmns.
89 Populo et univerào exercitu faustis accla-
mationibus personante, descendit de &cuto, ducitur-
Ὅ δὲ προτάσσων, τοῦτ) αὐτὸ πάλιν καὶ μετὰ τὴν
τῆς πίστεως ἔχθεσιν ὑποτάδσων γράφει, ἤγουν τὸ,
ε Ὁ δεῖνα ἓν Χοιστῷ τῷ 8:ip πιστὸς βασιλεὺς καὶ αὐ-
τοχράτωρ ᾿Ῥωμαίων, 3) βασιλεὺς Ῥωμαίων , οἰχείᾳ
χειρὶ ὑποτάξας παραδίδωμι τῷ παναγιωτάτῳ µου
δεσπότῃ καὶ οἰκονμενικῷ πατριάρχῃ Χχυρῷ.... xai
μετ) αὐτοῦ θείᾳ xai ἱερᾷ συνόδῳ.ν
Μετὰ τοῦτο τοίνυν ἀνέρχεται ἐπὶ τὸν τρίχλινον
«bv λεγόμενον Θωμᾶῖτην , πρὸς τὸν Αὐγουστεῶνα
B ἀφορῶντα, ὅπου τὸ πλΏῆθος ἅπαν ἵσσαται μετὰ τοῦ
φοσσάτον,
Πρὺ τοῦ φανῆναι οὖν αὐτὸν διά τινος τῶν συγχλη- .
τικῶν, ᾧ ἂν ἱπιτάξοι ὁ βασιλεὺς, ῥίπτονται εἰς τὸν
λαὺν ἃ λέγονσιν ἐπιχόμδια. "Ἔστι δὲ τοιοῦτον.
Τμήματα Ex πανίων χόπτοντες, xai Ev ἑκάστῳ τµή-
µατι νομίσματα χρυσᾶ μὲν τρἰα ἀργυρᾶ δὲ τοσαῦτα
xai τρία ἐς ὁδολῶν περιδῄσαντες, ῥίπτουσιν εἰς τὸ
πλῆθος. ᾿Ῥίπτουσι δὲ τριούτους ἀποδέσμους ἀριθμὸν
χιλιάδων ὅσον ἂν προστάξοι ὁ βασιλεύς. Εἰθισμένον
δὲ ἐστι ῥίπτειν τὰ τειαῦτα ἐπιχόμδια ἓν τοῖς προ.
αυλίοις τοῦ τῆς μεγάλης ἐκχλησίας ναοῦ, fyouv ἐν
ᾧ εἴρηται Αὐγουστεῶνι, ἱσταμέν.υ τοῦ ῥίπτοντος
ἑπάνω τῶν τοῦ Αὐγουστεῶνος βαθμίδων.
Μετὰ δὲ τοῦτο ὁ νέος βασιλεὺς ἐπὶ σχουταρίου
χαθεσθεὶς ἑπαίρεται εἰς ψος, καὶ φαίνεται πᾶσι
τοῖς χάτωθεν ἴστα ένοις πλήθεσιν. Κατέχουσι δὲ τὰ
μὲν ἔμπροσθεν τῆς ἀσπίδος αὐτός τε ὁ βασιλεὺς χα)
πατηρ τοῦ ἀναγορευομένου, ἑὰν ζῶν f, καὶ ὁ πα-
τριάρχτς , τὰ δὲ Ex πλαγίων χαὶ ὄπιαθεν οἱ ἓν
ἐξιώμασιν ὑπερέχοντες, Ίγουν δεσπόταί xo σεθᾳὰ-
στοχράτορες, ἐὰν ὥσιν' εἰ δὲ μὴ, οἱ χρείττονε; xai
εὐγενέστεροι τῶν ἀρχόντων. El δ᾽ οὐκ ἔστι πατὴρ, ᾿
τὰ μὲν τῆς ἀσπίδος ἔμπροσθεν 6. ἐντιμότερος τῶν
ἁξ.ωματικῶν f| τῶν ἀρχόντων μετὰ τοῦ πατριάρ-
χου, τὰ δέ ve ὄπισθεν, οὓς εἴπομεν.
Ἐπευφημίσαντος δὲ τοῦ λαοῦ xal φοσσάτου παγ-
τὸς χατέρχεται μὲν ἀπὸ. τοῦ σχουταρίου, ἄγεται δὲ
que ad Sancta Sophiz templum, in quo coronandus D) εἰς τὸν τῆς ἁγίας Σοφίας ναὺν, ὅπου δεῖ αὐτὸν xai
est. Est. autem. ibi bunc in usum lignes zdicula
exstrucia, in qua novum imperatorem introductum
induunt sacco et diademate, episcoporum benedic-
tione prius consecratis, ln capite .non fert. certum
quid ac definitum , sed vel sertum, vel quid aliud
arbitratu suo. llis peractis liturgia peragitur. Porro
prope sedieulam illam ligneam, de qua jam diximus,
zlificata est lignea. anabathra panuis rubris vestita
in qua pro numero imperatorum ponuntur aurei
Uhroni, at non tales quales sunt ali. imperatorum
ihroni, sed adeo excelsi ut habeant quatuor vel
quinque gradus, in quibus egressiex lignea zedicula
jiperatores, si non unus sed plures fuerint, resi-
deut. Áscendunt et cum illis dominge uxores eoruni
/
στεφθήσεσθαι. ᾿Υπάρχει δὲ bxselae προχατεσχευα-
σµένον QUÀtwoy οἴχημα μιχρὸν ἕνεκα τῆς χρεία;
ταύτης" εἰς ὃ ξύλινον οἴχημα εἰσάγοντες tbv νέον
βασιλέα ἐνδύουσι τὸν σάχχον xa «b διάδηµα, εὖλο-
Ὑούμενα ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων, Ἐπὶ δὲ τῆς χεφαλῖς
αὐτοῦ οὐ νενοµισμµένον τι φυρεῖ, ἀλλ ἡ στέφανον
ἢ ἕτερον ὅ τι ἂν δόξῃ. Τούτων δὲ γινοµένων τελεῖ-
ται ἡ λειτουργία. Πλησίον 6b οὗ εἴπομεν ξυλίνου
οἰχήματος κατασκευάζεται ix ξύλων ὁμοίως xol.
ἀναδάθρα, xal ἑνδύουσι ταύτην πάντοθεν διὰ βλα-
τίων ἑρυθρῶν. Ἑπάνω δὲ ταύτης τίθενται χατὰ τὸν -
ἀριθμὸν τῶν βασιλέων θρόνοι χρυσοί, οὐ τοιοῦτοι
δὲ ὁποῖοί εἶαι χαὶ ἄλλοι θρόνοι τῶν βασιλέων, ἁ- λὰ
τοσοῦτον ὑψηλοὶ ὥστε ἔχειν βαθμίδας 6 fj xoi ε’,
105
ΡΕ OFFICIIS CPOLITANIS.
— CAP. XVII, TIT
Ἐφ᾿ οὓς ἱξερχόμενοι ἀπὸ τοῦ ξυλίνου οἰκήματος ol Α qua et ips: in aliis thronis sedent astantibus supra -
βαφιλεῖς, ἐὰν pij εἷς, χαθὼς εἴπομεν, ἀλλὰ πλείους
&s:v, καθίζουσιν. ᾿Αναθαίνουσι δὲ καὶ μετ αὐτῶν
xat αἱ δέσπριναι αἱ s vvalxec αὐτῶν, καὶ χαθίζφυσιν
despotis et reginis. Mater igitur renuntiati. imperas
toris jam olim coronata gestat coronam $939), noya
yero imperatrix sertum,
xoi αὐταὶ ἐφ᾽ ἑτέρους θρόνους, παρισταµένων ἄνωβεγ τῶν δεσποτῶν xol τῶγ βασιλιασῶν, $$ pkv οὖν
προεστεμµέγη xal μήτηρ tou ἀγαγορευομένοι Φοροῦσα καὶ τὸ ἑαυτῆς στέμμα, ἡ δὲ yia βᾳσιλὶς qe
p92:a σ:ἐφανον.
Της οὖν θείας, &; εἴπομον, τελουµένης λειτουβ-
Tias, πρὸ τοῦ τρισαγίυυ Όμνου ἐξερχόμενος ὁ πα;
τριάρχτς τοῦ βύµατος ἀναδαίνει ἐπὶ τὸν ἄμδωνα,
καὶ μετ αὐτοῦ οἱ ἐντιμότεροι τῶν ἁρχόντων τῆς
ἐχχλησίας, τὰς ὑερὰς σὐτῶν φοροῦντες στολάς.
Σιωπῆς δὲ μεγάλης xot otia; γινοµένης ἐν τῷ
ναῷ, πέµπων ὁ πατρ.άρ΄ης προτκαλεῖται τοὺς βᾳ-
σι,εἷς, οἵτινες xac ἔρχονται ἐπὶ τὸν ἄμδωνα, ὅπου
6 πατρ:άρχης ἐστίν. Ἐλθόντων δὰ ἁγαγινώσχει οὗ-
τος τὰς bw: χρίσει Bas έων GuvttOe- yévas εὐχὰς,
τὰς μὲν μυστικῶς τὰς δὲ κφὶ ἐχφωνῶ», ἱχετεύει δὲ
xai εὐμενίζει τὸν θεὸν ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος χρισθή-
σεσθα: βασιλέως. Μετὰ δὲ ταῦτα ἑπαίρει μὲν ὁ νέος
βασιλεὺς ó τι ἂν φορῇ ἐπὶ χεφαλῆς, εὐθὺς δὲ πάν-
τες ὅσοι εὑρίσκονται ἐν τῷ yai ἀποχαλύπτοψσι τὰς
χεφαλὰς ἵστανται. Ὁ δὲ πατριάρχης χρίει στα.-
ροειδῶς τὴν χεφαλην τοῦ βασιλέως τῷ θείψ µύρῳ,
ἑπιλέγων µεγχάλῃ τῇ φωνῇ τὸ ε΄ Άγιος.» Οἱ δὲ ὄντες
kv τῷ ἄμδωνι πάντες περὶ τὸν πατριάρχην, δ:αδεχό'
µενοι τὴν φωνὴν, λέγουσι κφὶ αὐτοι ἐκ τρίτου τὸ
« Άγιος.» Ομοίως δὲ xat τὸ λρ.πὸν τοῦ λαοῦ πληθος
&x τρίτου λέγει τὸν αὐτὸν λόγον.
Dum igitnr, ut digimus, divina litprgia celebra.
tur, ante bymoum tiisagium — egreditur. patriarcha
ex tabernaculo, et. ascendit in ambonem, 0 οἱ ου]
illo diguiores eg ecciesie proceribus, sacris anic H
stolis. Magno autom silentio facto gt quiefe orta. ii
templo, misso quopiam vocat pairiarcha imperatoreg.
qui in anibonem ad. patriarcham veniunt, Quibug
p presentibus legit patriarcha ad uactiqnem impe:ga-
forum compositas preces, partim tacite, partiut cl45
ra voce : supplicat autem. Deo pro illo qui in impe:
ratorem inungendus est, eunjque eden propitiugy
reddere studet. Posthec (οἱ novus imperato"
capitis tegumentum, | qualecunque.— illud fuerit,
E vestigio autgm, quotquop in temp. repenruntu,
apertis c3pitibus astgnt. ΑΕ patriarcha — czacig
in formam capup — imperatoris divino ungueptg
inungit, accineus elata voce illud : «Sancius.» oms
nes porro qui cum patriarcha sunt in ambgne excie
piens vocem canun! et ipsi tertio illud : «Sagcjye
Quos siüpiliter reliqua populi: mul:ity:lo aybs
sequitur, ter illud :« Sanctus, » adumodul3nfes,
Μετὰ δὲ ταῦτα, οἱ καὶ τινες Ἀέγουσιν ὅτι ἐπὶ τῆς {ϱ Posphiaec, licet. tut qui tradant. Stemma geu For
ἁγίας τραπέζης κεῖτφι τὸ στέµµα τοῦ βσσιλέως,
ἁλλ᾽ oüx ἔστι τοῦτο: ἐντὺὸς δὲ τοῦ ἁγίου βήματος
κρατούμε'.ο» ὑπὸ διακόνων τὰς ἵερὰς φορούντων
στολὰς ἄγεται ἐπὶ τὸν ἄμθωνα.
El οὖν, ὡς προείποµεν, πάρεστιν ὁ βασιλεὺς xal
φατ}ρ αὐτοῦ, αὐτός τε καὶ ὁ πατριάρχης λαθόντες
τὸ στέµµα ἐπιτιθέασι τῇ κεφαλῇ τοῦ νέου βασιλέως,
καὶ ἐχγωνεῖ ὁ πατριάρχης τὸ «᾿ΑΔξιος.» Ei δὲ οὐχ
ἔστι πατρ αὑτοῦ, πο:αῖ τοῦτο μόνος ὁ πατριάρχη-.
"Qsrep δὲ πρ΄τερον kv τῇ τοῦ μύρου τὸ «Ἅγιος. }
ὃ.σδεχόµανοι, ὁμρίως xai ταύτην τὴν qpvtv οἱ ἐπὶ
ἅμίω.ος, xai τὸ 9. &5v τοῦ )aou πλῆθος βρῶσιν iy
τρίτου v^ « Αξιος.» Εἶτα ἀναγινώσχει πάλιν ὁ πατρι-
άρχης εὐχὰς, χαὶ χατέρχεται ὁ βασιλεὺν τοῦ ἅμέω-
rouam inmperatorig in sancta mensa repositum egsp.
id tamen secus est, quia inira saucium — taberiggit-
lum tenetur a diaconis sacrog vestes ferentibus, dg:
portaturque in amboneinp.
Sj igitur, ut anteg dictum, adest imperator. pate:
ejus, ipse et patrisrcha acceptum. stemma | impo
punp novi in:peraris capiti, patriarcha illud ingj:
nente : «Dignus. » Si paier uon adsit aut «βίο go].
supers. 4, S]. solus patrigrpha hoc. facit, Quemgd-
modum vero antea in imperatoris unctione i[li. qui
in ambone stalisus et tota τι Jiqua cov.g ϱ ilud:(Sapcg
tus pter ingouabanj, ita et nuuc. ler recipunt. μι]
«Dignus. ». Deinde patriarcha iterum reciigj preces,
descenditque jmperator ex: amboue, ΠΟΠ ea parte
νος, DUX Ex τοῦ µέρου; μέντοι οὗπερ ἀγΏλβεγ, ως D qua ascendit, ea scilicet qua ad. Speciosas portas
τοῦ πρὸς τὰς Ὡραίας πύλας ὁρῶντος, ἁλλ᾽ ix τοῦ
ἑτέρου τοῦ πρὸς τὸγ φωλέᾳν καὶ τὸ ἅγιον βῆμα.
Ἐὰν οὖν συμόῇ gf ἔχειν κατὰ τὸν χαιρὺν Lust;
vov γυναῖχα τὸν βασιλέα, εὐθὺς μετὰ τοῦ χατελ-
θεῖν τοῦ ἄμβωνος ἀνέρχεται πάλιν εἰς ἀναθάθραν
. xaY καθίσει ἐπὶ τοῦ 6póvov* εἰ δὲ ἔχει γυναῖκα,
πᾶσά ἴστιν ἀνάγκη στεφθῆναι τότε xa] αυτήν. Γί-
vetas δὲ καὶ τοῦτο οὕτως.
Ἡ μὲν προρστεμμέ»Ἡη xai µήτηρ τοῦ γέου βααι-
Mex, ζῶντος phy τοῦ ἀνδρὸὺς αὐτῆς xal βασιλέως,
«o0 πατρὸς ῥηλονότι τοῦ νίου βασιλέως, laxa vat
στεφηφιροῦσα, χατέχουσα τῇ χειρὶ B3iov χρυσοῦν,
ἔχον τε ἀπὸ τῆς χορυφῖς καὶ χάτωθεν ὧσον σπιθᾳ:
μιαῖον μῆχος μφργαριτάρια xxt λιθάριᾳ ἐμπεπηγ-
Ρατκοι, Ga. CLVII.
respicit, sed ex allera soles ej sanetp faberngcu|a
obversa.
Si igitur ep femporeimperator pecdum uxoratus
si$, statim post descensum ex amboue ascendit
rurgus ju anabatbram, seu tabulatum, etsede] ip
firono suo. Si jam uxorem habeat, plane nepes-
sar'um 66) gk. εξ ipsa coronejur ; quod fit hung in
modum.
Imperatrix prius coronata et mater noyi jmperás
toris, si yival adhuc maritus ejus imperatop εἰ
parer novi. imperatgris, atat stemmate ρορερί. "ji ι
j'neng aureum ramum (sceptrum ga dieta); Μη:
benlem 3 vertjce usque ad jmum, quasi jp iangi-
[udinem spithamae margaritas et uniques jp nrlen
4
1 'CODINI CUROPALAT /E 108
iufixos. Si vidna sit, ramum quidem et stans et se- A µένα χυκχλόθεν. El δὲ τύχοι οὖσα χήρα, τὸ μὲν
dens tenet, fert vero indumentum nigrum, quod
bimatium appellatur et mandyam coloris violacei.
Αί nova imperatrix stans et ipsa, οἱ sustentata
(lrinque a propinquissimis cognatis, si aulein
cognatis propinquis el. genuinis careat, a duobus
eunucliis, descendit ex. anabatlira et veniens 99 stat
ante soleam. Descendeus igitur de ambone impera-
tor. maritus ejus, acceptum ex patriarchae anu
prius benedictum stemma imponit capiti uxoris
suz, uon ejus forma cujus est stemma imperatoris,
sed alierius, quod prius hanc in. rem praeparatum
jeriur οἱ ipsum vel a genuinis cognatis vel 4 duo-
bus eunuchis. Illa, svemmate imperatoris et conju-
gis sui manu capiti imposito, »latun aderat impe-
báiov» κατέχει xai ἱαταμένη xai χαθηµένη, φορεῖ
bà ἔνδνμα μέλαν λεγόμενον ἱμάτιον καὶ μανδύαν
ὀξύν. 'Ἡ δὲ νέα βασιλὶς ἱσταμένη καὶ αὐτὰ, xal
κατεχοµένη ἐξ ἑχατέρων τῶν μερῶν ὑπὸ δύο συγ-
γενῶν τῶν ὙΥνησιωτάτων, ἢ ci μὴ ἔχει Υνησίους,
ὑπ εὐνούχων δύο, χατέρχεται ἀπὸ τῆς ἀναθάθρα”.
xoi ἑρχομένη ἵσταται πρὸ τοῦ σωλέου. Κατερχόμε-
vog οὖν τοῦ ἄμθωνος ὁ βασιλεὺς xal ἀνὴρ αὐτῆς,
λαμθάνει ἀπὸ τῆς τοῦ πατριάρχου χειρὸς τὸ στέµ-
μα εὐλογηθὲν πρότερον παρ) αὐτοῦ, καὶ ἐπιτίθησι
τῇ χεφαλῇ τῆς ἑαυτοῦ γυναιχὸς, οὐχ ὅμοιον τῷ τοῦ
βασιλέως, ἁλλ᾽ ἕτερόν τι σχῆμα προητοιμασμένον
ὑπάρχον, xai βασταζόμενον xai αὐτὸ f) ὑπὸ [vn-
σίων, ὡς εἴρηται, αυγγενῶν αὑτῆς f| ὑπὸ δύο εὖ-
ratorem et. conjugem suum, quasi per delatam B νούχων. Ἡ δὲ ἐπιτεθέντος τῇ χεφαλῇ αὐτῆς τοῦ
revereutiam aperte fateatur se illi subjectam esse.
At patriarcba prope soleam stans eL ipse recitat
alteram orationem pro imperatore et imperatrice
omnique populo subdito.
στέμματος παρὰ τῆς τοῦ βασιλέως xal ἀνδρὸς aào-
τῆς χειρὸς εὐθὺς προσχυνεῖ τὸν βασιλέα χαὶ ἄνδρα
αὐτῆς, ὥσπερ ὁμολογοῦσα διὰ τῆς προσκυνῄσεως
ὑπ αὐτὸν εἶναι xal ὑποτετάχθαι αὐτῷ. Ὁ δὲ πα-
πριάρχης πλῃσίον τοῦ σωλείΐου ἱστάμενος xat αὐτὸς ἀναγινώσχει ἑτέραν αὖθις εὐχὴν ὑπέρ τε τοῦ βασιλέωύ
xs cfc βασιλίδος xal παντὸς τοῦ ὑπηκόου λαοῦ.
Et sic quideni eoronatus imperator corouat etiam
eropriam uxorem. Si imperator prius coronatus
fuerit, corouatur imperatrix a proprio conjuge suo
οι imperatore, quando ducta. illa in. uxorem nup.
4i4lem solemnitatem perayit.
Si autem, ut prediximus, fiat, postquam novus
fimperator propriam uxorem et imperatricem co-
ronavit, et postquam illa eumdem debita veneratio-
4e aílecit, ascendentes simul in auabathram seu
Aabulatum, rursus consident in. thronis, imperator
quidem tenens crucem (sceptrum suum), uova vero
$mperstrix ramun seu palma, ut antea ostensum ;
dumque 93 mystagogia peragitur, imperatores se-
dent, At decantato trisagio, vel apostolicis Scripturis
. Wiviuiaque Evangeliis lectis, surgunt et ipsi. Cum
autem utraque ex parte templi ligne | anabathrze
liunc ipsum in usum exsiructze sint, illas occupant
:protopsalte el domestici et lectores, quos veteri
'4uore in. hujusmodi panegyricis festis et initiatio-
nibus clamatores vocaut, qui canunt. cantica qua-
dam huc facientia et accommodata; qui utfaque ex
parte tenent tres hastas, circulis ligueis insiguitas,
ex quibus in orbem panri sericl coccinei et candi-
di depeudent quasi duarum spithbamarum. Que
(haste) peracta liturgia imperatorem antecedunt,
Jis et qui ipsas portant praeuntibus εἰ cantantibus
usque ad magnum palatium. Quo autein modo hoc
diat, ratio quieritur.
Quando igitur in magno introitu inchoatur hym-
nus, accedentes ex honoratloribus ecclesix* diaco-
nis invitant imperatorem. llle cum illis se confert
ad locum qui prothesis appellatur, ubi sancta re-
posita sunt, Caeterum adbuc extra protbesin stans
ánduit super saccum et diadema mandyam aureum;
«Μιὰ manu tenct crucem, prout moi is est ferre
Καὶ οὕτω μὲν ατεφόµενος ὁ βασιλεὺς στέφει xal
τὴν ἰδίαν αὐτοῦ γυναῖχα εἰ δὲ συμθῇ προεστεµμµέ.
voy εἶναι τὸν βασιλέα, στέφεται dj βασιλὶς παρὰ
τοῦ ἰδίου ἀνδρὸς xai βασιλέως ὁμοίως, ὅταν ἀἆνανό-
µενος αὐτὴν εἰς γυναῖκα ἐπιτελῇ τὴν ἐπιγάμιον
τελετήν.
"Av δὲ ὡς προείποµεν γένηται, μετὰ τὸ στέφαι
μὲν τὸν véoy βασιλέα τὴν ἰδίαν γυναῖκα χαὶ βασι-
λίδα, ἑχείνην δὲ, ὡς εἴρηται, προσχυνῆσαι , άνα-
θάντες xal οἱ δύο εἰς τὴν ἀναδάθραν κάθηνται αὖ-
Or; ἐπὶ τὸν θρόνον, 6 μὲν βασιλεὺς κατέχων σταυ-
ρὸν, ἡ δὲ νέα βασιλὶς βάῖον, κατὰ τὸ εἰρημένον., Καὶ
τῆς μὲν ἄλλης µυσταγωγίας Ὑινομένης σχάθήνται
οἱ βασιλεῖς, τοῦ τρισαγίου δὲ ὕμνου ἁδομένον ἢ τῶν
ἀποστολικῶν Γραφῶν f| τῶν θείων Εὐαγγελίων
ἀναγινωσχομένων ἁνίστανται xai αὐτοί. "EG ἔχα-
τέρων δὲ μερῶν τοῦ ναοῦ ξυλίνιυν οὐσῶν ἀναθαθρῶν
ἐπ αὐτὸ τοῦτο πεποιηµένων, ἱστάμενοι ἑπάνω oC
τε πρωτοφάλται xai οἱ δοµέστιχοι xat οἱ ἀναγνῶ-
σται, οὓς ἐξ ἔθους παλαιοῦ xpáxtag ἐν ταῖς τοιαύ-.
ταις ὀνομάζουσι πανηχύρεσι xol τελεταῖς, ψάλλου-
σιν ἄσματά τινα ανντελοῦντα xal ἡρμοσμένα εἰς
D τὰ τοιαῦτα. Κατέχουσι δὲ ἐξ ἑχατέρων μερῶν àvà
τρία κοντάρια, ἔχοντα ἕκαστον γύρους kx ξύλων,
ἐχκρεμαμένας ἔχοντα χυκλόθεν µετάξας χοχχίνας
χαὶ λευχάς, ὅσον δισπιθάµους' ἃ καὶ μετὰ τὸ τε-
λεσθηναι tijv λειτουργίαν προηγοῦνται τοῦ βασι-
λέω,, τῶν Χατεχόντων αὐτὰ προϊόντων xai φαλ-
Ἰόντων µέχρι xal τοῦ μεγάλου παλατίου’ τίνι δὲ
τρόπῳ Ὑίνεται τοῦτο, ὁ λόγος ζητεῖται.
Αρχομένου δὲ ψάλλεσθαι τοῦ ἐπὶ τῇ µεγάλη εἰα-
ὁδφ ὕμνου, ἑρχόμενοι οἱ ἐντιμότεροι τῶν διαχόνων
τῆς ἐχχλησίας προσχαλοῦνται τὸν βασιλέα. 'O δὲ
ἔρχεται μετ αὐτῶν εἰς τὴν λε]ομέ.ην πρόθεσιν,
ἕνθα κεῖνται τὰ Ἆγια, "Exc δὲ ἔξω τῆς προθέτεως
ἱστάμενος ἑνδύεται ἑκά,ω τοῦ σάκχου xal τοῦ δια -
δήµατος μανδύαν χρυσοῦν. Καὶ τῇ μὲν δεξιᾷ χειρὶ
109
DE OFFICIIS CPOLITANIS. — CAP. XVII.
10
X236, €t τὸ» στανρὸν, ὡς σὐνηθές ἐστι χρατεῖν τὸν A imperatorem, quando gestat stemma. Sinistia. v
βασιλέα, ὅταν xai τὸ στέµµα φορεῖ, τῇ δὲ ἀριστερᾷ
Χ1Τ:έχεινάρληκα. Ἐπέχει γ.ῦν τότε τάξιν ἐκκλησια-
στιχῆν fjv χαληῦσι τοῦ ῥεπ,τάτον. Κρατῶν οὖν ἀμ-
φύτερα ὁ βασιλεὺς, ἤγουν τὸν σταυρὸν xal τὸν νάρ-
θηχα, προηγεῖται τῆς εἰσόλου πάσης * L6 ἀμφοτέ-
pov ók τῶν μερῶν συμπαρακολουθοῦσιν αὑτῷ οἵ τε
βάραγγοι πάντες πελεχυφόροι κοὶ νέοι εὐγενεῖς Évo-
πλο. περὶ ἑκατόγ. Οὗτοι μὲν οὗν ἀχολουθοῦσιν Ex
πλα ,ίων, ὧν εἴρηται, ἑχόμενα C τοῦ βασιλέως εὖ-
θὺς μετ αὐτὸν ἔρχονται of τε Ótáxovot xa οἱ ἱερεῖς,
φχεύη δέ τε ἄλλα τῶν ἱερῶν κρατοῦντες xal δὴ καὶ
αὐτὰ τὰ ἄγια. Περιελθόντε, δὲ κατὰ τὴν συνήθειαν
τὸν ναὸν ἔρχονται µέχρι καὶ τοῦ σωλέου. Οἱ μὲν οὖν
ἄλλο: πάντες ἵσταγτοι ἑχτός' μόνος δὲ ὁ βασιλεὺς
διερχόµενο; 10) σωλέαν εὑρίσχει τὸν πατριάρχην
ἑστάμενον εἰς τὰ ἅγια θύρια. Τὰς οὖν αὐτῶν xat àp-
φότεροι κεφαλὰς, ὁ μὲν πατριάρχης ἔσώθεν, ὁ βασι-
λεὺς δὲ ἔξωθεν, εἰς σχῆμα δῆθεν χαιρετιαμοῦ κλί-
vavteq ἴστανται. Καὶ μετὰ τοῦτο ἔρχεται ὁ δευτε- ^
, peótov τῶν διαχόνων, τῇ μὲν δεξιᾷ χειρὶ κατέχων θν-
μ.ατὸν, τῇ δὲ ἑτέρᾳ τὸ λεγόμενον ὠμοφόριον τυῦ ma-
“πριάρχκον. Καὶ εἰς μὲν τὸ παλαιὸν εἶχε καὶ dj ἐκχλη-
σία ἀρχ:διάκονον, νῦν δὲ οὐδαμῶς, ἀλλ' ἔχει τοῦτον
ὁ χλῆρος τοῦ βασιλέως. Ἡ αἰτία ῥητεῖται. Ώσαύ-
τως 950b πρωτοφάλτηγ ἔχει ἡ ἐχχλησία, ἀλλὰ δρμέ-
g*txoy* ὁ δὲ βασιλιχὸς χλῆρος xal ἀμφοτέρους. Καὶ
ὁ μὲν πρωτοφάλτης τοῦ βασιλικοῦ ἔξαρχος κλήρου,
ὁ δέ γε δοµέστιχος τοῦ δερποινικοῦ' xal ποτὰ μὲν
ἔχει xal ἡ ἐχχλησία ἕτερον δοµέστικον παρὰ τὸν δε- C
σπνινικὸν, ποτὲ δὲ ὁ αὐτὸς ἀμφοτέροις τοῖς χλήροις
ὑπηρετεῖ, ὥσπερ δὴ xal ὁ πρωτοπαπᾶς. Ἔχει μὲν
Υὰρ ὁ βᾳσιλεὺς πρωτοπαπᾶν si; τὸν χλῆρον αὐτοῦ,
ἔχει δὲ dj ἐκκλησία” ἔστι δ᾽ ὅτε ὁ αὐτὸς εὑρίσητται
των οὕτως,
"O δευτερεύων δὲ τῶν διαχόνων θυμιᾷ τον βαθι-
Ma, καὶ κλίναντος αὐτοῦ τὴν χεφαλὴν βοᾷ µεγάλῃ
τῇ φωνῇ τὸ, « Μνισθείη Κύριος ὁ θεὸς τοῦ χράτους
τῆς βασιλείας cd; ky τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, πάντοτε
Voy καὶ ἀεὶ xa εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώγων. » Εἶτα
ἐπιλέγει τὸ ᾽Αμήν. Τὸ δ' αὐτὸ τοῦτο καὶ πάντες οἱ
μετ) στὸν ἐρχόμενοι λέγουσι, ὃ-άχονοί τε xal μετ
αὐτοὺς ἱερεῖς. Λέγουσι δὲ πάντες οὗτοι τοῦτο καὶ
εἰ. τὸν πατριάρχη», ἐρχόμενο: εἰς τὸ βῆμα, ἤτοι,
nei narihecem scu ferulam, habetque tune locuin
ecclesiasticum quem vocant deputati. Imperaiq»
9A igitur utrumque. portans, nempe crucem et
nartbecem, eorum qui sacrorum donorum ἱπργις-
$yin perfjciunt ducem se pra:bet. Ex utraque partu
comitantur illum Barangi, omnes securiferi, οἱ
Juvenes nobilitate eximii, armatj circiter centum,
Isti ergo cumitantur imperatorem 3 lajere, ut dice
jum est. lupergtorem proxime. subsequuutgr diae
coni eL sacerdotes cum 3lia sacra vasa tum ip-3
, δΔΙΙΟΡΑ portantes. Circumepntes, ut. consuetum est,
templum, veniuut usque ad. soleaum Quinibys alijs
extra stantibus. Solus. jmperator, jransita solea,
reperit patriarcham in foribus 5ancljs. stauten,
B Aubobus igitur, patriarcha inus, imperatore foris
in speciem salufationis capita inclinantibus, sug
quique loco subsistit. Deinde yenjt secuudarius
éxàcouus dextra. maun turibulum gestans, sinistra
id quod dicitur pallium seu humerale patriarcha,
Et olim. quidem etiam ecclesia habebat suuui aie
chidjaconum, mupc yero nequaquam ; sed labe
illum clerus imperatoris, Causa quzrityr. Similjtep
neque protopsalten habet ecclesia, sed domesticum;
jmperatorius clerus utrumque babef. Et quidem
protopsaltes cleri imperatoris prepositus est, du»
inesticus autem cleri imperatricis exarchus est, El
olim quidem habebaj ecclesia. ajterum domesticyiuy
prieter illum jmperatricis, Aliquando jdem utriqua
clero inservit, quemadmodum protopapas quoqug,
Habet 95 imperajor protopapam in suo clero, lig
bet et ecclesia.Est cum idem . utrique clero annue
ineratur. Et delis quidem hunc in modum dictum sil,
xa εἰς ἀμφοτέρους τοὺς πλέρους. Καὶ περὶ μὲγ τούο
Cieterum seeuudaríus diaconorum Jus iuperati:
ri adolet, ipsoque capul inclinante magna voce ine
80u2t illud : « Recordetur Dominus Deus potenjig)
regui vestri in regno suo, ubique, nuuc et semp,
el in secula szeeulorum, » Deinde addit, Amen.
ldem accinunt post ipsum venienteg diaconi, et μη»
hos sacerdotes quoque. Et otunes isti ad taberng -
culum progressi patriarchze itidem loc cauticugi
incinunt : « Recordetur Dominus poutificatus tui ii
ελνησθείη Κύριος 6 θεὸς τῆς ἀρχ-ερωσύνης σον ἐν D reguo suo ubique, nuuc et sciiper, et in sacy]a gps
τῇ βασιλείᾷ αὐτοῦ πάντοτε νῦν καὶ ἀεὶ xai εἰς τοὺς
αἱωνας τῶν αἰώνων. »
Τούτου δὲ τελεσθέντος, αὖθις «ὺν πατριάεχην ὁ
Ρ.σιλεὺς προφαγορεύσας ἀποδύεται ὄνπερ εἴπομεν
χρυσοῦγ μανδύαν. ᾿Απαίρειν δὲ αὐτὸν σύνηθες τὸν
τῆς ἐκχλησίαᾳς ῥεφερενδάριον. Ὁ δὲ βασιλεὺς πάλιν
ἐρχόμενος εἰς τὴν ἀναδάθραν χάθηται, ἀνιστάμενος
µόνον Ev τε τῇ ἀναγνώσει τοῦ ἁγίον συμόθόλον χαὶ ἐν
τῇ του s Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς » προσευχῇ
χα: iv τῇ ὑψώσει τοῦ Δεσποτιχοῦ xat ἁγίου σώμα-
τας. Γενομένης 05 τῆς ὑψώσεως, εἰ μὲν οὐχ ἔστιν ὁ
βασιλεὺς πρὸς Χοινωνίαν ἔτοιμος, χάθηῖαι ἐπὶ
θρόνου µέχρι τέλονς τῆς ἁγίας λειτουργίας εἰ δὲ
Παρεσχεψασμµένος ἔστὶν εἰς τοῦτο, προχαλφῦνται
culorum. )
Hoc peracto imperator, salutato patriarcha, exujt
aureum mandyam, de quo antea diximus. Consuc-
tum vero est ul eum t03]at ecclesiae referendarius,
At imperator anabathram repetens considet, soluniz
que assurgit in lectione Symboli et iu Oratioue Do-
minica « Pater noster, qui es in caelis, » et iu ela-
vatione Dominici et sancti corporis, Post eleva:
Honem, si imperaior non est paratus ad. ροπής
nionem, sedet in solio suo usque 3d finem sanct
liturgize seu missze. Si vero ad cominyniongu prga
Paratus 96 est, invitant illum predicti djacog,
£u) uu:bus iigreditur imperator ip tabernaculum
111 ,
CODINI CUFOPALAT/E 119
seu (a Sancta sanctorum ; et accepto turibulo in- A τοῦτον αὖθις οἱ πρ’;ῥῥηθέντες διάχονλι. Ἑἱἰσέρχετλι
cenaat, crucis in speciem, sacram mensam, pri-
mum quidem ad orientem, deinde ad septentrionem,
postes ad occidentem et tandem ad meridiem.
Deinde iterum ad. orieuteim incensans suffilu. quo-
que patriarcham honorat. Ipse autem salutato. im-
peratore eidem incensi et suffltus bonorem redhibt,
Hiis peractis imperator deposita de capite corena
uadit eam dinconis. Αἱ patriareha postquam — pre-
tiasum Domini corpus sumpsit, traJit quoque im -
peratori in mauus Dominici corporis partizulam ;
«qua sumpta sumit eliam vivificum sanguinem ;
communicat autem, patriarcha. sanctum — calieem
tenente, ipse os ad calicem applicans, quemaduto-
dum sacerdotes solent.
Postquam divinorum mysteriornm particeps ef-
fectus est, imposita rursus capiti corona egreditur
e sacro tribunali, finita liturgia et populo pane
sanelificato, quod antidorum nominamus, distribu-
4o; de quo postquam et ipse partieipavit, et be-
medictionem a gatriarelia. c:eterisque praesentibus
episcopis accepiL, eot umque manus deosculatus est,
ascendit ad. loeum. Catechumeuna. dictum. Lignea
ibi quoque auabathra, sed 'nodica, praparata, et
positis thbronis, qui quotidiano sunt in ugu, ascen-
«πι novus iniperator ei uxor. ejus imperatrix
€um imperstore patre. 97 et imperatrice ma-
«τὸ, presentibus itidem | supradiclis protopsal- ,
Ais et domesticis, aureis. velis anabatliram velanti-
lus, ne iinperatores videantur, Cantores cantant
illud : « Exoriamini. » Statim igitur sublatis velia,
omnes illi qui in Catechumenis sunt faustis accla-
anationibus imperatores extollunt. Quo. facto des-
«endunt imperatores, abeuntque eum | imperatrici-
dbus in palaüum stemmata cap.tibus ferentes ; et
hi quidem soli in equis, alii omnes a despota usque
Ad novissimum pedites.
Er:t olim consuetudo ut imperatoris equus tali
in. panegyri circa. collum et retro sellam supra
scapulas ferret ea quie. vocabantur χαιώματα, ex
margaritis οἱ uuionibus confeeta ; paululum autem
&upratalos circumligata serica rubra, qua appel-
Aantur flucci, Nune quidem czetevca desierunt, flocci
«cro 2dbuc sunt in usu.
Mensa Ibidem preparata accumbentes epulantur,
s$lemmatibus suis iusigniti, quibus ministrat. ma.
gnus domesticus. Si non sit. magnus domesticus,
4ninistrat despota, aut alius ex illis qui dignitates
nuncupantur, quales sunt despota, sebastocrator,
980, pauhypersebastus et protovestiarius soli.
Sin minus, houoratior ex proceribus, praesentibus
οὖν βασ.λεὺς μετ αὐτῶν εἰς τὸ &y.ov βῆμα, xol
λαμθάνυν θυμιατὸν θυμιᾷ τὴν ἱερὰν τράπεζαν σταυ-
ροειδῶς, πρώτον μὲν χατὰ ἀνατολάς, εἶτα πρὸς
ἄρκτον, ἔπειτα πρὸς ἑσπέραν, καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς
µεσημθρίαν. Eiva xá):v πρὸς ἀνατολὰς θυμιΏν
θυμιᾷ xal τὸν πατριάρχην. Δὐτὸς δὲ προσαγ ρεύτας,
χαὶ λαθὼν ἁτὸ τῆς τοῦ βασ.λέως; χει "ὃς τὸν θυσια-
τὸν, ἀντιθυμιᾷ τὸν βασιλέα. Μετὰ δὲ τοῦτα ἐκθάλ-
λων ὁ βασιλεὺς ἀπὺ τῆς αὐτοῦ χεφαλῆς τὸ στέµµα
ἐγχειρίσει τοῖς διαχό.οις * 6 δὲ πατρ:άρχης μετὰ τὰ
χοινωνΏσαι τοῦ τιµίου σώματος δίδωσι xal τῷ ῥα-
σιλεῖ εἰς τὰς χεῖρας μερίδα τοῦ Δεσποτικοῦ σώµα-
τος” οὗ xal μετασχὼν χοινωνεῖ ὁμοίως xal τοῦ
ζωοποιοῦ αἵματος. Κοινωνεῖ δὲ τοῦ μὲν πατριάρχου
B «y ἅγιον χρατῆρα χατέχοντος, αὑτὸς δὲ προσάγων
τῷ κρατῆρι τὸ στόµα, ὥσπερ xat οἱ ἱερεῖς.
Μετὰ δὲ τὸ χοινωνῆσαι τῶν θείων µνστηρίων,
περιθέµενος αὖθις tb στέµµα τῇ χεφαλῇ, ἐξέρχετ:ι
τοῦ ἁγίου βήματος * χαὶ τελεσθείσης τῆς ἱερᾶς λει-
τουργίας, χαὶ τοῦ διαδιδοµένου τῷ λαῷ ἁγιάσματος,
$ φαµεν ἀντίδωρον, αὖθις μετασ(ὼν, καὶ εὐλογηθεὶς
παρά τε τοῦ πατριάρχον καὶ τῶν παρόντω» ἀάρχιε-
ρέων, xat χατασπασάµενος τὰς αὐτῶν χεῖρας, ἀνέρ-
χεται εἰς τὰ λεγόμενα Κατηχούμενα. Βυλίνες δὲ
χάἀχεῖσε ἀναδάθρας µετρίας οὔσης προκατεσχευασμέ-
vn; xat θρύνων τῶν καθ) ἡμέραν συνήθων ἐπιχε:-
µένων, ἀνέρχονται ὃ τε γέος βασιλεὺς καὶ dj αὖτ.ῦ
γυνὴ xai βασιλὶς μετὰ τοῦ βασιλέως xai πατρ᾽ς
xai τῆς δεσποἰίνης καὶ μητρὸς, συµπ"ρόντων καὶ
τῶν εἱρημένων πρωτοφαλτῶν xal δοµεστίχων. Χρυ-
σῶν δὲ βηλοθὀρων τὴν ἀναδάθραν σχεπόντω» ὥστε
μὴ ὀρδσθαι τοὺς βασιλεῖς, οἱ φάλται ἆδ υσι τὸ
v Ανατείλατε.» Αἱρομένων οὖν εὐθὺς τῶν ῥηλούύρων
εὐφημοῦνται οἱ βασιλεῖς ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς χ1τηχου.
µένοις ὄντων ἁπάντων. Γενοµέν.υ δὲ xaX τούτου
χατέρχονται ol βατσιλεῖς, καὶ ἀπέρχονται pez τῶν
δεσποινῶν εἰς τὸ παλάτιον στεφηφοροῦντες, οὗτ.ι
μὲν ἔφιπποι μόνοι, οἱ δὲ ἄλλοι πάντες me), ob
τοῦ δςσπότου µέχρι χα᾿ τοῦ µιχροτέ,ου.
"Hv δὲ πρότερον μὲν συνήθεια φορεῖν τὺν τοῦ
βασιλέως ἵππον ἐν τῇ τοιαύτῃ πανηγύρει περὶ τὸν
εράχηλον καὶ ὄπισθεν τῆς σέλλας ἑπάνω τῶν σχα-
πονλίων ἅπερ ὠνομάξοντο χαιώματα, bx µαργάρων
p Χαὶ λίθων συγγείµενα, μικρὸν 8 ἄνωθεν τῶν ἀσ:ρᾳ-
γάλων περιδεδεµένας µετάξας ἐρυθρὰς, ἅπερ ὀνο-
µάξδοντα!ι τούδια. Nuv οὖν τὰ μὲν ἄλλα oüx εἰσὶ, τὸ
δὲ τῶν τουθίων γίνεται.
Ίραπέξης δὲ ἑἐχεῖσε προητοιµασµένης οὔσης
καθήµανοι εὐωχοῦνται στεφηφορηῦντες. Ὑπηρετεῖ
δὲ αὐτοῖς ὁ μέγας δοµέστιχος. "Av δὲ μὴ ὑπάρχῃ
μέγας δοµέστικος, ὑπηρττεῖ ὁ δεσπότης ἢ τις τῶν
ἀξιωματικῶν * εἰ δὶ μὴ, ὁ ἐντιμότερος, παρισταµέ.-
voy πάντων ἀρχόντων μετὰ τῶν ἑαυτῶν φορεμάτων"
οὐ μὴν δὲ δίδυνται πρλς αὐτοὺς τότε µίνσοι.
omuibus circumstationis imperatoria consortibus cum $uis$ ornamentis, quibus non. porriguntur
lercula.
9S3 lac igitur die ihidem manentes postridie-ad alia
&alalia se conferunt, ubi rursus in populum ab aliquo
Ταύτην οὖν thv ἡμέραν ἐχεῖσε µένοντες, τῇ uec"
αὐτὴν ἐν τοῖς ἄλλοις ἔρχονται παλατίοις, ὅπου χαὶ
DE OFFICIIS CPOLITANIS., — CAP. XVIII.
114
αὖθις ῥίπτονται ἐπιχόμδια παρὰ μὲν συγχλητικοῦ À seuatorit ordinis epicombia sparguntur. Imperator
τῷ Adi. 'O δέ γε βασιλεὺς χαὶ αὐτὸς κατὰ ταύτην
τὴν ἡμέραν ἐξέρχεται μὲν ἓν τῇ αὑλῇ, ἓν ᾧ τόπῳ ἡ
εἰχών ἐστι τοῦ μεγάλου μάρτυρος Γεωργίου, ἵστα-
ται δὲ πλησίον αὐτοῦ ὁ τοῦ βασιλιχοῦ βεστιαρίωυ
ὄρχων, xal ἔχει ἑντὸς τοῦ ἱματίου αὑτυῦ νομίσματα
χρυσᾶ χεχυμένα πολλά ὧν καὶ δραττόµενος ὁ βα-
σιλεὺς σχορπίζει εἰς τοὺς περιεστῶτας ἄρχοντάς τε
καὶ ἀρχοντόπουλα, ἐφ᾽ ὅσον ἂν δοχεῖ τοῦτο. Αἴτιον
δὲ τῆς τοιαύτης διαδόσεως τῶν νομισμάτων ἑἐστὶν τὸ
Βούλεσθαι τὸν βασιλέα συνευφραίνεσθαι αὐτῷ ἄρ-
χον-ἆς τε πάντας xai ἀρχοντόπουλα καὶ τὸ φοσσάτον
xii τὸν δῆμον, ἑσθίοντας xal πίνοντας && àvalo-
µάτων βασιλικῶν. Aíxa δὲ ἐφεξῆς ἡμέρας ἡ πλείους
? ἐγχὺς ἑλάττους τούτων [οὐδὲ γάρ ἐστι νενο-
. hac die in aula coufert se ad eum locum
ubi est
imago magui martyris Georgii. Stat vero. prep
ipsum imperatorii vestiarii seu ararii prefectus,
tenelque intra vestem suam multa aurca numisma-
ία confusi sparsa. Qua imperator appreheusa
dispergit in circumstantes proceres εἰ honorarios
pueros, quotquot ipse volet. Cansa hujus distribu-
tionis numismatum est, quod imperator cupiat
omnes proceres et. honorarios pueros, cxercitum
et populum simul laetari, edentes et bibentes ex
imperatoris impeusis. Decem consequentibus diebus,
aut pluribus aut paucioribus (neque enim est certus
dierum numerus, verum. quoties imperator? p'a-
cuerit), perfectas ferias agunt, splendilis suis et
Μισαένος ἀριθμὸς ἡμερῶν, àAX ὅπως ἂν βούλοιτο ὁ B sumnptuosis quotidie mduti vestimentis.
βασιλεὺς) ἑορτάνονσι πολυτελῶς, τὰς cuvh?si; χαθημερινὰς στολὰς λαμπρὰς καὶ π),λυτ.λεῖς οὔσας
φέροντες.
Γίνονται οὖν χατἁ ταύτας τὰς ἡμέραᾶς, ἃς εἴπομεν,
εὐωχίαι καὶ δεῖπνα πολυτελῆ * xol χαθήμενο. οἱ τῆς
σνγκλήτου πάντες εὐωχοῦνται εὐφραινόμενοι ἕμ-
προσθε» τῶν ῥᾳσ.κέων, εὐωχουμένων xal αὐτῶν ἐν
εᾗ ἑαυτῶν τραπέζῃ. ᾿}πηρετεῖ δὲ τότε αὐτοῖς ὁ
δομέστιχος xaX ὁ ἐπὶ τῆς τραπέζης εἰ 0 οὗ, τῶν
Ex γένους τις τοῦ βασιλέω: ἀσχεπὴῆς, ᾧ ἂν ἐπιτάξοι
ὁ βασιλεύς. 'U δὲ μέγας δοµέστιχος ἐν τῷ προσή-
χοντι αὑτῷ τόπῳ µε ὰ τῶν ἄλλων συγχλητικῶν
ἀναχείμενος καὶ αὐτὸς εὐωχεῖται. 'Η τοιαύτη δὲ
τὰξδις ἁπαραλλάκτως Ὑίνεται xal àv τοῖς γάμοις
τὼν µασιλέων,
Ἴστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὁ βαοιλεὺς ἐν τῇ εὐωχῆ-
ott τὸ ἑαυτοῦ φορεῖ στέµµα, εἰ προεστεμμµένος East.
Κάθηται δὲ &v τῇ ἀναδάθρᾳ οὕτως, ὡς ἐν τῇ στεφη-
φ.ρ'ᾳ πρ’,εἰρηται.
Aat δὲ γινώσκειν xal τοῦτο, ὅτι ὀπηνίχα qopst τὸ
ἑαυτοῦ στέµµα ὁ βασιλεὺς Ἀ ἐν προθλήσει πατριάρ-
χο) ἡ δεσπότου f, καθ) ofav δή τινα χρείαν ἄλλην,
συνἠθειά ἐστι π.ρίστασθαι τούτῳ τέσσαρας ἀπὸ τῶν
ἐντιμοτέρων ἀρχόντων τῆς πολιτείας, ἀνὰ δύο ἐν
ἑκατέρου µέρους, φοροῦντας μὲν ἐπ,)ούρ'κα χρυσᾶ
xal axaQiv.xG xóxxiwa, κατέχοντας δὲ ἐν yepalv
ἕκαστυι ἁσπίδα στρογγύλην γεγραμμένον τὸν βασι-
λέα ἔ(ουσαν ἔφιππον, xal χοντάριον χεχρυσωμὲνον
ἔχ.ν τὸ £ Xov. Τὰ μὲν οὖν κοντάρια ταῦτα ὀνομά»
ζωντα: ῥομφαῖαι, ol δὲ κατέχοντες ῥομφανικρά-
τ΄ ρες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IH'.
Περ) προθ.λήσεως δεσπότου.
Ποιοῦσιν ἐν τῷ τρικλίνῳ, ἔνλα ὁ βασιλικὸς ἵστα-
ται θρόνος, διάφραγχµα διὰ βλαττίων χρυαὼν τὀν
«£ θρόύνον διχχωρίζον καὶ τὴν παρά2τασιν. Καὶ τῶν
μὲν ἀρχόντων τὰ αἰκεῖα φορούντων παράσηµά τε,
6χαρ2λνιχα δηλονότι xol τὰ λοιπὰ, ὑποδύουσι τὸν
δεσπότην ἄρχοντες, πρὺς οὖν ἄν ὀρίτοι ὁ βασιλεὺς,
ἐντὸς τοῦ τριχλίνου περὶ τὸ ἄκρον, τὰ τε διθολέα
πέδιλα xal χαθθάδιον ὀξυ T, χόκχινον µορίαρι-
ταρέἐῖνον. 'O δὲ βασιλεὺς φορῶν ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ
[ustituuntur ergo liis diebus, quas dixiinus, epus
lee ct coenae opiparze omaibus de seuatu. cum leti-
tia epulantibus coram i;iuperatoribus, quiet ipsi ia
propria sua tneusa ep'lautur. Quibus tunc. iuinis-
wat. doinesticus. et praefectus mense; sin minus,
aiiquis houorarius epliebus, capite non. tectus, ex
iuperatoris stirpe, eui id. imperaverit. imperator.
Δι 99 magnus domesticus iu loco sibi debito cum
aliis senatorii ordinis aceumbens ορια et. ipse.
Et hic ordo servatur etiam sine ulla variatione
in iaiperatorum nuptiis. '
Sciendum. et hoc, imperatorem beucd'ctionem
nupiialem suscipientem [erre suani. coronas, δί
prius coronatus fuerit. Eodeni autem. modo. sedet
in anabathra quo in die coronationis sue, ut aute
diclum.
Nosse etiam hoc oporte', moris esse uL imperatori
quoties fert suum stemma, «ive iu ο ολους patriar.
che sive despet, sive ob aliu quamceung e
necessitatem, assistaut quatuor ex. honoratioribus
proceribus politicis, duo ex qualibet parte; qui ge-
siant aurea epilorica et scarauica coccinea, tenent-
que singuli η manibus clypeum rorundum, eque-
sri imperatoris imagine insignitum et bastam inaus
rato ligno constantem. Qua hast: vocantur rhoim-
D piiz:e, εἰ qui eas teneut, rhoinphaocratores,
CAPUT XVIII.
De creatione despotc,
Faciunt in triclinio, ubi stat imperatorius tlironus,
sepimentum aureis splendidum pannis, quod tlio-
uum et circumstationem separat. Et 100 proceribus
quidem sua iusignia gestantibus, utpote sca: anica οἱ
id genus alia, iuduunt despotam proceres ii quos
imperator preescripserit, intra triclinium, in summa
ejus parte, nempe duplici colore cothurnis, caihadio
violaceo vel coccineo, margaritis distincto, Λι
inperalor ge»laus 8uo im couclavi »lenmüa suuni
lis
CÓDINI CUROPALAT £
115
(reliqua, procedit ád locurh throni sui. Sepimento Α τὸ ατέµµα καὶ τὰ λοιπὰ ἔρχεται ὅπου ἐόδῖν ὁ θού-
|:ilur patefacto omnes precantur multos annos.
béihde duo ex honoratioribus proceribus adducunt
dospotalus eandidatum, et siatuunt ante. imperato-
[ὅμα, qüem stahs slc affatur : «imperium meum sivé
Ittajetiás med creát té despatam: » et statim omnes
lii tüüllofum atinórum &pprecaliotem erumpunt.
Mclendd:n vero impefatorem non solum starb, quan-
du despotam ereat; sed quandocinque aliquod off:-
Ciuti cohfert, licet iinimum slt, id stans facit. At
déspota pedem imperatoris ósculatur. Ut surrexit,
Ithponit imperator propria manu capiti ejus coro-
liafn éx unionibus et margaritis confectam, haben-
Utfil quatuor parvülas caméras seu forniculas Ante,
Fed δι ab utroque latere, $i ad despotatum evec-
lis sit fllius imperatoris : siu autem geuer, tum an-
lé duntaxat; quod scftum sppellauir etiam stemma-
logyrium ; iterumque multos annos apprecautur.
Wéiude clauso interstltio imperator ad suüm con-
Olive abit; despota idem in suum cum omnibus
prasietis: gestaminibas, 101 comitantibus euin
proceribus in equis, quorum singuli sua. propria
ij slaut. ornamenta, ut antea. dictum.
CAPÜT XIX.
De ctealione sebasLocratoris et Cesaris.
Bebssteeratoris et. Cassaris inauguratio eocem
voz αὐτοῦ. Tou γοῦν διαφράγµατος ἀνοιγέντος το-
λυχρονίζουσιε πάντες * εἶτα τῶν ἐντιμοτέρων ἄρχον-
ρίες δύο φέρουτι δν ὑπόψηφον δεσπότην, xal
ἰστᾶδιν ἔμπροσθεν Λοῦ βασιλέως, xal λέγει πρὸς
αὐτὸν ὁ βασι)εὺ. ἰσεάμένος obtoc* « Ἡ βασιλεία
µου πρὀθάλλεταί as δεσᾳύτην, » xai αὐτίχα πάλιν
πολυχρονίζουσι πάντες. (ἸἹστέον δὲ 6t οὐχ ὅτε
μόνον προθάλλεται δεσπότην ὁ βασιλεὺς ἴσταται "
ἀλλὰ καὶ ὁπηνίκα τῶν ὀφφιχίων πο.ῄσει τι, xxv
ἑλάχιστον ᾗ, ἱστάμενο; τοῦτο Tlout. Ὁ δὲ γε δε-
ἀπότης τὸν τοῦ βασιλέως χκύφας ἀσπάζεται πόδα.
ΛἈναστάντυς οὖν, ὁ βαδ.λεὺς Περιτίθησιν δἰχσιοχεί-
poc εἨᾗ αὐτοῦ κεφά)ῇᾗ otígavov διὰ λίθων» xal
µαργάρων, ἔχοντα χαµάρας μιχρὰς τέσσαρας ἕμ-
προσθέν τι xal ὄπισθεν xaX ἐχ πλαγίων, εἰ ἄρα ὁ
χειροτονηθεὶς βασιλέως υἱός ἔστιν, εἰ δὲ γαμθρὺς
τύχοι àv, ἔμπροσθεν µόνον ' ὃς δὴ στέφα»ος καλτῖ»
{αι xal στεμματογύριον. Rol πολυχρονίζουσιν αὖ-
θις. Ἔπειτα κλεισθέντος τοῦ διαφράγµατος, ὁ υὲν
βασιλεὺς ἀπέρχεται cl; τὸ κέλλίον αὐτοῦ, ὁ δέ Τε
δεσπότης sl; τὸ ἑαυτοῦ ὀσπίτιον μετὰ τῶν ῥηθέν»
των αὐτοῦ φορεμάτων, πάντων ἀρχόντων ἑφίππων
ἀχολουθούντων αὑτῷ, ἑχάστων τὰ ἑαυτῶν φορούν»
toy, φορέματα, χαθὰ προείρηται.
ΚΕΦΑΛΛΙΟΝ te'.
Περὶ προξΛήσεως σεξαστοκράτορος xal Kal-
σαρος.
Ἡ τοῦ σεδαστοχράτορος xal τοῦ Καΐσαρος πρό
Ἠιούο, sine ulla mutatione, peragitur quo despot:e, € θλησις ἁπαρλλλάχτως ὡς xai 1j τοῦ δεσπότου ylve«
Us cepiis gestantinibus capitis. Hzc enim quz anti-
uultus fuerint, adhuc queritur. At imperator Cau-
lacdzenus, cum uxoris suz fratres. Manuelem οἱ
doandem Asanios ad sebastücratotis diguitaten
| vexisset, concessit iis.lem ut gestarent curonas cx
uuibnibüs cvsii coloris et ex margariii-, una et solu
caméra seu fornicula ab auteriore parte constantia,
Deducuht auteifi illos in. proprias. aedes univ. rsi
]Woceres snis gestamiuibus conspicui, prout etiam
Utspo:& deduci solet,
CAPUT XX.
Bé εἰεειίοπο εἰ inauguratione patriarche üliorun-
gue patrlatcharum εἰ episcoporum.
Uongregantur, qni tune. Cpoli. degunt, episcopi,
licet plures fucrint ; siu minus, duodecim ; priterea
eiiam ex vicinis ecclesiis evocati. Si 109 vero ne-
que ex iis qui peregre advenerunt, neque ex (finiti-
wis ecclesiis duodenarius numerus episcoporuni
vonflei queat, tunc necessario in loco suüiragii fe-
Fendi sedent tot quot reperti. fuerint, tresque in
p:triarchliain eligunt, quos scilicet Deus ipsis inspi-
raverit ; juorum. nomina scripto consignata defe-
runt sclecti eeclesi*e proceres ad imperatorem, qui
ex illis eligit aliquem, quem Deus in mentem ejus
uiserit. Deinde ablegat imperator principes, qui
Fiu.ul eum ecclesiasticis proceribus perferunt ele-
ttiouen ad eleciiin, électum, inquam, et ab Eccle-
ία et. ab imperatore: Si electus electioni. annuat,
tat, πλὴν tüv bd νἐφαλῆς φορεµάτων. Ταῦτα Υὰρ
τὰ μὲν παλαιὰ ζητεῖται' ὁ δὲ βασιλεὺς 6 Καντα-
κουζηνὸς τοὺς γυναικαδελφοὺς αὐτοῦ MavovtÀ χαὶ
Ἰωάννην τοὺς ᾿Ασανίους τιµήσας σεδαστουχράτορᾶςι
ἐφόρεσε καὶ στεφάνους διὰ λίθων Ἱερανέων xal
µαῤγάρων, ἔχοντας ἕκαστον αὐτῶν ἔμπροσθεν ἀνὰ
µίαν καὶ µόνην Χαμάραν.
Ῥυναπέρχονται δὲ xol µετ αὐτῶν εἰς τὰ αὐτῶν
ὁππίτια πάντες οἱ ἄρχοντες [và τῶν αὑτῶν φορε-
pázuv, ὡς xai εἰς τὸ τοῦ δεπότου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ κ’.
Περὶ προδ.Ίήσεως πατριάρχου καὶ περὶ γειροτο-
γίας τοῦ αὐτοῦ καὶ ü.Aduv πατριαρχων τε καὶ
ἐπισκόπων.
Συνάγονται οἱ ἐπιδημοῦντες τῇ Κωνσταντινου-
πόλει ἀρχιερεῖς, εἰ μὲν xal πλείους τύχοιεν ὄντες,
εἰ δ' οὖν, δώδεχα * ἔτι δὲ xal ἀπὸ τῶν πλησιο(ώρων
ἐχχλησιῶν μεταχεκλημένοι. El δὲ μήτε ἐπιδημοῦν»
ttc τὖχοιεν μήτε bv ταῖς πλησιοχώροις ἐχχλησίαις
ὧσιν ἀρχιερεῖς δώδεκα, κάθηνται iv. τῷ ψηφηφο-
psío ἐξ ἀνάγχης ὅσοι ἂν εὑρεθῶσε, καὶ ἐχλέγονται
εἰς πατριάρχην πρόσωπα τρία, οὓς ἂν ὁ θεὺς χο-
ῥηγήσει εἰς «zv γνῶσιν αὐτῶν * ὧν τὰ ὀνόματα δια-
κο: {ζουσιν ἐγγράφως τῷ βαδιλεῖ οἱ τῶν ἀρχόντων
τῆς ἑλχλητίας Éxxptvot, κὰὶ ὁ βὰσιλεὺς ἐχλέγεταν
ἀΛ» τούτω» ὃ, ἂν 6 θεὸ;ς ἑμδατεύσει εἰς τὴν γνῶσιν
ἀὐτοῦ. El:d ἆ ἁρσὲέλλονται ἄρχονυτες παρ αὐτοῦ
ο; ἂν δ.αχρίνοι, »aY οἱ δηλωθέντες ἐκχλησιαστιχοὶ
ἄρχοντες, καὶ διακοµίφουσι τὸ ψήφισμα πρὸ, τὸν
i
DE OFFICIIS CPOLITANIS, — CAP. XIX-XX.
118
Ψηφισθέν-α xal ἐχλεγέντα ὡς ἀπὸ τῆς ᾿Εχκλταίας À bene est ; siabnuat, eunt ad altermm, Si neque iste
τε χαὶ τοῦ βασιλέως. K3v μὲν δέξηται τοῦτο, Ίδη
χαλόν - εἰ δὲ uh, ἀπέρχονται εἰς τὸν ἕτερον * εἰ δὲ
χαὶ οὐχ οὗτος, εἰς τὸν λοιπόν. El δ᾽ ἴσως οὐδ' ὁ τρί-
τος, γίνονται αὖθις ψῆφοι ὡς t£ ἄλλης ἀρχῆς, καὶ
μ:τὰ τὸ δέξασθαι τὸν φηφισθέντα τὸ μήνυμα, προ-
θάλλεται τοῦτον ὁ βασιλεὺς οὕτως.
Γινοµένης ἀναθάθρας διὰ ξύλων εἰς τὴν ἀρχὴν
τοῦ τριχλίνου, περισχεποµένης διὰ βλατίου χοχκί-
vou, ἐφ᾽ fic ἵσταται θρόνος βασιλικὺς ὁποῖος ἐν τῇ
τοῦ βασιλέως στεφηφορ/ᾳ εἴρηται, ὁ μὲν τρἰκλινός
ἐστι διαπεφραγµένος βλατίοις, καθὰ xal ἐν τῇ τοῦ
ἑεσπότου προθλήσει δεδήλωται, ὃ δὲ βασιλεὺς τό τε
στέµµα xai τὰ λοιπὰ φορῶν ἐλθὼν Ex. τοῦ χελλίου
αὐτοῦ χαθίξει ἐπὶ τοῦ θρόνου ἐρχόμενος ἐκ τοῦ κελ-
Alou αὐτοῦ, πάντων τῶν ἀρχόντων παρισταµένων B
ἔξω τοῦ διαφράγµατος μετὰ τῶν παρασήµων xal
φρρεμάτων αὑτων. Καὶ θρόνου Ἱερανέου τεθέντος
χατὰ τὸ τοῦ τριχλίνου τρίτον µέρος ἀπὸ τοῦ τοίχου
πρὸς τὸν βασιλέα, περισχεποµένου διὰ βλατίου χρυ-
σοῦ, ἔρχεται ὁ ὑπόφηφος πατρ.άρχης (ὑπύψηφος γὰρ
μέχρι τότε λέγεται) xal χαθίζει ἐπ αὐτοῦ. Εἶτα
τῶν βλατίων τοῦ διαφράγµατος αἱρομένων ἁἀνίσταν-
ται ἀμφότεροι, καὶ πάντες αὐτίχα πολυχρονίζουσι.
Καὶ μετὰ τοῦτο οὐχ ἀπὺ τῶν ἀξιωμάτων τις, τοῦτ)
ἔστιν ἡ δεσπότης f| σεθαστοκράτωρ f, Καΐσαρ, φἑρει
«by ὑπψηφον (οὐδὲ γὰρ ἑνδημοῦσιν οὗτοι ταῖς τῶν
πατριαρχῶν προθλήσεσι τῇ αἱἰτίᾳ ὅτι τοῦ πατριάρ-
χου κχαθηµένου ἀνηικεῖιν ἐστιν ἵστασθαι τούτους»
«σάλιν δὲ τῆς τῶν βασιλέων εὑφημία: γινοµένης οὖχ
ἐφεῖται τούτου: χαθῆσθα: * διὰ τοῦτο xal οὐ πάρει-
civ), ἁλλ' ἀπὸ τῶν ἁρχόντων ὁ κρείττων xax διαρο-
ρώτερος ἑπαίρων διὰ χειρὺς φέρει τοῦτον ἔμπροσθεν
τῆς ἀναθάθρας. Τοῦ οὖν πατριαρχιχοῦ δικαν.κίου
ἐχεῖσε ἐν τῷ ῥηθέντι διαφράγµατι εὑρισχομένου,
λαδὼν to0:o ὁ βασιλεὺς διά τινος τῶν μὴ φορούντων
σχιάδια εὐγενῶν, ἱσταμένου xa: τοῦ βᾳσιλέως xal
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ πάρεστιν ἐχεῖσε, µεγάλη φωνῇῃ
λέγει οὕτως « Ἡ ἁγία Τριὰς διὰ τῆς παρ) αὐτῆς
δωρηθείσης ἡμῖν βασιλείας προδάλλεταἰ σε ἀρχιξπί-
σχοπον Κωνσταντινουπόλεως, νέας Ῥώμης, xal
οἰχουμενιχὸν πατριάρχιν. » Καὶ οὕτως αὐτίχα πο-
λυχρονίζουσι πάντες. Εἶτα ὃ πατριάρχης ἐπὶ τῆς
ἀναβάθρας ἀνελθὼν λαμδάνει τὸ διχανίχιον ἀπὺ τῆς
τοῦ βασιλέως χε:ρ)δὲ, xal εὐλογῶν αὐτὸν εὐθὺς κατ-
έρχεται. Καθεσθέντων οὖν» ἑχατέρων ἐπὶ τῶν θρό-
γων αὐτῶν, γίνεται f) εὐφημία τῶν βασιλέων x2* τοῦ
πατριάρχονυ. Καὶ µετὰ τὴν εὐφημίαν χλεισθέντος
τοῦ διαφράγµατος, ὁ μὲν βασιλεὺς εἰς τὸ χελλίεν
αὐτοῦ, ὃὁ δὲ πατριάρχης ἀπέρχεται ἱππύτης εἰς τὴν
ἁγίαν ὙΣοφίαν, τοῦ ἵππου αὐτοῦ π:ρισκεποµένου
Ἱστέον δὲ ὅτι ὑπόφηφος ἔτι ὢν xal ἑρχόμενος
προθληθῆναι ἔζω τῆς τοῦ παλατίου αὐ. ῆς πεζεύε:,
μετὰ δὲ τὴν πρόδλησιν ἑντός. Σχεπὀζουσι δὲ xal
τὸν ἵππον αὐτοῦ σαγίἰσµατι, καθὼς εἴρηταν,
Απιλθὼν οὖν εἰς τὴν ἁγίαν Σοφ-αν μετὰ τ) προ-
4
consentiat, ad tertium se conferunt. Si et hic re-
cuset, rursus de integro et allo quasi príncipio sum-
pto suffragia ferunt. Postquam electus suffragationl
assensum pribuit, bunc in modum ab imperatore
renuntiatur.
Exstrueta Jigneg anabathrs ad initam trielinii,
opertaque coccineis sericis, in qua stat talis impe-
ratoris. thronus qualis in. coronatione imperatoris
descriptus est, triclinium quidem intersepitur ejus-
niodi velis et pannis quales in ἀεφροί inaugura-
tione adhiberi solent. At fniperator stenima et alia
gestamina gestans sedet in throno suo, egresstis ex
conclavi 109 suo, oinnibus proceribus extra septuin
consistentibus eum suís insignibus οἱ ornamentis ;
positoque c:esio throno circa tertiam triclinii a pa--
riele distantem partem, versus imperatorem, qui
aureis velamentis instratus est, veuit electus seu
su&ragiis a:'huc obnoxius (eo usque enim boc no-
mine appellatur) et sedet in illo. Deinde sublatis
scpti velamentis surgit uterque ; et mox omnes ora
in apprecationem multorum annorum resolvunt.
Post [1ο non aliquis summa in dignitate consti-
tutus, puta vel despota vel sebastocrator vel Caesar,
sistit electum (neque isti patriarcharum renuntia-
tionibus interesse solent, hac de causa, quia patri-
archa sedente insolitum est ipsos stare: rursus fau-.—
sta acclamatio imperatoribus facta non sinit ut isti
C sedeaut ; quamobrem non adsunt), sed ex proceri-
bus dignior et eminentior manu prehensum ducit
ante anabatliram. Reperto autem intra septum pa-
triarchali pedo, imperator, ministerio nobilis ado-
lescentis ex iis qui sine pileo in aula obambulant,
accipit illud, stausque tam ipse quam filius ejus, sí
adsit, magna voce ita fatur:« Sancta Trinitas per
imperium ab ipsa nobis concessum constituit te ar-
chiepiscopum Cpoleos, novae Rom:e, et cecumeni-
cuui patriarcham. » Et mox universi multos annos
accinuut, Deinde patriarcha ascendens in anaba-
tliram ab imperatoris manu pedum accipit, dataque
ei benedictione 104 statim descendit. Sedentibus
igitur utrisque in thronis suis, fausta acclamatiune
tam imperatorem quam patriarcham prosequuntur.
D Post acclamationem clauso septo imperator abit in
couclave suum, patriarcha eques se confert ad Sau-
ctam Sophia ; et equus. illius tectus est operi-
mento ex candido panno usque ad caput ; quem
comitantur principes, suis quique insignibus spe-
ctabiles, | -
σαγίσµατι ix πανίου λευχοῦ μέχρι καὶ χεφαλῆς.
Σ.νατέρχονται δὲ xal οἱ ἄρχοντες μετ α” τοῦ τὰ ἑαυτῶν ἐνδεδυμένοι παρᾶσημα.
Scienduim est, patriarehani, dum adhuc. tantum-
modo electus est, ubi accedit ut ab imperatore pro-
moveatur, extra palatium pedibusambulare, quaudo —
ad renuntiationem suam venit, post renuntiatio-
nem vero tantum ín palatio. Tegunt autem et
equum ejus velamento, ut dictum est.
Profectus igitur ad Sanctam Sopliiam post suam
lii
CODINI CUROPALA'T,E
120
Hnunlialióties, üi ostensum est, epulum init cum 4 6ληθῆναι, ὡς δεδήλωίαι, exioyelzai μετὰ τῶν ὁρ-
tpiscopis et preceribüs ecclesiz. In ordinatione ejus
tl bonsecratidné venit imperator ad Sanctam So-
Dhiani, férens consuetam sibi in diés slngulbs sio-
lüm. Ordinatur vero patriártha áb episcopo Hera-
bles; quia Byzantium olim ad episcopatuin llera-
tis spectabat.
. Beire oportet alios qildeih episcopos duplici cru
tià slgnalione sive beuedittione accepta eligi, ex
Qqutljus priuani nowinant parvam, altecam magnam,
Utize est isa consecratio ; patriarcham vero selum
lla ordinari 108 et consecrdri, qudndoquideim
inperdtorià renuntiatio ράσν per cruceii signatio-
lia vitehi supplet;
Ad eduidem imoduni sine ullá varialioné peragl- -
χιερέων xal τῶν ἁρχόντων τῆς ἐχκλησίας. Ἐν
δὶ τῷ τῆς αὐτοῦ χειροτονίας xatpip ἔρχγείαί μὲν
ὁ βαδιλεὺς ἐἰς τὴν ἁγίαν Ῥοφίαν, τὴν καθ) ἡμέραν
συνήθη φἐρων ὁτόλην”' χειροϊονεῖται δὲ ὁ πατριάρ-
Χἲης ὑπὸ 4o0 Ἡραλλέίας, ἐ4εὶ τῆς Ηρακλείας ἔπι-
ὀχοπῆ ἦν τὸ Βυζἀντίόν.
Act δὲ γινώσχειν ὅτι οἱ μὲν ἄλλοι ἀρχιερεῖς χεὶ
βοτονοῦνται σφβραγιζόµενδι ἐκ ὃκυτέρου (τὴν μὲν
πβώὠτὴν σφραγίδα καλοῦσι μιχρὰν, τὴν bk δευτέραν
μεγάλὴν, τις ἐότὶ χειροτονία), ὁ δὲ πατριάρχης
χειῤοτονεῖται μόνον, ἐπὲὶ 8 τοῦ βασιλέως πβόθλῆσις
ἀν tfc μιχρᾶς λογίξεται ὀφῥαγίδὸρ.
ἑΟμδίως ἀαὶ ἁλαραλλάχτως Ὑϊνείαι xai ἡ τῶν
lir allurum patriarcharum proclamatio et desigua- B ἑτέρων Κατβιαρχῶν πρόθληόις, τοῦ τε ᾿Αλεξαν-
llo, nithirüim Alexandriz, Aniiochlz et Hlerosely-
lübrum ; quin et archiépiscopi prime Justinianz;
Ácuridis et totius Bulgaria : nam secunda dustiniana
tbi Cyprus, tertia Cartbago.
Eplscópi póstquaw électi ét 4 patriarchá consé-
EFati unt, conferunt se postaliquot dies ad palatium,
Vola ibi precesque pro imperatoribus et subjecto
Βόρυίο facturi et imperatorem veueraturi. Reeitat
QUiels sacram precationem, citcumstante comitatu
Νίρο.
At drehitliandriti et prolosyucelli, sed el prefectl.
Venerabilium monasteriorum, postquam a patriare
ἅμα electi sunt, abeunt et ipsi ad palatium veneran-
tuique imperatorem, et ab imperatoris innu pedum
bastofále accipiunt, Eplacopi quidem ád honorem
laiperatori habendum profetti, ut dictuim est, venez
Füntdr illum palliis suis undulatis induti. Ecclesia
Vero proberes epirrhiptáriis seu capitum tegminibus
luricisque ornad.
$06 cArtT xxl.
De lhgtbribus imperatoris gestaminibiüs,
Patre impératória móriuo vel uxore, quii
€i lilid cL hepote, $i Tinperátores [uetint, imperator,
QuaihidiU placuetit, et pro libito; fert candidá vesii-
An 8, deinde citrina sine margéllis, postea splei-
δρείας, τοῦ Αντιοχείας Χαὶ τοῦ ἹἹεροδολύμων,
ἀλλὰ δὴ xol τοῦ ἀρχιεπισχόπόυ πριυξης Ἰουστινιαζ
vi; ᾽Αχρίδος xai πάσης Βουλγαρίας, ἐπέὶ δευτέρἀ
Ἱουστινιανή ἐστιν ἡ Κύπρος, xoi ἐρίτη ἡ Kap-
χηδών.
Οἱ μέντοι γε ἀρχιερεῖς μετὰ τὰς φήφους aó-
τῶν χειροτονούμενοι παρὰ τοῦ πατριάρχου, μεθ'
ἐμέρας τινὰς τῆς χειροτονίας αὐτῶν, ποιῶν εὐχὴν
ἕκαστος ὑπὲρ τῶν κγατούντων xal τού ὑπιχόουι
ἀπέβχεται πρθσκυνῶν tbv βασιλέα; χᾶὶ ἀνάγινῶσχει
ἑαὐτην {ῆς παραστάσεως ἱσταμένης.
Ui δὲ γε ἀρχιμανδρῖται καὶ πρωτοσύγχελλο’, ἀλλά
δὴ xai χαθηγούµενοι τῶν ἑἐντίμων µοναστηρ΄ωνι
μετὰ τὸ τὴν σφραγῖδα nag τοῦ Δατριάρχου λαθεῖν,
ἀπέρχοντάι xal προσἀυνοῦσι al οὗτοι, xai λαμθά-
vbudt τὸ διχανίχιον ἀπὸ τῖς τοῦ βασιλέως χειρός *
καὶ οἱ μὲν ἀρχιερεῖς εἰς προσχύνησιν τοῦ βασιλέωςι
ὡς εἴρηται, ἐρχόμενοι μετὰ τῶν ἑχόντων μανδύων
αὐτῶν ποταμοὺς προσχυνοῦσιν αὐτὸν, οἱ δέ Ye τῆς
ἐχχλησίας ἄρχοντες μιτὰ τῶν ἐπιῤῥιπταρίων xal
ἱματίων:
ΚΙΦΑΛΑΙΟΝ KÀ'.
Περὶ άενθίμων βασι.λικῶν φορεμάτων.
[làzphc βασιλέως ἁ ποθανόντος μητρὸς 1) γυναι-
x^; αὐτοῦ, f fv υἱοῦ xal ἐχγόνου βασ.λέων ὄντω»,
ὁ χρατῶν Ἰευχὰ φορέματα φορεῖ µέχρι καιροῦ ὅσον
ἂν βούλοιτο, εἶτα χίτρινα ἄνευ µαργελλίων, ἔπειτα
Ελ άἰδ vestibus armicitur. Si mortem obierit patrüus D τὰ αὐτὰ Λά)ιν μετὰ µαρχελλίων, καὶ μετὰ ταῦτα
But affilta et patre, vél (raler éjus despote hohüóre
Üecorátis, et quamvis hoc etiàu honore Careat, vel
&orok vel Dlids, citrina. left tune quoqüe indumenta,
bisque margellis, postéa cum márgellis. Quo tem-*
bore iiiperátór gestát albas vestes, ui dictum est,
ψιοριο suo& propinquos defüuclos, ümnes puMas
Vestes ferunt, noh proceres inodo; sed et populus :
propinqui vero ejus qui obiit, imperátore citriná
gestànte, nigris vestimentis etiam curam imperatore
vsque à: quadragesinium diem utuntut ; postmoó-
Qum czesiis sive subviridibus, denec fimperátor ve-
$tes imi utel; et tunc. ipsi quóque c&udidi& vestibus
$miciuntur.
bytter hos dé udibvà diximus, sí contingat dli-
λαμπροφοψεῖ. El δὲ θεῖος 3j θεία πρὸς πατρὸς, ἢ
ἁδελφὸς αὐτοῦ; δεδπότης ὧν εἴτε καὶ ph, f] ἐδειφῆ
ἡ υἱὸς, αἱτρινα μὲν xal τότε, χωρὶς δὲ μαργελλίων,
ἐἴτα μετὰ μαργελλίῶν, Καθ ὃν δὲ χαιρὸν ὃ βαδι-
λεὺυς λευχειμονεῖ, ὡς εἴρηται, διὰ τοὺς ἔαυτοῦ
Ἱνῃσίους, πάντες βελανειμονοῦσιν, οὐχ ἄρχουτες
Αένον, ἀλλὰ xat τοῦ λαοῦ. OL δὲ τοῦ τεθνεῶτος
qvfjsvot, τοῦ βάσιλέως xltpiva φοροῦντος, µέλανα
οὗξοι ἑνδύονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἕως αμερῶν
χεδσαράχοντα, xal μετὰ ταῦτα Περάνεα μέχρις ἂν
ἀλλάξοι ὁ βασιλεὺς, xai τότε λαμπροφυροῦσι xdi
o) tat.
ὄλνευ 6b ὧν εἴρητάι, εἰ δομξῇ τινα ἕτερον τῶν
121
ΓΕ OFFICIIS CPOLITANIS, — CAP. XXI XXII.
199.
χαθ᾽ αἷμα συγγενῶν αὐτοῦ τελευτῆσαι, οὐδαμῶς A quem alium ex sanguine junctis mori, nunquam et
qopel χίτρινα ὁ βασιλεύς. "Av δέ τινος τῶν γνησίων
αὐτοῦ fj θείου fj ἀνεψιοῦ f) ἑἐξαδέλφου γυνὴ τελευ-
τήσῃ f| ἁδελφὸς ἢ υἱὸς, ὁ τὸν τεθνεῶῖα ἀποδαλὼν
διαθιδάξει lv τῷ ἑαυτοῦ ὁσπιτίῳ τὰς τεταγµένας
πενθίμους ἡμέῥας, ἠτοί μέχρι xax τῶν νἐνομιδμένων
ἐννάδων, χδὶ μετὰ τοῦτο ἔρχεται νυχτὸς xal ftpoo-
χννεῖ τὸν βασιλέα μελανειμονῶν, xai ἕχτοτε ἑκτὸς
μὲν ἐνδεδυμένος ἐστὶ µέλανα, τὸν δὲ βασιλέα προσ-
χννών φορεῖ Ἱεράνεα * οὐδὲ γὰρ ἐνδεδομένον ἑστὶ
μελανειμονεῖν ἐν τῷ παλατίῳ.
ΚΕΦΑΛΛΙΟΝ KB.
Περὶ µελ.Ιο/ύμφης δεσποίνης.
Χρὴ καὶ ἑοῦτο γινώσχειν, ὅτι δεσπδ/νὴξ νύμφης Los
χομένης ἔξωθεν 8 διὰ ξηρᾶς ἢ διὰ θαλάσσης, χατὰ τὴν B
ἡμέ.αν χαθ᾽ fiv μέλλει ἁποσωθῆναι εἰς τὴν πόλιν ἓγ-
νωσμέ.ην οὖσαν, προσυ παντᾷ ταύτην ὁ βασιλεὺς καὶ
&vhp αὑτῖς ὁ νεόνυµφος μετὰ τοῦ βασιλέως xoi πα-
αρὸς αὐτοῦ, εἰ περίεστιν εἰ δ' οὖν, αὐτὸς µόνος,
Κά εἰ μὲν διὰ ξηρᾶς ἔρχεται, πεζεύειν αὐτὴν εἷ-
θισται περὶ τὴν Πηγῖν; εἰ δὲ μετὰ τριηρῶν, πλησίον
τοῦ va^) τῶν Βλαχερνῶν ἔξω τῆς πόλεως, ὅπου ἂν
εὖχοι €'vac ἐπιτήδειον. Προχαταλαμδάνουσαι τοίνυν
ttv καταγωγὴν f| ἐνταῦθα ἡ ἐκεῖ, αἱ τῶν ἀξιωματι»
xv fai σνγχλητικῶν xat τῶν λοιπῶν ἀρχόντων Υν-
ναῖχες al κρείττους καὶ εὐγένέστεραι ὑπὑδέχονται
thv δέσποιναν xal νεύνυμφον ἐρχομένην, φ:.λοφρο-
νούμµεναι βασιλικῶς αὐτὴν Sal θερἀπεύονσαι, πρὸσ-
Οπαντώντων καὶ τῶν βασιλέων, f) xal ἀμφοτέρων
ἢ τοῦ νεονύμφου xal µόνον, ἂν μὴ xa πατὴρ f,
καθάπτερ εἴρηται. El μὲν οὃν μετὰ τριήρεως ἔρχε»
ται, προὐπαντᾷ αὑτῇ περὶ τὴν ἀχρόπολιν εἰς τὴν
τοῦ Εὐγενίου πύλην ἔφιππος iv ὁ βατιλεὺς μετὰ τῶν
ὀρχόντων, εἰ δ ἀπὸ ξηρᾶς, ἔξω τῆς πόλεως, ὥσπερ
£p cat. Μετὰ δὲ τοῦτο οἱ μὲν βασιλεῖς ἢ ὁ βασιλεὺς
ἀπέρχεται χαταλιμπάνων αὐτὴν ἑκεῖσε' ἀπὸ δὲ τῶν
εἱἰρημένων ἀρχοντιασῶν ὑποδοῦσιν αὐτὴν τὰ ἑρυθρὰ
ἢ βασίλισσαι, ἐὰν ὧσιν, f] σεδαστοκρατόρισσαι, fj
Καισάρισσαι, 3| αἱ εὐγε,έστεραι τῶν λοιπῶν. Ὄντων
δὲ προητοιµασµμένων xal φορεµάτων βασιλικῶν,
σταλεῖσα βασιλικῶς xai προπεµποµένη ἀπέρχεται
εἰς τὸ πιαλάτιον ἔφιππος, τελουμένων μετὰ τοῦτο xal
τῶν γαμιχῶν τελετῶν Ev ft. héoz fni.
nuspiam fert citrina imperator. Si alicujus ex cogna-
tis, puta patrui, consobrini vel patruelis, uxor in fata
concedat, vel frater vel fllius, is ex Cujus domo funus
prodiit, domi 107 diebus luctui destinatis, vide-
licet usque 3d nonum diem, se continet. Et postea
nocti tenit, indutusque nigris vestibus imperato-
rem adorst. Etab boc teurpore extra palatium. in-
duitur vestimentis nigris, cum tero ad imperatorem
venerandum procedit, portat casia : neque enim
fas est nigras vostes in palatio ferre.
CAPUT XXII.
De [utura sponsa εἰ imperatrice.
Oportet et hoc. scire. Domina sponsa peregré
adveniente vel terra. vel mari, ubi dies ille quo
appulsura et urbem ingressura est innotuit, occurrit
ei imperator matitus ejus, novus sponsus, cum ini-
peratere patre suo, si sit superstes: sin minus,
ipse solus. Et quidem, si terra adveyial, consuetus
dine receptum est ut appellat ad locum quem ad
Fontem nominant; sin iu triremibus, tunc exscendit
prope templum Blacleruarum extra civitatem, ubi
commodum fuerit. Preoccupato igitur sive hic sive
illic diversorio, eorum qui in suprema dignitate
8unt et senatorum et reliquorum principum uxores
prastantiores et nobiliores excipiunt dominam et
novam sponsam, regie illam et omni humanit:tis
genere prosequentes atque honorantes, occurrens
Ubus ctiam imperatoribus, vel utroque vel. novo
spouso solo, si pater non superest, prout explica-
tum est. Sr'ergo in triremi veniat, obvius flt illi
circa arcem ad portam 1068 Eugenii equo insidens
cum proceribus, Sin terra advenerit, occurrit eh
exira civitatem, ut dictum est. Postea abeunt jue
peratores vel imperator, ibidem ea relicta. Ex prae-
diclis primariis feminis vel reginae eà imperatr.ces,
si fuerint, vel Sebastocratorisse vel Ciesarissm vel:
alie reliquis nobiliores calceant eam rubris calceis,
paratisque imperatoriis ornamentis et gestaminibus.
regifice comitata ac deducia proficiscitur equo iu-
sidens in palatium. Et postea prestituto die nuptiae
ruin solemnitas peragitur.
Ἱστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὡς οἱ παρδόδαλλοι, ὀπηνίκα f) — Selendum et hoc, pardorum venatores, quando
Φέρουσι τοὺς πάρδους, ἱππόται εἰσέρχονται εἰς τὸ
παλάτιον xal ἱππόται ὁμοίω; ἑξέρχονται. Ὡσαύτως
xaX οἱ τὰ χρυοξήρια φέροντες Ἱαροινοχόθι ἔφιπποι -
χαὶ αὐτοὶ ἐντὸς τοῦ Κχλατίου εἰσέρχοωνται.
Ἔως ὥδε τὰ τῶν ὀφφικιαλίων τῶν βασιλέων Κων»
σταντινουπόλεως ὀνόματα xai τῶν ὀφφικίων «τῆς
μητρὸς ἐχχλησίας.
adducunt pardos, equites ingredi in palatium, et
equites simlliter egredi. Sic et illi qui refrigerando-
potui glaciem afferunt, equites pala ium intrant.
fiueusque. officialium imperatorum Cpoleos ne
mina et officioru n matris ecclesiis.
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
JACOBI GRETSERI $.
IN LIBRUM
..
131
—
J.
GEORGII GODINI CUROPALATJE
DE ΟΒΕΙΟΙΙ5 ET OFFICIALIBUS ΜΛάΝΑΙ ECCLESI.£ ET AULAE CPOLITANAE
COMMENTARIORUM LIBRI TRES
Quibus non tantum Codinus, sed et varia alia tam Grecorum quam Latinorum monumenta
explicantur et illustrantur. : 7
e
INSERTJE SUNT *
JACOBI GOAB ORD. PRAEDICAT.
ΝΟΤΑΕ ET OBSERVATIONES. — zt
LIBER PRIMUS.
111 CAPUT. 1.
Quis Codinus. Quando. Que libri inscriptio. Varia
ejusdem: vocabuli apud. recentiores (:re&cos scrip-
tura, numerus clericorum in magna ecclesia.
Quis fuerit Georgius Codinus Curopalata, et quo
ινομίο vixerit, non habeo dicere ; ut nec. illud,
num Curopalate nomen sit cognomen an oflicii
palatini. HIu liquet, sequiore jam Gracia, el cum
ad int-ritum tenderet, floruisse, post. Cantacuze-
nuu sciliect vcl eum illo.
Priter hunc librum, qui nobis. est in manibus,
$c: ipsit idem Codinus παρεχζολὰς ἐκ τῆς βίδλου τοῦ
χρουικού περὶ τῶν πατρίων τῆς Κωνσταντινουπό-
λεως, selecta ex libro chronico de originibus Cpoleos,
«que jum G:2ce et Latine exstant, tametsi. longe
copí»siora in bibliotheca Bavarica asservantur.
Titulus ífa à. Junio formatus est : Georgii Codini
liber de officiulibus palatii Gpolitani et. officiis magne
ecclesie, Nam alter titulus, quem ex. ms, quzdam
tidice adducit, prorsus nihil ad hunc librum facit :
Παρεχθολαὶ ἐχ τῆς βίθλου τοῦ χρονικοῦ περὶ τῶν
πατριῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, xal πόθεν ἑχλή-
0:; Βυζάντιον, συντεθεῖσαι παρὰ Γεωργίου Κωδίνου.
Nihil, inquam, ad hunc Jocum hic titulus facit,
quia est illius alterius de originibus Cpoleos, cui
etiam ab editore recte preligitur, licet non ut Ju.
nius, τῶν πατριᾶ”ι a recto πατριά, sed. melius τῶν
matpiuv a plurali τὰ πάτρ.α nobis exhibeat ; quo
titulo etiam Hesychius Milesius librum scripsit,
qui jam vulgatus est. Et nota suntex. Suida. Dio-
geuis Cyziceni τὰ πάτρια ἄνσίκου, res patrie. scu
vrigines Cyzici.
E: tamen suzvissi:e nugalur dunius, cur liber
* Lucis distiact&es
iste de officiis παρεχβολῶν appellationem tulerit,
nempe quod ez libro, cujus inscriptio est Chronicum,
excerptus. (uerit, — Chronicum hoc [uísse publicum
palatii Cpolitani , in. quod acta. curopalatae retu-
lerint, in quorum custodia idem quoque liber (uerit.
Quid est nugas agere, si hoc non est ? cum epi-
graphe ista non ad hunc librum, sed ad alium de
originibus Cpoleos 119 spectet, prout: ab. inter-
prete totidem verbis eidein libro przílxus est.
Recentiores Graci in orthoyraphia dictionum,
praesertim peregrinarum, varii sunt. Addunt, ut
παλλάτιον, κουροπαλλάτης, διθέλλιον, mpuipxf-
proc, φ)λάμμµονλον, δἱ in pure Grazcis χρέµµασθαι,
pro παλάτιον, «κδυροπαλάτης, διδέλιον, πριµική-
ριος, φ)άμονλον, κρἐμασθαι. Addunt etiam. initio
vocabuloruni 8i inchoentur a B vel π, B iutatoin
1, UL βαῖουλος µπαῖουλος, Βελλαρμίνος Μπελλαρμί-
νος, apud Gabrielem episcopum Philadelphi, in
libro de sacrawentis, μπάλλα palla, pila, Μβασίας
Dassa, et id genus alia sine numero. Imo in ipso
eiiain vocabulo suum hoc p adjiciunt ante P vel x ut
Ῥομπέρτος pro. Ῥυπέρτος apud Annam in Alcexia-
de, *apzáptoy pro ταπάριον. Detraliunt : σέλα,
σαχξ)λάριος pro agáà))a, ααχελλάριος vel σαχχελλά
ριος. Nec tainen. lisige nimis scrupulose observant :
binc τὸ x siue adjectione τοῦ p saepissime invenias,
Ul πατέλλα, Ἱατέλλιον, πατρίχιος, Tatptipgme et
id genus alia innumera. Vide Glossarium Graco-
barb. littera 7.
Cuve autem ne noven pentadas clericorum per-
currens suspiceris etiam etate Codini nou fuisse
plures clericos inagnze eeclesie quai his novem
quineriis enumereutur : naui. officiales tautwia
125
GRETSERI ΕΤ GOARI NOT.£.
120
hoc indice continentur. Olim quidem fnisse nume- A quis fldem nostram desiderarct, Pleraque uon tam
rosissimum clerum liquet e« Novella tertig Justi-
hiani, qui, ne nimium diffunderetur, ad certum
numérum restrinxit, Sancimus, inquit, ne quando
in sacrosancta majore ecclesia ultra 60 presbyteros,
diaconos vero mares 100 , feminas 40 et subdiaco-
που 90, lectores autem ultra 510, cantores ultra. 95
exsistant, ut universus reverendissimorum clericorum
mojoris ecclesie numerus in 495 personis ει 400
preterea ostiariis (ut vocant) consisiat. Iu. sanct'4-
sima igitur majore alme hujus urbis nostre eccle»
sia et Iribus illis sacris dibus ei coadunatis, tanta
clericorum multitudo esto, neminem eorum qui nun«
οταν! ejiciendo, tametsi multo major numerus exsistat
quam a nobis definitus est; nemine item de cetero
per ullum ordinem, qui hoc tempore est, adjiciendo,
donec intra hunc numerum mensura consistat. lera-
clius imperator in diplomate de numero definito
clericorum magnz Ecclesie tom, [ Juris Grzeco-
Romaui : Religiosorum presbyterorum catalogus. ad
80, diaconorum vero marium ad 150. (emisarum
diuconissarum ad 40, subdiaconoru:n ad 70, (ecioriwin
0d 160, cantorum ad 35, ostiariorum ad 15, quacun -
que tandem causa, redigatur, Idem impera'or cleri-
cos officiales boc numero definivit, nimirum ut
essent syncelli 2, cancellarii 12 , defensores 10,
referendarii 12, notarii 40, sceuopliylaces presby:e«
ri 4, sceuophylaces diaconi 6, lectores 2, etc., quie
eum officialibus Codini non satis concipunt.
Sed ip his nihil erat apud Grecos constantius ς
quam.ipsa inconstantia et mutanli
sinens.
Index primus ofücialium, qui novem pentades
antecedit, non videtur esse a Curopalata : cur
enim bis battologice, nee satis constanter, eosdem
eodem propemodum loco percenseret ? nolui tamen
119 omittere, cum in. editione Juniana exstet,
et nisi me falit memoria, etiam in altero co-
dire Bavarico (1). cRETS.
CAPUT 11.
Dubitationes quedam circa primum catalogi quina-
rium ; de exocatacelis deque magno economo.
1908 inde-
Catalogus officialium magn: ecclesi: deest in
sunt officiorum indigitamenta quam inanium titu-
lorum crepitaeula, etiam extra Cpolim ad alias
Grzecanicas ecclesias prolata, ut videre est in Tur-
cogracis l. 1v, ubi exstat epistola clericorum in-
sula bii ad patriarcham Cpolitanum, in. qud
invenies sacellarium Chii, logothetam Chii, proto-
syngelum Chii, caliarchum pneumaticüm et protecdi«
cum Chii, cantrisium Chii, protapsalten Chii, dicao-
phylacem Chii, nomophylacem Chii, referendarium
Chii, doctorem evangelii, doctorem apostoli.
[P. 9. Τῶν ógpgixlov. Deo optimo maximo, pa-
rriarchaz, templo, populo Christiano praestanda iu
ecclesia CP, cum honoris splendore obsequia con-
stituunt ejus offlcia. Miuisteriis insudant θεωροὶ,
δεπουτάτοι καὶ χαμισάτοι : hi tus, carbones, aquam
et alia preparaut ; cereos praeferunt. Evangel'o de-
putat ; vigiles vasa supellectilem:jue sacram cu-
stoliunt. Officiorum tamen appellationem — sihi
vindicare vetat usus ecclesim. Quid cause vest f
Ox εἰσὶν ὀφφίχια, ἀλλά διαχονίαι περὶ τὸ ἅγιον βῆ-
pa ἄλλοις ἁρμόξουσαι * non sunt officia, verum. mi-
nistería tantum sacro tribunali, id est altari, ab his
nec non ab. aliis Quibuspiam impendenda, ait eccle-
siasticus otdo in Euchologio. leo vero. maxime,
quia patriarchis non placuit illa. ofliciis connume-
rari, quod viliora forent hzc obsequia, et auxilia
superioribus houoris elationem adeptis accedentia,
Verumeniwmvero cum dignitatis decus officio cor-
junctum | assevero, ne, precor, superiorum et inti«
morum Ordine servato, cuncta deinceps officia
114, unius, quod aiunt, classis et rationis 68Η 9
senda facile credideris, Exstant ex iis suprema,
ἁρχοντίχια μεγάλα, nobili pracipuoque reddendo
patriarehze ministerio deputata, jurisque populo
Christiano dicuudi praefecturam obtinentia : τὰ γὰρ
ἀρχοντίκια χαὶ ὀφφίχια τῆς μεγάλης ἐχχλησίας εἰς
ὑπηρεσίαν τῷ ἀρχιερεῖ Υεγόνασι xax εἰς χρίαιν τῶν
ἐν Büp προσαγοµένων. Alia sunt minus nobilia,
ἀρχοντίχια μικρά, suntque tam protopapas quiin
qui sequuntur iuferiores officiales, sinistri chori
assessores, inajores siquidem dextrum cum patrie
arelia obtinent et precipuis. ubique coluntur privie
alwro ms. Bavarico, quemadmodum et in Lauthe- D legiis. Tertii tandem generis oflicia λιτὰ nuncupane
riano : sel cum ab aliis exemplaribus repr:esen-
tetur, minime omitti debuit, quandoquidem ab ipso
etiam libri titulo promittitur.
Ánte novem penladas seu quínarios officialium
magna ecclesi: premittitur officialium iudex, qui
sola vocabula coutinet, at nec omnia nec ordinate,
ut antea. dictum. Noluimus tamen praterire, n»
(1) [s ita. habet : ὁ μέγας οἰκονόμος. Ὁ µέγας σα.
χε))άριος. 'O μέγας σχευοφύλαξ. 'O χαρτοφύλαξ,
Ὅ σαχξλλίου. 'O πρωτέκδικος. 'O πρωτονητάρ'ος,
Ὁ λαωγοθέτης. Ὁ χανστρἠσιος (Allat, mss. κανστρήν -
διος el κανστρίνσιο:]. 'O ῥεφερενδάριος. Ὁ ὑπο-
μ»τματογράφος. Ὁ ἱερομνῆμων. Ὁ ὑπομιυνήσκω»
Ὁ διδάσχαλος τοῦ Εὐαγγελίου. Ὁ διδάσχαλος τοὺ
ἀπ,στόλου. Ὁ διδάσχαλος τοῦ φαλτηρίου, 'O ἐπὶ
tur, ità nimirum ut nullum liabeant dignitatis an-
nexum decus, nec lites cum patriarcha dijudicent :
sunt etenim privati patriarchae ministri, archidiaco^
nus ac secundus ab eo diaconus. Ἔξωθεν, inquit
typus Allatianus in Euchologio, τῶν δεχαπέντε ὁφ.
φικίων καὶ χληρικάτων τῆς ἁγίας ἐκκλησίας (quie
ἀρχοντίχια μεγάλα, primarum (rium pentadum
τῶν γονάτων. 'O ἐπὶ τῶν χρίσεων. 'O ἐπὶ τῶν Ρεῄσει"νο
'O ἐπὶ τῆς ἱερᾶς καταστάσεως. 'Ü ἐπὶ τῶν σεχρέ-
των. Ὁ ἄρχων τῶν µοναστηρίων. *U ἄρχων τῶν ἐχ»
κλησιῶν, Ὁ ἄρχων τοῦ ἀρχιμιναίου, "U ἄρχων των
Φώτων, "O ῥή-ωρ. 'O πρώτο; ὁστιάριος. ὍὉ vop^s
δότη:, 'O πριμμικέριος τῶν ἀναγνωστών. Ὁ νοτᾶ»
pios. 0 πρωτυπαπᾶς. Ὁ ὑευτερεύων τῶν διαχόγωνε
IN LIBRUM DE OPFIC!IS CP.
.»
121
JACOBI GRETSERI 5. J.
IN LIBRUM
GEORGII GCGODINI CUROPALA'TJE
DE OPFICIIS ÉT OFFICIALIBUS MAGNA ECCLESI.£ ΕΤ AUL/E CPOLITANJE
COMMENTARIORUM LIBRI TRES
Quibus non tantum Codinus, sed et varia alia tam Grecorum quam Latinorum. monumenta
explicantur et illustrantur.
INSERT,E SUNT "
JACOBI GOAR ORD. PRAEDICAT.
ΝΟΤΑ ET OBSERVATIONES. — 1
LIBER PRIMUS.
lli CAPUT. |.
Quis Codinus. Quando. Que libri inscriptio, Varia
ejusdem: tocabuli apud. recentiores (:recos scrip-
Iura, numerus clericorum ín magna ecclesia.
Quis fuerit Georgius Codinus Curopalata, et quo
&eculo vixerit, non habeo dicere ; ut. πες illud,
num Curopalatzie nomen sit cognomen an ollicii
palatini. lllud liquet, sequiore jam Gracia, οἱ cum
ad int-vitum Lenderet, fl»ruisse, post. Cautacuze-
num scilicet vcl cum illo.
Ρίο hunc libium, qui nobis est in manibus,
$c; ipsit idem Codinus παρεκ/ολὰς ἐκ τῆς βίδλου τοῦ
Χρονικού περὶ τῶν πατρίων τῆς Κωνσταντινουπό-
Àttoz, selecia ex libro chronico de originibus Cpoleos,
que jum G: ce et. Latine exstant, tametsi. longe
copiosiora in bibliotheca DBavarica asservantur.
Tiwulus íta a. Junio formatus est : Georgii Couini
liber de officiulibus palatii Gpolitani et. officiis magne
ecclesie. Nam alter titulus, quem ex. ms, quodam
todice a:lducit, prorsus nilil ad hunc librum facit :
Παρεκθολαὶ ἐχ τῆς βίθλου τοῦ χρονικοῦ περὶ τῶν
πατριῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, xat πόθεν ἑχλήῆ-
0: Βυζάντιον, συντεθεῖσαι παρὰ Γεωρχίου Κωδίνου.
Nihil, inquam, ad. hunc. locum hic titulus facit,
quia est illius alterius de originibus Cpoleos, cui
eiiam ab editore recte praeligitur, licet non ut Ju.
nius, τῶν vatptGvr a recto πατριάι sed. melius τῶν
πατρίων 2 plurali τὰ πάτρια nobis exhibeat ; quo
titulo etiam. Hesychius Milesius libruin. scripsit,
qui jam vulgatus est. Et nota suntex. Suida. Dio-
geuis Cyziceni τὰ πάτρια Κνσίκου, res patria scu
vrigines Cysici.
Et tamen su2vissime nugalur Junius, cur liber
* Lucis distigctaes
iste de officiis παρεχβολῶν appellationem tulerit,
nempe quod ez libro, cujus inscriptio est Chronicum,
excerpius. (uerit, | Chronicum hoc [uisse publicum
palatii Cpolitani , in. quod acta. curopalat& retu-
lerint, in quorum custodia idem quoque liber fuerit,
Quid est nugas agere, si hoc non est ) cum epi-
graphe ista non ad hunc librum, sed ad alium de
originibus Cpoleos 114 spectet, prout ab inter-
prete totidein verbis eidem libro przixus est.
Recentiores Graci in orthographia dictionum,
praesertim peregrinarum, varii sunt. Addunt, ut
παλλάτιον, κουροπαλλάτης, διβέλλιον, πριμμ.χή-
ptos, φ)λάμμανλον, et in pure Grxcis χρέµµασθαι,
pro παλάτιον, «αδυροπαλάτης, διθέλιον, πριµική-
ρ'ος, φ]άμονλον, χρέμασθαι. Addunt etiam initio
vocabulorum, si inchoentur 4 B vel π, B mutato in
v, Ul βαῖουλος µπαῖουλος, Βελλαρμίνος Μπελλαρμί-
νος, apud Gabrielem episcopum Philadelphi, in
libro de sacramentis, µμπάλλα palla, pila, Μβασίας
Dassa, et id genus alia sine numero. lmo in ipso
eiiam vocabulo suum hoc p adjiciunt ante β vel z ut
'"Pouzépiog pro. Ῥυπέρτος apud Anuam in Alcxia-
de, *apzáptov pro ταπάριον. Detraliunt : σέλα,
σαχξλάριος pro GéÀ)d, σαχελλάριος vel σαχχελλά
pie. Nec tamen liec nimis scrupulose observant :
hinc τὸ x siue adjeetione τοῦ p. szepissime invenias,
ul πατέλλα, πατέλλιον, πατρίχιος, matptipgmg et
id genus alia innumera. Vide Glossarium Grazco-
barb. littera 7.
Cave autem ne novem pentadas clericorum per-
currens suspicerís etiau zetale Codini non fuisse
plures clericos inagnze ecclesie quam his novem
quiusriis enumereutur : nau officiales. tantum
191
GRETSERT ΕΤ GOARI NOT.£.
126 -
hoe indice continentur. Olim quidem fuisse nume- A quis fldem nostram desideraret. Pleraque non tam
rosissimum clerum liquet e« Novella (οτί Jusii-
hiani, qui, ne nimium diffunderetur, ad certum
numerum restrinxit, Sancimus, inquit, ne quando
Ín sacrosancta majore ecclesia ultra 60 presbyteros,
diaconos vero mares 100 , feminas 40 et subdiaco-
nos 90, lectores aütem ultra 410, cantores ultra 95
exsistant, ut universus reverendissimorum clericorum
majoris ecclesie numerus in 495 personis ei 400
praterea ostiariis (ut vocant) consistat. In. sanct
sima igitur majore alme hujus wrbis nosire eccle-
sia et tribus illis sacris edibus ei coadunatiís, tanta
clericorum multitudo esto, neminem eorum qui nune
, Sunt ejiciendo, tametsi multo major numerus exsistat
quam a nobis definitus est; nemine item de cetero
per ullum ordinem, qui hoc tempore est, adjiciendu,
donec intra hunc numerum mensura consistat. llera-
clius imperator in diplomate de numero definito
elericorum magne Ecclesie tom, [ Juris Graco-
Romani : Religiosorum presbylerorum catalogus. ad
80, diaconorum vero marium ad 150. [emi:arum
diuconissarum ad 40, subdiaconoru:n ad 70, (eclorum
δεί 160, cantorun ad 25, ostiariorum ad 15, quacun -
que iandem causa, redigatur. ldem impera'or cleri-
cos officiales hoc numero definivit, nimirum ut
essent syncelli 2, cancellarii 19 , defensores 10,
referendarii 12, notarii 40, sceuopliylaces presby:e-
ri 4, sceuophylaces diaconi 6, lectores 2, etc., qu:e
eum officialibus Codini non satis concinunt.
Sed io his nihil erat apud Grecos constantius
quam ipsa inconstantia el mutandi mos inde-
sinens.
Index primus officialium, qui novem pentades
antecedit, non videtur esse a Curopalata : cur
enim bis bauologice, nee satis constanter, eosdem
eodem propemodum loco percenseret ? nolui tamen
119 omittere, cum in. editione Juniaua exstet,
et nisi me falli! memoria, etiam in altero co-
dire Bavarico (1). cRETS.
CAPUT 11.
Dubitationes quedam circa primum eatalogi quina-
rium ; de exocatacelis deque magno econonio.
Catalogus officialium magnz ecclesi*€ deest in
altro ms. Bavarico, quemadmodum et in Lauthe-
riano : se] cum ab aliis exemplaribus repr:esen-
tetur, minime omitti debuit, quandoquidem ab ipso
etiam libri titulo promittilur.
Ante novem pentadas seu quínarios officialium
magnz ecclesie praemittitur officialium. index, qui
sola vocabula continet, at nec omnia nec ordinate,
ut antea. dictum, Noluimus. tamen prazterire, n^
(4) ls ita habet : ὁ péyaq οἰχονόμος. Ὁ μέγας aa.
χελ)άριος. 'O μέγας σχευοφύλαξ. 'O χαρτοφύλαξ.
'O σαχελλίου, 'O πρωτέκδικος. 'O πρωτονωτάρ'ος,
ὍὉ λαγοθέτης. Ὅ χανστρῄἠσιος (Allat, mss. κανστρήν -
διος el χανστρίνσιο:). Ὁ ῥεφερενδάριος. 'O ὑὕπο-
μνημα-ογράφος. Ὁ ἱερομνῆμων. Ὁ ὑπομιυνήσχω»ν
'O διδάσκαλος τοῦ Εὐανγελίου. 'O διδάσκαλος τοὺ
ἀπ. στόλου. Ὁ διδάσχαλος τοῦ φαλττρίου, 'O ἐπὶ
sunt officiorum indigitamenta quam inanium Litu-
lorum crepitaeula, etiam extra Cpolim ad alias
Grzcanicas ecclesias prolata, ut videre est. in Tur-
cogracie |l. 1v, ubi exstat epistola clericorum in-
sulz Chii ad patriarcham Cpolitanum, in. qua
invenies sacellarium Chii, logothetam Chii, proto-
syngelumh Chii, caliarchum pneumaticüm et protecdi-
cum Chii, cantrisium Chii, protapsalten Chii, ἀῑεπο-
phylacem Chii, nomophylacem Chii, referendarium
Chii, dociorem evangelii, doctorem apostoli.
[P. 5. Tox ópgixlor. Deo optimo maximo, pa-
triarcbze, templo, populo Christiano praestanda in
ecclesia CP, cum honoris splendore obsequia con-
stituunt ejus officia, Ministeriis insudant θεωροῦ,
δεπουτάτοι καὶ καμισάτοι : hi (us, carbones, aquam
et alia praeparaut ; cereos przferunt. Evangelo de-
putati ; vigiles vasa supellectilem:jue sacram cu-
stoliunt. Officiorum tamen appellationem — sibi
vindicare vetat usus ecclesi. Quid caus vest f
Ox εἰσὶν ὀφφίχια, ἀλλὰ διαχονίαι περὶ τὸ ἅγιον B-
pa ἄλλοις ἁρμόξουσαι * non sunt officia, verum. mi-
nistería tantum. sacro tribunali, id est aliari, ab. hía
nec uon ab. aliis quibuspiam impeudenda, ait eccle-
siasticus ordo in Euchologio. [ευ vero maxime,
quia patriarchis nou placuit illa ofliciis connune-
rari, quod viliora forent haec obsequia, et auxilia
superioribus lionoris elationem adeptis accedentia,
Verumeni:svero cum dignitatis decus officio con-
C junctum. assevero, ue, precor, superioruin et inti»
morum Ordine servato, cuncta deinceps officia
114, unius, quod aiunt, classis et rationis cen -
senda facile credideris. Exstant ex iis suprema,
&pjov:bxia. μεγάλα, nobili precipuoque reddendo
patriarchze ministerio deputata, jurisque populo
Christiano dicuudi pra-fecturam obtinentia : τὰ γὰρ
&pyovslxux χαὶ ὀφφίχια τῆς μεγάλης ἐχχλησίας εἰς
ὑπηρεσίαν τῷ ἀρχιερεῖ γειόνασι χαὶ εἰς xplaty τῶν
by pip προσαγοµένων. Alia sunt minus nobilia,
ἀρχουτίχια μικρά, suntque tam protopapas quam
qui sequuntur inferiores officiales, sinistri chorl
assessores, inajores siquidem dextrum cum patris
archa obtinent et praecipuis ubique coluntur privie
D legiis. Tertii tandem generis oflicia λιτὰ nuncupan-
tur, ità nimirüm ut nullum habeant dignitatis an«
nexum decus, nec lites cum patriarcha dijudicent :
sunt etenim privati patriarchae ministri, archidiaco^
nus ac secundus ab eo diaconus. Ἔξωθεν, inquit
typus Allatianus in Euchologio, τῶν δεχαπέντε óz«
φικίων καὶ κληρικάτων τῆς ἁγίας ἐκκλησίας (quie
ἀρχοντίκια μεγάλα, primarum trium. pentadum
t&v γονάτων. Ὁ ἐπὶ τῶν χρίσεων. 'O ἐπὶ τῶν 66er v,
0 ἐπὶ τῆς ἱερᾶς καταστάσεως. Ὁ ἐπὶ τῶν σεχρέ-
των. "O ἄρχων τῶν μοναστηρίἰων. “0 ἄρχων ttv ex»
κλησιῶν, t ἄρχων τοῦ ἀρχιμιναίου. "OU ἄρχων των
cuv. Ὁ ῥήζωρ. 'O πρὠτο: ὁστιάριος. ^O vop^*
δότης. 'O πριμμικήριος τῶν ἀναγνωστῶν. 0 vorá-
pios. 0 πρωτοπαπᾶς. 'U ὀευτερεύων τῶν διαχόνωνε
127
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 198
diaconos exornantia) διώρισαν οἱ ἁγιώτατοι πχτρι- Α Tolcn πεντάς. Ὁ ὑπομιμνήσκων ἁἀσχολυύμενος (1)
:ἀρχαι ἀρχοντίχια μικρὰ εἰς ὑπηρεσίαν τῆς ἁγίας
ἐκκλησίας. 'O μέγας ἀρχιξιάκ,νος χαὶ ὁ δευτερεύων
των δισχύνων αὑτά εἰσιν ὀφφίχια. Et alibi :'O μέγας
ἀρχιδιάκων xai ὁ δεύτερος τῶν διαχόνων οὐ τάδσον-
ται μετὰ cv ἁρχοντικίων τῆς ἁγίας ἐχχλησίας,
ἀλλ ὀφφίχιά εἰσι xaX μόνα. Ο0λΔ.
[P. 4. Τῆς μεγάλης ἑκκ.λησίας, eedi(icii amplitu-
dine, throni pracellentia, ministrorum numero,
redituum ubertate, cultus observantia.
[/bid. Πρῶτον περὶ εῶν óggix/or τῆς usránc
&xx.Anc(ac. Officiorum magne ecclesix catalogum
plura licet ostentent exemplaria inss,, pauca, qua
ordinem ac numerum eumdem observant, reperias.
H»c rerum. humanarum conditio, ut. mutationem
in ecclesiam, quia mortalium coetus est, etiam
inlucat : hoc rerum novandarum in patriarchis
libido, ut prioribus recentia vellent addita, antiquis
nova succe le: e, eu icta nonnunquam detruncarent :
ac nt reor, ex eorum placito fluxit ut exemplarium
ih i's recensendis diversitas, eo quod. diversis veta-
tibus pro diverso ecclesie officiorumque statu
exseriberentur. emerserit. Integriores uberioresque
| ercupis ? Brevis enim est, truncus ac. imperfectus
n Codino exaratus. lIos tibi variis ex mss. et no-tris
Euchologicis depromptos, gratiores multo futuros,
percurrendos acc pe.
]. Ex regiis manuscriptis.
'O μέγας οἰκονόμος κρατῶν thv olxovopgíav πᾶ-
σαν τῶν ἐκκλησιαστιχκῶν πραγμάτων. ὁ μέγας
δακελλάριος ἑνἐχόμενος slg τὰ άνδρφα xai γυναι-
Χεῖα μ.ναστῆρια * 6 μέγας σχευοφύλαξς φυλάσσων τὰ
σχεύη τῆς ἐχκ)ποίας ' 6 μέγας χαρτοφύλαξ χριτῆς
τῶν ὅλων ὑπορέσεων, καὶ δεξιὰ χεὶρ τοῦ πατριάρ-
Χου. ὁ σακἑλλίου τὴν ἐνοχὴν ἔχων τῶν καθολικῶν
ἐνκλησιῶν * 6 πρωτέχδικος τοὺς πρὀσφνγας &vabs-
χόμενος καὶ χρίνων τὰς ἐκκλησιαστιχὰς ὑποθέσεις.
02:0t 5l. ἑξωνατάγχηλοι.
(ρώτη πεντάς. 'O πρωτονοτάριος θύρα τῶν ἐξω-
Καταχήλων xal πρῶτος τῶν πατριαρχ!κῶν νοταρίων"
ὁ λογοθέττς ποιῶν λόγους χατηχητικοὺς πρὸς τὸν
λαὸν, δίκαιος τοῦ πατριάρχου ὁ χανστρίσιος χρα-
τῶν τὸ χανστρίον τῶν θυµιαμάτων ἐν ταῖς Aettoup-
γίχις” ὁ ῥερερενδάρ]ας ἀναφορεὺς τῶν πρὸς βασι-
τῷ πατοιάρχῃ iv τῇ λειτηυργίχ τὰς εὐχὰς καθ
ἑκάστην ὑπομιμνήσκων ὁ ῥήτωρ γράφων λόγους
διδασχαλικοὺς ἀπὸ προτώπου τοῦ ἀρχιερέως * ὁ Or.
δάσχαλος τοῦ Εὐσγγελίου . ὁ διδάσαχαλος τοῦ ἆπο-
στόλου ᾿ ὁ διδασχαλος τοῦ ψφαλττρος.
Τετάρτη πεντὰς τῶν ἱερῶν ἀρχόντων. 'O ἄρχων
τῶν µονααστηρίων ἔχων τὴν ἑνοχὴν τῶν povastn-
po» μετὰ προτροἈῆς τοῦ μεγάλου σαχελλαρίον *
6 ἄρχιων τῶν ἐχχλησιῶν ἔχων τὴν ἑνοχὴν τῶν xa0o-
λιχῶν ἐχχλησιῶν μετὰ προτροπῆς τοῦ σαχελλίου *
ὁ ἄρχω» τοῦ Εὐαγγελίου χρατῶν ἐν ταῖς λιταῖς τὸ
Ευαγγέλιον’ ὁ ἄοχων τῶν φώτων ἀναδεχόμενος τοὺς
εἰς τὸ βάπτισμα εὐτρεπιζομένους, διδοὺς xal τὰ
χηρία τοῖς κληριχοῖς àv ταῖς Δεσποτικαϊς ἑορταῖς *
B, ἄρχων τῶν ἀντιμινσίων διδοὺς τὰ ἀντιμίναια δι
ὧν καθιτρούνται οἱ θεῖοι ναοί.
— Πέκπτη πεντάς. 'O ὁστιάριος κρατῶὼν τὴν λαμ-
πάἆδα τοῦ πατρ;άρχον καὶ ἐν ταῖς ψήφοι; τὰς ύρας"
à voupob4tn; δ.δοὺς τὰ νούμια τοῖς κ)ληρικοῖς xal
τοῖς πένησιν ὁ πρωτοπαπᾶ-ς ' ὁ δευτερεύων τῶν
ἑερέων χαὶ 6 δευτερεύων τῶν διακόνων.
'O πριμμιχήριος τῶν νοταβίων xa! οἱ νοτάριοῖ,
ὁ δυμέστιχος, ὁ λαοχυνάχτης. ὃ πριμμιχήριος τῶν
ἀναγνωστῶνι ὁ ἄρίων τῶν χοντακίων, ὁ ἐπὶ τῆς
εὐταξίας, ὁ δοµέστιχος τοῦ σεχρέτου xat οἱ ἐπισχο-
πειανοὶ, ὁ πριµμιχήρ.ος τῶν ἐξχλυδίτων.
M. Ez iisdent regiis mss.
Τάξις τῶ» ὀρφικίων τῆς ἐκχλητίας. ὍὉ μέγας ol-
χονόµος χρατεῖ τῆς ἐκχλησίας τὰ κτήματα, ὁ μέγας
σχχελλάριος τὰ γυναιχεῖα μοναστήρια, ὁ ufa; axtoo-
φύλαξ τὰ σκεύη καὶ τὰ ἱερὰ πάντα τῆς ἐχχλησία:. Ὁ
μέγας γαρτοφύλαξ εἰς τὸ µετάζειν χαὶ εἰς τὰς στµει-
ώδεις. Ὅ σαχελλίου χρατεῖ τὴν σαχέλλην. Ὁ πρωτ΄χ-
διχος εἰς τὸ ἀντιλαμθάνεσθαι τῶν αἰχμαλώτων. Ὁ πρω»
τονοτάριος θύρα τῶν ἐξωκατακοίλων. Ὁ λογοθέτης εἰς
t λογογραφ:ῖν τὰς ἑορτὰς, ὃ χανστρίναιο;: εἰς τὸ xav-
ατρὶν ka? εἰς τὸ ἀλλάσσειν τὸν ἁργιερέα. ὁ ῥεφερον-
δάριος εἰς τὸ ἁποστέλλεσθαι εἰς τὸν βάσιλέα δι ὑπο-
θέσεις. ὁ ὑπομνηματογράφος εἰς τὸ ὑπογράφειν τὰ
ὑπομνήματα, ὁ ἱερομνήμων εἰς τὸ βλέπειν τὰς εὐχὰς
ἔπισθεν: χρατεῖ xal τὸ χοντάκιον xal τὸν κώδιχα τῶν
χειροτονιῶν, Ὁ ἐπὶ τῶν γονάτων κρηιινᾷ τὸ ἐπ.γον1
τιον τοῦ ἀρχιερέως. Ὁ διδάσκαλος τοῦ Εὐαγγελίου, εἰ
λέα μηνυμάτων ' ὁ ὑπομνηματογράφος γράφων τὰ f) ἐπίσταται, ἑρμηνεύει δεμηγορῶν. Ὁ ἔπιμιμῄσκων
πατρ'αρχικὰ ὑπομνῆματα.
Δευτέρα πεντάς. 'O ἱερομνήμων κρατῶν τὸ xov-
κάχιον τὺ πατριαρχιχὸν ἐν ταῖς λειτο,ργίαις, δεχό-
µενος xal τὰς ἐγγραφὰς τῶν ἀρχιερέων ' ὁ ἐπὶ τῶν
δεήσεων ἀναφέρων τῷ πατριάρχη τὰς τῶν δεοµένων
ἀνα ρορὰς, πεαπόµενος πρὸς τὸν βασιλέα μετὰ τοῦ
ῥεφ:ρενδαρίον * à ἐπὶ τῶν σεχρέτων κχαθιστῶν τὸ
πατριαρχιχὸν δέχρετον ἀθόρυβον κ.ὶ ἁἀτάραχον,
εἰσάγων τοὺφικρ'νομένους" ὁ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς χαταστά-
σεως Ἰ 15 έχων Ἀειτουργοῦντος toà. πατριάρχου
τὸ « Στῶμεν σαλῶ:' » 6 ἐπὶ τῶν «Ὀνάτων Φφορένων
τῷ πατριάρχη τὸ ἐπινονάτιου.
(D ᾽Ασχολουμένϕἳ
Zac ovem --
εἰς τὸ ῥυθμίζειν τὸν ἀρχιερέα poswxüg. "O ἐπὶ
δεήσεων ἀπέρχεται εἰς τὸν βασιλέα ὑπὲρ τῶν ἆδι-
χουμένων. Ὁ ἄρχων τῶν povastrpluv xax τῶν Ex-
κλησιῶν εἰς τὰ ἀνδρῷα μοναστήρια, ὁ ἐπὶ σεκρ΄-
-ων εἰς τὸ παύειν τὸν λαὺν εἰς τὸ xpivetv, ὁ ἐπὶ
ἱερᾶς χαταστάσεως εἰς τὸ ποιεῖν εὐτγξίαν, ὁ ῥήτωρ
ei: τὸ ῥητορεύειν. 0 ὁστιάριος κρατεῖ εἰς τὰς χειρο-
vovlag τὰς θύρας. Οἱ διδάσχαλοι τοῦ ψαλτηρος΄ 69».
'O πρωτοπαπᾶς ἔχδικος τῶν κρίσεων. "U. δευτερεῦ-
ὧν εἰσοδσύε: τοὺς ἱερ.ῖς, ἐὰν οὐκ ἔνι πρωτοπαπᾶς,
va ἄρχει τῶν ἱερέων ἀπὺ τοῦ πρωτοπαπᾶ. Οἱ δύο
κατηχηταὶ εἰς 6) Χατηχ ζειν τοὺς βαπτιζομένους.
129
'O &oyory τῶν φώτσων εἶσάνει τοὺς νεορωτίέστους. Ὁ A
νοµοδύτης sigiq&t τοὺς ἑρχρημένους εἰς τὴν ἁγίαν
µετάληψιν. 'O πριµμικήριος τῶν πατρ.αρχ.χῶν νοτα-
ρίων. Οἱ δύο δ,αέστικοι τῆς πρὠτης καὶ τῇ; Δευτέρας
(adde χοροστασία). Ὁ λαοσυνάκτης. Ὁ πριαµι-
χήριος τῶν ἀναγνωστῶν. 'O δοµέστιχος τοῦ ἄμδωνος,
116 !!l. Ex ΒΙΒΙΙΟΤΗΕΟΑ ΕΜΙΝ. n. ΟΛΑΡΙΝ, MAZARINI,
Ματθαίου μον, χοῦ περὶ cor óggixiur τοῦ πα.ἰα-
τίου τῆς Korctarrivovzódsoc.
Ἱατρ.ῦ μεναχοῦ τανυτὶ Ματθα.ου θύτου.
τς ἐνχλησίας τὰς τιμὰς xat τὰς διακονίας,
at διαιροῦντα: Πνεύματι χατὰ τὸν µέγαν [[χῦλον, |
ἁπχριθμεῖ πρὸς ὄνομα νῦν μοναχὸς Ματθαῖος.
πεντάδος πρώτης πέρυχεν ὁ μέγας οἰχονόμος,
ὁ μέγας σακελλάριὺς, ὁ μέγας σχκευοφύλαξ,
ὁ χαρτοφύ)λαξ μετ αὐτοὺς xal μέντοι σακελλίο» :
ἁλ;ἆ Υε xal πρωτέχδιχος συναρ.θμεῖται τούτοις,
οἵσπερ ἐξωχαταχρίλοις πᾶσι προσωνυμία,
ὁ δὲ πρ’. τονοτάριος πεντάδ»ς τῆς δευτέρας,
ὁ λογοθέτης μετ αὐτὸν σὖν γε τῷ καατρινσίῳ,
ὃ τε ῥεφερενδάρ.ος, ὑπημνηματογράφος.
ἱερομνήμων τρίτος xz, καὶ μὴν ὑπομιμνήσχκων,
ol τρεῖς ἐσθλῆς διδάσκαλοι, πρῶτος εὐαγγε)ίου,
1,0 ἀποστ,λου μετ) αὐτὸν, τρίτος ὁ τοῦ ψαλτΏρος
ττς ὃδ τετάρτης πέφυκενὁ γὰρ ἐπὶ γονάτω»,
6 τε τὰς χρίσε,ς ἑφορῶν, ὃ τε beast; φέρων,
ó τε τῆς χαταστάσεως ἱερᾶς xal ὁ σεχρέτων.
τῆς πέμπτης ἄρχων τῶν μονῶν, ἄρχων ἐκχλησιῶν τα,
ἄρχων εὐαγγελίων τε,. ἄρχων ἀντιινσίων,
ἄρχων τῶν φώτων μετ αὐτοὺς, πληρὼν πεντάδα
πέμπτην. .
ὅρα τὸν λαμπρὸν ῥήτορα, διπλοῦ, ὁστιαρίους,
τὸν νομηδότην τε ὁμοῦ, απριμμικήριον νοταρίων.
IV. £x aLLATIANIS (1).
Χορὲς d δεξιός.
"O ἐπίσχοπος (3)
Πεντὰς πρώτη (5). 'O μέγας οἰκονόμος, 6 µέγας
σαχελ)άριος, ὁ μέγας σχενοφύλαξ, ὁ χαρτοφύλζξ, ὁ
σαχε)λίον. Πεντὰς δευτέρα. ᾿0 πρωτονοτάριος, ὁ xave
στρ{νσ.ος, ὁ ῥεφερενδάριος, ὁ λογοθέτης,όὁ ὑπομνημα-
τογράφος. Πεντὰς τρίτη. 'U πρωτέχδικος, ὁ ἱερομνή-
piv, ὑπὸ γονάτων, ὁ ὑπομιμνῄσχων, ὁ διδάσκαλος,
(1) Allatianum hunc indicem habet etiam, quam
duobus e codicibus, Monchalliano et Pugeiiano,
Beraardus Medo.iius edidit, ἑρμηνεία τῶν ὀφφικίων
τῆς ἁγίας xal μεγάλης ἑχχλησίας, & διηρμηνεύθη-
ααν χατὰ τάξιν (M.)
(2) ὁ ἐπίσχοπος om. M.
3) πρώτη πεντάς M,el mox δ;υτέρα πεντάς οἱ
τρίτη πεντάς.
(4) οἱ 620 ἔχδικοι, ὁ βουτιστὴς M.
15) ol M.
(6) 6 δεχανὸς, 6 χουθούχλης M.
(7) Post ὁ µυροδύτης M ὁ μέγας ἀρχιδιάκονος, 6
δευτερεύων των διακόνων. Addit prieterea liec : 05
τάσσονται μετὰ τῶν ἀρχουτικίων τῆς μεγάλης ἑἐχ-
χλησίας, ἆλλα ὀφφίχιά siot xal μόνα. Γίνωσχε δὲ
τοῦτο ὅτε εἶ τ'ς δ ἀν ἔχῃ ἀπὸ τὰς τρεῖς οφραγῖδας
ταῦτα ὑπορεῖ vi σέδῃ εἰς οἷον ὀφφίχ.ον θέλει XixAT-
ρηχότων, 6'0ν ἀναγνώστης, ὑποδ.άχονος, lspob:á -
χονος, ὁμοίως δὲ χαὶ ὁ ἀρχιδιάχονος καὶ ὁ δευτερεύων
τῶν διαχκονων * οὐχ ὀφείλει γὰρ εἶναι τὴν ἱερέα χλης
ρικὸν, διότι τοῖς ἱερεῦσιν ἔταξεν ὁ χανὼν ἱερονρχεῖ»ν
GRhRETSERT ET GOARI NOT.
190
Χορὸς ὁ εὐώνγυμος.
'O πρωτοπαπᾶ:, ὁ δευτερεύων, 6 ἄργων τῶν &x-
χλησιῶν, ὁ ἔξαρχοςι ὁ κατηχητῆς, ὁ πτριυδευτὸς, ὁ
βονειστὴς, οἱ δύο ἔκδιχο: (4), οἱ 1 1 7 δύο δο,ιέστικοι,
οἱ δύο )αοσυνάχται, οἱ δύο πριμμιχξριοι, ὁ πρωτν-
ψάλτης, 6 πρώξιμος, ὁ ὃ ,ποτάτος, οἱ θεώριοι, ὁ (5)
ἐπὶ τῆς εὐταξίας, ὁ χατηγοριἠρης, ὁ χ υ6ο/χλης,
ὁ δεχανὺς (6), ol λαμπαδἀρ:οι, ὁ περιεισἐρχόμενο,,
ὁ βασταγάριος, ὁ µυροδότης (T).
|P. 5. Τὰ ἑκκ.1ησιαστικὰ ὀρφίχια ἔχουσι! οὕτως.
Ecclesiasticorum palatinorunive officiorum catalogus
in mss. occurrit frequentius ; aL quam diverse, non-
nihil perspicax oculus advertet ; nonnuuquam . sola
nominum series apponitur : etiam quandoque. no-
; miaum expositio et officiorum varia ministeria
cernuntur exscripta, Qua sequuntur in textu,
proferunt hec ; solum catalogum jam supe ius
percurristi. Porro cum expositio plura ollicia
quai catalogus exhibeat, hunc foris ascituim et ab
lac alienum merito quis poterit suspicari. GoaR.]
Dividit Codinus officia Magne Ecclesie in. noveut
pentadas seu quinarios. Exstant etiam ista: pentades
tom. I Juris Graeco-Homani l. 4, inipsa calce, «e.l tri-
bus pauciores, quia index ille tantum sex pentadas
adducit. :
In prima ergo pentade apud Codinum continetur :
1. magnus economus,9. magnus sacellurius, 5. magnus
sceuopliylax seu custos sacrorum vasorum, À. chario-
pliylaz, 5. ὁ σακελλίου, curator seu profectus saceili,
C 0. protecd:cus seu defensor primu». Ubi mirum *0 iii
pentadem quae sex complectatur.Sed lianc adiniratios
nem eximet nobisJoannes episcopus Citri in Respon-
$i$ ad Constantinum Cabasilaw Dyrrhachi archiepi-
scopum, ita scrihens l. v Juris Graeco-Romaui, tom.
Ι, fol. 527 : Τὸ τοῦ πρωτεχδίκου δὲ ὀρφίκιον kv τεῖς
118 ὑποθεθηχόσιν ὃν ἔκπαλαι ὕστερον τοῖς ὑπερέ-
χουσι σννετάγη παρὰ τοῦ τῆς µαχαρίας λήξεως προς
τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γεωργίου τρῦ ὃ.οι-
λίνου, Tf, πράςει δὲ ταύτῃ ἑπηχκολούθησε καὶ γνών
µη γενναία τοῦ ἐν ἁγίοις μητροπολίτου θεσσαλονίς
χης Εὐσταθίου, ἐπαινοῦσᾳ χάλ ἑφαίρουσα τὸ γεγονὸά
ὡς εὑλόγως xal ἀμέμπτως πραχθέν. Cum ergo
τὴν ἀναίμαχτον θυσ/αν καὶ οἰκέταις τοῦ ἀρχιερέως
Uh εἶναι. Tà γὰρ αρχοντίχια καὶ ὀφφίκια τῆς ἁγί €
ἐκχλησίας εἰς ὑπηρεσίαν τῷ ἀρχιερεῖ γεγόνασ. xai
εἰς κρίσεις τῶν ἓν Bi πρ’ σαγοµ άνω», χαὶ ὃ.ερµηνευ΄ν
ενα κατὰ τάξιν Ev ἔἕκαστον την αὐτοῦ ἐνέργειαν vol
πηρεσίαν Non adnumerantur istaiuter magna Eccles
sic archonticia, sed officia tautum suni. Observa igitur
obire officia ministrantium, qualessunt lector,subdia-
tonus, hierosiaconus, archidiaconus et diaconorum
secundus, nemini eorum licere qui tria suffragia, hoc
est ordines, ut aiunt, majores, ad. sacerdotium sus-
ceperint ; quippe indecens εἰ indecorum esset. sacere
dotem servire patriarcha, cum sacerd..libus praecipiat
canon ul incruentain. sacrificent— hostiam atque. ub
onmi erga patriarcham servilà ininisterio abs: neant,
Diguitates et o[ficia sancie Feclesie ad. patriarchae
praestandum nunisteruum et in. eorum qud. in. v.tq
»olent accidere judicium consiituta sunt. Singkla auz
lem secundum eorum ordinem, vicer, munus οἱ eai-
ni.terium quod obtinent, explicantur.
131
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
132
οὐ; quinque duntaxat. hoe. quinario compfehen- A scribimus, exocataeeli quinque vel sex duntaxat
derertur, jure Codinus πεντάδα nominavit, respi-
cien3 nimirum ad antiquiorem, uon ad illum a
Xiphilino introductum numerum. Nam e Balsa-
mou io Meleteseu disceptatione sua deofficio char-
tophylaeis et protecdici, tom. [Juris Graeco-Romani,
fol. 450, quinque tantum in hac prima classe ponit,
ouiisso protecdico, eosue dicit esse quasi quin-
que sensus pairiarelie, quibus tanquam instrumen-
His negotia omnia exsequatur. Vocat etiam horum
quinque
πέντε σεχρέτων &jayT, λογοθέσια, hoc est, ut. in-
lerpres vertit, quinque secretorum religiosa ratioci-
nia. Rectius forte : quinque secretorum | consistoriía,
Nos rebus expediendis pre[ectos. Et quivis horum
habebat sua in functione plures adjutores, qnos n
Balsamon vocat chartularios, τοῦ x5rou συμμερι-
στὰς xal σεχρετικοὺς διακονητάς, laboris cousortes,
sena!'usque illius seu. consistlorii seu consilii admi-
nistros,
Appellabantur iidem ἐξωχατάκοιλοι ἄρχοντες, ut
Daisamon docet οἱ Joannes Citrius, etsi. in lrujus
Rtsponsis scribatur hoc nomen in. penultima non
per ot seil per η, ἐξωκατάχηλοι, et. Latine Exoca-
iaceli, ut iu editione Bonelidii, Sed vitiose: nam
recta scriptura est. ἐξωχατάχοιλοι, Latine erocata-
«eli. Giaviter errat Junius, eum p. 4, verbum hoc
ju duo dividit, ἔξω xazaxoD.ov, itaque interpreta»
pur, catacelorum, qui. foris sunt. Nugsie : unicum
vocabulum est, non dio; quare legendum ὁ πρωτο: C
γοτάριος θύρα τῶν ἐξωκαταχοίλων. Hinc etiam. re«
formanda lectio c. 9, p. 66 5 et 13, ubi Junius ἕξ
χατάκοιλοι, redditque sez cataceli. Quam lectio-
nem vitiosam esse, licet. in Bavaricis quoque co-
dicibus appareat, ve]. ex descriptione protonotarii
discere poterat, ubi scriptwn in suis etiam
exemplaribus reperit ἐξωκαταχοίλων, quamvis ma-
le disjunxit qui conjungenda erant, Quomodo
ergo nunc ex É£o procudit nobis E£ ? Eo item no-
mine non potest ferri illa lectio, quia ἄρχοντες
jsti vocabantur tunc etiam ἐξωκατάχοιλοι quando
erant tantum quinque, ut! ex Balsamone pla-
puüui ; non ergo a numero dicti sunt 8€ κατάχοιλοι.
Sed qua notio hujus nominis ἐξωκατάχοιλοι ?
Ut Juuio suaviter de vallibus er de ecclesiis in. edi- [)
Jiore loco Cpoli semper exstructis philosophauti as-
Sentiar, committere non possum. Sed eum «qui ex
exocatacelis uobis eatacadlos procudit, falsam jti-
dein originatignem fabricare ncc insolens nec no-
vum videri debet, cujus falsitas cuivis absque
mora subolebit, qui hic Junii verba cum sensu
perpenderit : Mazimee ecclesie preerat patriarcha,
reliquis pastores sui, qui dicebantur. cataceli, χατὰ
τὰς κοιλάδας singuli commorantes. Scilicet Cpoli
bmnes parochi habitabant jn vallibus, nullus in
excelsiore urbis 119 loco : alioquin Juniani cata-
«Gi nomen tueri non polnissenk. Nec plures jn
tania civitate parochi erant quam quinque att
δυιμ 1Η sex : nomen enim calucgli seu, u£ nos
ecclesiasticorum procerum — ministeria.
obtinebant,
Nec magis verisimilia de istis apponit nobis
Petrus (Gregorius Tolosauns BSyntagm. universi
Juris 15, 9. ubi dicit a Grecis vocari evicellos
episcopos nonnullos, nulli metropolitano subjectos,
patriarchis familiares et suffraganeos semperque
astantes ; quales deseribit Wibelmus Tyrius Belli
sacri 14, 12, quos ipse Tyrius dicit a Graeis
appellari cancellos. Petrus Gregorius suspicatur
subesse mendum; forsan enim scripsit Tyrius
catacelos, ut rectius sit χατάχηλος, χατάχηλοι a xa-
ταχηλέω, quod est permulceo, suavitate animum
delinio, hinc χατακηλητικός vim demulcendi habens.
Et eur non hinc ititem κατάχηλος ? illud alterum
evicellos format Petrus Gregorius παρὰ τὸ εὐχή-
ους: hoc enim nomiue significaut Greci stantes
sine motu, quietos ; hinc. apud. Mesioduin πόντος
ἁπήμων, εὔχηλος. Sed hoc niliil ad exocatacaelus
nostros faciunt, sive isti evicelli a P. Gregorio alia-
i aliquando in. rerum natura exstiterint . sive ex
cerebro. eximii illius jureconsulti prognati fuerint,
ut ego quidem existimo: legeudum enim apud
Tyrium concellos, id est syncellos, ejusdem cellas
socios et habitatores. Et nupera editio Tyrii syn
Cellus exhibet, tametsi prior illa lectio melior et
scriplurzg vulgatae propior sil. À:!de concellos istos
fuisse episcopos , tametsi. suffraganeos, ut Tyrius
appellat. Et exocateceeli nostri non erant episcopi
sed patriarclales diaconi. Valeant ergo igti evicelli,
antehac inauditi, Tyriusque suos concellos et Codi-
nus suos exocatecalos retineat,
Nescio an audeam proponere conjecturam meam,
quaw diu jam premo : sed promatur, quandoaqui-
dem nullius periculo prometur, Quid si unica
litterula inutata legamus ££oxazáxoccoc? qui [oris
dormiunt, qui feris'cubant, non in patriarcheo :
olim namque proprias ecclesias administrabaut, et
sie sua domicilia extra magna ecclesiz limites
iicolebant, in lisque quictem capiebant. Canon
Trullanus 46 de monialibus : Παντελῶς δὲ αὐταῖς
ἑξωκοιτεῖν οὐχ ἔξεστι, Ubi Zonaras Graecus inter-
pres: Καὶ μηδὲ ἔξω τῆς μονῆς τὴν νύχτα ütáyeiw*
τοῦτο γὰρ τὸ ἐξωκοιτεῖν. Probabilior redderetur
conjeciura, $i ἐξωκαταχοιτεῖν legeretur. Verum
prior quoque lectio suspicioni nostra aliquid veri-
similitudinis conciliat; longeque plus fulcimenti
adhuc accederet, si aliquis ins, codex ἐξωκατακοί-
τους nobis representaret, Apud Nieetam in Vita
Ignatii lege. Λέων ὁ καλούμενος χαταχοίλᾳς : sed
nihil hic ad rhombum. Teupore Leonis Armenii, et
ante iLide:n, clerici palatini non in palatio sed foris
ju privatis edibus comimnorabanuir, et tertia circiter
vigilia noctis ad Elephantinam (portam) congrega- '
bantur, indeque ad ecclesiam abibant et matutinas
preces Deo persolvebant, ut acribit Joannes Curo-
palata ip Leone Armenio. Postea in aula seu regia
babitarunt, eo quod 190 iuterfectores Leonis
Armenii nocte Nativitatis Domini his clericis im-
133
GRET.-.ERI ET GOARI NOT E.
I3
misti vemplum ingressi essent et Leonem irucidandi A Ύας ῥήτωρ, ὁ μέγας σαχελλάριος, ὁ μέγας olxo-
occasionem nec frustra captassens. Quid si exoca-
t:colis quoque mos extra patriarehicum: per-
noctandi fuit ? erant olim isti οχι ολο saceréo-.— |
tes$, postea ab patriarcha quopiam in patriarcha-
Jium diaceenorum numerum redacti, ut patriarcha
dieLus solemnioribus miuistris honoratioribus nou
careret, vt. patet ex ipso Codino c. 9, p. 66, 8 et
sequeniibus. -
Magn: fuerunt auctoritatis exocataceli, quam ex
lis pauculis Codini verbis colligas, p. 4, 11: Όντοι
xáXünvtat ἓν τῇ θείἰᾳ xal ἱερᾷ συνόδφῳ μετὰ τοῦ
ἀρχιερέως. Chartophylaci, uni ex istis, moverunt
aliqaando litem episcopi διὰ τὸ προχαθᾶσθαι αὐτὸν,
τῶν ἀρχιερέων, ὁπηνίχα δέοι τούτους συ»έρχεσθαι
"κτημάτων
"νόμος, cum sint. omnium prope mortalium longe
miserrimi propter jugum Turcicum. Gnkrs.
[P. 5 penult. 6 μέγα οἰκο.όνο;ς, OEconomi munia
recengent uberius Allatiana. 'O μέγας οἰχονόμος τῶν
ὀφείλει εἶναι ἱεραοδ.άκονος. "ταν δὲ
λειτουργεῖ ὁ ἀοχιερεὺς. φορῶν τὸ στιχάριον αὐτοῦ
καὶ τὸ ὡράριον ἵσταται Ev τῇ (Ped did. M) p: plc
τῆς ἁγίας τραπέξης, βαστάξων xa'dv ταῖς χερσὶν
αὐτοῦ xdi τὸ ἅγιον ῥιπίδιον. Προσφέρει δὲ ya! τὸν
μέλλοντα χειροτονηθῖνα: κ) ηρικὸὺν τῷ ἀρχ:ερεῖ. Ἔστι
δὲ xai ἐπὶ πᾶν χτηµα τῖς ἐκκλησίας, ἐξετάξει
εἰόόδους xal ἐξόδους xal λογαριασμοὺς ἀπὸ xdv
«πρᾶγμα τῆς ἐπισχοτῆς. Κρατῶ» xal χαρτουλάριον
ἀναφέρει ταῦτα, xal τετράχις τοῦ χρύνου (δις τοῦ
χατά τινα χρείαν καὶ συνεδριάζειν κατὰ ταυτὸν D ἐνιαυτοῦ M) ἀναφέρει τῷ ἀρχιερεῖ, ἐπισνοπεύων
πρ» τῆς εἰς τὴν ἁγιωσύνην σου εἰσελεύσεως. Vernm
pro chartophylace rescripsit Alexius Comnenus,
Exstat Novella ejus. inter. illas quas cum Ecloga
$cu Synopsi Juris Romani edidit Leunclavius.
Eorumdem fit mentio in concilio Florentino
fanquam auctoritate et dignitate in clero Gr»ca-
nico valde execllentium : Καὶ τὸν πάπαν ó πατρι-
ápyne Ἱσπάζετο ἱστάμενον Ev τῇ παρειᾷ, ἡ μεῖς δὲ
καθηµένου τὴν δεςιὰν αὑτοῦ καὶ τὴν παρειὰν σὺν
τοῖς ἐξωχαταχο]λοις. Παραγενοµένου ἓν αὐτῷ τοῦ
βασιλέως τοῦ ἁγίου, τῶν χαρδηναλέων xal πάντων
τῶν ἀρχιερέων xat τῶν ἐξωχαταχοίλων, Hactenus
de exocataccelis in genere.
Quod attinet ad eeconomum,qui primus inter exo- C
catacelos,ejus officium his verbis describit Codinus,
p. 9, v. penult. 'O μέγας οἰχονόμος χρατῶν πάντα
τὰ κτίµατα τῆς ἐχχλησίας xal πᾶν τὸ ἐσοδιαζ΄µενον
ἐξ αὐτῶν * καὶ οἰκονομεῖ τῷ ἀρχιερεῖ χαὶ τῇ ἔχχλη-
cta. Qus sic interpretatur Junius : Magnus. econo-
πιο, qui in omnes possessioues ecclesie auctoritatem
habel, omnemque reditun. qui ez εἰς percipitur.
Ministrat. aulem. sacerdoti summo et ecclesie hac
economica procuratione. Quanto brevius et. disun-
ctius dixisse magnum economum esse illum qui in
omnes faculiates proventusque εεεἰθεα jus habel
procuratorque esi episcopi simul αρ ecclesim. Breviter
eumdem descripsit Balsamon : Καὶ ἔχει τῶν ἔχχλη-
σιαστικῶν xtruátoy τὴν πρόνοιαν ὁ μέγας olxo-
γόµος. Natum esi autem illud ὁ μέγας ex receu-
tium Grecorum. ambitione, qui officiis el dignita-
tibus titulum μεγάλου admodum liberaliter prepo-
Deébant, et szpe duo officia, ceteroquin paria, aliter
non distinguebant quam vocis τοῦ μεγάλου apposi-
üone. Qua inre longe parciores et restricuores
sunt semperque fuernnt Latini; quiet ad omnes, etsi
virtute eL eruditione prastantes, raro hoc elogium
quasi prgnomen aut cognomen transtulerunt, cum
tamen apud Graecos nihil sit frequentius qain
illud ὁ μέγας. Sepe ex musca µέγαν elephantem fa-
cere solent. Et jam quoque ex 191 ingenito fastu
p.£y&A»v Litulo mirifice sese circumspiciunt, ὁ µές -
καὶ τὴν χηρευυµένην ἐκχκλησίαν, πάντα τὰ ὁγαθὰ
αὐτῆς, µέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ ἐπισχόπου. Ἔσιι
δὲ xal εἰς τὰς χρίσει; ἐν τῇ δεξιᾷ τοῦ ἀρχιερέως.
Addunt αἰίας "Ἔστι xol ἐπὶ ψήφους τοῦ ἐπισκόπου
πρῶτος, διανέµων χαὶ τὰ δικαιώµατα τοῖς ἀδελφοῖς
αὐτοῦ, τὰ εἰσερχόμενα δίχαια τῆς ἐπισχοπῆς. Uno
verbo Regia seripserunt : 'O μέγας οἰκονόμος ὄκει
τῶν ἐκχλησιαστιχῶν χτημάτων ἐπιμέλειαν. OEco-
nomum diaconum tantum voluere posteriores
Graeci: Joannem enim Tabenuisiotam Zenonis
tempore ex presbytero et. cconomo patriarcham
Alexandrie factum memorat Theophanes : idem
sub Heracleona Paulum CD. pariter patriarcham ex
eodem oflicio presbyteriique dignitate refert assum
ptum, Ab imperatore. quondam instituebatur ; ab
Isaaciii. Comneni teinpore a. patriarcha. Zonaras
in [saacii Comneni Vita : Τὴν τῶν ἐκκλησιαστικῶν
πραγμάἄτων ol«ovopíav τῇ ἐχχλησίᾳ ἀπένειμε pé, pt
τότε τοῦ μεγάλου οἰκονόμου πρ χειριζομένον παρὰ}
του βασιλεύοντος, ἀλλὰ μὴν xal τοῦ σχευοφύλαγχος,
"i x&lvog δὲ xal ἄμφω ὑπὸ τὴν τοῦ πατριάρχου ἔθ. ο
ἐξωυσίαν. Vide Balsamonem in Canon. 9 euicti
Theophili, Goas.]
CAPUT iil.
Quis magnus sacellarius εἰ quis ὁ ταχελλίου.
Ὁ µέγας σαχελλάριος appellatur a Joanne Cirio
ὁ ἐπὶ τῆς μεγάλης σακέλλης. AL ὁ τοῦ GaxtAAlou
D vocatur quoque ὁ ἐπὶ τῆς μιχρᾶς σακέλλης Άγουν
ὁ σακελλάριος. [n Turcogrecia non male dicitur
sacellius. Quid vero σαχέλλη seu sacella seu σαχ»
Àtov. Seu σαχέλην seu σαχέλλιον ? His enim nomi-
nibus utuntur recentiores Graeci, a. quibus sacel»
larii magni et minoris nomina deducunt. Σαχέλ-
Mov, inquit Suidas, βαλάντιον, μαραύπιον, ἐξ οὗ
καὶ σακελλάριος. Hesychius: σαχέλλα, ὅπου τὸ
Χχρυσίον τίθεται. Σακέλλιον ὁμοίως. Nec dubum
nomen hoc ad Gracos venisse ex Latino seu potius
multis. communi vocabulo, saccus, sacculus, sace
cellus, extrito altero c. Hinc. Germanicum saklein
et seckel pro loculis ; ei seckelmeister quiestor, prq-
131
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
133
oli quinque duntaxat. hoc. quinario. compfehen- A scribimus, exocataceli quinque vel sex duntaxat
derertur, jure Codinus πεντάδα nominavit, respi-
cien3 nimirum ad antiquiorem, non ad illum a
Xiphilino introductum nymerum. Nam e Balsa-
mou in AMeleteseu disceptatione sua de officio char-
tophylaes et protecdici, tom. I Juris Graeco-Bomani,
fol. 456, quinque tantum in bac prima classe ponit,
omisso protecdico, cos(ue dicit esse quasi quin-
que sensus paíriarcliye, quibus tanquam instrumen-
His negotia omnia exsequatur. Vocat etiam horum
quinque — ecclesiasticorum procerum | ministeria
πέντε σεχρέτων ajayt, λογοθέσια, hoc est, ut. in-
terpres vertit, quinque secretorum religiosa ratioci-
nia. Rectius forte : quinque secretorum | consistoria,
Nos rebus expediendis pre [ectos. EU quivis liorum
habebat sua in functione plures adjutores, quos
Balsamon vocat chartularios, τοῦ xóxou συµµερι-
στὰς xai σεχρετιχοὺς διαχονητάς, luboris consortes,
senatusque illius seu. cousislorii seu consilii admi-
nisiros.
Appellabantur iidem Σξωχατάκοιλοι ἄρχοντες, ut
Balsawon docet οἱ Joannes Citrius, etej; in liujus
Β. sponsis scribatur hoc nomen in. penultima non
per ot sed per η, ἐξωκατάχηλοι, et. Latine Exoca-
iaceli, ut in editione Bonefidii. Sed vitiose: nam
'ecta scriptura est. ἐδωχατάχοιλοι, Latine exocata-
veli. Graviter errat Junius, eum p. 4, verbum hoc
ju duo dividit, ἔξω κατακοίλων, itaque interpretas
Jur, catacelorum, qui. foris sunt. Nugs:e : unicum
vocabulum est, non duo; quare legendum ὁ zQuco-
νοτάριος θύρα τῶν ἐξωκαταχοίλων. Hinc etiam. re«
formanda ]ectio c. 9, p. 66 5 et 12, ubi Junius ἓξ
χατάχοιλοι, redditque sex catacgli. Quam lectio-
pem vitiosam esse, licet in Bavaricis quoque co-
dicibus appareat, vel. ex descriptione protonotarii
discere poterat, ubi scriptm in suis etiam
exemplaribus reperit ἐξωχκαταχοίλων, quamvis ma-
le disjuniil qua conjungenda erant, Quomodo
ergo nuuc ex ἔξω procudit nobis ££ ? Eo item no-
mine non. potest ferri illa lectio, quia ἄρχοντες
jsti vocabantur tunc etiam. ἐξωκατάκοιλοι quando
erant tantum quinque, u! ex Balsamone pla-
pun ; non ergo a numero dicti sunt 86 κατάχκοιλοι.
Sed qua notio hujus nominis &&uoxacáxouo: ?
Ut Junio suaviter de vallibus et de ecclesiis in edi- p
Jiore loco Cpoli semper exstructa pbilosophanti as-
sentiar, committere non possum. Sed eum qui ex
exocatacelis nobis eatacoslos procudit, falsam iti-
dem originatignem fabricare nec insoleus nec no-
vum videri debel, cujus falsitas cuivis absque
mora subolebit, qui hiec Junii verba cum sensu
perpenderit : Maxime ecclesie preerat patriarcha,
reliquis pastores sui, qui dicebantur. cataceli, κατὰ
τὰς κοιλάδας singuli commorautes. Scilicet Cpoli
Dunes parochi habitabant jn vallibus, nullus in
excelsiore urbis 119 loco : alioquin Junfani cata-
£€:.i nomen tueri non potaissenk. Nec plures in
tanta civitate parochi erant quam quiuque aut
Sumuym sey: nomeu enim calacgli seu, u£ nos
n
obtinebant,
Nec magis verisimilia de istis apponit nobis
Petrus (Gregorius Tolosauus Byntagm. universi
Juris 15, 9. ubi dicit a Grxcis vocari evicellos
epi-copos nonriullos, nulli metropoligauo subjectos,
patriarchis familiares et suffraganeos semperque
astantes ; quales describit Wihelmus Tyrius Belli
sacri 14, 12, quos ipse Tyrius dicit a Grzcis
appellari cancellos. Petrus Gregorius suspicatur
subesse mendum; forsan enim scripsit Tyrius
catacelos, ut rectus sit χατάχηλος, χατάχηλοι a xa-
ταχηλέω, quod est permulceo, suavitate animum
delinio, hinc καταχηλητικός vim demulcendi habens.
Et eur non hinc iticem χατάχηλος ? illud alterum
evicellos. format Petrus Gregorius παρὰ τὸ εὐχή-
^ov, : hoc enim. nomine significant Grzeci stantes
sine motu, quietos ; hinc. apud. Hesiodi πόντος
ἁπήμων, εὔχηλος. Sed hiwc nihil ad exocatacaelos
nostros faciunt, sive isti evicelli a P. Gregorio alla-
ti aljquando in rerum natura exstiterint, sive ex
cerebro eximii illius jureconsulti prognati fuerint,
ut ego. quidem existimo: legendum enim apud
Tyrium concellos, id est syncellos, ejusdem cellas
socios οἱ habitatores. Et nupera edito Tyrii Syü-
cellus exhibet, tametsi prior illa lectio melior et
scripturae vulgatze propior sil. A:!de concellos istos
fuisse episcopos, lameisi su/fragancos, ut Tyrius
appellat. Et exocateceeli nostri non erant episcopi
sed patriarchales diaconi. Valeant ergo isti evicelli,
antehac inauditi, Tyriusque suos concellos et Codi-
uus suos ezocatecelos retineat,
Nescio an audeam proponere conjecturam meam,
quam diu jam premo : sed promatur, quandoqui-
dem oullius periculo prometur, Quid si unica
litterula inutata legamus ἐἑξωχατάκοιτοι ? qui [oris
dormiunt, qui feris'cubant, non in patriarcheo :
olim namque proprias ecclesias administrabant, et
sic sua domicilia extra magnz ecclesi limites
incolebant, in iisque quietem capiebant. Canon
Trullanus 46 de monialibus : Παντελῶς δὲ αὐταῖς
ἐξωκοιτεῖν οὐχ ἔξεστι, Ubi Zonaras Greecus inter-
pres: Καὶ μηδὲ ἔξω τῆς μονῆς thv νύχτα óuáqew*
τοῦτο γὰρ τὸ ἐξωκοιτεῖν. Probabilior redderetur
conjectura, 8i ἐξωκατακοιτεῖν legeretur. Verum
prior quoque lectio suspicioni nostrg aliquid veri-
similitudinis conciliat; longeque plus fulcimenti
adhuc accederet, si aliquis ms, codex ἐξωκαταχοί-
τους nobis representaret, Apud Nicetam iun Vita
Ignatii lege. Λέων ὁ καλούμενος καταχοίλας : sed
nibil hic ad rhombum. Teupore Leonis Armenii, et
aute itide:n, clerici palatini non in palatio sed foris
iu privatis edibus commorabantur, et tertia circiter
vigilia noctis ad Elephantinam (portam) congrega- '
bantur, indeque ad ecclesiam abibant el. matutiuas
preces Deo persolvebant, ut scribit Joannes Curo-
palata in Leone Armenio. Postea in aula seu regia
babitarunt, eo quod 190 interfectores Leonis
Armenii nocte Nativitatis Domini his clericis iyi-
133 . GRET-ERI ET GOARI NOT E. 134
misti vemplum ingressi essent et Leonem irucidandi A yag ῥήτωρ, ὁ μέγας σαχελλάριος, ὁ μέγας olxo-
occasionem nec frustra. captassens. Quid si exoca-
t:calis quoque mos extra pateiarchicum: per-
noctandi fuii ? erant olim isti exccatacaeli sacer!o-.— |
tes, postea ab patriarclia. quopiam in patriarcha-
hum diaeonorum numerum redacti, ut patriar: ha
dieLus solemnioribus ministris honoratioribus non
careret, v& patet ex ipso Codino c. 9, p. 66, 8 et
sequeniibus. .
Magn fuerunt auctoritatis exocataceli, quam ex
Ἰή5 pauculis Codini verbis colligas, p. 4, 11: Outot
γάθηνται ἓν τῇ θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνόδῳ μετὰ τοῦ
ἀρχιερέως, Chartophylaci, uni ex istis, moverunt
aliq»ando litem episcopi διὰ τὸ προκαθῆσθαι αὐτὸν.
τῶν ἀρχιερέων, ὀπηνίχα δέοι τούτους συνέρχεσθαι
"νόμος, cum sint. omnium prope mortalium longe
miserriwi propter jugum Turcicum. 6Λετς.
[P. ὅ penult. ὁ μέγα οἰχονόμος. OEconomi munia
recenusent uberius Allatiaua. 'O μέγας οἰχονόμος τῶν
'χτηµβάτων ὀφείλει εἶναι ἱεροδιάχονος, "0zav δὲ
λειτουργεϊῖ ὁ ἀρχιερεὺς. φορῶν τὸ στιχάριον αὗτου
καὶ τὸ ὡράρι»ν ἴσταται bv τῇ (δες ᾷ odd. M) p ρἰὸι
τῆς ἁγίας τραπένης, β:στάνων χαν ἓν ταῖς χερσὶν
αὐτοῦ καὶ τὸ ἅγιον ῥιπίδιον. Προσφέρει δὲ γα) τὺν
μέλλοντα χξειροτονηθΏνα: κ) ηριχὸὺν τῷ ἀρχιερεῖ. Ἔστι
δὲ xal ἐπὶ πᾶν κτηµα τὶς ἐκχκλησίας, ἐξετάζει
εἰσόδους καὶ ἐξόδρους xal λογαριασμοὺς ἀπὸ πᾶν
.πρᾶγμα τῆς ἐπισχοπῆς. Κρατῶ» καὶ χαρτουλάριον
ἀναφέρει ταῦτα, xal τετράχις τοῦ χρύνου (Bi; τοῦ
κατά τινα χρείαν καὶ ουνεδριάζειν χατὰ ταυτὸὺν D ἐνιαυτοῦ M) ἀναφέρει τῷ ἀρχιερεῖ, ἐπισκοπεύων
πρλ τῆς εἰς τὴν ἁγιωσύνην σου εἰσελεύσεως. Verum
pro chartophylace rescripsit Alexius Comnenus,
Exstat. Novella ejus. inter. illas quas cum Ecloga
seu Synopsi Juris Romani edidit Leunclavius.
Eorumdem fii mentio in concilio Florentino
tanquam auctoritate et dignitate in clero Gr»ca-
nico valde excellentium : Καὶ τὸν πάπαν ὁ πατρι-
άρχης ἠσπάζετο ἱστάμενον Ev τῇ παρειᾷ, ἡ μεῖς δὲ
καθηµένου τὴν δεςιὰν αὐτοῦ καὶ τὴν παρειὰν σὺν
τοῖς ἔξωχαταχοίλοις. Παραγενοµένου ἐν αὐτῷ τοῦ
βασιλέως το; ἁγίου, τῶν χαρδηναλέων xal πάντων
τῶν ἀρχιερέων xal τῶν ἐξωχκαταχοίλων. Hactenus
de exocatacoelis in genere.
Qiod attinet ad eeconomum,qui primus inter exo- C
catacoelos,cjus officium his verbis describit Codinus,
p. 9, v. penult. 'O μέγας οἰχονόμος κρατῶν πάντα
τὰ χτίµατα τῆς ἐχχλησίας καὶ πᾶν τὸ ἑσοδιαζ΄μενον
ἐξ αὐτῶν * καὶ οἰκονομεῖ τῷ ἀρχιερεῖ xal τῇ ἔχκλη-
σέᾳ. Que sic interpretatur Junius: Magnus ccono-
1H95, qui in omnes possessiones ecclesie auctoritatem
habel, omnemque reditum. qui ex eis. percipitur.
Ministrat. autem. sacerdoti summo et ecclesie hac
economica procuratione. Quanto brevius οἱ distin-
ctius dixisse magnum economum esse illum qui in
omnes faculiates proventusque | ecclesim jus habet
procuratorque est episcopi simul ac ecclesic. Breviter
eumdem descripsit Balsamon : Καὶ ἔχει τῶν ἔχχλη-
σιαστικῶν xvruátov τὴν πρόνοιαν ὁ uéyag οἰχο-
γόµος. Natum est autem illud ὁ μέγας ex receu-
tium Grecorum ambitione, qui officiis et diguita-
tibus titulum μεγάλου admodum liberaliter pr:epo-
nebant, et sape duo officia, ceteroquin paria, aliter
non distinguebant quam vocis τοῦ μεγάλου apposi-
tione. Qua in re longe parciores et restrictiores
sunt semperque fuerunt Latini; quiet ad omnes, etsi
virtute et eruditione prasianies, raro hoc elogium
quasi prgenomen aul eognomen transtulerunt, cum
tamen apud Gracos nibil sit frequentius q.iain
illud ὁ μέγας. Sape ex musca p.iyav elephantew fa-
cere solent. Et jam quoque ex 191 ingenito fastu
μεγάλον Litulo miriüce sese circumspiciunt, ὁ µέ- -
xai τὴν χηρευυµένην ἐκχλησίαν, πάντα τὰ ὁγαθάὰ
αὑτῆς, µέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ ἐπισχόπου. "Ἔστι
δὲ xal εἰς τὰς χρίσεις bv τῇ δεξιᾷ τοῦ ἀρχιερέωςο
Addunt. alia ; "Ἔστι xol ἐπὶ ψήφους τοῦ ἑπισχόπου
πρῶτος, διανέµων χαὶ τὰ δικαϊώµατα τοῖς ἀδελφοῖς
αὐτοῦ, τὰ εἰσξρχόμενα δίχαια τῆς ἐπισχοπῆς. Uuo
verbo Regia scripserunt : 'O μέγας οἰκονόμος ὅκει
τῶν ἐχχλησιαστιχὼν χτηµάτων ἐπιμέλειαν. (Ecos
nomum diaconum tantum voluere posteriores
Greci: Joannem enim Tabennisiotam Zenonis
tempore ex presbyteru et. oeconomo patriarcham
Alexandrie factum memorat Theophanes : idem
sub Heracleona Paulum CP. pariter patriarchain ex
codem officio presbyteriique digniiate refert a«sum-
ptum, Ab imperatore quondam insiitucbatur ; ab
Isaaciii Comneni ieinpore a. patriarcha. Zonarag
in Isaacii Comneni Vita : Thy τῶν ἐχχλησιαστικῶν
πραγμᾶτων οἰκοναμίαν τῇ ἐχχλησίᾳ ἀπένειμε µέχρι
τότε τοῦ μεγάλου οἰκονόμου πρ, χειριζομένον παρὰ
του βασιλεύοντος, ἀλλὰ μὴν xal τοῦ σχενοφύλαχος,
'i χεῖνος δὲ καὶ ἄμφω ὑπὸ τὴν τοῦ πατριάρχου ἔθ. το
ἐξουσίαν. Vide Balsamonem in Canon. 9 euicii
Theophili. Goas.]
CAPUT lil.
Quis magnus sacellarius et quis 6 ταχελλίου.
Ὁ µέγας σαχελλάριος appellatur a Joanne Citrio
ὁ ἐπὶ τῆς μεγάλης σακέλλης. At ὁ τοῦ σαχελλίου
D vocatur quoque ὁ ἐπὶ τῆς μικρᾶς σαχέλλης Άγουν
ὁ σαχελλάριος. In Turcogrecia non male dicitur
sacellius. Quid vero cax£Xin seu sacella seu σαχέ-
Àt07. Seu σακέλην seu σαχέλλιον ? His enim noni-
nibus utgntur recentiores Graci, a quibus sacele
larii magni et minoris nomina deducunt. Σαχέλ-
λιον, inquit Suidas, βαλάντιογ, μαραύπιον, ἐξ οὗ
καὶ σαχελλάριος. Hesychius: σαχέλλα, ὅπου τὸ
χρυσίον τίθεται. Σακέλλιον ὁμοίως. Nec dubwuin
nomen hoc ad Gracos venisse ex Latino seu potiug
multis. communi vocabulo, saccus, sacculus, sac-
cellus, exirito altero c. Hinc. Germanicum scklein
et seckel pro loculis ; et seckelmeister quiestor, prg-
135
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
136
fectus sacculiseu saccelli. Quare si duos istos pro- A locum decimum tertiam ohtinel Sycena, quse alio
priis nominibus afficere velimuà, tum 6 μέγας
σαχελλάριος erit nobis der gross oder grosse seckel-
meister, ὁ τοῦ σαχελλίου seu sacelli der klein seckel-
meister, 129. quia ecclesie pecunias curabaut,
asservabant,expendebant., Et hzc est primaria appel-
lationis hujus ratio, petita nimirum a sacculo, hoc
est ab «rario ecclesiastico, cui praeerant.. GnkTSs.
[P. 4. Ὁ μέγας caxeAAdpioc. "Amb τοῦ σαχελ)ίου”
d:clus, Σαχέλλιου, βαλάντιον, μαρσύπιον, ait Suidas :
loculorum itaque et pecuniarum custos est sacel-
larius. Hanc expositionem mihi suggerit Dalsamon
Medit. de protecdico : Παρὰ τοῖς Ῥωμαίοις σάκχελ-
λον παρὰ τὸ διοιχεῖν xat φυλάττειν ἑστί[. Λέγεται
οὗ» σαχελλάριως ὁ τῶν μονασφτηρίων διοιχετής.
nomine Pera et hodie Galata. Cum ergo ad Cpoli-
lanam urbem pertineat, non immeriio curam et
inspectionem habet sacellarius in monasteria qua
in Perg siia sunt, quieque Balsamon vocat Peratica :
4 Pera enim urbe deduxit boc nomen.
Minor sacellarius seu sacellius catholicas ecclesias
sua in potestate habel et sacelin sive sacellium, inquit
Codinus. Ubi mentio fit sacelli, ne cogites curam
eoclesiarym excludere sacellium proprie dictum.
Et quanivis in. descriptione officii magni sacellarii
denuo nen repetatur eura sacella, attamen ipsum
nomen id satis indicat: nemo enim proprie, imo
forsan ne apte quidem nominatur 193 absolute
sacellarius, eo qnod curat tam virorum quam vir-
Viri Latinorum ignari dirige vel corrige linguam : B ginum monasteria, Minori sacellio tribuit Balsumon,
mentem percipe, quasi dicat: «Sacellpm 3dministra-
tionis custodieque rationem secum vehit ; ubi ergo
sacellarii mentio, confestim monasteriorum admi-
nistrator obversetur oculis.» Optime: nam et Bte-
planum Persam,quem Nicephorus patriarcha ταµίαν
τῶν βασιλικῶν ypnpátov, Theoplianes σαχελλά-
piov vocat, Quod igitar. o&conouns magnae eccle -
siz, id sacellarius monasteriis przsiat; ut nimirum
eorum bonis custodiendis invigilet. Perpende hzc
ex Allatianis excerpta : 'O pévac σακελλάριος Ext.
gxort&utov xal ἐρευνῶν τὰ ἀνδρίχια μοναστήρια Ex
πάντων τῶν συνερχοµένων διχαιωµάτων. Ἑπαίρει
δὲ λογαριασμὸν, εἰσόδους xal ἐξ-δους, βίους δὲ xaY
πολιτείας τῶν μοναχῶν ἑἐρευνῶν , καὶ δὶς (ερὶς M)
τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀναφέρει αὐτὰ τῷ ἀρχ,ερεῖ. "Εστι δὲ xal
gl; τὰς χρίσεις εἰς τὰ δεξιὰ τοῦ olxovópov. Adjungunt
alia : Προσφέρει xai «bv μέλλοντα χειροτονηθῆναι εἰς
Ἱερέα, στηχόµενος πλησίον τοῦ µεγάλο» οἰχονό-
µου. Non omnium porro et ubique sitorum mena.
B'eriorum praefecturam sihi vindicat sacellarius,
sed, ut aiunt Regia num. 1059, τῶν κατὰ τὴν πό-
Σιν καὶ τῶν περατικῶν, eorum que in regia urbe
pec non el trans portum. in. Sycena. sive Galatensi
yegione sunt conditg,. (M: ὁ μέγας σαχελλάριος
φορῶν τὸ στιχάριον αὑτοῦ xal τὸ ὡράριον στήκετχι
ἐν τῷ εὐωνύμῳ μέρει τῆς ἁγίας τραπέζης, βαστῶν
£5 ἅγιον ῥιπίδιον.) Goan.]
d)uterim alia quoque munia obibant: nam magngs
sacellarius potestatem habel in viroram et mulierum p
guonasieria, quo jn muoere. adminisiro utitur illo quj
Anlistes monasteriorum. appellattr, de quo Codinus
in quinta pentade, sieut el 6 τοῦ σαχελλίου adju-
lorem babet ἄρχοντα τῶν ἐχχλησιῶν, de quo in
quinto quinario. GaETS.
|/^. *Exyov ὑπουργόν. Allatiana (et M) vocant
χαρτουλάρι»ν. Ex quo percipe χαρτουλάριον acribam
inferiorem denotare. GosR ]
Non absimilja Dalsamon : Magnus sacellariss
curam gerit monasteriorum, tam eorum que sunt
intra urbem quam τῶν περατικῶν, lioc est quee
sunt iu Pera seu Perge, cum civitatis imperatricis
flecima tertia regio sit Pera seu Perga, ut patet ex
cescriptiope urbis Cpolitaung, inter cpjus regiones
in sua disceptatione de cbartophylace, etiam curam
εἰ administrationem emphyteusium. Ait enim :
'O σακρλλίου prefectus sacelli curam gerit civ χαθο-
λικῶν ἐκχλησιῶν, catholicarum | ecclesiarum (inepte
jnterpres ecclesiarum ín genere; quem crrorem
non semel errat), πρὸς δὲ xol ἐμφυτεύσεων τὴν
δ.οίχησιν. 68115,
[Regia de sacello praeposito ac ejus appellatione :
'O σαχελλίου τῶν χαθολικῶν ἐκχλησιῶν xal τῶν
ἐμφυτεύσεων τὴν διοίκῃσιν ἔχει * σάχελ γὰρ παρὰ
Ῥωμαίοις τὸ ἀιικεῖν ἐστὶ χαὶ φυλάσσειν' ἀπὸ
τούτου µετωνόμασται σαχέλλη ἡ τοὺς χαχουργοὺς
φυλάττουσα, xol «b σακκούλιον. Allatiana de
eodem : 'Q σαχελλίου, ὅταν λειτουργεῖ ὁ &pyispet;,-
ἱστώμενος xal αὐτὸς lv τῷ ἁγίῳ βήµατι εἰς ὑπ-
ρεσίαν τοῦ ἀρχιερέως. Ἔχων δὲ ἐπισχοπεύειν τῶν
Ὑνναικείων µοναστῃρίων ἐρευνᾷ καὶ ἀναθιωρεῖ
αὐτὰ χατὰ τὴν τῶν ἁγίων χανόνων ἀχρίδειαν. Κρα-
τῶν δὲ φυλαχὴν τῆς ἐχχλησίας xa τοὺς ἐν φυλοκή
ἀποστελλομένου; παρὰ τοῦ ἀρχιερέως, χρατῶν
αὐτούς. Elucidant Ίμρο Simeonis Thessalonicensis
verlia; 'O σαχελλίου τῶν εὐαγῶν οἴχων xatà τὴν πό-
At διερεγνᾷ xat τῇς Ev αὐτοῖς ἐπιμέλεται εὐταξίας,
xai μᾶλλον iv τῷ θυσιαφτηρίῳ τε καὶ τῷ βήµατι,
μή ποτρ xal παρὰ τὸ δέον εἴη γενόµενον xat τὰ
ἱερὰ ἀμελῆται. Ex lig τοῦ σαχελλίου nominis dnas
rationes collige : primam, quod ut sacellarius mu-
liebripm wonasteriorum, jt3 hic virilium bona
custodiat ; alteram, quod patriarcha'gm carcerem,
gaxxéÀnv σαχέλιν vel σαχέλλιον dictym, sub. sua
dispositione teneat. Balsamon Medit. de cligrtoph.
«t yrotecl. ]. Yi] Juris GR : Ταυτόν ἐστιν elzsty
φύλαχα, σαχελλάριον xal *bv σαχελλίου. Παρὰ γὰρ
Ῥωμαίοις τὸ φαχέλλιον παρὰ τὸ διοικεῖν, x21 f] τοὺς
χακουργοὺς «φυλάττουσα πατριαρχικχὴ σαχέλλη
ἐντεῦθεν καὶ οὐκ ἄλλοθεν µετωνόμασται, ὥσπερ δὲ
xai τὸ σαχούλιον. Λέγεται γοῦν σαχελλάριο; 6 τῶν
µοναστηρίων διοικητὴς, καὶ ὁ σαχελλἰίου ὑποχοριστι-
χὼς ὁ τῶν καθολιχκῶν ἐχκλησιῶν Φροντιστής.
Nusquam itaque τὸν σακελλίου minorem sacella-
rium affirmaveris, qui*majores regit ecclesias, nec
sacellarii potestati subjectus dignoscitur, cui licet.
loco cedat (monastica quippe sacellario commissa,
117
cultu prosequitur orientalis Ecclesia), uon verétur
auctoritalem, et àmbo ex :equo patriarcham suis .
obsequiis colunt et ei in jure dicundo assident.(M :
Ὁ σαχελίου ἐστὶν οἰχέτης τῆς πρώτης πεντάδο;:,
: xpatüv xal την Φυλαχὴν τῆς ἐπισχοπῆς, ἔχων οὖν
χα) ἓν τῇ ἐπισχέφει αὐτοῦ τῶν µοναστηρίων vovat-
χείων τὴν σχέφιν.) Goan.
[P. 4. Τὰς καθο.λικὰς éxxAnclac. Virorum mo-
nasteria et in eis constructa ecclesi: virís tantum,
mulierum mulieribus sunt aperta, Ea vero eccle-
sia qux viris et mulieribus, quales sunt parecia,
patet, χάθολικἠ est. Auclor vite Nili junioris :
Bileaütà b» τῇ χαθολικῇ τοῦ κάστρου. luterpres
posuit εαἰ[ιεάγαίεπι. Verum non cathedrales modo,
sed et pareecie. maxime monasteriis opponuntur :
.catholieas autem ecclesias monasteriis opponit
Balsamon jamjam lectus, quod hzc sacellii prz -
fecto, illas (etsi minus nobiles) ceu prefectum supe-
riorem nactas sacellario subjectas asserat. Sunt
itaque catholiez ecclesie ez:idem quz parceciales,
cum plereque hujusmodi reperiantur in urbe CP.,
cathedralis unica, magna nimirum ecclesia. Cathio-
licis et monasticis ecelesiis adjungit Jus Gt. fol.
955 εὐχτηρίους οἴχους, eeclesias nimirum non de-
dicatas, et vel in agris vel in urbibus cunctis per-
vias, at parecie jure prifatas : K3v µρναστήρια
ὧσι, x3y ἐκχλησίαι χαθολικαὶ, κἂν εὐχτήριοι olxot.
Adverte demum auctorem Balsamohi socium tam
virorum quam mulierum monasteria sacellario,
communes vero ecclesias CP. répertas sacelli prz-
fecto regendas tribuere, 13944 Allatiana vero sacel-
lario virilia, alteri feminea deputare; qua quidem
diversa licet, potuere tamen alio et alio modo variis
temporibus disponi. Goan.]
In Turcogrecia subditur alia cura, nempe sup-
plicum et confugientium ad ecclesiam. [nterea non
expungitur cura proprie dicti sacellii ; tametsi
nescio quam vere Turcogrzcia hoe munus sacellio
transcribat, cum ibidem paulo post idem munus
assiznet protecdico, τοῦς πρόσφυγας ἀναδέχεσθαι,
confugientes ad ecclesiam recipere , ut interpretatur
Turcogracus Crusius. Utut sit, ὁ σαχελλίου a minori
sacello pecuniario seu aerario nomen habet, ut major
sacellarius a majore sacello, non aliunde ; neque
talis nominatur nisi respectu ad curam sacelli.
Quare non satis assequor quod Balsamon affirmat
in Melele sua de chartophylace et proteedico : Τὸ
gáxc)how παβὰ ᾿Ρωμαίοις εἶναι παρὰ τὸ διο.χεῖν
xai φυλάᾶττειν. Aut enim loquitur Balsamon «de.
derivatione vocis; et (unc σακέλλιον non magis
est παρὰ τὸ διοιχεῖν xai φυλάττειν quam παρὰ τὸ
τύπτειν xal μάχεσθαι. Aut loquitur designificatione
vocutn ; et tunc verum est praffecitum sacellio seu
sacellarium esse διοικητην xay φύλαχα, et hanc ριᾶ-
fecturam esse φυλαχήν, custodiam. Sed non ideo
omnis φύλαξ est sacellarius, nec ounis. φυλακή
custodia sacelli, sed ille tautum φύλαξ est sacella-
rius, cui sacella eredita est, et 1la tantum custodia
Parnor. Gn. CLVIL.
GRETSERI ET GOARI NOTE.
οἱ alia. quavis ad monachos spectantia summo A sacelle, qui circa sacellam occupatur. Alioquin
138
si omhis phylax esset sacellarius, etiaia | opiliones
et caprarii essent sacellarii, quia suni φύλακες,
custodes, ut aliaa absurditates taceam. Quodsi qui.l
aliud sacellii nomen .obtinuit, ejus curatorem seu
custodem quo minus sacellarium vel sacellium
appelles non impedit. 'H τοὺς χακούργους δὲ φυλάτ-
τουσα πατριαρχικὴ σαχέλλη ἐντεῦθεν xal oix
ἄλλοθεν µετωνόµασται, ὥσπερ δὴ καὶ τὸ σαχοὺ:
λιον. GnETS.
[P.4. Σακέ.λιν, vel ut scribit Dalsamon σαχέλλην,
patriarchalem carcerem, in quo nimirum clericos
sibi subjectos, si sontes fueriut, patriarcha coar-
tat. Goan.]
Sed nec a custodia Που propter custodiam pa-
B triarchicus carcer dictus est sacella, sed aliam oli
causam, quacunque illa fuerit: alioqui omuis
"carcer, quatenus custodia est , vocaretur sacella ;
quod non est ita; sicut et apud Germanos no:
sack, non οὐ custodiam precise, quia alioqui o:m-«
nes carceres appellarentur sacci , quia omnes sunt
custodis, sed alias ob causas, quas nominis im-
positor spectavit, Quoad carcerem , sacclle nomen
Lolerunt. virginum monasteria, cum sint quasl
quidam carceres, quia nulli egredi licet nisi gra»
vissima urgente causa, nec sine honesto comitatu,
qui dacant et reducant, ut praecipitur in 46 canon:
Trüllano. Et huc spectant illa. qu:e in Turcogracia
C P. 205 ex Augustano ms. Pachymeris codice aduo-
tantur : Οὗτος (ὁ μέγας σαχελλάριος) ἐπιτηρεῖ τὰς
ἱερὰν σακέλλας, δηλονότι τὰ γυναιχεῖα µοναστή-
ρια. Si quis ob hujusmodi sacellas earum curato-
rem velit quoque sacellarii noimenclaturam tulisse,
cum lioc non pugnabo, dummouo nou abnuat sa-
cellarium primario nominatum 195 a sacello
pecuuiario seu ab zrario, ut supra diximus, S. Aua-
stasius Sinaita in suo Hodepo dicit sacellarium essc
nomen Syriacum : σάχελλα yàp τὸ δέχεσθαι efpr.- -
αι, nam. sacella est. receptaculum, a recipiendo sic,
dictum, Nec mirum saccum et sacellum omnes lin-
guas pervagatos etiam in Syriacam irrepsisse.
Ex his quz hactenus dicta , facile erit. judicium
facere quam vera sint qui de sacellario οἱ dc
D prefecto sacelli Junius commentatur. p. 245. «t
340. Nomen est ambiguum σακελάριος, inqui:
Junius, Sit ita, quandoquidem Joannes Ciuius
noiínat, cujus plura forte exempla non reperies ;
aptius sacellius vocabitur, si uno nomine vocare
velis. Nam modo personarum respectu dicitur, qvi
sacris hominibus et Deo dicatis profectus est, mod.
rerum locorumque ; pula. is qui templis domibusque
sucris,. Αἱ ὁ τοῦ σαχθλλίου non modo parietibus
templorum praeerat, sed et clero ad illa. templa
pertinenti, et coifugientibus quoque ad illa, tem -
pla : hoc enim est χρατεῖν τὰς καθολικἁς ἐκκλή-
σίας. Ergo et ὁ τοῦ σακελλίου non. modo in res
εἰ loca, sed et in personas jus babuit, «απο ac
n 9)
omnes carceres, sed certi quidam vocantur sacci,
τὸν ἐπὶ τῆς μικρᾶς σαχέλλης etiam sacellarium
139 IN LIDRUM DE OFFICIIS CP. 110
magnus sacellarius. Cadit ergo hiec Juniana dis-, A quam nobis paulo ante Corippus descripsit, quia
tinetio : Hominum procuratio et prafectura dicitur
saccllaria, locorum vero sacellium. Ex quo auctore
probas loc discrimen? Quis ille qui priore illo
vocabulo tua notione utitur? Certe sacellarium
deducit Balsamon a sacella, et hanc a sacello',
ul οἱ τὸν τοῦ όαχελλίου, quud ait esse ὑποχοριστι-
χόν seu diiniputivum, a sacello seu saccello : nam
diminuüvum a diminutivo formari, ut a sacello
sacellium, sicut Latine a sacculo saccellum saccel-
lulum, nemo nescit.
Nec verum illud : σαχδλλίου, id est rerum ad
sacras cdes et sacella pertinentium. | Nihil minus,
quia nibil hic de sacellis que Latinis sacella,
cappelle, unde sacellanus et cappellanus ; mec €
τοῦ σαχελλίου a sacris sacellis, quz sunt cappellz,
vestes, vasa, reditus et id genus alia ad temp:a seu
sacella sacra (quas Graci vocant παρεκχλησίας
seu παρεκκλήσια} pertinentia, quia hzc alios cu-
vatores habebant, ut ex ipso Codino notum est
p. 5; noster autem sacellarius εἰ sacellius no-
men Loc habent a sacello; οἱ si primam origi-
nem repetere velimus, a sacco, ut supra probatum
est. | |
Coronidis loco addamus et boc sacellarii nomea
eadem formatione et notione ne Latinis quidem
ignotum fuisse. Ascribam verba Onuphrii ex
libello de interpret. obseurarum vocum ecclesia-
sticarum : Sacellarius, alias saccularius, a saccello
pecuniarum quas. erogabat dictus, etc. Hunc hodie
thesaurarius representat. Cujus munerís Bibliothe-
carius ( Anastasius ) sepe mentionem facit. Dictus
autem est a sacco aaccularius, vel. a sacello, id est
parvo sacello, sacellarius; que vox apud Augusti-
aum exstat in commentariis Psalmorum. llc Onu-
phrius. Sacelli nomen pro thesauro seu rario
usurpat quoque Corippus De laudibus Justini αν,
554; ubi quem memorat, fuit Calinicus iste
sacellarius, sed aulicus, non ecclesiasticus. S.
"Gregorius Magnus 1946 |. iv, epist. 54, noniinat
se sacellariun Romanum. Pwavi interdum, inquit
Baronius (tom. Ἡ 111, anuo Christi 595, num. 17)
in textu Gregori pro sacellarium legi debere saccel-
larium, quasi a saccellissumptum nomen, quod satis
ipse Gregorius decet, dum ostendit sacellarium [11996
thesaurarium pecunie publice, cujus rei gratia opor-
tuit ipsi creditos esse pecuniarum sacculos, ob idque
sacellarium dicium esse. Huic mec sententie eu[-
[ragatur idem Gregorius in episiola ad Honoratum
diaconum, ubi agens de solutione consuete pecunie pro
dignitate consulari adipiscenda aii: « Magis ex νε agat
di'ectio tua, quatenus oblatis in saccella consuetudini-
bus lionores mereatur accipere. » Ubi per saccella cer-
ium est intelligi principis pecuniariam eapsam, el pro-
inde per saccellarium thesaurarium. In quam senien-
tiam εἰ Isidorus, « Fiscus, inquit, est. saccus pub'i-
eus.» Sed nml opus ulla mutatione ; nam et sacellarius
est szceel'arius a sacello, simplici e, vel a sacella,
Latini Grzcos imitati aliquando alterum e expun-
gunt. Jdem ergo est saccellarius et sacellarius.
Quapropter probare non possum ejusdem magui
viri discrimen, quod statuit hunc in modum : Apud
Latinos, si sacecellarius scribitur a saccellis, the-
saurarius ecclesie intelligitur ; si vero per simplex
c, satellarius a sacello, qui scilicet sacello ( cáppel-
le) przest, significatur. Secus se res habet, ut cx
dictis planum relinquitur. Vide ctiam Cujacium,
Observat. x, 27, ubi de sacculario a sacculo *et
saccellario a sacello multa scribit, etsi alio signifi.
catu horum nominum.
CAPUT IY.
De chartophylace.
B p. Chartophylacem male vocant Leunclavius
nomen habet; nec ad curam ejus spectabant sacr :
etalii chartularium : nam charlularíus alterius offieii
et inferioris nomen est, coutineturque in nona
pentade officiorum ecclesiasticorum: at cla: tophylaz
principem locum tenet, quippe quartus inter exo-
cataceelos. Junius Latine praefectum chartis nomi-
nat, nescio quam idonee. Ego libentgr vocem re:i-
neo Graecam. Unde componatur et derivetur, liquet
, absque meo admonitu. Plus tamen significat quam
ipsa vocabula fronte prima prz se ferant. Quocir-
ca Balsamon in sua disceptatione de chartopliy-
lace refutat illos qui volunt chartophylacem
παρωνυµίζεσθαι ἐκ τοῦ φυλάττειν µεμθράνας xal
χωδίχια, quamvis si nomen przcise considerare
* velimus, ha:c. notatio a veritate non recedat : sed
in impositione nominum menent sapientes nou tam
videndum esse a quo, quam ád quid homen impo-
natur. Ea de causa licet a custodia charlie nomen
traxerit, longe tamen plura ad ejus curam et ad.
ministrationen pertinebant : ipse enim sua in
potestate habebat ἐχχλησιαστικὰ χαρτῷα διχαιώ-
pasa, lilieras in quibus jura et privilegia 197
Ecclesim continebantur; uno verbo archivum di-
cere pcssis, Κριτὴς τῶν ὅλων ὑποθέσεων τῶν ἔχχλη-
σιαστικῶν, ἔχων τὰς γαμιχὰς 'ὑποθέσεις, judex
omnium ecclesiasticarum causarum et mairimonia-
lium. controversiarum. 'AXAX xol ἓν ταῖς λοιπαῖς
τῶν χληρικῶν ὑποθέσεσιν ἔχδικος, ὡς δεξιὰ τοῦ
ἀρχιερέως χείρ, quin elin ceteris clericorum causis
D cognitor et judez est, el tanquam dextra patriarchae
manus ; quo nomine aflicitur etiam a Balsamone,
qui chartophylacem os et labra paviarchz vocat,
aitque esse patriarchs id quod Moysi fuit Aaron
et Baruch Jeremiz ; cajus chirotoniam et ordinati-
onem copiose describi. Fieri namque consuerat
cum impositione manuum et appensione βουλωτη-
p'ov de peetore instar rationalis Aaronici depen-
dentis, claviumque traditione, quorum omnium
uiysteria fusius enarrat Balsamon, ipse etiam hoe
munere aliquando functus, ut testatur. in disce-
ptatione quadam matrimoniali Ll. vi Juris GR. tom.
], fol. 458, qui et his verbis officium ejus exagge-
rat : Τὰς πατριαρχιχὰς διαγνώσεις καλλιγραφεῖ καὶ
ὑπογραφαῖς οἰχείαις xal σφραγῖσι χατεμπεδοῖ, xal
em
14 GRETSERE ET GOARI NOTA. . ]43
μεγάλου δικαστηρίου πρ.χάθηται, xal δ:κα.οδοτεῖ A videntur in Cpolitana Ecclesia quasi οαγά(να[εὲ
χατὰ μὲν παντὸς ἀνθρώπου, xot οἷας ἂν εἴη τύχης
καὶ φύσεως, περὶ ἐχχλησιαστικῶν ζητημάτων xxl
σφαλμάτων Ψψυχικῶν διορθώσεως, κατὰ δὲ ἱερωμέ»
µένων xal μοναχῶν περὶ πάσης ἐγκληματικῆς xal
χρηματικῆς αἰτιάσεως.
Etiam ante episcopos sedebat, qux ῥγατορα(ἶνα
cum mulwrum telis olim agpeteretur, defensa est
proprio edicto ab Alexio Comneno, quod Leunela-
vius edidit totumque recitat Balsamon in sua Me-
lete seu disceptatione pro chartophylace contra
protecdicum, qui et ipse chartophylaci litem de
loco et statione moverat, sed Balsamonem patrenum
et advocatum non indisertum et in hoc^munere
satis exercitatum reperit ; quem solum ait ex toto
τῶν προχαθηµένων numero honestatum esse ge-
minis ecclesiasticis ordinibus, nimirum episcopatus
el secreticis, quia non modo causas temporales
cognoscebat tanquam judex, sed et spirituales ani-
meque salutem concernentes dijudicabat, eamque
fere his in rebus potestatem habebat, qua uunc
przditi sunt episcoporum nostrorum vicarii.
Olim quoque aurea tiara insignitus foras prodi-
bat, Kfícet hune morem jam sua state debiisse
Balsamon scribat. In festo tamen sauctorum nota-
riorum maxime magnifleus erat chartophylax; cu-
jus gloriam ita describit Balsamon ad Photii No-
mocanonem tit. 8, c. 4 : Ὁ χατὰ χαιροὺς χαρτοφύ-
la& ἀπὺ τοῦ παρόντος ἰδίχτου δικαιοῦτα, χαδαλλι-
fuisse.
Coronidis loco addamus definitionem charto-
phylacis quam Turcogracia affert fol. 205 ος
Pachymere Augustano : Χαβτοφύλαξ 0 πᾶσαν ὑπ΄-
θεσιν διάγων. Quas. tamen definitio resiringenda,
ne czteris exocalacaelis nibil prorsus quod agant
remaneat. .
Apud Joannem Citrium proponitur hzc quisestio :
An liceat. attistiti, presente chartophylace, alteri
cuivis committere potestatem signandi vel sigillundi
(τοῦ σημειοῦσθαι), idque vel semper vel tantum se-
mel aut aliquoties. Respondet Citrius non licere :
nam τὸ σημειοῦσθαι τὰ παρεμπίπτοντα, signare
qu& in dies. incidunt, inviolabiliter chartophylacis
officio annexum esse, nüi forte hujusmodi Quid fa»
ciendum sil longe dissito in. (aco ; tum enim pra-
swlem millere posse quem velit. Absentis autem. vel
egrolantis vicem obire commentariensem.
De chartophylace i3. scribit Anastasius Biblio-
thiecarius in notis ad. Aetionem secundam syno«i
ociava abs se in Latinam linguam converse:
Charlophylaz interpretatur chartarum custos. Fungi
tur autem o[ficio chartophylaz apud Ecclesiam Cpolita- -
nan quo bibliothecarius apud Romanos, indutus. vide
licet infuliseeclesiasticorum ministrorum et agens ec^
clesiastica cuncta prorsus obsequia, exceptis illis solis
qua ad sacerdotale specialiter ας proprie pertinere
probantur officium. Sine illo preterea. ullus. pre-
χεύειν χατὰ τὴν λιτὴν τῶν ἁγίων νοταρἰων τὸ πατρι- 6
αρχιχὺν ἄλογον μετὰ ὁθονίου λευκοῦ. Ἔδει δὲ «tv
χεφαλἣν αὐτοῦ ὡς χαλδηναρίου πατριαρχικοῦ σχέ-
πεσθαι μετὰ τῆς χρυσῆς τιάρας, fig χαὶ ἐν τῷ
χαρτοφυλαχίῳ ἀπόχειται. Graci. cardinalem vocant
χαρδινάριον, χαρδινάλιον, Χαλδινάριον, mutato p
in 5.
Suos habebat in hoc munere administros, et ir-
ter ceteros 19$ daodecim notarios. Locus in quo
jus dicebat, et qui su: functionis erant, tam asser-
vabat quam peragebat, χαρτοφυλαχεῖον dicebatur ;
quod pemen reperies tom. ] Juris Greco- Rom. ful.
950, et de notariis chartophylaci subservientibus
mentio quoque lit fol. 249. Scribitur et χαρτοφν-
λάχιον à Suida, de quo hanc prescribit regulam,
nescio quam veram : Τὰ παρὰ τὸ φυλάσσω πάντα
διά τοῦ lota γράφεται xal προπαροξύνεται , οἷον
χαρτοφυλάχιον, θησαυροφυλάκιον , σχευορυλάχιον
xa: τὰ τούτοις ὅμοια, πλὴν τοῦ σιτοφυλαχείον.
Porro cum Balsamon et alii chartophylaceii om-
nibus qmnino przponere videantur, sive negotiorum
sive privilegiorum magnitudinem et mulitudinem"'
spectes, merito mirari possis, cut Codinus tantze di-
D
gnitatis virum quarto loco in prima pentadecollocet. -
Au ordinem dignitatis non servavit ?* Àn ct ceteri
exocaiacoli episcopis apnteponebantur, — tametsi
diaconorum quasl munere fungerentur, Sicut ct
jam in Ecclesia Romana diaconi cardinales antcce-
duut oinnes. episcopos ? EA certe isti exocalaceli
sulum aut clericorum a (oris veniens in conspectum
palriarchg iniromittitur ;— nullus. ecclesiastico con-
ventui presentatur ;. nullius epistola — patriarche
missa recipitur, nisi forte a ceteris pacriarchis
mittatur ; nullus ad prasulatum vel alterius ordinis
clericorum sive ad preposiiuram monasteriorum pro-
vehitur, nisi iste lignc approbel et commendet, atque
de illo ipsi patriarche suggerat εἰ ipse prasentet,
Gn&rT8.
129 [P. 4. 'O μέγας γαρτοφύλαξ. Regia: 'O δὲ µέ-
γας χαρτοφύλαξ οὑκ ἔστιν, ὥς τινές φασι, φύλαξ τοῦ
σεχρέτου xal θυρωρὸς (τοῦτο γὰρ τῶν ὁστιαρίων
ἐστὶν ἀρχαῖον ἐπάγγελμα), ἁλλ᾽ ἔστιν ἐπισχοπικῶὼν
δ.χαίων φροντιστὴς xat οἱονεὶ διχαίῳ τῶν ἀνηχόντω»
τῷ πατριάρχη. Ália ejus munia in Allatianis occur-
runt, Ὁ μέγας χαρτοφύλαξ, ὅταν λειτουργεῖ ἀρχιε-
ρεὺς, ἵσταται (ἀλλάσσει καὶ ἵσταται Μ) πλησίον τῶν
ἁγίων μυστηρίων (θυρῶν M). Λέγει 6 αὐτὸς ἀρχιδι-
άχκονος, «Προσέλθεγε τῷ βασιλεῖ καὶ θεῷ.) "Ἔστι δὲ
xai εἰς τὰς Χρίσεις τὰς εἰσερχομένας ἐν τῇ ἁγία Ex-
Χλησίᾳ &x προσώπου τοῦ ἀρχιερέως διδόναι παρ) αὖ-
τοῦ τὰς ἀποφάσδεις πάσας. Ἔχων δὲ xal τὰς ἱερο)ο-
γίας τῶν μνηστειῶν, ἱερολογῶν αὑὐτὰς xal ἀποστέ)λ«
λων τῷ ἱερεῖ τοῦ ναοῷῦ τοῦ δεῖνος, εὐλογεῖν αὐτάς.
(Ἔστιν οὖν καὶ εἰς µνηστείας ἁῤῥαθῶνος γενοµένου
ὑπ αὐτοῦ, xal ἀναγράφει ὄνομα τοῦ ἱερέως τοῦ µέλ»
λοντος εὐὑλογῆσαι τὸν γάμον. M) Ἔστι δὲ xal ἓν ταῖς
χειροτονίαις τῶν ἀρχιερέων προσφέρειν τὸν χεδιροτο-
νούμενον ἀρχιερέα. Ἔχων δὲ αὐτὸς χαρτούλην, ἀνα-
γράφει τὰς τῶν ἐπισχόπων ἀπηφάσεις xal αὐτὰς τῷ -
σου το ο --υ-- ol.
HI
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
141
ὀρχιερεῖ ἀναφέρει, Addo (cum M) : Ἐν τῇ ἁγίᾳ µε- A mode, nisi. forsan refragetar judicium illius, qui
ταλέψει αὐτὸς λέχει, « Ἱερεῖς, προσέλθετε.» Ἔστι δὲ
xai &x προσώπου ἀρχιεβέως εἰς πᾶσαν χρίσιν διδ’-
ναι τὰς ἀποφάσεις. Hiné ejus tribunal, de quo Ju-
ris GR. p. 258, episcopatus nomine decoratum a
Bal&amone in 9 can. Trull. Ἐπεὶ δὲ τὸ μεγα)εἷον
τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου διάφορα μὲν σέχρετα ἔχει
ὑφ' ἑαυτὸ, χαὶ ἰδιχῶς δὲ ὠρίσθησαν τῷ σεχρέτῳ τοῦ
χαρτοφυλαχείου τὰ ἑπισκοπιχὰ δίχαια, xai ὁ xac
κοιρὸν γαρηοφύλαξ ἐνεργεῖ διχαίῳ κατὰ χαιροὺς
ἁγιωτάτου πατριάρχον πάντα τὰ τούτῳ ἀνέχοντα ὡς
ἐπισχόπῳ (ἀφορίζει γὰρ, διορθοῦται duytxX σφἀλ-
µατα, διακόνους χαὶ ἱερεῖς ἑπιτρέπει χειροτονεῖσθαι,
τὰ τῶν ἱερολογιῶν πινάχκια ἑκχτίθεται, xal ἄλλα
τοιαῦτά τινα), καλῶς ἐπισχοπεῖον χληθήσεται τὸ
χαρτοφυλαχεῖον. Hiuc ejus aiministri ἐπισχοπεια-
vol dicti Juris GR. fol. 171 et 172. Do aliis ejus mu-
niis et privilegiis videndus Balsamou Meditato de
eocomposito Juris ejusdem GR. 7, acta οἱ subsigna-
tiones ejus fol. 255 οἱ 270, quos sibi titulos vindi-
cat, ipse chartophylax peroransin atis 6 synodi,
P. Francisci Combefisii diligentia propediem com-
plendis, eloquitur : 'O ἁμαρτωλὸς ἐγὼ xaX πάντων
. ἐλάχιστος ᾿ΑἈγάθων, ἀνάξιος διάχονος χαὶ χαρτοφύλαξ
τῆς ἐνταῦθα ἁγιωτάτης τοῦ θεοῦ Μεγάλης Ἐκχλη:
σίας, χαὶ τοῦ εὐαγοῦς πατριαρχιχοῦ σεκρέτου πρω-
τονοτάριος xal χαγχελλάριος δεύτερος. Unde vero
µεγάλον appellatio eidem accesserit, refert Canta-
cuzenüs n, 1 : Τὸν χαρτοφύλαχα ἐπεὶ μὴ ἐδούλετο
res veteres novis vocibus significauter exprimi pa-
tienter ferre non potest. Hiuc σχευοφυλάκχιον, ubi
sacrum instrumentum asservatur. Neque enim
agnoscit Suidas σχευοφυλαχεῖον convenienter re-
gule sum, de qua antegresso capite p. 125 in.
GsETs. )
[P. 1. 'O uéyac σχευοφύᾶαξ. Allatiana (et M) :
'Ü µέγας σχευοφύλαξ στήχεται ὅταν λειτουργεῖ 6 &o-
χ.ερεὺς ἔαπροσθεν τοῦ σχευοφυλαχίο», xal e( τι δᾶν
χρειασθοῦν Ex τοῦ σχευοφυλαχίου, αὑτὸς ἀποδίδεε,
fico: σχεῦος, βιθλίον ἱερὸν, χηροὺς χαὶ ἀλλαγὰς, ὑπο-
χρατῶν xai τὸ σχευοφυλάχιον τῆς ἐπισχοπῆς, xal
πᾶν σχεῦος τῆς ἐχχλησίας, ἔχων δὲ καὶ τὰς χηρευο-
µένας ἐχκλησίας εἰς τὴν αὐτοῦ ἐπίσχεφιν, καὶ τὰ
, ἱερὰ αὐτῶν πάντα. "Εστι δὲ xai εἰς τὰς κρίσεις, φυ-
λάττων καὶ τὰ δίχαια τῶν εἰσερχομένων εἰς τὴν ἐκ-
Χλησίαν διὰ τοὺς κληριχοὺς µέχρι τοῦ διανέµειν αὖ-
τοὺς ταῦτα. llis adjunge: Alc τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀναφέρει
τῷ ἀρχιερεῖ, καί ἐστιν-εἰς τὰς χρίσεις. Brevius [Πο-
gia : Tov ἱερῶν κειμηλίων τὴν πρόνοιαν ἔχει. Goas ]
Protecdicus vertitur a Bonefiio primarius actor.
Rectius primus defensor. Ejus officium erat, teste
Codino, τὸ ἀντιλαμθάνεσθαι τοὺς αἰχμαλώτους, cu-
ram gerere captivorum. GnaETS.
[P. 4. Τοὺς αἰχμαλώτους. Quos nimirum ipsi
Christiani sibi voluut servos facere. Blastares c.
$5 τοῦ E στοιχείου * Οἱ τῆς βοηθείας δεόµενοι, οὗ-
τοι ἄρα -elev οἱ τῇ ἐχχλησίᾳ προσπεφενγότες, ἔπη-
(Ανδρόνικος) ἀπὸ τῆς τοῦ χαρτοφύλαχος ἀξίας εἰς ᾳ pelac δυναστῶν ἐχτριπόμενοι, 1] πρίν τι πταιτίσαν»
ἑτέραν μείζονα µετενεχθηναι, αὐτὴν ἑαυτῆς ἐποίησεν
ἑντιμοτέραν, μέγαν χαρτορύλακα προσαγορεύσας
καὶ ἀπ) ἐχείνου ὡς δεῦρο τῷ χαρτοφύλαχι σώζεται
τὸ μέγας. Legant lise qui Graecorum miseriz li-
bentius ac facilius insullaturi pristinze eorum digni-
lati obtrectant, et vang imputant ambitioni ut offi-
ciis et dignitatibus non parce τὸ μέγας praponant,
el &epe duo officia ezteroquin paria aliter non di$-
linguant. quam voeis τοῦ μεγάλου appositione, ΑΠ
iujurie vero factum ? An non ordo clarior, ubi
unus alium quadam cininentie praecedit nota ? Si
«conomus in ecclesia Blachernensi, si alius in Χρν-
σοπηγῆς, cur Ecclesie Magia oeconomus, ut iis di-
gnior vel ab eis dignoscendus, μεγάλου nomen re-
τες ἢ εἰς δουλείαν ἑλχάμενοι xal ζητοῦντες ἐπικου-
ρίαν, δι’ οὓς xal οἱ ἔκδιχοι γίνονται. De bis Alexii
Novella 11 Juris GR. 1. n. Regia vero aliquoties cie
tata : 'O πρωτέγδικος ἔχει την οἰχονομίαν τῶν ἑκ-
δίχων, xal τ) ἀντιλαμδάνεσθαι τῶν ζητούντων τὴν
ἐχχλησιαστιχὴν βοήθειαν χάριν ἐλευθερίας xal τῶν
λοιπῶν προσφύγων, εἴτε ἀντιποιεῖσθαι xal ἐχδ'.κεῖν
ἀπὺ τῶν ἑπηρεαζόντων αὐτούς. GoaR.]
Vocatur ab eodem χριτῆς τῶν ἐγχληματιχῶν ὑπο-
θέσεων, judex eontroversiaruni qua in accusatione
versantur. Gngrs.
[P. 4. Ὁ πρωτέκδικος. Allatiana, 6 πρωτέκδικος
χριτὴς (£x προσώπου τοῦ ἀρχιερέως M) μετὰ δώδεχα
(τῶν δύο M, qui infra : οἱ δύο ἔκδιχοι χρίνουσι μετὰ
cuset ? Videntur, inquies, iuanium titulorum cre- ϱ τοῦ πρωτεκδίχου μικρὰς ὑτευθέσεις) ἐχδίχων μιχρὰς
piacula. Verum si apud te imperatorum decreta
ecclesiasticas diguitates titulis istis augentia, si
uihil ipsius ecelesie splendor, si ratio jun prolata
nil obtineant, vide ne Latinam Ecclesiam paribus
probris obJicias, ac non absimili ratione tibi sit ei
laei]i ad ebloquendum ore conviciandum. Goah.]
130 CAPUT V.
De sceuophylace et protecdico.
Sceuophylax est is quem multis in locis custodem
appellant ; cui in supellectilem sacram arbitrium et
auctoritas. Tov ἱερῶν χειµηλίων τὴν ἐπιμέλειαν
ἔχει ὁ μέγας σχενυοφύλαξ, inquit Balsamon. Nec ali-
ter. Codinus : Sceuophiylax χρατῶν τὰ σκεύη τῆς
ixxArolas. Quidam vertuut sacrictam, non incoin -
ὑποβέσεις τὰς εἰσερχομένας ἓν τῇ ἐκχληχίᾳ (ἐρευνᾷ).
Αναφέρει δὲ ταύτας τῷ ἀρχιερεῖ. Ejus tribunal ad
S. Sopliis& vestibulum : Él; τὸ προσκήνιον τοῦ veto,
Ó nputexbixeloy χικλήσχεται. (Nicetas.) Goan.]
Quocirca ion probo descriptionem quam Turco-
gracia adducit [ul. 218 : 'O πρωτέχδικος ὁ τοὺς
πρόσφυγας ἁἀναδεχόμενος, qui confugientes ad eccle-
siam recipit, ut interpretatur 131 suctor Turco-
gracia, sed male. Nam coufugientium ad ecclesiam
cura pertinebat πρὸς τὸν τοῦ σαχελλίου, ut supra di-
cuim ο. 5. Itaque, si Jelinitio haec probanda sit, ali-
ter explicari debebit, ut. per πρόσφυγας intelliga—
mus illos qui ex captivitate ad Christianos spe li-
bertatis confugiunt, non autem illos qui confugiunt
145 . GRETSER: ET GOARI NOT £F. 146
ad ecelesiam tanquam ad a£ylum impunitatis gratia. A quinque non continuisse : at vero postmodum supe-
Dicitur πρωτέκδιχος respectu aliorum ἑχδίχων seu
écfensorum : plures enim erant ; ad quorum mu-
nus pertinebat quoque pauperum et infirmorum
cura, ne opprimerentur a potentioribus, ut. docet
Balsamon in sua de chartophylaceet protecdico dis-
ceptatione, Et olim quidem laici hoc offlcio funge-
bantur, postea tamen clericis commissum est. Pro-
tecdicum retulit inter. exocataccelos Xiphilinus pa-
triarclia, ut c. 9 diximus : antea enim minoris sub-
sclii magistratus erat. Ἐκχδικεῖον apud Balsamo-
nem locus est ubi ol ἔχδιχοι, que nuneris sui eunt,
asservant, consultant et. peragunt. Ἐχδίκῆσις est
ipsa defensio seu τῶν kxBlxtv actio.
Observandum est etiam in Romana Ecclesia fuis-
se antiquitus defensores, unumque ex illorum nume-
ro precipuum, qui primus defensor audiret. Quorum
officium — breviter describitur (verba Onuphrii
refero) a Pelagio in ftescripto ad Antoninam patri-
ciam, quae postulabat monachum fieri defensorem,
in quo ostendit officium monachi et defensoris con-
venire non posse: «Illis enim, inquit, quies, oratio, la-
bor manuum (competit): at íis causarum cognitio, con-
" venliones, actus, publica litigia, el. quecunque vel
ecclesiastica instituta vel supplicaniium | necessitas
poscit.» Ex decreto Urbani patet procuratoris no-
mine intelligi quemlibet ecclesiasticarum rerum
administratorem, ut verbi grati». pr:»positum, ueco-
nomum, vicedominum, defensoris nomine advoca-
tum sive castal.lum et judicem, etc, Quorum quidam
Acfensores sine adjectione, quidam defensores re-
gionarii dicti sunt, quod scilicet in singulis regioni-
bus distributi essent. Quorum primus vel princeps
primicerius defensorum dieebatur, magni in Eecle-
sia Romana existimationis. Hzc Ounuphrius in
explicat. vocum eeclesiastic. Docet. Baronius regi-
onurios defensores institutos fuisse a. S. Gregorio
anno Domini 508, ut sicut erant septem regiongarii
notarii et totidem regionarii diaconi, ita etiam egsent
septem defensores regionarii, exteris dignitate prz-
stantiores ; de quibus qui plura cupit, is Barouium
eonsulat anno Christi 598. GneTS.
[P. 4. Συνόδῳ. Non omnium vcl ex cunctis pro-
vinciis episcoporum quorumdam simul coactoruim
rioribus adnumerato, ne se dejeetos quinarii δὲ”
cundi officiales conquererentur, primo visum est
illum aggregandum. ᾽Αλλά ve, dixit in prascedentibus
Matthzeus Jatrus, xol πρωτέχδιχος συναριθμεῖται
τούτοις, senarium componeret, nisi quinarii nomen
vellent esse retentum. Rationem. profert Joaunes
Citrius. Resp. 8 Juris GR. 1. v: Τὸ δὲ τοῦ πρωτεν-
δίχου ὀφφίκιον Ev. τοῖς ὑποθεθηκόσιν ὃν ἕκπαλαι,
ὕστερον ἐν τοῖς ὑπερέχουσιν συνετάγη παρὰ τοῦ
τῆς µακαρίας λήξεως πατριάρχου ΚΠ. Γεωργίου τοῦ
" &eüvov. Promotionis origo fuit lwcrum cx lut
jusmodi ortum oflicio, quod nullus nisi invitus
deserebat, ut volente patriarcha superiorem locum
teneret : ve! ambitus lionor suggessit evecliunem,
ne qui ofücio ditescebat, scmper in humili sedo
jaceret. Vide Dalsamonem in can. 34 Carthagin.
Goan.]
In secunda continentur 1 pro:onotarius, 2 logu-
theta, 3 ὁ χανστρίσιος, 4 refereudarius, 5 ὁ ὑπο-
μνηματογράφων. GRETS.
[αψίά. 'O πρωτονοτάριος. Explicant cjus officium
Aillatiana : 'O τερωτονοτάριος ἱστάμενος iv τῷ ἆγ.ῳ
βήματι εἰς ὑππηρεσίαν τοῦ ἀρχιξρέως, xai iv τῷ
καιρῷ τῆς ὑψώσεως δίδοται νίφιμο» τῷ ἀρχιερεῖ,
κρατῶν xai τὸ δικἠριον. Γράφει δὲ 2 τι ἂν βούλε-
ται ὁ ἀρχιερεὺς μηνύματα εἰς πάντα ἄρχοντχ. 'ÀAva-
θεωρεῖ δὲ xai τοὺς νομικοὺς δὶς τοῦ ἐνιαυτου, axs-
ΨΦάµενος δὲ xal συμφωνῄήσεις, πράσεις, Cina
χαὶ ἐλευθερίας. Καὶ ἀναφέρει τὰς εἰσξρχομένας ὑπ
θέσεις τῷ ἀρχιερεῖ, (M : Ὅ πρωτονρτάριος εἰστήχει
ἐν τῇ ἐχχλησίᾳ cl; ὑπηρεσίαν τοῦ ἀρχιερέως, χαὶ
χρατῶν τὸ καλαμάριον αὑτοῦ παρίσταται ἔμπροσθεν
τοῦ ἀρχιερέως, καὶ γράφει ὁ τοιοῦτος εἶ τις χρεία
ἑστίν. ᾽Αναθεωρεῖ xai τοὺς νομικοὺς, γράφει χαὶ
διατάξεις, xal ἑλευθερίας, χαὶ προστάγµατα xol τὰ
τούτων ὅμοια.) Goan ]
Post exacatacelos primus est protonotarius, inquit
Joannes Citrius. Ex quo liquet, quare. vocetur
θύρα τῶν ἑξωχατακοίλων, nimirum quia proximus
a primis ὁ9ί et quasi janua seu. primus ingressus
ad exocataceelos. GnETS.
[I1bid. θύρα τῶν éEoxacaxol Aur. Eo quod. offi.
cium adeptus inter omnium supremos et ἔξω τῶν
concio σύνοδος est : conflant eam ex more poutifices D χαταχοίλων incipiat numerari. Protecdico vero nou-
in wu: bem: advenz. Ab ea tamen priui sex daconi
nequeunt abesse : οὗτοι κάθηνται ἓν τῇ θείᾳ καὶ
ἱερᾷ συνόδῳ. Similibus in synodis, quzecunque
lib. m et iv Juris GR.legis, sunt definita. Goan.] -
Hxc de prima pen!ade officiorum οἱ officialium
ecclesiasticorum. Gars.
1329 CAPUT VI.
De secunda pentade officiorum e officialium.
[P. 4. 'H δευτέρα πεντάς. Quid est quod. quina-
r.uim titulus superior, sicut οἱ hic promisit, at non
τι velut hic quinquejofficiales exposuit? Respondco,
p'otecdico quondam quinarii tertii primam sedem
obtinente, prout Allatiani catalogi declarant in
Euclologio, primum quinarium plures officialibus
dum evecto superius erat adhuc protonotarius
θύρα τῶν BE κατακοίλων, janua. ad numerum «ex
illorum patriarcha inferiorum attingendum. At
de exocataceelis uberius alibi loquemur. Est οἱ
eatologus in Eachologio protecdicum exocatacolo-
rum, prolonotario rejecto, recensens ultimum ;
verum orta inter eos lite, pacem, quam citius, pra
libito patriarcha conciliabit. Goan.]
liuc evanescunt commenta Junii, qui de janua
scu (yra mnlta nugatur ez usu. non Orientalium,
Sed suo, Ait θύραν seu januam dici, quisquis adi-
(um αά superiorem prebet ; quem. Latine, inquit,
cum Festo admissivum aut. cum recentioribus ad.nis-
sjonilem. commode | nuncupaveris. Quo. fit. ut ey «
*
-- -
1 IN LIBRUM DE OFEICUS CP. . ] : 18
protonotario faciat ostiariuwm seu janitorem exoca- A ne contempleris, sed in seriptis lectisque tibi si-
thcelorum. Quís autem unquam audivit 183 proto-
notarium esse θυρωρόν seu ostiarium ? θύρα igitur,
hoc est janua, nominatur, non quod sit janitor seu
admíissionalis, sed quia est proxhnus ab exocata-
celis. Nec est qued Junius a Janizaris subsidium
petat : alii cuim nomen hoc non » janua, sed ab
' &lio longe diverso vocabulo deducunt, ut in Pande-
cte Turc. videre licet,
Hlud insuper festivum est, eum ait protonotarii
. [nisse ut que foris a catacelis wel per catacolos ad
patriarcham afferebaniur, ea acciperet. Quo auctore
hoc affirmas? Nam dicenti duntaxat si erederemus,
omnia crederemus, etiam aperte falsa. Protonotarii
fuit curare pittacia, ut inquit Codinus. Pittacia,
sLem!um. Goan.]
1834 Etisn Latins Ecclesie protonotarius usi-
tatus [uit, qui et primicerius notariorum ; de quo
vide Onuphrium in Ezplicat. vocum obscurarum
ecclesiaat.
Sequitur fogotketa, quem Nicetas Ἱ. vit rerum :
Manuele gestarum Latimis ai esse caacellarium,
qui a cancellis nomen liabet, ut. ipsum nomen saüs
indicat. Erat moris, inquit Casasbonus in Flavium
Vopiscum, tt principum ei magistratuum secreta (ita
vocarunt loca ubi de negotiis pro ralione muneris
quisque sui Lraclaturi conveniebant) in aditu primo
tela et deinde cancellos haberent : Graci hos vocant
χιγχλίδας, δρυφάκτους, ut εί Cassiodorus fenestratas
ait Cujacius ad tit. $7, lib. xiu. cod. Justinianei, B janwas. Qui vela servabant, velarii dicti, qui can-
sunt rationes et commentarii annonarum militarium.
Eodem uomine significantur eriam | epistole, album,
notaria. lta injure civili : hic militares annonce
locum non habent. Est ergo πιττάχιον proprie quod
nos vocamus, ecclesiastica consuetudine et appel-
latione, breve hinc. breve apostolicam, et Germani-
cuui brief pro epistola, et in Annalibus Latino-Bar-
baris. brevigerulus, ein briefirwger, seu. breviculum
scu breviarium, unde Germani.suum brevier forma-
runt, pro libro sacerdotali ex quo hore canonica
persolvuntur. Oceurrit hzc vox breve afiquoties in
legibus Francicis etin synodo Meldensi can. 4.
Glossarium: Πιττάχιον, pittacium, brevis. Anna in
Alexiade sua: Καὶ và βιθλία εἰς µέτον τηνιχαῦτα
προὐτίθετο * ῥρεθία ταῦτα fj συνήθεια οἵδε καλεῖν,
ἐν οἷς ἀναγράφεται τὰ kv. ἑχάστῳ τεµένει ὄντα χὲι»
μήλια. Hac notavit Pithous ad leges Francicas,
llujusmodi ergo brevibus conficiendis przerat pro-
lonotarius, ei posset forte ó εἰς τὰ πιττάχια unico
ct etiamnum ecclesiasticis functionibus usitato vo-
cabulo dici abbreviator vel potius breviator ; qua vo-
ce utitur etiam Justinianus Novell. 105. Est. etiam
breve, et per consequens piltacium, inventarium ;
quod ab Optato l. 1 vocatur commemoratorium.
]tem brevis : brevis, id est index, aurí et argenti
Geciliano traditur, udhibitis testibus. Et absolute
indicem et summariam rei compreliensioneni signi
ficat. Inde in legibus Francicis et apud Nithardum
cellos, cancellarii. Vox non admodum antiqua, nec
mullo ante Vopisci tempora cepta wsurpari. Can-
cellariorum precipuum munus erat, ut ad. cancellos
heererent, admissiones curarent, et ne quid tumultus,
"i fieri amat ἰΦ (urba, audiretwr. proepicerent. Si- -
millimum munus hodie in. curia eorum qui ostiarii
dicuntur; quare ut re, sic. et nomine conveniunt,
quod acceperunt hi ab ostio, illi & cancellis qui pro
ostio erant. H»c origo nominis, quod successu tem-
poris amplissimae dignitatis tam in Ecclesia quam
in regum et principum aulis indictum esse coepit.
Vide Onupbrium lib. jam sxpius citato , εἰ Cuja-
cium in Paratitlis ud lib. t. Cod. Justinianei, tit. 51.
Redeamus ad logothetam; qui a ponendis scu
discutiendis rationibus hoc nomen traxit. Hiuc dis-
essor rationum a quibusdam appellatur; et forte
non male rationalem vocaveris, etsi rationalis gene-
rali notione quivis procurator dicitur, ut docet al
Lampridium et Capitolinam Casaubonus. Sed nil
vetat generalem notionem restringere, praesertim
cum Codinus dicat logothetam csse εἰς τὸ λογογρα-
φεῖν, ad conficiendas εί scribendas εἰ discutfendas
rationes. Talis profecto nec male nec absurde ra-
tivnalis appollabitur. Hinc etiam non inepte appel-
labitur Aovoypáqoc?: si enim ejus est. λογογραφεῖνν
cur non παρὰ τὸ λογαγραφεῖν appellaretur λογο-
γράφος 1 Non ignarus sum quid in codice Justinia-
uco lib. x, |. 4, de logographis decernatur, et quid
llistor, |. 1v verbum inbreviare, hoc est aliquid in D ad illam quoque legem tradat Cujacius: sed nos
breve seu inventarium referre. De pittacio videetiam
l'eribertum Rosweidum nostrum in Onomastico ad
Vitas Patrum, | Zonaras in concilii Carthaginensis
canones : Πρέδιον ἡ ἐπιτομῆ λέγεται χαὶ σύντομος
γραφή. Ἡρεδίω γὰρ κατὰ Λατίνους τὰ τέµνω, xal
βριθίτας ἡ συντομία.
P. 1. De origine vocis πιττάχιον haec Moschopu-
Jus: Πεττύχια Δωριχῶς τὰ λεπτὰ περιτµήµατα τῶν
δερµατίων, &g' οὗ ἡμεῖς πιττάχια Myopev. 6κετς.
[Moschopulus πεττύχια Dorice pronuntiat, οἱ
membranas sive pelliceam cliariam sive pergamce-
num signiticat. In eodem sen-u audies vulgus Gizco-
rum λεμπρηνόν dicere. Nonnunquam tamen diploma
tabulas breve codicillos vefe:t; tumque materiam
ecclesiasticarum | duntazat. appellationum vim. et
originem hoc loco indagamus et pro vivilius expli-
camus. GaETs.
[P. 4. Ὁ «ιογοθέτης. H»c deillo Allatiaua :. 'Q
λογοθέτης ὑποχρατῶν τὴν βοῦλλαν τοῦ &py:spfox,
καὶ εἶτι ἂν Υράφει ὁ ἀρχιερεὺς, σφβραγίνεται παρ
αὐτοῦ. Ομοίως καὶ εἰς πᾶσαν εἴσοδον τῖς ἐπισχοπῖς.
Ἔστι δὲ xai el; τὰς χρίσεις. Praeterea χρατῶν xal
τὸν δίσχον μετὰ τοῦ ἁγίου ἀντιδώρου kv τῇ ἐκκλτ-
cí2, διδοµένου τοῦ καταχ)αστοῦ παρὰ τοῦ ἀρχιέ-
ρέω:. Quale patriarche sigillum et qualis fuerit
ejus subscr/ptio, hzec loea 1x τῶν ςηµειώσεων xa)
σιχιλλίων, ex publicis ine(rumentis et brevibus sigil-
latis demonstrant Juris GR. p. 256 : Ei; εἴδησιν
149 GRETSERI ET GOARI NOTAE. . 150
εἶχε τὸ μηνὶ Ἰουνίῳ,
τῆς πατριαρχικῆς xal θείας χειρός. Απῃώρητο δὲ
xal χάτωθεν μολιθδίνη βοῦλλα, ἔχουσα ἓν μὲν τῷ
Évt µέρει τὴν ὑπεραχίαν θξοτόχον παλάμαις φέρου-
σαν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, ἓν δὲ τῷ
ἑτέρῳ γράµµατα ταῦτα, « Γερμανὸς ἑλέῳ θεοῦ áp-
χιεπίσχοπος 1345 KI. νέας Ῥώμης καὶ οἶκουμενιχλς
πατριάρχης.» Mensem itaque et indictionem propria
manu scribebat ille, nomen bulla sive sigillum in.
dicabat. Hzc νότο modo plumbea modo cerea celo-
ris virilis fuit. Vidisti plumbeam : adverte modo
ceream. P. 240 : Εἶχε τὸ μηνὶ Ἰουλίῳ ἐπινεμήσεως
η’, xal τὴν κηρίνην πρασίνην σφραγίδα. Ρ. 92493: ET-
χε τὸ μηνὶ Ἰουλίῳ ἐπινεμήσεως η’, διὰ τῆς πατριαρ-
χικῆς xol θείας χειρὸς, καὶ τῶν συν/θη µολιθδίνην
ῥοῦλλαν. P. 306: Ἑν ὑπνμνήμασιν ἐχτιθέντα τῇ
συνῄήθει διὰ µολ/ίθδου σφραγῖδι ἐθεδαιώθη, καὶ ἔπε-
δόθη μηνὶ Ἰανουαρίῳ ἐπινεμήσεωςιᾳ, ἔτους coz.
Ánunvm porro nog apponebal patriarcha ; hic ceu
exemplo tantum adjungitur. Et p. 2359 : Τῇ διὰ po-
λέδδου σφρχγίδι ἐπιστώθη καὶ ἐπεδόθη μηνὶ Nosu-
θρίῳ ἐπινεμήσεως ια ἔτους «φλς’. Est insuper alius
Cantacuzeni de sua corenarzione loquentis insignis
locus, 11,36 : Πατριάρχης δὲ ἐπεὶ τὴν ἀξίαν ἀμεί-
6ειν οὐκ ἑνῆν, εἰς αεμνότερὀν τι πξριέστησε τὸ
αχῆμα, χαὶ ἕν τε ταῖς ὑπογραφαῖς Ἱερανέῳ χρώματι
ἐχρῆτο εοίογε inter egruleum οἱ viridem medio
usus est, Caesarum videlicet more. Gradus enim hic
est inter colores ut primus sit purpureus, tum ruber
sive flammeus, tertius violaceus, quartus czxruleus,
deinde subviridis sive c:esius; sequitur viridis pu-
rus, qui prasinus, quem excipit citrinus etc. ; de
quibus c. 5. Goía ]
P. 4. Addit Codinus ejusdem logothetze fuisse τὰς
δημοσιαχἁς χαὶ ἀρχοντικὰς ὑποθέσεις λογογραφεῖν,
Junius vertit : Logotheta rationibus et quidem ratio-
nibus ad populum prinoipemque sacerdotum perti-
neniibus praescribendis preest, Male: vertendum
enim : Logotheta praeest discutiendis el conscribendis
rationibus, iam quas reddunt qui ex plebe quam
qui ez oriine ecclesiastico. 5
πινεµήσεως πέμπτης, διὰ A indicat. Φίπιοη Portius :
C
Exstat apud Joannem Citrium quaestio, v τοῖς -
ἀρχοντικοῖς ἐχχλησιαστικοῖς ἀξιώμασιτίς πρῶτος
καὶ tlg δεύτερος , etc. Responsio est :
magnus coconomus, secundus magnus sacella-
rius, etc. Isti enim, et alii quos Citrius commeimo-
rat, babebant ἀρχοντιχὰ ἀξιώματα, horumque
negotia sunt et appellantur ἀρχοντιχαὶ ὑποθέ-
σεις, non autem illa tantum, quz ad ipsun patriar-
cham seu episcopum pertinent. Gngrs.
[/^bid. Optime .ipterpres τοὺς ἀρχοντικούς ad
ordinem ecelesiasticum pertinere «sestimat : quo
gradu vero non apposuit. Sunt igitur ἀρχοντικοί, qui
habent ὀφφίχια ἀρχοντιχά ecclesiz CP. clerici ; quos
Jus GR. p. 215 et269 vocat δεσποτικοὺς ἄρχοντας, eo
quod patriarch:ze obsequio mancipati (is enim δε .-
σπότης est) procerum Ecclesiz supremum attingant
gradum, Ὑπόθεσις porro non rationem, se! negotitm
/
Primus est D ,
ὑπόθεσις, ὕλη, ὑποχείμεν
vov. ολα ]
Ceterum infra c. 5 ita describit Codinus ma-
-geum logothetam, ut prorsus in cancellarios nostros
descriptio illa competat. Ait enim magni logothet:e
esse curare imperatoris mandata el litteras ad reges,
sultanos et toparchas.
Ibid. Post logothetam adest canstrisius ; quém
Boneüdius in Jure suo Orientali vocat castrea-
sem, male: nil enim loci castrensi in ecclesia
et ecclesiasticis officjis. Dicitur ergo canstrisius
quasi canistrius a. canisiro. Jus ei erat εἰς τὸ xáv-
στριον, inquit Codinus, in canistrum, xal εἰς τὸ ἁ)«
λάσσειν τὸν ápytepéa. Ejus. etiam munus erat. pa-
triarceham seu episcopum, quando vestes in τὸ
divina peragenda 136 mutande erant, adjuvare ct
induere una cum hieromnemone : sic enim Joanncs
Citrius : Hieromnemonis officium διαχόνῳ ἐξ ἀνάγ-
xni προσήχει, ἐπειδῇ συνυπουργὸς οὗτός ἐστι τῷ.
κανστρισίῳ εἰς τὸ περιτιθέναι τὴν ἱερὰν στολὴν τῷ.
ἀρχιερεῖ μέλλοντι ἱεροπρακτεῖν. Ιίδηιιο canstriou
nihil aliud videturhic esse quam vestiarium scu
locus vestium sacrarum, etipse camstrisius nihil
aliud quam i$ qui inter palatinas dignitates appci-
Jatur vestiarius. Fuit et in Romana Ecelesia pecu-
liaris vestiarii dignitas et officium, ut ex Anastasio
Bibliothecario docet Onuphrius. In Turcogrzcia fol.
285 dicitur κανστρίσιος, qui im liturgia tenet τὸ
x&votpioy τῶν θυµιαμ4των, quod ego turibulum in-
terpretor, inquit auctor. AL inscite : quis enim un-
quam audivit κάνστριον esse turibulum ? nisi forte
etiam canistrum sit turibulnm : nam a canistro seg
diminutivo canistrio fll. canstrion per syncopen,
idemque est quod κάνεον, contracte κανοῦν, ita ut
κανστρίσιος integre sil χανιστρίσιος, pre[ectus. ca-
nistrio seu canistro; cujus przfecturam extendit
quoque Junius ad penariam. At nobis, et ipsi etiam
veritati, nisi fallor, satius "videtur c«mstrisii offi-
cium vestiario cireumscribere, et canstríi nomine
nibil aliud accipere quam locum ubi vestes pon-
tifleales asservabantur, uno verbo vestiarium. GRETS.
[P. 4. Κανστρήνσιος quoque, nec non χαστρίνσιος
et χαστρήνσιος scriptum reperies, ac pro variis
Grzcis characteribus Latinis quoque varie redditum.
Sensus requiratur, ubi vix juvat character. Καν»
στρίσιον ἀπὸ τοῦ κανατρίου diclum vidco; xávacptov
yero panis benedicti /ancem, vel potius turis arcu-
lam, vcl denique canistrum recipiendis patriarchae
vestibus idoneum iuterpretor : xavoov enim idem
quod. πινάχιον vasculum apud. Nicetam, pro variis
lectionibus. Allatiana (et M) de canstrensio ;'O xzv-
στρΏναιος ἀλλάσσων τῷ ἀρχιερεῖ τὴν αὑτσῦ στολὴ»,
κρατῶν δὲ καὶ τὸν θυμιατὸν ἐν τῇ λειτουργίᾳ, καὶ
τὸν ἀέρα (velum calicis et disci) ἐν τῇ δτξιᾷ αὐτοῦ
χε:ρὶ, ῥᾳντίζων καὶ τὸ ὕδωρ εἰ; τὸν λαὺν ἓν τῷ
τριαδικῷ Όμνῳ, κρατῶν δὲ καὶ τὸ κιθώτιον τῶν
ἀρωμότων, καθ:ζόμενος xal εἰς τὰς χρίσεις. GoaR.]
Referendarius a referendo. omen traheus hodie
ctam inecclesi; usu manet : mittcbatur ex oficio
v —— ----υωωυιιω.
Graecum retinendum 6611600, quando
Ἂ
5
151 IN LIBRUM DE OFFICIIS Cr. 15
nd imperatorem καὶ εἰς μέγαν &pyavsa. Male Junius A cium. ad. diaconum | necessario perünet. Nam hic
ad sacerdotem maximum : nam ó μέγας ἄρχων di-
gnitas erat palatina, ut clarum ex ipso Codino v. 9.
GnETs.
[Ibid. Süidas : ᾿Ῥεφερενδάριος Ῥωμαῖϊχὸν ἀξίωμά
ἐστιν, T, Youv ἀναφορεύς. Nicelas in Alexio gecundo :
Tou πατριάρχου στεἰλαντος εἰς τὴν δέσποιναν τὸν
ἑαυτοῦ ὑπηρέτην, ὃς ἐκ τοῦ προθάλλειν εἰς τὰ &p-
χεῖα καὶ διαπορθµεύειν τοῖς βασιλεῦσι τὰ βουλητέα
xai τὰς ἀποχρίσεις ἐχεῖθεν αὖθις µεταφέρειν παλα-
τῖνης ὠνόμασται. Allatiana : 'O ῥεφερενδάριχς ἀπο-
ζτελλόμενος εἰς (ἄρχοντας xat M) μεγάλους ἀνθρώ-
πους Μηνύματα παρὰ τῷ ἀρχιερεῖ ἐγγράφως καὶ
ἁγράφως φέρει, χαθεξόµενος a εἰς τὰς χρίσεις.
σολ.
Ibid. ᾿Ο0 ὑποιιγηματογράφων. Latine a. commen-
fariis seu commenlariensis, scribendis commentariis
prefectus, qui Gris etiam ὑπομνηματογράφος et
χομενταρίσιος. Nomen officii non.tantum ecclesia-
tici, sed et politici, saltem apud Latinos, de quo
multa Baronius ad Martyrolog. tom. XXVII die
Martii. Bonefidius vertit actuarium. GnETS ]
137 [P. 4. Allatiana :'O ὑπομντματογράφος χαῦ-
ενόµενος εἰς ψήφους ἐπισχόπων, xai γράφει, et τι
αὐτὸν ὀρίσωσ.ν ἀληθῶς (ol ἀρχ,ερεῖς M qui addit :
.ἔστι δὲ οἰκέτης τῆς δευτέρας πεντάδος). Joanncs
Citri episcopus in Resp. juris GR. 1. v : Νοσοῦντος
μέντοι τοῦ 42 ρτοφύλαχος f| ἀποδημοῦντος ἀντ᾽ ἐχεί-
νου τῷ ὑπομνηματογράφφ ἀγεῖται d ἔνθεσις χαὶ
ἀνάγνωσις τῶν τοῦ χαρτοφυλαχιχοῦ σεχρέτου ὑπο-
μνηματισμῶν. Ex quo ejus niunus. chartopbylacis
officio videtur conjunctum et operas etiam habere
connexas. Goan.]
Porro Joannes Citrjus in suis responsis alio or-
iine collacat et enumerat has ecclesiasticas digni-
fates. Nam post exocata coelos primo loco ponit
protonotarium , secundo ὑπομνηματογράφον, tertio
logothetam, quarto canstrisium, quinto hieromnc-
mona, qui apud Codinum primus est in pentade
tertia, sexto referendarium, qui in pentade secun-'a
quartum locum tenet. Gners.
CAPUT VII.
De tertia: pentade — officiorum. et. officialium.
P. 5. Tertiz pentadis primas tenet ὁ ἱερομνήμων,
B
sinl cum. cansirisio | subservit induendo sacris
vestibus sacrificaturo — pontifici. Si Όετο hie-
romnemon sit sacerdcs, solo nomine lepopvmmovzi :
neque enim ei licet Ev ταῖς ὑπηρεσίαις τῶν ἄρχιερα-
τικῶν στολισµάτων διαχόναου τάξ.ν τηρεῖν. Videtur
dicere hieromnemona pontifice sacris operante
non posse diaconi officio fungi, si sit sacerdos, et
sic solo nomine hieromnemona esse. Quod Citrius
hausit ex. recentiorum Grecorum erroribus, qui
reprehendunt Latinos quod in eorum Ecclesia
sacerdotes προ fungantur raunere diaconi,
dum sacrosanctum misse sacrificium offertur.
Improbe profecte, inquit Manuel Caleca eontra
Gr:ecos rv, 21 ; ignorant enim, quia is quidem
qui quod majus est habet, etiam quod minus est ejus-
dcm generis habet necessario, non autem e converso.
Homo enim rationalem habens animam sensibilem
quoque εἰ vegetabilem sub ea habet : neque tamen,
que. vegetabili anima utuntur, sensibili eliam
et rationali potiuntur. Atque itidem in aliis ,
Sire humana sive dieina inspicere quis — velit.
1398 Nempe et Dominus, secundum hominem primus
exsistens et maximus sacerdos, non ideo, quia ministri
habitum el ministerium pedes abluendo monstravit,
sucerdotii confudit ordinem, Et hic igitur sacerdos,
quoniam inferioris sacerdotii gradus in se ipso con-
tinet, constat quia omnibus qua sub se sunt legitime
utetur. Hc przclare Caleca, apud quem plura leges,
si velis.
Addit ad extremum Citrius injuste facere illos
pontifices, qui hieromnemoni testimonia de vila et
moribus eorum qni ad sacros ordines aspirant
discutienda et examinanda tradunt : lioc eniin
pertinere ad officium chartophylacis.
Codinus hzc tria hieromnemoni tribuit, βλέπειν
τὰς εὐχὰς ὄπισθεν τοῦ ἀρχιερέως, videre vota, hoc
est. suffragia, in electionibus, pone sacerdotem swim -
mum, vel a tergo summi sacerdotis, hoc est patri-
archie ; deinde χκρατεῖν τὸν ἐνθρονιασμὸν, haberc jus
collocandi electum in throuo, seu, ut vulgo loquimur,
intüronizandi ; tertio κρατεῖν xal τὸ χοντάκιον τῆς
χειροτονίας, habere etiam jus auspicandi seu ca-
nendi contacium in ordinalione cantari consuetum.
qui Bonefidio sacrorum memorialis et uno verbo D Ita quidem Junius, cui, quod xovzáxtov canticum in-
sucrimemor, Junio deterius sacrorum presul. Ego
nulla vox
Latina satis apta suppetit. GRETs.
[Ibid. Allatiana rursus : 'O ἱερ,μνήμων κρατῶ viv
τῇ παραδόσει (φυλαχῇ M) αὑτοῦ τὸν χώδιχα (τὸ χον-
τάχιον M) τῆς ἐχκλησίας βουλλωθέντα παρὰ τῶν
χληριχῶν καὶ τοῦ ἀρχιερέως ἐμθαχλάντιον. Καὶ el
μὲν oóx ἔστιν ἐπίσχοπος, μᾶλλον ἑγγχαινίδει ἔχχκλη-
σίαν νέαν. Σφραγίξει δὲ καὶ ἀναγνώστας. Munc
Grxci volunt esse diaconum, cum subser-
viat pontifici, cui diaconi ex officio debent
ministrare. Vide Citrium apte et erudite de hoe dis-
serentem loco superiori nola citato. Goan.]
"De ejus officio hxc Citrivs : Il icromnemonis offi-
terpretatur et hic fol. 40 οἱ fol. 114, assentiri pror-
£us non possum. Canticum enim generale est :
quidquid enim cani potest, id utique recte dici po-
test canticum, At χοντάχιον est peculiare quoddam
genus, ut patet es Graecorum libris ritualibus, sicut
et apud eosdem sigpof, t(roparia, canones, ode,
theolocia, στιχηρὰ, χαθίσµατα, προσόµοια, etc., pe-
culiaria quaedam sunt ecclesiastici ritus modula-
mina; quemaduodum etjam apud. Latinos versus,
versiculi, antiplione, graduale, (racius, sequentia
οἱ similia tam in divino miss:e sacrificio quam extra
in. prccibus ecclesiasticis usitala. Quare per genera-
lia vocabula idonee non exprimuntur.
Serundo vehementer dubito, num βλέπειν εὐχάς
153
GAETSER]I ET GOARI NOT £,
x
154
sit illud quod vult Junius : nam εὖὰς pro suffragiis A est τὸ βοχχὺ, τὸ σύντοµον xal συνεσταλμένον, id est
accipi apud Graecos, etiam recentiores, nescio nuin
exemplo aliquo demonstrari queat. Latine quidem
vulgo accipimus vola pro suffragiis: sed nescio
num Grxcis hzc notio recepta sit ; certe vix credo.
Ει quid tandem illud est, pone sacerdotem vota seu
su(fragia inspicere ? nisi istud ὄπισθεν usurpetur
pro post, ut sengus sit, post pontificem inspici suf*
fragia, qua Grzcis et ipsi Codino passim φῖφοι, ab
hieromnemone. Nec per εὐχάς intelligi arbitror τὰς
iyvpo.qg 3c τῶν μαρτύρων, scripias testium deposi-
iones de vita et inoribus ordinandorum, quarum
examen ait Citrius commissum ex imperitia aliquo-
rum hieromnemoni. In eam igitur sententiamáneliuo
εὐχάς significare apud Codinum preces seu pre-
«ationes, eumque nihil aliud velle quam hieromne-
n:onem tanquam diaconum ponti(ici in liturgia sa-
cras preces recitanti pone assistere, eo modo quo
cliam apud nos diaconi assistere sacrificantibus et
preces quas recitant aspicere et folia itidem vertere
solent. GaETS.
[". 5. Qua de causa τὸν κώδικα τῆς ἑἐκχλησίας
penes se tenet, patriarehicum 139 videlicct cxre-
moniale vel euchologium, orationum promptuarium,
ut qua sunt agenda dicendave suggerat, Goan.]
Enthronismus seu enthroniasmus et jus contacii
in chirotonia, hoc est ordinatione seu inaugura-
tione, distincta sunt a priore munia. GnETS.
[P. 5, Reliqoiz sub altari recondite in ecclesise
consecratione ἐνθρονίζονται, teste Euchologio in
eodem ofício. Ipse episcopus consecratione per- €
acta sedens cum presbyteris ἐν συνθρόνῳ, in thro-
no aliare circwmambiente, rursus ἐνθρονίξεται — vel
ἐνθρονιάζαται, Idem. demnm ad presulatum pri-
mum evectus, concessamque sedem recenter occu-
pana, verius ἐνθρονιάξεται : unde Cedrenus in
Constantio τὸν μὲν inquit Παῦλον &&oplyet, τὸν δὲ
Μακεδόνιον ἑνθρονιάζει. Lego quam dilucide Juris
GR. p. 451 ἐνθρονισμόν pro. sportuía, qux: pende-
batur ab episcopo pauperioribus clericis, cum in
soliuta. eollocaretur: satius tamen asseram vel
litteras ecclesie consecrate, vel similes ipsius
episcopi consecrati testes, vel denique ipsum ori
nandi episcopi ac in solium collocandi ritum esse
ἐνθρονιασμόν. Ea de causa observo bieromnemonem
adbuc tenere, prout subditur. Goan ]
Ex his quz de contaciis et εὐχαῖς diximus, qui
vis eruditus nullo negotio judicium feret de illis
qui? commentatur in scholiis suis Junius fol. 948,
249 ; quotiescunque enim coniacium canlionemn
seu cantationem vertit, toties hallucinatur, uec
ullo ex loco Codini verum et solidum errori suo
pauocinium invenire potcat,
Ascribam hic Ánconitani cujusdam origine Greci
judicium de 'contacio, cujus tam frequens in ri-
tualibus Graecorum libris et in Codino mentio, qui
super fiac re rogatus hunc in. modum rescripsit :
Κοντάχιον non. Latinam vocem, sed Grecam esse ar-
Edtror, licet vernacglqin. Wovzóv enim hodie Gra cis
breve, compendiarium εἰ contractum, — Proinde a
brevitate canticis. ejuscemodi nomen inditum pulo,
non quidem quod omnium brevissima, sed quod in-
ter brevissima sint. Hujusmodi vero nomenclatura
nulli mira videatur, cum in. Grecorum ritualibus
huic similes muli reperiantur, imo. etiam. nonnul-
ἰᾷ voces que vel Lating omnino. sunt. vel. Latinis
affines εἰ ab. illis quasi deducte ; cwjusmodi sunt
ὠράριον, µανουάλιον, φαχέλλιον εἰ similia. Quin
eliam si tempora εἰ σἰαίεπι τοῦ ποιητοῦ τῶν αχου-
ταχίων scrutemur, nomen τοῦ xovaaxlou haud in-
solens videbitur, cum Romanus diaconus Emesenus,
ut habetur in. Meneis Graecorum mense Octobri die
prima, primus τῶν χονταχίων auctor et. concinnator
Anastasii imperatoris etate, id est circa annum Do-
mini quingentesimum, florueril, quo tempore peue
corruptus et adulleratus erat Graecus sermo, πί {9ο
idem nomen ostendit et ejus etatis. locutio. Et heec
quidem recte ac docte Grzcus iste.
Crterum. xovz&xtov adhuc unam notionem. sub-
jectam habet : significat enim ctiam librum seu
volumen seu codicem. Balsamon ad Marcum pa-
triarcham Alexandrinum, Respons. 5b : "Ejovst;
τῶν συνήθων ἁγίων εὐχῶν ἀπαράλλακτα, bi μετα
γραφέντα &x χονταχίων χαλλιγραφηθέντων, διὰ Υραιι-
μάτὠν Ἑλληνικῶν. Ἀπροσδιονύσως 140 Uahituc
a Glossario ad hanc notionem contacion de qua
Codinus c. 7 φάλλοντες τὸ χοντάκιον: nam "hic
contacion non est codex seu volumen seu liber,
sed odarium sacrum, nempe illud cujus initium, Ἡ
παρθένος σήμερον. Sic apud Citrium in. Responsis
ad Cabasilam (ἄρχων τῶν χονταχίων) per contacia
non codices, sed sacras odas accipe. In nostre ta-
men proposito non injuria dubitari posset, num
con!acion librum an odarium significet : videlue
enim «5 xovtáxty τῆς χειροτονίας esse liber ritua-
lis, in quo ordo ehirotonism seu savre ordinatio-
nis insit, quem hiecomnemon teneat. Nihil ἀοβμία,
sed solum suspicionem meam promo. [ως de con«
tacio, quod sxpius nobis occurret. GRETS.
[P. 5. Τὸ xovráxio* χειροτονίας * Ordinutionum
omnium ordinem ac earum ritualem librum : illum
enim χοντάχιον hic manifestat, quanivis alibi librum
missalem vulgo indicet, vel ctiam brevem modulum
inter officia divina decantandum, de quo nos abunde.
in Euchologicis. (ολα ]
P. 5. Secundum locum, in hac tertia Pentade ob-
Linet ὁ ἐπὶ τῶν γονάτων, minister a geuibus, κρεμῶν
τὸ ἐπιγονάτιαν τοῦ ἀρχιερέως, appendens genuale
patriarche seu summi. sacerdolis. [ία Junius; qui
etiam τὸ ἐπιγονάτιον vocal instratum. genuum, quia,
ut inquit, cum patriarcha. circumferebatur, ul per-
petuum ipsius ad (undendas preces officium | signifi-
caretur. Mystica explicatio, eaque propter pulch:à
εἰ festiva. Forsan. idem mysterium significatur
per pulvinum, qui principum genibus subjici οἱ in
cum usum οσοι οἱ consuevit.
Addit Junius : IIoc au:eim ἐπιγ,νάτιον appendebatur
155
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
| 156
non palriarehe, sed pluteo seu pegmati in. quod pro« Α gone seu barba. Ita pogonati nostri nuspiam barba
cumbere solebat oraturus, ut magnatibus fieri solet.
Mirum, si ita est, appellari ἐπιγονάτιον, non potius
ὑπογονάτιον. Logi meri. '᾿Ἐπιγονάτιον, quod in ri-
tualibus Griecorum libris etiam ὑπογονάτιον appel-
latur, una est ex vestibus qmibus episcopi sacriü-
" «eium peracturi induuntur, dependens a lumbis
super genua ; unde etiam supergenuale nominatur.
Qui igitut. pontifieem hoc ἐπιγονατίῳ ex olücio
amiciebat, ig erat ó ἀπὶ τῶν γονάτων.
Ascribam verba Balsamonis, quibus imperilia
Junii proscribetur. Exstant responsa quadam
Dalsamonls tom. I Juris Git. ad nonnullas quzstio-
nes, inter quas et. h»e fol. 581, an licite sacerdo-
les, qui hegumeni seu antistites sunt, ilem protopapas
et episcopus, epimaniciis et epigonatiis condecoren!ur.
Respondetur : Τῶν ἐπιμανικίων xal ἐπιγονατίων ἰε-
ρωτάτη ἑνδυμενία µόνοις ἀρχιερεῦσι πεφιλοτίµηται,
sacratissimus epimaniciorum et epigonatiorum απιί-
clus solis episcopis concessus est. tanquam. figuram
Domini et Servatoris nostri Dei Jesu. Christi geren-
tibus, et hinc etiam peccata vemittentibus, et alia
ad imitationem Christi facientibus qua sacerdotibus
non sunt concessa, Quare meque epimauiciorum
neque epigonatiorum — amictu insigniuntur. Nam
epimanicia typus. sunt. vinculorum, quibus Christi
manis colligat (uerunt quando ad. passionem ten -
debat. Epigonatium autem (supergenuale vocat inter-
pres ) figura est$intei, quod induit Dominus cum
su: oblivisci possunt.
lbid. Tertius in tertia pentade est ὁ ἐπὶ τῶν δεή-
σεων, magister libellorum supplicium, inquit Junius,
seu prefectus supplicationibus : hujus erat pro inju-
ria affectis accedere imperatorem. Non meminit hujus
functionis Citrius, nisi forte apud Citrium legendun)
slt ὁ ἐπὶ τῶν δεήσεων pro ὁ ἐπὶ τῶν χρίσεων, quem
]pse undecimo loeo ponit. Nominat initio Codinus
τὸν ἐπὶ τῶν κρίσεων, licet eum postea in nulla pen-
tade collocet, st tamen primus officialium index est
Codini. GneTS. -
[Deest in Allatianis hioc officium, ut et sequens,
accensi ecclesiastici silentium, quietem et ordinem
in secretis, hoe est pontificis tribunalibus, indi-
B centis. GoaR.]
Ib - Quartus est ὁ ἐπὶ τῶν σεχρέτων, quem secre-
tarium dicere liceret, nisi secretarii vox usu recepto
jam actuarium seu scribam seu notarium significaret.
Αἱ noster iste 6 ἐπὶ τῶν σεχρέτων aliud manus ha-
bebat : erat enim institutus εἰς τὸ παύειν τὸν λαὸν
"kr τὸ χρἰνειν, compescendo populo, ut. judicia ha-
beantur, inquit Junius, perperam. Verte: Ejus qui
secreto praest munus est ut, dum judicia habentur,
populum in officio contineat, nimirum ut silentium
servaret nullasque turbas cieret ; quod munus olim
erat velariorum et cancellariorum, ut supra notavi-
mus ex Casaubono ad Augustam historiam; ubi etiam
dictum secreta vocari loca ubi de negotiis pro rati-
XA discipulorum pedes lavit. Quemadmodum igi- ( one muneris quisque sui tractaturi conveniebart.
tar episcopis non. conceduntur. ea. indumenta qua
patriarchis toncessa sunt, ut saccus et polystaurion,
vestis crucibus undequaque conspicua, ita nec ea pri-
vilegia qua episcopis concessa sunt ad — sacerdotes
transferri possunt. Hiec Balsamon. Ex cujus. verbis
liquet epigoriatium episcopale vestimentum seu
indumentum esse, non autem id quod Junius
lcctoribus venditat. GaETS.
[PD. 5. Ἐπιγονάτιον | ornamentum est ecclesiasti-
cum, pluà quam palnare, et quadrum, ex angulo et
fune serico zonx appensum, ac genu sínistrum,
unde illi nomen datum, obumbrans, ut Ecclesie
sponsum gladio super femur accinctum et armatum
ndumbret; ejusque soli pontiflces ac pr:ecipua di-
nitate prxclari nacti. sunt. usum ; et ab co, qui
pontificum zonis aftigit minister, ó ἐπὶ, vel ut alii,
ὑπὸ τῶν γονάτων appellationem hie accipit. De quo
Aillatiana : Ὁ ὑπὸ γονάτων, ὅταν ἀλλάσσουσι τὸν
ἀρχιερέα, φορεῖ αὐτῷ τὸ ὑπογονάτιον, χρατῶν δὲ
pai τὸν δίσκου Ev τῇ λε'τουργίἰᾳ διδοµένου παρ ab-
€" τοῦ ἁγίου ἄρτου τῷ λαῷ. Goan ]
Vocatur etiam. γονάτιον quasi genuale. Cabasilas
in Glossario : Καὶ τ΄πον τινὰ ῥομφαίας περ:ζωννύ-
οὐσι αὐτὸν, τὸ λεγόμενον γονάτιον, ὃ πρὸς σχῖμα
ξίφονς ἐσχημάτισται. 0.019.
[Ibid. Ἐπιγονάτιον. Alias ὑπογονάτ'ον. Goan.]
Lepidum et risu dignum arbitror quo:l Salomon
Sweiggerus, predicaus Noricus, l. it. sui Πούαρι -
rici c. 62 vestem hane vocat. πωγωνάτιον, a. po
Inde in Jure GR. aliquoties σεχρετιχὺν ἀξίωμα,
dignitas curialis 1459. sive senatoria. Hinc et pala-
tina dignitas apud Codiuum p. 10, ο. 2 πρωτα-
evxpntu, vox ex Greco et Latino compacta (pro-
tosecretarium aliqui nominant), longe diversus ab
isto nostro qui dicitur ó ἐπὶ τῶν σεχρέτων : nam
jMe judex erat, hic judicum et senatus administer.
Quare ut nomine cum Latinis Greci conveniant,
neutro tamen modo conveniunt re significata : La-
tinis enim secretarius jam. vulgo est actuarius scu
scriba, eic, Etsí hae notione vox hzc apud Griecos
quoque oceurrat, qui et hanc a secretis suam fece-
runt el in unam conflaruat, ἀσεχρῆτις vel ἀσεχρή-
της. Αριιά Citrium tenet ὁ ἐπὶ τῶν σεχρέτων locum
D decimum. ᾿Ασηκρήτειον apud Cedrenum in Michaele
imperatore est curia seu locus secretioris consilii,
vel loeus ubi secretarii. conveniunt. [n Pseudoca-
rolino opere De imaginibus, vv, 9, unica dictione oc-
currit Asecreta.
P. 5. Sequitur quintus ὁ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς xazaatá-
e£t;, pra [eelus sacro consistorio, ait Junius. Rectius
in Jure GR. profectus sacre stationi, cujuscst ἐντὸς
τοῦ βήματος, inira tabernaculum, intra altare ipsum,
εὐταξίαν, rectum debitumque órdinem, conservare in-
ter ministros et alios. Errat enim Junius, qui prfe-
cti bujus munus alio trahit. Át locis illis secretioribus,
inquit Junius, judices a tribunal consilio cap'o venie-
bant, ubi ordinem is qui proxime sequitur procurabat,
ἐπὶ τῇ: ἱερᾶ; χαταστάσεως scilicet. GR&TS.
1:7
GRETSERI ET GOARI NOT.£,
*
158
[ 'O ἐπὶ τῆς ἱερᾶς καταστάσεως. Si, ut consentit A leges ponit, nec hie Patrum sancita, nisi ad mode-
Allatius, idem qui ἐπὶ εὐταξίας fuerit, de jllo hzec
cjus mss. : 'O ἐπὶ εὐταξίας ἵστάται xa δέχεται τοὺς
ἄρχοντας xai στῄχει αὐτοὺς χατὰ τὴν τάξιν, μᾶλλον
δὶ χαὶ và χαθίσουν. Addunt alia : NX ὀρίζουν ἵνα φι-
λοχαλοῦγ xal νὰ πλύνωσι τὰς χανδήλας. Verum no-
minum omisso discrimine, dicendum manifesto περὶ
τοῦ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς xasacTáosux« : de quo non Alla-
tiana mss., sed Allatii Ipsius manus, ubi de recen-
tiorum Grzcorum templis. Ne ministri, qui ut plu-
rimum -juvenes sunt, ad ludendum prompti, ineptias
agant et risum excitent, przefeetus illis ἐπὶ τῆς le-
ρᾶς χαταστάσεως, prefectus sacro consistorio in Jure
GR., et Gretsero prefectus sacra stationi, quam
recte, ipsi viderint. Ego verterem moderandis wo-
ribus vel dirigendis ritibus sacris ac constitutionibus,
ex recentioris linguz Grecs proprielate ; in ea si-
quidem χατάστασις non est síatio, sed ipsa bomi-
nis conditio, ritus, ordo, constitutio et mores : hinc
hominem dicunt ἀχατάστατον, non qui non $ta4, sed
qui improbis insulsisque moribus est. Sic cum vi-
dent aliquem nulla discretione praeditum, quasi ad-
miratione dueli ($e χατάστασιν, quod alii σύστασιν.
Neque aliud nobis innuit quod apud Cyrillum Scythe-
politanum in Vita S. Sabz legitur : Ἔχων μεθ) αὐ-
τοῦ δευτερεύοντα τῆς τῶν χοινοδιαχῶν χαταστάσεως
Φροντίδων, habebal secum pre[ecti vices gerentem,
cui cenobilici ordinis servandi cura commissa est.
Et infra: ᾿Δναγχάζεται δὲ τὴν ἁκαταστασίαν εἰπεῖν
Φρατριασάντων ἑξήχοντα. E& rursum: Τοῦ βασι- C
λέως Αναστασίου σουδρῶς ἀγανακτοῦντὸς,καὶ πᾶ-
σαν τὴν χατὰ Παλαιστίνην ἐχχλησιαστικὴν κατάστα-
σιν ἀνατρέφαι καὶ συγχέειν πειρωµένου. El: Too
thv ἕνωσιν xal εἰρήνην τῶν ἐχχλησιῶν συγχέειν
σπουδάζοντος xal ταραχῆς καὶ ἀκαταστασίας τὰ
πάντα πληρώσαντο:. ÉL liypotyposis Studii : Ὑποι
τύπωαις GUv Θεῷ χαταστασίας τῆς μονΏῆς τῶν Στου»
δίων. Εὐταξία porro non tautum bonus ordo est, sed
n:ores composi recteque constituti, quemadmodum
oppositum ἀταξία male ntorigeratos notat. Propter- ,
ea ut juventutis impetus compescerent οἱ immo-
deratos juvenum mores frenarent ac turbis rizisque
modum ponerent, τὸν 1/53 ἐπὶ τῆς ἱερᾶς χαταστά»
σεως in bemate, ad sacri altaris latus, constitue-
runt, qui juvenes irrequietos et faciles, sua aucto- n
ritate sedatos, ab injuriis εἰ contentionibus et iu-
dccoris actibus ad bonam frugem reduceret. Non
placet ? Sit ille i rebus sacris dirigendis pra'[ectus :
id namque illi incumbebat, ut ex prascripto et san-
ctorum Patrum sancitis res divina perageretur,
caveretque ne quis extra prwscriptos limites pe-
dem efferret. Hzec ille. Placet prae secunda prior ex-
positio: uj enim prior ἐπὶ τῶν σεχρέτων in judi-
ciis ordinem et quielem, ita bic in sacro tribunali
morum compositionem indiei£ ; nec ἐπὶ τῶν σεχρέτων
(1) Addit M : Οὕτως περιεχει fj τρίτη πεντάς.
Τέλος τοῦ δεξιοῦ χοροῦ,
Ἴσθι οὖν xat αὐτὸ εἰς «tv τῶν χληρικῶν διάκρι-
σιν. Τὸ μὲν ἅγιον Εὐαγγέλιον τοῦ βαιωφόρου ἀναγι-
siam spectent, observanda proponit. Regi» supe-
rius allata : Ὁ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς χαταστάσεως εἰξ τὸ
ποιεῖν εὐταξίαν. Goan.]
CAPUT VIII.
De quarig pentade officiorum et officialium.
P. 5, Primas iu quarta pentade obtinet 6 ὑπομι-
μνήσκων, monilor, inquit Junius, εἰς «€$ ἐνθνμίζειν
τὸν ἀρχιερέα μνστικῶς. Ego, si usus ferat, malim
suggestorem ; nam ὑπομιμνήσκειν est. suggerere,
menii subjicere, e υἱ Codinus loquitur, ἐνθυμίζειν,
quasi aliquid i& mente ponere; et est quiddam restri-
ctius minusque fusum quam monere; ham et memo-
rem monere possumus. Videtur ergo officium τοῦ
ὑπομιμνήσκοντος hoc fuisse, ut patriarcba sacrili-
canti vel verba ad populum facieuti assisteret, ei-
que, si alicubi memoria laberetur, mystice, hoc est
clam, occulte, suggerendo subveniret, 8i quis hoc,
efücium etian extra templi adyta proferre et efferre
velit, putetque τὸν ὑπομιμνῄσχοντα fuisse. similem
ilii qui inter officia palatina a Gedino c. 9, p. 11,
appellatur ὁ ἐπὶ ἀναμνήσεων, queiaque. Latiui a
meinoria seu magisirum memorie nominant, cum
eo non copntendam ; neque enima vero alienum
est hujusmodi officium fuisse in Ecclesia Cpolitana,
Bon medo intra, sed et extra templum. In. coucil.
Lugd. in epist. ad Greg. X vocagtur οἱ ὑπομιμνί-
σχοντες rememoraltorii. GRETS.
[Allatiana: 'O ὑπομιμνήσχων δεχόμενος τὰς ὑπο-
μνήσεις τῶν ὑπομνημάτων (commendatjones memo-
rialium) τῶν ξρχομένων ἐν τῇ χρίσει’ καὶ ἀναφέρει
τῷ ἀρχιερεῖ xal τῷ κλἠρῳ. Ὑπομνήματα non pos-
sum commentaria exponerc, cum Πυρία scribant 5
ὑπομνηματογράφος εἰς τὸ ὑπογράφειν τὰ ὑπομνή-
pasa. Commenta ria, relictis ruemorialibus, non sunt
hic conjicienda. Goan.]
Ibid. Dc reliquis hujua pentadis nulla est difficu'-
(as : nàm unde interpres Evangelii, interpres opo-
sioli, interpres psalterii nomina liec sumpserint, per
56 notum est. Videntur autean uniuscujusque genc-
ris fuisse gradus diversi, Nam €. 6, p. 46, no-
minat Codinus profapostolarium, id cst primum in-
lerpretem apostoli, GaETS. .
[Ibid Ὁ διδάσκα Ίος τοῦ Εὐαγγε-ίου. Mujus οι
sequentium 6ΛΟΓΟΓΜΑ ΟΙ ΔΙΟΤΙ msnera ad unius of-
fuium revocant Allatiaua ; Ὁ διδάσχαλος LA ἑρμη.
νεύειτὸ Εὐαγγέλιον, ὅταν Aevsoupyet ὁ ἀρχιερεὺς, xal
εἰ δυνατόν ἐστι καὶ τὸ ψαλτήριον. Hine perspicis cur
S8. PP. quedam bowilix in Evangelia, aliz in Psal-
mos, in Apostolum npnnullz, ejc. Adverto τοῦ ἁπο-
ατόλου quandoque ῥιδασκάλους plures simul reper-
tos, quorum auntesignapps πρωταποστολαρίόυ nomen
habuit. [M : Κρατῶν καὶ τὰ gyolsfa τῆς ἐπισχοπῆ».
Ἔστι δὲ καὶ οἰχέτης τῆς τρἰτὴς πενσάδος. ] (1) Goan.]
νώσχεται ὑπὸ τοῦ πρὠτονοταρίου, τὸ τῆς μεγάλης
δευτέρας ἀναγινώσκεται ὑπὸ τοῦ ἱερομνήμονος, τὸ
τῆς μΣγάλης τετράδος ἀναγινώσχεται ὑπὸ τοῦ σα-
χελλαρίου, τὸ τῆς μεγάλης πέμπτης ἀναγινώσκετα:
1:0
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
1.
P. 5. Rhetoris oflicium est generatim Seripturas A stis per. [ampadarium , ut in. hoc libro appellatur
saeras interpretari ; et videtur ille quem nos concio-
natorem nominamus. Gngrs.
CAPUT IX.
De quinta pentade officiorum et officialium.
P. 5. In quinta continejur 1, Ὁ ἄρχων τῶν pova-
στηρίων, socius et adjutor magni sacellarii, de quo
jam suo loco, 2, '0 ἄρχων τῶν ἐκκλησιῶν, socius et
adjutor turatoris sacellii, de quoitidem supra.GnETSs.
[P. &. Tov àxxAncióv. Καθολικῶν intellige, de
quibus supra Allatiana : Γράφει τὰ ἀντιμίνσ'α (&v-
τίµηνσα M) χαὶ τὰ σταυροπήγια. Altaria portutilta
signat, et litteras quibus cruce data a. ἀἰαετεαπίε
erempliones conferuntur monasteriis. De his Eucho-
logium fuse. Idem, ceu pareciis prafectus, κρατεῖ
ἐν τῇ φυλάξει αὐτοῦ τὸ μύρον, sacrum unguentum,
in confirmatione adhibendum a privatis sacerdoti-
bus ceu consuetis apud Grzcos ejus sacramenti mi-
wistris, suce custodie commissum tenet. Goan.]
Ibid. Ὁ ἄρχων τοῦ Εὐαγγελίου, εἰς τὸ χρατεῖν
τοῦτο εἰς τὰς λιτάς, cujus officium est gestare Evan-
gelium seu codicem Evangeliorum in supplicationibus
el processionibus. Hoc tamen non videtur consentire
eum Joanne Citrio, qui diserte scribit τὸ ἐν ταῖς
λ.ταῖς ῥαστάζειν cb Εὐαγγέλιον esse τοῦ δευτερεύοντος
τῶν διαχόνων, quem Codinus in sexta pentade collo-
cal. Et fieri potest ut hic res aliter se habuerit
tempore Citrii et aliter ctàte Codini: nam ut ipse
Citrius conqueritur, hze szpius patriarcliz arbitratu
suo mütabant, τὰ ἄνω χάτω ποιοῦντες, ita ut in illos
quadraret pareemia ἄνω ποταμῶν qtp:tv λἐγούσα τὰς
σηγὰς, χαὶ τὰ παρὰ Ἰονδαίοις 1/45 δευτερόπρωτα
σάθόατα, χαὶ παρὰ τοῖς δεινοῖς σοφισταῖς τὰ πρω-
θὔστερα, ut scite ait Citrius. πετ.
| O ἄρχων τοῦ Εὐαγγείου. Consule, si laborem
meretur, Euchologium nostrum fol.770 et 814 περὶ
λιτῆς et Evangelio in ea legendo. Goan ]
Ibid. Sequitur. ὁ ἄρχων τῶν φώτων, quem Donefi-
dius vocat (uminarium, Junius préfectum lnmini^us.,
Ejus erat curam gerere φωτιστῶν, recens illumina-
Lorum seu baptizatorum : veteri enim Ecelesi:e
phrasi baptismus appellatur φωτισμός, et baptizati
φωτιστοί, forsan. uonsine respectu ad czeremoniam
quamdam qux baptismum subscquebatur : daban-
tur enim baptizato cerei accensi in signum fidei et
gratizg accepte, et quod a potestate tenebrarum
translatus esset ad lumen et sortem sanctorum.
Meminit hujus c:eremonize Nazianzenus, orat. [m
sanctum. lavacrum, et S. Angustiuus in illud psal.
Lu : Transivimus per ignem el aquam, etc. Junius
jum buuc. involvit, ne emineat. Áccendebantur,
ir quit, luminaria. At non tantum hoc, sed. et. ac-
censa tradebantur baptizatis. Atqui hic, inquit,
ritus ordinarie ad baptismum observabatur. Cur ἰσὶ-
Inr vos mutastis et abrogastis ? Preterea vero. an-
niversarie in singularibus quibusdam diebus. fe-
ὑπὸ τοῦ γαρτοφύλαχος, τὸ τοῦ μεγάλου σαθῇάτηυ
ἐναγινώλκεται ὑπὸ τοῦ σκευοφύλαχος. Tfj ἁγίᾳ καὶ
µεγάλῃ Κωριανῇ τοῦ Πάσχατος ἀναγ.νὠσχκεται τὸ
C
D
p. 44 (aecendebantur hzc luminaria) ; at lampa-
darius iste nihil huc facit; erat enim officium ejus
palatinum, — non ecclesiasticum ; preeferebatque
lampadem accensam non singularibus duntaxa
festis et anniversarie, sed quoties imperator ii
publicum procedebat, ut ex Basalmone infra osten
dam ad p. 45. Longe ergo alius ó ἄρχων τῶν φώτων,
et alius ὁ λαμπαδάριος. Neque tantum semel vel
aliquoties in anno usus luminum erat in templis,
sed perpetuo et toto anno, etiam tunc quaudo
uulli νεοφώτιστο: aderant : neque enim moris erat
Gr:ecis liturgiam sine luminibus celebrare. Gners.
[Ibid. 'O ἄρχων τῶν φώτων. Hoc officium in
quatuor videntur. Allatiana dispertiri, hoc pacto :
'O κατηχητὴς κατηχίζει [τὸν λαὺν xai M) πάντας
τοὺς εἰσερχομένους Ex τῶν ἑτεροδόξων εἰς την 6p05-
δοξον πίστιν, ὡς ἵνα τὸ ἅγιον βάπτισμα δέξωνται. Ὁ
περιοδευτὴς περιπατῶν xal παιδευόµενος (ὁδηγῶν
M) τοὺς θέλοντας βαπτισθῆναι τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει
(εἰσελθεῖν εἰς «hv ὀρθόδοξον πίστιν M), 'O βουτιστὴς
ἵσταται iv τῇ ἁγίᾳ χολυµθήθρᾳ, χαὶ ὁ ἱερεὺς λέγει
τὰς εὐχὰς, ὁ δὲ ἀρχιερεὺς αταυρώνει τὸ ὕδωρ, 6 δὲ
βαυτιστὴς βαπτίζει τὸν μέλλοντα βαπτισθῆναι. Ὁ
µυροδότης ἵνα ὑπ,κρατῶν τὸ ἅγιον μύρο», xaX ὅπου
τὸ ὀρίζει ὁ ἀρχιερεὺς τοῦ δοῦναι μύρον. GoaR.]
P. 5. Ultimus in hac pentade est ὁ ἄρχων τῶν
ἀντιμινσίων seu. ἀντιμιναίου, εἰσάγων τοὺς εἶσερ-
χοµένους εἰς τὴν ἁγίαν µετάληψιν, prefectus. anti-
mensiorum, inducens eos qui sacram communionem
accipere volunt. GneTS.
[1bid. Chartophylax, ut supra visum est, ad eccle-
siasticam, hic ad laicam communionem invitat,
GoaAR.]
Junius prefectus antecessui mense, adducens eos
qui erant venturi ad communionem sacram, Ἱπεριθ
prorsus, et adhuc ineptius in scholiis, ul satis
mirari nequeam hominis hujus his in rebus scu
διιγωρίαν 1/456 seu ἀπαιδευσίαν. Examinemus sin-
gulas ejus ineptias. Tàv ἀντιμινσίων, ad verbun,
antimensalium, inquit, etc. Α mensa denomin:ti
sunt οἱ ἀντιμίνσ'οι, quasi. dicat. antemensales, qui
ad sacram mensam primum recipiebantur et commu-
nlonem eucharistie, etc. Hi enim prius quam admit-
terentur ad communionem sacram, solebant ecclesiis
ante mensam sisti διὰ τὸν τῶν ἀντιμασίων ἄρχοντα,
posteaque eodem praeeunte adduci ad communicnem,
ut palam testatum. faceret, illos suos. comites. in
unum corpus coaluisse cum Christo et. Ecclesia ejus.
llic autem ritus τὺ ἀντιμίνσιον dictus. est. Fabul.e
plus quam JEsopicze ; quibus refellendis diu immo-
rari nil erit necesse, uhiipsam veritatem explica-
verimus, nec aliunde nisi ex Grecorum tonu-
mentis, Quid igitur sunt. antimensia ?. Ant mensta,.
inquit ille in Jure GR. fol. 259, scimus fieri. solita,
quando episopus consecrato dedicatoque templo
ἅγιον Εὐαγγέλιον ὑπὸ τοῦ μεγάλου οἰκονόμου.
Ἐπληρώθη 6 δξξιὺς χορὺς χαὶ τὰ μεγάλα ὀφφίχιᾳ
τῶν ἐκχκλησιαστικῶν.
161
GRETSERI ET GOARI NOT F.
pinu&m mense substrütum mensamque seu αἰίατε Α lur ὡς ἀντιπρόσωπα xal áysituma τῶν πολλῶν plv-
t. gentem, in. frusta. dissectum — pictumque sacerdo-
tibus disiribuit, ut eo prediti sacrificium offerre
queant Sunt igitur antimensia ea que apud. Lati-
nos lapides consecrati seu are portaiiles, sine quibus
sacrificium fleri non potest, si non offeratur in
altari per se alioquin consecrato et dedicato.
Dicuntur antimensia,quia suut loco mensam seu
are consecrat ejusque vicem subeunt ; .fiuntque
ex panno diviso el in frusta dissecto, ex ilio ,
inquam, panno qui altare ab episcopo de novo con-
secratum vestiebat οἱ ornabat : hioc. enim operi-
mentum in partes minutas dissectum distribuebat
episcopus sacerdotibus, ut postea partium isiarum
beneficio sacrificlum in altaribus etiam non conse-
cratis offerre possent. GnETs.
[P. 5. Antimensia, quasi mense sacre vice assum-
pià, sunt. Grecorum altaria poríatilio, lintea. ni-
mirum sacris reliquiis ditata, unguento quoque
sacro delibuta ac pontiücis benedictione ad missam
in iis celebrandam dedicata. Ut eorum usus est
in comnunione, qui hujus curam suscipit, illis
pratici asseritur. Goan.] |
Quocirca quaerit ille in Jure Graco-Romano,
quid faciendum si desint antimensia, cnm sine his
celebrare non liceat.? Responsum his verbis datur:
Anitimensia in omnibus sanctis mensis (hoc est alia-
rihus) poni necesse non est, sed in. iis de quibus
incertum num consecrata sint necne, Nam antimen-
σω» τῶν χαταρτιξόντων τὴν ἁγίαν xal δεσποτιχἠν
τράπεαν. Sunt enim ipsius consecral2e mensae seu
arse vicariu : nam ut idem Nicephorus dicit, proprie
mensas seu aras signiflcant quas- consecratio uon
sanclificavit, Monet etiam hoc Nicephorus : Sí per
ignorantiam lotum fuerit. antimensium, non pro-
ptereu amittere sanctificationem nec. profanum effici.
Pro quoalii, vitiose prorsus nulloque sensu, si
Lupletum fuerit antimensium : nimirum pro 721201
legerunt πληθυνθῇ, Qux vitiosa lectio a Bonefliio
profecta exstat etiam tom, Vl Bibliothecae SS. la-
trum.
In Euchologio Graecorum praescribitur τάξις, hoc
p 65! inodus et ordo consecrandi antimensia. (Quan -
do, inquit, sacerdotes antimensia mensam. inpontunt,
illis ex enanthe seu flore vini superinfundit episcopus
ter quantum satis, recitato interim psalmo : « Asper-
ges me, Domine, hyssopo, et mundabor, lavabís me,
et super nivem dealbabor.» Hoc ter dicto reliqua ejul-
dem psalmi adjungit, Deumque benedicens ait, « De-
nedicius Deus noster, nunc el. semper et in. secula
seculorum, Amen, ». Postea accepto sacri unguenti
vase, et diacono clamante , « Attendamus, » (acit per
antimensium cruces tres, unam per medium, utrin-
que duas, recitaturque psalmus : « Ecce quam bonum
εί quam jucundum, » usque ad finem; Üeumque col»
laudans dicit episcopus : « Gloria tibi, sancta Trinitas,
Deus noster in secula. » Deinde accepto turibule
sia locum obtinent. consecratarum mensarum, nec C. incensum facit; el díacono dicente : v Oremus Domi-
itis opus est ubi mensas consecratas esse constat. Ex
quibus liquido patet quz sint antimensia, quis
eorum usus, nempe idem prorsus qui apud nos
altarium portatilium seu lapidum, ut vocamus,
consecratorum, quorum benelicio potest quis etiam
in noB consecrato altari celebrare. Quod ergo nos
possumus hoc medio, id Greci quibant per antimen-
sia, hoc est per partes tegumenti illius quod novuimn
altare, quando templum consecrabatur, operue-
rat. :
Inter exteras quastiones Joanni Citrio proposi-
tas hic eliam una erat, an antimensia etiam va-
leani in aliis provinciiset diccesibus, an solum in dic-
num, » sic precatur pontifex. Subduntur deinde pre-
ces, quas super antimensia pontifex fundit ; quarum
desiderio qui tenetur, is Euchologium consulat.
Animi causa juvat. addere quzstionem Joauni
Citrio propositam, quid Grace siguificet anriuen-
sium, et quomodo scribendum sit, num per $:a au
per ἰῶτα. Ad lianc quastionem ita respondet Citrius:
Appellatio deducitur a mensa, quod secundum Gra-
cos quidem significat κανοῦν canistrum, el secundum
Italicam linguam τὸ πεπραγματευμένον τοῖς ἔφοποι.-
ot; ἑἐδεστόν. Interpres, Venale propinatorum edulium
( quam bene Grxcus, tam bene Graci interpres ).
Audiamus calera. Hac ralione el in mensis explica-
cesi episcopi antimensia illa consecrantis el con ficientis. v tg mappe nominantur mensalia, tanquam ad orna-
147 Hesponsio est valere ubique, sicul et ipsum
sacrum unguentum et. alia. sacra, quamvis wno in
loco sanctificata, semel tamen sanctificationem adepta
ubique eam retinent et exserunt, inquit Citrius, qui
ει docet antimensia non primo statim dedicationis
die dislributla, sed tum. demum, wubi tegumentum
altaris per sacrificia septem continuis diebus oblata
sanctificationem accepisset, in. parles divisum et pro
antimensiis distributum esse. ln eamdem sententiam
Nicephorus patríareha Cpolitanus tom. ] Juris
GR.ful. 20, Aniimensia, inquit, ubicunque [uerit
iis opus, mitltuniur, nec vel hac vel illa regione
circumscribuntur, sed in aliam quoque provinciam
transferuntur sicut et sacrum. unguentum. Addit Ni-
cephorus notationem nominis : Sic autem appellan-
(um mensa posita. Vulgari autem usu antimenmia di-
cuntur ut in vestibus antipana (antipanni). 1αο au-
tem in sanctis illis ponuntur mensis quas consecrat o
non sanctificavit. 148 Subjuugit Ου: Si tem-
plum non est dedicatum, quod ei deest, sanctificato- |
ria vis antimensii implet. Ideoque in uon consecrato
templo sacrificium. sine antimensio nunquam [acere
licet, Et sacerdoti qui hoc ausus. (uerit, pana eril
depositio. Per iota autem. scribitur διὰ τὸ ἐβνικόν *
τὰ yàp £üvtxà κατὰ τὸν γραμματιχὸν xavóva οὔτε
παραγωγχὰς οὔτε χανόνας ἔχουσιν. Solent autem gram -
malici per iota ei omicron el epsilon τὰς ἐθνικὰς φωνάς
scribere. Qux ratio Citrii quanti sit, in cujusvis
arbitrio situa esto,
Ait insuper antimensia nullo modo licitum con-
162.
"A ν
163 IN LIBRUM DE OFFICI!S CP. 164
ficere, nisi in novi templi dedicatjone, quique secus A nugas de suffragatione οἱ electione, quomodo ad-
agant, canones Lransgredi , nec referre num nu-
per templum sit exstructum ; satis esse quod non
fuerit dedicatum, quandoeunque demum ezstru-
ctum fuerit,
His hunc in modum de antimensiorum ratione
explicatis, in tenues auras evanescit Junianus ille
anlecessni mense pra[ectus, cum scholiis illis vere
scoriis et insulsis. Nos przfectum antimensiorum
vel antimensii nominemus ; cui praeter curam anti-
mensiorum etiam hzc incumbebat, ut corpus Domi-
ni accepturos ad communionem seu deduceret seu
induceret. GnETS.
CAPUT X.
De sexta pentade officiorum εἰ officialium.
P. 5. In sexta pentade primum locum tenet pri-
mus osiiarius χρατῶν τὰς θύρας εἰς τὰς χειροτο-
νίας, qui fores custodit in ferendis suffragiis, inquit
Junius, chirotoniam pro electione accipiens. Ego
rhalim chirotoutam accipere pro propriosuo signi-
(icato, nempe pro cousecratione seu ordinatione
niünistrurum Ecclesi, ita ut primo ostiario cura ja-
nus detmaudata sit tune quando diaconi, sacerdotes
aliique ordinautur et consecrantur. Quamvis ma-
gnopere non repuguabo, si quis officium primi hu-
jus ostiarii interpretetur deipsa elecetioue miuistro-
rum Ecclesie, cum per suffragia eliguntur ab illis
quibus jus et potestas eligendi :tunc euim vel iaxi-
me a!tento et circeumspecto ostíario opus est, GRETS.
[Ibid. Huic aliud munus adjungunt Allatiana: Oi ς
ὁστιάριοι βαστάζουν τὴν ῥάδδον τοῦ ἀρχιερέως. Cu-
bicularii onus esse asserunt alia: “0 χουδούχλης
ἵνα βαστάζῃ τὸ δεχαν/χιον τοῦ ἀρχιερέως, ὅταν πε.
ριπατεῖ. 6ολα ]
P. 5. Secundus ostiarius ὁ χρατῶν τὸ μονοδάμόθνλον,
qui tenet, seu. cui jus in monobambylum : ita edidit
Junius. Quid vere hoc nomisis? vel poüus quid ΄
inonstri? Junius hie multa, sed plane ridicularia.
Quid ergo illi est. monobambylon? Duo loca cfiro-
Vuim distingwit, alterum, in quem a primo osiario
omnes admissos dicit quos noverat habere jus suffra-
gii ferendi ; «lierum secretiorem, in 1/49 quem ad
pairiarcham vel episcopum per secundum ostiurium
intromissi fuerint, ul libere et intrepide optima fide
dicerea quibus suffragarentur, quibus non suffraga-
rentur, εἰ quare. lunc secretiorem singularis. χειρο-
τονίας locum, opinor, dixerunt Greci recentiores µο-
νοθάμθυλον, παρὰ τὸ μόνους ἢ χατὰ µόνας βαµμόδά-
{ λειν, eo quod. in loco ejusmedi rogatus quisque pro
fide. seorsim sententiam suam teneretur quamvis tre-
pide enuntiare, δὲ quem non esse ἀνεπίληπτον com-
perisset (hc enim testimonia εἰ accusationes nonnisi
trepid& et labris ferme trementibus efferri solent), aut
certe alteri. obstrepere et detrahere de existimatione
— ipsius. Est enim βαμδάλειν Griecis ψοφεῖν τοῖς χείλεσι,
aut etiam, ut in. Glossario. legimus , hositare, vacil-
lare, titubare: sed in locum τοῦ a. Dorice v suffectum
esL, el μονοδάμθυλον corrupte dictum. Quid est nu-
gari, si hoc non est? DUI enim omilaim vanissimas
missi sunt ut libere et intrepide indicarent quibus
suffragarentur, si heec, ut postea ait, nonuisi trepi-
de et labris tremeniibus elferri solent, etsi in his ne-
cesse est βαμόθάλειν, hesitare et fluctuare? Sed va-
leat bambalio iste: nos legamus μονάμπουλλον seu
μονάμπουλον. Ut enim prioris ostiarii est fores cu-
stodire, dum ministri Ecclesie, diaconi, subdiaconi,
sacerdotes, episcopi, ordinantur et initiantur, ita
hujus secundi ostiarii est Lenere ampulla unam
et solam, ut distinguatur a dibampulo, de quo infra
ad p. 44. Erat autem in ampulla hac chrisma
ad unctionem sacerdotum et episcoporum necessa-
rium, eamque tenebat iste ostiarius, ut ín promp-
tu statim foret, si initiator reposceret. Porro vocu-
lam ampulla etiam Gr:eci. fecerunt suam ἄμπουλα
vel ἄμπουλλα. Aetius, l. vii : "Άμπουλλαν ῥελίνην
πλήσας ἑλαίου, dt sit cur eo minus mireris τὸ µο-
νάμόθουλον καὶ τὸ διθάµπονλον. GRETS.
[Ρ.6. Patriarchae, sicut. et imperatori, preefertut
ignis in ecclesia, fax nimirum accensa» haste quam
ornate affixa. Vocatur illa μονάμπουλον διὰ τὸ µόνην
ἅπτειν : aliud ejus nomen est λαμπρόν. Imperatori
reservatur διθάμπονλον. De utroque fusius c. - 15 in
motis. Consule Balsamonis Meditàtum ο patriar-
tbarum privilegiis JurisGR. |. vui. Porro secundum
hunc ostiarium proprio nomine vocant Allatiana
περιεισερχόµενον ' ὁ περιεισερχόµενος, inquiunt,
ἵνα φέρῃ λαμπρὺν εἰς τὴν ἐχχλησίαν. GoaR.]
Jbid. Nuncad protopapam me confero ; quem sic
describit Codinus : Ἔκδικος xa πρῶτος τοῦ βήμα-
τος, καὶ φέρων τὰ δευεερεῖα τοῦ ἀρχιερέως, defensor
el primus tribunalis (sic enim Junius ; ego tabernaculi
seu altaris :βῆμα enim hic est locus interior et san-
ctior, ubi sacrificium peragitur), proximas a pontifice
obiinens, Non tamen simplieiter (nam exocatacceli
absque dubio potiores erant majorisque dignitatis
ei exeellentic), sed inter sacerdotes, ut Citrius lo-
quitur, χοινούς protopapa primus erat et sic proxi-
mus a patriarcha, seu, quod idem est, secundus a
patriarcha ferens. Gars.
[Jbid. Clarius Allatiana : 'O κρωτοπαπᾶς ἵσταται
ἑπάνω τῶν ὀφφικίων τοῦ εὐωνύμου χοροῦ, ὅταν
λειτουργεῖ ὁ ἀρχιερεύς. Μεταδίδει αὐτὸ, τὴν ἁγίαν
μετάληψιν τῷ ἀρχιερεῖ, ὁμοίως καὶ ὁ ἀρχνερεὺς τῷ
150 πρωτοπαπᾷ , ἔχων δὲ ἐν τῇ ἐχκλησίᾳ τὰ
πρωτεῖα πάντα. Ut παπᾶς sacerdotem indicet, vide
Euchologica. Goan.]
Notio et origo nominis satis constat. Apud Balsa-
monem tom. i Juris GR. legimus protopapadas, ut
rectius sit πρωτοπαπάδης. luterpres primopapadas :
sed satius videtur in bis et similibus retinere
Graeca. [η Turcogricia ful. 218 dicitur πρωτοπα-
T; ὁ πρῶτος τῶν ἱερέων, Jura illius in eadem Tur-
cogracia fol. 258 πρωτοπαπαδίχια appellantur.
P. 6. Sequitur ó δευτερεύων τῶν lepéov, secundus
sacerdotum, εἰσοδεύων τοὺς ἱερεῖς , dux et. anteces-
sor sacerdotum et proximus a protopapa, quem Ju-
nius non male δευτεροπαπᾶν appellat, Xt male illud z
165
GRETSERI ET GOAR1 NOT £.
100
Qui sacerdotes. introducit , εἰσοδεύων , nimirum in A pulantibus fiet. ο autem ita esse intelliget leetor
tribunal, si quam causam agendam habuerint. Nullo
modo : mani εἰσοδεύειν est. esse alioram in sacris
ministeriis, functionibus et supplieationibus ducem
et quasi antecessorem οἱ ductorem ; qnod elifin ex -
descriptione τοῦ δευτερεύοντος diacoui, quz pro-
xime subjungitur, manifestum evadit. Deuteropa-
pz nullam, si recte memini, mentionem facit Ci-
trius. GagTs. .
ΙΡ. 6. Állatiana : Ὁ δευτερεύων λειτουργεῖ xol
αὑτὸς μετὰ τοῦ ἀρχιερέως ( loc est eum patriarcha,
cum quo alias soli episcopi celebrant, ut cum epi-
scopis sacerdotes ). "Όταν λείπει ὁ πρωτοπαπᾶς,
ἔχει ἓν τῇ ἐχχλησίᾳ τὰ πρῳτεῖα πάντα. Goan.]
P. 6. Ultimus hacsexta pentade est ὁ δευτερεύων
τῶν διαχόνων, secundus diaconus, πρῶτος τῶν xot-
νῶν, primus ex comnianibus diaconis, xa εἰφοδεύων
τοὺς διαχόνους. Junius : et diaconos intromittit : ad-
ditque hoc scholium : in functiones et stationes ipso-
rum. Tu corrige : qui diaconorum duclor, rector,
director et ut sie dicam dispositor est : hoc enim est
εἰσοδεύειν, quod significat quemlibet in viam suam-
quasi introducere, ut &ciat quem ordinem et sta-
tionem tenere debeat. Vidit tandem Junius hanc no-
tionem, sed quasi per nebulam, ut apparet ex scho-
lio qued suzinterpretationi adjunxit, Ex quo tainen,
tanquam in rebus ecclesiasticis Grascorum valde sci-
licet perito, querendum erat, quare verbum «loo-
δεύειν interpretatus sit, loquens de sacerdote se-
cum ex aliis Graecorum ritualibus, libris tum ex Eu-
cliologio. Valeat igitur Bonefidius cum suis conne-
alonibus εἰ repetitionibus. Quarta est ἀπόντος ἄρχι-
διαχόνου διδόναι κηροὺς τοῖς by ip ἄμδόωνι ὃ αχύνοις,
absente archidiacono dare cereos diaconis in ambone.
Uvi pessime interpres pro χηρούς legens καιρούς
vertit : tempora dare diaconis, qui amboni serviunt.
Quid, quaso, est tempora dare "diaconis ? Neque
correctores aut in Greca scriptura aut in Bo-
nefldii interpretatione hune tam turpem errorem
animadverterunt ; ut vel hinc liqueat quam
rudes rerum ecclesiasticarum isti 4 eatholica
religione aversi ad ritus Ecclesiasticos seu Graecos
seu Latinos explicandos accedant, Dicit autem
absente. archidiacono, quia ut Codinus tradit p. 04,
olim quidem Magma Ecclesia habebat erchidia -
conum, sed postea nullum haboit, quare à δευτε-
psówv partes ejos sapplevit. Hinc aitCitrius secun-
di diaconi esse etiam in aliis archidiaconi munus ex-
plere ; ex quibus forte hoc est, θυμιᾷν τὸν βασιλέα,
imperatorem rocens coronatum í&cense, ut vocat
Ecclesia, venerari, eique bene ominatum illud car-
ren accinere, « Recordetur. Dominus Deus τῆς βασι-
λείας ode, regni tui, in regno 680, nunc el seniper εἰ
in secula seculorum. Amen.» Sic Idem fausta accla-
matione prosequebatur patriarcham ; Μνησθείη Κύ-
p:os 6 θεὸς τῆς ἀρχιερωσύνης σου, Recordetur Demi-
nus pontificatus tui ubiquenunce et semper et in secu-
cundo, íntroducens illos in tribunal, si quam causam C la seculorum. Nec hoc flebat tantum 60 die juo
agendam habuerint, idemque verbum eadem siguifi-
catione non interpretatus sit in descriptione secutdi
diaconi, »resertim cum diverse notionis nullum
prorsus indicium Curopalata de4erit.
Verum ut accuratius Intelligamus naturam et ut sie
dicam indolem hujus diaconi, operz pretium eril au-
direJoannem Citrium, cui hzc igiota non fuerunt, qui
ait diaconum istum non eligi aut crearisimpliciter ad
uniusarbitrium, sed xaz' ExXoytv, per suffragia : esse
enim ejusmodi officium, quod desideret virum dex-
trum aptumque ad omnes etiam fortuito occurrentes
' functiones ; quarum aliquasrecenset, Prima est in-
gressis intemplum imperatoribus et patriarchis fau-
stis acclamationibus bene precari, et ut Codinus no-
imperator ineugurabatur et coronabatur, sed quo-
ties in ecclesiam ventitabat. £a decausa ait Citrius :
Αὐτοῦ γάρ ἔστιν ἡ μετὰ τὴν «ἴσοδον εὐφημία τῶν βα-
σιλέων xaX ἀρχιερέων, Ipsius. est. imperatoribus et
patríarckis in. templum ingressis bene. precarí ;nisi
quis illud μετὰ τὴν εἴσοδον post. ingreseum referre
velit ad ingressum in tabernaculum seu in Sancta
sanctorum, ita ut fausta hzc aeclamatio facta sit
post absolutam eupplicationem, in qua panis prt-
sanctificatus ad sacrificium circumferebatur per
templum et postea ad altare inferebatur. Quo fit ut
secundus diaconus εὐφημίαν hanc instituerit regres-
60 jam patriarcha adaltare et processione absoluta ;
quod vero propius videtur.
ster loquitur, 351 τὸν βασιλέα πο)υχρονίζειν seu τὸ D Dicebatur δευτερεύων τῶν διαχόνων, non quod in
πολυχρόνισµα accinere seu πολυχρόνιον ποιεῖν.
Qui uos ex antiquo more hodie quoque Graecis ad-
b:eret. Secunda est portare Evangelium in suppli-
cationibus ac litaniis. Tertia τὰς àv αὐταῖς συνα-
πτὰς xal alcfostz ποιεῖν. Inepte interpres : connezio-
nes et repelitiones in eis facere. Correxeruntalii col-
lectas et preces. Sunt συναπταί proprie quae apud
nos in horis canonicis vocantur preces, diebus je-
juniorum potissimum usitotze, uon modo in. matuti-
nis, sed et in singulis horis. Et preces illae quas post
fitanias pro omni hominum statu et. ordine. fundi-
mus, ipsissim:e sunt Graecorum συναπταί, quan-
quam eL quas nos vocamus collectas hoc no nine
appellare nil vetat, quía Grecorum liturgiis asti-
ordiue diaconorum Magne Ecclesie secundus esset,
sed respectu ad archidiaconum, 154 qui tempore
Codini nullus quidem erat, at aliquando fuerat ; un-
de et τῷ δευτέρεύοντι τῶν διαχόνων nomen mansit, :
sicut et τῷ δευτερεύοντι τῶν ἱερέων idem nomeo
mansisset, si protopapas in clero Magna Ecclesix
' desisset, quia cui secundarii nomine primus fuis-
set. GnETS.
[P. 6. Quid lioc rei est, ut hic diaconorum secun-
dus scribatur ac insimul πρῶτος τῶν χοινῶν διακό-
vov asseratur ? Paucis hie plura evoltenda, quo
proposita difficultas lucera accipiat. Temporibus ul-
imis diaconi tantiim ad ἀρχοντίκια 025 (x:a, nobiliora
efficia, sunt admissi, qui prioribus sacerdotes per-
161
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
4
-
168
mistim οἱ diaconi esse poterant, oeconomus, sacel- A mesticum cantorem. Quid sit domesticus, iufra
larius, sceuophylax, et reliqui quindecim tribus pri-
mis officiorum pentadibus comprehensi. Hi τῆς
ἐχχλγσίας xal πατριαρχικοὶ ἄρχοντες, OasoTotixo!
ἄρχοντες, ἀρχοντίχια ὀφφίχια, ἀρχοντίκια μεγάλα,
ὃ.αχονικὰ ἀξιώματα, εἰ (κατ) ἐξοχὴν) χληρικάτα
nuncupantur. lidem vero, ut ecclesi altarisve
proceres, palriarchze assident in judiciis eidemque
eclebranii assistunt, at laboriosas illas operas non
praestant quas archidiacono voluere reservatas ceu
operoso alteris ministro. Qua de causa totus
ministeriis intentus archidiaconus ὀφφίχιόν ὅστι
µόνον, ut preinisimus nota hujus capitis 1; nec est
ἀρχοντίχιον, necinter proceres diaconos numera-
tur. Diaconorum tamen, quatenus ministerium ali-
quod implent, caput est et princeps, eisdemque
quantumvis proceribus in diaconicis ministeriis prze-
ficitur. Hujus sententie auctor mili est Joauues
Citri episcopus juris GR. 1. v. Postquam enim
quasiii τὸ ἀρχιδιαχονιχὸν ὀφφίχιον ποίας ἑστὶ
τάξεως xal ποίου βαθμοῦ, xal εἰ προϊσταται τῶν
ὅλων διαχόνων ὡς ἀρχιδιάκουος, xol αὐτῶν 'τῶν
ἐχχλησιαστικῶν ἁρχόντων, xat εἰ προτιμᾶται πάντων
ἓν τῇ µεταλήψει τῶν θείων μυστηρίων, respondet
Citiius: Τὸ ἀρχιδιακονικὸν ὀφφίχιον obx ἔστιν ἀρ-
χοντίχιον, οὐδὲ àx φιλοτιμίας ἀρχιερατιχῆς, ὥσ»
περ τὰ ἀχροντίχια, περιφορᾶς δὰ πολλῶν ἡλίων
συμΓέρασμα ({.ου est ministeriorum a diaconis
magistratibus obeundorum compendium ). Διὸ καὶ
ὡ; χρόνου xax ἰδίου χόπου συμπέρασμα ó ἀρχιδιά-
xoyoc ὅγει χαὶ τὴν ὑπεροχὴν ἐπὶ πάντων τῶν διαχό-
νων, ᾿εἴτε ἀρχοντιχίοις ὁποιοισοῦν τετίµηνται εἶτε
καὶ ih, Ev τῷ ναῷ xot ἓν τῷ βήµατι xal àv τῇ µε-
ταλήψει τῶν ἁγίων μυστηρίων. Uno verbo super-
gredilur diaconos proceres ex ministerio, non digni-
tae, aliamque classem solus componit; eunr-
que sequitur vices ejus gereus ὁ δεντερεύων τῶν
ξιαχόνων, qui tertia classis communium diacono-
rum primus dux et caput censetur; et ob allatis
rationes λέγεται δευτερεύων, ait Citrius idem supc-
riore responso, οὐχ ὅτι δεντερεύει ἐν τῇ τάξει τῶν
διακόνων. 1ηδιαν nibilominus, etsollicitus ratio-
uem queris cur ex officiis archidiaconi nomen sit
expunctum? Aptius illi reddent qui palatinis arcbi-
explicabitur ad p. 7. |n palatino tamen clero
erai protopsaltes, ut docet Codinus loco citato,
qui simul] erat. exarchus cleri imperatorii. GaETs.
P. 6. Allatiana : 'O πρωτοφάλτης ἵσταται μέσον
τῶν δύο χορῶν, δεξιοῦ τε καὶ εὐωνύμου. "Αρχεται
δὲ χαὶ τὴν ἔναρξιν τῆς φαλμῳδίας. Μετὰ δὲ ταῦτα
καὶ Φάλται ὅλοι. Addunt alia, οἱ δοµέστιχοι xat οἱ
πριμµιχἠριοι. Φορεῖ δὲ xal σφικτούριον (funicaim
brevem et strictam). Goan ]
Sequitur ó ἱδιοδομέστικος], singularis. dome.t'-
cus, ul interpretatur Junius, primi et secundi
chori. Sed errat: legendum οἱ δύο δοµέστιχοι, duo
domestici, alter deztri, αιιες sinistri chori. Clare Ci-
trius duos nominat, ὁ δοµέστικος τοῦ δεςιοὺ χορ»ῦ, ὁ
δοµέστιχος τοῦ ἀριστεροῦ. Et facilis via fuit con-
trabendi vocabula disjuncla οἱ δύο δοµέστιχοι in
unum ἰδιοδομέστιχοι : czecutiat qui boc non. videat.
Nec obstat quod hae ratione sex futuri sint in sc-
ptima pentade : nam et in prima pentade sex sunt,
ut supra diximus, el tamen vocatur pentas seu qui-
narius. Quid sit domesticus in jurecivili et apud
alios passim scriptores Graecos et Latinos, explicat
Cujacius ad lib. xir Cod. Justinianei, ad tit. 12, et
Petrus Gregorius Syntagmatis ΤΙ, 8. Quid lioc no-
mine significarint Greci recentiores docet Citrius,
cui eun hzec quzstio fuisset proposita, Cujus lingua
est domestici appellatio,et quibus ecclesi ministeriis
nomen hoc impositum est ? respondit : Domestici ap-
C pellatio secundum Latinos ducem, ἐξάρχοντα, ince-
: ptorem, praepositum et praefectum significat, sicut
et in functionibus imperatoriis invenire est domesti-
eum Orientis, Occidentis, scholarum.lmo etiam dome-
sticum mensu,domesticum menium, domesticum (he-
matum. Sic el in ecclesiasticis ordinibus domestici
vox usurpatur. Elc' οὖν ἀρχῳφ)λὸς καὶ ἐπιστάτης µελῳ-
διῶν xol τῶν μελῳξῶν, ofa. εἰς ῥνθμὸν xal τάξιν
χαθιστῶ»ν αὐτούς τε χα) τὰ µελῳδήματα. Domesticus
igitur musicorum seu cantorum nihil aliud est quam
pre [ectus, qui omnes regit ac dirigit, ipsosque simul
ac canliones cunctas disponit ac in ordinem redigit.
Est autem munus domestici cantorum seu prolo-
psalt:e in vigiliis communibus clara voce pronuntiaré
illud, Εὐλόγησον, δέσποτα, quod nos dicimus Jube,
diaconum accensuerunt. "Vide postremas notas D domine, benedicere. Ἐκ sententia. igitur Citrii do-
c. 2. GoaR.]
CAPUT XI.
De septima pentade. officiorum et officialium.
P. 6. In septima pentade primas tenet protopsalta,
primus psaltes seu cantor. Citrius vocat domesticum
psoltarum, indicatque hoe nomen usitatius fuisse
quaa illud protopsalte.Mirum est quomodo Codinus
in lae septima pentade collocet protopsalten,
153 cum ipse c. 17 diserte dicat Ecclesiam Ma-
gun non habere protopsalten, sed domesticum ; uisi
dicere velimus officium esse idem, nomen diversuan,
inque. catalogo officiorum ee«lesiz& vocasse proto-
psalten, quem proprio nomiue vocare debuisset do-
mesticus nil aliud est quam preses, antistes, pra-
fectus, uno verbo primus in suo genere. Nec inale
Citrius notionem hujus vocabuli expressit, prout
usurpatur a Grzcis recentioribus, etsi haud scio an
vox domestici in hav notione usitata sit Latinis, seu
novis seu antiquis. In jue profecto alia notione
usurpatur, ut et in communi loquentium consuetu-
dine, 3544 Ab hac voce formarunt Latiui dome-
sticatum, quod in jure exstat. Et apud Balsamonvein
jn canone 17apostolorum δοµεστιχάτα officia dome-
sticorum, et apud. Codinum c. 7 οἱ τοῦ δοµεστικείου
δοµέστιχοι, cl c. 9 δομεστἰχιον. .GnETS.
P. 6. Dowesticum dicemus aliquando prepositum
significare. De istis duobus utriusque chori ducibus
169
GRETSERI ET GOARI NOT E.
170
Allatiana : Οἱ δύο δοµέστιχοι ἵσιανται ἐν τοῖς δύο Α seat. πριμμικήριο» τῶν πατριαρχικῶν ννταρίων.
χοροϊῖς μετὰ τοῦ πρωτοφάλτου, xal ψάλλοντες φοροῦσι
σφιχτούρια, ὡς κρωτοψάλτης. Domesticis adjun-
gunt δύο πριµμικηρίους laca. ένους μετὰ τῶν bo-
μεστίχων * φάλλοντες xat αὐτοί. Goaa.]
Ibid. Sequitur λαοσυνάχττς, ad verbum popali
convocater et congregator, Juuio cocio, sed .uihili
«ocio. Ejusdem meminit Citrius, eodem nomine
interpres reddit, populi coactor ; correcto? correxit,
€ollector sive congregator. Cujus oíficium pubiico
signo populum ad rem divinam convocare. Gagrs.
JUuos scribunt Allatiana, et λαρσυνάπτας vocant :
οἱ δύο λαοσυνάπται (--κται Μ) auváyoust τοὺς δια-
Ἀόνους, xal ἀναγορεύουσιν ἵνα μὴ λείπῃ xavstz. ov-
άγουσι δὲ τοὺς ἄρχοντας καὶ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἔκκλη-
σίαν. Goan.]
In Typico 8. Sab: videtur appellari χανδηλάπτης,
a candelis accendendis : hujus enim etiam est χρού-
&ty τὰς βαρέας. xai «b σιδηροῦν, quie illis lo«o cam-
panarum erant, xai σηµαἰνειν τὸ μέγα σήµαντρον.
Varia euim signa dabaut, ut et apud nos fleri as-
solet. Vide Balsamonem in dissertatione eur mo-
uachí tribus signis suos ad saera convocent, cum
alii uno siguo confenti sint,
Ibid. Quartus in hae pentade est ὁ πριμ ιχήριος
τών ταθουλαρίων. Junius interpretatur notarium. Sic
enirg initio nominari videtur ab ipso Cedino p. 1
ed. Jun. : cum enim notarium nominet, ac postea
singula ofticia in pentadas digerens de notario
prorsus sileat, credibile est Codinum nomiue pri-
micerii tabulariorum | iniellexisse. notarium. Quod
forte verum est, sed nescio quomodo eum Junii
sententia conveuial, qui primicerium iu. quovis οἱ-
icio illum dici putel qui primus inscriptus su. albo
sive ordinis sui catalogo, ei primas in suo ordine
obtineat, prima cera, id est summa, inscripis. 0Moc
si verum est, idem ergo erit primicerius tabuíario-
rum cum protonotarío, qui, ut Junius dieit, primi-.
cerius primus est in cera seu albo, etiabularii suut
notarii, idemque igitur protonotarius seu primus
notarius et primicerius tabulariorum. Ego nodi bu-
jus solutionem non video, nisi quis dicere velit
istum dici primicerium tabulariorum respectu illorum
notariorum quos iufra se habet, non respectu om-
nium, quo pacto ὁ δευτερεύων τῶν διαχόνων vocari
posset primicerius diaconorum, non absolute, sed
comparatione τῶν χοινῶν, ut Citrius et Codinus lo-
quuntur.
Addam et hoc. Quid si per vocem «αδουλαρίων
hie non intelliguntur tabularii, seu nolarii, sed tabu-
laría seu archiva, εἰ ita ut primicerius tabulariorum
ille dicatur qui praeest (abwlario seu archivo, socius
in hoe officio et administer ehartophylacis? Nam
chartophylacium Latinis est tabularium, ei a Latino
' u$u etiam Graxís. Sieut enim magnus sacellarius et
5 τοῦ σαχελλίου suos habuerunt adjutores, 1555 ita et
chartophylax videtur habuisse pimicerium tabula-
riorum, GaeTS.
[P. 6. Regia superius producta inter officia recen-
ParRoL. Ga. CLVII.
Notarius vero et tabularius sensu coincidunt, Goa. |
Porro de voce primicerii, secundicerii, tertioce-
rii, quartocerii vide Cujacium ad. tit. vu, lib. xu
cod. Ju«tinianei, et Onuphrium in explicat. vocum
obicurarum ecclesiasticarum, εἰ Petru. Grego-
rium Syutagm. 15, 33, qui ait. pronuntiationem
noiinis prieicerii exigere »djectionew ex relatione :
alicujus, vel certe postularc ut subintelligstur. Qu d
si veruin est, tum necesse erit ut cuim inter. palati-
nas dignitates ὁ péya; πριμμµιχήριος uoninatur,
dignitas aliqua subintelligatur, quia — primicerius
nomen hoc hahet re»pectu alicujus funeüionis seu
ministerii. llinc primicerius lectorum, — primicerius
aule, primicerius protectorum, primicerius domesti-
corum. Exstat in Decretalibus titulus de primicerie,
uli nibil adjicitu; ; neque etiam satis apparet quid aut
adjiciendum aut. subaudiendum sit, nisi quis dicat
subintelligi vocem cantorum. De quo. vide Petrum
Gregorium 1. c. Huc primiceriatus dignitas οἱ υβἰ-
cium yprimicerii.
Quod ad ipsuin vocabulum atinet, non improba-
hiliter arbitratur Cujacius illud cerius esse tautum
productionem) verbi, sine ulla novas significationis
addilione; ut proiude primicerius idem sit qui pri-
mus, secundicerius idem qui secundus, sicut et apud
recentiores Graecos παιδόπουλος idem est quod
παῖς, Φραγχόπουλος idem quod Francus; ita ut lllud
πουλος sii paragoge absque ulla nova signifiéatiQ"
ne. Alii tamcn nomen hoc a. primo et cera. deriva-
um compositumque volunt, quibus qui volet, per
me subscribat licet,
P. 6. Ultimus in hoc quinario est 6 ἄρχων τῶν xoy-
ταχίων, Preefectus canticis, ait Junins. Imo contaciis :
uam canticug generale nomen est ad. omnia. qum
cani aut solent aut poasunt, at. ecoutacium — certum
quoddam genus est in Graecorum ritualibus libris,
sicul εἰ troparium, εἱρμός, canon, κάθισμα, προσό-
µοιον, τριαδικὸν, θεοτόχιον, σταυρώσιµον, ἀναστάσι-
μον, εἰ apud nos versus, versiculi, graduale, tractus,
sequentia, responsoria et hujus generis alia, quze alie .
na liugua aut prorgus exprimi aut commode exprimi
non possunt, Miror autem quid correctoribus Βυ-
ne&Jii iu mentem venerit, ut quem iile vocaret
p Pre[ecitum. contaciorum, ipsi iuterpretareutur pre-—
fectum pugillarium. Ego quid sibi pugillares seu
p"gillaria hac velint, mecum exputare neque.
Esi autem praefectus. contaciorum ille cui. cura. in-
choandi contacia commissa, Sed de coutaciis plua
babes supra c. 7. GnxTSs.
[Κοντάκιον hic (alia namque praterea refert) mo-
duius est brevior, ἀπὸ τοῦ χοντοῦ, 4 brevitate , nomen
sortitus ; maximeque sanctorum, quorum Λου est
efficium, memoriis brevius faciendis deservit : bre-
viculum allbi vocavi. Quique bis cantandis prz-ücitur
et intendit, esl auctori ἄρχων τῶν κονταχίων. Goaa.]
156 CAPUT Xil. d
De octava pentade officiorum εἰ officialium,
P. 6. In octavo quinario primas tenet. primicerius
6
1^1 ' IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. | 112
lectorum, 4] et apud Citrium comparet. GnagrTs. A meminit, Jutius in schol. canonarchus, qui canoni-
" Ibid. 'O πριιμµιχήριος τῶν ἀγαγγωστῶν, Alla-
tiana simul cam Citrio cuneta offícia in διαχονικὰ,
ἱερατικὰ xo τῶν ἀναγνωστῶν volunt esse divisa.
Qnindecim prinra diacouis assignant, eosque ad pa-
triarchze latus in dextro choro, velut ejus curiam,
'locant : sequeitia plura quam apte. sacerdotibus
: conveniant, :equas leetor ex primo obtutu judicat.
Protopsaltze vel hujus inferiores non nísi lectoribus
conferri Citrius, auctore ipsi consentiente, determi-
nat. Goin ]
I5. Sequitur ὁ νοµιχὸ-, qui apud Codin. p. 1 ed.
Jun. est ὁ νοµοδότης, Junio preceptor, qui et in
scholiis Ista: Praeceptor est musicorum vel φαλτῶν,
gymnasiarchus, qui postea. corrupta. voce patsctop,
id esi magister, appellatur, p. 44 et p. 60. Nune
h:ee vera sint, facit ot dubitem Joannes Citrius,
apud quem est νουμµοδύτης, nummi dator, ut vertit
interpres. Forte ia. est quem nos eleemosgynarium
appellare solemus; nisi quí$ arbitretur eum apud
Grecos morem viguisse qui apud nos in multis
ecclesits, ubi prosentihus clericis aliquid pecunia
dari solet; quam vocant presentz, et. illum cvi
munus distriburndi commissum, praosentzer. At
cum Codinus uno loco hsbeat νοµοδότην, altero
expresse νοµικόν, non videtur verisimile νουμµοδότην
legendum esse ; nisi quis etiam priore Ioco νουωµι-
xóv nota forma a nummo restituendam contendat.
Licet νοµιχός quoque παρὰ τὸ νόμος, ut. numum
seu mummum significat, deduci possit. Quodsi
νοµιχός ad eantores pertinet, plane is videtur esse
qui can'um cantoresque regit, et ut vulgo loquimur,
quittacium prabet; der den Tact.yiebt ; nisi cui forte
magis arrideat ul per νομιχόν et νοµοδότην intelli-
ga jurisperituu seu juris interpretem: forsan enim
jn clero Magni Ecclesia: tempore Codini erat is qui
postea dietus est νομοφύλαξ, eujus mentio in. Tur.
cogr. ]. vut, fol. $06. Nec est a vero alienum fuisse
, inter officiales: ecclesiagiivcos aliquem qui de jure
. responsa daret. Glossarium Latinogr. tabellio, νυµι-
xóc. GRETS.
[Ibid. Ὁ νομικός. Qui typis et ecclesiasticis rubri-
cis apprime eruditus, quod quoque die legendum
bus synodalibus et aliis legendis profectus est; eujus
rei exemplum habetur c. 6 οι 45. Verum in priore
loco non fit mentio protocanonarche, sed canonar-
Cbz, qui duo diversi, sicut protonotarius εἰ nola-
rius. Verba Codini, p. 46, haec sunt : legitur a. ca-
nonarcha illad, Πολυχρόνιον, diuturnum faciat Deus
sanctum imperium (tum in multos annos : idque ter-
tio repeti diéit, Estne hic sermo de prolocanonar-
cha an de canonarcha ? Diciturne ipsius esse legere
acta synodica et alia hujus generis? Estne (fausta
illa apprecatio diuturnum faciat imperium tuum, etc ,
canon synodalis, ut Junius-loquitur ? Multo. minus
id altero 4 Junio citato loco p. 82, reperire licet,
ubi nullum verbum nec de canonarcha nec de pro-
tocanonareha. Sed Junius tanquam 0399688 ia bis
ecclesiasticarum functionum vocabalis oberrabat,
et dummodo aliquid diceret facile se inventurum
lidem arbitrabatur apud illos.qui praeter praedican-
les et ministros verbi nibil norunt.
Quis igitur protocamonarcha, εἰ unde hoc nomcn ?
Exponet nobis lioc Zonaras, qui in commentariis su-
per canonas Ánastasinos Joannis Damasceni ita com-
mentatur: Canon. dicitur quia prefinitam ei novem
odis circumscriptam habet periodum, ut. videre est in
Gracorum ritualibus libris. Ab his igitur canonitius
apud Greeos magne auctoritatis οἱ existinatio-
nis protocanonarcha, et qui sub illo erat, canonar-
cha uomen traxerunt: ipsonwm enin erat -canonas
C Astos, quando in ecclesia decantandi erant, inchoare
et reliquis quasi praire. Hinc, et non aliunde, hoc
nomen originem ducit. πετ.
[Κανών hymnus ecclesiasticus est longior et plu-
ribus tropariis constans. Qui vero canonibus istius-
modi concinendis incumbit, »xxvovápyou -appel-
latione honestatur. Hoe autem pacto xavovapyet.
Deficientibus libris prout apud nos, uncialibus lit-
teris exaratis el in chori medio ad omnium obtutum
expandendis, conomarclia troparii unius eomma'a
successim alta voce dextro choro primm, tum al-
terius troparii vel strophes comwata choro alteri,
non interrupto cantu, suggerit; ac ita fungitur ofti-
cio quod est κανοναρχεῖν, canenum videlicet deeau-
officium vel occurrat memoria facienda, sancit et p tandorum singula verba etperiodorum membra pru-
publicat. Ita medocet Antonius Cralis ΟΡ. Alii
eum esse volunt qui legem cantoribus ponit et. cho-
rua regit. Solent nostrates musici elevata depres-
saque manu cantus modum: et ordinem prefigere
canto:ibus, quod Graecis deesse nequit; quibus
preterea illud est in usu, ut variis manus: dextrae
motibus diversisque digitorum et artieulorum con-
formationibus. varias voeum inflexiones in omnium
conspectu melius quam musice που] designent,
atque ita non scriptis, sed manas nutibus, quain
᾿χειρονοµίαν dicunt, cantus leges ob oculos ponant.
lios cum Theophilo χειρονομεῖν scriberet Cedretus;
auetor Φομιχούς nuncupat.] m"
dbid. Sequitur ὁ πρωτηκανόναρχος, primus cano-
sarchus. inquit 157 Junius, cujus etiam Citrius
)
denter ob librorum defectum suggerere, et. quo tono
sint eantanda monere, Goan.]
Quartus est ἔξαρχος, exarchus, duz quidem, in-
quit Junius, et praeses ministrorum ecclesia in ordi-
παπα singulorum | [unctione ei nunisterio. Fallitur.
Rectius in Tureogr. fol. 192, exarchus legatus aut vi-
carius patriarche aut metropolite, sicut. nos legatum
apostolice sedis dicimus. Et fol. 295 dicitur exarchos
missos ad colligendum subsidium pro pendendo
Turcis tributo : labere etiam potestatem τοῦ ἀργοὺς
ποιεῖν xat ἀφορίζειν, privandi offlcio ecclesiastico et
excommunicandi, δι’ εὐλόγονς αἰτίας, ob justas. eau-
305. liem jus absolvendi poniteutes : et ad hoc
propriis litteris, quas συγχωρητικἁ γράµµατα ap-
pellant, a patriarcha insuuuntur. Fol. 219, duo no-
119
GRETSERI ET GOARI ΝΟΤΑ,
174
minsntur patriarchales exarchi uno et eodem tem- A templis, fol. 101, proindeque, si non eorum mune-
pore, qui e£ interdum eparchi. Do exarehe nihil,
1356 «quod sciam, Citrius. Exarchi dignitas olim
clara fuit etiam extra Eeclesiam iuter palatinas fun-
ciiones et imperaitorias. Hinc exarchi illi in [talia,
quorum nusquam non mentio. Et Gennadius ezar -
chus A[frice, ad quem scribit S. Gregorius Magius
l. I, epist. 57. Hinc exarchatus et δχαγελία, Ἔπαρχος
pslatina dignitas est apud Cudinum cap. 2. Gaers.
P. 6. Ἔξαρχον eum- hodie vocant,qui velut a late-
re patriarche leg.tus provincias ei subjectas obit,
3c de clericorum moribus, de causis ecclesiasticis,
de culiu divino, &i non obsolescat, de conjugiis et
eorum divortiis, de plebis pontificisque dissidiis,
de canonum eoclesiasticorum observantia, de sa-
cramentis, confessionis maxime, conferendis, de
monachorum disciplina, de eeclesiarum a dicce-
sauis exemptarum legibus, etc. inquirit, et his cun-
etis ex quo bonoque, dum, quod aiunt, vigitatio-
nem peragit, consulit in posterum ; prz omnibus
vero census ex unaquaque ecclesia patriarchze ob-
venientes et cuncta ad eum spectantia jura dili-
genter investigat, rigide colligit, et nonnunquam
exinde perample auctus, ad patriarcham defert.
Hoc ejus munus imperatoriis exarchis in [talia quon-
dam residentibus non absimile : illi si quidem b.1li
pacisque tempore euncta unperatorum jura sarta
tecta servabant ; hi pariter, ceu patriarehzse. vicarii
ac ejus persengmr referentes, omnem eorum exer-
cent potestolen, et omnem debitum censum eorum
nomine exigent. Alfatiana ; 'O ἔξαρχος ἵσταται
πλησίον τοῦ δευτερεύοντος ἐν bxx)noiz, γυρεύει δὲ
xai πᾶν σχεῦος xal ἀλλαγὰς τῆς περιοχὺς τῶς ἔπι-
σχοπῆς. Αναθεωρεῖ δὲ καὶ τὰς κρίσεις τῆς ἁγίας
ἐχχλησίας, si &xplüÜnsav δικαίως. Καὶ γράφει τὰ
ἀντιμίνσια. ᾿Αναγυρεύει δὲ καὶ τῶν ἀνδρογύνων τὰ
χωλύματα. Ániimensiis diei annique, quo consecrata
Sunt, noias apponit ; et matrimoniorum impedimenta
examinat. Observa τὸ ἀλλαγή vestem sacram referre,
τ2ἀλλάσσω vero [requentius per totu hioc opus oc-
currens, vestes aacras. induere. Goan.|
Ibid. Uhimus est ecclesiarcha, prefectus ecclesie,
αισίως nominat Lres ἄρχοντας τῶν ἐχχληαιῶν, iuter
quos haud dubie unus, qui supra in quinta penta-
re fungitur, suz saltem dispositioni tenet subjectos
qui sequuntur in Allatianis. 'O πρώξιμος ὀρίζει, καὶ
gnpalvouaty ἐν τῷ καιρῷ τῆς ψαλμῳδίας ἐν τῇ χαθο-
Auf] borsa. Ὁ χαταγοριάρης (alias χατηγοριά-
pni) φιλοχαλῶν τὴν ἐχχλησίαν * ἅπτει δὲ xal τὰς
κανδήλας, φέρει δὲ καὶ λαμπρόν. (Addunt alia :
Ὑπομνίζει τὰς ἐπισήμους ἑορτὰς τοῦ λαοῦ, ἵνα ayo-
Adam.) Οἱ λαμπαδάριοι καθίζουσι (alía : χαθαρί-
ζουσι) τὰς λαμπάδας, ἅπτουσιν iv τῇ ἐχχλησίᾳ. Ὁ
βασταγάριος, ἵνα βαστᾷ τὸν τῆς ἐχχλησίας ἅχιον εἰς
λιτὰς xa ἑορτὰς ἐπισήμους. (M : οἱ θεώριοι νὰ θεω-
ροῦν xal và σχοπεύουν τοὺς ἄρχοντας, 159 ἵνα
χαθίζωνται καὶ εἰστήχουν είαχτα. 'O δεχανὸς, ἵνα
καλῇ τοὺς lepsi; εἰς τὰς αὐτῶν δικαιώµασι xal
προσφερώμασι. 'U χουβούχλης ἵνα βαστᾷ τὸ δικαν/-
χιον τοῦ ἀρχιερέως, ὅταν περιπατῇ καὶ Goan.]
CAPUT χιη.
De nona pentade officiorum et officialium.
P. 6. In nona peutade primas tenet domestieus
τῶν θυρῶν, prefectus jamur, tertius nimirum ostia-
rius : nam in sexto quinario duos enumeravit. Co-
inus, et Citrius tres ostiarios inter officiales eccle-
siasticos nominal ; quocum tertius hic forium do-
mesticus seu przses, uno verbo janitor. GaETS.
[Sacri tribunalis fores subdiaconis commendatas
testatur Maximus in Dionysii De eccl. hierar. c. 9:
"Znuslusa, inquit, ὅτι οἱ διάκονοι τότε τὰς θύρας
εἶχον, νῦν δὲ οἱ ὑποδιάχονοι. Suffragatur Thessalo-
niceusis presul. Simeon : Φυλάσσει plv ὁ ὑποδιά-
χονος τὰς πύλας τὰς ἱερὰς, ἵνα μὴ τις τῶν ἀναξίων
ἕνδον εἰσέλθῃ. Eam ob rem soleam locum ad sacras
altaris fores situm, de quo cum auctore c, 17,
subdiaconis lectoribusque ceu propriam scdem
Thessalonicensis idem assignat : Ὑποδιαχόνους xat
ἀναγνώστας καθῆσθαι χρὴ ἔζωθεν τοῦ βήματος περὶ
τὸν σωλέαν, ὃς δὴ βήμα χαλεΐται &vavvoctov.[nter
subdiaconos autem vel lectores antesiquanus ille,
cui ceu potiori earum commendatur custodia, jure
merito mihi δοµέστικος τῶν θυρῶν nuncupetur.
GoaR.]
Ibid. Sequitur chastalarius, qui longe diveraus
achartophylace; et inepte vocatur ehartophylax
chariularius, ut supra dictum (cap. 4). Citrius non
de dictus est, ὁ ἄρχων τῶν ἐκχλησιῶν μετὰ τοῦ σα- D unum, sed plures ponit : nam lectores enumerans
:κελλίου. Bionefidius vertit, nescio quam bona fue,
tres magistratus ecclesiarum. GRETS.
[ Ὁ bxxàinotáp4r,.c. Qui suz cure demandatam ec-
clesie curam teuel, ad ollicium divinum dal aigna,
lumina disponit et accendit, sedilia componit, sacras
imagines profert vel recondit, ac denique munditiein
ubique spleadere providet, uno verbo sub sceuoply -
Jace inagno vasorum custode sacristam agit, Ejus in-
stituendi formam iu Euchologicis protuli ful. 489. So-
cium ex Graecorum relatu τὸν διαθαστήν, lectorem ser-
monum et howmiliárum, et κανδηλάπτην, cereis [ucer-
nisque accendendis pra[ectum, adjunxi. Huic, sieut ef
τῷ Xanguvàntp, signorum ín ecclesia faciendoruin
siudium committlt Allatius de recentiorum Grecorum
collocat inter illos χαρτουλαρίους τῆς μεγάλης σα-
"Ἱκέλλης xal τοῦ σχευοφυλακίου, chartularios magne
sacelle et sceuophylacii seu armarii vasorum, iuquit
Bonefidias. Docuimus jam supra (cap. 2) ex Balsa-
mone eos qui chartophylaci, sceuophylacl , magno
sacellario subserviebant tanquam administri,
appellatos esse chartularios, ita ut chartularii isti
nihil aliud fuerint. quam συμμερισταὶ τοῦ κόπου,
laboris consortes, ut Balsamon loquitur. Nec scio
qua: apte. huc quadret registrator Junii.
Nec Latinis chartularius ignotus fuit : nam 8S.
Gregorius l|. mWepist. 75 ad episcopos Numidi:e
scribens nominat Hilarium chartularium suum,
qui ín Africam a przdecessore S. Gregorii missus
r5
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
1*6
sedis apostolic;e loco causas eeclesiasticas eo Α vat. rv, 5. Vide eumdem de chartularüs ab lih. x
gnoscebat et tanquam judéx dirimebat et judi-
enbat; mansitque in eodem officio in Africa
etjam sub Gregorii Magni pontificatu, cujus ipse
suis in epistolis crebro meminit. Verum chartu-
larius Codini longe inferioris ordinis et dignitatis
erat, inter lectores nimirum constitutus, et. 3ute-
penultimus in ultima pentade.
Porro cum plures fuerint chartularii, ut. Citrius
expresse scribit, 1Θ0 cur Codinus unum duntaxat
Domiuat ? au unum nominando reliquos subintelli-
git? aniste elartularius qui in nona pentade,
diversus est a chartulariis magna sacella, sceuo-
phylacii etc? Sed quod officium ? Junius expedite:
utiuam vere. 'O. χαρτουλάριος qui publicis litteris,
tabulis instrumentisque. curandis et. reiractandis
constitutus est. At hoc oftlcium pertínet ad. ehar-
toplylacem ejusque cbartularios seu administros,
item αἱ protonotarium et similes. Án chartularius
iste inter lectores peculiare quiddam obtinebat,
ratione cujus chartularii nomen acceperat ? Gars.
— [Megistrorum, chartarum, codicillorum — onus
sibi impositum vel solo nomiue chartularlus indi-
cat : quorum vero commentariorum curam susce-
perit híc privatim, ex generica cominunique voce
non facile assiguaveris. Sacellario et. ceconomo
pariter legimus in superioribus chartularium ad-
junctum, laboris, ut ait Dalsamon, συμμεριστήν: hic
vero lectores inter et cantores recensltus commen-
Cod. Justin. tit. 25 etinfra lib. τι, c. 3.
P. 6. Tertíam locum obtinet 6 δεποτάτος. Citrius -
numero multitodinis δεποτάτοι. Quantum errorem
Junius commiserit fol. 194, deceptus scilicet le-
ctione falsa, qua facile emendare poterat, jam alili
dictum est (ad pag. 95). In scholiis neu minus
ineptit. 'O διποτάτος, barbare, chartulario adjunctus
ἀντιγραφεὺς, quem vulgo, ut Budauws loquitur,
coniraroitulatorem vocant, Praeclare. [Interim — uos
eredamus Citrio, qui deputati inunus non nume-
rat inter officia, in quoa Codino dissentit, sed iuter
διακονίας seu ministeria. Sed quidquid sit de hoc,
quod deputatorum munus esset, his verbis docet :
Οἱ δεποτᾶτοι δὲ μανδυοφοροῦντες μετὰ λαμπάδων
προπορεύονται τοῦ τε ἁγίου Εὐαγτγελίου, ὁπότε ἀνα-
φέρεται εἰς τὸν ἄμδωνα 161 πρὸς ἀνάγνωσιν, xot
"iy ἁγίων δώρων fv τε τῇ εἰς την ἁγίαν τράπεν αν
εἰσήδῳ καὶ iy τῇ εἰς τὴν πρόθεσιν ἐπανόδῳ αἳ-
τῶν. GniTSs.
[P. 6. Ὁ δεποτάτος. Allatiana :'O δεποτάτος πε-
ριπατῶν ἔμπροσθεν τοῦ ἀρχιερέως καθαρίζει τὸν
λαὺν ἀπὸ τὴν στράταν, viam populo mundam να-
cuamque reddit. Alia ;'O δεποτάτος và χαλῇ τοὺς ἄρ-
χοντας sl; τὸν ἀρχιερέα 'χαὶ và καθαρἰζῃ τὸν λαὺν
ἀπὸ τὴν στεράταν. GoaRn.]
Fuerunt etiam deputati inter. officia militize, de
quibus multa ex varijs imperatorum coustitutio-
nibus Rigeltius in suo lexico, verbo δεποτάτν,
tariis et memoriis non invigilat aliis quam qua C Quem vide: nihil enim illi ad. nos, qui eccleaia-
lectores et can:ores decent, ecclesiasticis videlicet
libris proferendis, quorum copia cum tricesimum
superet numerum, custodem privatum non imme-
jito sibi exposcit assignandum. Hec Antonius
Cralis CP, lector retulit; eui non displicet memo-
ratum ab Allatianis decanum cum chartulario eon-
funiere. 'O δεχανὸς, inquiunt illa, τάσσει τοὺς le-
ρεῖς Ev τοῖς Σρχοµένοις αὐτῶν διχαιώµασι. Rursum:
"O0 δεχανὸς ἵνα χαλῇ τοὺς ieget; εἰς τὰ αὐτῶν δι-
xau»pita xal προσφερέµατα. Quantis vero tabulis,
chartis, codicillis et scriptis ratiociniis, quibus
. attendere solet chartularius, opus sit, etiam vir in-
tegerrimize conscientie fidelissiuaeque memoriae
latetur, Goan.]
luter dignitates palatinas est ó μέγας chartularius.
Quis fuerit, docet Zonaras in. Leone lsaurico :
. "0 τῶν βασιλ.κῶν ἱπποχόμων ἐπιστατῶν, pre[ectus
ἱπιρεγαιοτίίε equisonibus. Pertinuisse dignitatem
, lianc ad curam stabuli regii docet ipse Codinus,
" munus magni chartularii explicans c. 5; fuit inter
militaria oflicia chartularius. Id liquidum ex
Leone imperatore, qui diataxi tertia cum proto-
notario tbemaitis el. cum prietoresive judice the-
matis numerat quoque chartularium thematis,
quem constitutum dicit πρὸς τὴν Φρῦ στρατοῦ χατα-
. Ypaqhv καὶ ἀναζήτησιν, describendo et recensendo
exercitui. Vide Rigaltium verbo protonotarius. Qui
sint homines chartularii, disces ex Cujacio Obser-
stica officia tractamus. κ
lbid. Sequitur à ἐπὶ εἲς "bias. Junius prefectus
instrumento sacro. De quo duo potius suspicor quam
scio. Quid si ὁ ἐπὶ τῆς ποδέας sit illequi pavimen-
ti iu Magna ecclesia curam gerebat ? Nam «osa
est solum, pavimentum ; unde Germanis der Boden.
Et patet hoc ex Originibus Cp., ubl ambitus feri
dicitur fuisse qualis τῆς ποδέας τῆς χόρτης «τοῦ µε-
Υάλου Κωνσταντίνου, Et ὁ ἐπὶ τῆς ποδέας ideo
etiam dici nequit prefectus. instrumenti sacri seu
supellectilis, quia distinctum et preprium offieium
est ὁ μέγας σχενοφύλαξς χρατῶν τὰ σχεύη τῆς ix-
χλησίας . Quid sl sit unus ex θεωροῖς, ex custodi-
bus qui, ut ait Citrius, τὴν φυλακὴν xat τήρησιν πι-
στεύονται τῶν ἱερῶν σχευῶν καὶ τῶν χαλυµμάτων
αὐτῶν, εἰ μάλιστα εὑρίσχονται ταῦτα λίθοις χαὶ nap-
Υάροις χοσμούμενα. Adde quod in "CTurcogr., p.
181, ποδαῖς pro vestibus seu tegumentis legnut :
μετὰ εὐμορφοτάταις ποδαῖς. Interpres : ornavit tem-
plum imaginibus pulcherrime vestitis ; in margine
additur μετὰ ὡραιοτάτων ἑφαπλωμάτων , cum
venustissinis iniegumentis. Quid si horum et simi-
lium cura ad istum spectabat ? GnagTs.
[Ibid. Ποδέαν Meursius interpretatur ministerium,
utensilia. Nisi que sint illa proferas, ministerio
tuo non utar, Meursi. Prosunt amplius Graeculae
mulieres, qua *95iav partem vestis inferiorem
crura pedesque suos velantem vocitaat: utilius
T
Bieze oram terram allambentem, quia pedes ambit,
ποῦδας "nomen mereri. Profuere prz caeteris illi
sacristze Grxci, qui anterius altaris oruamentum,
sacrasque illas vestes sericasvel auro textas vel
etiam ex auro solide vel argento confectas, ac ima-
ginibus in ecclesiis circeumponendas, ποδέας nun-
euparí asseruerunt, Fidem cunctis a me datam
confirmat Nicete auctori!as in variis ejus lectio-
Ribus obviam facta, in Isaacio quidem Angelo |. 1:
Οἰκχήματα xavfjpsupav, τὸν ἔνδον πλοῦτον περιεδά-
λοντο, ἱερὰ ἀνηρεύνησαν φροντιστήρια, ποδέας ἀφεί-
λοντο τῶν ἁγίων, cui ultimi commatis vice alia le-
ctio reponit ἔπιπλα ἀφεί[λοντο παναγῆ. Ejusdem
Isaacii |. 1t: Tbv àv ἀναχτόροις περιώνυµον vaby,
ὃς νέα povh κιχλήσχεται, θείας πάσης ποδέας ἑφψί-
λωσε. Alia lectio θείου παντὸς ἐπίπλου ἑφίλωσε. Ex
μἱ5 εοπ]ϊοίο τὸν ἐπὶ ποδέας esse vcl qui ecclesiz stra-
gulas vestes, sive muris sive altaribus ornandis, sub
$ua dispositione teneret, vel qui sanctas imagines.
fctis vestibus circumtegeret, vel denique, quod
certius autumo, límbos ponti(iciarum vestium ho-
horis gratia soleret € terra tollere, quod munus
apud nos magnatibus a servis puerisque honorariis
prxestatur, cui etiam exsequenjlo ofticium caudatarii
nomine pontifex summus et cardinales voluerunt
in Bomana curia institutum. Conjecturam appro-
bavit Antonius Cralis memoratus, ab altari tamen
et 1642 ecclesia ministerium ejus semovit, et per
GRETSERI ET 60ARI NOTA.
adhue πιο docuerunt viri, talaris cujuscunque 15 A
118.
CAPUT XIV.
De aliis quibusdam — offleiis ecclesiasticis α Citrio
enumeratis, deque illis que hodie apud. Gracos
usitata sunt,
In enumeratione officiorum ecclesiasticorum
non convenit Cilrius cum Codinuo, ut supra e. 6
monuimus. Causam addit, quia patriarche hie -
omnia arbitratu suo smutabaut depressosque in
altum eveliebaut οἱ evectos deprimebant οἱ nova
munia instituebant, prout buic vel illi. gratiticandi
veluntas ferebat, Prater officia à €odino cnume-
Tala sunt isec. : 'O ἐπὶ τῶν πατηχήἠσίων, cate-
chista, orphanotrophus, quatuor defensores, καὶ ó
περιοδευτὴς, circitor Donelidio, eorrectoribus visi-
tator. Quid si sit ille quem Tgpicum sancti Saba
nominat ἐξυπνιαστὴν seu. ἐξυπνίστην, excitatorem,
cujus erat in vigiliis et ἀγρυπνίαις circuire et
somnolentos excitare ? ;
Proter hos recenset. Citrius. theoros seu custodes,
et deputatos, de quibus capite superiore ; iteinque
camisatos. Sed addit hoe : Oóx εἰσὶν ὀφφίχιας.
ἀλλὰ διακονίαι περὶ τὸ ἅγιον βῆμµα. Quod. camisato-
rum siLofficium, his verhis doeet : Camisali feren-.
dis ad altare carbonibus et sacris lebetibus calefa-.
ciendis occupati sunt, wu. illic more solito aqua:
fervens. sacris calicibus — tempesiive — infundotur..
Solent enim Greci, ut videre estin liturgia &..
Chrysostomi et in Theoria rerum ecclesiasticarum
Germani et in Expositione liturgi Cabasibe, €a-
vias tantum locaque g»essibus difficilia 1nonuit C lici 19. jam consecrato sub. ipsum communionis.
adhiberi consuetum. Goan.]
[Ἴσθι δὲ xal tovto. Τὸ συνοδικὸν χαὶ ἡ ἀνάγνω-
σ.ς ἆπασα, 6 χαρτοφύλαξ ἀναγινώσχει αὑτά. El δὲ
οὖκ ἔστι χαρτοφύλαξ, οἷος πρωτεύει τῶν ἀξιωμά-
των.
Καὶ διερμηνευσόµεθᾳ xal τὰ µήνεα τῶν κληρικῶνο
Ἡ πρώτη πεντὰς τὰ διπλᾶ, ἡ δευτέρα πεντὰς ἓν
καὶ μου, 1) τρίτη πεντὰς Ev χαὶ τέταρτον. "Apys-
ται οὖν χαὶ ὁ πρωτοπαπᾶς el; τὰ διπλᾶ τοῦ.
Αὕτη ἑστὶν ἡ διάταξις τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ἆχχλη-
σίας, Ένπερ ἑνομοθέτησαν οἱ ἁγιώτατοι πατριάρ-
χα: καὶ οἱ οἰκουμένικοὶ Πατέρες παρὰ τῶν ἁγίων
συνόδων, καὶ ἐνέθησαν αὐτῇ τῇ ἐχκλησίᾳ τοῦ ποιεῖν
οὗτιως ὡς ἔφημεν. Μ.]
Porrosicut in primo quinario Codinus ponit sex,
ita inboc ultimo collocat dun!axat quatuor. Ταῦτα τὰ
ὀφρφίχια τὰ ἐκχλησιαστικὰ, inquit Codinus, hec sunt
o|ficia ecclesiastica, Qux etiam in epist. Grycorum
ad Gregorium X papam ex parte commemorantur.
Mognus ΦΟΟΒΟΠΙΝΕ, protecdicus, logotheta, castrisius,
referendarius ; qui super judicia, qui super secreia,
qui auper sacrum et dona apostolica, qui primicerius
patriarehalium notariorum ; qui princeps ecclesia-
rum, quisuper petitiones, qui rememoralorii, qui
ostiarii, qui patriarchales notarii, qui protopapre
cum toto presbylerio archidiaconatus ecclesiastici,
e! qui domestici cum omnibus psalmistis et lecioribus.
Gregorius papa in epis. ad Gracos sacellarium
eJuit. 6815.
tempus infundere aquam calidissimam, quam a.
fervore vocant ζέσιν, οἱ ipsum vasculum iu quu:
adfertur ζέον, ut. quemadmodum ex latere Cbhri-.
sii in cruce pendentis utraque (eanguis et aquo )-
θερµότητος πεπληρωµένα profluxerunt, ita tempo-.
re communionis communicanteg et sanguinem 66
aquam, et quidem utraque calentia, percip:ani,
ὡς αὐτῇ τῇ ζωοπαρόχῳ πλευρᾷ davóvtov. De qua
consuetudine, quam rationi consentanea sit, uibil.
opus pluribus hic disquirere. lluic ergo aqux ca-
lefaciendz2 vacabant camiísati, ut οἱ carbonibus.
pro suflitu ferendis οἱ fuvendis; sic dicti a camisiis..
Junius vertit indwsia fol. 86. Nec est quod quis du-
bitet ramisia ltalis esse igdusia. Sed si ecclesiasti-.
ca vocabula ecclesiastico more intelligere et in-
terpretari velimus, necessario dicendum est, apud
Codinum per camisia intelligi 4d quod Germanice.
vocamus den Chorrock seu Chorhemá : nam de {6--
ctoribus agens Codinus ait eos starein medio tri.
clinio.cum vestibus et epirriptariis suis, habentes.
camisia ἑπάνω τῶν ἱματίων. Sic ο. 7 de mensa im-
peratoris Codinus : ingrediuntur ρεα[ίᾳ seu cantores
cum suis epirriptariis et. camisiis, hoc est mit den
Chorhemden; quz nullus ecclesiasticarum rerum
perstus vocal indusia. Vulgo vesies superpelliceze
dicuntur. Ab his ergo camisiis camisati nomen venit z-
quos forsan noiPinepte vocaveris linteatos.
Praeter hos sunt opud Citrium patriarchales.
domestici ; καὶ τοῦτο δὲ τὸ ὀφφίχιον τῶν ἀναγγω-
1:9 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 140
στῶν ἐστι. Funetio hujus est τὸ ἓν ταῖς προσόδοις Α pristit:e quasi remunerationem : Διὸ xol ὡς χρ/-
τοῦ πατριάρχου λέγειν el; πολλὰ ἔτη δέαποτα.
Qua acclamatione mirum quam Grzci delectati
fuerint. Hinc nihil crebrius apud illos quam illa
πολυχρονιάζειν, πολυχρόν.σµα, πολυχρόνιον.
Quod attinet ad Graecos recentiores, preter
multa ecclesiasticorum officiorum vetera noimina,
habent sua et. propria, «qua nec in Citrio nec in
Codino apparent ; qu: ex Turco-Grzeia colligi pos-
κουπί, ut est ὁ νομοφύλαξ τῆς μεγάλης ἐχχλησίας,
πρωτοσύγγελος τῆς μεγάλης ἐχκλησίας, ἑφημέριος
τῆς μεγάλης ἐχχλησίας, lampadarius magne ecclesie
(nam ὁ ἄρχων τῶν φώτων vidctur fuisse alias apud
Codinum), magnus logotheta magnas ecclesie, ὁ
μέγας ῥήτωρ. Meininit quidem Codinus rhetoria,
sed absque τοῦ μεγάλου additione.
CAPUT XY.
De officiis ecclesiasticis aule Cpolitanm, potissimum
de archidiacono.
Ex clericis aule nominatim exprimit cap. 17,
Codinus : 1) protopsalten, quei simul ait esse im-
peratorii cleri exarchuwn. 2) domesticum, quem ait
esse exarchum cleri August», eumdemque ali-
quando simul esse domesticum ecclesiz ; aliquando
vero ecclesiam 1645 proprium domesticum habere.
Erat autem domesticus unus ex psaltis 968 canto-
vibus, et a protopsalta proximus, sub se habens
alios psaltas seu cantores, quos veteri consuetudine,
inquit Codin. e. 17, nominant cractas, hoc. est, ut
Germani dicere solent, schrailing. 9) Protopapam, C
qui et ipse aliquando unis et idem erat in. ecclesia
et aula, aliquando diversus, ut dicit Codinus
ibid. 4) µαῖστωρα magistrum, qui et ipse cantor,c.
6. 5) Canonarchas. 6) Lampadarium, cujus erat
imperatori lampadem przferre. 7) Archidiaconum :
hunc enim non habebat ecclesia, sed aula, ut. dicit
Codinus ibid. De eodem multa cap. 8, 9, et alibi
passim ; ut οἱ de protopapa, lampadario et czteris
miuisteriis ecclesiasticis in aula.
Apud Citrium proponuntur multe quixstiones de
arcliidiscono : Τὸ ἀρχιδιαχονικὸν ὀφφίχιον ποῖας
ἑστὶ τάξεως xal ποίου βαθμοῦ, xai el προῖσταται τῶν
ὅλων διαχόνων ὧς ἀρχιδιάχονος. Respondet. Citrius
archidiaconicum officium non esse ἀρχοντικὸν, οὐδὲ
ἐκ φιλοτιµίας ἀρχιερατικῆς, ὥσπερ τὰ ἀρχοντίχια. p
* Bonefidius vertit: Non. est magistrale, neque. ex
liberalitate pontificali, ut magisterialia. Correctores
eorrexerunt : Archidiaconicum officium non est. ex
officialium. dignitatibus, nec tribuitur ez. liberalitate
pontificali, ut officialium dignitates. Prima versio
satis est magisterialis seu — magisiralis, secunda
patulo propius scopum tangit. Archonticia offieia
et ἀξιώματα apud Citrium sunt illa quz quis obti-
net διὰ τῶν ἀρχοντιχίων, hoc est per litteras et
codicillos τῶν ἀρχόντων, principum, sive ii essent
jmperatores sive patriarchz. Respondet ergo Ci-
trius archidiaconi officium non esse ejusmodi quod
per archonticia conferatur, seu ab imperatore seu
3 patriarcha, sed esse longi temporis et operz diu
νου xai Ιδίου τόπου δώρηµα 6 ἀρχιδιάκονος ἔχει xal
τὴν ὑπεροχὴν ἐπὶ πάντων τῶν διαχόνων, εἴτε ἄρχον-
τιχίνις ὁποιοισοῦν τετίµηνται εἴτε xol μὴ, Év τε τῷ
var), ἐν τῷ ἁγίῳ βήµατι, xal iv τῇ µεταλήψει τῶν
θείων μυστηρίων.
Qussitum quoque fuerat num patriarcha posset
per sola pittacia, el brevia, et mandato suo, przeferre
aliquos nullo oflicio insignitos illis qui priores fue-
rant, nuHo tamen ipsi etiam officio decorati. Re-
spondet Citrius hoc plane esse intolerandum, ut
przferantur aliqui prioribus per pittacia, eiiamsi,
qui preferantur, habeant officia ; $éd quemlibet in
loco et statione 608, quam tempore acquisivit,
relinquendum esse : Ἡ yip τάξις xol στάσις τῶν
διανόχων τῷ χρόνῳ ῥυθμίζεται χα) στηρίζεται, xa
ἔστιν ἁμετανίνητος, inquit Citrius ; qui et addit. οἱ
qui archonticiis seu brevibus hujusmodi honoratus
est, satis esse nt quando patriarcha seu pontifex
rem divinam facit, sit ipse primus ἐν τῇ εἰσόδῳ, in
ingressa ad altare, seu in itu el in perceptione
divinorum mysteriorum. [n cxteris quemvis suum
locum tenere debere ; et iniqunm esse uL ó προεισ-
οδεύσας, qui primas tenuit, seu ut vulgo loquimur,
qui precedentiam habuit, de loco suo deturbatus
alteri cedere cogatur. Ex quibus 165 recte intelle-
etis judicium facere licebit de interpretatione Bo-
nefl!ii οἱ eorrectorum cjus. Promotionum per
pittacíia meminit etiam Balsamon ad 17 canonem
apostolorum.
Quia vero in his officiis eéclesiasticis multa
occterunt composita ex vocabulis 397fj et. ἄρχων,
aliquid super his notare lubet, &nute ómnia illud
quod dupliciter cum afiis coalescant, primo qui-
dem initio vocis, ut ἀρχιςπίσχοπος, ἀρχιποίμην,
archidiaconus, archistratequs, archiduz, archiiri-
clinus, | archiatrus, — architectus, archipresbyter ;
secundo in fine vocis, ut patriurcha, ecclestarcha,
canonarcha, monarcha, toparcha, tetrárcha, ethnar-
cha, trierarcha. Inde etiam est ἔξαρχος, ἔπαρχος ct
id genus alia, tam in ecclesia quam extra usurpata ef
usitata.
lWeretici nostri temporis, ut alla, ita et ipsa
prisca vocabula sustulerunt, potissimum illa, quz
ex ἀρχή et ἄρχων compacta. Hinc archiepiscopi
noinen exterminant, ut et patriarche, archidiaconi
et id genus alia, tanquam superba, fastuosa et sim-
plicitati apostolice adversantia, quippe φις impe-
rium et potestatem in subditos denotenti, non primum
in aliqna functione seu ministerio, seu primum
ordine in aliquo ceu, absque tamen imperio et po-
testale in. ceteros. Ἠιπο ipsi gaudent. apostolicis
illis et, ut loquuntur, mo:lestissimis appellationibus
πρεσθυτέρων, ποιμένων, ἐπισκόπῶν, λειτουργῶν,
διακόνων, δούλων, Verum nomina hc esseretinenda
vbi hactenus viguerunt, et revocauda ubi exolete-
runt, fuse demonstrat Adriams Saravia Calvinista,
in libro quem de diversis gradibus ministrorum
evangclicorum evulgavit, c. 25, sic tamen ut bis
181
GRETSERI ET GOARI NOT;£.
sppellationibus nullum in alios imperium designetur, A consentaneum sit in purpureis pontificalibus vesti
sei sels ordinis dignitas et ut sic dicam, primitas
seu τὰ πρωτεῖα. Huic Calvinistze opposuit se Calvi-
nistarum antesignanus Deza proprio libro adver-
sus Saraviam publieato, ubi contendit .nomina
hasc prorsus non esse toleranda, sed cx ecclesiis
explo.lenda tanquam simplicitati apostolice pror-
sus rcpugnaulià. Mihi conflictus iste inter hos
duos Lapithas mire placet : nam in Saravia observo
berelicam arrogantiam, 408 cum omnia confude-
rit οἱ permiscuerit, nunc quaai penitentia ducere-
ας, honorifica illa patriarchz, archiepiscopi ,*archi-
diaconi et similia cognomenta ambit iisque deco-
rari gestit, ila lamen ut antiqua notione quasi exuta
novam) induant, nullamque potestatem et nullum
imperium siguificent. [n" Beza autem id pre coteris
animadvertendum puto,. quod non obscure suos
Calvinistas Auglos, et Lutberanos in Germania et
Suecia, perstringit, quia aliqui illorum sese archie-
piscopos et primates eL archidiaconos nominant, et
ita etiam nowinari etsalutari volunt, pulchrisque
&ub nominibus turpem hzresia celaut. GagTS.
166 CAPUT XVI.
De sacris vestibus ministrorum ecclesie.
Variis in locis sacrarum vestium ministrorum
ecclesie mentionem facit Codinus; ex quibus
nonnulle solis episcopis, alie etiam sacerdotibus
et diaconis competunt. Primas teneat στιχάριον,
lucidi vestitus angelorum imilamen, inquit Simeon
Thessalonicencis lib. De templo. Sipius enim in C
wesie (ulgenti, angelos apparuisse novimus, ut et
illum in. monwnento Salvatoris cooperium stola can-
dida. Preterea purum et ab omui inquinamento libe-
rum sacerdotaleu statum esse oporlere docet; propter
quam puritatem eiiam sacerdos. h«c gratia dignus
judicatur ; quod ipsum testatur, cum se induens hee
erba pronuntiat. « Exsultabit anima mea, in Domino,
quia indvil me vestimento salutis, » el qug sequun-
tur. Episcopi. autem. στιχάριον desuper descendeniia
habet flumina; est enim undulatum, el gratiam
docendi in ipso repraesentant, Nam εἰ iuter angelos
uon omnibus idem est ordo ei gradus, sed. ibi quoque
αἱ inferiorum magistri sunt. Vocautur autem. flu-
mina propler vocem Salvatoris in Evangelio dicen.
lis; « Qui credit in me, flumina de veutre ejus flue:it
aqua vive. » Hoc idem pullio episcopali notatur.
Flumina quidem habei propter ea. que diximus,
pocula vero pro typo. veleris εἰ nove gratie. Que
etiam fluminibus quasi ἱππαίαπί; quod ποπ aliud
sibi pult quam magistro sive doctori ex duobus Te-
siamentis ad docendum hauriendum esse. Erant
autem slicharia ncn solum candida, sed nonnulla
etiam purpurea, quz a sacerdotibus et diaconis
fota quadragesima gestari testatur Codinus c. 9,
excepto festo Annuntiationis, Palmarum ct niagno
Sabbato Pasche.
[nter czteras qu:xstiones quas Bulgarie archie-
piscopo Demetrio Chomatiano posuit Constantinus
Cabasilas archiepiscopus Dyrraclii, fuit ista, au
mentis, quemadmodum et in albis, in stlebário quidem
f'umina, in phzenolio autem cruces gestare, Respondet
Demetrius : Consuetudo Ecclesie purpurea pontifica-
lia indumenta simplicia vult esse et sine. predieto-
rum fluminum cruciumque — adjectione. Meursius
sticliarium interpretatur sticam *. mam Glossis Isi-
deii stica. est tunica. Sed nihil melius est quam
in his et jd genus aliis retinere Grzxa vocabula,
182.
quia nulla supp-:tunt Latina quz vim et. energiam .
Graecorum perfecte exprimant. Erant autem stiefta-
ria duplicia, nemps patriarchalia et episcopalla,
insignita figuris instar gamme littere D', ut. apud
Balsamonem legimug; cujusmodi vestes appelli-
bentur gammadia seu gammalia. Anaslasius in
B Leone Ill : Columnas argenieas οείο el gammadia
duo. Paulo post apud eumdem — scriptorem habes
gammadias chrysoclabas. Quod autem Meursius
existimat trigonia, qux suut in phamnoliis, esse
ipsam litteran T', id mathematicis Leidensibus
persuadeat, si potest ; nos certe tres angulos ox
littera T' extundero non. posauu ua.
2) Φελώνη seu φελόνη, imo etiaut φαινόλιον, φαινό-
λης, φελόνιον. 167 Penulam hie qui vertunt,
ii frustra sunt. Nulli penul:e inter vestes sacras
locus est, tametsi non ignoro quid de penula
spud S. Paulum epist. 1 ad. Timoth. 1v. nonnutit
puilosophentur. Qu:e vero ejus significatio ? Sacrum
φελώνιον, inquit Simeon Thessalonicensis, sublimio-
rem et superne collatam spiritus virtutem sub. qua-
dam e[figie monstrat, in primis saccum. quo. per
ludibrium Salvator indutus eet ; idcirco οἱ sacci fer-
mam habet ; nec enim in eo. sunt. que appellantur
pavixu seu manice. Φαινόλια patriarchica εἰ epi-
scopalia plena erant erucihus (unde ipsis polystaurii,
quasi dicas multicrscii, appellatio), et repraseu-
tant per totum orbem diffusam veneranda crucis
gloriam, utinquit Balsamon in dissertatione de
patriarcharum privilegiis. Forma: autem trianguli,
qu:e in iisdem phinoliis visuntur, declarant angu-
larem lapidem Christum Deu: nostrum, qui dis-
juncta conjunxit, ut inquit. idem Balsamon.
$) Epitrachelium. lleterodoxi ioterpretes ver-
D tunt collare seu collarium : sed id nimis profanum
videtur, Retinemus ergo nomen Graecum. Epüra-
chelium, inquit Simeon, e celo. descendentem spi--
ritus graliam menti subjicit. Ob hoc enim et. epi-
scopus εἰ sacerdos a capite. illud induens: « Βε-
nedictus Deus, inquit, qui effundit. gratiam. super
sacerdotes suos. » Unde eo quilibet sacerdos μάζα»,
quoliescungue sacrificat. Germanus in. sua theo-
ria rerum ecclesiasticarum : Dextram partem epitra-
chelii significat arundo ludibrii gratia dextere Chri-
sti data ; sinistram partem indical crucis in propriis
humeris gestatio. Epitrachelium, inquit Dalsamon,
significat lorum illud quo vita ad mortem tracta est.
Quod autem Meursius opinatur τὸ ἐπωμάδιον esse
τὸ ἐπιτραχήλιον, id difficile credítu erit illia qui
183
IN LIBRUM DE OFFICUS CP.
184
τὸ ἐπωμάδιον proprius ad ὠμοφόριον quam ad. ἔπι- A utuntur. inter sacrificandum; utet disconus οἱ
εραχήλιον accedere norunt,
4) Orarium. Disconus angelicum sortitus ordinem,
inquit Simeon, fert. in humeris quod ὠὡράριον no-
sninant, quod quasi alas habet, ut illorum spirituum,
qua prasiant, intelligentia celeritatem demonstret.
Quare εἰ Cherubim facies obvelantia imitaqs, ipse
quoque, dum cingitur, quodammodo wt rei divine
particeps εἰ administer. futures, operitur- In ipso
item orario Sanctus, Sanctus, Sanctus, scriptum est,
quo ministratorius. sanctorum. angelorum ordo εχ-
primitur. Gestabatur orarium in. sinistro humero.
48. Chrysostomus im Liturgia : Τὸ μὲν ὡράριον ἆσ-
πασάµενος ἐπιτίθησι τῷ ἀριστερῷ ὤμῳ. Figuram
diaconi orarium por!antis habes initio Gregorze a
subdiaconus inter ministrandum. Sudori abster-
gendo serviebat sudarium, quod αά tergendum su-
dorem in manu geslari mos. est; quod wsitnto no- |
mine fononem vocamms , inquit Aleuinus. Vide
Glossarium ad codicem Legum antiquarum.
5). 'Quoo^ptov liemerale dicas licebit, tametsi a
nostro buimerali vel. superhumerali prorsus diver-
sum. Proprium episcoporum gestamen, qued ex
lana confectum, inquit Simeon, in orbem humeros
ante et. retro. convestit, Hoc genus. indumenti sine
dubitafione α verbo carnem ex Virgine propter nos
susceptam hwinaneque nature assumplionem decla-
rat. Ideo enim ex lana quoque texitur. qxoniam er-
ratíicam ovem, hoc est naturam nostram, signat, et
Wolflo editi. Apage illos qui hoe oranum volunt p quoniam ipse quoque agnus. pro nobis occisus vocatus
esse ἐχμαγεῖον τοῦ προσώπου, sudarium sudori
abstergendo, xa! χειρόµακτρον, manibus ptrgandis
et abstergendis. Sint enim oraria profanis seripto-
ribus ea qus Arnobius vocat muccinia, hoc est
lintea minuta, quibus et mucus. narium et sudor
ex vultu manans abstergitur, prout copiose osten-
dit Casaubonus in notis ad Flavium Vopiscuim :
in ecelesia tamea orarium sacra etola erat, οἱ
nullo modo 4 diacono induenda vel ferenda ut
sudarii vicem subiret. Quis ergo ejus usus?
Non omnium vestium sacrarum nsus exqui-
rendus est: suílicit. omnes inventas et intro-
duetas esse ad ornatu 108 incruenti sscrillcii
seu liturgia, seu ut pos vocumus, misse. Usum
»lium οἱ habere cupis, en tibi hunc ex Matthaeo
Biastare in Synopsi conciliorum, Tot; διακόνοις δέ-
ὄντιι καὶ µόνοις τῷ λαϊῷ τῶν ὤμων τοῦτο περιτιθέ-
ναι ' ἐχλήθη δὲ ὡράριον ἐκ τοῦ ὡρῶ τὸ φυλάσσω καὶ
ἐπιτηρῷ * οἱ γὰρ ἑξαρτῶντες τοῦτο διάχονοι, τοῖς
ἱερουργοῦσι καριστάµενιι xal τὰς τῆς ἱερῦ. ετλετῆς
ἑ τιτηροῦντες εὐχὰς, τῷ ὠραρίῳ τοῖς àv τῷ ἅμόωνι
σηµαίνουσι διαχόνοις τὸν καιρὸν τῆς ὀφειλούσης }Υ:-
νεσθαι ἐχρωνήσεως τῶν τε χα-ηχουµένων καὶ τῶν
π.στῶν. Ürario significant, quandonam tempus sit
separandi vece publica catechumenos a — fidelibus.
Lecto enim Evangelio diaconus exclamabat ; Exeant,
qui non communicant. Quo catechumeni exire Jube-
bautür, fidelibus remanentibus. Hunc Blastarze
l^cum Casaubonus profecto perquam Calviiíase
explicat lig vertis : Diaconus, qui orarium gesta-
bat, eum qui in ambone sacram Scripturam legebat,
admonebat, quando vel ad fideles ve! ad infideles de-
beret orationem flectere. Glossa xc Calviniani spi-
ritus es, litirg/z* sacrze ritus et ceremonias igno-
rantis. Quodsi quis vocabulum orarii nimium ur-
gens. linteum tergendo ori significare contendat,
ro quod ab ore formari videatur, is eadem solertia
dicere poterit verbum oro idem esse, quod edo, co
quod ab ore deducatur, sicut οἱ adoro. Alcuinus,
De divinis officiis, c. 29, enumerans sacra ecclesi
vestimenta, orarium, id est stola, dicitur eo quod
oratoribus, hoc es! predicatoribus, concedatur. Etsi
non his tantum, sed et sacerdotibus, qui stola
est. Ipsa. item verba qua humeris eo tegendis pro-
fert, sententie mic suffragantur ; ait enim : « Sublata
in humeros, Ghriste, natura que erraverat, assumptus
Deo et Patri illáàm obtulisti. »
6) Mandyas proprium episcoporum vestimentum;
de quojam spe supra c. 15 ; et |. nt, com. e. 14 ad
pag. 105. Scribitur etiam μανδύον et μανδύπ.
7) Epigonatium, s«pergenuale, quod victoriam
adversus moriem (verba sunt Simeonis) nostregnue
naturg im rortalitatem et eires Salvatoris contra ma-
ligni demonis tyrannidem robustigsimas ostendit.
Quamobrem et rhomphere simile est, et unmbis alli-
gatur, ubi hominis 169 robur situm. predicant.
Hoc ipsum verba que in cinctu adhibentur confir-
mant, « Accingere rhompliea tua supogfemur tuum,
potentissime. »
8) Ἐπιμανίχιον. Idem Simeon: Τά ἐπιμανίχια
actionis divine omnia e(ficientis significan:ia sunt,
et Jesum suis manibus sacrificium corporis et sangui -
nis sui per se obtulisse; cul conveniunt. qua. iis. iu-
duendis recitantur : «Dextera tua, Domine, glorificata
est iu virtnte ; » ef «Manus tug fecerunt me οἱ plas-
maverunt me.» Quin etiam vincula manuum Salvato-
ris, in quibus ad Pilatum deductus est, quidam per
ἐπιμανίχ.ια expressa volunt,
9) Sarcus; de quo jam alibi (supra n. $ et
Codin. p. 15). Quarebat Cibasilas Dyrrachiensis ex
Demetrio Chomatiano, an fas esset purpureum
p saccum facere et. gestare, Respondit Demetrios :
Saccum purpureum nequaquam novit Ecclesia, quan-
doquidem sacens in tribus. «wntaxat. anni. celebribus
Dominicis [estia suum usum pra bet, nimirum πια-
gno Paschatis Dominico, Pentecoste et. Natali Christi.
Hoc igitur satis plenam fidem facit, saccus ut. sit
purpureus necesse non esse, cum etiam sint [uctus in-
signe purpurea hujusmodi vestimenta: in solis enim
jejunii dicbus et. morluorum | memorils. usurpatur.
10) Mitra. seu infula non utuntur episcopi. Greci
in sacrificio, sed aperto capile totam liturgiam perfi-
ciunt. Aperto capite, inquit Simeon, episcopi et
sacerdotes Orientis omnes, excepto Alexandrino pa -
triarcha, sacrís (unguntur, non ob. humilitatem «li-
quam, sed ob causam. altiorem. εἰ longe diviniorem
185
GRETSERI ΕΤ GOARI NOTA.
116
videlicet, quam divinus Paulus ponit ac. docet, Chri- A *'amen nemo alius lori nomen hoc signifleatu usur.
stum caput nominans, nos autem. membra ipsius, et
oportere nos Christum caput nostrum honorantes ca-
pul inter orandum mudatum habere, Nec ob hoc tontum,
sed. quia eliam nudo capite, qui consecratur, consecra-
tionem accipit, atque ita quemadmodum cum ordina-
Inr, precibus et sacris operari debet. Et hierarcha po-
lissimum, quoniam et dum consecratur, a Deo tradi:a
eloquia s?ve sacrum Evangelium supra cnput habet ἵπ
sacrificio divinissimo peragendo velato capite conspici
non debet. Objiciat fortasse quispiam hinc sequi,
Alezandrinnm episcopum et alios. quamplurimos ez
veteri traditione tecto capite sacris operantes non rite
ac sancte (acere. 18tuc non dico. Nam illi antiqua nixi
traditione, quc magis legi antique respondet, ita [α-
c unt, quando et legis sacerdos cidarim, quam et mi-
tram vocabant, in capite gerebat ; quo eodem nomi-
pe hierarche eas gestantes appellare consueverunt. Àc
feri potest ut eo capilis tegumento aut. spineam Ὀο
mini coronam aut sudarium, quod fuit super caput
ejus, in. mentem nobia revocent. H:ec ille. Si Graci
non pareerent suo. Alexandrino, procul dubio, ut
alia multa adiaphora, sic ct morem istum tecto
eapite litandi precise 9ο simpliciter repudiarent
damnarentque : illud enlm schismaiisingenium cst,
ut prseter id quod sibi placet, vix quidquam aliud
placeat. Vocatur infula prewsulis Alexandrini a
scriptoribus phrygiwm, quod S. Cyrillo concessum
fuit, quando in concilio Ephesino Ceelestini papse
pet. Sunt qui suspicentur. Balsamonem respexi-se
ad laurum sen lauream, usitatissimum olim coron:
genus: ος lauro enim facilem esse transitum ín
lorum. Utcunque sit, de sensu an lapsu Balsamonis
satis constat, Illud. ejusdem ecieti in Latina ver-
sione, sictf noster senatus. calceamentis utitur. cum
wdenibus, id. est candido linteamine | illustratis, sic
tfantur et clerici, ut. recte aecipias, ipse textus
Latinus facit, dum illud cm tdonibus explicat
cum candido linteamine, retento, deflexo tamen
nonnihil] Greco vocabulo, 60óvy, sea ὁθόνιον, quod
est linteum, Eodem edicto vocatur coroua sacerdo-
talis, qua Sylvester in. capite insignitus erat, πα-
παλήθρα.
Lubet hie referre qnod adnotavit Sirmondus
noster ad epist. 5, 1. v1 Epistolarum Sidonti : Tonsu-
ra ctericalis ita olim fiebat ut circulus tantummodo
capillorum emineret, instar corone. Sie enim de-
scribit Gregorius Turon. de Nicetio Trceirorum epi-
scopo : S. Nicetius, inquil, ab ortt suo. clericus est
designatus ; nam eum partu. [nisset. effusus, omne :
caput ejus, ut est consme(udo puerormm, α capillis
nudum quidem cernebatur, in circhituvero mediorum
capillorum ordo apparuit, ut putares ab iisdem coro"
nam clerici [uisse siqnatam. Hodie apud nos antiquam
corone formam soli fere monachi retinent, et. pueri
tocales symphoniaci. Nam brevis ille orbis in vertice,
quo cleri pars magna utitur, insolens olim atque
Romani viearios erat. A Cyrillo ad successores (C inusi:otus in. Ecclesia fuit, ut docet. canon. 30 con-
quoque phrygium seu mitra ven't; dieebaturque 170
hzc tiara párygium, quo! Phrygio opere constaret.
Phrygii mentio fit in. diplomate Constantinianse
donationis, ubi ita Constantinus : Deinde diadema,
videlicel coronam capilis nostri, simulque phrygiuw,
mec non superhumerale, videlicet lorum quod impe-
ziele circumdare assolet collum, verum etiam et cha-
mydem purpuream atque (unicam coccineam et om-
nia imperialia indumenta, eic. Qua totidem ver-
bis leguntur quoque apud Leonem IX pontificem
jn epist contra Michaelem Cpolitauum et Leonem
Achridenum. Balsamon in. Greca versione hujus
edicti abique per forum intelligit mitram seu tiaram
sive phrygium, ut etin meleta de patriarcharum
cilii & Toletani. Hzc ille.
Disimus Grecos non celebrare operto eapite,
excepto patriarcha Alexandrino et paucilis aliis, cum
Ecclesiae Latius episcopi tiara scu infula caput
tecti potissiinain liturgi:e partem peragere soleant. ΄
Sed quid Alcuino contrarium affirmanti de divinis
officiis c. 58, respondebimus ? Audi ejus verba;
Hujusmodi vestis (cidaris) mon. habetur in. Romana
Ecclesia vel in nostris regionibus : non enim moris
est ut pileati divina mysteria celebrent ; apud Grecos
autem hoc dicitur, qui pileos, hoc est cuphias (scupbhias),
gestant in cayite, dum assístun altaribus. Λη diceius
teinpore Alcuini viguisse alium morem quam poste-
rioribus s:eculis, Grecis suam consuetudinem dese-
privilegiis ct in meleta De officio chartularii, cum Ὦ rentibus: Latinisque eau complecteutibus ? GagTs,
171 LIBER SECUNDUS.
CAPUT I.
De inscriptione hujus partis ; de despota deque. se-
bastocratore.
Post indicem officiorum et officialium Magne»
Ecclesiae subjicit Codinus catalogum officiorum
et officialium aule Cpolitanse, et quidem longe
accuratiorem quam sit prior ille.
Circa inscriplionem ct titulum hujus partis mss,
codices non conveniunt : nam Bavarici ita babent:
. Tà ὀφφίχια τοῦ Ππαλλατίου. "Exc δὲ xal τὰς τάξεις
πὰς Υενοµένας ἓν ταῖς ἑορταῖς εἰς τὸ παλλάτιον, xal
πῶς τὸν βασιλέα στέφεσθαι δεῖ, xat περὶ πρυθλήσεω;
δεσπότὀυ καὶ πατριάρχου, xal ἐθῶν γινοµένων ἐν 56
παλλατίῳ. Officia palatii : ad hec. ritus et ordo. qui
servatur in. palatio, in festis, et quomodo oportead
imperatorem coronari ; de ínaugurationibus despota
———- —— -—— — —9 ———— —— -
187 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. | 184
et patriarcha, εἰ de. consuetudinibus palatii. Ko- A τοῦ ἀχολυάθου xal '(xaX om. Regii) µέχρι τέλους.
dem ferme modo codex Augustanus et apographum
inde sumptum,citante Junio. Tres alii libri plura
adhuc. ingerunt, judicem scilicet οἱ post indicem
scholium satis longum. Gars,
[3e monitum, ubi przfaremur, meminisse pre-
cor. lectorem, ο duobus iutegerrimis exemplari-
bus Regiis, quibuscum praesens opus contuli, neu-
trum. caput de officiis Ecclesiae CP. continere ;
atque ita tanquam a primo, ab hocce de nominibus
officialium palatii utrumque ordiri. Advertet exinde
non eumdem in editis a Gretsero ac in Regiis esse
capitum totius operis ordinem: quin imo in eo qui
numero 1149 inscribitur, quodque e duobus
primum (A) ubique nuncupo, diversam omnino
distribuendi libri dispositionem servatam, eidem
quippe in duodecim tantum sectiones singulis suis
titulis illustratas partito, cuncti simul in ipso limi-
ne collecti preeponvutur. Goan.]
IHl'vat τοῦ βιδ.ΐου.
Περὶ τῆς τάτεως τῶν ἀξιωμάτων καὶ ὀφφικίων
τοῦ παλατίου fivot τῆς συγχλήἠτου. (καὶ τῶν ὀφφι-
κίων, omissis τοῦ — αυγχλήτου, À.)
Περὶ τῶν φορεµάτων ἑχάστου τῶν ὀξιυμάτων,
(τῶν τε ἀξιωμάτων xat ὀφφιχίων Α.)
Περὶ τῆς ὑπηρεσίας ἑκάστου τῶν ὀφφικίων.
172 Περὶ τῆς τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν τάξεως
χαὶ τῶν xaz' αὐτὰς τελουµένων ἐθίμων, (addit A :
iv aq διαλαμθάνεται xal περὶ τοῦ μεγάλου δοµεστ[-
xou ὑπηρεσίας τοῦ τε πιχέρνη, τοῦ δοµεστίκου τῆς
τραπέφης xal τοῦ ἐπὶ τραπέζης.)
Περὶ διαφόρων ἑορτῶν, (περὶ ἑτέρων διαφόρων
ἑορτῶν, ἓν aT; ἀπέρχεταν ὁ βααιλεὺς, εἰ ἑνδνμῶν τῇ
Κωνσταντινουπόλει εὑρίσχεται. A)
Περὶ τῆς ἓν φωσσάτῳ ἤτοι στρατῷ ὑπηρεσίας. (ἐν
τῷ φωσσάτῳ τοῦ μεγάλου δοµεστίχου ὑπηρεσίας τοῦ
τε μεγάλου δρουγγαρἰου τῆς βίγλης, τοῦ ἐπὶ τοῦ
στρατεῦ καὶ τοῦ μεγάλου ἀδνουμιαστοῦ. À)
Περὶ στεφηφορίας βασιλέως.
Περὶ προβλήσεως δεσπότου.
Περὶ προθλήσεως σεθαατοχράτορος καὶ Καΐσαρο;ς.
Περὶ προθλήσεως πατριαρχῶν καὶ ἀρχιεπισχόπων.
Περὶ πενθίµων βασιλικῶν φορεµάτων.
Περὶ μελλούσης δεσποίνης Ὑινομένης. (καὶ περὶ
μελλονύμφης δεσποίνηςι omisso γινοµένης, Α)
Ἱστέον ὅτι τὰ χρυσοκόχχινα σχιάδια φοροῦσιν οἱ
ἀπὸ τοῦ πανυπερσεθάστου μέχριτοῦ μεγάλου στρα-
τοπεδάρχου, τὰ δὲ συρματέῖνα (συρματηρὰ Regii)
οἱ ἀπὸ τοῦ μεγάλου πριμμικηρἰου µέχρι τοῦ (παραχ.
τῆς σφ.] χουροπαλάτου Regii) παρακοιμωμένου τῆς
σφενδόνης, τὰ δὲ κλαπωτὰ ol ἀπὺ τοῦ πρωτοβεστια-
ρίου (πρωτοδεστιαρίτου Regii) µέχρι τέλους. 6 γὰρ
λογοθέτης τῶν ἀγελῶν, εἰ καὶ μεταξὺ τοῦ τῆς σφεν-
δόνης καὶ τοῦ αρωτοθδεστιαρίου εὑρίσκεται, ἀλλ'
οὖν µήτε συρματέῖνον uite χλαπωτὸν σχιάδιον φέ-
it, ἀλλὰ διὰ βλατίου ἀσπρὸν μετὰ µαργελίων (ὁ γὰρ
— µαργελίων om. Regil.)Tà δὲ σχαράνικα (φορδῦ-
ew addunt Regii) οἱ ἀπ᾿ ἀρχῆς µέχρι τοῦ λογοθέτου
τῶν ἀγελῶν, τὰ δὲ χύχχινα o! {οἱ om. Grets.) àn)
Sed hase ipso Codino capitibus tertio et. quarto
dilucidiora evadent, tametsi non satis cum indice
congrtere videatur.
[Alium olliciorum Palatinorum indicem Medonius
edidit, οἱ ante Medonium Leunclavius Jur. Graco-
Row. I, p. 484 ; is infra positus est.
Τὰ ὀρφίχια τοῦ παλατίου,
Ὁ δεσπότης, ὁ σεθχατοχράτωρ, ὁ Καΐσαρ, ὃ πα-
νυπερσέδαστος, ὁ πρωτοβεστιάριο:, ὁ μέγας δοὺξ,
ἆ μέγας δοµέστικος, ὁ πρωτοστρατάρχης, ὁ ^ μέγας
λογοθέτης, ὁ μέγας στρατοπεδάρχης, ὁ μέγας πριµ-
µιχήριος, ὁ μέγας χοντοσταῦλος, ὁ ἐπὶ τοῦ χανινλείου,
ὁ πρωτοσέδαστος, ὁ ἐπιχέρνης, -ὁ παρανλιμώμενος
τῆς μεγάλης σφενδόνης, ὁ πκρακοιμώμενος τοῦ
κοιτύνος, ὁ μέγας βαῖουλος, ὁ χουροπαλάτης, ὁ
πρωτοδεστιαρίτης, 6 1743 δοµέστικος τῆς βατιλι-
χῆς τραπέζης, ὁ ἐπὶ τῆς τραπέζης, ὁ λογοθέτης τοῦ
γενιχοῦ, ὁ μέγας παπιὰς, ὁ ἔπαρχος, ὁ μέγας δρουγ-
Υάριος τῆς βίέγλης, ὁ μέγας ἑταιριάρχης, ὁ λογοθέ-
της τοῦ δρόμου, ὁ ὕπατος τῶν φιλοσόφων, ὁ μέγας
χαρτουλάριος, ὁ μυστιχὸς, ὁ πρωτασηχρῆτις, ὁ ἐπὶ
τοῦ 9102150, ὁ μέγας δρουγγάριος τοῦ στόλου, ὁ δο-
µέστικης τῶν σχολῶ», ὁ πριμμικήριος τῆς αὐλῆς, ὃ
'πρωτοσπαθάριος, ὁ µέγὰς ἄρχων, ὁ sávac τῆς αὐ-
λῆς, ὁ μέγας τζαρύσιος, ὁ πραίτωρ τοῦ δἠµου, ὁ
λογοθέτης τῶν οἰχειαχῶν, ὁ µέγας λογαριαστὴς, ὁ
ἐπὶ τῶν δεῄσεων, ὃ ἀρχιδιάχονος, 6 σχουτίριος, ὁ
πρωτοκύνηγος, ὁ ἁμηράλης, 6. ἀκτονυάριος, ὁ μέγας
C ἀδνουμιαστῆς, ὁ χο:αἰστωρ, ὁ λογοθέτης τοῦ στρα-
τιωτιχοῦ, ὁ πρωτοϊεράχιος, ὁ κριτὴς τοῦ βήλου, ὁ
μέγας διερµηνευτής, 6 λο(οθέτης τῶν ἀγελῶν, ὁ δι-
(καιοφύλαξ, ὁ ἀχόλονθος, ὁ ὀρφανοτρόφος, ὁ πρωτο-
νοτάριος, ὁ xpithz τοῦ φωσσάτου, ὅ διµέστικυς εῶν
τειχέων, ὁ πρωταλογάτωρ, ὁ βεστιαβίου, ὁ στρα-
τοπεδάρχης τῶν µοναχαδάλων, ὁ σερατοπεδάρχης
τῶν µουρτάτων, ὁ στρατοπεδάρχης τῶν ἑζακκόνων,
ὁ στρατοπεδάρχης τῶν τζαγγρατόρων, ὁ ἐπὶ τῶν
ἀναμνήσεων. ὁ προχαθήµενος τοῦ κοιτῶνος, ὁ προ-
καθήµενος τοῦ βεστιαρίου, 6 δοµέστικος τῶν θεµά-
των, ὁ πρωτοχόµης, ὁ δοµέστιχος τῶν ἀνατολικῶν
θεμάτων, ὁ δοµέστιχος τῶν ὄντικῶν θεμάτων, ὁ
προκαθήµενος τοῦ μεγάλου παλατίου, ὁ προκαθήµιε-
vos τῶν Βλαχερνῶν, ὁ Aoyapias the τῇ: αὐλῆς, ὁ µί-
D γας διοικητὴς, ὁ νομοφύλαξ, 6 βεστιαρίτης, ὁ ἑται-
Ριάρχης, 6 ἄρχων τῶν ἀλλαγίων, 6 μέγας μυρταῖτης,
ὁ χριτῆς τοῦ σεχρέτου, οἱ ῥαθδοῦχοι, 6 χαδαλλάριος,
: 6 σεθαστὺς, ὁ προκαθήµενος κάστρου, ὁ δρουγγάριος
στόλου, ὁ χόµη:.]
P. 6. Despota Junio dominus : sed ego Graecum
nomen et bic et alibi libenter retineo, presertim cum
despota etiam Latinorum usu et calamis tritus sit ;
neque Latina vox dominus vim Grecz illius despota
assequitur. Despote inaugurationem habes c. 18 ;
nec probo quod Glossarium affirmat, despote no-
mine vocatos fuisse filios, fratres, generos imperato-
vés, sebastocratoras, Cesares et. patriarchas. Nullus
hocnomine appel'atur, nisi despote honore certísque
ornamentis insiguitus essct, sicut etiam nullus se-
189
GHRETSERn! ET GOARI ΝΟΤΗ,
100
bastocratori$ aut Casaris nomen obtinebat, nisi per Α Theodoro nati. Eo tamen titulo jam Michael alius
jnaugurationem hanc dignitatem consecutus fuisset.
J.oquor autem. de posterioribus sequioris Grieciie
temporibus, quz nobis Códinus reprzseutat; tant-
etsi extra Cpolim transiit etiam sine inauguratione
a: alios. Hine princeps Servi» vocabatur despota
Servix ; pro quo annales Latini se:epe despotus. Apud
Gregoram, lih. in, et ιοί et Epiri despota. De-
spola Serviat etiam crales, hoc est rez audiebat ; et
uxor ejus non tantum despana, sed el cralena seu
cralitza : 17/4 nam ut est in Pandecte Turcico e. 54,
Uugaris, Bulgoeris, Serviis kírol aut coutractius
kral rex est. et cralna regina ; quie Polonis Κγοί
et krolna. Nec dubium videtur illud kiral exstitisse
ex Graco xópvx.
Proximus erat despota ab imperatore ; quocirca B
in syllabo dignitatum primum locum obtinet, Mi-
chael tamen Palxologus despotatu majorem hono-
rem, tametsi anonymum, excogitavit ; cujus vesti-
gia Cantacuz^nus sibi sequenda duxit, ita de se 11,
5. scribens : Mattheum seniorem fi'ium nulla nomi-
natim dignita:e cohonestat, honore tqmen supra. de-
spotas ejferi, neinpe ut essel. imperatori. proximus;
quem honorem primus Paleologorum imperator Mi-
chae! prepler filium Constantinum Porphyrogenitum
invenit ; videbaturque ea dignitas despotarum digni-
tati antecellere, GngTS.
[P. 6. Δεσπότης. Imperii collega, utet senior
ifhperator, dictus quondam Augustus ; imperii vero
designatus successor, vel ah imperatore primus,
ad Alezii Comneni qui tyrannidem .circa Christi
snnum 1117 invasit, nuncupabatur Cesar. Alexius
Nicephoro M-lisseno nomen ac dignitatem Cxsaris
jam adepto fratrem Isaacium praferre meditatus,
sebastocratoris nomen, quo supra Casarem proxi-
mus ab imperatore cohonestaretur, adinvenit; ac tan-
dem Alexius alter Angclus imperio potitusex Alexio
Theodoroque generis alterum creata recentius despo-
tatus. dignitate, sebastocratori Caesarique superio-
rem, sibi secundum, auctore Phranze 1, 4, effecit.
Exin celebre despote in curía CP. nomen, urbeque a
Latinis occupata et nondum a Grxcis recepta Joannes
Ducas Micliaelem Thessalum fillumque Nicephorum
τῷ δεσποτιχῷ ἀξιώματι despotdtus hónoré legitur ex-
4
tulisse apud Gregoram, n, 12. Sub Joauné Lascari, D
memorati Joannis nepote, cum imperii administran-
di curam in ae suscepisset Michael Paleologus, ac
ad ipsum imperii solium, quod solus hzrede pulso
teneret, omni arte totisque viribus contenderet. 'OX-
yas παχρῆλθον ἡμέραι, scribit prazsfatus Nicephorus,
m, 10, xai δεύτερον συγκροτοῦσι βουλευτήριον οἱ
αὐτοῦ σπουδασταὶ, ob δέον εἶναι φάσχοντες τὸν {τὰ
βασ.λιχὰ xul χοινὰ διοικοῦντα πράγµατα xol mps- ᾿
σθείας πολλῶν ἀναδεδεγμένον ἐθνῶν μὴ καὶ τῆς βᾳ-
σιλείας ἔγγιστα ἔχειν καὶ τὸ ἀξίωμα, τιμῆς ἕνεχα
τοῦ τῶν ᾿Ῥωμαίων γένους καὶ ἅμα βεθαιώσεως τῶν
μεταξὺ γινοµένων. χΧαταστάσεων. Taov ρα καὶ τὸ
τοῦ δεσπότου ἀξίωμα δέχεται παρά τε τοῦ πατριΑρ-
yov*kal τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως, Joannis nimirum
Theodori gener gaudebat. Quo constet, ut in. inve-
niendis subtiles, ita et in. geminandis dignitatibus
Graecos fuisse liberales. Lubens tamen fateor. Mi-
chaelem hunc non eo nomine despotam vocatum,
ut imperium h:zres adipisceretur, sed ut Atoli:e
et Epiri princeps audiret, quo quidam alii dicti sunt
Servize despotz, hoc est reguli : quo. etiam sensu
Chaganus Turcarum dux ὁ μέγας δεσπότης ἑπτὰ ye-
νῶν ct χύριος χλιµάτων τῆς οἱχουμένης ἑπτά legitur
apud Theophylactum Simocattam |. vi. De rebua
Mauricii ; nec non Desilas τῶν Μυσῶν δεσπότης
apud Cantacuzenum, 1, 55. Goan.]
P. 7. Sequitur σεδαστοχράτωρ, novum inventum
et commentum Alexii Comneni, de quo filia ejus
Anna Alexiad. im : Νέον ὀνοματοποιῇσας ἀπό τε τοῦ
σεθαστοῦ καὶ αὐτοχράτορος τἁδελφῷ ἔθηχε. Eadem
Zonaras in Alexio Comneno. At Glossarium con-
tendit nomen hioc longe fuisse antiquids Alexio
Comneno, quippe principibus Thessaliz a Constan-
tino Μαρια concessum. Jtaque novum 175 fuisse,
sed in palatio, non extra. Et probot hoc ex Ἱ. νι!
Nicephori Gregor: ; apud quem tamen nihil hujus
invenio. Verha ejus dabo: 'O &E Ρωσικὸς τήν τε
στάσιν χαὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης παρὰ
τοῦ μεγάλου χεχλήρωται Κωνσταντίνου, ὁ δὲ Πελο-
ποννηοιαλὺς 4b τοῦ πρίγκιπος, ὁ δὲ τή: ᾿Αττινῆς τς
xal τῶν ᾿Αθήνῶν ἀρχηγὸς τὸ τοῦ μεγάλου δουχὸς, ὁ
δὲ τῆς Βοιωτίας xal τῶν Θηθῶν τὸ τοῦ μεγάλου
πριμμιχήρίου, ὁ δὲ τῆς μεγάλής νήσου Σικελίας τὸ
τοῦ ῥηγὸς, xal ἄλλοι ἄλλα, Nec alio loco, quem ad-
ducit Glossarium, id affirmat Gtegoras, sed tantum
dici*, in postremo Thessalia principe, qui erat Joan-
wes Ducas, defecisse majorum successionem et. se-
bastocratorum principstum, qui db Alexio Comneno
talis esse potefat : tit enirh nomen despotr transiit
ad alios principes, ita etiam nomen sehastocra!oris
ex anla ad principes Thessalie mannasse videtur.
Adde quo Knnà dicit Àléxiuih novum nomen com-
posuisse ἐκ τοῦ δεδαστοῦ xal τοῦ αὐτηνράτορας.
Quomodo ipse primus hxc duo iu unum conffavit,
$i uonien lioc d Constantini Magni zvo descendit ?
Zonaras xaw*5v ὄνομα votat. Quomodo xatvóv, sia
Constantino Magno ? [dem ex ipso Codino satis ma-
nifestum est. An nomen stperinténdentis ideo novum
: esset, licet Glessarii auctor schalf:e Leidensis super-
intendens salutaretüt ? Trarislátio quidem ad hune
hominem nova esset, sed vox ipsa novà non esset
utpoté jam pridem in novalorum circulis decanta-
tissima, Etiam antecessores Álexii boc morbo labo-
rárunt, et in primis Leo Philosophus, qui teste Zo-
uara Zautzewi. Stylianum non iantum designavil
magisttum et dromi logothetám, sed et:novo excogi-
tato nomien βασιλεοπάτορα nominari voluit. GaEts,
[Σεθαστοκράτωρ. DignitMis ejus instituenda
causam refert Anna Comnena institutoris filia Ale
xiados, Ἰ. 111, Joannes Alexii lius concessos patruo
honores servavit, utin ejus vita narrat Nicetas.
Joanncs idem Μαμπείειη quataer filiorum vltimum
19]
IN LIBRUM DK OFFICIIS CP.
192
' σεθαστοκρατοριχαῖς ὑπεξηρεν τιμαῖς. Joannis fllius Α πόλεως, οὐ µόνον τοῖς τοῦ Καΐσαρης.παρασήμοις
Manuel patre imortuo vocatusad sceptrum Isaacium
patrnum etiam sebastocratorem vocatum, missis
1n urbem amicis, ne tum sanguinis jure *um ob
dignitatem imperatorie proximam moliretur res
novas, compesenit. Nicetasidem in M:znuele, |. 1:
Mf, πως περὶ τοῦ τῶν ὅλων αὖτλς εἶναι xóptoz 5us-
μιλληθῇ ἅτε ἀπὸ γενέσεως εἰς τὴν διαδοχην τῆς Ba-
σιλείας καλούμενος. Ut potestate et iasignibus, ita
(usque ad Jespotam creatum) sanguine conjunctus
fuit imperatori sebastocrator. lsaacius Angclus,
anno 1184 i imperium sortitus, fratrem Alexium regni
$Uccessorem, ac patruum quoque Joannem ducem,
sebastocratores declaravit ; Alexius hic lsaacinm
filie maritum priorem pari titulo insignivit. Plures
insuper eo nomine simulornatos refert memoratus
Nicetas, ex quo hzc deprompta, qui et. prefaus
tertium addit, Alexium nempe alterum Mauuelis
nothum, Annalium Isaacii, l. i. GoanR ]
Observa Juniwum verba illa p. 7 ; Πρῶτος κατὰ
τὸν χρόνον vertere et facile primus per illud tempus.
Juepte, Natu majorem verte, vel Anna Coroneria
1. m fudice, quz de 1saaco fratre Alexii Comneni,
πρῶτον τῶν ἁδελφῶν κατὰ χρόνον ὄντα ἰχρῆν τιµη:
Orvat ἀξιώματι.
176 CAPUT Il.
Casar, megnus domesticus, panhypersebastus, pro-
tovestiarius et plures hujus. generis.
P. 7. Cesar olim proximus ab imperatore, nunc in
χοσμούμµενον, ἀλλὰ πρὸς τούτοι; xal aseqgávtp πολυ-
τελεῖ καὶ μικροῦ béo λέγειν βασιλικῷ. "O δὴ καὶ γέ-
qovt. Προσετετάχει δ' ἐπὶ τούτοις 6 βασιλευς διὰ
μνέμης τὸ τοῦ Καΐσαρος ὄνομα ἄγεσθαι ὁμοῦ τοῖς
τῶν βασιλέων ἐν τοῖς ὑμνπητηρίοις καὶ εὐφῆμοις
ἅπασι, πανταχῆ τῆς τῶν 'Ῥωμαίων ἐπιχρατείας ἄχ-
θις ἐν αυτοῦ. Καὶ τὰ μὲν τοῦ Καίσαρος εὐτυχ]-
p.252 τοιαῦτα. Goan.]
1b. Magnus domesticus hic ordine tertius est.
Grxcis domesticus nihil aliud est quam προηγού-
µενος xai ἐπιστάτης, et in ecclesiasticis domesticus
appellatur ἀρχῳδὺς xa ἀπιστάτης μελῳξιῶν τε καὶ
μελῳδῶν, ut est apud Citrium in ftespousis ; de
quo jam lib. 1, ο. 2. Ut autem. domestici nomen
senantius esset, vocula μέγας appingenda fuit.
Qux duo Latini interdum conjungunt, ut Tyrius,
De bello sacro. n, 5 : Cum esset in imperiali pula-
tio plurimum honoratus, et megadomestici dignitate,
quem nos majorem seneschalium nominare consueti -
mus, fungeretur, ab imperatore. secundus. line
δοµεστικάτον dignit:g scu officium — domestici.
Anna Comnena, l. vii : Καὶ τὸ δοµεστιχάτον aivou-
µενος τῆς ᾽Ανατολῆς οὐχ ἔτυχε τῆς αἰτῄσεως. Utitur
eadem vocula Turonensis, it, 8: Gaudentius pa-
ter Seythim provincie primoris loci, α domes-
ticatu exorsus militiam, ad magisterii equitum
culmen provectus est. Vcrum tam péya; domesti-
cus quam alii domestici szpius adhuc nobis 8:e
boc censu spud Curopalatam tertius, qui fersan ϱ spectandos exlibebunt, GaETS.
paulo post major vel minor erit, prout Favonius ex
palatio Cpolitano aspiraverit ; cujus inauguratio«
nem habes infra c, 19. Gars.
[Ab imperio potiundo, cujus spe pristinis sarculis
fovebatur, Cesarem longe ablegavit Alexius, ct
sebastoeratori supposuit. Longius amovit alter
Alexius, despotze dignitate eidem anteposita: Tertius
Maque ab imperatore temporibus ultimis numerd-
batur Czesar, ut Gregoras his 1v, 1, verbis mani-
festat :. 'O μὲν γὰρ σεδαστοχράτωρ ἓς τὸ δεσποτιχὸν
ἀνάγεται παρὰ τοῦ βασιλέως ἀξίωμα, 6 δὲ μέγας
δοµέστικος ἐς τὸ τοῦ Καΐσαρο;, ὁ δὲ Καΐσαρ ἅμα τῷ
πενθερῷ τοῦ δεσπότου ἐς τὸ τοῦ σεθαστοχράτορος.
Ἐποίει δ᾽ ἐπίσημον τὴν ix τοῦ πενθεροῦ διαφορὰν,
ἔτι ἓν τοῖς χυανοῖς πεδίλοις xal χρυσοῦφεῖς αὑτῷ D
ἑνηρμόζοντο ἀετοί, Sebastocratoris preterea publi-
cis in acclamationibus simul cum imperatoris pro-
nuntiatum nomen audiebatur, quod superior
observatio ex Anna. Comnena declarat, Caesaris
nusquam : id enim per unius tantum anni spatium
Alexio fratri concessit. Michael Palzologus, ac ut
pariter imperatoris peue more recuperata Cp-li
triumphans incederet. coronatus, de quo Gregoras
lauiati libri secet. 8; ᾽Αντάξιον ἀπέδωκεν Ὑέρας
Αλεξίῳ τῷ Καΐσαρι, ὅτι δι αὐτοῦ vol; ᾿Ῥωμαίοις
τὴν τῶν πόλεων βασιλεύουσαν ὁ Βεὺς ἑχαρίσατ). Τὸ
δὲ fv θρίαµδῦον συγκροτηθῆναι πολυανθρωπότατον
καὶ περιφανέστατον χελεύσει τοῦ αὐτοχράτορος, xal
ἐπὶ τούτῳ τὸν Καΐσαρα πομπεῦσαι ἐπὶ πάσης τῆς
[Non unus, sed plures domestici, ecclesiastici,
militares, civiles. Hic unus qui μέγας, de cujus
nomine ct officio pauca et huic 1777 tantum loco
congrua dicenda. Domestieus idem olim qui pro-
curator, ac numerose familie totiusque domus
curam gerens. Simocatta, vri, 45 : Ἀναιρεῖται ὁ
πραισεντῖνος ὁ τὰς τοῦ Πέτρου (στρατηγο») πεπ.στευ»
μένος φροντίδας, ὃν δοµέστ'κον εἰώθασι Ῥωμαῖοι
ἀποκαλεῖν. llic in fidem suam communia familie
bona recipit, ac etiamnum hodie in monasteriis
πιστικό; audit, Artabasdum Artabasdus alius. Co-
pronymi gener domesticum (procuratorem intellige)
apud Theophanem efficit, Hinc cujuslibet rei vel
ordinis prefectus ac przpositus vocatur domesti-
cus a. Grecis ; de quo Joannes Citri episcopus :
Ἡ τοῦ δοµεστίχου προσηχορἰα κατὰ Λατίνους τὸν
ἐξάρχοντα, τὸν προηγούμενον, τὸν ἐπιστάτην nol,
A re itaque familiari ad militiam trarslata vox
ducem exercitus supremum, et ut loquitur Com-
nena Alexiados 1, στρατηγὺν αὑτοκράτορα, vel ut alii
praefectum pratorio, quod militares copias sub
jmperatore duceret communiunque rerum adnmi-
nistrationem ab eo sili commendaliam tenefFet,
signiflcat, Eadem occurrit primum apud Cedrenum
iu Theaphilo, sub quo Manuel Romanas legiones
ducit, Theophobus Persicam : ille vero domesticus
mox declaratur. Legitur. quoque primum apud
Theophanem in Micliacle ltancabe μέγας δοµέστι-
xoc Theophilo autiquior. |n Irene οἱ Censtan-
——— m— 8
193
umilitaribus copiis ad bellum missus : 'H βασἰλισσα
ἀπέστειλεν τὸν ᾿Αντώνιον σὺν τοῖς τάγμµασιν.
Antonius idem πατρίχιος xol δοµέστιχο τῶν
σχολῶν scribitur in Copronymo. Unde conjicio
supremum exercitus Romani ducem cirés Copro-.
nymi ziatem. domesticum, ac paulo post πρι]
honore adjuncto. vocatum, qui prius στρατηγός
ubique audiebat : fatear licet alia herum vice
domesticum exstare in Justiniano I], at non exer-
citus, sed στρατόρων equisonum celebrari. Ejus
igitur est exercitum e.ucere, et belli res curare.
Eapropter Michael Paleologus Joannis Angeli fra-
trem péyav ystpotovf,oac δοµέστιχον, xal τὰ etpa-
τεύµατα παραδοὺς αὐτῷ, εἰς Δύσιν ἐκπέπομφε χατὰ
τοῦ ἀἁπρστάτου Mtyafj. Φροντιστής etiam et ἐπιμε-
λητὴς δημοσίων πραγμάτων ab auctore memoratur;
cujus quidem ac amplioris etiam muneris descri-
prionem exhibuit Cantacuzenus, ipso magnus do-
mestieus, u, 5, Goan.]
P. 7. Panhypersebastus. Etiam hoc ἀξίωμα xai
ὄνομα est Aleiii Comneni ποίηµα, qui in his
excogitandis fecundus et facundus fuit. Vide Zo-
naram in Áleiio Comneno, Sed ut hie dicitur,
iste panhypersebastus, ultra quem amhitio pro-
gredi non posse videbatur, invenit sequentibus an-
nis parem Joannem Cantacuzenum, maguum do-
mesticuih, et paulo post majorem ac superiorem,
ut et protovestiarium. lia ceu pila ludebant isti et
rebus et nominibus modo in altum elatis modo
deorsum pressis. Androricus senior imperator
Joannem nepotem suum panhypersebasti dignitate
decorans eum longe augustiorem effecit quam antea
[nerit, concessis vestimentis, calceis et equi orna-
mentis (uiei coloris, ut inter imperatorium nobilita-
tem mazime illustris esset, uv ait Gregoras |. vii, Ut
auteni uxor despotz despena, C:esaris Cesarissa,
sebastocratoris sebastocratorissa dicta est (vile c.
ult. Codini) , ita uxor panhypersebasti panhyper -
sebasta audiit; qualis apud Gregoram l. in. filia
Theodori Metochite, matrimunio juneta predicto
Joanni panhypersebasto.
['O παν υπερσέόδαστος. De cujus dignitate ab
Alexio Comnueuo inventa preter Zonaram hac
GRETSERI ET GOARI NOT &.
tino cernitur Antonius quidam domestieus cum A metuebat,
191
promeriterus senior Andronicus ad
Csesaris dignitatem evexit. Gregoras, viu, 20 : "00ey
6 Υηραιὺς βασιλεὺς διὰ δέος µειζόνων χαχῶν &n£-
στειλε πρεσθείαν πρὸς αὐτὸν (πανυπερσέδαστον) καὶ
pa τῇ πρεάδείᾳ καὶ τὰ τοῦ Καισαρικοῦ ἀξιώματος
σύμδολα. Illustriorem tamen a prima sua. institu-
tione reddiderat idem Iuperator, ut apud Gregorau
ipsum reperies libri precedeutis sect. 28, et ut illu-
swem valde laudat Nicetas in Andronico I. 1. Goan.]
P. 8. Protovestiarius. Primus prasfectus vestiarii,
cujus uxor protovestiaria salutabatur, ut est apud
Annam Comnenam, 1l. v1 Alexíad. De protovesatia-
rio sepius dabitur dicendi locus. σκετς.
ΙΡ. 8. Vestiarium adibit qui de protovestiario
sollicitus est. Vestiarium nonnunquam wesritus est,
B res vestiario, quantum satis est vestium, sicut cal-
ciarium quautuin calceainentorum necesse est. Vo.
Stiarium in postremis libris Codicis et in Notitia
imperii acclpe, in quo vestes principis conduntur
et reponuntur. Moschopulus, lib. cui titulus Σ0λλο-
Th Αττικῶν Óvouáxov ῥεστιοπράτης ὁ ῥάπτης *
βεστία γὰρ παρὰ Ῥωμαίοις τὰ ἱμάτια, t£ οὗ xal
βεστιάριον κυρίως, iv ᾧ τὰ βασιλικὰ ἑνδύματα φυ-
λάσσονται. Guillelmus Tyrjus, I. u De bello sacro:
Quo facto ex imperialibus vestiariis oblata suut
predicto viro in auro vestibus, vasis εί pretiosis la-
pidibus. Vides in vestiario non vestes modo, sed et
aurum, vasa, lapides pretiosos reponi, unde non-
nulli vestiarii thesaurique unai acceptionem con-
tendunt. Vestiarius itaque qui bujuscemodi curat,
C profert. recondit,: asservat. 1s βεστιάριος Grecis,
ut Zouarze in Eudocia, Joanni Damasceno mona-
cho et aliis. Princeps omnium πρωτοδεστιάριος,
de quo in prasenti, cujus nomen jam a Theophili
temporibus aguitum apnd Theóphanem,, 4 czteris
deinde historicis usurpatum, a magnís viris am-
bitum. Panhlypersebasto nondum instituto a. do-
mestico dignitate secuudus fuit, auctore Cedrepo
in Constantino Romani (ilio: Νικόλαον γὰρ τὸν
πρῶτον αὐτοῦ θαλαµηπόλων δοµέστιχον προεθάλετο
τῶν σχολῶν καὶ παρακοιμώμενον, Νιχηφόρον δὲ τὸν
μετ) ἐχεῖνον τὰ δευτερεῖά φέροντα πρωτοδεστιάριον.
Ut domestico proxiinus, ac rem vestiariam tractaus
sacras Cliristi fascias in ecclesiastica processione
Anna filia : Κατ ἐκεῖνο δὲ χαιροῦ τετίµηται xal ὁ p gestare manibus audet apud Cedrenum in Micbaclo
Tepeveivng xal γαμθρὺς ἐπ' ἁδελφῃ τοῦ βασιλέως
πρωτοσέθαστός τε xal πρωτοθεστιάριος. Μετ οὗ
πολὺ δὲ xoi πανυπερόέθαστος 178 ἀναδείχνυται
καὶ σύντροφος τοῦ Καίσαρος γίνεται. Τούτων δὲ τῶν -
ἀξιωμάτων τὴν χαινοτομίαν ὁ ἐμὸς πατὴρ προσεξεύ-
. paxo ξυνθεὶς, τοῖς δὲ xal παβαχρησάµενος * τὸ μὲν
γὰρ πανυπερσέθαστης χαὶ σεδαστοχράτωρ, καὶ. ὅσα
τοιαῦτα., συντεθειχέναι παραχρησάµενος φαίνεται’
σεθαστοὶ yàp οἱ βασιλεῖς ἀνέχαθεν χοινῶς ὠνομά-
ζοντο, xal ἂν ἰδιαζόντως εἰς βασιλέα λεγόμενον τὸ
τοῦ σεθαστοῦ ὄνομα * αὐτὸς δὲ εἰς τὸ χοινότερον πρό-
τερον χατήνεγχε τὴν τοιαύτην ἀξίαν. Erat enim, non
. Czesare modo, sed et domestico, panliypersebastus
huntilior, unde et panbvpersebastum, a quo. sibi
Paphlagone. lili ad cubiculum imperatoris nee
non in ipso sacro cubiculo dormire fas erat, Lco
Grammaticus in Michaele Theophili filio : Ἔνδιθεν
δὲ τοῦ κοιτῶνος ftiv Βασιλισχιανὺς τῇ βουλήσει τοῦ
βασιλέως ὑπνώσας Ev τῇ κλίνη τοῦ ᾿Βενταχίου πρὸς .
φυλαχὴν αὐτοῦ. Erat Rentacius ille protovestiarius, ,
prius aliquo temporo a Michaele ad monendum de |
Dasilio coronando patriarcham missus, et vestes
regiumque apparatum omnem prolaturus, Goan.]
P. 9. Ὁ uérac δούξ. Notum est unde Grzci ducis
nomen acceperint. Inde δούκαινα ducis uxor, Ni-
cei; in Alexio Comneno 1. 1, 6ouxd;, δουχάδος,
δουκάδι, δουκάδα, Synodus Florentina : Καὶ οἱ µε-
γάλοι αὐθέντες καὶ ῥηγάδες xai δονκάδες. Legimus
LI
gni ducis meminit, sed junctis e& corruptis voca-
hulis, xx, 14: Misit cum classe de suis. principibus
1979 megalduces consanguineum suum, et xxu, 14:
.Alezius | megalducas, qui classi erat. profectus.
Usurpant etiam | Graeci δουχότον pro prefectura et
ductu ; et pro moneta, qux? Germanis est ein ducat.
δουχάτωρ ductor. Vide Meursium in Glossario
Grzco-Barbaro. Olim. Αιι]ο et. Athenarum prin-
ceps magnus duz audiebat, ut est apud Gregoram,
l. vu. Gagrs.
[Ut officia nunquam, ita. nec officiorum appclla-
tiones temere confundeudz. Quamvis itaque in
posteriorum imperatorum constitutionibus nyicu-
pentur duces qui limitibus, militibus, provinciis et
foederatis przsunt. (στρατ'ῳτιχκοὺς καταλόγους τῇδε
ἱδρύσατο, οἷς δη ἄρχοντα εἰσαεὶ ἐφιστάναι δ.ώρισεν,
ἂν Ῥωμαῖοι δοῦχα τῇ Λατίνων χαλοῦσι φωνῇ, de
Justiniano ait Procopius ubi de ejus a:dificiis 1, 10)
dux tamen magnus, de quo hic, navale solum sub
sua duipositione tenere potest, ac ita vires imperii
cum magno dorhestjco dividit ut ipse maris, dome-
sticus lerra potestatem Sor liatur, prout cum auctore
statim c. 5legemus. Eam ob rem ubi magni domestici
nomen terrestrium copiarum duci inditum, de quo
nuper conjecimus, tunc vel non multo serius magni
üucis, ut maris praefectum speciatim indicaret, vul-
gatum suspicor. Penes Gregoram iiaque l|. vti,
sect. 6, fides est ut Alice οἱ Athenarum prin-
ceps, cujus ditio imperii CP. fruciulum rescissum
luit, jam a Constantini late magni ducis, ipse Io-
manis ducibus allectus, . dignitatem fuerit adeptus.
Memorat Leo Grammaticus τοῦ πλωῖμου τὸν δοῦχα.
Magni nomeu addidit Nicetas Manuelis Comneni l. n
non uuo loco. l, v : Ὁ Μανουἡλ στέλλει τὸν µέγαν
δοῦχα τὸῦ Κοντοστέφανον ᾿Ανδρόνιχον περί mov τὰς
ἑκατὸν xal πεντήχοντα τρι]ρεις ἔχοντα, ὅτι μηδὲ
τῶν Βενετιχῶν 6 στόλος ἣν ἑνδεέστερο;. In Alexio
Manuelis hujus F : Ὥρμησεν 6 πρωτοσέδαστος τοὺς
πιστοτάτους στόλῳ ἐπιστῖρσαι τριηράρχας, καὶ πα-
ραδοῦναι αὐτὸν τοῖς ἐχείνῳ χατὰ γένος ἑγγίζουσι.
Tou δὲ μεγάλου δουχὸς τοῦ Κοντοστεμάνου ἀντι-
πνεύσαντος, xal τῆς στολαρχίας παντὶ τρόπῳ ἕξε-
χυμένου ὡς αὐτῷ xal οὐχ ἑτέρῳ δἠπουθεν προση-
χούσης, ἀναγχαστῶς τὴν βούλησιν μετατίθησιν. D
Subditur: Καὶ 55 ὁ μὲν Κοντοστέφανος "Avbpóvixog
κύριος χαθειστήχει τοῦ ατόλου παντό,. lsaacii Δη-
geli Lm : στέλλει Ἰσαάχιος τὸν ἵιιον ἐξάδελφον
Κωνσταντῖνον, ὃν xat δο-κα τοῦ ατόλου προὐθάλετο,
Anna Comnepa μέγαν ὃ ὕκα Ἰωάννην μετὰ στόλου
μεγάλου in Cyprum refert missum 1. vin... Con-
8:entinum Dalassenum facta ad nomen ailusione θα-
«λασσοκράτορα a. patre Álexio, novorum nominum
et dignitatum auctore, προχεχειρισµένον, 30 jufe-
* rius δοῦχα Κύπρου nominatum, Meminit eliam ma-
gni ducis Latinus Tyrius xx, 11 : Misit cum classe me-
galducas consanguineum suum ; eL XXII, 14 : Alexius
megalducas, qui elassi erut prefectus. juncta cor-
ruptaque suut hzc verba, aiunt quidam: a quo, non
, 495 IN LIBRUM DE OEFICIIS CP. 196
etiam οἱ δοῖχα:, τὸν δοῦκα xaX δοῦχαν. Tyr.us ma- A edisserunt. Cerle nou nisl a Tyrio seriptore barba-
re meg kducas, μεγάλος δοῦχας vice, pronuntiante
connexa. Vox μεγάλος trivialis lieet, prz μέγας
minus anomala est : fateor δοῦχας, vice 65506,
grammatico jure recentiore seribi. «ολα ]
P.9. Pzotostrator. Mendose codices nonnulli πρω-
"*o3Táttp. Nicetas exis'imat prolostralorem esse
Latinorum mareschalcum : ita enim in Balduino. de
Gofredo loquens : Μαρέσχαλκο; ἣν ἀξίωμα ὁ &vbo,
δη)λοῖ δὲ χαθ "EXAnva; ἡ φωνὴ τὸν πρωτοστράτωρα
(ita scribendum, si Latiuam quantitatem spectes:
occurrit tamen crebro per o, πρωτοστράτορα). Joan-
nes Curopalata in Theophilo vocat τῶν ἐππυχό,ων
πρῶτον, quia illis przerat. Etiam simplex στράτωρ
usurpant. Suidas: Στράτωρ εἶδος ἀξιώματος. lu
D donatione Constantini : Στράτωρης ὀφφίχιον ἔποι]-
capsv. GRETS.
180 [P. 9. Stratotum crat equum freno tenere
et cónscendenti magistratui opem ferre. Spartianus
In Caracalla : Cum illum in equum sirator ejus levaret.
Paulus Diaconus de gestis Langobar. : Équus quam-
vis hinc inde a stratoribus verberibus casus, non po-
terat elevari. Ἱπποχόμους eos dixere veteres Greci:
Εὐθὺς οὖν καλεσάµενος τοὺς ἱπποχόμους χαὶ τοῦ
ἵππου ἐπιδὰς τῆς πρὸς τοὺς Κομνηνοὺς «φερούσης
πορείας ἤψατο. Στράτωρας reccutiores. Theopha-
nes: Μετὰ σπαθαρίων xal στρατώρων τινῶν καὶ
ἑτέρων βασιλικῶν ἀνθρώπων. Eorum primus. προ-
τοστράτωρ, Cedrenus in Theophilu: Μιχαὴλ ἵππο
χόµων ὁ πρῶτος γενόμενος * πρωτοστράτωρα τὀῦτόν
φασι. Eadem fere Curopalata apud Meursiun.
Theophanes in Michaele Theophili filio; Τοῖς cl-
χείοις ἱπποχόμοις Βασίλειον ἐπέστησε» πρωτοστρά-
τωρα τοῦτον οἶδεν ὀνομάζειν dj διάλεχτος xov.
Eadem ad verbum ex Theophane Zonaras Ann. 3.
Alio nomine ἱπποχόμων σερατεύοντα vocavit Ce-
drenus in Miclacle Rancabe, χόµητα τοῦ ἵππο-
στασίου iu lsauro Leone, Δομέστικον quoque τῶν
στρατώρων dixit in Justiniano 11 Theophanes:
ibidemque πρωτοστράτωρα τοῦ ὀψιχίου memorat,
alium tamen a regio, comitatus nempe ὀψιχίου
vocati, stratorum primum. Magtrium quoque | scri-
psit Phranzes; at ubi decrescebat imperium, Acies
protostratorein sepius legimus duxisse apud Ce-
drenum, Zonaram, Gregoram et alios. Senatoria
dignitate claruisse discimus ex Cantacuzeni 1,
15: Πρὸ, θύραις ταῖς σαῖς ἐφεστήχασι τῶν τῖς
συγκλήτου τινές. llli downesticus et protostrator
eraut, Goan.]
P. 9. Maguus stratopedarcha. Grzecum nomen
et hic et alibi libenter retineo, quia vix suppetunt
Latina, qua 1aljum vocum 'vim satis expri-
mant, GnETS.
[0 pérac σερατοπεδάρχης. ls non alius quam
triiunus, qui militum causas definit, crimina
. eliam leviter castigat f'agellisque cxi jubet, οἱ
absente exercitus prafecio in milites animadver-
tit, vigiliarum et profectionis tesseram dat. Si
miles crimen aliquod admiserit, ait Vegetius xxi, 9,
191
GRETSERI ET GOARI NOT £.
186
auctoritate profecti exercitus a. tribuno deputatur à peratorii comitatus seu ministerii princeps ; qui vul-
ad penam. Árma militum, vestes, equi, annona ad
curam ejus pertinent. Discipline jus εἰ severitas
exercitus, non solum peditum, sed etiam equitum
legionariorum, praecepto ejus quotidie curatur: ipse
autem custos εἰ diligens et sobrius legionem — aibi
creditam- assiduis operibus ad omnem devotionem
reformat εἰ industrium, sciens ad praefecti laudem
subjectorum. redundare : virtutem. Στρατοπεδάρχην
vero tribunum esse declarat Theophanes in Jovia-
no, quem eumdem τριθοῦνον, deinde στρατοπεδάρ-
ynv, mox χιλίαρχον appellat .Uliima quoque voce
hoc officium ejus explicat Cedrenus; quem domesti-
corum prixfectum Marcellinus, eorumdem primice-
rium scribit Hieronymus in Chronico. Σερατοπεδάρ-
χην castroruu curam gessisse ex nomine scribunt alii,
quibus assentior; id enim quoque muneris pra-
stitit. Auctoritate et alia. ad eaput quinrum pro-
feram. Eumathium, ut Cyprum recaperatam tuere-
tur, stratopedarcham ab Alexio creatum refert Anna
filia, |. νι! : δεῖν ἔγνιω) Αλέξιος τὰ χατὰ τὴν Κύπρον
ἀσφαλίσασθαι, καὶ τὸν ΦΔιλοχάλην Εὐμάθιον τὴν
«αύτης ἀΔναθέμενος opoupkv στρατοπεδάρχην προε”
χειρίσατο, vao; πολεμιχὰς δεδωκὼς αὐτῷ xol ἱππή»
«ac, kg ᾧ τὰ κατὰ τὴν Κύπρον 5:4 τε θαλάσσης xal
Ἱπείρου ἀσφαλίζεσθαι. Explicat Logotheta στρατο-
πεδάρχην voce Turciea jam Grsecis &atis familiari
πελάρπαχιν : Leunclavius Peclarpax ait esse Be.
gler-Beg, quem exponit pretorem, prasidem, el
tandem supremwm castrorum. principem ; additque
voeem Grecam στρατοπεδάρχην. Magnum hune
stratopedarcham — quaiwor minoribus praefuisse
scribit. Meursius: at non magnus seinper qui aliis
praest, sed qui officio prestat. Goan.]
P. 9. Magnus primicerius. De primiceriis jam
egi, 1.1, c. 2. 181 lilud hic observa, olinr Beeotize
et Thebarum principem magni primicerii nomen
tulisse, teste Gregora ]. vii, qui addit bunc ipsum
principem posteris temporibus pro magno primi-
cerio μέγαν κύριον appellatum esse, a prima syl-
laba occasione sumpla, à. prima nimirum syllaba
vocabuli xnpíou amputatis compendii gratia, ut
vulgus solet, ex vocabulo primicerii duabus priori-
bus syllabis. Ex quo colligas jam tum x etu. eodem
go aulici ministerii eum potestate curator, /e grand
maistre. Favet voci data a Gregora interpretatio, vit,
8: primicerium enim quasi primum χύριον, et »p-
fius pévav χύριον vertit. Καὶ μὲν δὴ ἔστιν ἃ τῶν
τοιούτων παραφθοράν τινα τῷ μαχρῷ χρόνῳ παθόντα
ἀμυδρῶς πως ὑπεμφαίνουσι τὴν ἀλήθειαν. Τὸν γάρ
τοι τῆς Βοιωτίας xa τῶν θηθῶν ἀρχηγὸν, ἀντὶ μεγά-
Aou πριμμιχηρίου, μεγᾶλον χύριον ὀνομάζουσι vuv,
εἰς τοῦτο παρενεχθέντες ἐχ τοῦ παρενεχθῆναι ^ τὴν
πρώτην συλλαδήν. Quod vero praemittit. Boeotiee
principem jam a Constantino priimicerii nomen ade-
ptum, nullam apud me fidem meretur. Goan.]
P. 9 Magnus contostaulus, comes stabuli, Gailis
connesiable. Nomen conflatum ex contos seu conto co-
B mes, et steulos stabulum. Cantacuzenus, 1,40 : Com»
periuni principem Sabaudia, quem Latinorum lingua
conton vocat ; quia ea setate princeps iste necdum
erdt dux sed comes. Synodus Florentina: Ἐχαθέ-
ζοντο δὲ xa6aXAóptol ce καὶ µαρχέσιοι, χόντοι xdi
δουχάδες. Est etiam recentioribus Grecis χοντόν
breve, curtum, kurz, pareum ; unde contacium sacri
odarii genus. Cedrenus scribit quemdam appella-
tuin. esse Κονταλέοντα et. alium Κοντοστέφανον ob
parvitatem, quasi parvum leonem et parvum Stepha-
num, Est etiam χοντὰ, πλησίον, prope. Σταῦλου seu
αταῦλος ex Latino stabulum detortum : nam extri-
ta unica litterula b habes stautum. Hinc etjam Ger-
mahis est Stall, Stallung, einstallieren, quod barba-
ris installare, stallum seu stetionem assignare. Nec
mireri$ si talium origio a vocabulo stabulum rcpe-
tatur, cum eadem vox contostaulo nomen tribuat,
et quidem honorificum; hodiequé die stallmeister,
nmagistri stabuli, magno loco sunt in aulis princi-
pum. Seribitur etiam χονσταῦλος, sed rec!ius est
prius illud. Habebaat quoque veteres Franci comi-
tem stabuli ut viderl est in epist. 3 Hincmari, c. 16;
quem vulgus corrupte appellabat constabulum, ut est
apud Reginonem I. 1, et apud Tyrium passiw legere
est constabularius. labes et simplex stabwlarius
apud anonymum vir, 6, De bello sacro : Conradus
Henrici 111 stabularius. Gags.
1892 (Habuerunt Romani comites stabuli impera-
torii, de quibus Paulus Diaconus lI. xvir, et I. xx:x
s^n0, iustar jota, prolata fuisse: alioqui duas illas D c. Theodos. De annona et tributis l. x1. Grzci pa-
voenlas xhpio; et χῥριος vulgi consuetudo non
confudisset. GRETS.
(Si primicerius ex Suida πρῶτος τάξειις τῆς tv-
456031:, ex Heraclio in. Novell. 1. Juris GR. ἐν ἑκά-
στῳ τάγµατι πρῶτος, ut inter cantores, de quibus
superiori cap., inter advoeatos, de quibus Jus GR.
p. 225, prior est primicerius, an ita hic magnus inter
varios imperii primicerios-ut cunctis imperet ? Affir-
λαοί, ui nuper de stratopedareba, Meursius. At cuim,
sitin aula primicerius (πριµµικήριος enin τῆς a$-
λῆς legitar frequentius in sequentibus), ideo magnus
hic; quia illi esterisque preeminet ; ei ea causa pri-
micerius, quod , ut infra scribit aactor, sil εἰς τὸ φοσσά-
40v χεφαλὴ c; βασιλικῆς συντάδεως, in exercitu im-
riter etiam vocibus consoni Badurium Justini fra-
trem χόµητα τῶν βασιλικῶν σταύλων, aliumque
auonymum eadem appellatione insignitum apud
Tuieoplanem et Leonem Granm:naticum {η Theo-
philo jactant. Ab iis vetusii Franci regiorum sta-
bulorum comites connestables, Grxci recentiores |
S$UOS χονεσταύλους χονοσταύλους vel κοντοσταύλου-
deducunt: hos tamen ab istis, Rem paucis aperio.
Comites neoterici xóvzoug (ne χοντούς, hoc est. bre-
ves, dixeris) appellant, ut Nicetas in Andronico l.1:
Ὀὐχοῦν τοῖς . στρατηχοῖς ὁπτανόμενος, οὓς χόντους,
εἴπῃτις ἂν Λατίνῃ διαλέκτῳ χρώµενος. Stabula σταῦ-
λα vel σταύλους. Moscbopulus : ἱππῶνες ἱπποστά-
σεις, σταῦλοι. Ex utroque nullo negotio κοντοσταῦλος
199 JN LIBRUM DE OFFICIIS CR ' 200
ereatur. Ex Gallico. counestable deduxisti, inquies. A 189 2c tandem eum ab imperatore his verbis
Dictum volo. Franci namque, ut Christianorum bo-
no nati, ea qua gaudent in exteras regiones excur-
rendi licentia, frequentius a Graecis, (idem in Sara-
Φεποῦ propagnaturi, stipendia premerebantur. (ut
luselius ille qui quadringentis Francis apud Cu-
ropalatem et Annam Comnenam adjunctus Grezeco-
rum exercitum ducebat), ducemque suum nonnisi
appellatione apud suos colenda dictum voluerunt.
Quse vero stabuli comite, vulgo canstabulario, ho-
noratior esse potuit aut sibi deceutior, τοῦ connes-
table? Eu ut ad bauc voceum velut in fontem Graeci
referant $uos χοντοσταύλους, inter quos Gregoras
ei Chalcondyles κονοσταύλους prouuntiant, Dictio-
nem tamen apud auctores Alexio Comneuo supe-
riores, nec. dignitatem eg priorem reperias: at de
comite stabuli vel contostaulo ceu Francorum duce
testatur. auctor, c. 5. GoaR ]
P. 9. Magnus logoiheta. Quid sit. logotheta, jam
l. 1, c. 6, explicavimus. Et quamvis Nicetas dicat
esse eum qui Lstinis sit cancellarius, tamen id
ubique loeum haberc aon potest. Quis enim lojsothe-
tam ἀγελῶν pecuarig seu gregum. vocet. cancella-
rium, ut ct logothetam τοῦ 6pópou, cursus ? GaETS.
|I bid. Λογοθέτην a Cyrillo et a Chrysostomo De
poeni. ac primum a Cedreuo in Anastasio ieino-
ratum, verum in alio quam qui pertractatur scn-
su reperio; presens enim est non qui zratji, sed
qui publici reguninis rationes ponit. Magnus nam-
que logotheta cuiu imperatore communis boni ra-
tionem habet, res unde reipublice coiumodum εἰ
eimul principis thesaurus 2ugescit administrat, et
denique cuactis providet. De illo Gregoras, ubi de
Muzalone, vi, 2: "Hv ὁ Μουζαλὼν (λογοθέτης) τῷ
βασιλεῖ παραδυναστεύων τότΣ, xal τοῖς βασιλικοῖς
καὶ δηµοσίοις µεσιτεύων πράγµασι, λὰὶ παρὰ τοῦ
βασιλέως µεγίστην χαρπούµενος τὴν zl2í0 διά τε
σοφίαν xal γῆρας μαχρὰν καὶ ποικέλην ἐμπειρίαν
πραγμάτων μετὰ φρούῄσεως ἔχων. Nicetas ubi de
Hagiotlieodorite, iu Manuele, 1. à: λΜελεδωνὸν δὲ
µεσεύοντα xal τῶν οἰκείων ὑποδρηστῆρα διαταγµά-
των τὸν ᾽Αγιοθεωδορίτην τίθησιν Ἰωάννην, Καὶ ἦν
τῷ προσώπῳ τοῦ ῥασιλέως ἀεὶ ὁπτανόμενος, χαὶ τὰ
τούτου ἐντάλματα ὅσα xal ἐμφάσεις Ex. χρείττονος
µοίρας δεχάµενος. Curopalates in. Michaele Parapi-
nacio : El; τὴν τῶν χοινῶν διρίχησιν χαταστησάµε-
vos, λογοθέτην αὐτὸν προδαλόµενον. I5 nou absimi-
lis sumino regii publicique juris administro quem
$upremuin cancellarium Graco. Niceta teste voca-
mus: Ὅ μὲν τὸν οἰχεῖον, ὡς ἡ Λατίνων βούλεται
φωνὴ, χαγχελλάριον. lta. scribit ejusdem Manuelis
L. vit, ὡς δ Ἕλληνες εἴποιεν λογοθέτην (fv δὲ οὗτος
ὁ Δαγέντζης ἐπίσχοπος) ἔπεμφεν. Fax alia, qua vox
illustretur, mibi superflua est, Animadverte modo
lugothetam prius fuisse qui publici aerarii quistor
vocatur; de quo .sensu nos iníra, ubi logothetam
τοῦ ΊΎενιχοῦ cxponemus, ἨΜέγαν bunc λογοξέτην
aute Alexii tempora vix auditum scio: διοικητοῦ
vecem ejus munus apud antiquos significasse fateor;
D
institutum : Tu magnus logotheta esto; quse sibi dicta
Phranzes asseri(, quamvis clam ita creatus pro
more officii imperatorem venerari ac publice ado-
rare velitus faerit. Ceterum an hic μέγας λογοθέ-
*nc idem sit qui τῶν σεχρέτων et amplissimi sena-
tus caput, tibi pene indubium: ubi enim hujus
mentio, de illo sltum (it silentium, ac cum maguus
ille personat, alius secrete latitat : an non ideo quia
binominem diversis temporibus se fecit liaec digni-
tas? Certe scrüopulum omnem a terenda. sententia:
hujusmodi semita Nicetas amovet in librorum titu-
lo quo se λογοθέτην τῶν σεκρέτων xa ixl τῶν χρί-
σεων, secreti logotlietam et judicis propositum, et in
Murzupblo, ἐπὶ τοῦ &xpov στῃσαι τῆς αυγχλήτου βα-
τῆρος xal ἐν τοῖς σεχρέτοις λογοθετῖσαι, iu sunimo
seuatus solio consedisse εί in secretis judiciorum
r*lionem supreniau habuisse affirmat * at quid hoc
aliud quam niagnum logothelam egisse? Logothe-
tam insuper et urbis prafecum jubet. Anastasius,
relerente Cedreuo in ejus. vita, oouscenso ambone
Acepbalorum haeresim proclamaáre : quid hoc aliud
quam senatus preesidem populique rebus praepositum
eidem voluisse favere et auctoritate publica eonfir-
inare ? logotbetam secreti Annzs Comnena |. in, et
apud Nieetam statim sub historis limine, et in
lsaacil Angeli |. 1u lego, magnum logothetam apud
Nicepborum Gregoram et eo posteriores, logothetam
nude sumptum vel τοῦ γενιχοῦ addito apud oinnes
Niceta scriptore superiores. Goan.|
P.9. Protosebastus prinaugusius, ut Wolüus
vertere amabat. Rogerus in. Annalibus Anglicanis :
Qui vocabatur Grace yprotosebustos ;. Latine comes
palatinus. Protosebasti diynitas dicitur hie ordine
decima tertia ; et ita estu Dostro indice: in ea-
ialogo Juris Grecorum |. mn, decimum quaítum
locuu obtiuet. lu nostro magnus domesticus quar-
tus egi, iu illo septimus. GaETS.
|'O πρωτεοσέθαστος. Inauditum ante Alexii Coui-
meni tempus nomen; ac uli cum sebastocratoros
et panhypersebasti cowmenium Auna filia narrat
|. 111, ibi geuerum Tarovitein protosebasti οἱ proto-
vestia rii dignitate auctuni, Adrianum vero fratreat
protosebastum clarissiuuuia vocatum, refert : Ὁ
Αδριανὺς ὁ ἀδελφὸς τοῦ χρατοῦντος πρωτοσέδαστος
ἀξιοῦται περ.φανέστατος. Mox absque medio subdit :
Τούτων δὲ τῶν ἀδιωματων τὴν καινοτοµίαν ὁ ἑμὸς
πατηρ προσεξεύρατο. Alios protosebastos protove-
stiarii dignitate conjuncta Nicelas , Gregoras, Can-
tacuzenus receisent, ΛΑ Alexium et Aunam reileo,
Ipsa ubi Venetos belloruu socios donià et Lbono-
rui cumulis a patre compensatos narral; ipsuu
reipublic: ducem protosebastorum dignitate et
stipendiia, patriarcham vero perrenerandi appelja-
tione, collato uon illiberali donativo, cohouestatum
scribit. Verba ejus $unt : "Oc διὰ πολλῶν τούτους
ἀμειφάμενος δωρεῶν xal τιμῆς καὶ αὐτὸν τὸν ἑοῦχα
Βενετίας τῷ τῶν πρωτοσεθάστων ἀξιώματι μειὰ τῆς
fées ἑτίμιοεν, ὑπέρτιμον δὲ χαὶ τὸν πατριάρχην
Lid said -—
- .
501
GRETSERI ET GOARI NOT.
201
αὐτῶν Ἀξίωσε μετὰ τῆς ἁλόγον ῥόγας. Nusquam A quem olim offitium habuisse ait, sed ignotum,
tamen erat ἄλογος ῥόγα, nec iti rationem militabat,
Cum Yenetos, ut sui. patriarchz:e suastentarent ino-
piam, pauco fetro fempore, anne videlicet 1073,
€regorius scptimes pontifes Romanus litteris fuis-
«et hortatus, de quibus Baronias illo anno num.
: 51. Protosebast pileus erat viridis, utt c. 4 lege-
τους viridisque liquor ei proprias, quo, sicut -
Vm perator rubro, subsignandi potestatem nactus est.
Nicetss de Alexio ptetosebasto in. Alexio Manuelis
filio : Δόγμᾶ tx βασιλέως ἐξήνεγχε, μὴ ἄλλως εὖ-
παρᾶδεχτα οἴεσθαι ὅσα ἡ βασ.λικὴ yep. ὑποσημαί-
νεται γράμματα, εἰ μὴ Χρότερον ὀφθεῖεν €i ᾽Λλλεξί,
φαὶ οὕτω τὴν δεξιὰν τῷ βατραχείῳ ἐπιδοὺς χρώματι
την τοῦ ἐρυθροῦ ἐπισημασίαν βραθεύσειε. 6ο0λ.]
πε véro, hoc est tempore Codini, nullum. Aleihan-
"ius ad p. 38 Procopii daplicenr Curopalatarm statult,
alterum quí sub se habebat ptwtorianos mifites,
quorünr plures etdines, domestici, prótectores, si--
lentiarii, de quibas Procopius, p. 108 : ex his alil in
itrio et vestibulo regíat versabantar, Πέ pro cubi-
culis desidebant et excubias agebant diu noctuque :
hi σωμαθοφύλαχες, Látine exceuhittores. vocabantur,
HM φύλακες τοῦ παλατίον, custodes palatii, praetori
tüilites seu pretoríani, aule vel aulici milités.
Prefectum his ordinibus comitem pretorianum seu
excubitorum appellet Jernandes, Procopias. princi-
pem custodum palatii, Corippus de laud. Just. Min.
2, 285 curam palatii, Alter europalata erat. przepo-.
In nostro nullus est ὁ ὕκατος τῶν φιλοσόφων, p Sites fabrice pajatli. De'quo CassioJorus libro vi
simnes philosophorum : 184, st in altere 29. sta-
tionem obtinet. 86 locum tenent ῥαθδοῦχοι. iterpres
vertit lictowes ; noster index rhbabduchis caret.
"Sant et alie diversitates, quas leetor mutua utrius-
que eatalogi collatione deyrehendet. Gu£TSs.
*P. 9. Pincerna pocillator. Seribitur etiam πιχέρνης.
in indice Juris Greco-Romani sneotatur et. appro-
batur lectio ista. 6 ἐλικέρνης. Sed tueanrt. vulga-.
Tam : alioqui pauto post'exsurget qui divisim legat
ó ἐπὶ χέρνης. GagtS. |
[Jeid. Pincerna Latinis dictio cognita, ex quà, ut
schtur quidam; Griceobarbora πιγκέρνης : at. αἱ
eibi fidem nér omnino dempserie, ipsa ' πιχέρνης
germanme Groca est, qwesi à*t xipv^é, poculis
prafeciue.. Scis verbum χερᾶννομι vini tempersndi 6
vel suiscendi signilieantiam adeptum, eujus vice z49-
wi» prefert vulgus ; ab eo χἐρνή pocitiaHo et priebendi
talicis minisierium, 96 6 v M6 ovncpociiationi dit
pocnlit prepositus ; exinde duobus in. unam eon
&rsctis dictionibus βι per aphieresim Πιχέρνης, ex
afünitate ad Latinum pincernam etiam πιγκάρνης
vocatus, qui Cedremo in Theophilo οἰνοχοῶν, Nicetge
4. 1 Alexii χυλιχεφόρος, l. 1 Andronici ὁ. ἐπὶ xepá-
σµατος (sinum Χρασί siv6 xopdcley hodie ditunt!,
et Mamssi denique ὁ àv κέρνὴς seviptus. Ifa We
Dcus amet, vates feit Gretserus : his enim madida
sdhue eharta. vix exaratis characteribus im δυο
primum legt : Paulo post exeurget. qui divisim legat
ὁ kr κέρνης. Goxva.]
Ib. (αγοραίαια nomen, ut videtur, a cura patotli
formatam. Evsyrias, v, 4: Tdv φνλαχὴν τῆς αὐλης
ἐμπεπιατευμένος, ὃν πουροπαλάτην dj Ῥωμαίων
λἐγειφωνή. Quem descripsit Corippus. laud. Just. r,
485 et lib.n, 282. Latini nomen curopalaie varie de-
pravant ; hinc spud Luitprandum inLega'jone est
Leonis cgropalaté, et 3pud Leonem Ostlensem eceo-
piasi ; Χονροπαλάτισσα, uxor cnrogalatte, οἱ Kovpo-
παλατίχιον funus seu dignitas cusopalotp ; «qua
ineigaiebantar etiam absentes, et quibus Cpolis nee
visa Be& fortes videnda. Exempla invemies in
Jibelto Conetentini Poryhyrogeniti Dy administraa.lo
imperio.
De Curopalsta passim Codiaus in tto Πο]
PATROL. Gn. CLVII.
Nar. epist., 5, cajus magnam dignitatem fuisse cre-
dit Meursius in Glossario, qxod ante regem Theo.
doricum áuPeam virgam gestans primus. incederet.
Át Cassiodorus, primus, inquit, inter obsequia
numerosa, hoc est non inter 185 singulares. et
qrimarios vires, qatricios, senotores et consulares.
Aurea vero tírga est, quam Codinus διχανίχιον appel-
lat, inferioribus etiem | ordinibus. concessa — honoris
ergo, idque ez eodem Cassiodori loco colligere est.
Piures etiuuande ergnt-Cpdli [ας éignilate couspi-
oui. Cedrenus : Merx δὲ tiv θάνατον Ἱουστινιανοῦ
ὀχράτησεν ὁ ἀνεφιὸς αὐτοῦ Ιουστίνος 6 ἀπὸ χουρα”
παλάτων, Et apud Joannem Curopshitam in. feaavio
"Comaene ; Ἑωάννην δὲ εὖν àà2. dv» καὶ Καταχκχλὼν
Zbv Χεπφυμένον Κουροπαλάςας xal ἁρφοτέροις wd.
Nec Cpolitaai tastum, sed σι exteri. hae. dizuitate
honestabantur, maxime Iberes, ai constat σι €on-
AMantipo imparatoredils Deo aéminisirando imperio
Φ. 45 οἱ 46. .
Cpolitauum. palatium ita describit Loitprandus
Ticiuensis, lib. v retum per Europem gestarum:
€polttanum palatiwn nem pulchritudine solum, verum
etiam [ortitudine ouuribws, Quads wrguem ciderim,
munitionibus presta! ; qued. etium jugi millium sri-
patiena non minàma ohsersalur. Moris ilaque est hc
post matutinum disculum moz omnibus, patere, po:t
lertium uero ddei horam, emissis ontuibus dato teignc,
quod est wis, usque in.horam. nonam. cunctis aditum
prokibere. Sed quale hoc signam mis? an missa. vei
missio, quod est ilice£? αἱ quid Ixoc Latina spud
Grzcos ἳ au misn ? nam. posterioribus Gidcis irc
dielio usurpata fuit. Vide Megreiure v. Míoz. Gn£Ts.
. ος iu Gracisw serius invecto, a Latinis primum
iuventa, cura palatii, qua is magistratus imtelliritur
qui palai curam. ayit el curato? ρω nimeupa-
lur in nonaulis ediioh:bus cod. Tbeod. de Comái
et Trib. Scholar. |. vit, eumdemque reor quei Thco-
$hanes in Mauricio celebrat κουράτωρα τῶν βασι-
λικῶν αἴχων, ad eujus diguitatem ut imperatorise µε”
xinmam summos viros vel aspirasss vel eveetos fuiss :
ineniorant historke. Justiniani ncpos Justinus xovp ;-
πσλάτης, ita scribit Theophanes, ez curo palnsii (&ie-
'uo Marcellino proprias) couscendit. iniperiuss. op
ez ^ ή
ρα πα lh ου οἳ d, llegue qe ERE ων. ————MÓMMMMMM—Mrw - 7 *
£0) IN LIBRUM ΡΕ OFFILIIS CP. - $201
nuneupatus Isaurus Artabasdum data in conjugem-A οἱ πρόχοιτοι a Zonara dicuntur in Theophili Vita, a
filia curopalatem feci, ex eodem Theophane, qui
Mauricium quo,ue nepotem Domentiolum eo titu-
lo refert auxisse. [υπο honorem Doineniiolo fratri
contulit Phocas, αἱ Cedrenus in ejus Vita, et pari-
ter germano Theodoro Heraclius, ut Nicephorus in
Breviario. Michael S. 1gnatii pater ex curopalate fa-
etus est imperator. BardasIgnatio, infensus, summam
ambiens potestatem, curopalates primum, tum Cie-
sar est salutatus. De ejus insignibus el ministeriis
suo loco : plura et diversa reperies apud Meursium,
Gretserum, Bulengerum, Falnotnm in Cedreni Glos-
sario, Dempsterum de Antiq. Rom. 1, 4, Sayarum
in Sidonii Apollinaris carmen 35. Goan.]
P. 9. Ὅ παρακοιμώµενας τῆς σφενδόνης, Junius
accubitor (unde. lu catalogo Juris Grzco-Romani
ὁ παραχ.ιμώμενος τῆς μεγάλης σφενδόνης : interpres
accubitor magne pale. Ego versione wea rem ip-
san explicare studui, cum nibil suppetat qued Grz-
ca apte expriniat. Nam παραχοιμώμενος iste erat
. Sigillifer scu custos annali imperatorii, quo littere
ebsignabantur ; qui anulus per partem suam, nem-
pe per σφενδόνην seu palam, signilicatur: pars enim
bic servit signalurz, ut sic loquar. Gagrs.
[Annulos signatorios sive sigilla iu annulis adbuc
postremis seculis imp:ratores gestaswo declarat
Nicetas tum in Joanne Comnene statin. 186 sob
historie suce limine, quo ipse εἴσεισι τὸν κοιτῶνα
τὸν πατρικὸν, xal προσπεσὼν ὡς δήθεν θρηνήσων
ὑφαιρεῖται λάθρα τῆς ἐχείνου χειρὸς τὸν σφραγυι-
στῆρα δακτύλιονΣ tum in Alexio laudati Joannis πο-
pote ad calcem, ubi eo erudeliler obtruncato au-
εἰς 3becissa subula perforatur, trejectoque fllo et
apposka cera Andronici tyrannidem invadentis an-
nulio signatur : Τιτρᾶται ὁδελίσχῳ τὸ 007, καὶ xp^-
χης ἐξαφθείσης κηρὸς περιπλασθεὶς τῷ ᾿Ανδρονίχου
σφραχιστηρίῳ ἑνστμαίνεται δαχτνλίῳ. Annulus fite
οἱ quodvis aliud sigillum σφενδόνης nomen accepit,
Σφενδόνη, inquit Suidas, ἡ τοῦ δαχτυλίου περιφό-
peut, καὶ d εἰς λίθου ἑπιδολὴν ἐπιτηδεία χρῆσις. []-
lius annuli et cujuslibet alterius regii sigilli custos
fores ejus in quo reponitur loci observat, ad illas
scde!, nioratur, vigilat, et pro excubitorum more
etiam somnum capit, παρακοιμώμενος τῆς σφενδά-
Niceta in Joanne Comneno οἰχίδιοι xal v és»tcot,
a Theophame iu Justiniano χουδιχουλάριοι xal σπα -
θάριοι: arinati quippe spathis sacrum , cubiculum
observabant. Eam ob rem somnio, quod interitus
fuit orac&lum, exterritus Mauricius apud Theoplia-
nem διυπνισθεὶς ἑχάλεσε τὸν παραχοιμώμενον αὖ-
τοῦ, ut qui dormienti principi juxta nomen evcubias
agens accubaret. Goan.]
Ib. Logotheta crarii generalis. lta verti. Glossa-
rium Gracobarbarum secutus, Junius, Jogotheta p«-
blice rei. Louge aptius quam interpres Jo&nnis
Curopslate historici, cui Nicephorus ὁ ἀπὸ γενιπών
est Nicephorus a Genicis. [nmierpres Juris GR. εκγς-
torein. genici. indigitat. Wolüus vertit. generalem.
R absolute, et generalem logoiketam, quia Zonaras in
imperio Irenes et Constantini (ilii Nicephorum γενι-
xbv λογοθέτην appellat. Thcodori Metochite waxi-
mus encouiaosles est Nicephorus Gregoras in. sua
historia, praecipuae ]. vui. , non procul a fine. Ilic
Metochites etiam bujus logothetue munere fu:ictus
est. GakrS. - ,
[0 ἀογοθέτης τοῦ γενικοῦ. Lucem sibi mutna
accendunt bas. τουσ. Γενικόν locus est. Cpoli, quo
jos twibutorum subditi exsolvunt et. negotiatorcs
vectigalia pensant, quem Zouaras periphrestixo;
φὰ ἀρχεῖα εοὺς φορολόγους λογοπρακτοῦντα scripst
in Gonstantino Duca ; de quo Cedrenus in Basilio:
Καὶ εἰς τὸ λεγόµενον Γενικὸν κατιὼν τοὺς εἶσπρατ-
φοµένους ἑσκόπει παρὰ τοῦ δημοσίου, pf) πού τις
c ἀδίχως εἱσπράττοιτο, καὶ οὕτως τοῖς ἀδικουμένοις
ἑκήμυνε. Et descendens ad. Genicum, ararii sedem,
€408 qui ab erarii ministris vectigalia exigerentur, ne
«4uis quid injuste persolveret, speculabatur, ac ita in-
juriam passis opitu(abatur. Γενιχός ezinde pertorii
vectigalumque eracior est, ut aiunt, generalis.
Suidas v. Γενιπός : Αναστάσιος βασιλεὺς Ῥωμαί-
ων αἰσθόμενος στολὴν Σαραχτνῶν ἔρχεσθαι κατὰ
τῆς πόλεως, ᾿Ἰωάννην 1877 ἐφίττησιν ἡγεμόνα τοῦ
πολέμου, διάχονον τῆς μεγάλης ἐχκλησίας καὶ λογι-
ατ]ν τῶν φόρων, ὃ, Γεν.χὸν καλοῦφιν. (δἀγδυιιδ
queque Nicephorum exgenicum, ἀπὸ γενικοῦ, vel
ut scribit Curopalates. ἀπὸ γενιχῶν, imperatorem
factum: testatur in hietoriz limine : bine ipse audi-
νης, regie signatura eniistes, sacri cerarii exarchus, p vit γενιχὸς λογοθέτης, qualem. Theodotum quoque
garde des sceauz de l'empire. GoAR.]
P. 9. Prafectos seu aceubiter cubiculi ; aliqui ad-
dunt sacri, ntpote imperatoril. lHodie in afilis vo-
cantur kammerherrn, camerarii, aureis clavibus con-
$picul. GaETS.
[Jbid. Exponit Constantinus Manasses παράκοιτον
xai φύλαχα τῆς βασιλείου χλίνης, sub cujus dispo-
shione erant πρόκοιτοι xal προφύλακες, de quibus
Nicetas, qui ante fores excubabant et imperatorem
custodiebant. Οἱ μὲν γὰρ σωματοφύλαχες xal $o-
ϱωφόροι ἄποθέν που τοῦ βασιλικοῦ χοιτῶνος νυχτὸς
χατηύνατνον, ait ille in Andronico. l. n. Ergo isti pro-
pius, ad fores nimirum principis ac juxta cubiculum,
qui hac de causa κοιτωνῖται a Leoue Grammatico
juiquissimum monachum reperies apud Theopha-
nem et Cedreuum in Justinisno posteriore. Jam quo
constet logothctain hunc a cancellario longe diver-
sum, nec ejus aut similis alterius. munere fuisse
implicitum, sed summam zrarii pefecturam. ges-
sisse, observo, λόγον computum, ratioc.nia, rationem,
fiscum,. sque ac. alia referre; qua de causa dixit
Theophanes in Copronymo: Τὰ δὲ λεγόμενα πατρι-
μώνια τῶν dv Ῥώμῃ ναῶν τῶν ἁγίων καὶ xopu-
φαίων ἁποστόλων, τὰ ἔχπαλαι τελούμενα τάλαντα
τρία fjuveu, τῷ δηµοσίῳ λόγῳ τελεῖόθαι προσὲ-
ταξεν, publice erario pendi, in ficum referri, pu-
blicis rationibus accenseri jussit. Λογοθέτης, ἀπὸ
τοῦ λόγου, publicas rationes componit, quo pa-
$$
ÜüRETSERI ET GOARI NOT.£.
936
bo Cyrilius τελωνάρχαις et πρακτοψηφισταῖς Aoyo- A ordinis reliquos cobstat et dictis superius domesti-
θέτας adnume:at, et λογοθετῆσαι ratiohem reddere,
ratiocinia instiluere ex Photio reddidit Stephanus.
Ezm ob rem rapax. et iniquus logotheta Theodotus
scribitur ἆ Theopláné, ἐπὶ τοὺς 4elsto0; τῆς
πολιτείας ἄρχοντας xài ἐμφανεῖς ἄνδρας, οὐκ ἐὰ τῶν
διοιχητῶν µόνων; ἀλλὰ ER τῶν to Ἰόλεως᾽ οἶκη(ό-
pov, ἐἰχῃ xai μᾶτην ἀπροφασίσέως ἁλαιτίσεις
καὶ ἑκταχγὸς xal δημεύσεις ποφύμένος À pluri-
$us reipublice proteribus Wluslributque viris, non qui
ngr»s modo ei rura; sed et qui precipsam imperii éivl-
tatem. incolere&t, indita causa, nullo demerito, abs-
que rationis prelexti pecinias exigere, multas eis im-
ponere, bona publicata rapere. Apud'eumdém Nicepho-
ros Phocas aváritiz rapacitatique deditus imperator
ἐχέλευδε Νικέτα πατρικίῳ xax γενικῷ λογοθέτῃ τὰ
δημόσια τέλη κῆς Extat xat βονασκηρίών ἀναδιδᾶ-
σαι. Alius Nicephorosipselogütbeta, referénte Curopa-
late ad historiz caleem, inquiritur ab adversariis περὶ
τῶν τῇ βασιλ[διδιαφερόντων χρημάτων. Subdit: Οὗτο-
σοῦτον ἔμελεν absol, τῶν ῥασιλικῶν θησανυρῶν, quam
ut logothetat sibi infensum e medio tollerent ; ad
eut siquidem, àt hoe ex Theophane addamus cumuli
gratia, pertigent tà toU γενικοῦ λογοθεσίου &pávu avo,
generalium tomputorum περοτία yuetis, el ut idem
infeties libet, δηβόσιοι τῶν λογοθΣασίων Κώδιχες,
pablici computorum libri, δηµόσια Ἰειροθέσια, pu-
blica rattociniorum scrinia. Tli. ministri Ascribeban- .
tur ἐκλήπτορες τῶν δημοσίων φόρων, vectigalium re-
eum sortiri. Qua de eausa domesticus menses, et
ut Gregoras, vini, 7 babet, 6 τοῦ δοµεδτίχου τῆς tpa -
Aitne τῆς βασϊλικῆς δεμνυνόµένος ἐπιχλήσει, cen-
sébitur is quem Pancirollus in Notitiam imperii
Occidentis c. 44, castreusem sacri palatii vocat,
qui mensam principis et totum palatium curat,
quem nós magnim hospitii magistrum, regie ten-
s2 siruetoribus prepositum ae in czteros aule Το-
gi? ministrosjüs exercentem, conspiclmus. Goaz.]
P. 10. *0 ἐπὶ τῆς τράκέζης, qul «patezorotós *
fnenwe siructorém ac dapiferum, τὸν τῆς πάσης
περὶ ὀυμόσια hapacxévte ἐπιμὲλούμενον, ex He-
sychio intelligimus ; eujus officif titulo, jam a Can-
stantinl temporibus, Russiae principem in impera-
toris palatio gavisam auctor est Gregoras, |. vit,
3t certe unius est testis ubi ait : 6 δὲ Ῥωσιχὸς ἦγε-
μὼν τήν τε ἀτᾶσιν χαὶ τὸ ἀδίωμα toU bx τῆς τραπέζης
παρὰ τοῦ μεγάλην χεχλἑρωται Κωνόταντίνου,
P. 10. [Magnus pappias. Pappias absoJute pater,
est idem quod πάπας seu ἹΚάππας. Palladius in
Lausiaca Historia in Paulo Simplici : Καὶ δύνοντὸς
τοῦ flou λέγει &ótQ ὁ Αντώνιος. Παπία (uam
et simplici * scribitur), Ὀέλεις φάγωμεν ἄρτου
χλάδμὰ; hié nomen palatium dignitatis est, de
qua Codinus infra c. 5. GaeTs.
[Abbiandientium et balbutientium puerorum, pa-
tres et. seniores appellantium, vox est παππίας.
Eustathius in Iíados v : Katà βρέφους προσφώνησιν
ceptores, de quibus Theophanes in Jasuniano pos- C xai χατὰ ἀνάδιπλασιαδμὸὺν λέγομεν πάπας καὶ πα-
ιεγίοτό ; διοιχηταί, thasautarii, eldem ei Paulo Diía-
veonó dicti in Leone Isauro ; ἐξισωταί peidendofum
exeNquatores, quos memorat Cedrenus in. Basilio et
aHi. Ultimi inter gener&les logothetas Theodori
Metoehitse merita et honores, quem hic auctor me-
morat, reperies descriMa Gregore !. vn. Goan.]
P. 9. Protevestiarites. Diversus hic a protoves-
tiario, el tutu ex catalogis, tum ex diversis officiis
wnanifestum evadit, Gugrs.
['9 αρωτοδεσειαρίτης. Errant qui protovestia-
rium et protovestiaritem unum putant, quibus, sub
non absitili penitus nomine, munus et ordo peui-
tus diversa. Βεστιαρίτης cubicularius est, cujus
onus ut vestibus sibi a vestiario prolatis principein
πίας, πάτερ nimirum vice. llle monachus apud
Palladium in Lausiacis blande: Παπία , θέλεις φὰ-
γωμεν ἄργου χλάσμα ; el ille alius: Τί λυπεῖς καὶ
ἁδημονεῖς, παπία» A privatis domibus et familiis
aule οΡ reddita familiaris vox fidum et seniorem
Significat ministrum, cujus cus:üdim palatium
comimitteretur et integritati claves noctu traderen -
tur assérvandz. [ta me monct Georgius Coresius
in rescriptis ; nec lemere aut. ignare : Constantini
namque Mauassis aucioritate fuleitur : Πρὸς τὸν
τῶν οἴχων φύλαχα τῶν ἐν τοῖς ἀναχτόροις, πατίαν
λέγομεν αὐτὸν χατὰ ᾿Ῥωμαίων γλῶσσαν. Addi
Coresius idem aule clericis palatinieque ecclesiis
luisse prepositum, ac protopapze (archipresbyte-
induat et exuat, Indicat id βεστήτορος vestitoris dictio D rum | intellige) nonnunquam ΠΟΤΟ donatum
Latina, prioris vice posita: ubi enim scribit Ce-
drenus Justiniani anno 22 ἀπώλεδαν ol βεστιαρῖται
τὸ στέµµα τοῦ βασιλέως, Theophanes babet ἀπώλε.
σαν ol βεστίτορες τὸ στέμμα τοῦ βασιλέως. Eucho-
logium : ἑκαίρει τὸ χλαμύδιον ὁ πατριάρχης xai
ἐπιδίδωσιν αὐτὸ τοῖς βεστίτορσιν (ita scribit illud)
xa τὴν φίδλαν. Πρωτοθεστιαρίτην itaque regii cu-
biculi magistrum, sive regiorum — cubieulariorum
principem | interpretabere; eumque opus ἀδέσποτον
jam referendum él; o'xov βασιλέως πράττειν, in
imperatoris cubiculo ministrare, describit. Goan.]
188 Qui sequuatar, domesticus mensa et pra-
fectus mensae, satis noti sunt, GaETS.
P. 9. Praefecturam ac primatum super ejusdem
Egregie : nam et pro hujusmodi sententia hz mili-
laut auctoritates, Prima, lrenes devotze imperatricis
In lecto duas imagines reperit impius conjux Leo
Copronymi lilius, ait Cedrenus, quas inquisitione:
facta εὗρεν ὅτι 6 παπίας τοῦ maAat[ov εἰσεχόμισεν
αὐτάς, ἃ cleriéo utique fidem et eultum imaginibus
servante; altera : Leoni Armenio necem illaturi
Michaelis Balbi socii, sacerdotum ornatibus assuni-
ptis simulataque religionis specie, simul eum pa-
latinis clericis matutinas laudes in palatio devau-
taturis admissl sunt: Tfj νυχτὶ ὁπλισθέντες, ἕνδο-
ósy. τὰ ξίφη φοροῦντες, τοῦ παπίἰου ἀνοίξαντος, ὡς
οἱ ἱερεῖς, μετὰ φξλωνίων εἰσῆλθον. Papias itaque,
ceu eos admittere solitus, ex eorum numero fuit
Γαλ”.
495 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 196
gni ducis meminit, sed junctis et corruptis voca-
bulls, xx, 14 : Misit cum classe de suis. principibus
179 megalducas consanguineum suum, et xxu, 11:
,Alezíus . megalducas,. qui classi erat. pra[ectus.
Üsurpant etiam. Graeci δουκἆτον pro praefectura et
ductu ; et pro moneta, qux» Germanis est ein ducat.
δουκάτωρ ductor. Vide Meursium in Glossario
Greco-Barbaro. Olim Attjeze εἰ Athenarum prin-
ceps magnus dux audiebat, ut est apud Gregoram,
l. vit. GaETS. '
[Ut officia nunquain, ita. nec officiorum appella-
tiones temere confundende. Quamvis itaque in
posteriorum imperatorum constitutionibus nyuijcu-
pentur duces qui limitibus, militibus, provinciis et
foderatis praesunt. (στρατιωτικοὺς χαταλόγους τῇδε
ἱδρύσατο, οἷς δη ἄρχοντα εἰσαεὶ ἐφιστάναι διώρισεν,
ἂν Ῥωμαῖοι δοῦχα τῇ Λατίνων χαλοῦσι φωνῇ, de
Justiniano ait Procopius. ubi de ejus zedificiis |. 11)
dux tamen magnus, de quo hic, navale solum sub
sua dispositione tenere potest, ac ita vires imperii
cum magno dorhestjco dividit ut ipse maris, dome-
Sticus terrae potestatem sor tiatur, prout cum auctore
statim c. 5 legemus. Eam ob rem ubi magni domestici
nomen terrestrium copiarum duci inditum, de quo
nuper conjecimus, tauc vel non multo serius magni
ducis, ut maris praefectum speciatim indiearet, vul-
gatum suspicor. Penes Gregoram ique l. vt,
sect. 6, lides est ut Attice εἰ Athenarum prin-
ceps, eujus ditio imperii CP. fiugiulum rescissum
fuit, [am a Constantini àtate magui ducis, ipse Πο-
' manis ducibus allectus, dignitatem fuerit adeptus.
t^ -—
Memorat Leo Gramuiaticus τοῦ πλωῖμου τὸν δοῦχα,
Magni nomet addidit Nicetas Manuetis Comuenil. n
non uno loco. 1, v : '0 Mavov στέλλει τὸν µέγαν
δοῦχα τὸῦ Κοντοστέφανον ᾿Ανδρόνιχον περί mou τὰς
ἑκατὸν χαὶ πεντήκοντα τρι]ρεις ἔχοντα, ὅτι μτδὲ
τῶν Βενετικῶν ὁ στόλος ἣν ἑνδεέστερο;. [n Alexio
Manuelis hujus F : Ὥρμησεν ὁ πρωτοσέδαστος τοὺς
πιστοτάτους στόλῳ ἐπιστῖρσαι τριηράρχας, καὶ τα-
ραδοῦναι αὐτὸν τοῖς ἑκείνῳ χατὰ Ὑένος ἐγγίζουσι,
Τοῦ 6b μεγάλου δουχὸς τοῦ Κοντοστεφάνου ἀἁντι-
πνεύσαντος, xal τῆς στολαρχίας παντὶ τρόπῳ ἕδε-
χυµένου ὡς αὑτῷ xal οὐχ ἑτέρῳ δἠπουθεν προση-
κούσης, ἀναγκαστῶς τὴν βούλησιν μετατίθησιν.
Subditur: Καὶ 9$ ὁ μὲν Κοντοστέφανος ᾿Ανδρόνιχος
Φύρ.ος Καθειστήχει τοῦ στόλου παντό,. lsaacii Àn-
geli 1. 11 : στέλλει Ἰσαάχιος τὸν ἔτιον ἐξάδελφον
Κωνσταντῖνον, ὃν xax δο-χα τοῦ οτόλου προὐθάλετοι
Anna Comnena péyav δ ὕχα Ἰωάννην μετὰ στόλου
μεγάλου in Cyprum refert. missum 1. vin. Con-
8:2ulinum Dalassenum facta ad nomen allusione θα-
.Aaccoxpátopa a patre Álexio, novorum mominura
£t dignitatum auctore, mpoxeyetptapévov, 36 iufe-
rius δοῦχα Κύπρου nominatum. Meininil etiam mae
gi ducis Latinus Tyrius xx, 11 : Misit cum classe me-
galducas consanguineum suum ; et xxi, 44 : Alexius
megalducas, qui classi erut prefectus. juncta. cor-
rnptaque sunt hzc verba, aiupt quidam: a quo, non
L
D donatione Constantini :
etiam οἱ Goüxa:, τὸν δοῦχα χαὶ δοῦχαν. Tyr.us ma- A edisserunt. Cerle non nisi a Tyrio seriptere barba-
re megslducas, μεγάλος δοῦχας vice, pronuntiante
connexa. Vox μεγάλος trivialis licet, pre péyaq
minus anomala est : fateor δοῦχας, vice δοὺξ,
grammatico jure recentiore seribi. GoaR ]
P. 9. Pgotostrator. Mendose codices nonnulli πρω-
'"«osrátep. Nicetas exis'imat protostratorem esse
Latinorum mareschalcum : ita euim in Balduino de
Gofredo loquens : Mapézyo)xo; ἣν ἀξίωμα ὁ &vto,
δη)οἵ δὲ χαθ "Ἓλληνας ἡ φωνὴ τὸν ποωτοστράτωρα
(iia scribendum, si Latinam quantitatem spectes:
occurrit tamen crebro per o, πρωτοστράτορα). Joan-
nes Curopalata in Theophilo vocat τῶν ἱππ;κόρων
πρῶτον, quia illis pr:erat. Etiam simplex στράτωρ
usurpant. Suidas: Στράτωρ εἶδος ἀξιώματος. ln
Στράτωρος ὀφφίχιον Enotf-
σαµεν. GRETS.
190 [P. 9. Stratotum erat equum freno tenere
et conscendenti magistratui opem | ferre. Spartianus
jn Caracalla : Cum illum in equum strator ejus levaret.
Paulus Diaconus de gestis Langobard. : Equus quam-
vis hinc inde asiratovibus. verberibus casus, non po-
terat elevari. Ἱπποχόμους eos dixere veteres Greci:
Εὐθὺς οὖν καλεσάµενος τοὺς ἱπποχόμους xal τοῦ
ἵππου ἐπιδὰς τῆς πρὸς τοὺς Κομνηνοὺς «φερούσης
πορείας ἤψατο. Στράτωρας recentiores. "Theopha-
nes; Μετὰ σπαθαρἰίων xal στρατώρων τινῶν καὶ
ἑτέρων βασιλικῶν ἀνθρώπων. Eorum primus. πρω-
τοστράτωρ. Cedrenus in Theophilu: Μιχαὴλ ἵππο
χόµων ὁ πρῶτος γενόμενος * πρωτοστράτωρα τὸῦτόν
φασι. Eadem fere Curopalata apud Meursium.
Theophanes in Micbacle Theophili filio: Tot; οἷ-
χείοις Ἱπποχόμοις Βασίλειον ἐπέστησε» πρωτοστρά-
τωρα τοῦτον οἶδεν ὀνομάζειν ἡ διάλεχτος κοινή.
Eadem ad verbum ex Theophane Zonaras Απη. 3.
Alio nomine ἱπποχόμων σερατεύοντα vocavit (6-
drenus in Michaele Rancabe, χόµητα τοῦ ἵππο-
στασίου iu lsauro Leone. Δομέστιχον quoque τῶν
στρατώρων dixit in Justiniano 1| Theophanes:
|bidemque πρωτοστράτωρα τοῦ ὀψιχίου metiorat,
alium tamen aregio, comitatus nempe ὀψιχίου
vocali, siratoruu) primum. Magnum quoque gcri-
psit Phiranzes; at ubi decrescebat imperiuin, Aces
protostratorei sepius legimus duxisse apud Ce-
p drenum, Zonaram, Gregoram et alios. Senatoria
dignitate claruisse discimus ex Cantacuzeni 1,
15: Πρὸ, θύραις ταῖς σαῖς ἐφεστήχασι τῶν τῖς
συγκλήτου τινές, lili domesticus et protostrator
erant. Goan.]
P. 9. Maguus stratopedarcha. Grzccum | nomen
et hic et alibi libenter retineo, quia vix suppeuunt
Latina, qua (alium vocum 'vim satis expri-
mant, GneTS.
['O µέγας σερατοπεδάρχης. ls non alius quam
tribunus, qui militum causas definit, crimina
. etiam leviter castigat f'agellisque ορυύἱ jubet, οἱ
absente exercitus praffecto in milites auimadver-
tit, vigiliarum et profectionis tesseram dat. Si
miles crimen aliquod admiserit, sit Vegetius xxu, 8,
197
GRETSER! ET GOARI NOT £.
138
auctoritate profecti. exercitus α tribuno deputatur & peratorii comitatus seu ministerii princeps ; qui vul-
ad penam. Árma militum, vestes, equi, annona ad
curum ejus pertinent. Discipline jus el severitas
exercitus, non solum peditum, sed eliam equitum
legionariorum, precepto ejus. quotidie curatur: ipse
auiem custos. et diligens et sobrius legionem aibi
ereditam- assiduis operibus ad omnem devotionem
reformat et industriam, sciens ad praefecti laudem
subjectorum. redundare : virtutem. Στρατοπεδάρχην
vero tribunum esse declarat Theophanes in Jovia-
no, quem eumdem τριδοῦνον, deinde στρατοπεδάρ-
yn», mox χιλίαρχον appellat .Ultima quoque voce
hoc officium ejus explicat Cedrenus; quem domesti-
corum prxfectum Marcellinus, eorumdem primice-
rium scribit Hieronymus in Chronico. Στρατοπεδάρ-
χην casirorun curam gessisse ex nomine scribunt alii,
quibus assentior; id enim qnoque muneris prz-
stitit. Auctoritatem et alia ad caput quinrum pro-
feram. Eumathium, ut Cyprum recoperatam tuere-
tar, stratopedarcham ab Alexio creatum refert Anna
filia, I. vri : δεῖν ἔγνιο Ἁλέξιος τὰ κατὰ τὴν Κύπρον
ἀσφαλίσασθαι, καὶ τν Φιλοχάλην Εὐμάθιον τὴν
«αύτης ἀναθέμενος φρουρᾶν στρατοπεδάρχην προε-
χειρίσατο, ναῦς πολεμικὰς δεδωχὼς αὐτῷ xal ἱππήύ-
τας,ἓφ ᾧ τὰ κατὰ τὴν Κύπρον δ.ἀ τε θαλάσσης χαὶ
Σπείρου Δσφαλίζεσθαι. Explicat Logotheta στρατο-
πεδάρχην voce Turciea jam Grsecis satis familiari
πελάρπαχιν : Leunclavius Peclorpax ait esse Be.
gler-Beg, quem exponit praiorem, prasidem, et
tandem supremum castrorum. principem ; additque
voeem Graecam στρατοπεδάρχην. Magnum hunc
stratopedarcham — quatwor minoribus przfuisse
scribit Meursius: at non magnus seinper qui. aliis
praeest, sed qui officio prestat . GoaR.]
P. 9. Magnus primicerius. De primiceriis jam
egi, l. 1, c. 3. 181 lliud hic observa, olinr Bcotiie
et Thebarum principem magni primicerii nowen
tulisse, teste Gregora l. v1, qui addit bunc ipsum
principem posteris temporibus pro magno primi-
cerio μέγαν xóptov appellatum esse, a prima syl-
laba occasione sumpta, ἃ prima nimirum syllaba
vocabuli χηρίου amputatis eompendil gratia, ut
vulgus solet, ex vocabulo primicerii duabus priori-
bus syllabis. Ες quo colligas jam tum η et uv eodem
go aulici ministerii eum potestate curator, le grand
maistre. Favet voci data a Gregóra interpretatio, vit,
8: primicerium euim quasi primum χύριον, et ap-
fius pévav χύριον vertit. Καὶ μὲν δὴ ἔστιν ἃ τῶν
τοιούτων παραφθοράν τινα τῷ μαχρῷ χρόνῳ παθόντα
ἀμυδρῶς πως ὑπεμφαί[νουσι τὴν ἀλήθειαν. Tbv γάρ
τοι τῆς Βοιωτίας χαὶ τῶν θηθῶν ἀρχηγὸν, ἀντὶ µεγά-
λου πριμµιχηρίου, µεγάλον χύριον ὀνομάζουσι νῦν,
εἰς τοῦτο παρενεχθέντες ἐχ τοῦ παρενεχθΏναι τὴν
πρώτην συλλαθὴν. Quod vero pramittit. Boeotiee
principem jam a Constantino primicerii nomen ade-
ptum, nullam apud me fidem meretur. Goan.]
P. 9 Magnus contostaulus, comes stabuli, Gallis
connestable. Nomen conflatum ex contos seu conto co-
B mes, et st«eulos stabulum. Cantacuzenus, 1,40 : Com-
periuni principem Sabaudia, quem Latinorum lingua
conton vocat ; quia ea state princeps iste necdum
erát dux sed comes. Synodus Florentina : Ἐχαθέ-
ζοντο δὲ χαθαλλάριοίτε xal µαρχέσιοι, xóvvot xai
δουκάδες. Est etiam recentioribus Gracis xovtóv
breve, curtum, kurz, pareum ; unde contacium sacri
odarii genus. Cedrenus scribit quemdam appella-
tuin. esse Κονταλέοντα et alium Κοντοστέφανον ob
parvitatem, quasi pareum leonem et parvum Stepha-
num, Est etiam χοντὰ, πλησίον, prope. Σταῦλον seu
στχῦλος ex Latino stabulum detortum : nam extri-
ta unica litterula b habes staulum. Hinc etiam Ger-
mahis est Stall, Stallung, einstallieren, quod barba-
ris installare, stallum seu stotionem assignare. Nec
mireris si talium origio à vocabulo stabulum repe-
tatur, cum eadem vox contostaulo nomen tribuat,
et quidem honorificum; hodieque die stallmeister,
wiagistri stabuli, magno loco sunt in aulis princi-
pum. Scribitur etiam χονσταῦλος, sed rec!ius est
prius illud. 1Jabebant quoque veteres Franci comi-
tem stabuli ut viderl est in epist. 5 Hincmari, c. 16;
quem vulgus corrupte appellabat constabuluim, ut est
apud Reginonem I. 11, et apud Tyrium passiw legero
est constabularius. Wabes et simplex stabularius
apud anonymum virt, 6, De bello sacro : Conradus
Henrici 111 stabularius. GagTs.
189 (Habuerunt Romani comites stabuli impera -
torii, de quibus Paulus Piaconus Ll. xvii, et 1. xx:x
s^n00, instar jota, prolata fuisse: alioqui duas illas D c. Theodos. De annona et tributis 1l. σι, Greci pa-
voculas χῄριος ei χῥριος vulgi consuetudo non
coufudisset. 6Λε15.
[Si primicerius ex Suida πρῶτος τάξειις τῆς τυ-
49037:, ex Heraclio in. Novell. n. Juris GR, ἐν ἑκά-
στῳ τάγµατι πρῶτος, ut iuter cantores, de quibus
superiori cap., inter advoeatos, de quibus Jus GR.
|» p.235, prior est primicerius, an ita hic magnus inter
varios imperii primicerios ut cunctis imperet? Affir-
snat, ut nuper de stratopedarehia, Meursius. Αἱ cum,
sit in aula primiceriue (πριμμικήριος enim τῆς αὖ -
Ass legitar frequentius in sequentibus), ideo magnus
hic; qnia illi ezterisque piazeminet ; eL ea causa pri-
micerius, quod, at infra scribit aactor, sil εἰς τὸ φοσσά-
τον χεφαλὴ c; βασιλιχῆς συντάδεως, in. exercitu im-
riter etiam vocibus consoni Baduriumn Justini fra-
trem Χόμητα τῶν βασιλικῶν σταύλων, aliumque
auonymum eadem appellatione insignitum apnd
Tüeoplanem et Leoneu Gram:naticum in Theo-
philo jactant. Ab iis vetusti. Franci regiorum sta- -
bulorum comites connestables, Graci recentiores '
SUOS χονεσταύλους XOvogtaUAoue Vel χοντοσταύλου;
deducunt: hos tameu ab istis. Reim paucis aperio.
Comites neoterici χόντους (ne κοντούς, hoc est bre-
ves, dixeris) appellant, ut Nicetas in Andronico l. 1:
Οὐχκοῦν τοῖς . στρατηγοῖς ὁπτανόμενος, οὓς κόντους,
εἴπῃτις ἂν Λατίνῃ διαλέκτῳ χρώµενος. Stabula σταῦ-
"λα vel σταύλους. Moscbopulus : ἱππῶνες ἱπποστά-
σεις, σταῦλοι. Ex utroque nullo negotio κοντησταῦλος
τεσπα ως ποπ I SUM Aq X τσ Re paptns, EPUM Qr amu erg n e n
199 B IN LIBRUM DE OFFICIIS CR 900
ereatur. Ex Gallico. counestable deduxisti, inquies. A 183 ac tandem eum ab imperatore his verbis
Dictum volo. Franci namque, ut Christianorum bo-
no nati, ea qua gaudent iu exteras regiones excur-
rendi licentia, frequentius à Grecis, fidem in Sara-
cenos propagnaturi, stipendia premerebantur (ut
luselius ille qui quadringentis Francis apud Cu-
ropalatem et Anuam Comnenam adjunctus Grzeco-
rum exercitum ducebat), ducemque suum nonnisi
appelatione apud suos colenda dictum voluerunt.
Quae vero stabuli comite, vulgo canstabulurio, ho-
maratior esse potuit aut sibi deceutior, τοῦ counes-
table? Eu ut ad haue vocem velut in fontem Graeci
referant 61056 χοντοσταύλους, inler quos Gregoras
ei Chalcondyles χονοσταύλους prouuntiant. Dictio-
nem tamen apud auctores Alexio Comueuo supe-
riores, nec. dignitatem eo priorem reperias: at de
comite stabuli vel contostaulo ceu Francorum duce
testatur auctor, c. 5. ολα ]
P. 9. Magnus Ιοφοιμεία. Quid sit logotheta, jam
l. 1, c. 6, explicavimus. Et quamvis Niectas dicat
esse euin. qui L^tinis sit. cancellarius, tamen id
ubique locum habere non potest. Quis enim los;othe-
lam ἀγελῶν pecuarig seu gregum voect. eancella-
rium, ut ct logothetaim τοῦ δρόμου, cursus ? GnETS,
Ibid. Λογοθέτην a Cyrillo et a Chrysostomo De
ponit. ac primum a Cedreno in Anastasio ineimo-
ratum, verum in alio quam qui pertractaiur sen.
su reperio; presens enim cst non qui zrarii, sed
qui publici reguniuis rationes ponit. Magnus nam-
que logotbeia cuim imperatore communis boni ra-
tionemn liabet, res unde reipublici& coiumodum ct
Simul principis thesaurus augescit adniluistrat, et
denique cuactis providet. De illo Gregoras, ubi de
Muzalone, vi, 2: "Hv ὁ Μουζαλὼν (λογοθέτης) τῷ
βασιλεῖ παραδυναστεύωντότε, καὶ τοῖς βασιλιχοῖς
καὶ δηµοσίοις µεσιτεύων πράγµασι, Rai παρὰ τοῦ
βασιλέως µεγίστην χαρπούμενος τὴν αἰρῶ διά τε
σοφίαν xal γῆρας μαχρὰν καὶ ποιχίλην ἐμπειρίαν
πραγμάτων μετὰ φρονΐίσεως ἔχων. Nicetas ubi de
Hagiotheodorite, iu Manuele, 1. 1 : Μελεδωνὸν δὲ
μεσεύοντα xal τῶν οἰκείων ὑποδρηστῆρα διαταγµά-
των τὸν ᾽Αγιοθεωδορίτην τίθησιν Ἰωάννην. Καὶ ἂν
τῷ προσώπῳ τοῦ βασιλέως ἀεὶ ὁπτανόμενος, xal τὰ
τούτου ἐντάλματα ὅσα xal ἑμφάσεις Ex. κρείττονος
μοίρας δεχάµενος. Curopalates in. Michaele Parapi-
hàcio : El; τὴν τῶν χοινῶν διρίχησιν χαταστησάµε-
νος, λογοθέτην αὐτὸν προδαλόµενος. Li nou absiini-
lis sumino regii publicique juris administro quem
supremuin cancellarium Graco. Niceta teste voca-
mus: "O. μὲν τὸν οἰχεῖον, ὡς ἡ Λατίνων βούλεται
φωνῆ, χαγχελλάριον. Πλ scribit ejusdem Manuelis
|. vii, ὡς δ Ἕλληνες εἶποιεν λογοθέτην (ἣν δὲ οὗτος
6 Μαγέντζης ἐπίσκοπος) ἔπεμψεν. Fax alia, qua vox
illusuetur, mibi superflua est, Animadverte modo
logothetam prius fuisse qui publici zrarii quxstor
vocatur; de quo .sensu nos inira, ubi logothetam
τοῦ γενικοῦ cxpouemus. Méyav bumc λογοξέτην
ante Alexii tempora vix auditum scio: διοικητοῦ
vocem ejus munus apud antiquos significasse fateor;
D
institutum : Tu magnus logotheta esto; qus sibi dicta
Phranzes asserit, quamvis clam ita creatus pro
more officii imperatorem venerari ac publice ado-
rare velitus fuerit. C:eterum an hic µέγας λογοθέ-
σης idem sit qui τῶν σεχρέτων et amplissimi sena-
tus caput, mibi pene indubium: ubi enim hujus
mentio, de illo sltum (it silentium, ac cum magnus
ille personat, alius secrete latitat : an non ideo quia
binominem diversis temporibus se fecit hzec digni-
ta8? Certe scrupulum oninem a terenda. sententias
hujusmodi semita Nicetas amovet in librorum titu-
lo quo se λογοθέτην τῶν σεχρέτων xaX ἐπὶ τῶν κχρί-
σεων, secreti logotlietam et judicis ρεροσίέκεη, οἱ in
Murzuphio, ἐπὶ τοῦ ἄχρου στῆσαι τῆς συγχλήτου βα-
τῆρος καὶ àv τοῖς σεχρέτοις λογοθετίσαι, iu &ummo
seuatus solio consedisse el in secretis. judiciorum
r*tionem supremam habuisse affirmat ? at quid boc
aliud quam magnum logothetam cgisse? Logotlhe--
iam iusuper et urbis prafecium jubet. Anastasius,
relerente Cedreno in ejus. vita, oouscenso ambone
Aceplialorum lgresii proclamare : quid hoe aliud
quam senatus pressidem populique rebus praepositum
eidem voluisse favere et auctoritate pulilica eonfir-
inare? logotbetam secreti Annae. Coimnena l. iti, οἱ
apud Nicetam statim sub historis limine, et in
Jsaacil Angeli l. 1 lego, magnum logothetam apud
Nicephorum Greyoram et eo posteriores, logothetam
nude sumptun vel τοῦ γενιχοῦ addito apud emues
Niceta scriptore superiores. Goaa.]
Ρ. 9. Protosebastus prünaugustus, ut Wolüus
vertere amabat. Rogerus in. Annalibus Anjlicanis :
Qui vocubatur Grace protosebustos ;. Latine comes
palatinus, Protosebasti dignitas dicitur hie ordine
decina terlia ; et ita estia nostro iudice: in ca-
talogo Juris Grecorüw |. in, decimum quaítu
locum obtinet. ln nostro magnus domesticus quar
Qus egi, in illo septimus. GaerTS.
['O πρωτοσέθαστος. Inaudiium ante Alexii Com-
meni leinpus nomen; ac ubi eum sebastocratoros
et panhypersebasti cowmentum Anna (ilia narrat
|. 11, ibi generum Tarouitem protoselasti et proto-
vestia rii dighitate auctum, Adrianum vero fratrem
protosebastum clarissiuuid vocatum, refert : 0
Αδριανὸς ὁ ἁδελφὼὸς τοῦ χρατοῦντος πρωτοσέδαστος
ἀξιοῦται περ'φανέστατος. Mox absque medio subdit :
Τούτων δὲ τῶν ἀξιωμάτων τὴν χαινοτοµίαν ὁ ἑἐμὸς
πατὴρ προσεξεύρατο. Alios protosebsstos protuve-
sliarii diguitate conjuncta Nicetas , Gregoras, Can-
tacuzenus receusent, Ad Alexium et Áunam reco.
Ipsa ubi Venetos bellorum socios doniá et lono-
rui cumulis a patre compensatos narrat; ipsum
reipublicm ducem protosebestorum dignitate et
stipendiis, patriarcham vero yerrenerandi appelja-
tione, collato non illiberali donativo, cobonestatum
scribit. Verba ejus sunt ; "Oc διὰ πολλών τούτους
ἀμειφάμενος δωρεῶν καὶ τιμῆς καὶ αὐτὸν τὸν ἑοῦχα
Βενετίας τῷ τῶν κρωτοσεδάστων ἀξιώματι μειὰ τῆς
ῥόγας ἑτίμιοεν, ὑπέρτιμον δὲ χαὶ τὸν πατριάρχην
-—romm— 9—--
- t.
501
GRETSERI ET GOARI NOTA.
202
αὐτῶν Ἀξίωσε μετὰ τῆς ἁλόγον ῥόγας. Nusquam A quem olim offieium habuisse ait, sed ignotum,
tamen erat ἄλογος ῥόγα, nec in rationem militabat,
Cum Venetos, ut sui. patriarchze sustentarent. inó-
piam, pauco retro tempore, anne videlicet 10735,
€regorius scptiines pontifex Romanus litteris fuis-
set hortatus, de quibus Baronios illo ano num.
51. Protosebasti pileus erat viridis, ut c. &lege-
us, viridisque liquor ei proprius, quo, sicat
imperator rubro, subsignandi potestatem nactas est.
Nicetss de Alexio ptetosebasto in. Alexio Manuelis
filio : Ἀδγμᾶ tx βασιλέως ἑξήνεγχε, μὴ ἄλλως «ó-
παρᾶδεχτα οἵεσθαι ὅσα ἡ βασ͵λιχἡ χερ ὑποσημαί-
vexat γράμματα, el μὴ Ἀρότερον ὀφθεῖεν εῷ ᾿Αλεξίψ,
φεαὶ οὕτω τὴν δεξιὰν τῷ βατραχείῳ ἐπιδοὺς χρώματι
τὸν τοῦ ἐρυθροῦ ἐπισημασίαν βραθεύσειε. Goan.]
In nostro tullus ext ὁ bxetoc τῶν φιλοσόφων,
sumus philosophorum : 184, st in altere 29. sta-
tionem obtinet. 86 locum tenent ῥαθδοῦχοι. iterpres
vertit lictores ; noster index vüabduchis caret.
Sant et sliz diversitates, quas lector mutua utrius-
que catalogi collatione deyrehendet. Gars.
*P. 9. Pincerna pocillator. Scribitur etiam πιχέρνης.
1n indice Juris Greco-Romanisnnotatur et appro-
batur 4ectio ista. ὁ ἐλιχέρνης. Sed tuesmer. vulga-.
Tam : alioqui pauto postexsurget qui divisim legat
ὁ ἐπὶ χέρνης. Gags.
[/id. Pincerna Latinis dictio cognitae, ex quá, ut
γεβίυς quidam; Griceobarbari πιγχέρνης : at. si
ihi fidem més omnino dempseris, ἵρθα πιχέρνης
germane Graeca est, quasi à*l xipy4s, porulh
nune véro, hoc est tempore Codini, nullum. Aleian-
ας ad p. 28 Procopit dupliceni Curopalatam statut,
alternm quí sub se li&bebat pretorianos milites,
quorunr plures etdines, domesilci, prótectores, sí-
lentiatii, de quibus Procopius, p. 108 : ex his atit in
&trio et vestibulo regia: versabantsr, aTli pro cubi-
. €ulis desidebant et excubias agebant die noctuque :
hi σωμα θοφύλαχες, Latine exeuhitores vocabantur,
HM φύλακες τοῦ καλατίπυ, custodes palatil, prato:íi
milites seu pretoríani, auke vel aufici milites.
Prifectum his ordinibus comitem praterianum seu
excubitorum sppellst Joruandes, Ῥτοεορίις princi-
pem custodum palatii, Corippus de laud. Just. Min,
3, 285 curam palatii. Alter europalata erat. priepo-
p sites fabrice pajatli. De'quo CassioJorus libro vn
Var. epist., 5, cajus magnam dignitatem fuisse cre-
dit Meursius in Glossario, quod ante regem Theo.
doricum dufeam virgam gestans. primus. incederet.
At Cassiodorus, primus, inquit, inter obsequia
numerosa, hocest non inter 185 singulares et
primarios vires, patricios, senotores. et consulares.
Aurea vero virga est, quam Codinus δικανίχιον appel-
lat, inferioribus etiem | ordinibus concessa — honoris
ergo, idque ex eedem Cassiodori loce colligere est.
Piures otiquande erant Cpili lac éignitate conspi«-
oui. Cedrenus : Merà δὲ ον θάνατον Ἱουστινιανοῦ
ὀχράτησεν ὁ ἀνεφιὸς αὐτοῦ "leustivo; ὁ ἀπὸ Xoupa-
παλάτων. Kt apud Joannem Curopahtam in. Icaavio
Convaene : Ἑωάννην δὲ vb» ἀδιλφὺν χάὶ Κατακκλὼν
prafectue. δν verbum χερᾶννομι Vini tempersndi € τὸν χεκαυµένον Κουροπαλάςας καὶ ἁμφοτέροις ^d.
vel miscendi signitleantiaw adeptum, eujus vios κέρ-
wi» profert vulgus ; ab eo χἐρνή pocillaHo et pribbendi
calicis minisierium, ac 6 à χέρνης pocillationi ditte
pocnlis praposiias ; exinde duabus in wnam eon-
aractis dictionibus βι per aphzresim πικέρνης, ex
afüuitatle ad Latinum pinceruam etiam πιγκάρνης
vocatus, qui Cedremo in Theophilo οἰνοχοῶν, Nicetae
1. : Alexii κυλιχιφόρος, ἐν 1 Andronici ὁ ἐπὶ xspá-
cpatoc (sinum πρασί siv& χρασίον hodio dicunt,
et Wamassi denique ὁ ἐπὶ κόρνής seviptus. Ita wie
Deus amet, vates feit Gretserus : his entm madida
{μας cebarta vix exaratis characteribus i& δυ
primum legl : Paulo post exsurget. gui divivim legat
ὁ ἐπὶ xépvac. ὅοια.]
15. Caropalata nomen, ut videtur, a cura patetii
formatam. Evayrias, v, 4$: Thv φνλαχὴν τῆς αὐχῆς
ἑμπεπιατευμένὸς, ὃν wouponalávnv d Ῥωμαίων
λέγει φωνή. Quem descripsit Corippus. laud. Just. r,
485 et lib.i, 282. Latini noweneuropalate varie de-
prsvant ; hinc apud Luitprandum in Lega'ione est
Leonis cqropalati, eX 3pud Leonem Ostlensem ccfo-
plasi ; χουροπαλάτισσα, uxor curogalatte, et Koupo-
παλατίχων munus seu dignitas curopalat» ; «ua
insigaiebentar etiam absentes, et quibus Cpolis nec
wvits3 he6 fortesn videnda. Exempla invemies in
Jibelto Constentini Porpbyrogeniti Du sdministraao
imperio.
De Curopaleta passim Codinus in tne libel;
PATROL. GR. CLVIL
Nec €politani tantum, sed et. exteri. hae disnitate
honestabantar, maxime Iberés, ut constat σι Con-
31ntino imperatore iix Do aéminisirando imperio
'$. 45 et 46. .
Cpoliiauum palatium ita deseribit. Luitprandus
Ticiuensis, lib. v retum per Europem gestarum:
Cyolitanum pala(isn non pulchritudine solum, verum
siam [oriitulins omnibds, quas. urquem viderim,
munitionibus presta! ; qued. etiam jugi militum sti-
patiene non minima ohsercalur, Moris ilaque est c
post matulinum diüuculum moz omnibus, patere, po:t
tertiam uero ddei horam, emissis ontuibus dato eigno,
Qnod esi wis, usque in.horaus nonarm. cunctis aditt:a
prolibere. Sed quale hoe. signgm ans? an missa. vel
missio, quod est ilice? ? at. quid Ixoc — Latina apud
Grzxcos ? au misa ? nam posterioribus 6ιΦοίς hzc
dictio usurpata fuit. Vide Meurciumm v, Misz. Gn£rs.
. |Yox iu Graciam serius insecto, a Latinis primum
iuvenla, cura palatii, qua i8 magistratus ΠΕ ΜΙΤ,
qui palaWi curam. ayit el curator pulutil timcupa-
105 in nonaulis ediáioh:bus ced. Theod. de Coni
el Trib. Schelar. 1. vit, eumdemque reor quem Theco-
$henes in Mauricio celebrat κουράτωρχ τῶν βασι-
λικῶν οἴχων, ad cujus diguitatem utimperatori:e pro*
ximam suramos viros vel aspirasss vel eveetos fuiss :
ineuigrant historiz. Justiniani nepos Justinus xoup ;-
παλάτης, ita acribit Theophanes, ex euro palatii (&ie-
'no. Marcellino propria) conscendit. iniperiuss, op
e . ή
4
£0) IN
fllia curopalatem fecit, ex eodem 'Theophane, qe
Mauricium quoque nepotem Domentiolum eo titu-
lo refert auxisse. υπο honorem Domeniiolo fratri
contulit Phocas, ut Cedrenus in ejus Vita, et pari-
ter germano Theodoro Heraclius, ut Nicephorus in
Breviario. Michael S. ]gnatii pater ex curopalate fa-
etus est imperator. Bardas Ignatio infensus, summam
ambiens potestatem, curopalates primum, tum Cie-
sar est salutatus. De ejus insignibus etl ministeriis
suo loco : plura εἰ diversa reperies apud Meursium,
Gretserum, Bulengerum, Falnotum in Cedreni Glos-
sario, Dempsterum de Antiq. Rom. 1, 4, Suyarum
in Sidonii Apollinaris carmen 923. Goan.]
P. 9. '0 παβαχοιμώμενος τῆς σφενδόνης. Junius
accubitor (unde. Iu catalogo Juris Geeco-Romaui
ó παραχ.ιμώμενος τῆς μεγάλης σφενδόνης : interpres
«ccubitor magne pale. Ego versione mea rem ip-
san explicare studui, cum nihil suppetat qued Gra-
€a apte exprimat. Nam παραχοιμώμενος iste erat
. Sigillifer seu custos annuli imperatorii, quo littere
ebsignabantur ; qui annulus per partem suam, nent-
pe per σφενδόνην seu palam, significatur: pars enim
bic servit signaaiure, ut eic loquar. Μετς.
[Annulos signatorios sive sigilla in annulis adbuc
postremis s3sculis imp:ratores gestaswe declarat
Nicetas tum in Joanse 06ΙΠΠΘΗΘ statiy. 186 sob
historie suc limine, quo ipse εἴσεισι τὺν χοιτῶνα
τὸν πατρικὸν, xal προσπεσὼν ὡς δῇθεν θρηνήσων
ὑφαιρεῖται λάθρα τῆς ἐχείνου χειρὸς τὸν σφραγν-
στῆρα δαχτύλιονΣ tum in Alexio laudati Joannis ne-
pote ad calcem, ubi eo. crudeliter obtruncato au-
ris abscissa subula perforatur, trejectoque filo et
apposHa cera Andronici tyrannidem invadentis an-
nulo signatur : Τιτρᾶται ὁδελίσχῳ τὸ 007, χαὶ xpó-
χης ἐξαφθείσης κηρὸς περιχλασθεὶς τῷ "Avbpevixou
σφραχιστηρίῳ ἑνσιμαίνεται δαχτνλίφ. Annulus fite
οἱ quodvis aliud sigillum σφενδόνης nomen accepit.
Σφενδόνη, inquit Suidas, ἡ τοῦ δαχτυλίου περιφό-
petia, xal d) εἰς λίθου ἐπιδολὴν ἐπιτηδεία χρῆδις, I.
lius annuli et cujuslibet alterius regii sigilli custos
fores ejus in quo reponitur loci observat, sd illag
scde!, moratur, vigilat, et pro excubitorum more
etiam somnum capit, παραχοιμώμενος τῆς σφενδό-
γης, regie signatura entistes, sacri cerarii exarchus,
garde des sceauz de l'empire. GoaR.]
P. 9. Prafecius seu aceubiter cubiculi ; aliqui ad-
dunt sacri, utpote imperatoril. liodie in afilig vo-
cantur kammerherrn, camerarii, aureis clavibus con-
spicul. Ga&Ts.
14. Exponit Gonstanünus Manasses παράχοιτον
καὶ φύλαχα τῆς βασιλείου χλίνης, sub cujus dispo-
shione erant πρόχοιτοι xal προφύλαχες, de quibus
Nicetas, qui ante fores excubabant et imperatorem
custodiebant. Οἱ μὲν γὰρ σωματοφύλακες καὶ $o-
ρ0φόροι ἄποθέν που τοῦ βασιλιχοῦ χοιτῶνος ννχτὸς
χατηύνανον, ait ille in Andronico. ]. n. Ergo isti pro-
pius, ad fores nimirum principis ac juxta cubiculum,
qui hac de causa. κοιτωνίται a Leone Grammatico
| LIBRUM ΡΕ OFFILIIS CP. ᾽
nuneupatus Isaurus Artabasdum data in conjugem-A ct πρόχοιτοι a Zonara dicuntur in Theophili Vita, a
320i
Niceta in Joanne Comneno οἰχίδιοι xal mp Ó3t»tzot,
a Theophame iu Justiniano χουδιχουλάριοι xa σπα -
θάριοι: armati quippe spathis sacrum , cubiculum
observabant. Eam ob rem somnio. quod interitus
(uit oracalum, exterritus Mauricius apud Theopha-
nem διυπνισθὲὶᾷ ἐκάλεσε τὸν παραχοιμώμενον αὖὐ-
τοῦ, ut qui dormienti principi juxia nomen evcubias
agens accubaret. Goan.]
1b. Logotheta erarii generalis. lta verti. Glossa-
rium Gracobarbarum secutus, Junius, Jogotheta pu-
blice rei. Longe aptius quam interpres Jo&unis
Curopalate historici, cui Nicephorus ὁ ἀπὸ γενών
est Nicephorus a Genicis. Interpres Juris GR. curc-
torem. genici indigitat. Wolüus vertit gemeralem,
R absolute, et generalem (ogoiheiam, quia Zonaras in
imperio [renes et Constantini ilii Nicephorum vevi.-
xby λογοθέτην appellat. Theodori Metochite maxi-
mus encoujastes est. Nicephorus Gregoras in sua
listoria, praecipue |. v1. , non. procul a fine. Ilie
Metochites etiam. bujus logotbeti munere [u:ictns
est. GRETS.
[0 «Ἰογοθέτης εοῦ yevixov. Lacem sibi mutuam
accendunt lee. vocas. Γενικόν locue est Cpoli, quo
jos wibutorum subditi ezsolvunt el. negotiatorcs
vectigalia pensant, quem Zonaras periphrestixó;
«à ἀρχεῖα τοὺς φορολόγους λογοπρακτοῦντα seripst
in Gonstsntino Duca; de quo Cedrenus in Basilio:
Καὶ elg τὸ Aayópsvoy Γενικὸν χατιὼν τοὺς claxpaz-
φομένους ἑσκόπει παρὰ «οῦ δημοσίου, µή πού τι;
ἀδίκως εἰσπράττοιτο, χαὶ οὕτως τοῖς ἀδικουμένοις
ἁπήμυνε, Et descendens ad. Genicum, ararii sedem,
908 qui ab erarii ministris vectigalia exigerentur, ne
φας quid injuste persolveret, speculabatur, ac ita in-
juriam passis opitutabatur. Γενικός exinde pertorii
vecligaliumque eracior est, nt aiunt, generalis.
Suidas v. Γενικός : Αναστάσιος βασιλεὺς Ῥωμαί-
ων αἰσθόμενος στολὴν Σαρακτνῶν ἔρχεσθαι κατὰ
τῆς πόλεως, Ἰωάννην 187 ἐφίστησιν ἡγεμόνα τοῦ
πολέμου, Διάχονον ες Μεγάλης ἐχκληδίας καὶ λογι-
«thv τῶν φόρων, ὃν» Γεν.κὸν καλοῦοιν, Cedreuus
queque Nicephorum ezgenicum, ἀπὸ γενικοῦ, vel
ut scribit Curopalates ἀπὸ γενιχῶν, imperatorem
facium testatur in bistoria limine : hine ipse audi-
D vit γενιχὸς λογοθέτης, qualem Thbeodotum quoque
loiquissimum monsehum reperies apud Theopha-
nem et Cedreuum in Justiutsno posteriore. Jam quo
constet logothcetam hunc a cancellario longe diver-
sum, nec ejus aut similis alterius munere fuisse
implicitum, sed summam zrarii neefecturam ges-
sisse, observo, λόγον computum, ratioc.nia, rationem,
fiscum,. sque ac. alia referre; qua de causa dixit
Theophanes in Copronymo: Τὰ δὲ λεγόμενα πατρι-
μώνια τῶν iv Ῥώμῃ ναῶν τῶν ἁγίων καὶ xopu-
φαίων ἀἁποστόλων, τὰ ἔκπαλαι τελούµενα τάλαντα
τρία ημισν, τῷ δηµοσίῳ λόγῳ τελεῖόθαι προσέ-
ταδεν, publice erario pendi, in fiscum re[erri, pa-
bicis rationibus | accenseri jussit. Λογοθέτης, ἀπὸ
τοῦ λόχου, publicas rationes. componit, quo pa-
$ri5
ÜRETSERE ET GOARI NOT.£.
208
bio. Cyriiius τελωνάρχαις et πρακτοψηφισταῖς Aoyo- Α ordinis reliquos cobstat ex dictis seperius domesfi-
θέτας adnume:at, et λογοθετῖῆσαι rationem reddere,
ratiocinia instiluere ex Photio reddidit Stephanus.
Eam ob rem rapax. et iniquus logotheta 'Theodotus
scribitur à Theoplianée, ἐπὶ τοὺς 4cistoU; τῆς
πρλιτείας ἄρχοντας χάὶ ἐμφανεῖς ἄνδρας, oóx Ex τῶν
δ.οικητῶν µόνωνι ἀλλὰ ἑά τῶν Ario Ἀόλεως οἰκηξό-
pov, εἰχῆ καὶ μᾶτην ἀπροφασίσέίως ἆἁλα.τήσεις
καὶ ἑχταγὸς xoi δημεύσεις ποὐύμένος, À pluri-
bus reipublice proteribus Wluslribusque viris, non qui
ngros modo el rura, sed et qui praecipuam imperii éivi-
tatem. incoleret, inditia causa, nullo demerito, abs-
gne rationis pretextit pecunias exigere, mullas eis im-
ponere, bona publicata raperé, Apud eumdem Nicepho-
rus Phocas sváritis rapacitatique deditus imperator
Σχέλευδε Μικ/τα πατριχίῳ καὶ γενιχῷ Λλογοθέτῃ τὰ
δημόσια τἆλη τῆς Ecko o xat βονασχηρίὠν ἀναδιδᾶ-
σαι. Alius Nicephorusipsé logótbeta, referente Curopa-
late ad histori: caleem, inquiritur ab adversariis περὶ
τῶν τῇ βασιλίδιδιαφερόντων χρημάτων. Subdit Ούτο-
σοῦτον ἔμελεν αὐτοῖς τῶν βασιλικῶν θησαυρῶν, quam
ut logothetath sibi infensum e medio tollerent ; ad
enm siquidem, àt hoe ex Theophane addamus cuimuli
gratia, pertipent tà τοῦ γενιχοῦ λογοθεσίου πράγματα,
generalium tompwtorum πεφοτῖα Quctis, et ut idem
inferres babet, ónpóstot τῶν λογοθ:σίὼν ἁώδιχες,
publici computorum libri, δημόσια Χιίροθέσια, pu-
blica ratiociniorum scrinia. ΤΠ! mimistri àscribeban-
tur ἑκλήπτορες τῶν δημοσίων φόρων, vectigalium re-
eum sortiri. Qua de causa. domesticus menss, οἳ
ut Gregoras, viti, 7 babet, 6 τοῦ δοµεδτ[χου τῆς τρα-
πέζης τῆς facUuzfc δεμνυνόµένος ἐπιχλήσει, cen-
sebitur is quem Páancirollus in Notitiam imperii
Occidentis c. 44, castrensem sacyt palatii vocat,
qui mensam principis el totum palatium curat,
quem nüs magnaünt hospitii magistrum, regie men-
κ struttoribus prsepositum ac In exteros aubc rc-
gie ministrosjüs exercentem, conspiclmus. Goan.]
P. 10. "0 ἐπὶ τῆς εράκέζης, qul τβαπενοποιός *
rhenwe siructorém ac dapiferum, τὸν τῆς πάσης
περὶ ὀυμ]όσια Ἀαρασχἑυῆξ ἐπιμελυύμενον, ex He-
sychio intelligimus ; eujus offieif titulo, jam a Con-
stantini temporibus, Russiae principem in impera-
toris palatio gavisum auctor est Gregoras, 1l. vit,
at certe unus est testi$ ubl ait; ὁ δὲ ᾿Ῥωσιχὸς fyc-
μὼν τήντε ax&aty καὶ τὸ ἀξίωμα soU bs τῆς τραπέζης
ἀταρὰ τοῦ µεγάλον κεχλέρωται Κωνόταντ/νου.
P. 10. [Magnus pappias. Pappias absoJute pater,
est idem quod πάπας seu Κκάππας. Palladius in
Lausiaca fistoria in Paulo Simplici : Κα) δύνοντος
toU ἡλίου λέγει ἀὐτῷ ὁ "Avrovtog* Παπία (uam
et simplici * scribitur), Ὀέλεις φάγωμεν ἄρτου
χλάδμὰ; hi€ nomen palatiuse dignitati« est, de
qua Codinus infra c. 5. GneTs.
[Abbiandientium et balbutientium puerorum, pa-
tres et. seniores appellantium, vox est παππίας.
Eustathius in Iliados v : Κατὰ βρέφους προσφώνησιν
ceptores, de quibus Theophanes in Jostiuiano pos- (; χαὶ χατὰ ἀνδδιπλασιαδμὸν λέγομεν πάπας xal πα-
teriore ; διοιχηταί, ihasautarii, eldem οἱ) Ῥαυ]ο Día-
veonoó dicti in Leone ]sauro ; ἐξισωταί peudendotum
exequatores, quos memorat Cedrenus in Basilio et
ali. Uttimi inter generales logothetas "Theodori
Metoehitse merita et honores, quem hic auctor me-
morat, reperies descripta Gregor: 1. vn. Goan.]
P. 9. Protovestiarites. Diversus hic a protoves-
tiario, et tum ex catalogis, tum ex uiversis officiis
wnanifestum evadit. Gaets.
(^O *purv6scriapíirnc. Errant qui protovestia-
vium et protovestiaritem unum putant, quibus, sub
non absimili penitus nomine, munus et ordo peni-
«us diversa. Βεστιαρίτης cubicularius est, cujus
onus ut vestibus sibi a vesriario prolatis principein
induat et exuat, Indicat id βεστήτορος vestitoris dictio D
Latino, prioris wice posita: ubi enim scribit Ce-
drenus Justiniani anno 22 ἀπώλεδαν οἱ βεστιαρῖται
τὸ στέµµα τοῦ βασιλέως, Theophanes habet ἀπώλε.
σαν οἱ βεθτίτορες τὸ στέμμα τοῦ βασιλέως, Eucho-
logium : ἑπαίρει τὸ χλαμύδιον ὁ πατριάρχης xat
ἐπιδίδωσιν αὐτὸ τοῖς βεστίτορσιν (ita scribit illud)
xo τὴν φίδλαν. Πρωτοθεστιαρίτην taque regti cu-
biculi magistrum, sive regiorum — cubiculariorum
principem interpretabere; eumque opus ἀδέσποτον
jam referendum εἰς oixov βασιλέως πράττειν, in |
imperatoris cubiculo ministrare, describit. Goaa.]
188 Qui sequuntur, domesticus mensa et prae-
fectus mensa, satis noti sunt, GagrSs.
P. 9. Pradfecturam ac. primatum super ejusdem
"
b.
πίας, πάτερ nimirum vice. llle monachus apud
Palladium in Lausiacis blande: Παπία , θέλεις φάἀ-
γωμεν ἄργου Χλάσμα ; οἱ ille alius: Τί λυπεῖς xa*
ἀδημονεῖς, manía Α privatis domibus et familiis
aule CP reddita familiaris vox fidum et seniorem
significat ministrum, cujus cus:odim palatium
committeretur et integritati claves noctu traderen -
lur asservandze. Ita me monet Georgius Coresius
in rescriptis; nec temere aut. ignare: Constantini
namque Mauassis aucioritate fulcitur : Πρὸς τὸν
τῶν οἴχων φύλαχα τῶν ἐν τοῖς ἀνακτόροις, πατίαν
λέγομεν αὐτὸν κατὰ ᾿Ῥωμαίων γλῶσσαν. Audit
Cotesius idem aul clericis palatinigque ecclesiis
luisse prepositum, 3ο protopapa (archipresbyte-
rum intellige) noneunquam munere donatum.
Egregie : nam et pro hujusmodi sententia ha mili-
taut auctoritates. Prima, lrenes devotze imperatricis
In lecto duas imagines reperit impius conjux Leo
Copronymi tilius, sit. Cedrenus, quas inquisitione
facta εὗρεν ὅτι 6 παπἰας τοῦ παλατίου εἰσεχήμισεν
αὐτάς, a clerico utique fldeu et eultum imaginibus
servante; altera : Leoni Armenio necem illaturi
Michaelis Balbi socii, sacerdotum ornatibus sssum-
piis simulataque religionis specie, simul eum pa-
latinis clericis matutinas laudes in palatio decan-
taturis admissi sunt; Tfj vuxzl ὁπλισθέντες, ἕνδο-
θεν τὰ ξίφη φοροῦντες, τοῦ παπίου ἀνοίξαντος, ὡς
οἱ ἱερεῖς, μετὰ φελωνίων εἰσῆλθον. Papias ilaque,
ceu eos admittere solitus, ex eorum numero fuit
Lu
am ue ce que «ανν τον c Mn 00
-
4
997 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
208
uous. AL cum papiz dignitate promoti (quod nefas À scripsit : ἐπέτρεψεν Κώνσταν τὸν ὕπαρχον τῆς X^-
ecclesiasticis, uLoptime disserit. Ánna Cown:na)
acies eduxerint' in. hostes οἱ frequenter cum eis
mauus conserucrint, frustra clero eonjiciuntur
allecti ; quin a elero quoque alieni sacras imagines
inferre et palatii portas clericis, nen segaius quam
ipsi, reserare potuerunt. Clericus ijaque sive fucrit
seu ctiam ecclesiastici ordinis exsors, nonnunquam
claves palatii teste Leone. Grammatico suz fidei
commendatas tenuit. Hoc ejus verba declarant in
Basilio Macedone : Ὁ ᾿Αρτάβασδας εἰσδραμὼν πρὸς
τὸν παπίαν καὶ pa; ἀπ᾿ αὐτοῦ τὰς χλεῖς βιαίως
fue: τῷ Βασιλείῳ' χαὶ γενόµενας 189 ἔνδοθεν
Βασίλειος Ἶρε τὰ; χλεῖς τοῦ παλατίου ἐπὶ γεῖρας, καὶ
τῇ ἕωθεν Γρηιόριον τὸν ἐπιλεγόμενον τοῦ Φιλήμονος
ἐποίησε παπίαν. Eum in palatio habitasse, et facilem '
haperateri ad ejus sedem accessum | fnisse, narrat
€edrenus in Leone Armenio. Caeterum pappiam
vel papiam scribere, ne merarer in re nullius mo-
menti, mihi semper pro variis auetoribus aut
exemplaribus perinde fuit, ceu negotium is diseri-
men hag vocandum.
P. 10. (^O ἔπαργος. Praefectus urbis. Nicetas in
Alexio ΕΠ, 1. i : εἰς δ ἔπαρχον τῆς βασιλίδος
σχηματίζεται πόλεως, Cedremus im Theophilo :
'O ἔπαρχος ix Θεοῦ xal τοῦ βασιλέως γαληνάτττος
τὸ χρίνειν λαθὼν xal τοῖς πολιτικοῖς χρῄσασθαι vó-
μοις : ex quo ἐπαρχιχὸν Bua apud Leonem Gram-
maticum, Hoc ejus munus latius alio loco. prose-
λεως, (ολα ]
P. 10. Magnus drungarius τες βίγλης. Detortum es
Latino vigilia. Δρουγγάριος, qui etiam Ógovyvápne,
παρὰ τὸ ὀροῦγγος: drumgus globus militum ; vox n. c
, Latinis ignota. Vopiegas jn Aureliano: Omnium gea-
lium druugos usque ad quinquagenes homines iu trium-
phum duxit. Ubi Casaubonus : Intacticis Grecorum
libris onis adunatio militum appellatur δροῦγγος.
sive plurium sive etiam paucissimorum : nam ei tres aut
qua'uor drungum faciunt, Iude est δρονγγιστὶ τάττε-
σθαι, quod Mauricius imperator libroiw oppeait τῇ µα-
xp& τάξει el continue atque in lougun porrecta aciei.
Vide Rigaltium in Glossario v. δροῦγγος. Leuncla-
vius druncarium vocat a trunco, a baculo regiminis,
bastone αεί reggimento, magistratus insigni ; ncc
pauciores milites niille nec plures 4000 suo drun-
cario subjicit, in altero Onomasitico, quod Historic
Musulmannicz adjunsit. Yeruu hac exigui ponderis
sunt, { quia drungus voz antiqua est, non nuper
in recentiore Grecia na!a; 2, quia tecentioee
Grati virgam seg baculum ejus qui magistratu
bellico fungitur non vocant druncam, sed διχανί-
χιον vel sceptrum ; 5, quia reclamant tactiei scripto-
Tes, Constantiuus de Τοροσίδης, Leo in sus
Tacticis, Mavrieius Strategic. u, 5, 190 Codinus
Roster et alii. Hinc δρουγγιστί globatim, roltenweisc,
Quanquam ipsum quoque vocabulum νο pure
Germanicum. Nicetas in Balduino Flandro : μοῖραν
quendum. Cirea nomen ejus ἀπὸ «τῷ ὑπάρχου ϱ ἣν ῥοῦτταν ὠνόμαζον. Neubrigensis u, 27: copiae
discrimen observat. Blastares Elementi E, c. 15 :
S«apyot δὲ λέγονται οἱ τῶν kxapquovy ἐξάρχοντες,
ἔπαρχος δὲ ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. line obscu-
sior €edreni luctus iu Justino II. lucem αεοὶρίί, et
eparehum hyparchum ficri. intelligimusc Καὶ ὁ
ἔπαρχος ἔφη τῷ βασιλεῖ * « Nov, δέσποτα, ὅπερ ὑπε-
σγόµην Στελείωσα.» Καὶ ὁ βαόιλεὺς πατρίχιον αὐτὸν
ἑποίησε xat ὕπαρχον µέχρι τέλους τῆς ζωῆς αὐτοῦ,
quia nimirum provinciz vel urhis aMerius praesidem
oficio non ametendum censiituit. Vel no dignits-
tem ejus qui preemiurms meruerat imminutam alffir-
mem, pretorio prefectum eadem vece denotari as-
seram. 'PFlieephanes in Leone: Ἐχέλευσεν ὁ βασι-
λεὺ; ἐξετασθῆναι Ἰσοχάσιον παρὰ t ὑπάρχῳ τῶν
πραιτωρίων ἓν Κωνσταντινουπόλει. ln. Justino:
Tov ᾽Απίωνα πατρίχιον ἐποίησεν Όπαρχον πραιτω-
ρίων. ln Theodosio seniore : Ἐὸν ὕπαρχον ἐφόνευσα»,
Sezomenus hunc Ώγούμενον τῶν τότε παρὰ τοῖς
Ἰλλυριοῖς στρατιωτῶν asserit: ego pratorio Illyrici
prefectmn. commode interpretór : ejus enim erat
judos "Chessalonicensiuim populo, de quibus ibi
sernfo, exhibere, Jterum Theophanes in Phoca:
Θεόδωβῤος ὃπαρχος τοῦ πραιτωρίου. Correctius iamen
videtur scripsisse 5 imocatta, vin, 8: ΄Ἔπαρχον τὴν
$ re ixovl[av τῶν φόρων τῆς ἑῴας πρό τινος χαιροῦ ἀπό
τινος χαιροῦ ἀπειλίφξει, ἂν ἔπαρχον πραιτωρίων
ὀνομόζειν εἰώθασιν οἱ 'Ῥωμαῖοι. Ὕπαρχον demum
pro urbis prefecto sumendum semel mihi apud
Theophanem occurrisse nón diffiteor, ubi de Phoca
quas ruitas vocant. Gaza.
P. 10. [Prefcctum vigilum οὐ ΑΕ "sto Ro:uae
institutum, qui 7 cohortibus per 14 regienes diapv-
sitis a nocturnis grassatoribus et subitis ince:diie
urbein tutarentur, ex Suetonio et Dione demoesiret
. Dempsterus Ant, Rom. vit, 54. Hic cognoscebat
de incendiariis, furibus, receptatoribus et aliis per
vias et. domos admissis flagitiis, nisi forte quaw
atrocia faniosaque forent, ut ad urbis prsefectunr
, deferrentur, de quibus Pancirollus in Notitiam Orieu-
tis, c. 27. Officii hujusmodi tribunal Cpoli fuisse
δρουγγαριχὸν διχαστήβιον voeatum ex Alexi Com-
neni Nov. Juris GR. tom. H eonjicio. Alis vigilie
erant in castis, de quibus Dempsterus idem 10, 15,
D quarum appellatio profertur a Graeis βίγλα,
Grece magis a Simocatta. σχοπἡ, xatzaxonb, ἐπι-
σχοπή. Prefectus, ὃς τῆς ἐπισκοπκῆς τὰς φρουρὰς
ὀγχειρίζεται eidem Simocata n, 9, prefeetus, in-
quam, carum ὁρουγγάριος, quod ex militum
drungo sive turma (ὁδροῦγγω enim urma esi)
eonfacentur. De ejus ministerio auctor in sequen-
libus: de nomiue docte füsequa Rigahius, Meur-
sius, Gritserus, Bullengerus, Fabrotus in Cedie-
nun, ei alii. Officium antiquum et notum: circa
Copronyii tempora nomen vulgare primo Bcriptum
in Tüenphaue reperio. Goa
---.
909
CAPUT η.
Percurruntur reliqua officialium nomina, qua* cowi-
nentur ín catatogo capitis 9. ,
P. 10. Magnus hetertiarcha. Apud Tyrium 921, 16,
wegaltriartha. Emendat Glossarium maógetaiar-
cha. Forte nulia emendatione opus est, quia Tyrius
forezn ex communi censuetudine vulgi hoc nomen
rxtulit et ia bistoriam intulit, Notum est autem a
vulgo longe aliter bic. talia proferri. solere quam
proferantur vel scribantur a dortis; Ét nup'ra
tiam Tyrii editio a viro valde docto curata vul-
και lectíonem retinet. Codinus dicit eum /Aete-
riercham dictum, quod Exalpoo;, socios et amicos,
Romano inperio pararet, saseeptis etiam profugis,
Alii ab. fetería, militari cohorte, eum lioc nomen
sCcépis&» actumspt ; eujus cohortis mentio apud B
$oannem coropalaiam in Miehaele Rancabe; et du-
plex erat , majar et minor: illies dus et prefectus
sagnus hetmriareba dictus, hnjus absolute hetz-
riarcha. Consule Glossarium. Gners.
[Gothos belli secios Coastautinwm sibi adjunxisse-
2c federatos vocitasse seribit Jornandes ; tenovato
deinde cum iis fodere ad. sna "sque tempora per-
s'verasse eorum aginina sobjungit. Erant faxlera-
torus seciie iHe turmis in Tiberii secundi castris :
Ἀχγοράσας ràp σώματα ἐθνιχῶν χατέστησε στράτευ-
μα stc ὄνομα ἴδιον, ἀμφιάσας χαὶ καθοπλίσας αὐτοὺς,
χιλιάδας δεκαπέντε, δεδωκὼς αὐτδῖς καὶ στρατηγὸν
Μαυρίκιον τὸν κόμητα τῶν φοιδεράτνῳ». Hec ferme
ad verbum. ex Theophane Cedretfus , apud quem
Leonem Armenium a Nicephoro χόµητα τῶν 169]
φιδερότων Thomamqne sb eodem Leone τουρµάρ-
χην τοῦ φοιδεράτον τάγματος institutum legingus.
Suoceseu temporis φοιδεράτοι in ἑταιρίας mutati,
4uorum duri ἑταιριάρχου nomen luipositum, 1,9
Grammatieus de Michaele Theophili filio : Παρέ-
ówxsv Βασίλειον, ait, 'Avópéa ἑταιριάρχῃ τοῦ εἶναι εἰς
την ἑσαιρίαν. Εκ Scythia siquidem, parentibus licet
Macedonibus, oriendus erat Busilius. Hetzeriarches
Aaque exteris belli seeiis prafeetes, ut turmam.ex
militibus variis nationibus ortia collegit, ita fede-
rads xatá διαφόρον xai συμμιγοῦς φερομένοις q)f-
9s, ait Olsmpiodorus spud Photum, succedit;
Haud iamen omnibus impersbet: Franci enim
censtabulario, Barangi Angli acelutho etc. sube- »
rant, Reperitur. hotzriarche« Persa Persis imperi-
iens aped Leonem Grammatieum in Miehaele
Theopbili. Vide Ca :tacuzeni 1, 20. Goa. ]
P. 10 Magnus chartelarius, Soribitur etiam χαρ-
τουλλάριας, a eharta utique nomine ducto ; qui et
i « ecclesia, nt supsa-momipimes, et ín aula, ut jste-
de quo in presenti ; quem Lonaras iu. Leone lesu-
rico vocat «y βασιλικῶν ἵππων ἐκιστατούννα.,
Erat eiiam dignitae cubicmdaria, Hine Novella ϐ
Jusünisai χαρτουλλάριος τῶν θείων χοιτώνων. El
in notitia Consuetudinum Babes χαρτουλλαρίους
*o3 θεία; κουδουχλείου. Chartularius bellieus usli-
1em cenquicebat et conscribebat, ut quet ex Con.
δι. 5 Leonis imp. Gazs.
GRETSERI ET GOARI NOTE.
A [Serbiariue, inquit. Meursius, Optime: nam. et
210
Etymologicum vetug chartularios commenta rienses,
publicis litteris, labulis, insuumehtis scribendis rt
retraetandis prefuisse docct. At eam plures nu-
merare possis bujusuiodi, huno qui eursus publici,
τοῦ ὀξέως δρόμου, in Constaatino Porphyrogenéta ;
alium divini eubiculi Novell. $5, τοῦ θείου xov6^v-
χλείου, qui e& τῶν θείων χκινώνων in. Ecloga LL.
Leonis et Coustanünb; gaagietri equitum alium |.
9 cod. Theol. de divers. Offie. et Apparito. et
proba. |. vi; quartum Θεόδωρον τὸν Xospuvov
χαρλουλλάριον ὄντε οῶν ἱπποστάθμων apud Nice-
tan], i dsaacii, et apud Zuonutam in Leona
Is2uro βασιλικῶν ἵππω, ἐπ.σιατοῦντα; in exerci-
t alium qui τοῦ θέματος, ex Constantino in Τε.
cticls ; alios mago logothetz subditos apud Nicetam
Mauuelis ]. r, quos describit ὁπουργοὺς (λογοθέτου)
οὖκ ὀλίγους τῶν Υραφομένων καὶ λεγομένων, λογίους
ἄνδρας et quotquot aMios sct iniarios ex imperii Notitia
assignabis : hie tamen μέγας, ad quem ecgetera re:
ferrentur, aut qui reliquos bonore przcederet, De
ecclesi chartulario, ut alterius ordimis, nil ia
pre:seoti. Magno huic exercitus commissos legimus
3p&td Nicetam in Manuele I ut, in &lezio ejus álio,
In l*22cio Angelo |. iu. Goan.]
Sed quid in Legibus Francicis, 1, vi, 108, &ome
chartulürius ?. Est, inquit Piuous in Glosgsrio,
komo per chariam sive per epistolam liber factus,
Liberti ecclesiastici erant, ait alius in notis ad Parae-
neses, quibus archidiacowus jubebat scribi chartas
tabutasve mjjsionis seu manumissionis. Unde char-
tularii et tabularii nominati. GnE:z3,
1. [ Ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου, rationalis cursus,
Jenimus cursorum preses. De cursu publico Proco-
plus iv ἀνεχβότοι: : Romani inperatores qui antea
fuerunt modum: excogitarent quo cuncta. sibi quam
eelerrime posseni nuntiari, et ut scirent que ubique
Inter hostes agerentur, et si qua in civitalibus sedi-
tio vel quid aliud improvisum e prasidibus vel aliud
quomodocunque oriretur, et uà annua tributa celoci-
ler el tito. trantmüterentur. Publicum ergo et cele-
rem quemiam ubique cursum hoc modo ΠΙΣΤΗ
Viro erpedito ad iler diei
φκαπάοφαο octo, quandqque pauciores, non lamen
mimus quinque, quod plurimum 192 eveniebat.
Ὀκαάγαρίπίια vero equi in singulis mansionibus
slabulabentur, εί ibidem hippocomi aW curandos
quot poterant. equos erunt. destinati, Succedentibus
vero sibi ad stationes probatissimis equis, qui eos
egebant, decem ferme dierum iter vicissim conficie-
bant, agentes quomodo significavinus. lec ille. Qui
rationes cursorum habebat, Joyotécne appellabatur :
Swpissime τοῦ δρόµο», ut aped Theophanem Ce-
dremim, Zonaramn, Nicetam et alios occurrit; non-
munquam τοῦ ὀξέου δρόµου, quod scripsit Theo-
phanes in Copronymi fllio Leone, correctius τοῦ
ὀξέως ὀρόμου, quod Constantinus in Chorograpliia
postit. Latini e Greco logothefam. a dromu el tu
dromi cun Paulo diacono prosuntiabaut. Thcouha-
stationes constituerunt, -
- —-——— —— ——— -
211 IN LIBRUM DE OFFiClis CP. 212
nes iterum in Justiniano : Καὶ ó τοῦ δηµοσίου δρό- A "Il φυγἠ δὲ πρὸς τὸν ἱππόδρομον κατὰ τὰ άσηχρη;
poo ἐπιμελούμενος ηὐτομόλησε παραδοὺς τοὺς 8r.-
µοσίους ἵππους, Habebat ille sub sua dispositione
protonotarium, de quo Constantinus citatus; ἎΑπέ
στειλε χαρτουλάριον τὸν ὀξέως δρόμου. Qui nimirum
. cursorum equitationes, tradita, recepta annotaret.
Thébphanes in Michaele Theophili filio ; Ἐν τούτῳ
δὲ τὰ γράμματα τῷ πρωτονοταρίῳ τοῦ δρόμοι παρὰ
τοῦ πεφθακότος ἄρτι ἑνεχειρίσθησαν, ὡς kv τοῖς Με-
λαγγείοις ἑστρατοπεδεύσαντο οἱ Ἆχ ραχηνοὶ διαγγέλ-
λοντα. 'O γοῦν πρωτονυτάριος σκυθρωπῄσας ἐπὶ | τῇ
ἀγγελίᾳ προσῆλθε τῷ βασιλεῖ xai ὑπεδείχνυ τὰ
γράμματα. De logothets hoc divinat Leunclavius in
Onomastico : Arbitror, ait, ita dictum cancellarium
dromi, cujusdam scilicet palatii CP, quod. dromum
vocabant, Reperio in Jure Gr. p. 129, διχαστῄριον
τοῦ ἱπποδρόμου, ad Hippolromum nempe situm.
Quid οἱ de rebus in ipso flippodromo contingeniti-
hus judicaret, ac λογοθέτης τοῦ δρέµου nom cursus
modo publici sed et equestris in circeusibus ludis
certaminis sumptus, rationes, census discuteret ?
Suspicandi suggerunt ansam ea |l. v Antlologis
Epigrammatum qua composuit Thomas patricius
xpvthc οοῦ δρύµου in Anastasium ac plures alios
quatuor faetionrum in Circo de palma decertantium
zurigas. Avget suspleionem Turuebus Advers. 11,
11, scribens : Erat et procurator drogi, quem ego
credo ejus loci procurationem gessisse uhi equos
suos Veneti aut alia factio exercere solebat. Dro-
mus enim locum hic significat, ut in Hippodromo;
estque plane Hippodromus, ut in illa epigrapha, C
Procuratori Dromi Factionis Veneig.
P. 10. [Qui πρωτοασηχρῆτις, πρωτοασεκρῆτις,
Ίο non πρωτοασεχρέτης seribitur, ut primum se-
creterium iudicat, ita et judicum omnium prestan-
lissimum. Α secretis primarium significat, secreta
siquidem τὰ ἀπόῤῥητα Procopius interpretatur, et
a secretis arcanorum notarium, l. n De bello Pe;-
sico : Ἰουλιανὸν τὸν τῶν ἀποῤόήτων vpappatig *
ἀσηχρῆτις παλοῦσι τοῦτο τὸ ἀξίωμα 'Ῥωμαῖοι ' ση-
κρΏτα γὰῃ τὰ ἀπόῥῥητα, Suidas : τῶν ἀποῤῥήτων
γραμματέα, τουτέστι νοτάριον, ἀσηκρῆτις καλοῦσιν
ol "Popolo. Manasses ig politicis carminibus :
ἀνάχτων ὑπογραμματεὺς, ὃν φασιν ἀσηχρῆτιν. Se-
eretum secyudo veteres glosem διχαστἠριον expo-
nunt, Cassiodorus, l. x1 pref. Quapropter. admini-
sirator amplissimus (id est praefectus praetorio) si
vacasse credatur, opprobrium est, cujus etiam se-
ereium dicitur, quod tuinul(uosis actionibus ver-
beratur. Vide secretum auditorium praefecti dictum ;
- ideo secretum quia in secretiore penetrali, minime
tamen secretum, quia tumultyasis actionibus perso-
nans. Paulum Samosatenum damnat Eusebius vi1,25,
quod στκρῆτον, ὥσπερ ol τοῦ κόσμου ἄρχοντες, εἶχέν
τε καὶ ὠνόμανεν : Secrciarium idem Latinis audit,
et Graecis ἀσηχρητεῖον. Cedrenus in Leone Armenio :
Δεξάμενος τὰς μηνύσεις ὁ βασιλεὺς ἐν τοῖς ἀσηχρη-
φείοις ἐχάθισε, xal ἀχριθῆς ἐξετφστὴς τῶν µηνυ-
θέντων ἐγίνέτο. Curopajates jn Michaele Theopbiii ;
*tla* ixsl γὰρ τότε τὸ τῶν ἀἁσηχρῆτις xata-
γώγιον. Nicephorus et lguatius patriarche san-
ctissimi a seeretis fuere, ao idee λαϊχοί a Ce-
dreno scripti. Ex his oelligo πρω:οασηκρῆτιν - ab
arcanis principls 193 praecipuum dicendum anctore
Codino in Orig. Const. χαθώς φησι Πλούταρχος
πρωτοασηκρῆτις xal ἐπιστολογβάφο: Ἰουστινιανοῦ.
Senatorum insuper judieumque pesesidem hoc no-
men mereri ceu πρῶτον ἱωίες ἀσηχρῆτεις, el qui a
Gonstautiuo leciare dicitur τῶν αεχρέτων πρώτιστοςς
qui eliam Hincimaro notissimus fuit epist. 3 16.
Cui sociabatur summus cancellarius, qui a. secretis
olim appellabatur, etc. Vorum quisnam hié de que
&OS Cuni) auctore πρωτοασηκρῆτις Ἱ Λη arcana inter
exteros delectus. excepit, vel supremo jure exer-
cuit judicium ? Utrumque existimo, agnovit siquidem
Menander in. Eclogis τινὰ παρὰ Πέρσαις τοῖς βασι-
λικοξς τε xal δημοσίοις κράγµασιν ἑβυπηρετούμε-
yov, ὃν εἴ τις Λατίνων χρήῄσαιτα φωνῇ, ἀσηχρῆτις
προσαγορεύσειενε Discrimen utriusque a secretis
plura apad probos auctores confusescripta perturha-
tiuque legenda dilucidat Dempsterus. Artemius Ana«
stasiuset Photius, uterque πρωτοασηκρῆτις assumpti
sunt, illein imperatoreu, slius In patriarcham CP.
P. 10. ['O ἐπὶ tov σερατοῦ. Bullengerus expo-
nit τὸν ἐπὶ τοῖς ὅπλοις, qui armamentario preest . Apud
Nicetam Alexii, |. ux ἐπὶ τῶν βααιλικῶν ὅπλων, apud
Thcophanem ἑπάνω τοῦ ἁρμαμέντου reperio seri-
pium : addit 6566 τοῦ στρατοπέδου χαταστάντα ὕπαρι
yov, ὃς τῆς δαπάνης χορηγὸς ὀνοβάνεται. Τοῦ στρα-
τοῦ φύλακα exercitus custodem. vocat Nicetas, Meti-
endjs castris prafectum ostendet auctor, c. 16.
. Jb. ['O μυστικός. Legebat olim Gretserus ó µυ-
στιχὸς τῶν σχολῶν : sed omnino prave. Legunt Re-
gia absque addito ὁ µνστιχός. Gretseres interpres
nude vertit mysticus : mox domesticum scholarum
addit. Perversa lectio ὁ μυστιχὸς τῶν σχολῶν adegit
me in Gedrenum, ut officium istud pon civitati et
légibus, sed castris aseriberem. Propius inspicien-
tem, ut secretioris consilii senatorem τὸν μυστιχὸν
interpretarer, Joannis Tzeize epistolarum ultima
compulit. Sic babet : Τῷ µυστωῷ, χυρίῳ Νιχηφόρῳ
τῷ ZapG lp. Ὀφθαλμὰ γερουσίας, ὑπεροχὴ τῆς ἀρχῆς,
D μυστηριῶτις βουλὴ, τῶν πρὶν Καισάρων Σερθιλίων
ἀπόγονε. Nil dilucidius offusas a Gretsero tenebras
potest discutere, Vim summam faciunt haee duo ver-
ba, ὀφβαλμὲ γερουσίας ab ipsomet Taetze Chil. 10
tit. $50, περὶ τοῦ ὀφθαλμοῦ γερουσίας exposila: Οἱ πα-
λα[ο) μὲν ὀφθαλμοὺς ἑκάλουν βασιλέων τοὺς περιθλέ-
πτους τῶν ἀνδρῶν, τοὺς πρώτους τῆς συγκλήτου, Po-
lestss ejug in jure dicundo et bonis ecclesiz vindi-
candis elucet Juris Gr. 1. 11, p. 155, et iterum, p.165.
Ex Mystico Nicolaum pawiarcham factum legis apud
Cedrenum in Leone Sapiente, Μυστογράφος scribitur
Juris Gr. iem. ui, p. 180. Forsau µνστικός, quod pri-
1186 in secretiore consilio sisteret, quod secretus
antiqui seripsere ; cui quadrat illud Aebmetis apud
Meursium* Μυστιχὸς ἔαται τῷ Φαραὼ καὶ πρῶτας
913
GRETSERI ET GOARI NOT £-
ει
τῶν ἀποχρύφων μυστηρίων αὐτοῦ. Clarius et aptius A Theophane nominatur: Zonaras autem tum ατρατη-
cadit in hune sensum versus opusculi jamjam adjun-
gendi, incerto lieet auctore.
βασιλεὺς καὶ τῶν μυστηρίων ἅμα τοῖς ἐπιμεληταῖς
τεροξσταται. Causse vero ad eum. delate homieidia
mazime erant et sacrilegis, eodem. Suida auctore.
lb. ('O δοµόσεικος τῶν σχολῶν. Seholas mili-
(antium erdines, xat! ἀνείφρασιν ἀπὺ τῆς σχολῆς, ab
orie; cui nullatenus vacarent, dietas, quin perpetuz
armorun- exereitationi tam palatia: quam forensi
insudasse, notum est. Domesticus scholarum ulti-
mis szculis fuit, qui Theophani et aliis χόµην : do-
mesticum enim ἑξάρχοντα esse superius posuimus.
Scholas initio undecim. numneratas scribit dustinia-.
Theophanes in. Auastasio πρίγχιπα : ὁ Βιταλιανὸς
προσέθηχεν ἵνα καὶ bl πρίγχιπες ἑχάστης σχολῆς-
ὁμόσωσ.. Domesticum omnibus praefectum reperio
primum sub Nicephoro l,'Bardanium videlicet, et
mox Nicetam. Theophilus-Manuelem ad se reversum
194 µάγιστρον αὖθις xal δοµέστιχον τῶν. σχολῶν.
ἐποίησε. Μἱοιποὶ F. προθάλλεται ΡΒάρδαν μάγιστρον
xai δοµέστιχον τῶν σχολῶν. Sub Constantino tamen
Prophyrogenito legitur: aped Theophanem Con-
stantínus alius non δοµέστιχος sed δοὺξ τῶν σχολῶν,
Nomen tandem rediisse, eum Alexium patrem Anna
δοµέστιχον τῶν σχολῶν προχειρισθέντα scribit |. 1
conjicimus.
P. 10. ['O μέγας δρουγ}άριος τοῦ στόΊου. Quis C
drungarius, ex alibi dictis notum : quis in classe,
exponit Leo imperator in Tacticis περὶ ναυμαχίας
c. 19 : "Ent δὲ τῶν θεματικῶν δρομώγὼν xat δρουγ-
χάριοι ἐπιστήσονται xal τουρμάρχαι. xal absol τῷ
στρατηγῷ ὑποταγήσονται, xaY τοῖς ἐχείνου παραγ-
Τέλµασιν εἴδουσιν. Οὖὐχ ἀγνοῷ δὲ ὄτιπερ χατὰ τὴν
δµοίωσιν τοῦ βασιλιχοῦ πλωῖμου χαὶ οἱ τῶν ἄλλων
θεμάτων πλώῖμοι στρατηγοὶ δρουγγάριοι ἐχαλοῦντό
ποτε τοῖς ἄνω χρόνοις, χαὶ οἱ ὑπ αὑτοὺς χόµητες
µόνον xal χένταρχοι ἀλλὰ νῦν εἰς στρατηγίδα di
ἑχάστων τῶν δρουγγαρἰίων ἀρχὴ ἀναθέόηχε (hoc est
cum prius hoe ΠΟΠΙΘΗ non assumerent, posunodum
se στρατηγοὺς τοῦ πλωῖμου inscripserunt) xal xa-
λουμένη ταῖς στρατηγιχαῖς χαταµερίζεται τάξεσι,
: Μυστιχὸδς Pasos
ποώςιστος τοῦ σεχρέτου. Suidas, v. Ἡγεμονεία - 0'
γοῦ tum δρουγγαρίου τῶν Κιδυῤῥαιωτῶὼν meminit
in Justiniano Rinotmeto. )
Ib. ['O πριµμικχήριος £c αὐ λής. Α ceremoniis,
magister ceremoniarum, qui a Philotheo patriarcha
εὐταξίας dicitur in ecclesia, primicerius εὐτακτεῖ
τοὺς ἓν αὑλῇ πάντας, cunctos ín aula componit,
cunctis ordinem, locum, tempus ministeriorum
distribuit. Lege, si lubet, auetoris e&put. quintum.
Ib. ['O πρωεοσπαθάριος . spathariorum duz. Viti
satellites, spatha ense armati. Spatha latior gladius.
Σπαθίον et: σπαθί vocant recentiores, quodob »spe-
ram τοῦ 9 pronuntiationem, nonnihil τοῦ c similem,
σπαφή scripsit Crusius in Turcograecia. f'rotospa-:
tharios tam copiosos enumerat Eustratius in Jure Gr.
nus ad senatum. Prepositum unpiuscujusqae vocat D
ut quememnque spatharium eo titulo fuisse ornatam
conjiciam. Hos quatuor tot lineolis eoartat : Πέτρον
πρωτοσπαθάριον xa ἔπαρχον, Tl0ov πριτοσπαθά-
ριον μεγάλον οἰχονόμόν, θευδόσιον πρωτοσπαθάριον
καὶ οἰκονόμον τῶν εὐαγῶν οἴχων, Ἰωάννην πρωτο-
σπαθάριον χαὶ χαρτουλάριον. Spatharios intelligit Ni-
cetas ubi habet σωματοφύλακας τὰ ξίφη κραδαίνου-
τας.
Ib. [ο μέγας ἄρχων. Hunc, quis sit, historiz ta-
cent, conjecture indicant. Petitur precipua éx Eclo-
6. Leonis et Constantini ΛΑ. tit. 6 : Tb τοῦ ἄρχον-
τος ὄνομα Ὑενιχόν kati, xaY σηµαίνει xal στρατηγὺν
καὶ ἀνθύπατον xai πάντας τοὺς ἐπαρχιῶν διοίιχη-
τὰς, εἰ χαὶ συγχλητιχοὶ ὡὥσιν. Τὸ δὲ ὄνομα τοῦ ἀνθυ-
πάτου εἰδιχόν ἐστι. Celebrat Cedrenus in Basitio et
Constantino Romani FF ἄρχοντα Αντιοχείας et 1p-
yov*& 'A6acyie;, in Romano Argyro ἂρχοντα Παν-
θέου, Novella 51 quatuor Armeniis ἄρχοντας, Ce.lre-
nus iterum im Theophilo et Zoe ἄρχοντα ἀρχόντων:
quem Saracenicum principem sutumc, de quo
Constantinus in. Chorographia : Ἐχαθέξετο εἰς µε-
γάλην ᾽Αρμενίαν δοῦλος αὐτοῦ 19Ώ βασιλέως τῶν
Ῥωμαίων., ὡς 'παρ) αὑτοῦ πρεδαλλόμενος xai τὸ
τοιοῦτον δεχόμενος ἀξίωμα, χαὶ τὰ ὑπ' αὐτοῦ δεσπο-
*o0peva κάστρα xal πολιτεία καὶ χωρία τοῦ βασι-
λέως τῶν Ῥωμαίων siet. luno nostrum µέγαν
ἄρχοντα talem esse nusquam afBrroarim , sed ali-
quem inter provinciarum rectores precipuum, ob
nomen vel peseposituram a exteris colendum. To
Celocibus quoque per lhemata divisis drungarii et tur- D ἄρχοντι τὰς τῶν ὀρφανῶν καὶ τὰς τῆς xapavolaq
marche preficiuntur. Erat namque classis: impera»
toria toti màri imperans : ad eustodiam provincie
sive thenatis uniuscnjusque certus celocium nume-
rus deputabaiur. Totius classis imperator erattna-
gnus dux, de quo In praemissis ; celocibus per tho-
mata divisis drungarii preeponebantur, inter quos
nominatissimous Cibyreotarum (a Cibyra civitate se-
lecto navali instructa) eecurrit sexcentis in locis
»pud Theophanem, Leonem Grammaticum, Cedre-
num, Zonaram et alios. Drungarium τοῦ βασιλιχοῦ
στόλου magni ducis vices gerentem seribit. Nicetas
Paphlago iu Ignatii vita, quem τοῦ πλωῖμον quoque
δρουγγάριον dicit ; hic μέγας δρουγγάριος est, et
δρουγγάριος τῶν Κ:δυῤῥαιωτῶν, de quo nuper, a
xal τὰς τῶν ἀποχλήρων ἐπιδιχασίας Peservoios
asserit Suidas. V. ἠγεμονεία. Goa]:
^ P. 10. Paias seu tata auk, Nomet-est. & patre,
sieut et χαππίας. Unde Gerinanis quoque ein alter
Tatel, ei Kita athe. GraTS.
[Nomen a Theodore bascari videtue inventum :
quiz dignitas fuerit, vix constat. *ascaris llle eum
'Theodoro- Callimpani Prilapi viciuarumque regio-
num custodiam. eommisisset, «avdv ος αὐλῆς
xatwvógattv. At quis. tatas ?- an. quaéi ἐπὶ τὰ
τῆς αὐλῆς et τὰ τῆς αὐλῆς ἐπιμελούμενος ? Codex
enim Regius ita semel legit, τὰ τῆς αὐλῆς :et in
eain lectionem"propendet Coresius. Τᾶ: τῆς αὐλῆς
legit Mattheus monachus, et opusculum incerlj
35
tas sicut. pappias ? Utraque siquidem dictione pueri
appellant avos, παππίας, τατᾶς. Atque iià. quibus-
dam abblandiri voluerint imperatores, μὲ puerili
voce, 4806 patrum "nomiue vellent insignitos, τα-
τᾶς quasi patres aula constituerent. En Marcienus,
ait Theophanes, Ta'ianum et Julium prius beros,
in 3ulam deinde vocalos, Δατέρας αὐτοὺς ἀνεχή-
ρυξεν; εἰ. bunc quidem Libys (Zonaras scribit
].!yrici) , alium urbis praefectum constitui. Theodo-
sius llelionem ὡς πατέρ διὰ τιμῆς ἦγεν, &liie
, Arsenium, scribit Cedrenus , βααιλεοπάτορα dedit.
Leo Sapiens apud Grammatico πρρεχκιρίσᾳτο
Ζαοῦτζαν εἰς βασιλεοπάτφρα. Constantinus Leonis
filius ad Romauum scribit: Ὡς φύλακα τῆς ἐμῆς
βασιλείας ἐγρηγορώτατον καὶ Λπιστότατον οὐδένα
τῶν ὑπὸ χεῖρα fj ᾿Ρωμανὲν. εὑρηχώὼς, τούτῳ τὴν
&phv gu axky µετά γε θεὺν ἑἐπίστευσα, xal ἀντὶ
πατρὸς αὐτὸν ἔχειν ἔχρινα, σπλάγχνα μητριχὰ robs
ἐμὶ xad διάθεσιν ἐνδειξάμενον. Omitto à Francorum
regibus pientissimis pares institutos quasi paires ;
Turcarumque prinripem superbia licet et ferocia
ingolescentem seniores aulicos babas, patres, non-
nunquam yochare solitum, Goan.]
«— Jb. Magnus tzausius. Retinent hodie boc nomen
Turca in sua aua. Leunclavius in Oncomastico :
Tzaus caumissarins aulicus, hoc. est. cui εαγὲσ res
a aultano et. veziribus comimitluntur, ut eas. expe
dial, Cujusmodi aunt diversam legationes, exterorum
: * IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. | .
eperis mox exscribendum εαττῆς αὐλῆς. Λη ila ta» Α νητ αὐτφῖςδόνεκς {εροσηγορίαν, ἑπετρέψαντές eead-
"τοῖς καὶ τὰ πολεμικὰ διοιχεῖν καὶ τοὺς νόμους γράφει
«
216
ὅθεν καὶ τὰ δικαστικἁ xal καυκτώχια πραιτώρια
παλεῖν ἕταξαν, καὶ πολλοὺς νόµονς Ex τῆς τῶν πραι.
τιδρων ἐνεχθῆναι φωνῆς. Potestas ejus cum milita -
ri& simui esset ορ civilis, precessu temporis divisa
ess ; et politica quidem mansit penes bunc τοῦ δὲ-
μου, quem Simocalta, 6, 40 τῶν δήµων scribit; pe-
mes thematum preetores, tuilitarig, Leo ia Tact. :
Πρυσέτι δὲ xai 6 πραίτωρ fiyovv ὁ τοῦ θέματος δικα-
στής. De primis Cpolis praetoribus fuse Paueirolus
iu Notit. Imp. Or. ο. 29.
Ib. ['O «ογοβόεης τῶν οἰκειαχῶν. Sanctioris
ararii pre[ecius, sacratioris gas custos, qui olia
comes privalarum, quem Zosimus k ur τῶν ἁνη-
χόντων ἰδίᾳ τῷ βασιλεῖ ταµιείων προθοδθληµένον,
"Theodoretus Eccles. hist. in, 412, τῶν ἰδίων τοῦ
βασιλέως χρηµάνων xal xvqgátoy ἡγεμονίαν sequ
ατευµένον, recentior Nicetas Alexii Comneni, l. ui,
τῶν ἔσω λεγομένων ταµιείων φύλαχα vocat. Publi-
cas enim pecunias, quae et regii Ibessuri zrariumque
geuerale (τὸ βασιλικὸν ταμιεῖον 4. τὸ χοινὸν προσα-
v&lovy Zonarz dicium), logotheta τοῦ Υενιχοῦ vel,
uL Nicetas in lsaaeio Angelo, ὁ ἐπὶ τῶν βασιλωῶὼν.
θησαμρῶν ταχθείς curabat. Dupkex boc srarium
prodi Caniacuzenug, 1, 6: Αναλωμάτων ἕνεχα
αὗτον τε XalelxstusoU ἆπά τε τῶν δημοσίων φόρων
τὴν λεγοµένην παρέαχετο τοπικὴν, Φφέρουσαν ἐπὶ
ἐνιαυτὸν δισχιλίους ἐπὶ µυρίοις χρυσοῦς, χαὶ ἕτερα
Iegateram deduciiones, aut cum literas ad principes G, χρήματα ἴσα ἐκ τοῦ βααιλικοῦ ἐχέλευσε χορη-
exiraueos 4ἱ alios proceres per[erre jubentur. Gag Ts.
|Banpara vox iu au!am CP inducta : e atendaiis,
cursor, commissarius aulicus, cui varia res come
mittantur, eà1 τναούσιος, Theophani iu Phoca πρω-
τοκούρσωρ. Officium nomeuque a Turcis acceptum.
Leonelavius in Onomaslico: Tsqus-bassa, | aive
prejecina nobi-iwnu. aulicorum, quibus varige res ez-
pediuude committuntur, Nomen. est. dignitatis in
aula Sultanea magna, cum sub loe bassa (zausii
plus minus saptingen militens. Greci quoque v a0
clou; habueruni in au((a imperatorum qaorum, Bar-
baxes iu hoc imitati ; '4gusiorupique μεση aua lin-
qua diaere τὸν µέγαν πναούσιον. De (2ausiis Turcicis
Busbequius.: Hi vicem acceusorun apparilerumque
5i plea, ei maudata pleraque omnia seu. priucipis
Turcarum seu bassarum [erunt, Amplius quid in
»u'a CP. gessisse arbitror: mam et imperatoris
comitatum ig ordinem coegieso refert inferius
&u€tor, εἀταχτοῦαι τὸν τοῦ βασιλέως αὐνταξιν. Ea-
propter satellites sive supatores fuisse Meursio
coisians negem ; satellitibus lamen adjunotos 1968
l.bens fateor. Suadet. Apomazar in Mya. male 4
Meuriio percepius : Ζητητέον παρὰ Gg ateouidavM
καὶ «εζαοωσίων τί βουλησέον. P'oukapnus ex Phran-
ος Tzawchides (tgausii) et ῥαθδοῦχοι quie virgás
(erseis οἱ eeuticia eos urgebant.
P. 40. ('O αραίτωρ τοῦ δήµον. De prziore in
communi Justiniauus : Πραίτωρας ἀχάλουν ix τοῦ
46 ἄλλων ἁπάντων κροϊέναι xai προτάττεσθαι sas
γεῖσθαι ταμιείου. Tribunal ac sedea ejus crat τὸ
σέχρετον τῶν οἰχειακῶν , eecretum domestici fisci, de
quo Jus GR.*p. 315 οἱ Nicetas in Alexio Manuelis
F. Comes privatarum cognoscit περὶ τῶν ἀθεμιτο-
χαμιῶν, ait Novella 12. là. penam contractarum
hujuscemodi à δημόσιος, ait. Alexius Comnenus
Novell. 5, Juris GR. |. 2, διὰ τοῦ σεχρέτου τῶν ol-
χειαχών εὺ τοῖς συµδολαίοις ἐγχείμενον ££ ἕπερωνι
τήσεως πρόατιµον ἀφ᾿ ἑχάστου αὐτῶν εἰσπράξεται
αατὰ τὸ ὁλόχληραν. Μάλίιηεὶ ejus µέρος ibilem Νο”
vell. 3: Δώσει «πρόστιμον λιερῶν ἐριάχοντα νοµι»
αµάτων ἀπαιτηθησομέγων ἀσυμπαθῶς ἐξ αὐτοῦ πα-
ρὰ τοῦ σεκρέτου εῶν οἰχειακῶνε ΄
Ib. [ Ὁ µέχας «Ἰογαριασεής. Rationum fisci ma-
g'sier, ralionum ararii dieceptator, exedra: rationum
pra[ectus, ldem qui λογιστής, aliepus a. logotheta,
Meursius licet cum alis doctia utrumque confun-
dai. Nicetas Manuclig l. 13 Καὶ τῶν μὲν δημοσίων
εἰσφαρῶν φρουτιστὴν χαὶ λαγιστὴν µέχισταν τὸν ἐκ
Πούτζης Ἰωάννην προθάλλεται, ubi vulgaris lectio
ponit λογαριαστἠν. Subdit Nicetas : Ην δὲ ὁ ix
Πούτζης Ἰωάννης δεινότατος τὰ δηµόσια, qopolo-
γίας παιπῴόληµα καὶ ἐπίτριμμα, xat τῶν μὲν ὄντων
δοσμοφορςμάτων συζητητὴς ἀκριδέστατος, τῶν δὲ
οὐχ ὄντων εὑρετὴς ἁπαράμιλλος, Auctor gremma-
μου Basilii ngmipe - Λογιστὴς ὁ λαγαριαστής. Mos-
cbopulus apud Meursium : Λογίζομαι τὸ διανοοῦµαι
xaX τὸ λογαριάζω. Λογισμὸς ἀλογαριασμός. Λοχιστὴς
p λογαριαστής.
211
GRETSERI ET GOÁARI NOT A.
9/8
Ib. |'O πρωτοκυγηγός. Gallis maghus venator, A εἴτε βάνδον «fce φλάμουλον εἴτε τι ἕτερῶν, εἰς τό-
regis venationi praeest ; de quo Μυυγοίης. Πρω-
toxuvrybv Θεόδωρον memorat Gregoras iu, 7.
JOP.ML [70 exovzépic. Wolicum scudiero Greco-
barbarum axcoucépmv procreavit. Eum denotat qui
principis in publicum vel in. aciem proeedentis
scutum gerit, et sculigerelus sive scutifer. audit.
Auetor des 197 ilio c. 5. Officium obibat eo tein-
pore praecipuum quo scuta. coloratis insignibus et
snigmatibas depicta viri prinepes et nobiles au
cruenta ludieraque certamina vel ad solemnes con-
ventus deferebant. Ornabat imperatoris Orientis
secutum ecoecinus eolor, cui crux aurea eminebat ;
angulos sive spatia intor erneis vamos expansa lit-
tera B auro pariter exaraia decorabat, iia tamen at
bis ad sinistrum latus posita gibbos verteret. in
exteriorem el sinistram partem, ac peuitus inversa
videretur, et quatmor. dictiones, quarum singula-
rum est initialis, indicaret: Βασιλεὺς Βασιλέων
Ba3tàsówv Βαφιλεύσει: ita. Marcus. Vulsonins in
Meroiea scientia. At de his iterum. Consule inte-
rim opusculum retro notas przsentes ponendum,
iu quo nen cxoutipuv, sed σχοντάριον (Ex τῆς &s-
πίδος τῆς βασιλικῆς λαχόντα τὴν ἀξίαν) lego.
Ib. ['O ἁμηρά λιος. Est qui putet vocem omnino
Graccam, et quia classis magistratus est appellatio,
ἀπὸ τοῦ ἆλανροῦ et ἅλατος quasi ἀλμυράλιος forma-
lam. Et vere opusralum nuperriue laudatum ἁλὸς ἆλ-
μυρᾶν ναυαρχῶντα, aluyram salis, id cst maris,
πον περίοπτον, ἵνα δι αὐτοῦ σημαἰνοντός mou /τί
δεῖ πράττειν εὐθέως ἐπιλαμδάνωνται τοῦ δόξαντος —
ἔργου ol λοιποί. Ac equidem οἱ auctorem in-
spicias ο. 5, scutifero, de. quo fuper sermo,
vexillum imperatoris commendatum referentem,
quid obstat quo miuus ille in terra, hie in mari re-
gium vexil'um suz fldei commissum teneat * Cum-
que dicat auctor potestatein omnem cum sub ma-
gno duce adeptum, potuit et regiu:m ἵπ mari vexil-
lum gerere : eum lem eniin Georginm inter sanctos
nominatissimuin modo δοῦχα modo φλαμουλάρη»
vocat Dawascenus Stadites in ejus Vita.
1b. [0 ἐπὶ τῶν δεήσεων. Insignitos hoc officio
m*morat Nícetas in. Alexio 1, et Audronico 1l. 1,
δεῄσεις vocat Zonaras in. Alexio 5z51fjota 6.5axttxà,
et quó proposito priesentarentur enarrat, Τεταγ--
µένας ἡμέρας dpísaro, xo0'&; ἐχεῖσε ὃτμοσίως
προὐκάθητο, ἀφορῶν πρὸς πεδιάδα πλατεῖα». ΤΦ
βουλομένῳ δὲ εἰ; ἐχεῖνον πάροδος σνγχεχώρηῖο,
᾿χαὶ ἕκαστος τῶν δεοµένων ἐπανετείνετο δεητἠρίον
διδαχτικὸν ὅτου δέοιτο. Καὶ ταῦτα ἑνώπιον αὐτοῦ
τιθέµενα ὀπέχαττε τοῖς ὑπογραμματεύουσιν ἐπιέ-
ναι xai γνωρίζειν αὐτῷ τὰς ἑχάστων αἰτῆσεις. Καὶ
αὐτίκα τὴν ἐφ᾽ ἑκάστῳ ἀντιγραφὴν προσέταττε γίνε -
σθαι xat βεθἀιουµέντν 198 τοῖς δεοµένοις παρέ-
χεσθαι. Congruam magis hujus olleii expositioneta
opusculo inferius subdendo reperies.
P. 41. | Ὁ ποιέσεωρ. Ut Theophanes, κοίστωρ,
»naearcham prepositum scribit. Itane. sal ipsum sule c "t Leo Gramipaticus et plures, χοιαίστωρ, ut Latiae,
condiendum, ἀλμυρὸν ἆλας ; sn sal jufatuatum est, ut
sale iudigeat* Autumat afius Arabicam simul et Grae -
cam, et quasi emir ἁλατὸς, dominum príncipemque
salis siynificare, emir siquidem dominus est et prz-
positus. ita sentis Jusius apud Gretserum. Verum,
ο ali& sit — Arabum, olia Grecorum. lingua,
qui conveniant dialeclum i& unam ? Suspicarer esso
τοῖς ἀλμυροῖς quibuscunque et ἅλατι prapesitum,
salarium nempo mancipem et salinarum castodem :
fuit enim Alexius quidam Hypocaucus apnd Grego-
ram vili, 6 τῶν ἁλῶν civ δυοίχησιν τακιουλκῶν, Nec
moratur Édem, quod idein domesticus fuerit oeci-
duorum thenmatum : sinul enim utrumque munus
ebire poterat, Et certe vox ad classis proturam et
meagisttalerm maritimum spectans, eumque qui
magso duce et claseis drungario primas tenenti-
bu& sit miner, ut auctor c. 5 declarat ; ac mihi nil
nisi Arsbicum sonat, et quem emir holem Leuncla-
vius exponii in Onomastico, demfnum flammeolorum
' et vezillorum, gui scilicet supremus est rultani νετ”
lifer. Omnibus etenim beglerbegis, et eanzacbegis cum
creantur, vexilla porrigit sultanus, Magnus flammeola-
ris, magnus flamularius dicitur apud Gracos. lli yero
a Saraceum nonnulla sunt matuali, ut ipsis propria
rapuerunt ili. Ameralius Waque cum elassis sub
magno duce praturau sorliretur, regio simul] ve- ,
xillo eeu insigni cunetis conspiciendo douabatur,
cujus usum haud parce describit Leo iu Tacticis c.
19 ; Εἶναι δεῖ σημεῖου ἱστάμενον ἐν τῷ σῷ δρόµωνι
9 .
prouuntiationi eum Simocatta vicinius, κουαίστωρ. '
Nen ignorant Grieei a querendo dictum, Moscho-
pulus: Ἔστιν ὁ συζητῶν καὶ ἐρευνῶν ἐπὶ χρήµασι.
Procepius, De bello Pers. 1 : Πασιλεῖ πάβεδρος, xot-
αἴστωρα τοῦτον καλοῦσιν, Leo Grammaticus in
Theophilo: 'Qpls0ncav 5 τε χοιαίστωρ καὶ οἱ àv-
τιγραφεῖς ἀπελθεῖν xal μέχρις θεμελίων ἐχ]αφίσαι
φὰ αὐτυύ οἰχήματα. Simocatta Μαιιὶ οἶδτισ his:oria
statim in limine: Βασιλέως γλῶτταν τὸν Ἀωάννην
ἐδείχνυεν, ἄνδρα ῥήτορά τε δεινὸν καὶ "Ῥωμαϊκῶν
γόµων ἐπιστήμονα, ὃς τοῦ βασιλέως τὰ προστάτ-
para τῷ διατόνῳ τῆς εὐγλωτείας ἑμεγαληγόρει
Μεγαλοφροσύνης ἐπάξια. Τοῦτον ἐπιχωρίῳ Ῥωμαῖοι
φωνἩ ἀποχαλοῦσι χοναΐστωρα. Ἀοιαίστωρα τοῦ
D θείου παλατίου vocat. Ecloga Leonis et Constantini
tit. 7. Goa. ]
1b. H agnus adnumiasta, ᾿Αδυούμιον est descriptio
nominum apud Romauos, inquit Suidas: et uL alius
ait, ἀδνουμιάζειν ext χατ ὄνομα διέρχεσθαι. Est er-
go delectus et census milium : unde sectio ἀθνου»
piéetv quasi dicas aduunierare ; et ἁδνουμιαστής
censor, [watralor, quasi adnumerator. Non impreba-.
bile est a Grxcis ex Laiio banc vocem petitam es-
8e :' 60nus saue non abludit, ut nec signilleatio. Vi-
de Rigaltium. GnETS.. |
[Glossarium bibliothecz Reg. ἀδνούμιον χατάλο-
γος στρατιωτών. Eos itaque censel adnumiasteg.
Fxponit dictionem BRigaliius; ex eo plura mutuatur
Meursius, ex Meursio Gre:serus, ος utroque cun-
wo ne Ht
--- c- cm 9
219 IN LIBRUM DE OFRICIIS CP.
cta. Dullenzerus ad verbum, Eadem ingerere im- Α pro. nego/iis imperialibus vae. sollicitus. Persicae
portunum. Theophobus apud Cedrenum in Theo-
philo: Πολλοὺς ἐκ τούτων ἑἐμπρέπειν τοῖς βασιλι-
xol; ἀξιώμασ; πεποιηχὼς κώδιξι στρατιωτικοῖς
(ἀδνουμίῳ) ἀναγράφεται, τάγμα Περσικὸν τούτοις
ὀνομάσας. Nicetas in Isaacio : Μετῄιι ὅσα τῶν
στρατιωτικῶν εἰρὶ καταλόγων.
Ib. *O λογοθέτης τοῦ στρατιωτικοῦ. Quatuor zra-
ria numero apud Gregoram, |. νι: Τὰ μὲν ἐχ τοῦ
βασιλικοῦ πρυτανείου ἑδίδοντο, τὰ δὲ kx τῶν σέρα-
τιωτικῶν, τὰ δὲ Ex τῶν κοινῶν χα) ἰδιωτιχῶν. Ma-
gnus logotheta sacras omnes gazas recognoscebat,
τοῦ γενιχυῦ publicas, tv οἰκειχκῶν privatas, hic
de quo sermo, in milites erogandas, JErarium mi-
lirare ab Augusto institutum scribit in ejus vita
Suetonius : Utque. perpetuo ac sine difficultate aum- B
ptus ad tuendos eos prosequendosque auppeterel, era-
rium militare cum vectigalibus novis instituit, Cura-
verunt aerarium primo qu:estores, teste Dione, |. xri,
Aliquando ailes, warrante Suetonio in Augusto,
nonuunquam pratores, eodem Saetonio referente ;
redii! iterum ad quzstores, ait Dio in Claudio ; ac
demum ejus omnis cura penes logothetas mansit.
Hujus adhuc στρατιωτικοῦ, nempe λογοθέτου, sexta
synodus act. 1 et septima act. 1 meminere: modo
imperialem logothetam, modo quastorem militaris
zrarii reddidere interpretes. Leudes Cabasike logo-
thetze militaris prosequitur Cantacuzenus, I, 49.
Ib. ['O πρωτοϊερακάριος. Aucupum regiorum
faleonibus et pradatricibus quibuscunque avibus
ex imperatoris man/lato vacat ; magnus falconariusg
1 ostris vicitur. Audronicum juniorem refert Phrant-
ze$s, I, 12 accipitres supra mille quadringentos, to-
tideniue qui curarent, ajuisse.
Ib ['O ογοθέτης τῶν ἀγελῶν. Armenta greges-
que przcipuos fuisse regum antiquorum census
sacr Litterze narrant : erant etiam agri 399 domus
possessiones eorum divitiae. Julianus Augustus in
epist. : Γαλιλαίων τὰ χρήματα ἐχελεύσαμεν ἄναληφ-
ünvat δοθησόμενα τοῖς ατρατιώτάις, xal τὰ κτὴ-
µατα τοῖς ἡμετέροις προστεθῆναι πριδάτοις. Thco-
doretus, ist. Eccles. µε, 12, memorat Elpidium
τῶν ἰδίων τοῦ βασιλέως χρημάτων xal στηµάτων
ἡγεμονίαν πεπιστευµένον. lile, inquies, privatarum,
hic de quotractiamus, gregum logotheta esi, Verum
greges in agris οἱ possessionibus ilie censcbat; et
jura nonnulla regia quibus equi, boves, cameli etc.
ad comitatus usupi pararentur, potuit hic exigere.
Hinc equi curatoricii in codice Theodosiano memo:
rati, a colonis et obnoxii» curatoricio nomine fl igi-
Aati ; binc oves, galline, etc., eodem nomine patri-
arcire offerendie, de quibus Jus Gk, abunde.
P. 11. [0 pérac διερµηνευτής. Magnus et prz-
€ipuus, eo quod plures in aula CP. interpretes 18”
serit Tyrius, De bello sacro, xvin, 50: Adsunt ἔπι-
perazoris CP. legati, primus vir illustris Guido Ste-
phanas, ejusdem consanguineus; secundus marina
palatinorum | interpre, Trisillus, homo vafer. et
D
29
linguse memorat Proeopius, De bello Persico : Ὅσπερ
αὑτῷ ἑρμηνεὺς εἴπετα, quy αὐτῷ ἐπὶ τῆς στιδάδος
χατέχλινε, πρᾶγμα οὕποτε Υεγονὸς πρότερον ix τοῦ
παντὸς χρόνου. Loquitur de Chosrois legato a. Ju-
stiniano convivio excepto. Simocatta, it, 9: "Epun-
νεὺς δ᾽ οὗτοσὶ τοῦ Σαραχηνοῦ φύλου τοῦ ἐπικουροῦν-
τος Ῥωμαίοις. ἁραγόμενον vel ὁραγούµανον hodie
vacant, voce Chaldaeoturcica : Chakl»is enim zm
est iuterpretari. Drugemenz scripsit Villabardonius
antiqua Gallica jamque autiquaia. dictione, eui pu-
rior successit. truchement:
10. ['O ἀκόλυνθος. Anglorum sive Barsngorum
sub imperatoris signis promerentium ipsiusque sa-
tellitum dus, ipsum Imperotorem pone sequens, ac
quos regebat Anglos preecdens, de quo rursus e. 5,.
cum auctore Cedrenus in Constantino Mono. vacho:
Aib xal xávk σπουδὴν ὁ βασιλεὺς τὸν ἀχόλουθον Μι-
χαἡλ µεταπεμφάμενος ix τῆς ἑσπέρας ἐς Ἰδηρίαν
ἐχπέμπει' ὃς ἐχεῖ γενόμενος, xal τοὺς δεσπαρμί-
νους ἕν «e Χαλδίᾳ χαὶ Ἱδηρίᾳ Φράγγους xal Bapiy.
γους ἀγποχὼς, χωλύειν Ἠπείγετο τὸν ἑνόντα τρόπον
τὰς ἐχδρομὰς τοῦ σουλτάνου. De Barangis iuferjus.
1). [Φοσσάτον. Seribitur etiam φωσάτον, φω1αά-
τον tl φουσσάτον, exercitus, acies, a [ossato sive
vallo quo castra muniuntur ; unde fassotum et val-
lum nonnunquam significat, sepius et fero semper
exercitum, Fussatum indicat in illa Cedreni senten-
tia: Βελισάριος λαθὼν τοὺς ἵππους τῶν πολιτῶν xat
— przfectus, quique cnutriendis accipitribus, aquilís, 6 ἱξοπλίσας λαὺν Άλθεν εἰς Χίτου κώµην, xat ποιῄσας
φοσσάτον, ὅσους ἐκράτησεν ἓξ αὐτῶν, ἀπέχτεινεν.
In bac Leonis in Tact. const. 14 : Κυρίως φοσσά-
toy τὸ ἅπληχτον τοῦ ὅλου στρατοῦ χαλεῖται. Et in--
fra: ᾿Ασφαλίζεσθαι ὀρύγμασιν f), πάλοις, ὁλοχλή-
pote τἆφρῳ ὃ λέγουσι φόσσα. Exegritum vero indi-
cat apud Leonem eumdem, Constautinum de Adm.
imp., Turco-Greciam, Jus Gl. et alios locis pene
infinitis. Κριτὴς τοῦ φοσσάτου, qui jurgla, liteset di-
auceptstiones inter milites et exercitus duces ortas
componit e£ in sontes animadvertit, Leo per totam
constitutionem t judicia ab eo exereenda delinit,
qua tamen non ad χριτήν, sed ad ipsum ducem rc-
fert. El µένται ἁδιχηθῇ παρά τινος, τῷ ἄρχοντι τοῦ
τάγματος προσελθέτω. El δη παρὰ τοῦ ἄρχοντος αὖ-
τοῦ ἁδικηθῇ, τῷ µείζονι ἄρχοντι προσελθέτω. Suidas
quoque v. ἡγεμονεία : Τῷ πολεμάρχῳ εἰσάγονται
ἐιδικασίαι ὅσαι ἁποστασίου γραφὴν ἔφερον. Impe-
rator Leo nihilominus inferiores judices in exercitu
constitutos testatur Tact. constit. 1v : Ὁ πραίτωρ
Ίγουν ὁ τοῦ O£pasoc διχαστὴς, ὃς τὰς δίχας τῶν ὃι-
χαζοµένων διαλύει, ὃς εἰ καὶ τῷ στρατηγῷ ἓν τισιν
ὑποτάσσεσθαι χρὴ, ἀλλ οὖν τοὺς λόγους νῶν ἰδικῶν
αὐτῶν διοικήδεων πρὸς τὸν βασιλέα ἀφορᾷν. GoaA.]
200 P. 11. Praefectus afogii et p. 18, Protaloga-
tor, Vitiose ἀλλαχίου, et longe adhuc vitiosius προ”
ταλλαγάστωρ. Glossarie tamen plaect Ἀλλάτιον ci
πρωταλλαγάτωρ, quia ἀλλαγαί sunt. [oca mwlandis
equis in publico cursu destinata. Hine ἀλλάγιον eur-
«us publicus. Post, et ὁ ἄρχων τοῦ ἀλλαχίου ργα/[ε-
-
??1 GRETSEHI ET GOA!tl NOTAE. 293
ctus publici cursus, Posimeieler, eà πρωταλλαγάτωρ Α ταλλαγάτωρ sic se habeant ut ille praecedat agmen
generalis publici cureus.. Subseribat qui volet, ege
quod edidi amplector, cum etiam Glossarium v.
πρωταλογάτωρ a nobis siet, vertatque prefectus ge-
neralis εφέ. Quo tamen, inquit, major erat ὁ &o-
yw» τοῦ ἁλογίου, priucepe equitum vel equorum :
ἄλογον eniin Griecie est εκ seu jumentum. ΟΛΕΤΑ.
f bid. ['O ἄρχων tov ἁλογίου. Officium baud ex-
plicatw difficile, ex vocis nibilominus àXoy(ou du-
bietate et obscuritate jam pene ineertum et ignotum,
Legunt hic quilam ἁλόγιον, at ἁλόγωςς et ex voce
ἆλογον sibi nota (quis enim equum ignoraret) τὸν
ἄρχοντα τοῦ ἁλογίου veredariorum et cursorum
przefeetaum eceapt. Lexica, auetoritates, conjectura
queeruntur : verum οὐδεὶς λόγος. Sanior lectio hie
restituta certum proferet sensum, et abdicato jure
alieno, proprium officio reparabit, Legendum itaque
ἀλλαγίου, quod frequenter tum bie tum c. 5 posue»
rugt Regia cum duobus Mazarinis mss. exemplari-
bus postmodum proferendis, quod constanter babet
Cantacozeni, Regium item exemplar aliud, quod
indubie retinendum censuit auctor Glossarii v.
ἁλλαξιμάριον, ἀλλάγιον. Errattamen, ut saepe solet,
dum ἀλλάγιον et ἀλλαγήν confundit, ac eo quod ἆλν
λαγὴ ζῶον δροµιχόν, veredarium el equum mulalo-
rium, indicat, ex propriis in eodem sensu τὸ ἀλλά-
vtov exponit. Errorem animadvertisse diceres, ubi
subjangit : Scholiastes Oppiani Halieut. 1. 1: Tob;
λόχους isterpretatur ἀλλάγια : at, quasi repudiata
hic seqwater ; ille mites decat, hie ordinet ; ille
paratos in aciem et hostes exemplo provocet, hiec
militiam deserturoe, ut in ordine stent, vi compel"
lat ; ile reeta. fronte in. hostes pergit, hie a terzo
imperitis et sola (aeie conversis eonfestim, ex pe-
dissequo, ductor apparet ; undo ex honore quem
tune asseqaitür, et quia μετὰ τοῦ ἄρχοντος τοῦ
ἀλλαγίου dignitatem et onus bellandi! ducendique
dividit, πρωταλλαγάτωρος ei nomen in conditum.
201 lile Leoni λοχαγός, hic οὐραγός dicitur in
Tact, constit. 7; Στρατιῶται στρεφόµενοι ὡς ἵσταν-
ται ἀντιθλέπουσι χατὰ τοῦ νώτου, ἤγουν τὸ ὀπίσω
µέρος. οὐχέτι τοῦ λοχαγοῦ εὑρισκομένου, ἀλλᾶ €
ἐξχαιδεχάτου οὑραγοῦ. Milites quemadmodum ante
slabant couversi, solum ad tergum eatremam. aciem
respiciant, lochago sive prectite in. a«eriorem. par-
tem. minime, sed wltimano jam in (ronte constituto,
quem οὐραγόν, id est caudanum, .nominent. Supe-
rius diclis attestatur idem ; Xph δὲ τοὺς obpayou;
παραγγέλλεσθαι, xal ἐκ τῶν ὄπισθεν προωθεῖν χαὶ
ἀπορθοῦν aüzk; εἰς τὴν χρείαν, ἵνα μὲ ἀπομένωσίε
τινες, ὡς εἰχὸς, δειλιῶντες. Ἡρωταλλαγάτωρα Sen-
naeherim laudat Cantaceuzenus 1, 26; quem dum -
equis cursoribus pre[ectum autumat in margine in-
terpres, in errorem equo. celoce citius. contendit. -
P. 11. ['O µέγας διοικητής, collector tributorum
est. Leo Novella 6L: Too; ἐπὶ συλλογην vov 55-
µοσίων φόρων καθισταµένους διοικητὰς f; συνἠθτς
weritate quam ραἱρατθγαί, exsilit confestim et ad (; ὁμιλία καλεῖν οἶδε. Cedrenus in Leone Isauro, eujus
equos publieumque eursum pervis omnibus 00Η»
tendit. Adbaremus nos λογίως sensoi apud memo-
raum scholiastem reperto, ᾽Αλλάγιον itaque est λό-
χουν agmen, iurma, acies, e& ἄρχων τοῦ ἀλλαγίου,
fni eam quavis ratione ducit et illi imperat. Verum
quodnam agmen, inquies, regit hic ἄρχων τοῦ ἆλ-
λαγίου, ut eum domestico, comite stabuli, stratope-
dareha et aliis potestatem exercest et obtineat di-
gnitatem ? Respondet auctor ο, 6: 'O ἄρχων τοῦ
ἀλλαγίου εἰς «hv τοῦ βασιλέως εὑρίσχεται μὲν σὖν-
ταξιν, καὶ ὑπὸ µέγαν δὲ πριμμιχήριον Prefecius
allagii locum obtinet in imperatoris comilatu, et su«
best mague primicerio. Obsetva praetermissos silen-
tio equos οἱ σὕύνταξδιν memoratam. At quid σύντα-
ξις quam comitatus, agmen, acies ? Quid igitur &p-
χων τοῦ ἀλλαγίου quam ἄρχων τῆς συντάξεως, οἳ
εὑρίσχεσθαι ducis more εἰς τὴν βασιλιχὴν σύνταξιν Ἱ
Bac) vero σύνταξις imperatorius vel sacer οι
comitatus, cujus magnus primicerius est eaput, ex
auetore €. 5 χεφαλὴ τῆς βασιλικῆς συντάξεως : illi
supponitur ὁ ἄρχων τοῦ ἀλλαγίου, ac ejus vices ge-
rit. Ergo non equerum, sed comitatus, sub primni-
cerio ductor fatendus, qui nonnullis primipilus.
Ib. '0 xpocaAoyátop. Verius ac communius, in
referendum, et Cantacuszenum superiori pola moe-
moratum, lego πρωταλλαγάτωρ, vocem ab cadem
. radice qua priecedens deductam, ἀπὸ τοῦ ἀλλαγίου
pimirum, ita tamen ut ἄρχων τοῦ λλαγίου οἱ πρω-
Regiis, apud Meursiu, Matthzeum monachuin infra
przecessor Theodosius fuerat διοικητής, quem modo
procuratorem,modo questorem. reddit interpres :
Προσετάξαμεν τοῖς διοιχηταϊς τῶν θεμάτων ἀπαιτεῖν
εἰς τὸν κανόνα, χατὰ νόμισμα, μιλιαρίσιον ἓν, xol
λαμθάνει αὐτὸ ἡ βασιλεία, καὶ χτίξει τὰ τείχτ. Κάν-
τεῦθεν ἀπεχράτησεν fj συνήθεια, παρέχειν τὰ διχέ-
pata τοῖς διοικηταϊς. Frequentius quam ut refera-
tur iegitur apud Cedrenum eumdem, Theophanem,
Leonem Grammaticum, Nicetam et alios rccensio-
res historize Graece scriptores. Graphice τὸν ἐπὶ
τῶν εἰσόδων τῆς πόλεως depingit ultimo memora-
tus auctor in Joanne Comneno, qui speciatim urbica
tributa legit ; cui favet Cedrenus jam productus,"
Ib. |'O ὀρφανοτρόφος. Clarior est dictio quam
ut eam dicamus orphanis nutrfendis prepositum,
tanquam tutorem ct curatorem iminorum, signili-
care : elarissimut quoque officium, quod jura non
silent in Leg. Orphanotrophos iu principio cod.
de episcopis et clerieis, ev in lege, Omnia privile-
gia. Primus ei instituendo dedit ansam Constautinus
qui ex Theopliane αιτοµέτριον κατὰ πόλιν byapt-
cato tal; ἐχχλησίαις εἰς διατροφὴν διηνεχῶς χήραις
xat ἐρφανοῖς καὶ ξένοις πένησἰ τε καὶ χληριχοῖ».
Palatiaoum insuper, non ecclesiasticum (uit boe
munus, ut commode orphani educareniur. Alia
vero pleraque mísericordiz, quze eirca. corpus oc-
cupatur, exercend:xe munia ceclesiastica fuere ct
episcopi rerognitioni subjecta. Ecloga Leonis et
Constantini AA. Lit. 8; Ὥσπερ x)nptxby οἵου δήποτε
4
,
— -., «.
/
Ν
233
20,400 ἐπὶ χρήµασι προδάλλεσθαι οὐχ ἀνεχόμεθα,
οὕτως οὐδὲ Gevobóyoy d πτωχοτρόφον 7) νοσοχόµον
Ἡ ἄλλου οἵου δήποτε εὐαγοῦς οἴχου διοικητὴν f οἷον
δήπυτε ἐχχλησιαστικὸν Φρόντισμα χειρίζοντα. Et
infra tit, 9 : Τοὺς οἰχονόμους xal ξενοδόχους xai
νοσοχόµους χαὶ Ἐτωχοτρόφους xal τοὺς τῶν ὅλλων
εὐαγῶν οἴκων διοιχητὰς xol τοὺς ἅπαντας χληρι.
xo), χελεύοµεν ὑπὲρ τῶν ἐμπιστευθεισῶν αὐτοῖς
διοικήσεων παρὰ τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, (p ὑπόκεινταε,
ἀποχρένεσθαι xal τοὺς λογισοὺς τῆς ἰδέχς διοική-
σεως πληροῦσθαι καὶ εἰσπράττεσθαι. Orphauotro-
pheumn loeum orphanis educagdis deputatum ime-
morat Cedrenus in. Leone Armenio ad S. Pauli
«dem iocatum.
16. i*Q Xpucororápioc, Ma vocatus jam ab anii-
4-6 a Socrate quidem Gr:rco, vii, 95, et a Marcellino
Laiinz [iugum ecriptorze, 1. xxv. Primicerium nota-
riord.n nuncupat Pancirollus in Notit, Imp. Or. c.
932, eidemque tres notariorum erdines, tribunorum,
domesticorum et inferiorum Wrihunoru:m; supponit.
Alios τοῦ βασιλέως, τῆς ὑπουργίας, τοῦ βασιλικοῦ
ἰδιχοῦ lego in Z'üeophane et Leone Grammatico :
protenotarios non paucos in Jure Gr. τοῦ δρόμου
speciatim in Joanue Comneno et Andronico apud
Niceiaa. Ἰαχυγράφους si legas, semper notarios
TeDwià : verum cave ue valde dissitos scriptores
ταχυγράφους et Κλλλιγράφους 909 confuderis :
qui enim cito, prave, qui tardius, scribit quoque
rectius et nitidius,
P. 11.[ ο ἐπὶ τῶν ἀναμνήσεων. Memoriulem,
quem magistrum memori& vocat imperii Notitia,
putat Meursius institutum, ut. laudationes eorum
qui militiz aut alibi fortiter se gessissent impera-
toti suggereret ae. przemiis colionestandos admone-
ret ; clarumque istiusmodi otlicii se reperisse gau-
dei nonümentum tum apud auctorem c. 5, tum
ajud Agathiam 1, iv. his verbis: "Ex βασιλέως τῷ
Ῥουστίκῳ ἔχων ἐπίταγμα, ἐφ' ᾧ ἕχαστά τε τὰ σοι-
. οὔμενα εἰς τὸ ἀχριδὶς δ.αγγἐλλειν καὶ τὸ τῶν στρα-
τ΄ωτῶν τοὺς ἀριστεύοντας τοῖς βασιλείοις δώροις
Φιλοφρονεῖσθαι. At non unicum hoc est memorialis
»unus, qui de omnibus ad. rempublicam οἱ prin-
fipem spectantibus, de publico bono adaagendo,
reiioveudis incommodis, puniendis sceleribus aeque
ac virtute. compensauda ipsum commonere ac
commovere suscepit, Non repudiandum huie sen-
teuliz Lestimonium promit Cedrenus in Justino,
ubi przfectus urbis loquitur : Zoygopsluo µε ἡ
Ρασιλεία sou εἰσέρχεσθαι πρός os ἀχωλύτως τοῦ
23 ἀνήκοντα ὑπομιμνήσχειν τὸ κράτος σου, xal
βῥεθαιῶ μετὰ τριάκοντα ἡμερῶν μὴ εὑρίσχεσθαι τὸν
οδιχοῦντα 1] ἁδιχούμενον ' εἰ δέ τις ὑπομ,ήσει πε ρἱ
τινος ὑποθέσεως ἧς ἤχουσα ἐγὼ καὶ οὐκ ἐξεδίχησα,
κεφαλικῶς τιµωρηθήσομαι.
40. [ Ὁ δοµέστιλος τῶν τειχέων. eges, consu-
les, imperatores muris urbes cinxisse nou iufrequeu-
ter legimus ; bellorum duces etiam hioc onus assum-
poisse Belisarii Narsetisque res geste docent : tran-
pi. lioc studium ad ipsos urbium populos, ae ἆι-
IN LIDBBUM DE OFFILIIS CP.
99£
À mum plebis expensis, uovo a Leone fsauro impo-
sito tribeto, nusquam. tamen deinceps exstineto,
fuere CPoli reparati. Theophanes) iu ejus. Vita:
Ἐπεκράτησεν ὁ σειαμὸς μῆνας δώδεκα. Ὁ οὖν B«-
σ'λεὺς ἰδὼν τὰ τείχη τῆς πόλοως απτωθέντα, διελά-
λησε τῷ λαῷ ὅτι ὁμεῖς οὐκ ἐχπονεῖοε cx τείχη χτί-
σαι. 'A3O' ἡμεῖς κροσετάξαµεν τοῖς διοιχηταῖς, xat
ἁπαιτοῦθιν εἰς τὺν χανόνα ὁλοχοτίνιν, µιλιαρίσιν.
Καὶ λαµμδάνει αὐτὸ ἡ βασιλεία, καὶ κτίζει τὰ τείχη.
Ἐντεῦθεν οὖν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ
διχέρατα τοῖς διοικηταϊῖς. Ac inde forsitan emanavit
pariter ut marorem praefectus. institueretur ;-Lunc
enim primum occerrit, in Theophane, Nicetas qui-
d$m Anthrax ἄρχων τοῦ τείχουῖς, qui, αἱ ex dictis
de domestico patet, domesticus murorwm aon
Β inepte potest scribi.
Ib. ['O προκαθήµενος εοῦ xottó*oc. Prasecipuus
cubieulariorum ae sacri ,cubieuli prafoetus, cnjus
curam et custodiam παρακοιμωμένιρ süppeeitus
demaadatam habet, ita auctor ipee infra e. b. Le-
etum etiam somno éapiendo ae imperatori nocta
custodieado in sacro cubicule habuisse consist ος
Leone Grammatico iu Mieliaele T&eopbhili fllio :
"Irváztog δὲ χοιτωνίτης ἀπεχθὼν τοῦ xAsloat τὴν
θύραν €oU κοιτῶνος εὗρι διεστραµµένην, καὶ àno-
Ὑνοὺς ἐχαθέσθη ἐπὶ τῆς Κλίνης, τίλλων «à; ερίχας
αὐτοῦ. Τοῦ δὲ βασιλέως ὕπνον θανάτῳ παρακλήσιον
κοιμωμένου ἀθρόως ἐλθὼν Βασίλειος μετὰ καὶ ἑτέ-
ptov τὰς θύρας ἀνέιξεν. Καὶ ἔμφοδα; ἐξελθὼν Ἰγνά-
} τινος ἀντέπιπτεν Βασιλείῳ μὴ εἰσελθεῖν, Cutabat
bie imperatoris defuncü torpus. ldem Leo pauio
iufra : Απέστιιλε δὲ Βασίλειος χαὶ Παῦλον xoiti»-
νίτην τοῦ ἐνταφιάσαι τὸν λχαήλ. Callicrinitem
προκαθήµενον toj καιτῶνας memorat Caniscuae-
nus, 1, 19.
15. |*O προκαθήµενος τοῦ βαεσειαρίοὺ. De ve-
stiario Hesychius : Βεστιάριον τόπας ἐν ᾧ τὰ χρί-
pata τίθενται xal τὰ ἱμάτια τοῦ χοινοῦ. Ut vestes
aseervaf, vocatur alibi ab auctore τὸ ἐντὸς ἀλλαξι-
µάριον; penetrale vestibus. mulandia dispositum,
quasi diees mutolorixin ; ut. aeracii munere de-
lungitur, α΄ Niceta l, 11. Alexii Comneni τὸ ἔσω
ταμιεζον, internum aerarium, Latis idem pra-
Slat vestiarium ex bibliotbecariis Guilieluuo εἰ Auae
p stasio, illo quidem iu Stephano VI. scribeute : Quid
mirumsi vesiiariorum gazas reperit? lloc. autem
in Severino : Sigilaverunt 992 omae τεεία-
rium ecclesim seu. cimelia episcopi, Nec superflue
duas istas signilicantias copjunctim ponendas cen-
sui : huic enim vesliaril euratori ut vegtium cusio-
dia nullatenus deneganla, ita regia thesauri cura
urc non rcj domestica, aque ac privatarum, logo-
thetze οἱ aliis tribuenda cum auctore e. 9, ubi posi-
quam protovestiaritae subjectum asseruit * Ὕπηρε-
vel δὲ, inquit, εἰς τὰς προσφεροµένας καὶ ἐξερχο-
µένας εἰσόδονς τε xal ἑἐξόδους. Couüriat Annua
Comnena Alexiados it vestiarium sive cubieulum
imperatoris idem fuisse quo.l ct ejusdem :grariuu :
Boy avilo δέ τιν; καθ' 62v ἐντυχὼν, χρυσοῦ βαλάν-
΄
-
GRETSERI ET GOARL NOT.E:
296
τια ixavà ἐπιφερομένῳ καὶ πρὸς τὴν µεγαλόπολιν A Χέλης ἵππος μονάµπυξ. Plura Ilermannus flugo
ἁτιιόντι, ρατο αὑτὸν τοῦτο δὴ tb "Oknposiv* Τίς
πόθεν tl ἀνδρῶν ; xai ἐπειδὴ παρ αὐτοῦ ἐμάνθα-
νεν ὅτι 9b» κολὺν Χρυσὸν ἐπιφέρεται ἀπό τινων
εἴσκράξεων, χοὶ ὅτε πρὸς τὸν χοιτῶνα τοῦτον δια-
χομίδει. Hodie pariter srsrium et fiscus pontifi-
cius canere apostolicas nomine indigitatur, /a ca«
sera; summusque camerarius apostolicis quoque
gatis prafieitur, ὁ προχαθήµενος τοῦ βεστιαρίου,
quem Leo Grammaticus in Cormstantino Leonis
filie Ξριμμεχήριον τοῦ βασἰλικοῦ βεσσιαρίου dixit.
P. 11. [0 βεσειάριος. Vestiatium hunc cense
protovestiario et vestiarii prefecto subjectum. Kjus
przelpuum munus est sumiura cirea vestiariam τὶς
gilantis ac ejus perpetua eara ; unde Ét expeditione
de militia equestri, ni, 4. |
204 P. 12. [Τξάγγρα arcus, «Ca rypátopaz sa-
gitiarios quidam cnm Meursio reddunt :quos autem
arcus, quos ssgittarios intelligant nen esponunt,
Breviter et sincere. Τζάγγρα balista sunt, de quibus
Cantacnzenus, : 30 : "Ex cóftv Λατινικῶν τῶν
λεγομένων ενάγγρων ἀριέντες βέλη. Belle intor-
pres iu margine : Inde taangrateres, qui arciiba-
listarii fuerant, quorum. uens in bellis tnc tempoeia
plurimus. Bunt et testimonia quo arcus bojusmoldi
indicent, Ann:x, |. vmi: Τὸ ἀπὸ τῆς τζάγγοας
(femineum reddidit femina) βέλος ἐμπεσόν. Nus-
quaro hoc devsitato areu diceretur, sicut nec illa
Heronis μαγγανότζαγγρα, | machine baliztarüe.
marina suscepta triremt iud deportenti. imperat, B Suntet alis qus balistarios ingerant, Nieetm in
ac ejus triremis velut apotheca vestiaria impera-
toriam sequitur, Auetor, c. 5,
P. 12. [ Ὁ ἑταιριάρχης idem officio ac µέγας ἑται-
ριάρχης. verum ei suppositas. '
lb.[ Ὀλογαριαστὴς τῆς αὐλῆς aulieus thesanra rius,
qui meritis οἱ obsequiis stipendia exzquat. At non
tas ratiopum eraríi quam ministeriorum discussor
ac disceptator exsistit. Auctor de Hlo uberius
c. 9, nos de logariasia, ubi de magni bujus nominis
officio.
19. ['O στρωκακεδάρχης εῶν Μουρτάεων, Qui
sint Murtati conjicere quidenr, at nen certo pro-
bare potsumus, Est €erte μοῦλτον seditio, tumultus,
apud Constantinum Porpbyrogenitum io Nov. Ἐκι-
δουλαῖς ἐπιχειρεῖν 1] μούλτῳ, Cujus sententiam ν6-
ferens Mattheus Blastares Elementi E c. 18, in No-
moc, seribt poópwy γε µαύλτῳ; recentioribus
enim ) in pmatare quam familiarg, ut 3p9e« vice
Άλθες, ἁρμνράν vice ἀλμυρόν. Άη veroáxb μούρτου
Μουρτάτοι, non qui tumultum exoitent, sed qui
compescaat silentjarioruti vice, vel etiam αἱ (8
multum edant, ad reverentiáia imperatori exhiben-
dam, velu preaentüs majestatis signun — edunt,
literatus lector judicabit. Murtatos porre stationa-
rium milium agmen este nuHi dubium, ut. eóraem
ducem στρατοπεδάρχην, qui Leoni in Tacticis μαμ-
πιδούχτωρ.
Ib. [Τῶ» Τξαλόνων, Lacones hodio Y66avl Traco-
Mauuele Comneno, |, 5 : Δραξάμενοί τε, ὡς εἴχον,
τὰ ver τοξόταις xal τζαγγράτορσε. At nisi εζαγ-
Υράτορες balistarii forent ab aliis ssgittariis diversi,
wt quid utrorumque mentio, ut ex iis manibus -
tutamon accederet ? Árees tamen est Dalista, bal.»
starii quoque sagittarii sont, quos proinde τζαγ-
Υροτοξότας nominat Nicetas im Alexio |. rmm. At
Phranzis iutorpres Pontanus belle rursos de illie
y, 14 : aongratores (quidam enim codices babent
ζαγγράτορες, alii τζαγγρᾶτορες) genus. sagitiario-
rum, alterins generis vesiés οἱ insignia habebant, ab
aliis némpe sagitiariis Tzaconibes sive Laconibus
diversa.
Ib, [Τῶν μεγάλων πα.ἰαείων. Plura focre Cpoli
palatia ab historicis ac speciatim Originum CP,
auctore memorata : qui supremus omnium ecuratot
et custos, is est προκαθήµενος, de quo in praesenti,
J.egantir Gillius et Paneirollus de- 14 regienibus
urbis CP. Unum fuit inter reliqua praecipuum. Leo
Grammaticus βασέλειον, Nicetas, |. 11528 pé yurcov
ἀρχεῖον, Manuelis |. 1 μέγα ἀρχεῖον, ἔνθα τῶν χρη-
µάτων αἱ σωρεῖαι καὶ τὰ εῶν κρατούντων Ύνωρι»
δνικὰ περιθλῆματα. Alibi µέγα βασίλειον, rursus
Περὸν ἁρχεξον vocat. ]n eo regium satellitiam ae
solemnes exeubis : ea propter occiso Miehaele si-
lentio illud occupore studuit Basiljus Macede, in
Leone eitsto ; Manuel vero. Joannis Comneni fllius
& patre quániuuivis renuntiatus, hoe unam sollici-
nes recte ebservarunt ex Gregora l|. ww. Meursitis. D H9 ambiebat, ut palatium imperii aroem teneret,
Gretsergs, Ballengerue : cosrupiíe tanien ?C vice λ
substitui infitior. Sunt itaque Tzacones germana
popularique pronuniiatione.a Traconia Peloponnesi
monte, qui aniquis Cronium est vocatas, oriundi.
Ita. Gemistus apad Ortelium et. Georgius Coresius
in rescriptis. Magistrum perro Taaeonitam, de quo
Luitprandus in legatiene, esso hunc τῶν Ἑζακόνων
στρατοπεδάρχην nullo auweture. Menrsius affürmat.
[b. MwvozáGallot idem qui µόνεπποι, unieo pu-
gnautes cquo, Hoa Polsephaius χέλητας vocat, Pli-
uiua XXxiv, 5, caletea, Seneca singulatores ab. equo
singulari quo utebantur. Κόέλης Suida Μόνος ἵππος,
καὶ ὁ imi τούτου φερόµανος " ὁ σελλάριος, ὁ γυµνάς.,
Καὶ ἵππος ob κέλης ὁ γυμνός. Scholiastes Graecus,
in Niceta loco jam memorato. -
Ib. |Eraát Dlaebernse ad maris sinum CDPoli : τὸν
ἐν δλαχέρναις χόλκον memorat Cedrenus in Michaele?
Balbo, in eo non sacras modo Deiparse, sed et
"regias imperatoribus Pulcheria construxit zdes, .
quarum eustodue fuit sollicitus hio «πρυκαθήµενες,
Nicetas in Alexia Manuelis F. τοῦ Ανδρονίκου χα».
ταθάντας kx τοῦ τυραννείου εἰς τὸ ἐν Βλαχέρναις Bz-
σίλειον, xal γενομένου χατὰ τὸν ἐντὸς τούτου ὑψη-
qp ἆόμον, ὃς Πολύτιιος λάγεται. Incultum ruinae
«ue vieinum describit Gregoras, 1v, 2 : Τὸ γὰρ ἐν
Ἑλαχέρναις Ἠμέλητο bx πολλοῦ, καὶ v τὸ) πλεϊστόν
γε ἐκ πολλοὺ καπνοῦ χαὶ χόνεως ὀμπεπλησμένον,
quapropter urbo recuperata in ep. hahi'are. negle-
2:3] -«
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP,
228
xit Michael Palaologus. Tandem sub imperio Tur- A — 16. ['O πωπαίας. Minor bie «νο qUi μέγας πατ-
eico misere conflagravit.Lega Cantacazeni, 1, 56 :
Πεπανόν τινα τῶν ty Βλαχέρναις προκαθήµενον βᾳα-
σιλείων, τῶν τῇδε τειχῶν τὴν φυλαχὴν πεπιστεν.
µένον. lloc πρὀκαθηµένου hujus officium.
Ib. ('O δοµέσεικος τῶν ἀνατολικῶν θεμάτων.
Magistrorum, ducum, comitum, Orientis et Occiden*
tis praetoria prafectorum deplorand:z reliquis fucre
hi due domestici Orientalium ac Occidentalium €o-
piarum, sub magno domestico, vix et pene nomine
przepositi. Itaque prater δούχας, χόβητας 46 ocpae
τηλάτας της ἑῴας χαὶ τῆς ἑσπέρας, obviam aped
Theopbanem, Cedrenum, Zouaram, Απήληι et alios
pissiu reperieudos, observo etiam στρατηγούς am-
pliori potestate. donatos, hos quidem in Oriente,
πίας. Intellige idem de ee wi sequitur, drungario
et myrtaite.
^ Jb. [Apovrydpioc. Leoin Tact. comet, 4 : Δρωγ-
γάριος λέγεται ὃ paa μοίρας ἄρχω». Μοῖρα δὲ
ἤτον δροῦγγος τὸ ix ταγμάτων τοι ἀνδρῶν τῶν
λεγομένων χομήτων σνγχείµενον πλῖθος. Κόμης δέ
ἐστιν ὁ τοῦ ἑνὸς τάγματος ἤτοι βάνδον ἀφηγούμενο:.
Drungarius itaque chiliarchus est sive tribunus,
mobis meistre de camp.
: Jb. ['O σεδαστός. Imperator Latinis Augustus
qaeudam dictus, Graci σεδαστός. Alexium : nibilo
secius ante tyrannidem arreptam ropério hoc αυ”
wine ab imperatore οἱ senatu. decoratum. Anna
ejus filia, 1. 1: Ταῦτα μὲν ἔστω πλεονεκτήματα xal
illos ip Occidente. imperitasse. De Orientis priefe- Β πρὸ τοῦ θρόνου χατορθώµατα, ὧν ἁπάντων γέρας
cto loquitur Theophanes in Zenone: 'O ᾖβασιλεὺέ
θέλων τὸν "IA30v πληβροφορῆσαι ἐποίησεν αὐτὸν στρα»
την τῆς ἑῴας πάσης, δοὺς αὐτῷ ἑίωυσίαν πᾶσαν,
ὥστε καὶ δοῦκας παιεῖν. ᾿Ανατολιχοὺς στρατηγον»
µένους ὑπὸ» Λογγίννυ celebrat idem Theophanes in
Copronyme, et sub ejus ülio Leone, 808 ᾿Ρωμανὺν
στρατηγὸν τῶν ἀνατολιπῶν ; Leo Grammaticus
Bardase consgobriuut μονοσ-ρἀάτηγον εἰς τὰ δυτιχὰ
θέµατα. Exin domesticatus uomine inducto, de
quo superius, occurrent in Oriente δοµέστικος τῆς
ἀνατολῆς τιµηθείς, apud Nieetam in Isaacio Augelo
apud Aunam Ll. vin, quemdam τὸ δοµεστικάτον
αἰτούμενον τῆς ἀνατολῆς, apud eamdein, l. i, δοµέ-
στικο» τῆς ἑσπέρᾶς, l. v προχειρισθέντα μεγάλον
δοµέστωκον τῆς δύπεως, apud Niceta. laudatum εἰ
Cantacuzenum δοµέστιχον τὸν δυτικῶν θεμάτων
reperies.
P. 12. [ο µεγας pepeatenc. Georgius Coresius
jejune quamvis, solus tamen liane. vocem. exponit
ja epistolis, eL vult esse ducem satellitum, quorum
insigne fuit myrti ramus iu pileo gestalus.
Jb. [ Ὁ πρωεοκόµης. Qui principem ducem vel
agminis bellici caput bic intelligit, errat. Comes,
de quo sermo, θαλάσσιος, officium habet in classe,
ait auctor c. 5, versus finem, et magnum ducem,
drungariam magnum et amiralium pone sequitur,
juxta dignitatis gradum. Uno verbo eretarcha est,
remigii praefectus, qui remiges agit, εἰ dux es&& bn-
pellendis remis, adestque guberaaterl in regenda
wiremi : comite, officier de galére. 1.90 in Tueticis
const. 19: Οὐχ ὣς ἔτυχε πάντων τῶν δροµώνων
φορευοµένων, ἀλλ ἐπιστήσεις αὐτοῖς ἄρχοντας f)
χατὰ πέντε f| χατὰ τρεῖς δρόµωνας ἕνα τὸν λεγόµε-
vov Χόμητα, ὅστις ναύαρχός τε xal ἡγεμὼν τῶν ὑπ'
αὐτὸν δρομώνων ὑπάρχων φροντίσει προσεχέστερον
fip) πάντων εὐχόλως, xil δ.ατάξει πρὸς ἕκαστα.
Et paulo infra : Στρατηγοὶ δρουγγάριοι ἑκαλοῦντό
ποτε τοῖς ἄνω χρόνοις, καὶ οἱ ὑπ αὐτοὺς χόµητες
καὶ χένταρχοι. Eustathius quoque lliad. 1 : Ναύαρ-
yov τὸν τοιοῦτον φασὶν, εἴη δ᾽ ἂν ὁ τοιοῦτος ὁ xa
φήμης παρὰ τοῖς ὕστερον. Qui cunctis hujusmodi
praeest, πρωτοχόµης. Matthaeo monaclio jam exscri-
bendo πρωτοχόµης τῶν vauvwApy dicitur.
ἀπέλαδε παρὰ τοῦ αὐνοκράτορος τὴν τοῦ cíÓasrov
ἀξίαν, σεθαστὸς ἀναῤῥηθΏεὶς ix µέτης συγκλήτου.
Erat adhuc sub Constantino Monomacho non multis
annis Álexio supériore henoris plena 3G:6acte6
appellatio. Alanam enim pellicem ille e:Gacthv
ὠνάμασεν, inquit Zonaras, xol εἰ μὴ ΕΝ βασιλίδα,
τὴν θεοδώρᾶαν λόγω, πεποίητο δι΄ αἰδοῦς, βασίλισδαν
τὴν ἑρωμένην ταύτην ἂν cike,. lterum : τετίµητο ὃς
fj vvv σεδαστῆ, atti] κρώτῃ τῆς κρώην βασιλίσσής
ἀπονεμηθείσης καὶ ἀξίας καὶ χλήσεως, xa ὠνομάξετὸ
δέσποινα. Alexius terüum (fratrem Nicephotum -
renuntiavit sehostum, et iterum Zonaras, eti Anma
in pawis Vita 1 Νιχηφόρος ὁ ὃστατος ἁδελφὸς µέγας
δρονγγάριος τοῦ στόλου προθέδληναι, τὴ» τῶν as63-
στῶν χαὶ οὕτως ἀνάκλησιν μετέιληχώς. À sanguin:
regio alienis dignitas hsec postinodum collata :
recenset enim Nicetas quemdam Georgium σεθχ-
στὸν, ftatrem Andronici nendum imperiam adepri
uxeris; viluitque deinceps magis ac magis, legi-
turque in Isaacio Angelo, l, i1 * Σταλεὶς 6 σ:6ᾳ-
φτὸς, Χύριος θεόδωρος .Ó Χοῦμνος, χαρτον)άριος ὧν
πῶν ἱπποστάθμων. In hac dignitatum notitia 400
οὐραγοῦ vices obtinet, qui Alexii tertli tempore
circa CP captam ᾿πανσέθάστης σεθαστός ridicule:
audiebat, Juris GR p. 285 in suprema: margine.
GoaR.]
P. 13. 'Ex! τοῦ χανικ.λείου ἦν. Male Jonius :
Cawicleo socer impératoris preerat aique vehebatur.
Sensus verus est quem expressi : tanta. enim erat
caDiclei dignitas ut posset impetrare filio sno filiam
jmpetatoris et lili (lium. Ezemplam invenies apud
Gregoram |. vit, et Cantacugenaum |. t. Grsecis unieo
vocabulo dicitur-xavaxisiev camaclews. Apud Ty-
rium, 22, 6, Canaclinus appellatur, ut et in. Ligu.
rino Gunther? 1. 8: Greci cognominis usu Hinc
caniclinus erat, nobis camerarius idem Esse potest.
.Radevicus cancellarium interpretatur 1. | De gestis
Friderici imp. c. 47; Uneus de servis palatii, cana-
clinus videlicet, quem nos cancellarium dicere pos-
sumus. Verum nec camerarius nec cancellarius
erat, sed ordinis longe celsioris et augustioris, Erat
.camacleum augustissimum et. magnifücentissimum
palatiua,, cui sub Theophilo imperatore iconoma-
229
GRETSRBI ÉT GOARI NOTA
92)
€ho eaniclei titulo przerat Theoetistus, tanta gta- A latus functione illa abierat. Nihilominus summo eum. .
tiaapud Theophilum pollens ut quasi secundus
imperator esset, teste Zonarà in Theophilo. Ad-
Jünetum efat ejusdem nominis monasterium, in
quód Reephorüs Botoniates Alexii Comneni el
sliorum tonjuratorum matrem et conjuges aman-
davit, ut scribit idem Zonafasin Alexio Comneno.
De canicleo seu prefecto caniclei Codinus p. 17
ed. Jun. : Ὁ ἐπὶ τοῦ χανιχλείου ὀχούμενης, equo
«ilicet vel alio vehicule intra aulam Cpolitanam |
quod nulli alteri concessum. Magna erat dignitas,
eujus passim fit mentio apud historicos Grecos.
loannes Curopalata in Michaele Raacabe : Anime
quasdam maculas simulat se cuidam religioso expli-
care velle per Theoctüstum, Quem postea. caniclei
dignitate honoravit. Eadem de cauiclei praefecto
Theoctisto Cedrenus, ubi de cede Leonis Armeni
agit. ldem Cedrenus scribit occiso predicto Theo-
etisto a Darda, Barlam diguitatem cauiclej in se
transt:lisse. Curopalata jn Constantino Leonis
filio : Paulo post missus est. ab. Augusta. patricius
DBesilius caniclei prefectus. De eodem caniclei prz-
fecto Theoctisto Zonaras in Theophilo imperatore :
Uzorem et eanictei prefectum. multum — obtestatus
€st (Iheophilus ) ne. paterentur venerandas imagi-
nes reponi. ldem Zonaras in Alexio Comneno: Com-
memi rebus suis jam in (ujo. collocatis, matrem. ei
conjuges ix τῆς povne τοῦ κανακλείου, ex, monasierio
caniclzi, ad regiam accersiverunt, Ubi Wolfius iu-
honore imperator prosequebatur.
Ex hoc εἰ predicto Gregore loco intelligis
quare prefectus caniclei consocer imperatoris
appellaretur ; quíà tanta erat bac dignitas, ut
prefectus caniclei posset filio suo impetrare filiam
imperatoris et filie fllium. Hinc συμπένθερος ; nam
praefectus caniclei a filia imperatoris, si nupta filio
esset , vocabatur socer,et imperator a filia przfecti
caniclei socer. ldem factum quando fllius impera-
Loris iR matrimonio habebat filiam przfecti cani-
cleo. . |
Idem Cantacuzenus, iv, 40 : Paleologus preside —
caniclei Angelum legatum míttit. Nicetas Choniates
lib. 1 de rebus gestis Manuelis Comneni, de Styp-
B piola agens : Tandem ad caniclei magnificum munus
et intinam etiam imperatoris familiaritatem promo-
(um magis etiam extulit. Hanc tamen tantam. digni-
tatem sua. granditate iuferiorem duxit Constantinus
Mesopotamita, ut libro s de Alexio Comneno
scribit idem Nicetas: Caniclei officium, inquit,
quod Isaaco imperante obtinuerat, et 1ursus offere-
batur, st suo fastigio inferius renuit. Georgius logo-
theta Acropolita in Chronico Cpolitano, uon procul
a fine : Misit imperator ad regem Sicilie apostate
generum per Nicephorum canicleum ; ubi ipse ca-
nicleo przfecius cqnicleus appellatur, ut el in dis-
putatione Gregentii χανιχλείων. '
Duravit hzc dignitas ad imperii Cpolitani extre-
lerpres, ex Canicleo monasterio. Ex qua versione ( ma usque tempora. Paleologus apud Phiranzem,
suspicari quis posset canicleum fuisse monasterium,
tametsi adjuncto palatio : nam monasteriis, nomi-
natim ei quod lHodegetria nominabatur, οἱ templis
precipuis, ut Blacherniano, adjungebaatur palatia,
in quibus imperatores vel pietatis vel recreatienis
causa aliquando versabantgr. Hine Junius τὸν ἐπὶ
τοῦ, κανιχλείου pulat praefectum fuisse arcis ei πιο»
nasterií boe nomine in urbe OCpolitana. Quz [uit
etiain sententia Wolfii in indice ad Zunaram. Ca-
nicleum, inquit, monasterium 907 p. 193 εἰ 224.
Xylander io. notis ad Cedrenum num, 196 ingenue
fatetur se nescire quid sit caniclei dignitas. Nicepho-
rus Gregoras, lib. vii : Erat («m procerator. nego-
Hu, 17: Duzi ego uxorem Helenam filiam Alexii
Palgologi Exemplaconis, qui canicleo praeerat. ]u
disputatione Gregeuiii imperator : Erbe seu Herbauo
patrinus ecu susceptor in baptismo [αείκα Leonis πο.
men imposwit, et hypecclesionem (ὑπεχχλησίονα)
eum fecit, quem Romani patricium εἰ caniclionem
appellant, Exstat hac disputatio t£. IV. Diblioth.
Patrum, cujus ocessione Meursius varies philoso-
phatur in suo Lexico, v. Πατρίχιος, Observa non
emnem patricium fuisse caniclionem, sicut. hac
disputatio Gregentii affirmare videtur, quia unus
canicleo przfectus erat, multi autem 206 patricii.
Contingere quidem poterat ut eanicleo pr:efec-
liorum imperii vir prudens et ob industriam ei. rei- p tus patricius esset, sed id μου eral necessi-
publicc gerendae scientiam inperatori charus, unde
et auctoriiate εἰ opibus pollebat, Nicephorus canicli
prefectus. ]s blandis sermonibus et obsequiis lenitate
3mperatoris conoiliata, petit et accipit generum filium
ejus Joannem, indignante quidem εἰ refreganie. im-
peratrice, sed tamen: accipit, De eodem Nicephoro
caniclei praefecto Cantacuzenus, 1, 14: De sénaiu
palatino prasentes aderant magnus logotheta Meto-
chites, cujus antea meminimus, et Nicephorus qui
canicleo preeral εἰ vehi solebat, admirabili sapien-
tia comsilioque preditus, et ab. imperalore benevolen-
tja honoreque singulari dignatus, iia ut eiiam lre-
»nem filiam ejus Joanni despoia filio suo nuptiis
conjungeret. Hic Nicephorus prius. imperatoris ἆο-
mec.tica ad minisirabul ; (um autem podaqra couflic-
rium.
. Obaerva secundo falsum esse quod Meorsius
Scribit: imperatorem ecclesie εί rebus ecclesiasticis
pre[uisse veluti supremum capit. Nullus. imperator
ortbedoxus bunc titulum sibi arrogavit : schisua-
ticorum et hereticorum hoc proprium ext. OrL.o-
doxi unperatores norunt se esse oves Keclesi», non
pastores, subditos, won eapita, Defemsores itidem
ecelesie sunt ; capis nomen summo poutifiei,
Cbristi vicarie Petrique successori non inviti rehm-
quunt, Ne Calviniste quidem Puritani capitis
ecclesiastici nomen regibus wibni ferunt. Notam
est quam limis oculis Calvinus regem Anglie ob
hune titulum assumptum aspexerit, οί in Belyio
quam ferventioreg Calvinistae ebsistant ne foeJerati
231
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
v
25
ordines pro capite'ecclesiie efferantur et aguoscan- A utuntur, quibus solemne Lvtina vocabula. nonuihil
tur.
Observa tertio falsum c&se quod Meursius dici!,
patricium aliquem ὁλεχκλησίονα dictum tenuisse
vicem imperatoris in hoc, ut ita loquar, capitanea-
tu. ccclesig, Sed ut fictitium est ulum. imperato-
rem catholicum pro capite Ecclesi: 'sese vendi-
tasse, ita Üctitius est iste patricius vicarius impe-
ratoris in rebus ecclesiasticís. Et (amen hoc semel
effudisse non contentus, id v. óm:xxAnolov reciuit,
Sciliees inperator Jud:eum recentem 4 baptisme
suuu in rebus ecclesiasticis vicarium constituisset,
eiiamsi pro capite ecclesie se venditassel, rudem
adhuc rituum Christianorum et ecclesiasticas politiae
ignarum. Politica igitur dignitas erat, non ecclesia-
iuflectere et ad Hellenismum quoad licet conformare.
Porro verba actionis decine, ad qus Anas!a:ius
supra dietam notam ajecit, suut. ista : Post hos
piissimi et amatores Ühristi imperatores. Basilius et
Constantinus figentes quidem propria mauu in quinque
voluminibus (seu etiam pluribus! pretiuse crucis
figuram, Basilio Magno imperatore, similiter etiam
el Constantine fígente crucem pro" se. εἰ [ταίτε suo
Leone subscribeute quoque nomina (rium imperatorum
propria manu, et anbscriptionis residuum subscribente
Christophoro protoasecretis εἰ preposito caniculi,
Grx»ca elitio Romana ita habet : Καὶ μετὰ τούτους
el βασιλεῖς Βασίλειος Κωνσταντῖνος xal Λέων, πη:
ζάντων μὲν ἰδιοχείρως ἓν τοῖς πέντε βιθλίοις τοῦ
$licà, quemadmodum εἰ paLiiciaius et prafectura B τιµ/ου σεανροῦ τὸν τύπον τῶν βασιλέων, καὶ γεγρα»
caniclei.
Louge 2lia et aliter de praefectura caniclel doctis-
simus vir Nic. Alemannus : nam ín commentario
ad ᾿Ανέχδοταᾳ Procopii, quae ipse nuper evulgavit,
in illud p. 99, v. 9: Colore imbutus quo scribere mos
est Imperatoribus, ita. scribit : Gregorius. Secundus
ad Leonem lsaurum imperatorem :. Litierze (uie ct
nou aliens sigillis imperatoriis obsignatze difigenter
essent, οἱ accuraize intus subscriptiones per cinna-
barim propria manu tua, ut mos est. impera!oribus
subseritere. Cinnabarim vocaelt ob coloris similitu-
dinem : sed imperaiorium encaüstum purpureum erat
ez inurice, Sacri. affatus, quoscunque nostre mans
suctüdinis im quacunque paglmarum scripserit
auctoritas, non alio vultu penitus aut colore uisi
purpares tantununodo inscriptione lustrentur ,
seilicet ut. οὐ] muricis ettriti conchylii ardore
sigientur. Hanc autem sacríencausti eonfectionen
nulli sit licitum aut concessum habere, 1.6 C. De
divers. rescripl. Encaostum hodieiu }ιαξία dicimus
.enchiostro ; encaasta et encaustarta legendum ín f.
9.C.De Agric. Liquor Με putpureus, quem — hic. non
atramentum sed purpurameuium.tocuré L.eeat, sere
vabatur in. atramentario, nisi dicere malis etfait
purpurameniario; quod eum carickli. fermam e[ft-
giemque pra se fevret, quales ottamentariorum. for-
mas hodieque ueurpamus, ob id caniculus est appel-
latum. Et ϱ cauieulo. erat. qué Camari ejusmodi
purpuramentarium mintstrabat.
thecarine ad oclaveam synodum Act. 390: 909 Prepo-
situs caniculi est qui curam et eustediam gerit ολλ)»
culi,id estutrainentarii, es que Imperator phosnitent
litteras scribit in chartis s Ad nomen οἱ quid praterea
Cesari aubscribendum erat, id prepositus. εαπίέεκβ
wanu sua exarabat, qnod. in. cealce. ejasdem. synodi
Christophorum Basilii imperatoris a caniculo fecisse
liquet. Provficiebantur canicule primarii a secretis,
querun magna diynitlas et. auctoritas. fuit, wtpote
que solis tandem — imperatoris. sangnine propinquis
concederetur, (Jue Junius de hoc oficio apud Codinum,
unge sun. [ασ Alemaunus ; cujus sententiam ΠΟΝ
improbabilem Anastasii Dibiiothecarii auctoritas
edicit. Nec a eauiculo abludít nomen, quo Greci
φότων τὰς οἰχείας ὀνομασίας, τὸ δὲ τῆς γραφῆς ὑπό-
λοιπον γεγραφότος Χριστορόρου πρωτασηχρήτον
καὶ ἐπὶ τοῦ χανιχλείου, Quod reliquum. erat, Chris-
tophorus protoasecretis et prefectus caniclii subscrip-
sit. GaETSER. in. Addend."
P. 12 UExi τοῦ κανικ.λείου. Nugas referrem,
$i appictes a quibusdam τῷ χανικλείιρ sensus. in
mediam froduecerem. Ad propositam veri scopunt
reeta pergo. Κάνεον non canistrum modo, sed οἱ
lanz et patella est lomero. Κάνιον quoque caliculus
fnsorius vertitur: nam τοὺς μεταλλιχοὺς τοὺς Epya-
ζομένους τὰ χανία metallicos fabros fusoriis calica-
lis utentes dixit Eleutherius Zebelenus. Uno verbo
δοχεῖον quodvis esiguum, quale ἆλάδλστρον , φωχά»
διον, µυροθήχη, est χανίον sive χαννίον, vasculum,
δηιρµίία, myrothecium, acetabulum, Κλέος quoque
gloriam "dignitatemque referre non ignorat qui
Grzca summis degustavit labiis. Erit itaque xavc-
κλεῖου vasculum — inter extera. dignitate vel gloria
precipaum, quale fuit illud in quo glorie dignita-
tisque suz Insfgne, liquorem videlfcet purpureum
qno chrysoinilfis et sacris diplomatibus subsignabant,
Imperatores jubebant asservari. ille vero cui vasis
hujnsmodi custodiam deimandabatit, . ἐπὶ τοῦ x2-
νιχλείου salutabatur. Lego ctiam χανίχλειον apud
LlLemem Grammatieam tt. Cedrenum. De eodem
Gregentius : Ὃν οἱ "Pupaloc καοιχλείονα προσαγο-
ῥεύουσι, quem. Romani canicleonem,ezponunt. Ra-
Anastasius Dibifo- ϱ devicud et Guntherus reddunt canictinum. At non
contortam in varias formas vocem, sed sensum e
vulgo et ex Nicetsetestimonits quam dilacile profe-
vo. Mannel Comnenus, inquit ille Vits ejas f. 1, 4,
Theodorum Styppiotanr εἷς τὴν τοῦ ἐπὶ τοῦ χαν:-
πλείου μεγαλοπρεπῆ προθιδάζει τιμὴν xol thv παρὰ
tip βασιλεὲ μεγάλην οἐκείωσιν. [nvidet propterea zemu-
lus quidem logorhieta : Οὐχοῦν xatà χαρδίας ἀνταίαν
σληγην εἰληφὼς 6 δήλιοθείς λογοθέτης ix τοῦ τῷ
πτνκπειώτῃ δοθΊναι δοχεῖον ἐρυθροδάνου διάλιθον
ypossov, scribit idem [1 is igitur idem est qui
canicteo prifieitur. et qui vascoli parptirei coloris
custos esi, 3€ ideo τὸ κανεχλεῖον est δοχεῖον 1pv-
θροδάνον, qued οἱ 93 9 ypuaófov)3ov: ita namque
reponit alia lectio. vulgarior, xgusó62u)oy bow;
L4
2 | A GRETSERI ET GOARI NOTA. | 234
μετὰ λίθων λαμπρῶ». linc si τοῦ ἐπὶ χανικλείου A iisdem librariorum vitio et affinitate vocum mendum
óggixtov, ut habet Nicetas in Alexio, i1, 5, came-
rari eum Gunthero. vel cancellarii cum Radevico.
proprium debeat asserere, zequus lector judicaverit.
lllud eirca Leonis Arinenii tempora primoinventum
vel auditum ex Theophane οἱ Cedreno tn ejus Vita
conjicio. Munus etam ejusdem fuit imperatorum
subsceriptionibus attestari. Sic cum subscripsissent
octavz? synodi actioni decim:e imperatores Basilius,
Constantinus et Lco, exaratis nimirum aute scripta
womina crucibus, τὸ τῆς γραφΏς ὑπόλοιπον γέγρα-
φε Χριστοφόρος πρωτασηχρήττς καὶ ἐπὶ τοῦ χανι-
χλείρυ. Hoc est unicuique nomini scripto ipse sua
manu adjunxit, iv Χριστῷ θεῷ πιστὸς βασιλεύς.
irrepsisse conjicimus. Goan.]
P. 13. Magnus bajulus, Predagogus vel impera-
toris, cum junior esset, vel fliiorum imperatoris.
Moschopulus : Παιδαγωγὸς xa παιδοτρίδης, 6 λεγή-
µενος βαΐουλος. Cedrenus: θΘέωδότιος ὁ βασιλεὺς
Αντίοχον πραιπόαιτον xal πατρἰκιον, τὸν βαΐουλον
αὐτοῦ παπᾶν ἐποίησε. Etiam Latini boc vocabulum
bac notione usurparunt. Lupus Ferrariensis epist.
54 : Non ergo admitteniur a vobis monitores, quos
bajulos vulgus. appellat, ne gloriam vestram inter
se ipsi partiantur. Hincmarus, epist. 2, ad Caro-
lum Crassum imp. c. 2 : litis juvenibus, fidelibus
filiis vestris, regibus nostris, maturos ac prudentes
Addit hzc Bullengerus áuctoris tacito nomine: p atque robrios bajulos singulis constituite, 91 1 qui
Μανουὴλ εἶχε τὸ σύνηθες χανίχλωµα xal τοῦ βασι-
λέως ózoypaghv ταύτην, Mavout ἐν Χριστῷ θεῷ
πιστὸς βασιλεὺς, xat χάτωθεν ἁπῃωρημένην βοῦλ)αν
χρυσῆν διὰ µειάξης ὀξείας, καὶ ἔξωθεν τὸ διὰ τοῦ
ἐπὶ χανιχλείου χαὶ διχαιοδότου θεοδώρου. Qued in
Christianissima curia exsequuntur secretarii, ubi
principis subseriptione inferius vel a tergo proprium
hemen appoununt. Ex his de canicleo et caniculo
collectis a Gretsero copiosis testimoniis desiderata
lux accessit. -
P. 12. [Συμπένθερος. Qui filium vel flliam alte-
rius filio vel filie in matrimonium locat, fit ei cup.-
πένθερος. innumeri vero a eonsoceris hujusmodi
distincti dignitatem caniclei obtinuerunt.
lbid [ Ὀχούμενος. Corrupta lectio corrigitur, si
légatur ὁ Χοῦμνος. δι vero emendationis insti-
[επ sunt rationes. Prima, quod inusitata sit
Greca phrasis ad adepte dignitatis indicium ἐπὶ
τοῦ χανιχλείου ὀχεῖσθαι. Seeunda quod, cum inter-
pres reddiderit hic ad dignitatem evehi, in commen-
Griisabsque auctore erposuit canicleum, st equo
veheretur, in palatio jus habuisse. Tertía, cum
presenti hoc capite constet auctorem paulo post
Androniceum seniorem, de quo scripsit, floruisse,
non incongruum est eum de coxtaneo sibl canieleo,
qui eqngocer imperatoris fuerit, habuisse sermo-
nem: is autem fuit Νιχηφόρος ὁ Χοῦμνος, quem
Gregotas-in Andronico l. vi, p. 468 vet. edit.,
Νιχηφόρον τὸν ἐπὶ τοῦ κανιχλείου nominat, de
quo Cantacuzenus, !, 14: Ὁ ἐπὶ τοῦ χανικλείου
Νικηφόρος ὁ Χοῦμνος σοφὸς àvhp xat θαυμάσιος ἓν
«Φρονήσει, πολλῆς tc ἁπολαύων πρὸς βασιλέως εὖ-
voa; τε καὶ τιμῆς, δι fjv xal τὴν αὐτοῦ θυγατέρα
. Elpgfjvnv τῷ υἱῷ αὐτοῦ δεσπότῃ Ἰωάννῃ πρὸς γάμου
χοινωνίαν Ίγαγεν ὁ βασιλεύς. Et quamvis Pontanus
interpres olim legerit ὀχούμενος ac reddiderit vehi
$olebat, nullum tamen ejus sententia consequitur
sensum, Nicephorus qui canicleo proeerat ei vehi so-
lebat. Eam obrem novus scholiastes ascrípsit mar-
gin: interpres legit ὀχούμενος, male; nam est
ὁ Χοῦμνος. Ultima, qua lJiiem omnem dirimit, ex
Regiis exemplaribns petitur, in quibus non ὀχού-
μ:νος, sed ó Χοῦμνος manifeste legitur; οι ex
PATROL. Gn. CLVII.
oderint avaritiam εἰ eos verbo el exemplo justiliam
diligere doceant, secundum Scripturam dicentem : :
Diligite justitiam, qui judicatis terram. Eadem
epist. c. 6 : Ipsi autem bajult- magnopere providere
debent ne super socios suos se extollant, sed lagant]
juzia Scripturam dicentem.: «(Quanto magnus es,
humilia te in omnibus, et. coram Deo invenies gra-
tiam.» Idem epist. 9, c.1 : Legimus quomodo Alexan-
der in pueritia sua habuit bajulum nomine Leonidem,
citalis moribus et incomposito incessu notabilem,
que puer quasi lac adulterinum sugens ab eo sum-
psit. Unde in adulta echte. sapiens el rex. fortis se
ipsum reprehendebat et vitare volebat, sed ul legitur,
cum omnia regna vicerit, in hoc se ipsum vincere
C non potuit. GaETs.
[Βαἴουλος, qui βάγυλος quoque '"Theophani ín
Leone Copronymi F. scribitur, ἐπίτροπος καλεῖ-
ται, ail. Gregoras, wv, 9. Moschopulus παιδαγωχγὸν
xai παιδότρίδην τὸν βαῖουλον asserit. De Theodosio
Theodosii Junioris bajulo Theophanes et Cedrenus,
iu quem nos alia, pluraque vir eruditissimus Fa-
bretus collegit, ac a Meursio diversa. Hzc nobis
qui pueros non regimus de bgjulo satis, ne forte
aliena dicta huc congerentes infames bajuli fla-
mus. GoAR.
( CATALOGUS AUCTIOR CODINEO AC MU-
TATO NONNIHIL ORDINE DISPOSITUS, ο)
ex octo circiter Regiis MSS ad invicem collatis
exscriptus.
a'. ὁ δεσπότης. β’. ὁ σεδαστοχράτωρ. Υ. 6 xai-
sap. ὅ'. ὃ πανυπερσέθαστος. ε’. ὁ πρωτοδεστιάριος.
ς’. 6 μέγας δούς. ζ’. 6 μέγας δοµέστιχος. η’. ὁ πρω-
τοστράτωρ. 0'. ὁ µέγας λογοθέτης. v. ὁ μέγας στρα-
τοπεδάρχης. ια. ὁ μέγας πριµμιχήριος. ιβ’. 6 μέγας
χονοσταῦλος. vy. ὁ ἐπὶ τοῦ κανιχλείου. ιδ. ὁ πρω-
ποσέδαστος. τε’. ὁ ἐπὶ χέρνης. τς’. ὁ παραχοιμώμε-
νος τής μεγάλης σφενδόνης. ιζ’. ὁ παραχοιμώμενος
τοῦ κοιτῶνος. tn. ὁ μέγας βαΐουλος. (0'. ὁ xoupo-
παλάτης. x'. ὁ πρωτοθεστιαρίτης. χα’. ὁ δοµέστιχος
τῆς βασιλιχῆς τραπέζης, xp. ὁ ἐπὶ τραπέζης. xy'. ὁ
λογοθέτης τοῦ Γενικοῦ. Χδ. ὁ μέγας παπίας. κξ. ὁ
'ἔπαρχος. xc'. ὁ μέγας δρουγγάριοις τῆς, βασιλικῆς
ῥίγλης. x8. ὁ µέγας ἑταιρειάρχης. xm. ὁ λογοθέτης
τοῦ δρόμου. χΧθ’. ὁ ὕπατος τῶν φιλοσόφων. X, ὁ
8 Ut
231
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
v
251
ordines pro capite'ecclesise efferantur et aguoscan- A utuntur, quibus solemne Lvtiua vocabula nonuihil
tur,
Observa tertio falsum esse quod Meursius dicit,
patricium aliquem ὁπεχκλησίονα diclum tenuisse
vicem imperatoris in hoc, ut ita loquar, capitanea-
tu. ccclesim, Sed ut ficiitium est ulum. imperato-
rem catholicum pro capite Ecclesise 'sese vendi-
tasse, ita Éctitius est iste parricius vicarius impe-
ratoris in rebus ecclesiasticis. Et tamen hoc semel
effudisse nou contentus, jid v. ὑπ:χχλησίων reciuit,
Scilicet imperator Jud:eum recentem 8 baptísme
suum in rebus ecclesiasticis vicarium constituisset,
eiiamsi pro capite ecclesie se venditasset, ruJem
adhuc rituum Christíanorum et ecclesiastics politia
ignarum. Politica igitur dignitas erat, non ecclesia-
iuflectere et ad IIellenisinum quoad licet conformare.
Porro verba actionis decinz, ad qux Anuas!a.ius
supra dictam notam a'ljecit, sunt ista: Post ho;
piissimi et amatores Ührisii imperatores. Basilius e
Constantinus figentes quidem propriu mauu in quiuque
voluminibus (seu eliam pluribus! pretivsm, crucis
figuram, Basilio Magno imperatore, simililer eiiam
el Constantino figente crucem pro se. et. [ταίγε suo
Leone subseribente quoque nomina (rium imperatorum
propría manu, et subscriptionis residui subscribente
Christophoro protoasecretis et. preposito caniculi,
Grxca e.litio Romana ita. habet : Kal μετὰ τούτους
et βασιλεῖς Βασίλειος Κωνσταντῖνος xal Λέων, πη:
ξάντων μὲν ἰδιοχείρως bv. τοῖς πέντε βιθλίοις τοῦ
s$lica, quemadmodum εἰ pauiiciatus et praefectura B τιµίου σξανροῦ τὸν τύπον τῶν βασιλέων, καὶ γεγρα»
caniclcei.
Louge lia et aliter de praefectura caniclel doctis-
simus vir Nic. Alemannus : nam ín commentario
ad ᾿Ανέχδοτα Procopii, quae ipse nuper evulgavit,
in illud p. 29, «. 9: Colore imbutus quo scribere mos
est. Imperatoribus, ita. scribit : Gregorius Secundus
ad Leouem Isaurum imperatorem :. Litterze fuz οἱ
uon alien:z sigillis Imperatoriis obsignatse diligenter
essent, et accurate intus subscriptiones per cinua-
larim proprià manu tua, ut mos est. imperaioribus
subscribere. Cinnabarim vocavit ob coloris similitu-
dinem : sed imperatorium encaüstnm purpureum erat
ez murice. Sacri affatus, quoscunque nostre man-
suetüdinis in quacunque paginarum scripserit
auctoritas, non alio vultu penitus aut colore nisi
purpureg tantunmmodo iuscriptione lustrentur ,
seilicet ut. οὐ] muricis ettriti. conchylii ardore
sigrentur. Hanc autem sacríencausti coufectionenr
nulli sit licitum aut concessum: habere, 1.6 C. De
divers. rescripl. Encaostam frodieiu }ιαέία dicimus
.enchiestro; encanstaz et encaustarta fegendum ín I.
9.C. De Agric. Liquor ille purpureus, quem. híc non
atramentum sed purpuramenutum vocare [.etat, ser»
vabatur in. atramentario, misi dicere malis ettaitt
purpuremeniario; quod eum canickli. fermam effi-
giemque pra se fevret, quales atramemtariorum for-
mas liodiegue uaurpamus, eb id caniculus est αρρεί-
latem. Et a. canieulo. era. qué Camari ejtemodi
purpuramentarium minfstrabat.
thecorins ad octavam synodum Act. 90: 909 Prepo-
sius caniculi est qui ceram et eustedism gerit cani-
culi, id estutramcntarii, es quo Imperator phromnicest
litteras acribit in chartis s» Ad nomen el quid praterea
Gesari subscribendum erat, éd. praepositus. cericofi
wank sua exarabat, qued. im. calce. ejasdem. eystodi
Christophorum Basilii imperetoris a caniculo fecisse
liquet. Proficiebaniur canicule primarii a secretis,
quorum magna dignitas. et auctoritas. (wit, wtpote
' que solis tandem. imperatoris sangnine propinquis
concederetur. Que Junius de hoc oficio apud Codinum,
«nga sunt. [bxc Alemannus ; cujus sententiam ΠΟΝ
üimprobabilem Anastasii. Bibiiothecarii auctoritas
elicit. Nec a cauiculo. abludit nomen, quo Graeci
φότων τὰς οἰχείας ὀνομασίας, τὸ δὲ τῆς Υραφῆς ὑπί-
Àetxov γεγραφότος Χριστοφόρου πρωτασηκρήτου
χαὶ ἐπὶ τοῦ χανιχλείοὺν Quod reliquum. erat, Chris-
tophorus protoasecretis et prefectus caniclii subscrip-
sit. GaETSER. in Addend."
P. 19 [ Ἔπι εοῦ xarixAcíiov. Nugss referrem,
8i appictes a quibusdam τῷ xavtziel sensus. in
mediam froducercm. Ad propositam veri scopunt
reetla pergo. Κάνεον non canistrum modo, sed et
lanx et patella est Homero. Κάνιον quoque caliculus
fnsorius vertitur: nam τοὺς μεταλλιχοὺς τοὺς Epya-
ζομένους τὰ χανία metallicos fabros fusoriis calica-
lis utentes dixit Eleutherius Zebelenus. Uuo verbo
δοχεῖον quodvis esiguum, quale ἁλάδλστρον , φωχά»
διον, µυροθῄήχη, est χανίον sive χαννίον, vasculum,
bmpulla, myrothecium, acetabulum, Κλέος quoque
gloriam dignitatemque referre non ignorat qui
Greca simmis degustavit labiis. Erit itaque κανι-
χλεῖον vasculum — inter cxiera. dignitate vel gloria
precipaum, quale fuit illud in quo glorie dignita-
tisque suz instgne, liquorem videlfcet purpureum
από chrysotnilfis et sacrís diplomatibus subsignabant,
Imperatores jubebant asservari. llle vero cui vasis
hujnsmodt custodiam deinandabant, 6. ἐπὶ τοῦ χκ-
Ψεχλείου sslutabatur. Lego ctiam χανίχλειον apud
Llemem Grammaticam tt. Cedrenum. De eodem
Gr'egenttus : Ὃν οἱ Ῥωμαῖοι χα)ιχλείονα προσαγο-
ῥεῦουσι, quem Romani canicleonem.exponunt, Ra-
Anastasius Bibifo- ϱ devicud et Guntherus reddunt canictinum. At non
contortam in varias formas vocem, sed sensum e
vulgo et ex Niceuetestimontis quam dilucile profe-
yo. Manuel Comnents, inquit ifle Vit» ejas I. 1, 4,
Theodorum Siyppiotam el; τὴν τοῦ ἐπὶ τοῦ xav:-
πλείου μεγαλοπρεπῇ προθιδάζει τιμὴν x2 τὴν παρὰ
tip BaecAet μεγάλην οἐχείωσιν. Invidet propterea xemu-
lus quidem loyortieta : Οὐχσὺν κατὰ χαρδίας ἀντα[αν
πληγην εἰληφὼς 6 δήλωθείς λογοθέτης ἐκ τοῦ τῷ
πτυκπειώτῃ δοθΆναι δοχεῖον ἐἑρυθροδάνου διάλιθον
χρύσεον, scribit Idem I i1; is igitur idem est qui
canicleo pra'ficitur. et qui vaseali mirptirei coloris
custos est, 3€ ideo τὸ χανεχλεῖον est δοχεῖον ἐρυ-
θροδάνον, qued οἱ 93 9 χρυσόβουλλον: tta namque
reponit alia lectio. vulgarior, χρνσόθΊυλλον box
΄
233 | GRETSERI ET GOARI NOT. 234
μετὰ λίθων λαμπρῶν. Hinc si τοῦ ἐπὶ χανικλείου Α iisdem librariorum vitioet affinitale vocum mendum
ὀφφίχιον, ui habet Nicetas in Alexio, ut, 5, came- — irrepsisse conjicimus. GoaR.]
rarii cum Gunthero vel cancellarii cum Radevico P. 15. Magnts bajulus. Padagogus vel impera«
proprium debeat asserere, equus lector judicaverit. —toris, cum junior esset, vel fliiorum imperatoris.
lllud eirca Leonis Armenii tempora primoinventum — Moschopulus : Παιδαγωγὸς xai παιδοτρίδης, 6 λεγό-
vel auditum ex Theophane et Cedreno tn ejus Vita Ἅµενος βαῖουλος. Cedrenus: θὲ,δότιος ὁ βασι)εὺς
conjicio Munus etiam ejusdem fuit imperatorum ἍΑντίοχον πραιπόσιτον xal πατρἰχιον, τὸν βαΐουλον
subscriptionibus attestari. Sic cum subscripsissent αὐτοῦ παπᾶν ἐποίησε. Etiam Latini hoc vocabulum
octav2 synodi actioni decim:e imperatores Basilius, — bac notione usurparunt. Lupus Ferrariensis epist.
Constantinus et Lco, exaratis nimirum ante scripta δὲ : Non ergo admittentur a vobis monitores, quos
nomina crucibus, τὸ τῆς γραφῖς ὑπόλοιπον γέχρα- — bajulos vulgus appellat, ne gloriam vesiram inter
φε Χριστοφόρος πρωτασηχρήττς καὶ ἐπὶ τοῦ χανι- se ipsi partiantur. Hincmarus, epist. 2, ad Caro-
χλείου. Hoc est unieuique nomini seripto ipsesua — lum Crassum imp. c. 2 : I;tis juvenibus, fidelibus
manu adjunxit, £v Χριστῷ 8cip πιστὸς βασιλεύς. — filiis vestris, regibus nostris, maturos ac prudentes
Addit hec Bullengerus àuctoris tacito nomine: p aque sobrios bajulos singulis constituite, 911 qui
Μανουὴλ εἶχε τὸ σύνηθες χανίχλωµα xal toU Bacv-— oderint. avaritiam el eos verbo εί exemplo justitiam
λέως ὑπογραφῖν ταύτην, Mavoutà ἐν Χριστῷ Oc diligere doceant, secundum Scripturam. dicentem : |
πιστὸς βασιλεὺς, xat χάτωθεν ἁπῃωρημένην βοῦλ)αν
χρυσῆν διὰ µετάξης ὀξείας, καὶ ἔξωθεν τὸ διὰ τοῦ
ἐπὶ χανιχλείου xat διχαιοδότου θεοδώρου. Quod in
Christianissima curia exsequuntur secretarii, ubi
principis subscriptione inferius vel a tergo proprium
nemen apponunt. Ex his de canicleo et caniculo
collectis a Gretsero copiosis testimoniis desiderata
Diligite justitiam, qui judicatis terram. Eadem
epist. ο. 6 : Ipsi autem bajuli magnopere providere
debent ne super socios suos se extollant, sed Tagant]
Ἱμαία Scripturam dicentem.: «Quanto magnus. es,
liymilia te in omnibus, et. coram Deo invenies gra-
tiam.» Idem epist. 5, c.1 : Legimus quomodo Alexan-
der in pueritia sua habuit bajulum nomine Leonidem,
lux accessit. citatis moribus et incomposilo incessu notabilem,
que puer quasi lac adulterinum sugens ab eo sum-
Ρε. Unde ín adulta chte sapiens el rex. fortis se
ipsum reprehendebat εἰ vitare volebat, sed ut legitur,
cum omnia regna vicerit, in hoc. se. ipsum vincere
C non potuit. GaETs.
lbid [ Ὀχούμενος. Corrupta lectio corrigitur, si [Βαἴουλος, qui βάγυλος quoque 'Theophani in
légatur ὁ Χοῦμνος. Ίδια vero emendationis insti- Leone Copronymi F. scribitur, ἐπίτροπος καλεῖ-
L'ende sunt rationes. Prima, quod inusitata sit — tat, ait. Gregoras, ww, 9. Mosehopulus παιδαγωχὸν
Greca phrasis ad adepts dignitatis indicium ἐπὶ — xat παιδὀτρίδην τὸν βαῖουλον asserit. De Theodosio
τοῦ χανιχλείου ὀχεῖσθαι. Seeunda quod, cum inter- — Theodosii Junioris bajulo Theophanes et Cedrenus,
pres reddiderit hic ad dignitatem evehi, in commen- — in quem nos alia, pluraque vir eruditissimus Fa-
ürisabsque suctore exposuit canicleum, ut equo — bretus collegit, ac a Meursio diversa. Hze nobis
veheretur, in palatio jus habuisse. Tertia, cum — qni pueros non regimus de bgjulo satis, ne forte
presenti boc capite constet auctorem paulo post aliena dicta huc congerentes infames bajuli íla-
Andronicum seniorem, de quo scripsit, floruisse, — mus. Gon.
non ineongruum est eum de coxtaneo sibi canieleo, . (i) CATALOGUS AUCTIOR CODINEO AC MU-
qui consocer imperatoris fuerit, habuisse sermo- TATO NONNIHIL ORDINE DISPOSITUS, }ὶ
Cres, is autem fuit Νικηφόρος ὁ Χοῦμνος, quem ex octo circiter Regiis MSS ad invicem collatis
regoras- in Andronico |. vtri, p. 168 vet. edit., exscriptus.
Νιηφόρον τὸν ἐπὶ τοῦ κανιχλείου nominat, de a'. ὁ δεσπότης. β'. 6 σεδαστοχράτωρ. Υ’.. 6 καϊ-
quo Cantacuzenus, i 14: Ὁ ἐπὶ τοῦ χανικλείου — gap. 8. ὁ πανυπερσέδαστος. ε’. ὁ πρωτοδεστιάριος.
Νικηφόρος ὁ Χοῦμνος σοφὸς ἀνὴρ xal θαυμάσιοςὲν — c, ὁ μέγας δούξ. ζ’. ὁ μέγας δοµέστιχος. η’. ὁ πρω-
9povisst, πολλῆς τε ἀπολαύων πρὸς βασιλέως εὖ- τοστράτωρ. 9'. 6 µέχας λογοθέτης. v. ὁ μέγας στρα-
Vía; τε xat τιμῆς, δι ἣν xal την αὑτοῦ θυγατέρα τοπεδάρχης. ια’. ὁ μέγας πριμμικχήριος. ιβ’. 6 µέγας
- Εἰρήνην τῷ uli αὐτοῦ δεσπότῃ Ἰωάννῃ πρὸς γάμου χονοσταῦλος. ty'. ὁ ἐπὶ τοῦ χανιχλείου, ιδ’. ὁ πρω-
Ἀοινωνίαν Ίγαγεν Ó βασιλεύς. Et quamvis Pontanus κοσέδαστος. we, ὁ ἐπὶ χέρνης. wc. ὁ παραχοιμώμε-
interpres olim legerit ὀχούμενος ac reddiderit vehi — voz τῆς μεγάλης σφενδόνης. P. ὁ παραχοιμώμενος
solebat, nullum tamen ejus sententia consequitur τοῦ χοιτῶνος. t. 6 μέγας βαΐουλος. (θ’. à xoupo-
sensum, Nicephorus qui canicleo praeerat et vehi ε0- παλάτης. xw. à πρωτοδεστιαρίτης. κα’. ὁ δοµέστιχος
lebat. Eam obrem novus scholiastes ascripsit mar- — «zc βασιλιχῆς εραπέζης. xf. ὁ ἐπὶ τραπέζης. ΧΥ’. ὁ
fim: iuterpres legit ὀχούμενος, male; nam est Ἅλογοθέτης τοῦ Γενικοῦ, xà'. ὁ μέγας παπίας. χε’. ὁ
ὁ Κοῦμνος. Ultima, quz Jijem omnem dirimit, ez . ἔπαρχος. xc'. ὁ μέγας δρουγγάριοις τῆς ,βασιλικῆς
Regiis οχοπιρ]αγίΏας petitur, in quibus non ὀχού- βίγλης. x7. ὁ μέγας ἑταιρειάρχης. κη’. ὁ λογοθέτης
μ:νος, sed ὁ Χοῦμνος manifeste legilur; ci ex τοῦ δρόμου. x0'. ὁ ὕπατος τῶν φιλοσόφων. Ἀλ’ ὁ
PATROL. Gn. ΟΙ ΥΠ. 8 205
P. 12. [Συμπένθερος. Qui filium vel filiam alte-
rius filio vel filie in matrimonium locat, fit ei συµ.-
πένθερος. innumeri vero a eonsoceris hujusmodi
distincti dignitatem caniclei obtinuerunt.
pv — PR
2.5
IN LIDRUM DE OFFICIIS CP.
e^6
μέγας χαρτουλάριος. λα’. 6 μυστικός. Ἀβ'. ὁ πρω- A θεμάτων. ο6’, 6 δοµέστιχος τῶν δυτικῶν θεμάτων!
τασηκρἠτης. Ày'. ὁ ἐπὶ τοῦ στρατοῦ. ὰδ. ὁ μέγας
δρουγγάριος τοῦ στόλου. λε’. 6 δοµέστιχος τῶν σχο)ῶν.
λς’. ὃ πριμμιχήριος τῆς αὐλῖς. AV. ὁ πρωτοσπαθά-
pios. λη’. 6 μέγας ἄρχων. 0’. ὁ τατᾶς τῆς αὐλῆς,
μ’. ὁ μέγας τζαούσιθ». µα. ὁ πραΐτωρ τοῦ δήµον,
pP. ὁ λογοθέτης τῶν οἰκειαχῶν. ΜΥ. ὁ μέγας
Ἰογαρ:αστής. μδ’. ὁ ἐπὶ τῶν δεῄσεων. µε’. ὁ ἀρχ.διά-
κοὺος. µς᾽. ὁ οχουτἑριος. pi. ὁ πρωτοχυνηγός.
µη’. ὁ ἁμηράλης. p0'. ὁ ἀκτουάριος. ν. ὁ µέγας
ἀδνουμιαστής. να’. ὁ κοιαΐστωρ. vB'. ὁ λογοθέτης τοῦ
στρατιωτικοῦ. vy'. ὁ πρωτοϊερακάριος. v. 6 χριτῆς
τοῦ Ρήλου. νε’. ^ μέγας διερµηνευτής. νς’. ὁ λούο-
δέτης τῶν ἀγελῶν. vy. ὁ δικαιοφύλαξ. vw. ὁ ἀχό-
λουθος. ν6’. ὁ ὀρφανοτρόφος. E. 6 πρωτονοτάριος, B
Κα. 6 919 χριτῆς τοῦ φοσσάτου. EB'. ὁ δοµέστιχος
' *Gv τειχέων. ξΥ’. ὁ πρωταλλαγάτωρ. E. ὁ βεστια-
ρίου. ξε. ὃ στρατοπεδάρχης τῶν ῥονοχαδάλλων.
Bc'. ὁ περατοπεδάρχης τῶν µουρτάτων. Ey. ὁ στρα-
ποπεδάρχης τῶν τζαχκόνων. Gn. ὁ στρατοπεδάρχης
τῶν τζαγγρατόρων. ζθ'. ὁ ἐπὶ τῶν ἀναμνήσεων,
o. ὁ προκαθ/ µενος τοῦ κοιτῶνος. οα’. ὁ προχκαθήµε-
vog τοῦ βεστιαρίου. op'. ὁ δοµέστιχυς τῶν θεμάτων.
oy'. ὁ πρωτοχόµης. ob. ὁ δοµέστιχος τῶν ἀνατολικῶν
με’. Archidiaconus, dieeophylax οἱ nomophylax
«aialago seq. et ejus netdlis egpouuniur.
πα. Οἱ βεσειαρίται. Alii cátalogi ^singularem
notant.
πε. 'O xpitijc τοῦ σεχρέτου. Primi omnium
tribunalis (a quo ἀσηχρῆται et. πρωτοασηχρῆται)
ab aliis βήλου, ἱπποδρόμου, τοῦ γενιχοῦ, τῶν
πραιτωρίων ete. distinct. Observo juditum οπι-
ntum zonam fuisse insigne ; quapropter derisum
heli judicem, qui Castamoni!ze epilepsia oppresso,
zona deposita, tulerat opem, refert Nicetas in
lsaacio. Angelo l. 1 : 'AXA& καί À.; τῶν τοῦ βήλου
χριτῆς παρεστὼς (τὸ δὲ ὄνομα ἐχὼν ὑπερθήσομαι),
διαχαλάσας τν ἐσθητα, ἑδέσμει τὰς γαστροκνημῖδας
τοῦ λογοθέτου τῇ ζώνῃ τῆς ὀσφύος, ἐπισχήσειν τὸ
ἀνωφερὶς τῆς Όλης ἐντεῦθεν πειρώμενος. Πλῆν ὁ iv
οὗτος ἁλύτως εἶχε τῆς τῶν φρενῶν παρακοπΏς, ó δὲ
τῶν παρὰ πάντων cU µάλα ὠφλίσχανε γέλωτα δ.ά τε
τῶν ἱματίων τὸ ἄνετον καὶ τὸτῆς γνώκης εὐάγωγον.
Zonas hujusmodi ἐκ χρυσοῦ πεπαιηµένας celebrat
Cantacuzenus, 3, 53.
πς’. ᾿Ραθδοῦχοι manglabite, satellites. fustibus
armati, de quibus in loco. Nicelas τὰ ὀσγινοδαφῆ
qopouvtas ῥαδδούχους in Andronico, |, tt, ῥαθδόφόρους
xocat in hujus praecessore Alexio. Ducein, προεστῶώτα
τῶν ῥαθδοφόρων, Isidurus in glossis ἀρχιραθδοῦχον. D
πό. Ka6aAAdpicc eques. cataphracius, satellitio
imperatoris deputatus. Anua Alexiados 1t : 'Aze-
πειρὠντο toU τείχους διὰ πελταστῶν καὶ δορυφόρων
καταφράκτων ἀνδρῶν. Leo in Tacticis : Ἑξόπλισον
0: τὸν μὲν χατάφρακτον χαθαλλάριον, αὐτόν τε καὶ
50 ἱππάριον αὐτοῦ.
nÜ'. Προχαθήμεγος τοῦ κάστρου. Κασατροφύ-
3axas hujusmodi recensebit Codinus in sequentibus,
quos superius προκαθηµένους πόλεων appellavit,
fecloreg urbium. Káctooy enim ctiam urbs est, sed
munita. Justinianus Nov, 1328: Καὶ τοὺς ἐν ταῖς
ἐπαρχίαις ὄντας ἄρχοντας πολιτικούς τε xal στρα-
τιωτικοὺς ἐν ταῖς πόλεσιν fitov χάστροις. Cantacu-
Zenus, 1, 59 : Τὴν πόλιν εἶχεν ἐν φυλακῇ ἕνεχκα αὐὖ-
του. 1, 1: Tiv Βυξαντίου δὲ ἀρχὴν τῷ πρωτο-
στράτορι παρέσχεν ὁ βασιλεύς. ls vero forsan est
uncus προχκαθήµενος τοῦ χάστρου.
e. Κόμης. Qui nimirum sub protocomite, remi-
ος’. ὁ προχαθήµενος τοῦ μεγάλου παλατίου. oj. ὁ
προκαθήµενος τῶν Βλαχερνῶν. on. ὁ Xoyap.acch:
«hc αὐλῆς. οῦ’. ὁ μέγας διοικητής. v. ὁ νομοφύλαξ,
πα. ol βεστιαρῖται. KB. 6 ἑταιρειάρχης. my. ὁ
ἄρχων τῶν ἀλλαγίων. πδ’. ὃ μέγας μυρταῖτης. πε’. ὁ
κριτὴς τοῦ σεκρέτου, Ίς΄. οἱ ῥαθδοῦχοι. mi. ὁ
καθαλλάριος. vr. ὃ σεδαστός. πθ. 6 προκαθῆµενο;
τοῦ κάστρου. ϱ’. ὁ δρουγγάριος στόλου, ὁ χαὶ κόμης.
213 (t) EX BIBLIOTHECA MAZARINA.
ΜΑΤΘΑΙΟΥ MONAXOY*
Περὶ τῶν ὀφφικίων τοῦ zaJatlov τῆς Κων-
σταντηουπόἼΛΊεως.
Ἱατροῦ μοναχοῦ ταυτὶ Ματθαίου otov.
Αξιωμάτων ἀριθμὸν τῶν kv τοῖς βασιλείοις,
ΟὈνομαστὴν σχοπήσωμεν τὴν τάξιν τῶν τοι-
οὑτων]
Μετὰ τὸν αὑτοχράτορα πρῶτός ἐστι δεσπότης.
Σεδαστοχράτωρ μετ αὐτὸν καὶ Καΐσαρ μετ
ἐχεῖνον *]
5 "Qv κεφαλῆς τὸ χάλυµµα χεχόσµηται µαργάροις,
Tov $' ἀετῶν τοῖς σχήµασιν αἱ τῶν ποδῶν
[ἐμδάδες,
giorum supremo przfecto, ipse substitutus eretar-
Cha est ; vel qui unam tantnm cohortem ducit. Leo
in Taet. const. 4 : Κόμης ἐστῖν 6 toU ἑνὸς τάγματος
fisox βάνδου ἀφηγούμενος. Ceterum. non. unus est.
ejusdem nominis in aula. ΟΡ, winister ; quis enim
unum comitem in ea fuisse diceret, nisi ignarus
unam tantum quoque cohortem affirmaret ? Ut co-
mites ilaque plures, ita non unus drungarius, plures
myrtait:e, chartulavii. plures: unus autem. receu-
setur, uL ex istius ad alios ordine loeum sein et
gradum percipiant reliqui, ioter quos unus summus,
qni πρώτου nomen obtinet, lrequentius,
"Ματθαίου μογαχοῦ. lambo sequenti nomen hi-
{1906 opusculi prodit actor, qui gente, non. pro-
fesstone, ἰατρόν se celebrat. Vitsee forma fuit πιο»
nastica, cui sacerdotium bonorem adjunxit. Hine
povayb; θύτης scribitur, qui vulgo Lepopóvayoc,
sicut diaconus monachus ἱεροδιάχονος audit, relicta
sseculari sacerdoti vel diacono solitaria ἱερέως vel
διακόνου appellatione, Non adeo votus hic Matthaeus,
ut patriam, parentes, socios laudatiores red.at :
ztatem conjicimus, et ob inemoratos imperatorem
. et imperairicem noudun capia a Torcis urbe, οὐ
laudatum etiam Cunmnuem οἱ Metochitem post
Andronicum seniorem, cujus hi fuere ministri,
scripsisse vitaque Γι δὴ constat. Praesens opus-
culum versibus politicis composuit, in. quibus nu-
merus syllabarum 2d cantum, non ad. exacte poe-
tices prosodiam observatur. Octava syllaba, ubi
c:esura est, medium vessua tenet; reliquas septem
perüciunt. llis recentiores ὁμο-οτέλευτα, pariter
cadentium exitum, quem rhytbmun dicimus, addi-
dere. Politicos vocatos arbitror, quod vulgo Cpoli
per compita canerentur : πόλιν enim, κατ’ k&ogfyv
et sermonis contractionem, Cpolim appellant, &04:-
τιχκά quecunque ibí nata vel inde asportata ; πολίτην
tameu virum ex ea ortum. Yeleerte quod amato-
rie meretriciieve cantilenge hujusmodi coimpasitio-
nem haluerint, ἀπὸ τῆς πολιτικῆς deuominatione
deductz, qua mulierem per με suo corpore
quaestum facientem sonal.
V. 5. "lv «sgaAnc. Vide caput. sequens statim
in Jimiue.
V.6. Tà»x &' decor. Codinus c. seq. p. t3.
931
Οἴσπερ ἐπιφημίζουσιν πρὀσρησιν βασιλεἰάς.
Οἱ σχιαδίοις ἐρυθροῖς χρυσῷ καθυφασμένοις
10 ἝἜξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν χρῶνται νομίμως
[póvot,
Πρασίνοις.δ' ὑποδήμασιν 6 μὲν, 6 δὶ χιτρίνοις.
Th» πρώτην δ᾽ οὗτοι φέρουσι πεντάδα τῶν ἐν
| [τέλει.
Tr 5h δευτέρας µέγας δοὺξ, μέγας δοµέσει-
[κός τε,
"O πρωτοσεράτωρ πέφυχεν, ὁ µέγας λογοθέτης,
15 Μέγας στρατοπεδάρχης τε, ὧν ἑρυθρὰ τὰ πῖλα,
το 21$ Διάχρυσον ὀμφαίνοντα τὸ µέρος ἄνω µόνον.
Τρίτη μέντοι πεντὰς χρῶνται πίλοις τοῖς συρ.
[ματίνοις,
Ὅ μέγας πριµµικήριχς, ὁ μέγας χονοσταῦλος,
"Eni τοῦ κανικλείου τε, τῶν σεθχοτῶν ὁ πρῶτος,
20 '0O ἐπικέρνης τε ὁμοῦ. Ti; δὲ τετάρτης οὗτοι,
Ὅ v& παρακοιμώμενος μεγάλης τῆς σφενδόνης,
Του δὲ κοιτῶνος ἕτερο;, μέγας βαῖουλός τε,
Κουροπαλάτης, μετ αὐτὸν πρωτοδεστιαρίτης.
Αλλά χαὶ τούτοις ἔξεστι πίλοις τοιούτοις χρῖ-
[σθαι.
'95 Της δὲ πέμπτης κλαπωταὶ τοῖς πᾶσιν αἱ xa-
᾿Πύπτραι, ὧν
Ἔστιν ὁ δοµέστικος τῆς βασιχικῆς ραπέζης,
Ἐπὶ τραπέζης ἄλλος τε, Υενιχοῦ λογοθέέης,
Ὁ μέγας ἂν (a0) παππίας τε, xaX ἔπχρχος σὺν
-
[τούτοις.
Tzc ἕχτης μέγας ἄρχεται δρουγγάριος τῆς βί-
[πλης,
50 Μέγας ἑταιριάρχης τε, λογοθέτην τοῦ δρόμου,
NV. 1 Οἰσκερέπιφημίζουσι. Hier Codinus c. scq.
. 46, 6.
d X.9. 00 σκιαδίοις ἐρυθροῖς. Codinus c. 4, p. 17, 8
el n. 48. t. :
V. {1.Πρασ.νοις 8 ὑποδήμασι. — Protovestiarii
nimirum, eni. apud Codinum eodem e. p, 16, 10,
prasinns color in insigne tribuilur.
lbid. 'O δὲ xicpívorc. Panhypersébastus, εκ Co-
dina cap. eod. p. 18, 6.
V. 19. Πεντάδα. Non ecclesiastieorum módo sed
et palatinorum officiorum catalogos per quinarios
divisere Graci.
V. 16. Διάχρυσον iugalvoyra τὸ ἄνω μέρος (ιό-
νον. Pilei inferior pars ἀήρ Cedino- vocatut, quo
cum caruerint, ut ait c. 5, p. 18, 12 et seqq. horum
officialium σχιάδια vel xa, illa Codinus scripsit
χρυσοχόχχινα χλαπωτὰ ἄνευ àépos, qus hic Mai-
tbaeus διάχρυσον ἐμφαίνοντα τὸ ἄνωώ µέρος µόνον
asseruit. |
W. 19. 'Exl τοῦ καγικ.λείου. Metro cunctos
numeravit CoJiuus c. 2 in calce. Raio- penes
ipsum est.
lbid. Τῶν σεδαστῶν ὁ πρῶτος. Πρωτοσέδαστας,
V. 92. Βαϊουῖος omnium ultimum recen,uit
Codinus e. 2, p. 15,3. -
V. 24. "Εξεστι πἰΆοις τοιούτοις χρήσθαι. Codi-
nus €. 4, p. 20,231.
V. 25. Κᾖαπωταί. p. 20, 30.
V. 51. Ὁ φιλοσόφων ὕπατος. Prave quidam in-
terpretantur philosophorum consulem qui. supre-
mus qnasi ὑπέρτατρς. Ornawin hac diguitate no-
ininatissimum Psellum refert Cedrenus ad historiz
catcem ; quem Anna Alexia/os |. v, φιλισορίας &xi-
GRETSERI ET GO4RI NO'T E.
À
Ὁ πρωτοθεστιάριος, [4] πανυπερσέδαστόο τε, —
€
238
'O φιλοσόφων ὕπατος, Χαριουλάριος uétas.
Ἑξῆς ἑθδόμης μυστιχὸς, χλεινὸς πρωτασηκχρῆτις
Εὐθὺς à ἐπὶ τοῦ στρατοῦ, δρουγγάριος τοῦ στόλου,
"0 τῶν σχολῶν δοµέστικος. Οἱ δ' ἑξῆς τῆς Toon,
98 Αὑὐλῆς ὁ πριμμιχέριος πρωτοσπαθἀριός «c,
Ὄλρχων ὁ μέγας pet! αὐτοὺς xai 6 τὰς τῆς
[αὐλῆς τε,
Ὅ µέγαςτε τζαούσιος. Οἱ δ᾽ Lene τῆς ἑννάτης,
Βραΐτωρ τοῦ 6f μὸν, οἰχειακῶν ὁμοῦ [ό]λογοθέτης,
Tov λογιστῶν ὁ μέγιστες, ὅ τε: δεῄσεις φέρων,
40 Μεθ’ οὓς ἀρχιδιάχονο". Οἱ δ' ἓξῆς τῆς δεκάτης,
Σχουτάριος, πρωτοχύνηγος, ἀμηράλης ὁμοῦ [τε].
NaY μὴν ἀχτουάριος xat ἀδνουμιαστὴς μέγας.
T$ ἑνδεχάτης πέφυχεν ὁ ἔνδοξος κοιαίστωρ,
"O τε σ:ρατιωτιχοῦ χαταλόγου λογοθέτης.
215['0] Πρωτοϊερακάρχής, ὃ τεχριτῆς τοῦ
[βήλου,
Ὅ μέγας διερµηνευτής, Ot δὲ τῆς δωδεχάτης,
Ὁ λογοθέτης ἀγελῶν, ὅ τε διχαιοφύλαξ,
Καὶ μετὰ τὸν ἀχόλουθον εὐθὺς ὀρφανδτερόφος.
Πρώτος τῶν νοταρἰίων τε. Τῆς δὲ ερισκαιδεχάττς
"Opa φουσάτου τὸν κριτὴν, δοµέστικον τειχέω»,
Τόν τε πρωτολαγάτορα καὶ ὧν βεστιαρίτην,
Στρατοπεδάρχην καθεξής τὸν τῶν µογοκαθάλλω»,
Tij; τεσσαρεσχαιδεχκάτης v ἔστιν ὁ τῶν µουρ-
. [τάτων,
'O τῶν τζακόνων, ἕτερος ὁ τῶν τζαγγρατόρων,
Ὅ τῶν ἀναμγίσεων, ἑξῆς τε τοῦ κοιτῶνος
'O προκαθήµτνος. ᾿Ομ»ῦ τῆς πεντεκαιδεκάττς '
Ἕτερος προχαθήµενας, 6 τοῦ βεστιαρίου,
Καὶ μετ’. αὐτὸν δοµέστικος ἁπάντων τῶν ϐε-
| Γμάτων
45
σης προεστῶία διδάσχαλον χαὶ ὕπατον τῶν φιλο-
σόφων χρηµατίσαντα vocat, Consulatur, magni enim
est, Allatii nuperunr et doctissimum opusculum de
Psellis. Hunc officislem omisit vel ignorasit Codi-
nus in catalogo. 0.
V. $6. 'Ο τὰς. Denoininis ejus varietate nos cap,
superiore, . .
V. 40. ᾿Αρχιδιάχογος. Qui p/Aatinis {η ecclesia
ministrabat, ac de oratiane et sacris egnetoa aulices
pro munere monebat.
V. 42. 'O ἀκτουάριος. Actuarius cui. annonx
militaris tura commissa est : itla Notitia imperii,
Lexicon juris. Rursus de illo catalogus sequens, -
quem inier medicos ut do sanieic (tuenda sollici-
D tum locat, Vide v. 98. .
V. A5. Πρωτοϊερακάρχης. Πρωτοτερακᾶρ.ος.
lbid. Κριτ]ς τοῦ frl.A1ov. Codinus alium indi-
cem ponil,.to0 φοσαάτου. liujus τοῦ βήλου nomine
supremum in illo tribunali intellige, et inter duo-
decim jus ibi dicentes prxecipuum. Balsamon Metilit.
De Chartophylace : 'H δωδεκὰς τοῦ βήλου xal τοῦ ἵπ-
:"πιδρόµου xopitv. Nicetas in Alexio 2 : Ἐκ τῶν τοῦ
βήλου πριτῶν Τορνίχης Δημήτριος, et infra : Kal «i
τῶν τοῦ βήλου κριτῶν. Consule Juris GI p. 288.
V. 41. Δικαιοφύ,λωξ. Procurator regius, vindez,
juris assetior οἱ defensor, Do Georgio dicvophylace
ei alio Clida meminerunt Jus GR. tom. iH, Nov. t
Alexii Comneni, et Cantacuzenus 1, £i.
V. 61. Πρωτοαγάτορα. Repoue πρωταλλαγάτοραν΄
et c. 2, p. 11, 15. Consule notas. . |
V. 58. '0 Gouéctixoc ἁπάντων cor θεμάζων,.
Ijnetus est hic Codirno.
'O πρωτοχόµης τῶν ναυτῶν, δομέστικοί,τε δύο, À
60 "O τε τῶν ἀνατολιχῶν xa δυτικῶν θεμάτων,
Ἑξῆς ἐχκαιδεχάτης τε προχαθήµενοι δύο
Μεγάλου παλατίου τε, μετ αὐτῶν Βλαχερνῶν τε,
Ὁ λογιστὴς ὁ τΏς αὐὑλῆς, μέγας διοεχητής τε,
Ὁ νομοφύλαξ μετ) αὑτοῦς. Τῆς 6 ἕπταχαιδε-
[κάτης
65 Βεστιαρῖται δείχνυνται, χαὶ μὴν ἑταιριάρχης,
λρχων ἁλαγίων τε χαὶ [ὁ] μέγας μυρταῖτης
*O τοῦ σεκρέτου τε χριτής. Tfi; 0 ὄκτωχαιδε»
[χάτης
Ῥαθδοῦχοι, καδαλλάριοι καὶ σεδαστῶν τὸ γέρας,
Τοῦ κάστρου προχαθήµενος, δρουγγάριος τοῦ
[στόλου.
(I) EX EADEM ΒΙΠΙΙΟΤΗΕΟΑ MAZARINA.
ΑΔΕΣΠΟΤΟΝ (1.
Ὁ μὲν χορηγὸς τῶν θείων χαρισµάτων
Δίδωσιν ἡμῖν τὴν κάτω σχηπτουχίαν
916 Εἰχόνα λαμπρὰν τῆς αὐτοῦ βασιλείας,
"H μᾶλλον εἰπεῖν ἀμνυδρὰς τὰς ἐμφάσεις
6 Δείχνυσι σαφῶς ἀγαθῶν τῶν µελλόντων.
*O γὰρ ἐν ἡμῖν εὐσεθὴς στεφηφόρος
θεοῦ τις εἰχὼν, εἰ σπουδάζει τοὺς τόπους
“Ἔργοις βεθαιοῦν ἀρετῶν ἑστεμμένος,
Ἀμείθεται δὲ [πάλιν] δωρεαῖς τοὺς ἀρίστους,
40 Τιμαῖς ὑπεξαίρων «s σταθμῶν καὶ µέτροις,
Καὶ βασιλιχῶν ἀνυφοῖ τοὺς ἐν τέλει,
00; τῷ λόγῳ δίδωµι συγγράφειν τέως,
"Bc ἂν ὁ βυθὸς μὴ χαλύψῃ τῆς λήθης
*À βασιλιχἡ χεκύρωχεν ἡ χρίσις,
46 Χρόνος τε μαχρὸς ἀπέσδησεν εἰς δεῦρο.
Μιτὰ τὺν αὐτάναχτα δεσπότης basi
Δεύτερον ἀξίωμα, σεθαστοχράτωρ,
Καὶ Καΐσαρ εὐθὺς ὑποδάθρα τοῦ χράτους,
'O πανυπερσέθαστος συγχλήτου πρῶτος,
90 Π ῥωτοδεστιάριος λαμπρὸς ἀξίαν.
Οὗτοι χαὶ τοῖς σχήµασι καὶ τοῖς πεδίλοις
Τὴν πρώτην ἐσχήκασιν ἐν τέλει τάξιν.
Ὁ μέγας δοὺξ μετ) αὐτοὺς ἀνεδείχθη”.
Τούτου χοινωνὸς ὁ δοµέστικος ὁ μέγας,
τν Καὶ τρίτος αὐτοῖς πρωτοστράτωρ &&lav.
Λογοθέτης µέχισεος σοφίας γέρας.
Στρατοπεδάρχης ὁ μέγας ἐπὶ τούτοις.
' Τούτων ἐρυθρᾶῖς ἐκ χρυσοῦ ταῖς καλύπτραις
- "Opde χεφαλάς ἀεὶ κεχοσµηµένας. ——
30 "Opa πριµμιχήριον, Φφιλότης, µέγαν,
Πεντάδος ἠγούμενον λααπρῶς δευτέρας,
* ' YN. 89. Πρωτοκόμης τῶν »avcóv. Eretarcha, re-
migiorum prases ; de quo supra.
V. 64. Nouop) Aat. Legum summus. interpres,
antecessor, antesignanuws, legislatorum pracipums.
$us GR. 1. $ in Joannis Xiphilini decreto : Ὡς ἂν ὁ
λογιώτατος νομοφύλαί χρίνη περὶ τούτου xai φηφί-
σηται. Et i0. refutatione Philothei adversus ΑΓ-
menopulum : 'O περὶ τὰ τοιαῦτα copbc, σεδαστὲ
πνομοφύλαξ xal καθολιχὲ χριτὰ ᾿Αρμενόπουλε. Ei
stipendia memorat Balsamon a Constantine. Mo-
snomacho imperata Juris GR. p. 471.
(). Ἀδέσποτον. Alium a Codino tam hujus quam
* Claudicat vorsue, nt et mos C8. Eotr Para.
C
39 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. ο 940
Δεύτερον μέγαν χονεσταῦλον ἀξίαν,
Τρίτον σεδαστὸν τὸν πρῶτον, ἐπὶ τούτοις
Κοσμεῖ τε λαμπρῶς ὁ πιγχέρνης τὴν τάδιν.
85 Ὁ παραχοιμώμενος σφενδόνης πέμπτος.
Ὁ παραχοιμώμενος ἄλλος χοιτῶνος.
Ὁ μέγας βαῖουλος ἔπεται τούτῳ,
Τρίτην τε πληροῖ τάξ.ν χουροπαλάτης.
Εἰσέρχεται δὲ βεστιαρίτης πρῶτος —
40 Εἰς ofxov βασιλέως, ὡς ἔθος, πράξων,
Δομέστιχος δεύτερος ὁ τῆς τραπέζη»,
λλλος ἐπ᾽ αὐτῆς μετ) αὐτὸν τεταγµένος.
Καὶ τὸν γενιχὸν λογοθέτην εἱσόρα,
Εἶτα παππίἰαν εἰσιόντα τὸν µέγαν,
45 Σὺν τούτοις «bv ἔπαρχον, χαλύπτρα ξένη.
ἛἜθδομος δρουγγάριος τῆς βίγλας μέγας,
Καὶ δὴ μετ’ αὐτὸν ἑταιρειάρχης μέγας.
'O λὀγοθετῶν μετ) αὐτὸν τοῖς τοῦ δρόµον,
. Elta χαρτουλάριος ἀξίαν μέγας, -
50 217 Εἶτα μετ αὐτὸν μυστωὸς ἐπεισίτω,
Bat oc ὀπρώτιστος τοῦ σεχρέτου.
"Opa καὶ στρατοῦ τὸν χαλὸν ἐπιστάτην,
Τῶν τε πλωῖμων δρουγγάριον τὸν µέγαν.
"Bob xai σχολῶν ὁ δοµέστιχος Ίδει,
55 Καὶ τὺν τῆς αὐλῆς πριμμιχήριον ὁρα.
Καὶ πρωτοσπαθάριος λαμπρὸς εἰσίτω,
"λρχων τε μέγας xal τζαούσιος µέχας,
Δήμου τε πραίτωρ, ὁ ταττῆς αὐλῆς τε.
Ὅ τῶν οἰκειαχῶν λογοθέτης ἑρχέτω,
60 Καὶ τῶν λόγων (λογιστῶν ?) ὁ μέγας συνεισίτε».
"Opa xaX σχοντάριον ἐχ τῆς ἀσπίδος
Τῆς βασιλιχῆς λαχόντα τὴν ἀξίαν.
Ποῶτος μετ) αὐτὸν τῶν κυνηγῶν ἐχρίθη.
Αλὸς ἀμυρᾶς ναυαρχῶν ἀνεδείχθη.
Ἰδοὺ βασιλεῖ τὰς δεῄσεις προσφέρει,
Λαλῶν τὴν τιμὴν ix τῶν ἔργων προπόντως.
ἸΑδνουμιαστὴῆς ὁ μέγας µοι χαιρέτω.
Τούτῳφ παρεπόµενος οὕτω χοιαίστωρ,
Καισάρων ἀξίωμα λαμπρῶν τῶν πάλαι.
70 Λογυθέτην ὅρα pot xáv στρατιώταις.
Ἐξ ἱεράχων ὁ πρῶτος τὴν ἀξίαν.
'O βήλου χριτὴς μετ αὐτοὺς ἐκνρώθη.
Διερμηνευτῶν ὁ μέγας προηγείσθω,
Καὶ τῶν ἀγελῶν λογοθέτης εἰσίτω,
75 Καὶ τούτοις ἀκχόλουθος σεμνὸς ἐπέσθω,
Καὶ τῶν ὀρφανῶν ὁ τροφεὺς αυνεισίτω,
Καὶ βασιλικῶν ὁ νοταρίων πρῶτος,
Φουσάτον κριτὴς ὀξετάζων τὰς δίχας.
Καὶ δὴ μετ) αὐτὸν ἀναμνήσεις προσάγει
e
οι
superioris utriusque catalogi auctor in palatinis
officiis enumerandis observavit ordinem ; eamque
mutationem vel metri necessitas vel imperatorum
voluntas inducere potuit.
V. 38. Τούτων ἐρυθραῖς. Codinus cap. seq. de
pileis otficialium.
V. 02. Κονεσταῦ.Ίον. Solus hic auctor ita seri-
bit, et GaHico couestable proprias accedit. De co-
: mite stabuli nos superius, ad Codinum,
Y. 49. Elc οἶκον βασιλέως. Hoc est in sacrum
- cubiculum : ille enim cubiculariorum primus.
V. 71." E£ δράκων ó πρῶτος. ΠΒρωτοτεραχάριος.
211 GRETSERI ET GOARI NOT ££.
Α 115 Διχαιοφύλαξ aov αὐτῷ, νομοφύλαξ,
80 Σεμνῶς βασιλεῖ κεχληµένος ἐχεῖθεν.
Ἰδοὺ καὶ δοµέότιχον τειχέων σχόπε,.
Πρωταλλαγάτωρ δεύτερος τὴν ἀξίαν,
Εἶτα τετάχθω βεστιαρίου τρίτος,
Μονοχαδάλλων στρατοπεδάρχης οὗτος,
85 "Άλλος µουρτάτων, τζαγγρατόρων, τζακώνω».
.. "Opa προχαθήµενον «by τοῦ κοιτῶνος,
΄ΆἌλλον προχαθήµενον βεστιαρίου.
Τούτῳ τῆς αὐλῆς ὁ λογιστὴς ἐπέσθω,
Καὶ διοιχητὴς ὁ μέγας συντετάχθω.
90 Ὁ τῶν Βλαχερνῶν προκαθήµενος οὗτος,
΄Άλλος πρὸ αὐτοῦ μεγάλου παλατ[ου.
Ὁ τῶν ἔφων δοµέστιχος θεμάτων:
Τούτῳ δυτικῶν ὁμότιμος ἐκρίθη. .
Ὁ πρωτοκόµης xat μετ αὐτὸν παπτίας͵
95 Ἑταιρειάρχης, τῶν ἀλλαγίων ἄρχων,
Ὁ μυρταῖτης ὁ µέγας ἐπὶ τούτοις,
Καὶ δη εεδαστὸς καὶ δρουγγάριος στόλου.
Κάν τοῖς ἰατροῖς ἀκτουάριον δρα.
Ὕπατοι, δικτάτωρες, σὺν τοῖς ταµίαις,
100 Πατρίκιοι, µάγιστροι, πρόεδροι, πάλαι
Δορυφόρων ἔπαρχο; καὶ πραιτωρίων.
218 Ἔγνωμεν λαμπρὸν τὸν Χόυμνὸν χανι-
[χλείου
Στάσιν ἔχοντα μείζονα τῆς προτέρας,.
. Καὶ δη μετ αὐτὸν τὸν χαλὸν Μετοχίτην
105 Λογοθέτην µέγιστον, αοφίας λῆξιν,
Φοροῦντα χρυσῆν ἐρυθρὰν τὴν χαλύπτραν,
"Hv. δῶρον αὐτῷ συνανέχοντι κράτος
"Αναξ ὁ λαμπρὸς παρέσχεν Ανδρόνικος.
Ταῦτα τὰ λαμπρὰ τῆς χάνω σχηπτουχίας,
10 Προεδρίας σχήματα, σεµνέτης, δόξα,
Ῥέων τε π)οῦτος xal πηλὸς ἐπηρμένος,
Κόνις-τε τύχης τοῖς πνεύμασιν ἀρθεῖσα.
Τέλος τάφος τερίπηχυς. βίου πλᾶνη !
Φιλοσόφων ὕπατος, ῥητόρων πρῶτος,
΄
V. 101. Δορρυφόρων ἔπαρχος καὶ πραιτωρίω».
Non hie urbis, qui nuper laudatus est. χαλύπτρα
ξένῃ ceu pileo peregrino. ornatus, sed alius qui
pretorianorum mititum, δορυφόρων, ac ipsius prae-
torii prefectus intelligitur, sicut aliis — vocibus
ὑπάτων, διχκτατώρων. ταμιῶν, πατριχίων, µαγίστρων
antiqua consulum, dictatorum, qusstorum, patri-
riorum, magistrorum dignitates et officia capimus.
Πρόεδρος tamen antiquam originem non sibi vin-
dicat, quem unum primum a
üm sub ejus vitis. prineipio Cedrenus refert, µήπω
πρότερον ὄντος ἀξιώματος. Administrande reipu-
Μο consors fuit, ut ex Cedreno in "Tzemisce
colligo et ex his Zonar:ze verbis, ubi de Joaune Lo-
gotheta et Constantino Lichude proedris ambobus
l:udes occurrunt in Monomacho, illius quidem, 'Eo'
ᾧ δὴ τῶν χοινῶν πραγμάτων διοίκησινό βασιλεὺς
ἐποιῆόατο * ἦν μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν βασιλιχῶν διοικέσεων
πρώην ,περὶ τὰς πολιτικὰς οἰχονομίας ἀκριδέστατος'
istius vero cum μεθιστᾶ ὁ βασιλεὺς Λιχούδην τῆς
τῶν χοινῶν διοικήσεως, ἀντεισάχει δὲ Ἰωάννην, xal
τούτῳ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων ἐγχειρίξει xo6lp-
31iV.
κα Τὸν Χουμνόν. Meworant hunc scripta
cirea secundum Codini caput ad calcem.
V. 404. Μετοχίσην. Gregoras quam fuse de illo:
nos de jw pileo in capite sequente.
V. 114. Ῥητόρων πρῶτος. Summa imperatoris
253"
Καὶ βασιλικῶν τῶν ἱερέων πρῶτος,
.. Πάρεστιν ἄρχων ἱερῶν διαχόνων,
Καὶ τῶν μελφδῶν, οἱ πρωτοφάλται δύο,
' Κάν ταῖς ἑορταῖς λαμπαδηφόρος ἄλλος,
120 919 ᾽Αποστολικῶν ὁ κΏρυξ διδαγµάτων,
Δομέστικός τε xal µαΐστωρ τοῦ χλήρου.
Ταύταις βασιλεὺς ταῖς τιμαῖς ὑπεξαίρει
Πλήρωμα σεπτὸν εὐαχοῦς Ἐχχλησίας,
"Hv ἁρῥαγὴ φύλαξον µέχρι τερµάτων,.
1298 Ὑψιμέδων ἄναρχε, τοῦ νῦν αἰῶνος.
Καὶ τὴν χαθ᾽ fjud; εὐσεθή βάαιλίδα,
"Hv ὥς κιδωτὸν σωατιχὴν νῦν τοῦ χράτους
Ἕν τῷ xa9' ἡμᾶς κατάχλυσμῷ βαρδάρων.
ἝΑνωθεν ἐγνώχαμεν ναυπηγηθεῖσαν,
B 130. Ὑπερτέραν τήρησον τῖς χαταιγίδὸς,
Συµπήῄήξας ὡς olaxag αὐτῆς τοὺς χλάδηυς,
«Καὶ βασιχεῖ βράδευε λαμπρὰς τὰς νίχας,
Δειχνὺς κατ’ ἐθνῶν εὐ σθενῆ νιχηφόρον,
Ῥίξωσον αὐτὸν ὡς τὸν χαρίτων κλάδον,
155 Καὶ δεῖξον ἡμῖν χαρποφόρον ἐξ ἔργων.
Ἔχτεινον αὐτῷ τῆς εὐδουλίας φρένας,.
Στένωσον αὐτῷ τῶν ἑναντίων θράσος,
Στόλισον αὐτὸν πορφύραις εὐσεδείας,
΄Ἄνοιξον ἡμῖν τὰς πρὺς εἰρήνην πύλας,
140 Πλάτυνον αὐτῷ τὴν ἀρχὴν τοῖς τροπαίοις,
Ole καὶ φανείη κοσμιχὸς αὐτοκράτωρ,
Ὁ πατριάρχης σὺν ἡμῖν ταῦτα.λέχει,
Κάμπτων εὐαεθῶς τῷ δεσπότῃ τοὺς πόθους,
Καὶ νυκτὸς αὐτῷ τὰς εὐχὰς ἀναφέρων,
445. Αἷς νυχτὸς ἀχλὺν Ταρταριχῆς xat σχότος
Ἐλάσας ἡμῖν ἀντανίσχει φωσφόρος
Ἀκτῖνας λαμπρὰς ὡς λευκῆς τῆς αἱθρίας:
Κίς πάντα χοινῆς τῆς εἰρήνης τὸν χόσμον.]
Mirum est Codinum patricii nullam mentienem
fecisse, eum posterioris Gracie omnia monumenta
virtus est ut eruditionis coplam inter loquendum
diserte possit profundere, et jus unicuique debi-
tum ut facile agnoscere Ita constanter reddere sit.
paratus. Si quid horum natura vel. exercitium de-
negabat, ab aliis quorum eruditione, eloquentia,
legum peritia ac justitie amore duceretur et suble-
varetur, opem mutuari non erubescehat quondam
in Ortente imperator. Τῶν φιλοσόφων Όπατος divi-
narum humanaruiaque rerum cognitione instruc-
Joanne Tzemisce sta- D tus eruditionem, ῥητόρων πρῶτος dicendi facilita -
lem, νομοφύλαξ legum omnium lumen ac ductum,
διχαιοφύλαξ denique jus legibus vel naiurz judicio
agnitum perseveranter custodiendum suggerebat.
unc ἐπὶ τῶν κρίσεων dictum reor a. Balsamone
primis statim verbis Meditati de Iocensis, etc.
V. 110. Τῶν ἱερέων πρῶτος. Cleri palatini hic
erat archipresbyler, πρωτοπαπᾶς, πρωτοτερεύς,
de quo alibi, |
V. 117. "Αρχω. ἱερῶν διακόνω». Cleri ejusdem
archidiacopus . :
V. 119. Λαμπαδηφόρος. Succentor, et qui facem
χο przeferret, de quo iterum.
«1520. 'AzoccoJAuxov ὁ xnpu& διδαγµάτων".
Epistolarum Pauli in palatio interprea ac sacer ex
ambone praeco.
V. 1424. Δομέστινός τε xal µαϊστωρ. Ad regen-
dum, ducendum et componendum in ecelcsiis pala.-
tinis clerum.
213 - IN LIDRUM ΡΕ CFFICIIS CP. 214
patriciis plena sint, et. πατριχιότης δει patrieiatus A ut ita loquar, capitaneatu socium | attribuerunt.
apud Justinianum Novell, 58, etapud Constantinum
Manassem ín Chronico nomen non tantum nobili.
tatis, uL apud veteres Romanos et hodie in non-
nu'lis imperii urbibus, ubi qui ex praecipuis familiis
genus. ducunt vulgo patricii audiunt, sed etiam
dignitatis officii et przfecturz. Dignitatis exem-
pla adfert Meursius in Glossario ex Suida, Procopio
el Malelio iu Byzanticis. Qua notione etiam patricii
nomen accipies, quando audis Pipinum et Carolum
Magnum fuisse patricios Romanorum. Officii et
prafecturze exemplum — est Salomon — magister
militie et patricius Africe apud Vietorem Tunnu-
nensem in Chronico, et Amalus patricius provincie
apvd Paulum Diaconum |. n1, c. ὅ Ώο gestis Longo-
bardorum. Talis itidem patricius vel erat vel esse B
volebat ille quem sibi Romani elegerant, de quo
Otho Frisingensisl. v1. Chronici c.51. Meursiug in
Glossario patricios nimis extollit ; nam Occidentali-
bus patricios Romanorum fuisse,qui $90 nune reges
appellantur. Quis neget hoc a vero nimis remotum
essc? Primus enim Carolus Magnus et alij nomina-
bantur patricii Romanorum. Αη ideo reges Romano-
ruin vel erant vel habebantur? At Carolus Magnus .
postquam Romanorum imperator creatus et. palam
promulgatus est, desiit appellari patricius. Roma-
. norum. Quid tum? an ideo, cum esset patricius,
rex Romanorum erat? Si quis exterz naUonis
patricius Venetus crearetur dux Venetus, patricii
nomen utique omitteret. An ideo antea rex Vene-
torum fulsset? Alienius a vero est, quod ait idem
Glossarii collector, imperatorem rebus ecclesiasticis
lanquam supremum caput pre[uisse, et hac in. fun-
ctione patricium vices ejus egisse. kdque probat ex
disputatione Gregentil, ubi dicit Erban Judz»uia
haptismi undis jam ablutum, creatum esse a rege
Homeritarum ὑπεχκλησίονα, qui Meursio est vicarius
regis, tanquam supremi in rebus ecclesiasticis
capitis. Sed Meursius hic nimis aperte anglizat:
ut eniin. Angli regem snum veluti supremum Ecclce-
si caput venerantur, ita et Batavisuum magistra-
ture ad idem culmen evehere incipiunt, ut. planum
fit cum ex allis novatoribus, tum ex Hugone Grotio
in Pietate Ordinum Hollandie :in quo tamena
puro Calvinismo οἱ Puritanismo immane quantum
recedunt, qui hujusmodi eapitis impatientissimus
est, neqne unquam ejus absque gravi detestatione
meminit. Nec Gregentius quidquam de hoc viceca-
pite innuit, imo futilem hanc persuasionem Meursio
eximere poterat, si animum vel paululum adver-
tisset. Nam ὑπεχχλησίονα ait eum esse qui Roga-
ni8 vocetur paulricius et canicleon. (uis autem
unquam audivit przfectum caniclei aut. patricium
fuisse vicarium supremi capitis in rebus εορ]εθία-
slicis, hoc est imperatoris ? Licet enim Grzci poste-
riores e& sequiores, postquam a visibili eoque
vero capite Ecclesie desciverunt, imperatori suo
honorem supremi capitis detulerint, nunquam tamen
. patricium aut caniolei praesidem imperatori in hoc,
GnETs.
CAPUT IV.
Eayplicantur obscura quedam vocabula ex capite 5.
P. 43. Σκχιάδιο», quod. ei σκιάδι, ad. verbum. est
umbella seu umbraculum, teguoen capitis, byeviter
pileus, quo nomine in versione prsecipue usus sum.
GRETS.
Ibid. |Cranium solum eeronat et leviter adum-
brat τὸ χαλούµενον σχιάδιον, qua de causa non
umbellam, ceu carens protensis lu frontem oris,
sed pileolum ex a;quo (si medium (amen conum,
licet. modicum, appinxeris) eaput ambientem,
mihi potiori jure sonat; quemque ὁλομάργαρον hie
auctor vocat, Tlieophanes prius καμηλαύχιον διά-
λιθον dixit, Totilzque Gotborum regi detractum a
Narsete Cpolim ad Justinianum 991 missum inejus
Vita narravit. Eaque, qua descripsi, figura σκιάδιον
ὁλομάργαρον Gregorz et Chalcondyli nonnulli editi
codices demenstrant : eademque,si gemmarum grag-
dine conspergerentur,usitatum sibi χαμηλαύκιονζγα-
οἱ recentiores reprzsentarent, et cum Suida σκιάδιον
ὅπερ ἡμεῖς χαμηλαύκιον λέγομεν indubitanter assc-
verarent. Forsan igitur, ut Totile καμηλαύχιον
διάλιθον in gaput recepit Justinianus, ita ab eo
proprium sibi fecere posteri Graecorum principes
σχιάδιον ὁλομάργαρον, quo imperatores ipsos non-
nunquam redimitos in. picturis et. numismatibus
conspicias. Et diadema non ahsimile a Constantino
inventum In his Cedreni verbis adnotabis : Φασὶ δὲ
αὐτὸν πρῶτον πάντων τῶν βασιλέων διαδήµατι χρί-
«σασθαι χαὶ µαργαρίταις καὶ ἄλλοις λίθοις περιεργό-
τερον χοσμηθῆναι. (ολα.]
Aer sciadii seu pilei est umbo, der sturm. Junius
ubique vertit replum. Aliam insuper notionem habet
ó áfjp, signifleat enim velum seu tegumentum, quo
sancta teguntur. Liturgia S. Chrysostomi : 'O δὲ
ἱερεὺς ἄρας τὸν ἀέρα ἐπιτίθησι τῷ ἀριστερῷ Guo
τοῦ δ.αχόνον. Εἶτα ἀποτίθησι τὰ καλύμματα ὁ ἵς-
ρεὺς ἀπὸ τοῦ ἁγίου δίσχου καὶ τοῦ ἁγίου ποτηρίου,
tbv δὲ ἀέρα λαδὼν ἁ τὸ τῶν ὤμων τοῦ διαχόνου xat
θυµιάσας αὐτὸν ἐπισχεπάζει δι αὑτοῦ τὰ ἅγια.
G&gTs.
p bid. [Aerem hie verberant ei ventos sequuntur
cum Meurslo, qui ἀέρα sudarium liturgicum, "pilei
umbonem vel replum interpretantur. Sensum asse-
quetur qui dectissuni Allatii mentem sequetur, et
ex eo, mibi rescribit ille, quod despotzee nomen
exaratum gerit, ἀέρα σχιαδίου cingulum, zonam
seu viltam frontem proxime ambientem, referre
conjiciet. Rationem, siarrisura sit. incertus, pro-
feram. Aer liturgicus, si Germanum patriarcham
docentem audias, velum majus est gacris donis in
altari superpositus, ejusque alis et ambitu, ceu
aere vel ethere orbis inferior, illa circumquaque
teguntur; parique ratione pilei aer cingulum est
ei cireumposituna, gestantis caput coropaturum ejus-
que nomen per universi (ines cireuniquaque spar-
215
GRETSERI ET GOAHI NOTA.
246
surum ; quamvis eadem voce replum illüd in de- A nondum molis tusum, exindeque serico filo super-
speise pileo anterius prominens, prout iconibus
coucilii Florentini acta nonnulla reprzsentantibus
ac per liocce opus (^d. Lupar.) sparsis ος antiquis
exemplaribus pingitur, addubitem signiflcari.Goan.]
P. 45 XpvcoxAa6apixóv. Junius et hic et alibi
sxpius edit χρυσοκλαδάρικα, et. aureas virgulas
interpretatur. Sed lectio nostra recta est; nam
chrysoclavaricum idem est αυού chrysoclavus "seu
chrysoclavatz, vox Áuastasio Bibliothecario iu pou-
tificibus toties usurpata ; vel si mere Latinam dic-
üonem velis, awriclavus seu auriclavatus. Erant
clavi aurei in vestibus segmenta quaedam in formam
cavorum efficta, ornatus gratia vestibus adjecta.
GaETSs.
Ibid. [5it idem Ἰϊοθί χρυσοχλαθαρικόν quod chrg-
soclavus vel chrysoclavatus, vox. Anastasio Biblio-
thecario in pontiflcibus multoties usurpata :
alia tamen mere Latina dictione auriclavus seu auri-
εἰαταίκα, sono quamvis vicina, nullam in sensus
proprietate societatem init. Erant enim clavi aurei
in vestibus segmenta quedam in formam clavorum
effieta, ornatus gratia vestibus adjecta : χρυσοχλα-
6ᾳριχόν vero non clacatum modo sed varium, et
quodcunque opus est (llis aureis phrygionis arte
in subjecto serico vel panno duciis depictum ;
unde plirygionem χρυσοχλαθαριστήν, vel cum Theo-
phane χρυσοχλαδάριον (ἀνήφθη, inquit, µέρος τοῦ
ἐργοδοσίου τῶν χρυσοκλαδαρίων, phrygionum ο[βέϊ-
cum .
inductum, Συρματέῖνον itaque opus est auro in
flla solida ducto compositum vel pictum, quale
despotz nomen in ejus pileo phrygionica mauu deli-
neatur. 60λκ.Υ
Ibid. Τασεῖα. lta legit Junius, et apicem interprcta-
tur, quo nomine intelligit superiorem sciadi parlem,
in conum assurgentem — fastigiatam ; deducitque
voculam ταδεῖα, παρὰ τὸ τείνειν, a tendendo. In al-
tero codice Bavarico legitur disjuneilm τὰ αεῖα, in
neutro genere : etita legendum puto 1. quia subdi-
tur in netttro genere τὰ σεῖα ofa χαὶ τὰ βασιλικά : et
infra : '0 ἀλρ xaX τὰ σεῖα, οἷα καὶ τὰ τοῦ δεσπότου.
Signum ergo est el id quod antecedit, nempe τὰ
σεῖα, neutrius generis esse. 2. Quia τὰ σεῖα Junii:
4 τείνω pro extensione gencre feminino prorsus
ignota et inusitata est. Quid sit τάσις, omnes no-
runi : quid τασεῖα, per Junium nemo novit ; tametsi
ingenue fateor me compertum non habere quid
τὰ σεῖα Biguiflicent. Quocirca in versione Grecam
dictionem retinui, donec viri docti vel veram si-
gniflcantiam eruant vel Codino veram lectionem
restituant. GnETS.
Ibid. |Promerebor mihi Gretserum Allatii comes, ΄
et yeram τῶν σείων signiflcantiam eruam. 2:!a
sunt longi unius fere palmi margaritarum tractus,
circa despot» aures e pileo penduli. Sic lora e
pontificum mitris, funes reticulati e cardinalium
pileis, inauresipsse ex auribus pendentes cela,
ne pars combusta est) neoterica Gracia vocat, Cor- (, $Unt, mobifia, tremula pendulaque ornamenta, ἀπὸ -
rectius tamen cum Regüs 999 aliisque nonnullis
exemplaribus χρυσοκλαδαριστήν diceret, ob χρυ-
σοχλάδους sive ypucoxAabapixác, quibus auro ludit
figuras, qux ἱματίῳ receptae φύλλοις xat χλάδοις πε-
- ποιχιλµένον, foliis et ramunculis varium reddunt et
distinctum, 'Pigac ob implexa ac acu ludente variis
tramitibus ducta ramalia scribet numerus sequens
tertius. Quot enim ramis aureis, qua rectis qua con-
tortis, bic discriminatis et divisis, ibi simul collectis,
nunc enascenübus, alibi truncatis vel jucunde de-
sinentibus, pingit ac variat. materiam? Hic autein
non clavos, sed characteres aureos, gerentis nomen
exprimentes, in. ima pilei ora, οἱ lubet, adnotabis
exaralos. Goas.]
τοῦ σείειν. Eadein in patriarcha pileo Turcogracia.
nuncupat χαμπλανχόλαδα, pilei manubria vel ansas.
Goan.]
10. Kóp6os; est nodus. Compositum ἐπιχόμδ.α,
de quo infra, sunt segmenta panni, quibus involvi
solent nummi aurei, argeutel, rei, qu: etiam χόμδ.ι
appellantur. Πἱποχομθολύτης, βαλαντιοτόµος. Usur"
patur quoque xóp. moe pro xóu6oc. Quamvis xóp. mo;
interdum idem est quod commodus. Mauricius apud
Rigaltium : Καλὸν δέ ἐστι Q9 9 τέντας χατὰ «b σχΏμα.
τῶν ᾿Αδάρων fj Τούρχων γενέσθαι, ὅτι καὶ χοµ-
«ai καὶ χρειώδεις elolv. GneTS.
lbid.[Too κόμδου. Nog quemlibet nodum, vel
euni solum, vox χόµδος menti objicit. Hic vero so-
lbid. Συρματέῖνον fümbriatum, a eyrmate ; quo D lius imperatore corone gemmeum apicem vel.
nomine intelligo utrinque dependentia ex sciadio
seu pileo quasi relicula seu funiculos; quos, si:
lubet, oculis iuspicere poterisin tribus imaginibus
imperatorum, qua visuntur initio Nicephori Gre.
gore ex elitione Basileensi. 1562. Non absimilis
est effigies, quam nobis Turco-Grzcia reprssentat.
Χρυσοχλαθαρικόν, συρµατέῖνον, ut non referantur
cum Junio ad voculam ὀνόματα, sed ad ipsum scia-
dion. GnaeTS.
Jbid. [Σύρμα nil minus quom pilei reticula seu
[(uniculos refert, ut ab eo pileus ipse noscatur
fimbriatus : rectius cum Gracia hodierna interpre-
taberis aurum ductile, aurum, inquam, in fila soiida
tractum, or trait, fil d'or. Solidum dixi , hoc cst
eminentem in. ea globulum, quo despolz pileus
non insignitur, refert. GoAn.]
Ibid. Mud πλὴν τῶν φοινίκων seu φοινιχίων vertit
Junius exceptis teniis, et in scholiis explicans quid
siut tenis, ait esse viltas oblongas, quibus tanquam-
loris partes apicis commisse et sutura obtecte sunt.
Ego et hic et infra malo palmulis. Apud Capitoli-
num in Gordianis est palmata (unica el toga picta.
Gne r$.
lbid. [Fructus, non folia palmarum, in hac dictio-
ne legendi. Daetylos hodierna Grecia voeat φοι.
νίχια: llli vero in uve morem, granis tamen longius
dissitis ac mage pendulis, e trunci vertice, qua
rami nascuntur, pendent, Ab arboris ad imperato-
211
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP,
L4
248
ris verticem translatis oculis sertum gemmeum, A τος περιείλησε τὸν λύγον. Cujus alia lectio inter va-
cassidi 7el ejus stemmati eminens, vel ad dextram
aurem volitantis instar pluma affixum, φοίνικας
vel φοινίχια vocilabis, quasi gemmeos capitis vel
coron? botros. [ta, scribit Georgius Coresius : id
testantur antiqua Grecorum imperatorum numis-
mata. Goan.]
lbid. 'Ῥοῦχον τοῦ δεσπότου sive ῥουχίον est ipsis-
sima Germanorum vocula rock. Nicetas in Andro-
μ.00 1. 11: Φοροῦντα ῥοῦχον σχιστὸν µέχρι xat τῶν
' γονάτων. lHlelgaldus in vita regis Roberti: Exuens se
vestimento purpureo, quod lingua rustica dicitur
rocus. Hinc etiam rochetum vox sepius obvia in
libris ritualibus, przsertim Romanis. Inde etiam
ῥαυχαρτῖον vesliarium, vox nostro quoque Codino
usurpata. GaErTS.
Ibid. |Despote ῥοῦχον bujuswuodi sive ἱμάτιον,
8! imperatorio pen absimilis est forma, σάχχος in
setuturis dicetur, tunica nimirum e villoao serico
uullis plicis conspicua, sed eirca pectus et. lumbos
strictior, paulo latior circa pedes, totum corpus
ambiens. Ut illam, clade in bello accepta, tristis a se
abjecerit Joannes despota Michaelis Palzologi frater,
narrat Gregoras v ult. GoaR.]
Ib. . Ῥΐζας et στρατηλατίχια, interpretatur Junius
lacintas et Jemniscos militares. Gags.
lbid. [Regiam Sandionysiaci abbatiam eo tine pro-
fectus ut Manuelis imperatoris Belenes imperatri-
cis, Joannis imperii college, Theodori despotz,
Andronici αὐθεντοπούλου Paleologorum eo ms S.
Dionysii operum, quod Manuel pra&dictus coz:taneo
sibi Chiristianissimo Francorum regi donavit, ex-
pressas ad vivum effigies , vultus , stemmata, ge-
3(u$ , vestes , vestium colores, formam, ornameuta
conspicerem attentius el observarem, perspccta
coccina despotze tunica iigataque ad collum ejusdem
coloris clilamyde , cujus, dextra pars in dextrum
humerum revolvitur , ín tunica (ea talaris est ad
sacci modum) ramos aureos animadverti depictos,
chlamydemque Phrygio aureoque opere respersam
totam , per spatia quaedam in orbem relicta bicipi-
tibus aquilis auro pariter expressis in ea fulgenti-
bus. An aurea ramalia radtcum iustar per vestem,
nullis tamen aquilis ornatam, serpentia ῥίζας, aqui-
Iss vero prim:eva Romanorum signa militaria στρατη-
λατίχια vocarem, dubius primum hzsi. Sensu men-
tisque dubietate eque docto ac mili benevolo Cy-
rillo Campanz Chiensi detecta, dubium ille proba:o
sensu depulit. Tu, lector, eruditi 994 Graecique
viri auctoritate laudata, lacinias — lemniscosque
militares antiquis Romanis relinques, et in recen-
tiore Graecarum vestium usu non nisi quod oculus
cernit et ratio suadet adnotabis. Goan.]
lbid. Ταμπάριον pro ταππάριον sive ταθδάριον,
ut μἀμπάριον, µαππάριον, ὀμφίκιον, ὀφφίχιον, Tta-
licum (abarro, penu!a, chlamys. GaETS. .
[Ταμπάριον, chlamys imperatoria ad pedes de-
fluens, militaris nonnunquam et brevior. Nicetas in
Mapucle Comneno, 1. τν: Tfj μὲν χλαμύδι τοῦ σώμα-
rias scribit τῷ μὲν ταµπαρίῳ τοῦ σώματος τεριεί-
λητε τὸν λύγον. Ut gereretur vel corpas ambiret, hsec '
alia scriptoris ejusdem verba declarant l. i1 : ἅλα-
μύδα ἠσθημένος ἀστειοτέραν περὶ τὸν δεξιὸν ὦμον
περονουµένην, xal ἀφιεῖσαν ἐλευθέραν τὴν χεῖρα
κατὰ τὺ πόρπηµα. Ubi vero ταµπαρίου viee ταππά-
Ριον vel ταδδάριον legendum putat Meursius nullo
auctore, nugatur. Goan.]
Junius in Codino confundit margaritas eum
margellis, οἱ id quod ex margellis constat, cum illo
quod constat ex margaritis, eum tamen liaud exiguo
discrimine distent. Nam margella significat 1) co-
rallium lapidem, 2) florem seu herbam anagallidem:
qua rubore corallium mentitur, Gallice morgelline
D seu morgellina, quasi morsus gallinz.. Agineta xo-
ραλλίαν appellat. 5) Id quod florem οἱ lapidem co-
rallium imitatur. 4) Omnis generis pretiosa et disco-
loria assumenta vestibus superaddi solita. Μαργέλ-
λιον &zpe idem signillcat quod margella. Aliquando
margellium est (imbria seu limbus ex margella seu
corallio. Moschopulus: Λῶμα τὸ ἀπ᾿ ἄκρου τινὸς
ἐκτεταμένον χαὶ οἰονεὶ ὀρίζον αὐτὸ, ὡς τὸ χοινῶς
λεγόμενον μαργέἑλλιον.λωµάτιον, parvula finbria,
parvus limbus seu limbulus. Porro a λῶμα τὸ λωµά-
«tov natum videtur Germanicum som, saum, fimbria,
À in 5 mutàto. Balsamon ad 27 canonem Trullanum:
Αλλά τὰ πολυτελή χρυσοῦφαντα ἐπιθλήματα τὰ
δημοτιχῶς λεγόμενα µαργέλλια, γράμματα καὶ &v-
τίπανα, xal τὰ ἐκ χογχύλης πορφνρίζοντα ἱμάτια.
Grammata et antipana, quasi panni pannis oppositi,
et purpurea vestimenta. l'uto legendum γάµµατα pro
γράµµατα : nam vestes gammale notam sunt. apud
Gracos, et in Balsamonis meleta de patriarcharum
privilegiis habes. στιχάριον διὰ Tap pátov. ldem
Balsamon ad canonem 16 concilii septimi, quod
est secundum Nicanum, οὔτε τινὰ ἑτερόχροα ἔπι-
6λήµατα προσετίθεσαν ἐν volg ἄχροις τῶν Ἱματίων
ἤγουν μαργέλλια. Ubi doctissimus vir Gentianus.
Hervetus ad marginem notst : Μαργέλια (sic enim
scribit) puto dictum esse a. Grecis, corrapta dic-
tione, quasi marginalia. Cui conjecturz quid veri-
similitudinem conciliet, uihil video preter nomi-
num quamdam similitudinem ; et quia in margel-
p !is et margelliia versamur, Cetreni locum in. Mi-
chaele Stratiotico — imperatore ascribamus et
explicemus. Τό τε γὰρ λεγόμενον στρατήγιον &va.-
χαθαίρεσθαι ἐχέλευσε, xal τὰς τῶν πολιτῶν χεφα-
λὰς σχέπεσθαι, μὴ διὰ γραμμάτων ὡς νῦν, ἀλλά
διὰ μαργελλογράµµων ὁθονίων ἔκ βύσσου πορφυ-
ρᾶς ἑξυφασμένων. Jussit (idem Stratioticus) ezpur-
gari strategium, elc., et capita civium tegi 995 non
litteratis pileis, ul nunc. moris. est, sed. margella
fimbriatis linteis ex bysso! purpurea textis. Quem
locum interpres Cedreni se non capere iegenue
confitetur, οἱ sane difficilis est ; quem planiorem
reddit illa Meursii emendatio, μαργελλογράμµων
pro µεγαλογράμμων. Ego libenter pro διὰ γραμμµά-
των legerem διὰ γαμμάτων » namut vestes olim
249
videntur. Fateor tamen et hic et alibi forsan reti-
neri posse γράµµατα pro γάμματα, cum etiam alid
littere, prasertim A, vestibus assui solerent, ut
p'anum lit ex imperatorum tribus imaginibus, qua
Nicephoro Gregore preponuntur, GaETS.
P. 15. [A margine, dictione Latina, μαργέλλιον do-
rivant Graci, nec corallii peetium vel margellinae
venustatem attendunt (prout Meursius, et qui eum
exscribunt, comininiscuntur), ut ea voce vealis lim-
bum et assumentum quodcunque discolor vel auro
textum, panno superaddituum, exprimant. ld ipsz-
mct a Gretsero post Meursium exscriptse auctori-
tates evincunt.] 6ολκ.
Ibi. Κάλτναι, calige, ex Latino calceus magis
quam caliga. Et sumitur bic non pro calceis, sed pro
braccis : nam calcei jam sequuntur. Caligas tamen
nomen etiam calceum militarem significat. Hinc
BouXh καλίγων, senatus caligarum seu ealigatus, apud
Dionem, l. x,viu, scomma in seuatum, quod caligis
sive calceis militaribus uteretur. Sic caliga sumitur
«b interprete nostre Act. xu: Calcea te caligas tuas.
Grace ὑπόδησαι τὰ σανδάλιά σου, subliga sandalia
iua. Gagrs.
Ibid. [Nusquam calceus Latinus, vix caliga item
Latino, imo certissime Italorum calae vocem χάλ-
15,3: Grecis dedere. Nee braccas itaque, minus cal-
ctos, &ed vel caligus ad suram usque ascendentes
vel integras ocreas siguillcat, Usus loquendi recen-
GRETSERI ET GOARI ΝΟΤ.Ε. .
gammaiec, sic et tegumenta capitis gammala fuisse A tribunal causam refero. llli si. vulgari Greeeorum
250
lingua sententiam enunUent, primum xxxtvov, se-
cundum ὀξύ sancient vocaudum ; sulfragabuntur-
que. Hieronymus Germanus et Simon Ρογι]υ in
lexicis Greecebarbaris. Decipit itaque Junii testimo-
nium a Gretsero probatum, ubi ait: Τὸ ὀξύ vim in-
Lendendi habet, Goan.]
]b. Mov, áxtov est mosaicum, musivim opus : eraul
ergo calcei isti picti quasi de musivo, quia punctu-
lis. versicoloribus interstincti erant. Recentiores
Graci μουσιοῦν xal διὰ µουσίων χαλλωπίζειν di-
cunt. Et ut hic habes ὑποδήματα μουζάκια, Mic
apud Trebellium Pollionem iu Tetr. Jun. est corona
picturata de museo. GnagTS.
Ibid. Mirus tessellator Meursius, qui musivo opere
B calceos affabre compositos vendit, At non composi-
tos, inquiet alius, sed pictos quasi de πικείνο, ceu
punctulis versicoloribus interstnctos. Rectius om-
n'no fictos dixisset. Quid igitur ὑποδήματα µουρά»
κια ? Genus Saracenici calcesmenti, cujus usus a
Graecis peregrinos mores facile imitantibus erat
jam Codiui tempore in curiam CP. invectus, crepidis-
que tibialium more ceu levior ac mollier cotbur-
nu$ solet immitti. GoAR.
Jb. Πεερνιστηρίων. Forte legendum πτερνιστή-
pov, 3 recto πτερνιστήρ. Gars.
{[Πτερνιστηρίων retinenda lectio, nee πτερνιστή-
ρων substituenda : gaudent enim Graci neutris hu-
jusmodi a masculiuis derivatis. Sic dicunt φοίνι-
µου sensum allatum probat, con(irmantque in vul- c x«c et φοινίχια, χεῖρες et χέρια, πόδες et πόδια, ete,
garibus lexicis Hieronymus Germanus et Simon
Portius, qui licet χάρτζαι communiori pronuntia-
lioni calamum exsquautes scribant (substituunt
enim hodierni p vice λ, et 00cv, non ᾖλθεν, ἆρμυ-
£óv, non ἀλμυρόν proferunt), usui tamen et seusui
reddita, hic Latina voce tíbialia, ille Italica caíze,
calcette, suis calculis attestantur. Goan.]
Ib. ΔιδοΛέα. Vocabulum hoc aliquoties apud Co-
dinum Jegitur. Διδολέος idem quod διπλοῦς. Pro quo
veleres ó(6o)oc, ut ὃ-όολος χλαῖνα. Junius, διδολέα
ὑποδήματα, bilices calcei, et διδολέος, biliz, id est
ornatus bicolore licio. Sed tu dic διδολέος, seu διδο-
λέα, quoties apud Codinum occurrit, nibil aliud
esse quam bicolor aeu duplicis coloris. GagTs.
lbid. [Διδολέα quoties oceurret. apud Codinum,
non uno modo intellige, sed bicolorem vestem, v. g.
cujus pars media coloris unius, alterius est altera,
qualem plerumque scabini urbium gerunt in Galliis ;
vel cujus pannus exterior bujus, subductus alterius
est coloris ; vel quz demum in versicolores tzinias
est secta, et ex eis fasciota et contexta, pro Helve-
tierum more. Goan.]
lbid. Χρώματος ὀξόέος, ἰά est, rubentissimi, inquit
Junius : ὀξύ enin' vim intendendi habet. Hinc in
codice est oxyblatta, purpura exquisitioris luminis.
2426 [Ibid. Num ezcutiunt Junius et sequaces,
qui discrimen inter colores ponere nequeant ? Alius
est enim purpureus vel ut commentarium scribit
rubentissimus color, alius violaceus. Ad baphiorum
GoaR.]
lb. Sella equi sive ephippium (v. Meursium.
Goan.) ; ἱδρομάχιον, et teguien. sudori cavendo et
ab equis arcendo. Gaxrs.
P. 14. [Cur Meursius stragulam epbhippio sub-
stratam ad prohibendum equi sudorem τὸ l5popá-
χιον exponat, non video: qui namque deplctze in ea
effulsissent aquile ? Clarius certe nitent in aliise -
sella pendentibus ornamentis, quz propius exsu-
dantem equum attingunt et ejus extergunt sudo-
rem. GoaR.]
^ Margellium hie est segmentum diversi coloris,
selle ante etreiro insertum. Errat Junius, cum
verba ista καὶ εἰς τὰ τέσσαρα µέρη sejungit a pro-
D xime antecedentibus ; itaque vertit, vel potius per-
vertit, ad qualuor vero latera sagmatis sudatorii ha-
bens etiam texium e margaritis anle et pone , eic,
πετ.
lbid. ἹΚοπριτόριον vox. mere Latina, cooperto-
rium. Plinius cooperculum dixit. Errat. Junius, qui
χοπριτούριον edidit vertitque postilenam. Viri docti,
inquit Glossarium, putarunt χοπριτούριον esse Gra-
cam vocem, παρὰ τῆς κόπρου xal οὐρᾶς, sed analo-
gia repugnat : lunc enim κοπριούριον foret. Itaque
non est quod fimocaudium interpretentur. el postile-
nam esse dicant. Hec spicu'a in Juniuw directe di-
recta sunt, a professore Leidensi in professorem
olim Leidensem. Gags.
[Meursius caovertorium, et ex Plinio cooperculum
251
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP»
232
Latine reddidit, Latine magis simul ac Grzce dixis- A τουφία et τουφίων koc loco restiiuere {ΕΠΙ viri
set ephippiarium stragulum.
Ibid. [Zxd.1ai. Duobus 4 Meursio vocis σχάλας
rotatis sensibus, scale nimirum οἱ naealis, tortius
stapedis tum. ex presenti tum ex alio $97 Leonis
Grammatici loco addendus : To) ποξὸς κρατηθέἑν-
τος ἐν τῇ σχά)ᾳ θροηθεὶς ὁ ἵππος, Goan.]
Ibid. Κεφαλαρέα sive χεφάλαρον freni pars,
qua auribus circumdatur, qui aurea dicebatur
veleribus Latinis, teste Festo, ab sure utique, non
ab auro, sicut pars inferior freni dicitur orsa ab
ore. GasTs,
lbid. [Meursius : Freni pars que auribus circum-
datur. Clarius ego ; frontale vel capistrum. Pari verbo
scripsit prius Nicetas In Manuele, l. v, Προµετωπί-
διον, AXX' fv ὁρᾷν, inquit Wle, τῶν ἵππων αὐτῶν
διαδήµατα μασχαλιστῖρας προφαινόντων, xal προ-
χειμένων προμετωπίδια καὶ προστερνίδια τῶν βλη-
µάτων ἐρύματα. Alia leci ejusdem volgaris lectio:
Τὰ ἆλογα αὐτῶν ἁρματωμένα μετὰ κεφαλαρέων
xal σαγισµάτων )ωρικαινῶν. [n eamdem. mentem
usurpaverat Simocatta χεφάλαρον : Κοσμεῖτχι μὲν
ἵππος χεφαλάροις τε xat θώρηξι. Goan.]
Ib. ᾽Αππτώρηται φοροῦντα. Mendum manifestam.
Sed quomodo emendandum? Num legendum φοῦτα]
lta aliquaudo suspicabar, praesertim cuim infra,
ubi de pileo et insignibus magni interpretis agitur,
Junius ediderit φοῦταν ἑρυθράν : In. summitate
habet exiguam pupam rubrum, 1n indice interpre.
latur Junius puellum, Que lectio etiam applicanda ΄
videtur illi loco c. 5: Μετὰ τῶν φορούντων. Ju-
uius cum equis agmindlibus, et in indice τὰ φοροῦν-
τα equi agminales. Àt quid siet hjc φοντῶν ?. Cum
ornamentis el phaleris ? Accedit Glossarium laidori,
cui ornamenta camelorum et phaler:& sunt buda,
exiguo sane a vocabulo phuta diserlmine, Sed [6-
gendum et hic. et alibi τοῦφα (idem τὰ τούφία seu
τουφία). Est autem τοῦφα parvulum flammulum.
Mauriclus Strateg.i1, 2 : Κασσίδας ἑἐχούσας τουφία
μικρά. idem: Μιχρὰ τουφἰα κατὰ τῶν ὀπισθελίνων
γαὶ ἀντελίνων τῶν ἵππων. Idem: Τουφία εἰς τὰς
᾿ὀπισθελίνας τέσσαρα. Eadem ferme Leo imperator
Constitut, vi, ubi preterea requirit χορυφάδην τοῦ
ἵππου τουφίν (sic enim legendum esse patet ex
Mauricio apud Rigaltium v.
equi flanmulam, aleram ὑπογένειον, | sub mento.
Ex his facile erit vertere et explicare loca Codini :
nam is quem pre manibus habemus, sic reddi de-
bet, In fronte ad. auream. (reni pendet. tupha. seu
flanmula. Et ille alter, pro φορούντων, μετὰ τῶν
τουφῶν, ctm flammiilis εἰ alils ornamentis equesiri-
bus. Valeat Junius cum suis equis agminalibus.
Tertio loco similiter medicinam facies, si substi-
tuas μιχρὰν τοῦφαν ἐρυθράν, exigtam. fupham seu
parvulam flammulam purpuream, Juniumque cum
BUa parva pupa et puelía facessere jnbeas.
Sollicitat Rigaltius alium locum Curopalate
nostri, c. 17, ubi bis τούδια editur et légitur, Mallet
ipse τούφια. Reclamat Glossarium, Male, inquiens,
docti, id est. Rigaltius; in quo judicio Glossarii
libentet acquiesco. GzerS.
10. [Τοῦφα alia hominis, alia equi. Illa tiara est
et capitis velamen, hzc apes, serica panicula, crista
plumatilis sel gemmea. De prima Zonaras in. Bai-
lio Porphyroyenito : Τιάρᾳ ταινιωθεὶς ὁρθίᾳ, ἣν
φοῦφαν καλεῖ ὁ δημώδης χαὶ πολὺς ἄνθρωπος,
τῶφον, οἷμαι, ὠνομασμένην 9998 ὡς τετυφῶσθαι
ποιοῦσαν τοὺς ταύτην ἀναδουμένους. Leo Gramma-
ticus : Ἔπεσεν f) χρυσῆ τοῦφα Ἰουστινιανοῦ τοῦ λε-
Υομένου Αὐγονστίως. De secunda Rigaltius : Του-
qlov λόφος. Simon Dortius : ᾽Αθήλη χολοφὼν, φοῦντα,
pannicula, apex. lem vero sensu tenes, sive τοὔφαν
sive φοῦνταν vel φοῦταν dicas ; cujus testes sunt
varie lectiones, tum nostre eo. quem tractamus
loco, tam Junianr a Gretsero citate. Goag.]
Ibid. Μετὰ φοινίκων, cum. ramis palme, inquit
Jonius, hoc est, segmenta inspersa habebat effor-
mata instar ramorum palis, Gnevs.
Jb. [ Κόμµπωσιν nodum geimmeum conecipe, gem-
mam nempe luculeutiofem, qua velut elrunco,
pannicule φοινιχίων rami prodeunt. Κόμόος sive
χόμπος nodum vel globulum sonat, χοµπόνω glo-
bulos committo velut. in fibulas. Kopmolóyt glo-
bulorum series est, precaria corona, Ἑόμπωσις gle-
buli commissura. Goan ]
Ib. Τέντα seu τένδα 4 Latluo. fentorism est, et
hoc a tendo, Vox in Tacticis Leonis frequens.
E:si autem certum est τένταν esse alicubi tento-
rium, an tamen hie sit, anceps sententie hzreo.
Quid enim hoe loco tentorium, ubi de pileis, vestitu
et ornatu equestri officialium palatinorum agitur ?
Ego admodum inclino ut per τένταν seu τένδαν
intelligatur id quod Germani vocant den sattelbog?en
4 tenendo ; quia eques partem illam prominentio-
rem ephippii manibas tenere solet. Si quis tamen
in tentorio persistere velit, cum eo absit ut pu-
guem. Junius vertit tholum. σκετς. M
[Térca tentoriam est indubie ; rec inodo vestes
et pileum, sed et cuncta despotze iusignia conne-
xaque dighitati symbola textus enarrat. Nicetas in
Manuele, 1. viti ? Σχηνὴν ἐγχαρσίως διατέµνει. Alla
lectio, σχίζει τὴν {ἐντανἐγχαρσίως. Idem in Joanne
τούφια) in vertice D Comneno : Tàz τέντας αὐτῶν ἐχεῖ ἔστησαν. Ab his-
diver:a Rigaltius. Goan.]
Ibid .'AsrásxovJAa, id est &ecol. Grecorum recentio-
rum est terminatio πονλος el πουλον et πωλος, nihil
preterea significaus, inquit Junius : sic ex nomine
ἄρχων fit ἀρχοντόπουλος, ez nomine πὰϊς παιδόπου-
λος, ex αὐθέντης αὐθεντόπουλος, ex Ἰοῦρχος Τουρ-
χόπουλος, ez Francus Francopulus, etc. Etsi αι -
tem verum sít terminationem istam plerumque
nihil significationi addere, interdum tamen videtur
habere vim minuendi, ut in ἀρχοντόπουλον, qnando
puerum seu ephebum honorarium significat ; qua
nótione sspe occurrit apud Codinum (c. 6) : non
enim tune signiflcat prittelpem seu virum primarium,
ut simples vocabulum ἄρχων, sed puerum, et quidem
Ν
253
iu palio versatur. Apud nonsullos Germanos
Peter. (Petrus) est Petermann; ubi adjectio illa
mann nihi] penitus ad signilicationem adujícit, quia
idem prorsus est quod Pejer. Forte autem legen-
dum ἀεταπούλων γέµονας ἑρυθρῶν. GaevS.
lbid. V Vocis πῶλος adminiculo nonnullis ὀἰπωίρα-
τί formandis utuntur. hodierni, in locum ω
subslituta ου diphthongo, ut nuper .in v0co πτερνι-
στύλουρον vite πτερνιστόλωρον animadvertere fas
fut. Sic xoprisórouXow Cedrenus, ὡρολογόπουλον
doctissimus Allatius, ἀρχοντόπουλον in sequenti-
bus Codinus scripsere, wt filios comitis, exiguum et
cmpendiosum | diurnale, puerum nobilem exprime-
rent,
GRETSERI ET GOARI NOT.E.
ὀσχεπῆ, qui sine ullo pileo vel capitis tegumento A nnper, χαλινάρια. Paucae sunt ex. immenso, quem
Ibid. 'Ezxl κεφαλῆς ἔτι νέος (v. Vide capitis D
sequentis notam primam. Goan ]
229 lbid. Καθαλλικεόῃ, vox a. Listino caballus
fila, frequens in boc opere. Additur explieatio, ως
ἱππιύῃ, quales barbararum dictionum. esplicationes
mulie oceurrunt in Codino ; ut paulo ante χάµπος
fec πεδίον. Nec scio mum sint ab auctore an a li-
brariis. "Hox; recentioris Grecise flosculus est, pro
f. Primis verbis hujus numeri forte aptior scriptura
esset : Πεζεύει ὁ δεσπότης, v ᾧ ὃν τπῳ προστάξει
τοῦτο ὁ βασιλεύς. Οκετ».
lb. Σχαράνικον. Junius pallam vertit vel laxam et
fuente togam ; ejueque voesbuli natalia. ab Assy-
riis repetit. Ego nomen 'Grxcum retinendum cen-
φ00, tam hic quam alibi, tam i» bis quam in aliis
jd geous vocabulis, quando nullum Latinum sup-
petit qnod vim satis exprimat. Forte scaranicum
est a Sarra, hoe est Tyro. Sidonius, v1n,0 : Sarra-
nis ebria (κεφ. Übi Savaro : Serranis, id est Tyriis:
Tyrus enim insula prius Sarra dicts. Servius οἱ
Festi Epitomastes. Unde Sarranum ostrum Virgilio.
Sed en fulmen a Glossario Grzcob. Apud Codinum
mele semper σκαράνιχον legitur : restitue. ubique
σχαράµαγχον. Obiemperarem, nisi consensus nis.
codicum me retraheret: nam neque Junius in suis
nequo ego in Bavaricis et Lautberiano hoe σχαρά-
μαγχον reperimus. Uterque Bavaricus praefert qui-
dein σκαράνιον, facili lapsu librarii x omittentis :-
sed quid σκαράνιον ad σχαράµαγκον Ἱ GRETS.
C
£54
tumet recenseas, numero. (ολα. -
Jb. Καζδάδιον. Scribitur etiam xatf6á nc, καέδα-
δίχιον, καθδάδιν. Junius interpretatur (unicam ho-
voratam et puram. Sed Grcum retineamus. Glos-
sarium, .v. xáp6a, dicitxa6645vov esse diminutivum
a χάµδα vel xá66a : utrumque enim Gracis usur-
pari, sicut. μαμπάριον; et µαππάριον, ταµμπάριον, et
ταππάριον. Forte tandom exsistet qui 8 Cabbade re-
ge Persarum originem τοῦ καθθαδίου pelat, cuui
scarawicum cabbadiwn et phaceolium ab Assyriis al
Grsecos venerint, ut infra ex Cbdino discemus e. 6;
probabile est formari χαθθάδιον 4 Latino cappa.
Infra quid sit χαθθάδιον explicatur addita hac exe
gesi καθδάδιον Soc τὸ ἑπάνω ἕνδνμα πάντων. GnaeTS.
[Üccurret vonnunquan uuo Ρ minatum, xa6ábtov,
vcl etiam extrema. syllaba pro corropto loquendi
usu truncatum, xa6áb.. Quid sit exponit Portius iu
Lexico : καδάδι τήδεννα, τήδεννος, σάγος. Duplicemn
jn familiari sermone observavi tanicam, interiorem
el externam. 930 lila brevior est. et auras lambit,
sinibus caret οἱ plicis, globis sua mole conspivuis
colligatur ad imum usque pectus, corpus asirin-
gií!, et zona precingitur, sub qua crurum moles
limbos oris interioribus assutos et subductos mani-
festat. Hac ( qux σκαράνικον est) longior ad talos
defluit, aperia geritur.et cingulo libera, sinuosa
non est, priore licetamplior; unde et latioribus re-
ctisque manicis, si expaudatur, crucis formam ex-
hibet : qua de causa sacerdotum tunicam, seu $e-
natoriam et procerum propriam, laudat Simeon
Thessaloniez episcopus lib. De Sacram. : Στανυρο” δὲ
cU xov ἐπέχει τῷ µήχει xal τοῖς gavixfosz. Ταῦτα οὖν
'" *& ἱμάτια χοινὰ zt, κα), ὡς φασὶν, ix. βασιλιχῆς
δωρεᾶς, εἰς τιμὴν ἱερωσύνης, ὅτι xal συγχλητικοὶ
ταῦτα ἑνδύθνται. Primam qua milites decet laudat
Tzetzes Chiliad. 2: Ἔσθημα ἑνυάλιον, qgtpatifctuv
τὸεἶμα, Ὅπορ xafá5n; λέγεται ἀπὺ Καδάδου Πέρσου»
Verum in cabadem hunc Rowanum sagum degene-
rasse autumo. Ab Assyriis ad. curiam CP. transi-
isse scribet auctor inferius c. 6 ad talceim ; quod
de externo, eeu a Romanis usibus slieno, dicium .
]|ubens amplector: a cappa vero (quod alii commie
niscantur), barbara Latinorum voce nuncupatum,
[Σκαράνικον. Cum de illo frequenüor occurret D a forma siquidem abhorret, ne risum moveat, 'nul-
sermo, commodius infra -deelarabitar. Vide. inte-
«ΤΑ quartam ab hac notam, eui titulus χαθδάδιον.
lbid. [Χρυσοχοϊκόν. Sonsum percipe: nec litum
modo, sed et auro solido conflatis monilibus 44505
re$ eircuifusum et distinetum despotse σχαράνικον:
10g namque, qui non uniones, sed lapilli sunt
pretiosi, nonnisi opere solide concreto, cujus χρυσο-
χς est auclor, inclodi possunt οἱ detineri, ae
demum externz vesti, qualis σκαράνιχον est, per
varia spatíz respergi et eonsui. Sandionysiacus co-
dex palmarem limbum gemmis et lapillis, ui appa-
fet, varium ejus vesti appingit.
lid. [Λιθάρια. Vlde. degenerantes im barbariem
voce3 las, Atüápez, μαργαριτάρια, et, de quibus
lus affirmet. Go4n.]
Καθθάδιον despotze est ἑξύ, Ut intelligas quid sit
cotor ὀξὺς, audi quid Casaubonus ex Turnebo scri-
bat ad illud Trebeltii Pollionis : Ghamyde« veri
[uminis limbatas duas. Lumen non est. coloris no-
mer, Sed affectus, qui sequitur eolores intensiores.
Purpuram veri luminis appellat clarum Lampridius
in Diadumeno, in Alexandro Severo clarissimam.
Vopiscus jn Cariuo lumen purpura elegauti ver-
bo expressit, cüm lineas micantes purpura. dixlt.
Greci qui purius lecuti sunt, veri luminis colores
dicunt ὀξεῖς, posterior 2tas. ἀληθινούς, unde obti-
nuit ut ἀληθινά appellarentur oinia purpurea pro-
pter praestantiam sacri muricis. Apud Balsgeuonem.
255
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
956
in Photianum Nomocanonem habes ἀληθινὰ ὑπαδή- Α ρἆνεος color, sed medius, qui subviridis et. porr1
paca, calceamenta purpurea et. veri luminis, de qui-
bus etiam Corippus laud. Justini 1, 104. Gaers.
P. 14. [Iterum falso reri luminis sivesplendidissimi
ruboris fuco dictio ὀξύς infeitur. ltane unus dua-
rum diciionum, quas fj particula disjunctiva di-
scriminat, colligitur sensus ? qui pertinacius asse-
ruerit, colores ipsos inspiciat. ln ms. Tiliani li-
mine imperatoris effigies rubrum ostentat vesti-
mentum, in Sandionysiaco violaceum. Utrobique
ejusdem est principis, Manuelis nimirum : viola-
ceum ilaque sicut el purpureum sibi assumitimpe-
rator. AL despot:e, de quo sermo, et imperatoris
commurnis est cabadis ornatus, τὸ ῥοῦχον αὐτοῦ.
ὥσπερ xal τὸ βατιλικόν: ita nuper auctor. Joannis
co'legze przter hzc effigies, sicut et paterna Manue-
lis imperatoris, cni astat, violaceam vestem osten-
tat in landato S, Dionysii ms. Ergo despotz xa66á-
διον ὀξὺ f| ἐρυβρόν : Cabades, inquam, violaceus aut
purpureus.
10. [Τοῦ Καίσαρος ἐπὶ τῶν ἑορτῶν ζητεῖται,
Reperitur ille Cesaris habitus a Barda in publi-
co solemnique processu ad ecclesiam die festo
gestatus apud Leonem Grammsticum in Michaele
Theophili Ε.: Βάρδα δὲ τοῦ Καΐσαρος ἐν τῇ Tpoe-
λεύσει διερχοµένου μετὰ σχαραµαγγίου ὀξέος. Est
vero σχαραμάγγιον tunica Persica auro intexia, ea-
dem cum searanico, de quo inferius auctor. Sug-
gerit propterea Czsari eidem Philotheus amicus:
Αὔριον, ὦ δέσποτα, περιδαλοῦ τὸν χρυσοπερσικόν C
σου χιτωνίσκον, χαὶ ὄφθητι τοῖς ἐχθροῖς aov. ᾽Απὸ
προσώπου dou φεύξονται. ToU ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος
ἵππῳ ἐπιδὰς παρεγένετο πρὸς τὴν χόρτην τοῦ βασι-
λέως μετὰ στολῆς λαμπρᾶς. Vocem χόρτη tentorium
hic indicare demonstrabimus alibi.
931 l^id. [Γαμδρῶν. Non. generos modo, sed |
et lesiros et uxorum [ratres, qui et ἀνδράδελφοι et
γυναιχάδελφοι, Greci vocant. γαμθρούς. Monitus
semel sexcenta reperiet apud eorum historicos et
jurisconsultos testimonia.
P. 15. [Χρυσοκόκκινα. Auro nimirum rubroque
serico dis'incta, sive simul texta sive acu pingente
addita. Goan.]
Ibid. Nota cruces in pileis generorum iupera-
toriorum, et quidem non ex qualicunque materia, sed
ex margaritis confectas. Ut placet bic níos uostris
stauromachis ? GaeTs.
[Cruces quinque eireiter gemmis conflatas, οἱ ad
cireuli (qualis et Gallorum comitum) caput am-
bientis quatuor partes, frontem nimirum, utramque
aurem et occiput, circumpositas.
Ib. [Γύρους. Teviam intellige frontem circumcin-
gentem, nuper circulum dictam, et orz pilei junc-
tam, sive illi peuitus agglutinetur, sive ex parte
superiori nonnihil dissideat ;
Gregoras l. v, κατὰ τὴν χάτω xoi χοίλην ἐπιφάνειαν
χυχλίσχον χρυσοειδέα vocat. Vide notam in sequens
caput ad p. 19.
Ib. {[ Περάνεαι. Nec ceruleus ncc viridis est Τε.
quam propterea.
folio similis, prasinus et glaucus, wert de mer. lta
me usus et curh baphiariis Grzcis colloquium edo-
cuit. Hinc quia in utrumque declipat, scribit uno
loco Simon Portius: Glaucus πράσινος, Τλαυχός,
in alio γερανιὸς (corrupta pronuntiatio est, Ἱερά-
νεος vice) χυάνεος, γλαυχός: cassius, cyaneus, vene-
tus color. De glauco et οἱ colore ulvae salicique
persimili Antonius Thylesius Lazaro Baiflo ad-
junctus ; de veneto, quem Hispanice verde de ἰα
πίαν exponit, Calepinus.
Ib. [Τιμήσας σεδαστοκράτορας. De que ipse
Cantacuzenus, tv, 5.
Ib. {Ἔχοντα ἀετοὺς cvppatatrovc. Talem de-
pingit Gregoras, iv, 1, io cujus χυανοῖς πεδίλοις
χὰὶ χρυσοῦφεῖς ἑνηρμόζοντο ἀετο[.
Ib. [Elc ἀέρα κόκκινον. Τί ut in plano seu scu.
tulo rubeo aure:e depictze forent aquilz, qux dein-
ceps glaucis calceis sssuerentur; et dictio àfjp
. idem hic indicet quod in superioribus χάμπος Ίως
πεδίον, panni vervicoloribus figuris insigniti plani-
ties, le. fond d'une broderie ον d'une. estoffe à ra-
mage, a 2 figura in umbonem desinente penitus di-
gtincta. GoaR.]
lb. Junius χῶνος, ego ὁμοίως es duobus Βα-
varicis codicibus : qu:e scriptura germana est.
Jb. Χαρτάριο», χαρτίον scutuium quadratum.
Junius vertit quadrarias tesseras, aitque corruptum
ex [talico et Gallico quartiers. GR&TS.
[Χαρτάρια scuiala posse dici probo, quadrota
jugiter inftior. Χαρτάριον enim bractea est, la-
mina, scutulum quacunque figura confarmatum,
alteri rei ornatus ergo superponepdum. Goan.]|
Charte plumbeg spud Anastasium in Sergio et
Gregorio III sunt. tegule plumbes, quibus sedificia
tecta. Itaque nibil ad χαρτάριον et χαρτίον nostrum
facere videntur. Mox lego cum cod. Boico disjun-
ctim μετὰ ῥαφὴν. la altero est χαταγραφἠν. Forte
hic etiam disjunctim κατὰ γραφἠν seribendum erit,
si forte cui magis placeat γραφή quam ῥαφή. GaErs.
Jbid. [Κατὰ ῥαφήν. Lectio tot in exemplaribus
inter se collatis reperta retinenda : suturis namque
velut deformitstem secum ferentibus ornatus addi
consuevit.
439 ibid. [TecpártvAor. Videtur esse. augu-
stius et ornatiug aliquod fastigium, ad aliquam aul
palatii partem quatuor columnis in sublime ere-
cium, ad quod, qui equites aulam ex privilegio pe-
neware poterant, equis in terram se demittere regia
majestatis colendze gratia compellebantur. Goan.|
Ib. Lege πεζεύει κἀχεῖσε xat' ἀναλοτίαν τοῦ τό-
που τετραστύλον. Àmbulat et illuc ob ratiouem
propter quam ad Tetrastgslum ambulat ; Mimirum ob
bonerem imperatoris, qui illic prasens est. Gears.
P. 46. [Tov xozpitopiov καὶ εοῦ ἑπάνω cxexiov.
Ephippiarium stragulum et aliud superius tegumen —
sunt diversa, quod unum nempe majus altero, vel
unum pacis tempore sit orseamentum, aliud in bello
sit equi munimen.
251
GRETSER: ET GOARI, NOTAE
258
]b. Πεζεύει. Id est, in. terram ex equo desilit, ut A nister dignitatem spectantium ocnlis manifestaret ;
pedes incedat. Goan.]
]b. Αὐθεντόπουλος: Quamquam Glossarium ia-
terpretatur herum minorem, quasi adjectio illa de-
cerpat aliquid de significatione, id tamen perpetuum
non est, ut supra ad p. 14, notabamus.
]b. Μᾶς et σᾶς, pro μοῦ et σοῦ sunt αγ
Grzcise suaveolentes floseuli. GázTs.
[Vere nasuius etiam barbar:e Gracie voces 13; et
σᾶς bon μοῦ et σοῦ, sed ἡμῶν εἰ ὑμῶν vice odorabitur
usurpari. Aliis autem a nominativo ἐμεῖς et. ἐσεῖς
eg0s et vos Casibus cunctis deserviunt, mutilatisque
per apharesim ἐμᾶς et ἐσᾶς relinquuntur ; simul-
que vides «oU có minus anomalum esse plurale
ἐσεῖς quam ὑμεῖς, 36 ideo suaveolentes barbare
Grzciz flosculos, nullo pretii eorum delecta facto,
non esse temere proterendos. Goa. ]
]b. Aü0tvecne dominus. Hinc αὐθεντεῖν, αὖθεν-
τεύειν, αὐθεντίζειν, authenticum reddere, auctorita-
lem, vim et robur addere, ut valeat et rejici non pos-
sit. Et cui non sunt auditie Justiniani Asthentice,
quas ipse Νεαράς, hoc est Novellas, indigitavii ?
Aathentice Scriptura sacrze omnium ore teruntur.
. Graeci nunc ἀφένδης scribunt οἱ pronuntiant,
et corruptius adhue efendi. Transiit utraque
vox ad Turcas: nam illis aphendi vel efendi iun
usu est, teste Leunclavio in Onomastico Musul-
mannico. 'Agévópa domina. Dousa in liünerario
Cpolitano: Nisi, Grecos in(lerdum vino deposueris,
nisi Graeco more πολυχρονιάσῃς, ἀφένδι, exclamave-
ris, oleum et operam perdideris. Hinc αὐθεντία do-
minatio. (σκετς.
CAPUT Y.
Ezplicationes et observationes circa reliquorum. pro-
cerum aulicorum Insignia, que Codinus capite 4
ezsequitun
P. 417. [Τὸ σχιάδιον. Capitis tegimen honoratius
et aulse proceribus concessum σχ’άδιον vocat auc-
tor cum Jure GR. p. 186, Nicetas πῖλον et χάλυµµµα,
Gregoras χαλύπτραν. Formam hic depingit ultimis
historis suse verbis: Περί γε μὴν τῆς ἐπὶ κεφαλῆς
χαλύπτρας ἐπὶ τῶν μὲν πρότερον βασιλέων ἔθος
τοὺς μὲν χρόνῳ προδεδηχότας ἐν τοῖς βασιλείοις χρῆ-
qua" ratione Nicetas idem in Alexio Manuelis F.
συγχλητικῶς ἐξυφασμένον τῆς χεφαλῆς χάλυμμα,
pro magnalum (συγχλητικοί enim non senatores
modo, sed et proceres cuncti dicuntur) et oficiorum
sarietàte variis coloribus et maleria diversa com-
poni ex assuetudine affirmavit. Logothetse pilei de-
scriptionem nota inferior ad p. 19 exhibebit. Goan.]
Feid. KYanw:ióvyJuniusubique vertit squameum,
exque Arabia et Syria cunabula .accersit. Ridicule
prorsus, quia est vox mere Latina, clavatum seu
clavaius, παρὰ «b χλάπος sive χλάδος, clavus, Hine
χρυσόχλαδα et χρνσοχλαδαριχά , chrysoclava eeu
auriclava, de quibus jam supra ad p. 5. Viri ao-
cti, inqnit Glossarium, id est Junius, putant. esse
vocem Arabum et Syrorum, qua mere Latina est, et
aliter interpretantur quam debebant. Quam benevole
transfert ad plures quod solius Junii est! et quam
amiee hic et alibi. gravissimos ejus lapsus taugit!
ubique quod Junius deliravit, hoc viri docti fece-
runt. Gars.
. (KAaxurór. Duplex filum aureum, unum ductile
purumque, quasi solidum ; aliud ductile quidem,
sed molis tusgum et pressum, serica fila circumve-
siit. Primum αύρμα . est, or trait, secundum χλα-
πωτόν sel circumpositum, or filé. Goan.]
Jb. Διχανίχιον, παρὰ τὸ δίχη, passim occurrit
spud Codinum.^ Junius ublque veriit sceptrum ju-
diciale. Potest vox ipsa Graeca retineri ; potest dica-
niciwm simpliciter verti sceptrum. Aliquando cum
de patriacchis et episcopis sermo est, ut p. 108,
rectius redderetur pedum. In Turcogracia vocatur
δεχανίκιον (nisi sit typographicus error) p. 15, ubi
de Gennadio patriarcha et imperatore Turcico:
Ἱδίαις χεραὶ δέδωχεν αὐτῷ δεχἀνίχιον πολλοῦ
ἄξιον, ᾖτοι ῥάδδον ἀργυρᾶν περικεχρυσωµένην,
ὡραίαν, in' scripto quodam Grsco-Barbaro 1. τι
Tureo-Grzcis vocatur διχανίχκη. — Dowuaveudhv
ῥάδδον vocat Gregoras 1. vi. κατα.
Ibid. ['Avb τῇ; δίχης, a justitia voz deducta justi-
tl: quoque et potestatis in alios exercendi symbo-
lom quodcunque significat. Hoc io rege sceptrum
est, in pontifice pedum pastorale, in abbate bscu-
lus, in regio ministro cadamus, bacillus, clava: cun-
σθαι καλύπτραις πυραμίδος μὲν ἐχούσαις σχῆμα, D ctis istis ezprimendis vox δικανίχιον propria est ;
σηριχοῖς 433 5 ἑνδύμασι χατὰ «b ἀνάλογον ἑκάστῳ
ἀξίωμα καλυπτοµέναις, ὅσοι δ ἐν ἠλιχίᾳ, τούτους
δὲ πάντας χαθάταξ ἀχάλυπτον ἔχειν thv Ἀεφαλήν.
Unde cum ad epbebi statem processit, tunc tantum
despotze per morem fas est tecto capite in palatio
cerui : puer enim nonnisi aperto versatur, ait auc-
tor capite superiore : Ἐπὶ χεφαλῆς ἔτι νέος μὲν ὧν
ὁ δεαπ΄της φορεῖ Ev τῷ παλατίῳ οὐδέν. Pilei de-
scriptam a Gregora formam dixerat olim Nicetas
Andronici |. 11 a barbaria acceptam : Πῖλον 8206a-
ριχὸν τῇ χεφαλῇ περιθέµενος, ὃς εἰς ὁὀξὺ λάγων πυ-
ραμίδι εἴχασται. Proprius tamen οἱ familiaris ita
redditus est, ut non forma, sed materie colorum-
que ejus varietate senator quilibet οἱ aulicus. mi-
et Latine redditur commodius virga vel baculus
quam sceptrum. Scribitur et δεκανίχιον et δεχανίχι
dictio a priori truncata : non δεχανίχη, ut barbare
Meursius. Simon Portius δικανίκι: ῥάδδας, Báx-
«pov, βακτηρία, ξύλον, baculus. Consecratus, inquam,
bacxlus, qualem caduceatores ftostri gerebant pri-
mitus, de quo Gregorius Turon. vn, 33 : Misit Gun-
dobaldus duos legatos ad regem cuin virgis consecra-
tis, juxta ritum Francorum, ut scilicet non contin-
gerentur ab ullo; qualem Q94 etiam gerunt mare-
scalci , regius dapifer, pretoriani immunes, appa-
ritores, etc, Goag.]
P. 17. Pro χόµδων junius eodem sensu xóp-
Ttov. GRETS. |
πω σον wo Hg οσον mp —— ——Rq—— ————- ————— -
955 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 956
in Photianum Nomocanonem labes ἀληθινὰ ὑποδή- Α ρἆνεος color, sed medius, qui subviridis et porn
paca, calceamenta purpurea et veri luminis, de qui-
bus etiam Corippus laud. Justini n, 104. Gners.
P. 14. [Iterum falso reri luminis sivesplendidiesimi
ruboris fuco dictio ὀξύς inBeitur. Itane unus dua-
rum dictionum, quas f, particula disjunctiva di-
scrimipat, colligitur sensus? qui pertinacius asse-
ruerit, colores ipsos inspiciat, In. ms. Tiliani li-
mine imperatoris effigies rubrum ostentat. vesti-
mentum, in Sandionysiaco violaceum, Utrobique
ejusdem est principis, Manuelis nimirum : violae
ceum itaque sicut el purpureum sibi assumitimpe-
rator. -At despot:e, de quo sermo, et imperatoris
communis est cabadis ornatus, τὸ ῥοῦχον αὐτοῦ.
ὥσπερ xal τὸ βατιλικόν: ita nuper auctor. Joannis
co'legze przeter hsec effigies, sicut et paterna Manue-
lis imperatoris, eui astat, violaceam vestem osten-
tat in laudato S, Dionysii ms. Ergo despotz xa664-
διον 62) ἢ Epufpiv : Cabades, i inquam, violaceus aut
purpureus.
lb. [Τοῦ Καίσαρος ἐπὶ τῶν ἑορτῶν ζητεῖται. |
Reperitur ille Cesaris habitus a Barda in publi-
co solemnique processu ad ecclesiam die festo
gestatus apud Leonem Grammaticum in Michaele
Theophili F.: Βάρδα δὶ τοῦ Καΐσαρος ἐν τῇ προε-
λεύσει διερχοµένου μετὰ σχαραµαγγίου ὀξέος. Est
'ero σχαραµάγγιον tunica Persica auro intexta, ea-
dem cum scaranico, de quo inferius auctor. Sug-
gerit. propterea Casari eidem Philotheus amicus:
Abpiov, à) δέσποτα, περιδαλοῦ τὸν χρυσοπερσικὀν ϱ
σου χιτωνίσκον, χαὶ ὄφθητι τοῖς ἐχθροῖς .σου. "Amb
προσώπου aou φεύξονται, ToU Aou δὲ ἀνατείλαντος
ἵππῳ ἐπιδὰς παρεγένετο πρὸς τὴν χόρτην τοῦ βασι-
λέως μετὰ στολῆς λαμπρᾶς. Vocem κόρτη tentorium
hic indicare demonstrabimus alibi.
431 l^id. [Γαμδρῶν. Non. generos modo, sed |
et lesiros et uxorum [γαίνεε, qul et ἀνδράδελφοι et
Τυναιχάδελφοι, Greci vocant. γαμθρούς. Monuitus
semel sexcenta reperiet apud eorum historicos et
jurisconsultos testimonia. .
P. 15. [Χρνυσοκόκκινα. Αυτο nimirum rubroque
serico dis'incta, sive simul texta sive acu pingente
addita. Goan.]
Ibid. Nota cruces. in pileis generorum linpera-
toriorum, et quidem non ex qualicunque raateria, sed
ex margaritis confectas. Ut placet bic mos uostris
stauromachis ? Gagrs.
[Cruces quinque circiter gemmis conflatas, e£ ad
circuli. (qualis et Gallorum comitum) caput am-
bientis quatuor partes, frontem nimirum, utramque
aurem et occiput, circumpositas.
Ib. [Γύρους. Taniam intellige frontem circumcin»
gentem, nuper circulum dictam, et ors pilei junc-
tam, sive illi penitus 'agglutinetur, sive ex parte
superiori nonnihil dissideat ; «quam propterea
Gregoras |. v, χατὰ τὴν χάτω χαὶ χοίλην ἐπιφάνειαν
χυχλίσχον χρυσοειδέα vocat. Vide notam in sequens
caput ad p. 19.
Ib. ['Hepársui.- Nec cceruleus nec viridis est àe-
folio similis, prasinus et glaucus, vert de mer. lta
me usus et curh baphiariis Graecis colloquium edo-
cuit. Hinc quia in utrumque declipat, scribit uno
loco Simon Portius: Glaucus πράσινος, Ὑλαυκός,
in alio γερανιὸς (corrupta pronuntiatio est, Ἱερά-
νεος vice) χυάνεος, γλαυκός: casis, cyaneus, vene-
tus color. De glauco et cxaio colore ulva salicique
persimili Antonius Thylesins Lazaro Baiflo ad-
junctus ; de veneto, quem Hispanice verde de la
mar exponit, Calepinus.
: Ib. [Τιμήσας σεδαστοκράτορας. De que ipse
Cantacuzenus, iv, 5.
Ib. ['Exovca ἀετοὺς cvppatstrovc. Talem. de-
pingit Gregoras, 1e, 1, io cujus χυανοῖς πεδίλοις
xài χρυσοῦφεῖς ἑνηρμόζοντο ἀετο[.
Ib. [Elc ἀέρα κόκκινο. lta ut in plano seu seu-
tulo rubeo aure: depictze forent aquilz, qux dein-
ceps glaucis calceis assuerentur; et dictio àfjp
idem hic indicet quod in superioribus χάµπος fex
πεδίον, panni vervicoloribus figuris insigniti plasi-
ties, le. fond d'une broderie ou d'une estoffe à ra-
mage, a 2 figura in umbonem desinente penitus di-
stincta. Goan.]
Ib. Junius χῶνος, ego ὁμοίως ex duobus. Ba-
varicis codicibus : qux scriptura germana est.
Jb. Χαρεάριο», χαρτίον scutuium quadratum.
Junius vertit quadrarias tesseras, aitque corruptum
ex Italico et Gallico quartiers. GngTS.
[Χαρτάρια scuiala posse dici probo, quadrota
jugiter inftior. Χαρτάριον enim bractea est, la-
mina, scutulum quacunque figura confarmatum,
alteri rei ornatus ergo superponendum. Goan.]
Charte plumbee spud Anastssium in Sergio et
Gregorio IIT sunt. teguli plumbes, quibus sedificia
tecta. Itaque nihil ad χαρτάριον et χαρτίον Bostrum
facere videntur. Mox lego cum cod. Boico disjun-
ctim μετὰ ῥαφὴν. [n altero est xatavpadfyv. Forte
hic etiam disjuactim κατὰ γραφήν scribendum erit,
si forte cui magis placeat γραφή quam ῥαφή. Gars.
JVid. [Κατὰ ῥαφήν. Lectio tot in. exemplaribus
inter se collatis reperta retinenda : suturis namque
velut deformitatem secum ferentibus ornatus addi
consuevit.
439 ibid. [Τεεράσευ ον. Videtur esse augu-
stius et ornatius aliquod fastigium, ad aliquam aula
palatii partem quatuor columnis in sublime ere-
cium, ad quod, qui equites aulam ex privilegio pe-
weware poterant, equis in terram se demittere regia
majestatis eolende gratia compellebantur. Goaa. |
1b. Lege πεζεύει κἀχεῖσε xat' ἀναλογίαν τοῦ τό-
που τετραστύλον, Ambulat et illuc οὗ rafionem
propter quam ad Tetrastylum ambulat ; nimirum ob
honorem imperatoris, qui illic prasens est. GauTS.
P. 16. [ Tov κοπριτορἰον καὶ τοῦ ἑπάνω σκεπἰου.
Ephippisrium stragulum et aliud superius tegumen
sunt diversa, quod unum nempe majus altero, vel
unum pacis tempore sit orsamentum, aliud in bello
sit equi munimen.
35] GRETSERi ET GOARI NOTAE
258
Jb. Πιζεύει. Id est, in. terram ex equo desilit, ut A nister dignitatem spectantium oculis manifestaret ;
pedes incedat. Goan.]
]j, λὐθεντόπουλος, Quamquam Glossarium ín-
Urpreatur herum minorem, quasi adjectio illa de-
eerpal sliquid de significatione, id tamen perpetuum
nop est, ut supra ad p. 14, notabamus.
Ι. Νᾶς et σᾶς, pro μοῦ et σοῦ sunt barbare
Gracie suaveolentes floseuli. G&zTS.
[Vere nasutus etiam barbare Gracie voces μᾶς et
(à; bon μοῦ et c00, sed ἡμῶν et ὑμῶν vice odorabitur
wuwrpari. Aliis autem a nominativo ἐμεῖς et. ἐσεῖς
ea; e( v0s. Casibus cunctis deserviunt, muiilatisque
pr aphzeresim ἁμᾶς et ἐσᾶς relinquuntur ; simul-
qerides τοῦ c0 minus anomalum esse plurale
lei; quam ὑμεῖς, 46 ideo suaveolentes barbare
Grecis flosculos, nullo pretii eorum delecta facto,
n00 6586 temere proterendos. Goan.]
]i, Δὐθέντης dominus. Hinc αὐθεντεῖν, αὖθεν-
τεύεν, αὐθεντίζειν, authenticum reddere, auctorita-
Im, vim et robur addere, ut valeat εί rejici non pos-
iil, Et cui non sunt auditse Justiniani Asxthentice,
qus ipse Νεαράς, hoc est. Novellas, indigitavit ?
Aubenticae Scriptura sacrze omnium ore teruntur.
. Greci nunc ἀφένδης scribunt οἱ pronuntiant,
e corruptius adhue efendi. Transiit utraque
τὸ ad Turcas: nam iliis aphendi vel efendi in
" Ws est, teste Leunclavio in Onomastico Musul-
manico. 'Agévópa domina. Dousa in liünerario
Φίλο: Nisi Grecos interdum υπο deposueris,
Vii Greco more πολυχρονιάσῃς, ἀφένδι, exclamave-
ri, oleum et operam perdideris. Hinc αὐθεντία do-
Ditatio. GRETS.
CAPUT V.
Explicationes et observationes circa reliquorum. pro-
cerum aulicorum Insignia, que Codinus capite ἃ
exsequitur.
P. 17. [Τὸ σχιάδιον. Capitis tegimen honoratius
t aule proceribus concessum 2x:á$uov vocat auc-
tr eum Jure GR. p. 186, Nicetas πῖλον et κάλυµµµα,
Oregoras χαλύπτραν. Formam hic depingit ultimis
historia suse verbis: Περί ye μὴν τῆς Ust χεφαλῆς
χαλύπτρας ἐπὶ τῶν μὲν πρότερον βασιλέων ἔθος
τοὺς μὲν χρόνῳ προδεθηχότας bv τοῖς βασιλείοις χρῆ-
fac χαλύπτραις πνυραμἰίδος μὲν ἐχούσαις σχῆηβα,
πριχοῖς 433 δ ἑνδύμασι χατὰ «b ἀνάλογον ἑκάστῳ
ἀξίωμα χαλυπτοµέναις, ὅσοι δ' ἐν ἠλιχίᾳ, τούτους
ü πάντας xa0árat ἀχάλυπτον ἔχειν τὴν Χεφαλήν.
Unde cum ad ephebi :etatem processit, tunc tantum
despotie per morem fag est tecto capite in palatio
terii : puer enim nonnisi aperto versatur, ait auc-
lor capite superiore : Ἐπὶ χεφαλῆς ἔτι νέος μὲν ὢν
ὁ δεσπότης φορεῖ àv τῷ παλατίῳ οὐδέν. Pilei de-
«ripam a Gregora formam dixerat olim Nicetas
Andronici l. 11 a barbaria acceptam : Πῖλον ῥαρδα-
ρικὸν τῇ χεφαλῇ περιθέµενος, ὃς εἰς ὀξὺ λήγων πυ-
, αμίδι εἴχασται. Proprius. tamen et. familiaris ita
redditus est, ut non forma, sed materiz colorum-
que ejus varietate senator quilibet et. aulicus. mi-
qua" ratione Nicetas idem in Alexio Manuelis F.
συγχλητικῶς ἐξυφασμένον τῆς χεφαλῆς Χχάλυμµα,
pro magnalum (συγκλητικοί enim non senatores
modo, sed et proceres cuncti dicuntur) et oficiorum
sarietàte variis coloribus et materia diversa com-
poni ex assuetudine affirmavit. Logothete pilei de-
scriptionem nola inferior ad p. 19 exhibebit. Goan.]
Feid. KYanw:ióvJuniusubique vertit squameum,
exque Arabia et Syria cunabula . accersit. Ridicule
prorsus, quia est vox mere Latina, clavatum seu
clavatus, παρὰ τὸ χλάπος sive χλάδος, rlavus. Hine
χρυσόχλαδα et χρυσοχλαδαριχά , chrysoclava seu
auriclava, de quibus Jam supra ad p. 5. Viri ao-
cti, inqnit Glosssrium, id est Junius, putant esse
vocem Arabum et Syrorum, ΦΚ mere Latina est, οί
aliter interpretantur quam debebant. Quan benevole
transfert ad plures quod solius Junii est! et quam
amiee hic et alibi gravissimos ejus lapsus taugit!
ubique quod Junius deliravit, hoc viri docti fece-
runt, Gagrs.
[KAaxorór. Duplex filum aureum, unum duetile
purumqüe, quasi solidum ; aliud ductile quidem, -
sed molis tusum et pressum, serica fila cireumve-
slit. Primum αύρμα est, or trait, secundum χλα-
πωτόν selz circumpositum, or filé. 6οικ.]
Ib. Διχανίχιον, παρὰ τὸ δίκη, passim occurrit
spud Οοὐΐπυμι. Junius ubique veriit sceptrum ju-
diciale. Potest vox ipsa Graeca retineri ; potest dica-
nicium simpliciter verti sceptrum. Aliquando cum
de patriacchis et episcopis sermo est, ut p. 105,
rectius redderetur pedum. In Turcograecia vocatur
δεκανίκιον (nisi sit typographicus error) p. 15, ubi
de Gennadio patriarcha et imperatore Turcico:
Ἰδίαις yspci δέδωκεν αὐτῷ δεχἀνίχιον πολλοῦ
ἄξιον, ᾖτοι ῥά6δδον ἀργυρᾶν περικεχρυσωµένην,
ὡραίαν. [πΠ΄ scripto quodam Grseco-Barbaro 1. ει
Tureo-Grzcis vocatur διχανίκη. Ποιμαντιχὴν
ῥάβδον vocat Gregoras ). vi. 6κετς.
Ibid. [ Απὺ τῇ; δίχης, a justitia voz deducta justi-
tie quoque et potestatis in alios exercends symbo-
lum quodcunque significat. Hoc in rege sceptrum
est, in pontiice pedum pastorale, in abbate bscu-
lus, in regio ministro catamus, bacillus, cava: cun-
D etis istis ezprimendis vox δικανέχιον propria est ;
et Latine redditur commodius virga vel baculus
quam sceptrum. Scribitur et δεχανίχιον et δεχανίχι
dictio a priori truncata : non δεχανίκη, ut barbare
Meursius. Simon Portius δικανίκι: ῥάδδας, Báx-
«pov, βακτηρία, ξύλον, baculus. Consecratus, inquam,
baculus, qualem caduceatores tostri gerebant pri-
mitus, de quo Gregorius Turon. vii, 53 : Misit Gun-
dobaldus duos legatos ad regem cuin virgis consecra-
tis, juxta ritum Francorum, ut scilicet non contin-
gerentur ab ullo; qualem Q94 etiam gerunt mare-
$calci , regius dapifer, pretoriani immanes, appa-
ritores, eic, Goan.]
P. 17. Pro χόµδων Junius eodem sensu xóp-
Ttov. «νετ».
$59
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
200
[K4u6oc et κόνδνλος situ, non natura, differunt. A poteslátia particeps, animi conscius, facinorum
velut nodus et ramus. Clarius. Calamus nodis in-
terstncetus variis compingitur fistulis (fistalas voco
eas et singulas calami partes nodis divisas eisdem-
que ad invicem connexas): eas χονδύλους recen-
liores Greci vocant, nodos autem Χόμδονς sive
x6p.noug. Simon Portiua in Lexico Griecobarbaro
κονδύλι (χονδύλιον, χόνδυλος) καλάμι, χάλαμος, δό-
ναξ, calamus.
ὄξος, nodus, nexus, commissura, Ex calami tamen
sd nodum necessitudine unum alterius vice substi-
tui infitias non iero. Hic nihilominus, ubi varia tri-
buuntur utrisque, promiscue non sumenda bene-
volus lector advertet ; 3c in διχανιχίοις, de quibus
sermo, quod in pontificum viatorumque baculis,
epatia singula χονδύλους, globos singulos spatia di-
videntes xóp6ouc ab auctore vocatos recordabitur.
Jbid. [νοκοπητῶν. Vice ἐγχοπτῶν, nisi tibi
ἐγχοπέως simul et ἐγχόπου laboriose, sobtilis et ar.
tificiose celaturte sensum degeneraus in barbariem
VOX ἱνοχοπητός repriesentat.
10. [Τὸ σκαράνικον. Soli Georgio Codino vox
u«urpa!a, soli Georgio Coresio mota, hoc pacto
mihi exponitur in rescriptis. Σκαράνιχον vestimenti
genus est non ufo panno Continui, ut nec uno co-
lore conspicui, cujus exterior species rubra, tsenia-
. tim et perlora divisa, candidam interiorem sub-
duciam sese venuste proferre et velut latitantem
educere permittit; qua de: causa cum. ἐσχάρας,
eraticula piselbus ustulandis idonesm, formam imi-
teiur, vel colorem subtus residentem σκαρίζειν
ebullire cogat, σχαρανίχου nomen potuit promereri.
dzc ille, qui etiam ignoti exemplaris Niceise locum
subjengit: Elysv ἐμάσιον σχιστὸν µέχρι τῶν γονά-
των. Huc ego refero στολὰς σωληνωτά;, canalicula-
ιο vestes, a GCedreno in. Tiberio wemoratas, de
Quibus editio Regia non obscure in posterioribus
votis ; eodemque loci revoeare confido Andronici
ἁμπεχόνην ἐς Υλουτὸν ἀμφισχιδῃ καταθαίνουσαν,
-de qua Nicetas in eodem, |. n. Λη demuni σχαρά-
νιχον idem sit quod σχαραμάγγιον ? Atfirmat Meor-
sius, negat Gtetserus. Utrumque amplector : men-
tem enim illius teneo, rationem tamen cum Grelsero
-exsibilo. Quis enim cum Meursio exemplaria ubi.
Et κόμπος, δεσμὸς, ἄμμα, xópSoc, |
C
collega, suscepti ab eo propositi füdelissimus et
fortissimus exsecutor, sculptam ejus imaginem in
pectore gestat, ut προθεὶς τὴν sixóva, Herodisni
verbis utor, στεφάνοις xal δάφναες xexospir ivy
a91ó; v' εὐφημήσῃ καὶ τοὺς στρατιώτας ἀξιώση
γνωρίσαι καὶ εὐφημῆσαι. Oblata imperatoris ima-
gine cororis εί (aureis ornata, primus ipse fautiis
ecclamalieuibus prosequatur. εἰ milites. agnosc.re
et votis (avere adhortetur. Eapropter przfectis, duci-
bus, comitibus coronatas principum imagines inter
praecipuas insignium partes in pilis donatas in
imperii Notitia, vestibus aífixas ante Justini tem-
pora non lego. Angelis hic stipa!as video, quos
ἀρχιστρατήγους reor ob communem Gracorum.
omnium erga eos cultum. Miclaelem enim h.bent
in primo vexillo depictum infra c. 6, eidemque
olim, scriptore Cedreno, Justinus consecravit ec-
clesiam : utrique 4355 vero Michaeli et Gabrieli,
colestis militie principibus, Dasiliug regiari
cedem posuit τῶν ᾿Αρχιστρατή"ων dictam. De
T:e21ho, vel ut Cedrenus profert Tzatho, Lazoru:
rege ad Justinum profecto Theophanes: "Ἔγημε
Ταΐαθος γυναῖκα Ῥωμαίαν καὶ ἔγγονον ὁμοῦ τοῦ
ἀπὸ χουροπαλάτου. Et infra : Προχειρισθεὶς Ταίαθος
Ἀασιλεὺς τῶν Λαζῶν, φορέσας στέφανον καὶ χλα-
μύδα βασιλικην ἄσπρην ἔχουσαν ταυλὶν χρυτοῦν, ἐν
ᾧ ἐκ χεντητοῦ ἐχεχάρακτο ἡ εἰχὼν τοῦ βασιλέω:
Ἱουστίνου, xai στιχάριν ἄσπρον ἔχον πλουμία
χρυσᾶ χαὶ εἰκόνα τοῦ βασιλέως: τὰ γὰρ εζαγγία
αὐτοῦ ῥούσια σαν, ἔχοντα µαργαρίτας Περσιχῷ
σχήματι * ὁμοίως ἡ ζώνη αὐτοῦ Tv χρυσῆ διὰ µαρ-
Ὑαρίτων. Ceterum nobilioribus α αἱ CP. proceri-
bus viliores ecclesiarum iu Galliis ministri licel
non mibi censeantur exzquandi, in iis tamen ob-
servo bicolorem, de qwa noia sequenti, tunicam,
ὃ 6ολέον σχαράνικον, sancti cujus. Ectlesiss mini-
Strant ἐνοκοπητὸν εἰχόνα ἔμπροσθεν pectori affixam,
δικανίκιον tandem in eorum manibus nodis argen-
eis calamisque diversis conspicuum, σχιάδιον
quoque ab aiiis diversum ; quibus aliud premissis
similius non video. Goan.]
lbid. Ἐκ δεξιῶν μέντοι, Junius plane perverse
pervertlt, mutatis angelis in nuntios : quia enim
ue credat ita corrupta ot oxapaparríov viee repo- D sutumus imaginum bostis erat, bane angelorum ima-
situm fuerit exapávixov? Placet nibileminus illius
in hujus degenerasse prolationem, et oxapayár-
Ὑϊον Bardg Caesari a Leone, Grammatico ascriptum.
3 Codino capite superiori σχαράνικον Caesaris fuiase
*ocaimu., Vide notas in capnt. quintam. De. sca-
vamangio Leunclatius in Ouomastico : Scaraman-
gium τος Persica, que vestem pluviam significa:
hoc est eam qus pluviis aul hibernis tempestatibus
«cteris auperinjici solet.
Jb. | Elxovixec τὸν BactAéa. Imagines imperato-
vum rarius iu foris positae, in urbibus advrats,
quam in acie delate. Domesticus itaque ut iepe-
rialium exercituum moderator supremus, et viva"
:psius, ut inferius exponetur, in castris imago, ut
4inibus in scaranico magui dowestici gloriam invi-
dit ; itaque ex angelis nuntios fecit, quasi proximi
ab imperatoria dignitate eum honorem suis nuntiis
et ut vocant brevigerulis et Labellariis habuerint, ui
eos sua in veste efligiarons et margaritis exorna-
rent. Ohserva,hic morem addendi vesümentis non
tantum imaginem imperatoris, sed et sanctorum
abBgeloram. lino olii vulgo etiam variorum sancto-
rum ei martyrum efügies suis vestibus appinge-
baut, utex Asterii Amaseni Homilia quadam con-
etat. Sacris vestibus sacras imagines addere usitg-
Hissimuim erat ; plurima bujus rei exempla suppe-
diat Anastasius in Ponticum Vitis, In Leone Ill :
Fecit in. ecclesia. doctoris mundi B. Pauli apostuli
961 | GRETSERI ET GOARI NOTE.
: 269
tetravela hol.serwa alithina qualuor, et vestem εν” A purpurea veste intelligi debere testis eet Eutropius
per aliare albam. chrysoclavam, habentem historiam
sancig. resurrectionis. Et. aliam vestem. chrgsocla-
vam, habentem historiam nativitatis Domini εἰ SS.
Innocentium. Imo et aliam vestem Tyriam, haben-
(επι historiam οσεὶ illuminali εἰ resurrectionem.
ldem autem sanctissimus presul fecit in basilica D.
Marie ad Prirsepe vestem. albam chrysoclavam, ha-
beutem historiam sancte resurrectionis. Sed et aliam
vestem in orbiculis chrysoclavis, habentem historias
aununtiationis et SS. Joachin εί Anna, ldem de
eodem : In titulo Pammachii super altare SS. Joan.
nis et Pauli fecit vestem albam holosericam, orna-
lam in gyro. de fundato, habentem historiam Cruci-
fzi, Ascensionis et. Pentecostes. GaETS.
]b. [A60A$0v. De simili bicolore Duc: tunica
sermonem habet Nícetas Andronici |. Ἡ : Τὸ epa
λωπίῳ Borgo p συνεῖχε περὶ τὴν ἰξὺν χαταθαίνοντι,
ἔχτοτε δὲ διαιρουμένῳ διχη. Alia lectio ponit φορῶν
ῥοῦχον σχιστὸν &x χρωμάτων δύο. BRevocanda huc
nounulla ex positis nota superiore ad p. 17.
P. 18. [Τὰ ὑποδήματα τοῦ πανυπερσεθἀάστου
αἰτρυαι Ab Andronico: Seniore inventa narrat
Gregoras, v1, 28 ; Ἐτετιμήχει δὲ; Ἰωάννην εὐθὺς xat
τῷ τοῦ πανυπερσεθάστου ἀξιώματι, ὃ νῦν καὶ αὐτῷ
διὰ τὴν πρὺς αὐτὶν στοργἣν ἑνδόξότερον Ἡ πρότερον
εἶχε πολλῷ κατεστήσατο' ἑνδύμασι γὰρ χαὶ πεδί-
Ἶοις αὐτοῦ, ὅσα, τὸν ἵππον αὐτοῦ κοσµεῖ, $36 χιί-
ῥοῖς τοῖς ἅπασι χρῆσθαι χεχάρισται, ἵν T] διασηµό-
τατο; iv τοῖ; περὶ τὸν βασιλέα εὐγενέσι. .
lbid. 'Ὑποῦά.ιον. Δικανίκιον protovestiarii au-
ribcio opere χρυσοχοϊκόν, liquatoque viridi ad pig-
mentum metallo viurum imitante ὑποῦόλιον, ac ideo -
viride simul ac aureum ypuconpácivov.
lbid, [Τὰ ὑποδήματα αὐτοῦ πράσιγα. Quibus
auestatur Nicetas in Alexio Angelo, eideuque pro-
tovestiario tentorium.proprium concedit : Οἱ Bág-
δαροι τὸ νυχτιφυλαχοῦν «στράτευμα τῇ τοῦ πρωτο-
θεστιαρίου Ἰωάννου σχηνῇ φεῦγον ἐπικατέλαθον, ὡς
χαὶ τοῦτον θορυδηθέντα ἐξχναστῆναι. Et iufra : Τὰ ἐν
τῇ σχηνῇ διελόµενοι, ἐν ol; ἦν xai τὰ βατράχια τὸ
χρῶμα πέδιλα τοῦ πρωτοθεστιαρίου, ὅλην ἑκείνην τὴν
νυχτα ἐν µωχείᾳ xal γέλωτι τὰ Ῥωμαίων ἑτίθεσαν
πράγματα. ldem in [saacio et Angelo Ε. 'O πρω-
τοθεστιάριος τὰ τοῖς πολλοῖς ἑτε,όχρωμα χαθυπο-
. δούμενος πέδιλα. Goag.]
Ibid. Β.1άτι}αν. CoJ. Buicus βλατίον, aliis βλάτιον.
Sepe occurrit in hoc eL in aliis posterioris zvi
scriploribus ; nec quid sit, facile explicata est.
Prius dicamus quid sit. apud Latinos, deinde ad
Grecos veniamus. Savaro ip illud Sidonii l,. 1x,
epist. 15 : Rwiilasque veste blatias, id est purpuram.
Paulus Diaconus ip glossis : blatta genus purpu-
reum vermis. Et l..ix cod. de | murilegulis. A qua
blaüez tunicz Capitolino et Vopisco, et é/atéeus
color Isidoro 1. x11, ο. ult. et |. xxix, c. 18, et blat-
lifer senatus, lióc est purpureus, apud eundem Si-
donium. Venantius Fortunatus, l. n. Epigr: Serica
€ui nireis agnata esi blgitea. (elis. De purpura seu
in Nerone, quia: quad Suetonius ait, Neronem pur-
pura coecoque funibug nezís piscatum, hoc Eutro-
pius b/atteis. dixit. Apud Lampridium in llelioga-
balo funes blatta et serico intorti. Uude sericoblat-
team vestem accipiunt nonnulli eam quae purpu-
rei coloris est el filis aureis variata l. x, ο. de
murilegulia, εἰ |. c. Theod. eod. Hac Browerus no-
ster ad Venantium, Apud Turonensem llistor.
Frauc. n, 38 δἰαίίεα tunica sine dubio purpurea
est. in historia Anastasii de Vitis pontificum, in
Paschali, babes crucem de blattín, periclysin de blat-
tin que ctiam "in Leone lll sepius invenies. Ad
distinctionem additur interdum de blattin Byaanteo,
de bláttin Neapolitano. De Leone Il : Fecit vestem
chrysoclabam ez blattin Bysanueo, habentem histo-
riam nativitatis et S. Simeonis. Ubi m.tcria a By-
zantio nomen sortita innuitur. Quid Grzci ? Glos-
sarium : Βλάτιον ῥίαιία. Acwarius : Βλάττιον Βν-
ζάντιον ὁστοῦν τῆς ῥινὸς τῆς πορφύρας Blatta By-
£gntia est os ex naso purpura. Sepe, inquit Glos-
sarium, occurrit apud Codinum, — Nicetam, Cedre-
num. Szpe occurrit, fateor ?; sed num semper ea
quaw ex Actuario affers, significatione ? Quare non
exponis quid sit absolute βλάττιον et βλάτινον ?
Apud Codinum certe nou polest esse 0s Nasi pur-
pura. Nimirum antiqyum tenes : abdita fugis, obvia
ei vulgaria. plerumque sectaris. Theodosius Zygo-
malas Grzcus in. epistola quadam Turco-Grsiecie
inserta p. 99 βλατία χρυσᾶ xat ἑξάμετα: ubi Cru-
sius güldine stück und damast. Alexius Comnenus
mittebat ex pacio [lenrico ΣΥ regi et imperatori lil,
preter plurimam pecuniam, àxasbv βλαττία, ui
237 scribit Anna Comnens, |. 1i Alexíad. Crusius
interpretaretur. hundert güldine stück tuch. Posees
etiam interpretari centum. purpureas vestes. Apud
Codinum nostrum c. 4 habes χαθθάδιον βλάτινον.
Purpureum hic sine ullo incommodo reddere po-.
tes, Eodem c. occurrit. βλάτιον, ubi dicitar proto-
sebasii pileus esse aurei et prasini coleris, πλὴν τὸ
σύρμα, ob τὸ βλάτιον. Junius, verumtamen syrmate,
won awtem textu, quia Junio βλάτιον nihil aliud
est, quam opus textile. (uocirca ubique ubi mentio
de blatio, ad textüm et textrinam confugit. Sed
p legendum |. e. πλην τὸ σύρμα, τοῦτο βλάτιον, ez-
cepio syrmaté » hoc enim purpureum est, Nam pri -
oris scripture nullus est sensus. Eodem c. habes
λενχὸν βλάτιον. Albam telem. reddit Junius. Malo
album pannum, ut blation generatim sit. pawnus,
sed hec loco candidus. Mox ix τῶν συνήθως πο)ι-
τευοµένων βλατίων, ubi βλάτια generatim .vesti-
mentum vertere potes. Sensus enim est : cahbadium
hujus logothetx esse unum ex iis vestibus qu» con-
sueto more feruntur. Rursus c. 17, erigitur anz-
bauira, eamque tegunt et ormant διὰ βλατίων ἔρ.-
θρῶν, rubris pannis ; abl iterum βλάτιον pro parmo
usurpatum vides. Junius vertit bracieas rubras :
sed velis et peripetasmatis anabathr:z indui sesti-
rique solent, non bracteis et laminis, Alibi p. 162,
263 ^ , IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 261
17, in. triclinio imperatoris vestiunt. anabathram A Describitur accuratius a. Gregora, mi, 1, Muzalonis
βλατίφ xoxxivt. Junius, linteo coccino * sed melius
panno coccineo. C. 6 tenet iwpérator manu sinistra
βλάτιον χώδιχι Eotxóc : ubi βλάτιον est volumen
sive involucrum obligatum mantili. Id ita esse, ocu-
lis inspicere.potes in tribus imaginibus imperato-
rum initio Gregori, et in nummo Theodosii, quem
tom. IIl de S. Cruce, 1, 14, vulgavimus. C. ἆ ha-
bes σχιάδιον βλάτιον διδολέον.
De blatio ita Junius : Βλάτιον, per syncopen pro
βολάτιον, πἀρὰ τὸ βάλλειν, est tela. seu teziilis ma-
teria quavis et opus texium, sive unicolor, sive διδο-
dos, biliz el bicolor, εἰνετρ:βολέον, triliz et tricolor,
.sive πολύμιτην, mublitium atque multicolor. Atque
hinc βλάτινος textilis. Hoc ille. Sed unde habet iste
suuin βολάτιον 4 BáXAevw? Ex quo scriptore? ex quo B
lexico ? ex quo glossario ? Multo probabilius diciiur
Graecos :Latinam vocem blatteam in suam | civita-
tem ascivisse ; vel βλάτιον 4 πλατύ formasse, ut
sigüilicet quidquid latum et expansum est. Hinc
blattium. auri, argenti, ferri, chártze. Nec sat scio
an non buc itidem faciat Germanicum δίαίί, quo
significamus latum et extensum. Gngrs.
[Βλάτινον, bombgcinum. BAat(ov autem pannus
sericus, vestis bombycina est, quandoque plara ra-
saque, uonnuuquam variis figuris delineata, non-
nunquam auro intcr'exta, Hislocis auro non intel-
ligitur conjugata, Ghoniat in Alexio. Conineno,
l..tit ἄνεν τῶν βλατίων ; nam alia lectio simpliciter
habet πλὴν τῶν σηρικῶ» νημάτων preter sericas
legiuras, id est bombycinos pannos ; Gedreni in Ti- C
berio tertjo : Στολὰς σωληνωτὰς ἀπὸ βλαττίου (1 ge-
minat) ó££o;, vestes canaliculatas violaceo serico
confectas ; Codini paulo inferius τὰ σννήθως τολι-
τευόµενα βλατία scribentis : inter consuetos autem
multitios vel textos pannos rasos plures a figuris
nudi conspiciuntur. His tamen aliis a Niceta scrip-
tis auro $9368 noscitur ornstam et intermistum
βλατίον. Βλατία πολλὰ χρυσᾶ, qua alia lectio το»
dit σηρικἁ διαπλεχθέντα χρυσῷ : item μετὰ βλατίων
χρυσῶν, alia lectio πέπλοις χρυσοῦφέσι. Ubi legi-
tur ἀμφόδους ἑπίπλυις xal τάπησι διεχόσµουν, alia
lectio. μετὰ βλατίων χρυσῶν. lusuper τερυφῶσα
ἑσθής quodam loco scribitur, quem alia lectio ex-
logothete fungentis officio τὸ σχιάδιον. "Hv. δὶ ὁ
Μουζάλων ειµήν τινα ταύτην ἔχων ἐξαίρετον, pó-
νος τῶν πάλαι τὸ ὅμοιον αὐτῷ προειληφότων &£l-
ωμα, χαλύπτραν φορεῖν ἐπὶ χεφαλῆς χρυσοχκοχχ/νῳ
xexaluupévny ἑνδύματι, ὅσον τὸ ἄνω xal πρὸς τῇ
πυραμίδι τῆς ἐπιφανείας σχΏμα, ἓν τούτῳ παραὶ-
λάττουσαν µόνῳ τοῦ παραπλησίαν εἶναι καθάπαξ
τῇ τῶν τοῦ βασιλέως ἑγγόνων, ὅτι μὴ xaX τὴν χάτω
καὶ χοίλην ἐπιφάνειαν εἶχε χυχλίσχοις πεποιχιλµέ-
νην χρυσοειδέσιν, ἀλλὰ λείαν τελέως. Conferenda
hec cum dictis hujus et superioris capitis nola
prima. Castamonite logothetze inusitata insignia
describit Nicetas lsaacii Angeli, l. 11: [Προῖέναι
γὰρ χάὶ φάλαρα ὀξυθαφῇ αὐτῷ ἐἑνέδωκεν ἔχειν, τοῦ
ἱεροῦ σχοινίσµατος ὄντι πρότερον, xaX ὀφεστρίδα
τοιαύτην Ev τῷ ἰππεύειν κεκτῆσθαι, xal διὰ βαφῆς
ὁμοίας ἐπισημαίνεσθαι τοὺς τόμους τῶν δημοσίων
λόγων χαὶ τὰ γραμμάτια.
Ib. Βεριχοκκόχροον. [Malum Armeniacum Cri-
spinus censet esse βερίχοκχον, arbricot, vocis allu-
sione deceptus, qua certius jn. errorem abductus
fuisset si arbricoccoli Italicum in mentem revocas-
set. Favet Democritus Geopon. |. x apud Meur-
sium ; ᾽Αρμενιαχόν kaxt τὸ Beplxoxxov. Suffragatur
Simon Portíus : Βερίχωχον (corrupte) Armeniacum
malum. 'Appsviaxby μῆλον. Obstat Suidas : Κοκχύ-
µηλα εἶδος ὁπωρῶν, τὰ παρ᾽ ἡμῖν λεγόμενα βερί-
xoxxa. Κοκχύμηλα vero sunt pruna, de quibus Dio-
scorides, 1, 157, vel juxta Matthioli editionem 174.
Beplxoxxa itaque pruna, at non qualibet, sed quz
nascuntur ín agro Damasceno, δαµασχηγνά proprie.
Ea vero sunt flanmei coloris in album declinantis,
cum ori matura manuque nondum .contacta rore
nativo et levi pictura fuco resperguntur ad cutem,
etsont φλογόλευκα, et ut cum baphisriis Graecis
loquar, ἀσπροφεσχέτια. Uno verbo ipsa Beplxoxxa
sunt βεριχοχχόχροα µέσα χοκκίνου καὶ λευχοῦ, qua
Geopon. auctor hocsensu germane vocaverit ὅαμα-
σχηνὰ βερικοκχίας.
Ib, [Διαγελάστου. Nonnulli principis imaginem
ut arridentem et serena majestate coruscam διαγέ-
λαστον vocant. Λη non verius διαγέλαστον ceu risus
et lsetitize iu spectantibus causam ? utrumque riden.
pouit βλατία χρυσᾶ καὶ ἐξάμιτα καὶ ἕτερα βλατία. ϱ dum. Τὸ διαγελάστου enim ad materiam ὑξλίου, non
Ὀδιι] 6 περιπόρφυρος πέπλος apud eum memora-
tur χρυσέοις βλατίοις xai ἑξαμίτοις χατάστιχτος.
De blatio Meursius uimis jejune, Gretserus ad sa-
tietatem, adversus Meursium et Junium : nos tem-
perauter, ut eo prolato confestim purpureum pan-
num menti non objiciendum suggereremus.
P. 18. [ Εγκοπτούς. Quos nimirum initio capi-
Ds corruptius dixerat. ἱνοχυπητούς. Vide notam in
loc caput ad p. 17.
lbid. | Too δὲ διχανικἰου αὐτοῦ. Protostratoris
baculum memorat Gregoras, vii, 414 : *O xai τὴν
πρωτοστρατορικὴν παρὰ βασιλέως ὕστερον παρει-
ληφὼς ἣν βακτηρίαν.
P. 19. [Τοῦ μεγάλου «ογοθέτου εὸ σχιάδιον.
ad imperatorem βασιλέα referes. Αϊ cum ὑποδέλιον
pigmenium metallicum sit, quod ὑέλιον quoque ob
simititudinem cum vitro nuncupatur, διὰ ὑέλιον quo-
que , quasi διὰ ὑελίου ez vitro conflatum, dici po-
tuit. Hine δια- Ὀέλιστον, et οὗ prolationis affinita-
tem διαγέλιστον (Portius enim ipse Ὑερανιός vice
Γεράνεος et γιαλί νίος ὑελί, quod est ὑέλιον, scribit)
et tandem διαγέλαστον, ut jucundius quoddain ei.
gratias ortum est. .
239 P. 20. |Τοῦεο 8Jacíov. Ni juxta. Regium
utrumque codicem οὗ τὸ βλατίον reposueris, locus
corruptus ei sensus perseverat imperfectus.
10. Δικανίχιον. [Virgam auream ceu proprie in-
Signe gerebat olim cura palatii, qui caropalates
265 GRETSERI ET GOAR1 NJT.E. 266
apud Cassiodorum Var, vit $ : [lud quoque con- A bebant ; nihil enim. aliad est quam superula thoraci
sidera, qua gratificatione tracteris, ut. aurea virga
decoratus inter obsequia numerosa ante pedes regios
primus videaris incedere, vel uti ipso testimonio vici-
nitatis nostre agnescamus libi palatía commisisse.
Αι ni] mentem occupat aut admirationem movet
in prinelpum curiis nisi quod novum, insuetum,
aut facile potest oriri ae elabi.
Ib. |Xpvcdo pov. "Ασπρος candidus est Grecis
recentioribus ; apud quos etiam argenteam mone-
tam quinque vel sex minutorum denariorum pretii
ἄσπρον ob candorem dictam audies: ea est quin-
cunx Francicus, sn blane, piéce de monnoye blan-
che, Ín quo suave sonans vox Gallica in sensu cum
Graeca concordiam init, et ignarze mentis asperi-
tatem, ἄσπρον quasi asperum ab asperis characte-
ribus moneta inustis dictum contendentis, arguit.
Go1n.]
P. 91. Συδαλταρέα subalterna, alternatim, acr
sub altero; vox ex Latino vocabulo deloria.
GngTS. .
[Corrupta vox ἀπὸ τοῦ συµδάλλω committo, con-
jwngo, contnisceo. Calami ergo baculorum cum
quidam tortiles essent, ἐντετυλιγμένοι διὰ σχοινο-
πλοχίου, adeo ut funium opus imitarentur, alii
λεῖοι 1zeves, ultimi tandem συµδαλλόμενοι ex parti-
bus ad invicem commissis et storearum more textig
compositi συθαλταρέοι, tíssus en nate nuncupantur,
qui clarius δυµόαλλωτοί; que vox mere Graeca
cum subalternis vel alternatim uno videlicet sub C
allero positis, nullam ex proposito, sed fortuitam
allinitatem nacta est. Goan.]
Ib. Pro μέγας codex Boicus μαῦρος, quod 6»
cis nunc est nigrum. Hinc Pontus Euxinus appel-
latur Maurothalassa, nigrum mare, Germanice das
schwarze meer.
Ib. Pro χρυσόλευχον cod. Boicus ypuaáíanpov.
est enim nunc Graecis ἄσπρον album, et aspri nummi
genus, εἰ ἀσπρίξειν dealbare.
Ib. Habes bic βλάτιον, ubi manifeste ponitur pro
lato spatio seu pro latitudine scaranici : Das breite,
τὰ zÀgtTU τοῦ oxapav(xou. Ibidem lego χρυσοχλαδα-
ριχόν auriclavatum, non xpuaox)abápixov, ut babet
Junius, qui cum aureo ramo scu ramusculo cum.
* superindui solita. Notavit hunc eumdem errorem
Junii aute Glossarium Graco-Barbarum Rigaltius
jn suo Glossario Tactico mixobarbaro, Et quamvis,
εἰ verbum verbo velis reddere, potius sit superlo-
ficarium, hoc est ea vestis qua super loricam in-
duitur,cum λώριχονι $4 λωρίκχιον, λωρίχη, λούρι-
xov, λουβίχιον sit ipsissima Latinorum lorica, latius
tamen nomina hsec hic ueurpautur, nimirum abso-
lute pro thorace : neque enim verisimile est, ^
quando proceres in palatio temporibus pacis gesta-
bant epilorica, simul etiam gestasse [loricas.
Tzetzes in Hesiodum: Χιτὼν καὶ φᾶρός ἐστι
διεσχισµένον ἱμάτιον, ὃ χαλοῦμεν ἐκιλώρικον. Ubl
vides ab hoc auctore epiloricum vocari vestem
discissam ; qualis Germanis est ein Koller. Gars.
P. 22. ]λώριχον et λωρίκιον lorica est, pectoris el
dorsi armatura. Theophanes: Ἔλαδον τὰ λωρίχια
xai τὰς χασίδας αὐτῶν xal πάντα τὰ ἅρματα.
Ἐπιλώριχον militare sagum est, eastrensibus tesse-
ris juxta turmas singulas discriminatum, ut milites
internoscant duces, easaque d'armes. Armis super-
lnduitur juxta etymum. Leo in Tacticis coustit. 6,
descriptis armature singulis partibus: Χρήσιμον
ἔχειν ἐπιλώριχα, ὅτε χρεία, ἐπενδυόμεναι Pers ejus
anterior a posteriore dissita est et libera ; ae pro-
pterea διεσχ.σµένον ἱμάτιον vocat Tzetzes in Hesio-
dum. Describit Nicetas in Manuele, |. vi, regium
bujusmodi sagum: Osacágsvoc δὲ Γαθρᾶς ἣν stys
ατολᾶδα ὁ βασιλεὺς τὴν χροιὰν χολοδάφινον, Οὐκ
εὐσύμδολον *b χρῶμα τοῦτο, φησὶν, ὦ βασιλεῦ,
ἀλλὰ xal λίαν χατὰ τὴν ὥραν τοῦ πολέμον ταῖς
ἀγαθαὶς τύχαις ἀντιπρᾶττον. Δὐτὸς 0 ἐπὶ τοῖς
εἱρημένοις βραχὺ xal βεθιασμένον µειδιάσας, τὴν
ἐπιθωράχιον στολὴν ἀποδὺς ἔχείνῳ δίδωσι πορφδρά
καὶ xpudip διτνθισµένην. At non castrorum tantun
et militis, verum quoquo pacis et curis vestimea-
tum est ἑπιλώριχον ; unde et quodeunque hujusmodi,
si modo scissum est et divisum, tale nomen sor-
titur, Tzetzes citatus: Φᾶρός ἐστι «b διεσχισµένον
ἱμάτιον, ὃ καλοῦμεν ἐἑπιλώρικον, xai πᾶν «b οὕτω
διεσχισμένον. Auctor quoque, eum placet, asserit
hic geri. Cum bellicum est tantum οἱ castrorum
proprium, χλίδανον aut χλιθάνιον dictum reperies
que pictis helicibus mirifice se oblectat. Ibidean D apud Leonem in Tacticis οἱ Nicetam Gracober-
lego :. Ἐπὶ θρόνου χρυσοῦ ἀναδατοῦ, ln throno
aureo sublimi, in. quem per aliquos gradus ascendi-
Ur, Lecüonis vulgatae aptus sensus reddi nequit.
GaE Ts. "
] b. [Substantivum ἀνάδατον fermentum est, quod
eo turgeat,infletur et ascendat massa. Hine azymà,
saeriücii ritu Latino celebràti materíam, λειπανά-
6ατα, quibus fermentum deest, vocitavere Graeci.
Adjectivüm ἀναδατός tbrono annexum scansilem
eum et elevatum, αἱ àv προχύφει, de qua nos alibi,
demonstrat. 6οικ.]
P. 22. Ἐπιλώρικον seu ἐπιλούριχον et ἐπιλονρί-
πιον. Viri docti, inquit Glossarium, id est Junius,
jmterpretantur pretexiam vittatam lorie, Non de-
PaTaoL. Gg. CLVII.
barum loco superius adducto: Ἰδὼν δὲ ὁ Γαθρᾶς —
xaX τὸ ἑπάνω χλίδανον, ὃ ὁ βταιλεὺς ἑπάνω τῶν
ἁρμάτων αὐτοῦ ἑφόρει. AL. de clibano alibi, Cue
ceterum auctor. ἐπιλούρικον, alil. vero ἐπιλώριχον
scribant, expositum reperies superioris eapitis nota
ed p. 14. |
]b. [Τοῦ μεγάλου ἑεαιριάρχου. Hunc quoque
cingulo militari (pretioso utique et conspicuo) dona
tum suggerit Nioetas in Alexio Manuelis F: Καὶ
τὴν τῆς ἑταιραρχείας ζώνην ἔχειν.
Ib. [χρυσοηέρανον. Aurei glaucique coloris in-
termistum. Goan.]
]b. d$axsoJAic, et infra. 6. 6 ρακκώλιον, scribitur
etiam φαχεόλιον et φαχιόλιον. Junius ubique vertit
9
a1
IN LIBRUM DE OFF:Cl1iS CP.
65
tiaram. lu scholiis ta2men verum attigisse Vi- A xal τὰ κατὰ νώτου χεχυµένα λευχόλινα ταῖς ἵππεί-
detur, cum ait esse (regimen. capitis speciosum, et
quasi in fasces complicato linteo, quali hoc tempore
Turco sui sotent. Leunclavius in Onomastieo: Tul-
bant ét tulpant et tulipant, lineumcapitisinvolucrum
Turcicum', quod Gfeci recentiores φακιόλιον dizere,
veluti fasciolam aut [asciam. Originem videtur habere
«b 1tolica voce facciolo, cujus et dimimutieo facio-
letto. utimur ; que sunt ex [asciola faeta. H«c Hle.
Janius etiam ab lalieis faszolo et fuxxoleto deducit, -
"Forsan erit qui repetat origihem & Germanico fat-
4iwetie, pro sudarlo 96Η strophielo. Quod autem
Codinus dicit phatéeotitm a. Medis aceeptüm esse, id
de re, nen de nomine i:delligi debet. Porro, ut et
ie ebiter Aotemas, gestamen illud Turcicum,
quod Germani voéant Iirbant, descendere videtur
ex tegmive illo eapkis quod Greci appellant 24].
κθρυφάντιον seu. χορνδᾶντιον. Quam facile enim
ex corbant nascitur turbant! σκετς.
p.93. [Φαχεωλίδα explicant qnidem erudite Merrr-
sius et pressim ejus vestigia secutns Gretserus, at
wem. lueide. Lumen eoram dietis adhibeo, Φαχιωλὶς
(seribant alii, qaxsóltov, φαχεώλιον, φακιόλιον et
φαγιάλιον) Uenia est. et fescia longior ex liua ma-
'&hne. Palladius in Lausiacis : Οὐχ ὀθόνην ἐφόρεσεν
Ex bz φἀχιαλίου, lintem (lit nullum preter manutile
oblongis. line stolam randidam collo sacerdotum
eireurpoitaim el a pectore pendentem (quam cam
pileo, ceu Datavus theotogus, confundit Meupsius)
sighificat apu! Germanum in Mystagogía (prave 6
dixi idem 1Η5ι. Eceles. ) : Τὸ πετραχἡλιόν ἐστι τὸ
φακεώλιον μεθ οὗ ἐπεφέρετο ὁ Χριστὺς ὑπὸ τοῦ
ἀρχιερέως δεδεµένος χαὶ συωρόµενος ἔμπροσθεν,
Stola εασεγάριαδΒε lorum esi (Iunem dicere nequeo)
quo vinctus et in. anteriora tractus Christus deduce-
eatur. Cilarim tamen sive tiaram capiti impositam,
sí:eb [iferiori parte cireumcingat οἱ involvat,
Trereicum pileum turba de vulgo dictum componit ;
ne propterea rogatus à me de pliaccolide Coresias
Chiensis rescripsit : Φαχεωλίς tiara est εἰ militum
p leus, proprie, inquam, capitis χαλύπτρα, Turcice
persimilis, qua eaput velut. sona vel cingulo circum.
cingtur. Argute militum scripsit proprium. Tur-
esum nempe proeeres. düplicem habent. pileum,
hune paci, iHum militis: aceommodum: ille an-
pustior, latior eL nonnunquam sine plicis vel panno
revoluto, kevia οἱ expansus, qui nusquam φαχεωλίς
audiat ; strietior et. mulio brevior liie, at semper
in faxees complicato lintao caput involvit, Ex quo
Hiud Achmetis e. 226 a. Menrsio relatam sic ex-
pones 1 Ἐὰν ἴδῃ τις φαχεώλιον, εὑρήσει ἀξίωμα
στρα τηγεκὸν µέγιστονι Δναλόγως τοῦ τῆς Ex μήχους
πυκλώσεως VOU φάχσωλίου, majorem nimirem, quo
pré quastitate longins circa eaput. φαχεωλίς eire
cumducetur, Pileos et Involnera ejusmodi eapitibus
equorum a victoribus Francis, eapta Cpoli, impo-
siia deflet Nicetas cirea calcem Historie τΤὰς ἁγυιὰς
Ἠτριῇεσαν. χαὶ τὰς ὀθονοσκεπεῖ; περιχρανίους xa-
λύπερας ταξ; απορυφαῖς τῶν ὀχημάτων περιτιθέντες
αις Υένυσιν αὐτῶν περιδἑοντες, Kw καὶ ἄλλῃ τῆς
πόλεως ἐξιππάνοντο. Ex puro lino non fuísse pha-
ceolides, sed auro iniexto ditatas, conjicio ex
ejusdem loci lectione Grzcobarhara : Τὰ χρυ-
σοῦφαντα σεντόνια, σάδανα xat προσώψια. Προσώφιαν
linteum quadratum est ülne cum media longitu-
dinis, a mulieribus luctum ducertibus capiti: im-
positum, tunc seuatorum liumeris praecipuum or-
namentuim.. Goa.]
Ib. Ἀπρωτοασηκρηεις. Scribitur etiam πρωτοα-
σηχρήτης, πρωτοσηχρίτης, et extra compositio-
nem ἀσηχρήτης, ἀσηχρῆτις. Nomen ex Latio in
Greciam translatum, dignitatis palatine index,
p εί quidem multo majoris duam habeat is quem uos
primum secretarium seu primum a secretis nomina-
inus, Est enim iste primus in secreto seu se-
na(u (σέχρετον Greci appellant) , tam. ut jocuin
ubi senatus cogitur, quam ut psum coetum seu
concilium senatorum signillcat. Et σεχρετικο{ suni
secretorum ministri, qui secretariis, hoc est sena-
toribus, a many erant ; tametsi secretarius Greeis
itidem sepius est quem Latini hoc nomine deno-
lant, nempe scriba, actuarius,. Evagr. l. 11: ᾽Ανέγνω
Κωνόταντῖνος σεχρετάριος ἀπὸ σχ΄δους. Ulud obser-
vatione dignum est, Latinos Grecorum imitatione
scripsisse et usurpasse voculam asecreta, ut videre
est]. ιν, c. 19 ejus operis quod Carolo Magno
perperam attribuitur ; ubi est Leontius. $49 ase-
creta, Apud Hincmarum, epist. 5, c. 16, habes ase-
eretis, quod olim summipancellarii nomen fuisse ait.
Addamus et loc propter. cognationem. Σιλεντιά-
ρης et σιλεντιάριος crebro occurrunt iu Grecorum
libris, ut et σιλέντιον. Duplices statuit Glossarium.
altevos minores, quorum munus fuerit populo
silentium indicere, et ut silentium teneretur se-
dulo curare; alteros majores, quippe senatores :
αἱ enim 4 secreto. dicebantur secretarii, sic ἃ si-
lentio silentiarii audiebant: nam quia $seualores
secreta tegere debebant et silere de rebus in senatu
actis, ideo secretarii εἰ sileniiarii uomen eis adlize-
sil ; quanivis silzntium dicebatur etlam oraiío quam
Ín sileutio, hoc est in senatu, inltio quadragesimae
Imperator habebat. Zonaras Leonem philosophum
hnperatorem adeo iliacis dolorlbus vexatum esse
commemorat ut nequiverit habere ih seuatu περὶ
νηστείχς τὴν συνἠθη διάλεξιν, fl χαλεῖται σιλέντιον.
Cedrenus z σιλεντίου γενοµένου, congregato senatu.
Miscella historia in "Leone : Silentium coutra
&anctas ac venerabiles celebravit iconas. Nec. Greci
his contenti fuerunt: etiam snas lir chartas trans-
(elerunt. hxc mere Latina. nomina σένατον sive
eivavoy, δενάτωρ, σινάτωρ, σηνάτωρ. Vide Glossar.
Greco-Barhb. ——
Ib. Weídnui nomina blateus ct blatina et trulld,
quia aptiora non occurrebant : nain quz Janius aff-rt
de lura ck lora, non unius sssis zesibmo ; adeo
sunt frivola. Codinus truffe nomine infelligit pile
summam partem, qua clauditur et quasi concame-
9
nix sive concameratio, ut patet ες Codino I. de
Originib. Cpolitanis, ubi agit de trulla Magna eccle-
sie constructa 3 Justiniano et reparata a Justino.
Hinc etiam synodus Trullana seu ín Trullo, quia
habita est in secretario palatii, quod trullatum, ut
sic dicam, seu concameratum erat. Verbo τρουλλοῦ-
σθαι pro trullam'edificare utitur Codinus l. c. GRE.
[Τροῦλαν sive τροὔλλαν et τροῦλλον concamera-
tum opus referre nullus ignorat. Eam ob rem pilei
qua clauditur et quasi concameratur, ΠΟΠ modo
summam partem τροῦλα significat, sed totum pi-
leum, qui totus εροῦλα; cujus descriptionem satis
ample posuimus capitis superioris notis prima et
secunda ; &fjpque in secunda memoratus, est qui
GHETSERI ET GOARI NOT.E.
ratur : est enim trulla seu irullun seu. trullos for- A gunt vocis hujus sensum.
919
Siromaste s romasteg
exploro, et velut. χλεπτοτελωνούμενον in obscuris
Taetzis carminibus (Chil. 43, tit. £92) νοῷ xal xpa-
τῶ. Mercatoribus ex Oriente merces exportantibus
pon prius licet ess in naves congerere vele portu
abducere, quam vectigalibus colligendis prafecu
&2gmas omnes el vasa examinent, ne pretiosiores
vel exportari prehibitas sub vilioribua et Jicitis .
occultent illi, ut ita vel de vectigalium, pretio de-
Íraudent vel principi legem ferenti subtilius iljudant,
' Explorant itaque publicani sagmas et strues sar-
cinarias, et colligatas quantumvis strictissime ve)
tenacissime Junctas longo acutoque ferro perfodiunf,
et sensu duce experientiaque magistra, quod ipse
, δε sum expertus, num serica fila verbi causa sub
dicitur in presenti ἄχρον τοῦ σκιαδίου, γῦὔρος τῆς D gossipinis vel metalla sub cerze massa lateant, in-
τρούλης. Goí& ]
P. 25. Variant hie codices, Doici, ut notav|
olim in notis ad Codinum. Sed res tanti non est;
vulgata lectie proba mihi.
P. 94. Siromasten. Junius non recte interpreta-
tar ferream clavam, ut patet ex c, 25 Numerorum,
ubi Scriptuta de Phinees : Καὶ λαδὼν σειροµάστην ἐν
τῇ χειρί, etc. Καὶ ἀπεχέντησεν ἀμφοτέρους, τόν st
ἄνθρωπον τὸν Ἱσραηλίσην xat τὴν γυναϊχά διά τῆς
µέτρας αὐτῆ:. Non ergo luit clava, sed vel jaculum
vel basta. Tline Aquila vertit xovtóv, Symmachus
δόρυ. Vulgata editio: Arrepto pugione confodit
ambos. Notavit hunc Junii errorem Rigaliius ín
Glossar. v. Sironustes. Apud Cedrenum, p. 700,
Leo Melissenus increpat fratrem 9/53 Theogno-
stum, ne imperatori maledicat; non obtemperanti
imposuit aliquot plagas seu ictus, τὸν astpopástnv
ἑωτείνας. S. Mieronymus, epist, 53: Legi enim
siromasten Pfiinees, austeritatem Flelie ; ubi et
ipse pro &iasta videtur sjromasten accipere. Joseph.'
Aiiq. 1v, 6, vertit romphaeam : Παίων τῇ ῥομφαίᾳ
àxix:ewa* Hesychius all. σειροµάστην esse εἶδος
λόγχης. S. Hier. in c. 2 Malach. ínterpretatae
«.ιρομάατην puglonem, ut et Nüm. xxv; at ΠΙ Reg.
18, et. 1. IV, ο. 11, hastam. Suídas : Σειρομάστης
εἶδος ἁχοντίόυ, λόγχη. Joannes Tzetzes : Πολλοὶ
μὲν τὸ ἀχόντιον χχλοῦσι σειρομᾶστην ὥσπερ κάν
τῇ Φινεὲς vosttat ἱστορίᾳ, 6ἱὀ., κυρίως δὲ σιδἠ-
* Sigebertus in Chronico :
quirmt et deprehendunt ; ut fraude comperta multa
pecuniaria vel verberibus dolorum artifices punian-
tur, àc regio jure detinesttur merces et addicantue
fisco. Verutum autem illud longius et acutius, ex -
aliqua cum pugione, telo, hasta similitudine, σειρο»
µάστης vet σειρομάστις audit : quia vero precipiteui
mereatoram in exportendis mercibus difigentiaui
reprimit et fraudes coercet, σαλίδαν vel σαλιδάρι vul-
gus »ppellat, (remum videlicet, Hisco -permpeetis
sil dillicultatis remanet in Tzetze absque interpre»
(latione a Rigaltio Meurgio et Gretsero; relato,nil ol
scuritatis in Hesyehio, nil quod moram feeiat ir Co»
dino. Hesychius : Χειῤομάστης αχεΏός ει σιδτραῦν, .
ὅπερ οἱ πελῶναι πρὸς ἔρενναν ἔχουσι, λαδὴν ξνλίνην
ἔχον. Cur illud iu £0na gerat tzausius, albi discu-
timus, σοι ] .
10. Αμηράλιος et ἁμηράλης pre[àctus muris, ex
Arabico amira seu amíirus, iaquit Junius, et Grseco
ἅλιος marinus. Credat qui volet : ego assensum eo»
hibeo. Transiit vox Ίμες ad Gellus, Kalos et. alis,
quibus asmiral est prefectus maris seu thalgssiar-
chus. Quod nomen sive absolute pro principa geu-
lis sive pro. prefecto maris accipiatur, iitilce. a
Latinis scriptoribus variatur, ut ostendi 244 tm.
Π de S. Cruce, c. {39 ᾽Αμηρᾶς princeps est, usitatum
nomen apud Mahometanos Árabes, ut el amparo; ,
quamvis el hoc sub amera minores duces. : £iiotat,
In regno Saracenotum,
ριον τῶν τελωνῶ» ὀπάρχει, ὦς μέγας ὀδελίσχος τις D quatuor prelores statuit, qui. emirci vocabaular,,
ᾧ πλἠττοντες τοὺς σάχχους τὰ χΧλεπτοτελωνούμενα
γ,οὔσι xai Χαρατοῦσιν. Videtur omnium οοιηπιοάἶς-
sime verti apud Curopalatam telum seu pugio,
quandoquidef sirómastes ferebatur 'a magno tzau-
sio e£ sinistra parte zon:x, Ait Coldiius hunc siro-
master vulgo vocari. salibam, Leo imp. Coustitut.
T: El; τὸ ῥίφαι μηχόθεν ῥιπτάριον. χαὶ ματζοθάὰρ-
6ουλον, ὅπερ λέγεται νῦν σἀλίδα Tj καὶ τζηχούριον.
Glossarium scribii μαρτζομάθὀυλον. Anonymus de
bello saero: ZaA/fag εἶχον τουρχικάς. Junius dicit
σαλίθαν esse vocefn Arabichm, ÀÁt quomodo scit
esse Arsbicam, cum nesciat quid. siguificet ? Non
enim est tailitaris clava, ut ante. díximus.
GneTs.
'[Indiesnt-quí Meursimn seqpattar, at iion attiu-
ipse vero amiras vocabatur vel protosymbulus...
db. 'Ezl τῶν δεήσεων. lia omuino legendum,
et illud ἐπὶ τῶν δικάσεων procul relegandum, GR&Ts,
10. [Χειρόρειον. Símon Portius : Chirotheca,
χερόκτι, χερόρτι, χειροθήχη. Ἐγχείριον διεσχισµέ»
νην εἰς δάκτυλον vocavit Nicetas in Alexio Gomgeno
lin: Ἡ ὅ αὐτῃ καὶ δορὰν. χρυσόπαστον ἐΥχείριον
ἔχουσα, δἱεσχισµένην ἐς δάκτνλον, χονητίναν εἶχεν
ὄρνιθα, xaX ἑξιοῦσα πρὸς θήραν ἑπέχλωζέ τε xal
ἐπεθώῦξε. Vulgaris textus. habet : Ἡ δὲ αὐτὴ τὸ
χειρύρτιον χρυσόπαστον ἔχουσα, διεσχισµένην εἰς
δάχτνλον, χονητἶναν εἶχεν ὄρνιδα. Carpit his verbis,
Miceetas indecens imperatricis faetuin :: probrum,
lamen quo eam, velut «vis ipsa, populus insecta-
$11
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
batur, non advertit interpres. Nicette, Locum Νο A baro οἱ Mecursium in suo Grzco-Barbaro Glos-
fgnoretur adíiuco: relalum antecedit proxime.
"Ἔνιοι δὲ τῶν ἄγοραίων χαὶ τὰ μιμηλὰ τῶν πτη-
viov, χαὶ ὅσα fj φύσις ἑστόμωσε πρὸς μουσουργίαν
ἀεὶ µίαν ὑποθάλλοντες µάθησιν, χαὶ ταύτην χοινό-
λεκτου, δειν ἐπὶ στενωπῶν xal τριόδων. « Πολιτικὴ
τὸ δίχαιον » Ἐξεπα΄δευσαν. Edocuerunt ut. canerent,
Meretriz pretium :— subintelliges , exige prostituti
cotparis. Vertlt interpres inepte : Politica justitiam,
πολιτιχἠν siquidem votant bodierni meretricem ceu
tota urbe publice exposltam ac toti curie ob
corpotis prostibulum notam, Galli courtisane. Δί-
xa:cv l.L est quod auctor non uno Ioco vocat διχαίωµα
preiiwim jure reddendum. Goas.]
Ib. Pro χαρτίον legendum videtur χασδίον, quee
yox vestem ex pilis vel villis confectam denotat.
Est et χασείδιον apud Achmetem Oniropolam, c.
220, ubi invenies χασείδια ἀπ᾿ ἑρίων. la synodo
Floreutiua : Sedebat in equo. pulcherrimo, uigro,
χαὶ εὐτρεπισμένου μετ) ἐρυθροὺ xol χρυσοὔφάντου
χασδίου, qui ornalus erat rubro εἰ aureis filis infecio
tegumento ; ut proinde locus iste Codini ita redden-
dus videatur : Scaranicum ejus indutum seu sufful-
Ium est panno ez pilis seu lana. confecto. GRETS.
[Χασδίον villostm sericum. Voeem refert concilii
Florentini (textus. Greeus, vorum ab interprete
Oomigsam : 'O piv βασιεὺς Σκαθέζετο ἐφ᾽ ἵππου
ὡραιοτάτου µέλανος x«i εὐτρεπισμένου μετὰ ἑρυ-
βροῦ καὶ χρυσυὈφάντου χασδίου. Imsidebat impe-
rator equo pulcherrimo nigro, qui purpureo et auro
esto bombyce heteromallo coustratus erat. luterpres :
Qui purpureo aureoque | iniertexto consiratus. erat
tegumento; Nibile melius qui posuit ornatus erot rubro
e aureis filis infecto tegumento, Pessime omnium
qui χασδίον pannum ex pileis seu lana cenfectum pu-
tat, οἱ ἑνδιδυμένον euffultwim. vertit.
Bb. [Χρυσοῦν 5| ἀργυροῦν πετάλιον ζωγραφιχόν,
aurwn. velargentum foliatum, subtilibus nimirum
bracteolis operi pictorio tenuainm. Goan.]
Ib. Φωσσάτον. Seribitur etiam eossávov, a fossa.
l'ropriesignificat castra fossis munita, item exer-
eitum ipsum. Moschopulus : Φοσσάτον ὁ στρατός.
Minc φοσσατεύειν sive φουσατεύειν exercitum ducere,
et φοσσατικῶς instar ezerciius. Inde etiam transla-
tu est, presertim a Latinis, ad fossas quascunque
munitionis {9 causa facias. Hobertus de Monte
iu Chrosico : Rez flenricus fecit [ossata aita et lata
Iter. Franciam et Normanniám ad predones arccn-
$os. Andreas presbyter in Chronico Bavariro:
Ratispona a perta S. Petri usque portam occidenta-
lem fossatum exterius. (der stadigraben)in 40t0 per-
ficitur. invenies itidem φουσσάτον et φουσάτον.
Quin et simplex vocabulum fossa svum fecere; et
φουσσᾷν fodere, fossam facere. Eadem uo:ione usur-
pant σέδετον, pro castris scilicet. Suidas : Σέδετον τό
φωσσάτον. Ab eadem notione est ἅπληκτον (significat
enim castra) et. ἀπληκεύειν, ex. Latino applicare,
cestra metari, Vide figaltiun in suo Mixobar-
sario
P. 25. Profectus alogil. Non satis mirari possum
quid Juniojn mentem venerit, ut vocem ἄλογον ab
Hebrza halac (quod. est íre ) deduxerit, eum luce
clarius sit ἄλογον esse vocem Graecam, quasi dicas
irrationale ; quo nomine recentiores Graci equos
signillcant. Anonymus apud Rigaltium : "Αλογα ζώα
ψωτοφόρα, ἀχθοφόρα. Et absolute pro equis invenies
apud Mauricium, Leonem et alios. Itaque Junianum
halocumablegetar ad nuntium seu viatorem, quei,
ui Junias inquit, Turcee 3ppellant Γαίας.
19. Motzuca Junio est clava, ex Italico Massa vel
potius Gallico Massue, ut. inquit, Scribitur. etiam
ματξούχιον. Ibidem στηλειόν accipio pro conto seu
hastili matzucas, der stie! ; in cujus vertice erat
βουτίον, butta, επρα seu cupella. Scribitur quoque
βουτέον seu, ut. Rigaltius, βούτειον, βούτζη, βούτ-
ζιον, βούττις ; quafnon tantuni cupam seu. eupel-
lam, sed ipss etiam integra vasa vinaria significant,
ut te in Glossariis su's auctorum testimoniis doce-
bunt Rigaltius, Meursius et Casaubonus a Capitoli-
num et Flavium Vopiscum p. 419, 532. Germanis
inde venit butten, de vase dorsuario, quo uve jam
a viudemiatoribns resectze per destinatos ad id ho-
mines colliguntur et ad torcular deferuntur : quan-
quam θείας itidem vocant alia dorsaalia insiru-
menta, ad similitudinem vinarii illius facta. Quid ?
quod οἱ cupam quoque ín suam linguam trans-
QC tulerunt, χοῦπα. Adfertur. etiam βούτινον, butina
pro lagena. Butto sacre supellectili adjungitur ab
Anastasio in Leone IV : Obtulit in basilica b. Petri
apostoli buttonem de. argento purissimo. lgitur, ut
binc abcanus, contus dicasicli protaloga.oris habe-. .
bat in vertice βουτίον, id nimirum «quod Germani
dicunt ein kiippelein. Verum hac omnia evergum it
Meursius, qui in Glossario v. βουλλιον affirmat le-
gendum non βουτίον sed βονλλίον, quod est. orbicu-
{και eirculus, Sed cum hoc sine ullius ms. codicià
apcioritate asserat, non esL cur nostrse lectionis,
qe calamo exaratis exemplaribus fulcitur, nos aut
poeniteat 101 pigeat, nisi quis malit legere, τουφίον
f'ammulum 4 Lupbe seu tufa. Suidas : Στειλειὸς τὸ τῆς -
ἀξίνης ξύλον, etc. stiel an der axt.. Et forte hic etiam
scribendum στειλεῖος, non στηλειός. GagTS.
ld. [Hr ἰδιωτικῶς καοῦσι ματζοῦκαν. Ma
est : clava ἰδιωτικῶς et valgo ματνοῦκα, et ut eru-
dite Gretserus, e Gallico massue, vocatur : $46 st
non ἰδιωτιχή et vulgaris clava est hasc πρωταλογάτο-
po; ματζοῦχα, sed honoraria, eaque capitata virga,
quam apperilores seu accensi gestant ante princi-
pes, cardiusles, rectores, in potestatis symbolusn et
excellentis argumentum, (a masse ; uude οἱ ipsi
elavati apparitores et clavigeri accensi nuncupati,
Nil itaque bie ad propositum castrense ματζούχιον,
de quo Rigaltius et Meursius, qui ματζούχην ek pa-
τουχάκην Theodori cujusdam cognomen apud Nice-
tam in Manuelis 1l. vii cum appellativa bac dictione
tegere confundit, Ad rein. Virge hujus capitate ma-
7 cRETSÉRI Er GoARI αυτά.
274
aubriut scribitur correcte στηλειός, quod col&mel-.À oecasionem quarit, Quanto verisimilius deduceret
. lam imitetur, quamvis apud Crispinum securis ma-
nubrium σεειλειός, στελειός, στελεός, στειλεόν, στε-
ὰεόν et στελειά scribatur. Βουτίον εἰς τὸ ἄκρον quid
sit iaquirendam : butte enim et cepe, ac integra
quoque vasa vinaria, de quibus Gretserus, Meursius,
ltigaltius, ab boc insigni removenda. An vero Bou-
tlov quasi φουτίον diminutivum φοῦτας, cujus inter
rarias eapitis precedentis Jectiones est mentio, ο”
jus idem est ae τούφας sensus, ita ut caput εἰ api-
cem clavicul» istius crassiorem et extremum nodum
significet ? an itermu βουτίον, quod nodus ille oblon-
gior buttam et vegetem sua figura imitetur? An de-
aique βουτίον non in claviculze superiori vertice, sed
in imo extremo inspiciendum, ita ut velut os in
ab Germanico aangen ?
Jb. T&v µουρτάτων. Originem hujue semitis
non explicant auctores.
I5. Tür εζακόνων. Nomenhoc ex. llcbrza lingua
dedueit Junius in schol. p. 504, quidquid dicat Gra-
goras, |. 1v hist. Byzantinz, qui quos veteres voca.
bant Laconas, a receniioribus istis Graecis Tzacones
appellatos seribit, exigua eaque quotídiapa littera-
rum immutatione. Nec absterretur Junlus, quiimvis
liodie quoque regio Peloponnesi, olim Laconia, di-
catur Tzaconia, et incolz (Ραπάσοι. Turc. p. 50 et
Turcogr. 1. vii, p. 489) Zacones seu Tzacones ; val-
deque usitata sit Graecis recentioribus lítterarum
scetabulo, iium illud manubrium iv βουτίῳ ceu ín B TZ in aliarum loeum substitutio ; hine τζαχίδω
cratereulo et eupella includatur, quo et (irmius te-
neatur et ei, quod panno coccineo superindutum
sit. ornamentum auro addito crescat ? Minus dis-
plieebit indutum illud manuhrium, sí sunwuna in
parte eaput deauratum, in. ima craterculum huuc
proferat, in media tandem δέµα ὁμοίως χεχρυσω-
µένον, non ligamentum quodlibet, sed vinculum, si-
ve laminam anratam illud ornate ambientem osten-
tet .Βουτίζειν porro est immergere vel inunittere vide -
licet in rein profundam ; ac propterea acetabulum
sureum, cui commissa fuerit extreina. claviculze
pars, βουτίου non immerito nomen assequetur.
P. 96. Χρνσαρίωυ Simon. Portius : Xpuaáq: vice
pro Aax(Qu, lacero, rumpo. Quare qui Tzacones ab
Hebraeo tzsckpoltius quam a veteri Laconumn appel-
latione dictos existimat, is curnon quidvis sibi per-
suadeat causam dicere non potest.
1b. Orientalium thematum. Exstat libellus €on-
gtuntini Porphyrogeniti Περὶ θεμάτων ἀνατολιχῶν ,
quem Grzee et Latine edidit Vulcanius Batavus, no-
tisque illustravit ; in queis, przter. cetera: Varias
esse τοῦ θάµατος significationes nemo ignorat. Cíos-
se veteres interdum interpretantur θέµα positionem,
caswm, interdum. θέμα τοῦ ἀνθρώπου constellatio-
nem, quod idem est ac positio, interdwm legio τάδις,
θέµα. Ez quo liquet θέµα idem esse. quod τάξιν vel
χρυσάφων, y pousá gi, ypualov, χρυσός, aurum. Meur- C τάγμα, hcc est legionem. Justinianus imperator in No-
sius corruptissime legit χρυσάφη, nusquam usitatum,
BDiciur χρυσάφι filum aureum, et aurum quodcun-
que alteri rei additum, quasi χρυσαπτόν ; quod hic
etiamnum clarissime deprehenditur. Goan.]
10. Miram est quomodo Junius bic βεστιάριον
interpretatus sit vestibulum, οἱ τὸ» πρωτοδεστιαρίτην
principem vestibuli. Errant viri docti, id est. Junius,
ut ait Meursius, qui iia. interpretaniur ; ubi. iterum
Junianum delirium viris doctis aseribitur. Sed quid
vestiarium ? Suidas : Βεστιάριο, παρὰ Ῥωμαίοις τό-
7:06 ἔνθα ἡ ἀναγχαία ἀπόχειται o0 fc Moschopulua:
Ἡέστια παρὰ Ῥωμαίοις ἵμάτια, &£ οὗ xa βεστιάριον
χευρίως, ἓν ᾧ τὰ βασιλικὰ ἑνδύματα φυλάσσονται.
Dicebatur vestiarii praeses etiam abestiarims ; et
vestiarium geueralius ταμιεῖον βασιλικόν, mrarium
ienperatorium, apud Chonlatem, citante Rigaltio.
P. 97. Tz2ngratorum (ita ubique scribendum, non
£ zangalores ) 4 1zangris, arcus cujusdam genere, ut
ex Cantacuzeno liquet |. 1, ubi de machina quadam
K»ellica agens dicit in quolibet κχαταστρώµατι ejus
(erant autem quinque ) fuisse octo τῶν ἐχ τύζων
Α ατινιωιῶν τῶν λεγομένων τζαγγρῶν ἀφιέντων βέλη.
Εαχύάεαι : Καὶ τῶν ἀπὸ τῶν τζαγγρῶν ἀφιεμένων Bs-
2v, Male ergo lunius p. 315 facit ος Izangratori-
Rus milites spatharios, oum fuerint sagittarii θἱ ar-
eDitenentes. Male etiam nomen Ipsum deducit a voce
eprientali saga, que, 957 ut inquit, significat co-
gram, densum et confertum esse. Nimirum, quotieg
JJ unius non babet quod dicat, ex Oriente dicendi
vellis plerumque huc τάγματα vocat. στρατιωτικοὺς
καταλόγους. Subjungit : Quo Át «t Hier. Wolfio nou
assentiar, qui θέµατα provincias vertit in Zonara ; ut
mec Enimundo Boniftdio, et doctori innominato, cui
id acceptum fert, qui adnotationibus suis in jus Orien-
tale locum illum ex. constitutione Isaaci. Comneni,
χαὶ ἡ σύμφωνος Χατάθεσις τῶν ὅλων θεματικῶν
παρέστησε τῇ βασιλείφ µου, interpretatur θεματικῶν
provincialium : quos ego. potius legionarios vertorim.
Inter τάγματα vero sive legiones et θέµατα hoe {αλ
tum est differentia, quod illa florente imperio. Roma-
no wi justa legiones ita dicte fuerunt, qua. postea
imminulo truncafoque Heraclii temporibus eodem im-
perio 0suávuv appellationem, desciscentibus a veteri:
amolitudine legionibus, sint consecuta. Quod ipsum
testatur bic noster. dicens : ᾽Αλλὰ πρώην καὶ xac*
ἀρχὰς εἀγµατά τινα xal λεγεῶνες ὑπκῆρχον ówe-
γεγραμμµέναι was! ἕἔθνος. E quibus legionibus recen-
set legionem 49 martyrum, de quibus Basilius : OO-
ται ἡλιχίας ἀχμῇ xol Govágst τῶν χαθ᾽ ἑαυτοὺς πάν-
tuy διενεγκόντες εἰς ταὺς στρατιωτικοὺς τελεῖν
ἐτάχθησαν χαταλόχους, hoc est, ut vertit, Dudmes,
in cohortes ei numeros legionum allecii. «ΚΙ. Apud
Cedrenum p. 466 in Copronymo accipitur θέµα pro
prefectura, ein pfleg : τοὺς ὑπὸ θέµα τῶν θρφκη-
alev ὄντας. Paulo post, ὥατε iv ὅλῳ τῷ ὑπ αὐτὸν
θέµατι. Edidit Fridericus Morellus, professor Pari-
siensis, libellum Graco-Latinum de Occideatalibua.
T hematibus.
.215
*—T :
tatam. 3b Hlebrmo repetit, eadem felicitate qua tza-
cones ex iisdem cunabulis educit. At quis mvrtaites ?
awliaupus Glossarium. Víri docti, id est Fumius, pu-
lant fuisse magnum. praefectum τῶν µουρτάτων, de
quibus paulo ante diximus. Sed falluutur ; nam in
eodem Codino esl p. 45 : Τὸ τοῦ μεγάλου µνρτα-
του ὑπτρέτημα ἀνεπίγνωστόν ἐστι. Imo prefectus eo
rum στρατοπεδάρχης dicebatur. ldem Codinus, p.
Τὰ τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν µουρτάτων,
ofa τὰ τοῦ στρατοπεδάρχου τῶν τζαγγατόρων.
Herum ; Καὶ ὁ τῶν µουρτάτων στρατοπεδάρχης ὁ-
µοίως. Itaque de eorum errore satis liquet. lac Glos-
paiiographusin Juniim. Ggkrs,
]b. Γαμματίζον. Πειοτία in. transversum. haculi
exiremitate iu rectum angulum, littera T et üxav(-
χιον γαμμµατίζον elucet. Sunt et pontilicym φενώ-
λια γαμματίζοντα cusulg, ut ita dicam, gammate,
ille nimirum quie gommaton quateruarijs crucem
componentibus (ος reapargantar, JL ex quo πολυ-
σταυρίων sortiuntur appellationem, qualem Lu-
dovici Adeodati regii nummi promezentur, et. littera
L yomini 490 sscra, quater ac sempsr diversimode
picta, crucem, insigne Christi γαμµατίζον, oculis
objiciunt. Στιχάριον διὰ γαμμάτων in. meditatione
de patriarcharum privilegiis spud Balsamonem lec-
tum hinc patet. Constare etiam pojest gáp gata,
de quibus Balsanon idem ad 27 canonem Trulla-
pum, eum gauumalis noa esse. canfundenda ; haec
enim nonpisi tertie uniusque litere figuram, alia C
quamlibet opere Purygionico ve] penicilio delinean-
dem denotaut. (ολα |
CAPUT VI.
Übservaiionps οἱ explicationes in. caput. ὃ Codini
quod est de ministeriis axlicorum,
- P. 29.Φὐδεμ/ων 92npscíar ἔχουσιν. Quo alibi
dietum, hic-obseryandun) rursus : aliud. ἀφφίχιον,
alisd ἀξίωμα, lloc dignitas est solummodo, et ho-
torem premeretur : illud obseguium prsstat, et
mercedem stipeudjumque requirit, Despota, seba-
4 ocrajor ei Cagar oulle munere fungunur, quia non
ópouíov, 5ed ἀξιώματας bonore altimis temporibus
gaudebant ; upde ἀδιωματικοί sincerus quam àooi- D
χιάλοι ceusepdi. Ez ips. regiis unum ἀξιώμαια ἀπὸ
τῶν ὀφφιχίων mangifegto dividit, e$ Hla quidem esse
despotz, sebsatocratoris,C.ee. ris, panbypersebasti e£
protosestiarii, quod.sum uiraus, asserit ; sub do-
me$stico reliqua inter officia recenset.
lb. [ Ἠγεμονίαν , beliicem prefecturam iterpre-
tor : of(ieii etenlm alicujus onus principibus hujus.
eemodiimpositam nusquam afürmaveris. Len const.
Tacit. &: Στρατηγὸς telvov προσαγορεύεται ὁ τοῦ
φανιὺς στρατοῦ xopugalóc τε xal ἡγεμών.
' F.. [ Ὁ πανυπερσέδαστος οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν
ἔχει. Est enim honoris, non ministeril, titulus. ab
Alexio Comneno adinventas.
Ib. fc sep ó péycc δοµέστιχος. Éxstot pracla
IN LIBRUM BE. OFFICIIS.CP.
248 P.27. Magni myrtaita. Junius murtatos et myr- A rum bujusre loci non adeo tegtimoniem quam cog-
216
men:arium apud Nioetsm in Manuele Compeno, 1.9,
uhi copiosa classe .navium, hominum, armerua, .
victauum $49 descripta, Οὕτω φοίννν, inquit, xe!
ὡς ᾧετο καλῶς, τὰ κατὰ τὸν Σικελικὸν πόλεμου v3-
ῥρασχευασάµενον ἀνάγεαθαι μὲν κελεύει τὸν στόλον
τοῖς ἑρέταις καὶ χελευσταῖς λύσασι τὰ χαρχῄσια, µί-
γαν δοῦχαν προδαλόμενος τὸν ἐπ᾽ ἀδελφῆ Ταμθρὶν
τὸν Κοντοστέφανον Στέφανον, ἀπαίρει» δὲ καὶ τὴν
vto hy στρατιὰν ὑπ' ἀρχηγοῖς ἑτέροις, ἀλλὰ δὴ xal
Ἰωάννῃ τῷ ᾿Αξούχῳ τῷ μεγάλῳ δομεστίχι. Gosn.]
Ib. Flaramulum sive crucem, etc, ἢ τὸ τοῦ
στρατ»ῦ μετὰ πυροβόλων. Junius: Aw esereitw
flammeum cum ignitis telis. |nepte ; ομὶ longe ad-
huc ineptior explivatio additur p. 286 : Hoc αἱε-
Β rum est flammeum, quod archistratego, ut appellatur,
c. 6, praeferri solet, siquidem hic adius quam impe-
rator est ; quamobrem exercitus flammenm | appel-
latur, in quo expressa erat fulgurationis εἰ (ulmina-
tionis species. Nuga. Legendum enim ᾖτοι τὸν σταυ-
ρὺν μετὰ πυρεχθύλων, ut habet codex Bavaricus
et Lautherianus, Hoc enim dicit: Τοὺς ἄρχοντας
à; χεφαλάς preferre, erigere et aiatuere solitos
consuelum flammeum seu sexillum regium vel ετν-
cem radiantem seu. radios inslar ignis. emiutentem.
Sed Junius ex hoc scripturze compendio στρον feeit
στρατόν, ei ex fixo, quod iu omnibus nostris codi«
cibus legitur, $ τό, a.!jecto etiam articulo τοῦ. Quo
consilio ? licet tandem in additionibus hane codicuu
nosirorum germanau lectionemipse quoque anno-
tarit, sedsine approbatione et explicatione, Gazes.
- lbid. [G4dpzxovpor. Non dubiura quin φλάμου-
ov sit legendum, ut ex positis apud Rigalijum et
Meursium exemplis constat : bxc tamen est. lingua
eorruptio, ut. adilito x ex ea quam habet ad µ
affiuitate eliam à in à mutetur, quam literarum
permutationem demonstravimus bodiernis faimilia-
rem. ΛΙ ita vero euuetis. σύνηθες βασιλικόν — hoc
Φλάμονλον, ut in singulia cohortibus, legionibus,
acholis unura tantum explicaretur, ac unius colo-
ris et ligure esset in omuibus ? Ita pracipit Leo in
Taciicis const. 6, licet ip similibus ves&ilis colorunt
varietatem non owittendam suadeat : Προστάσσο-
μεν δη xal τὰς χεφαλὰς τῶν βάνδων ἑκάστρυ τάγµα- —
τς ὁμοχρύους Ύ[νεσθαι, xal τὰ φλάμουλα ἑχάστης
τούρμας f| δρούγγου ἰδιόχροα εἶναι * ἵνα δὲ xal
καθ’ ἔχααταν τάγμα εὐνόλως ἐπιγινώσκῃ τὸ ἴδιον
βάνδον, δεῖ ἕτερα εἴδη xal σημεῖα προστιθέναι ταῖς
χεφαλαῖς τῶν βάνδων, ταῦ γινώσχεσθαι αὐτὰ, καὶ
χατὰ τὰς τούρµας xal χατὰ τοὺς ὁδρούγγους xal
x3tà τὰς βάνδας. Baudum a flamulo discrimigat :
illud enim quadrum, hoc longius, fissum in. medio
ac in acumen desinens, quo flanmanm sive πνρᾶᾷ-
µίδα sursum tatam imitelnr, et Francorum flam-
meo oriflumme, Francicisque vexillis, banmiéres,
nomen impon:-t.
lbid. ΙΤὲν σταυρὲν μετὰ πυρεκδό]ων. Vac
&unt Cpolís insignia, crux. aurea in coccincá ϱο-
loiis seu:o posita, ac in spatiis i.ter crucis ramos
2.1
GRETSERI ET. GOARI NOT X.
278
vaesis littera B quater descripta, que cum πνρεχ: Α τῷ παριέναι μεθ) ἵππου "ἄραδος bpraígeve;.tà ἀνά-
66, chalybi ex quo excutitur. ignis (igninrium
vocant, fssil) sit. non absimilis, exinde Orientis
imperatorum quatuor chalybes igniarios in insighi-
bus gerere creditum. Est tamen littera B quater
picta, quatnor sequentium verborum initialis, fa-
σιλεὺς βασιλέων βασιλεύων βασιλεύσει. Vide Mar-
cum Vulsouiym in Scientia Heroiea.
lbid. |'Egixzov. Ut in. mari, etiam quod habet
imperator in terra robur, effulgeat. De venillo
, ejusmodi videlur Nicetas locutus in AJexio 11: Ὁ τοῦ
βασιλέως στρατὸς τὰς σηµαίας τῶν ἀφίδων ἄνωθεν
ἕστησαν, al τοὺς βασιλεῖς εἰχονίζουσιν,
15. Έχει δὲ ὑπ αὐτόν. Híc est omnium ordo. Ma-
" gnus dux (οἱ classi imperat; magnus drungarius,
ceu vices gerens, singulos triremium 400 drun-
gos ordinat ; amiralius toti navali exercitui vexil»
lum sive regium flamulum przfert; protocomes
remiges omnes sub sua dispositione tenet; drun-
garius certam triremium vel navium numerum
gubernat, duodecim nimirum aut quindecim ; co-
me$ quatuor aul quingue triremes gubernat. Hzc
ex hucusque sparsim dictis ; ad alia properandum.
P. 29. [Φέρει «v τοῦ βασιλέως σπάθη». Fran-
cicorum exercituum summo pratori '(connestable),
, qui Graecorum magnum domeeticum exaquat po-
, lestate, ac regiis equis εἰ equisonibus prefecto
(grand escvger), qui protostratorem in Christianis-
sima Curía agit, juris boc concessum ut uterque
regium ensem tractet, ille quidem nudum, bic va-
gina tectum el balteo serico liliis aureis resperso
pendentem; dequo du llaillan, Vulsonius et alii.
Ib, [τοῦ xdpntoc τῶν ᾖβασιλικῶν ἕππων.
huer στράτρας protostratori subjegtos praecipuus
est χόµης τῶν βασιλικῶν ἵππων, idem qui eguiao
regius.
10. [ο αρωεοστράευρἀκὸ fóv jaro Δασών.
Donatio Constantini : Ἡμεῖς δὲ στράτορος ὀρφί-
χιον ὑκελθόννες, xal τὰ λαλινὰ τοῦ ἵππου αὐτοῦ
κατέχοντες, τῆς αὐλῆς «dry ἱερῶν αὐτοῦ ὄξιμεν &-
axtópov, αἰδοῖ xat φόδῳ τοῦ χωρίου ieu. τὀῦ ἁγίου
συνεχόµενοι Πέτρα. Nicetas in Alexio im : Ὁ μὲν
ἵππος επροσάγεται παρὰ τοῦ πρωτοσεράταρος àv
τοῦ χαλινοῦ ἑλχυσθείς.
I5. | 'O µέγας χαρτου.Ίάριος. 8 chartulariorum nu-
mero pene immenso, quorum alii cursus, alii sacri
cubiculi, alii;magistrorum peditum et équitam,híc qui
stabuloram intelligitar. Alias quodnau viri togati et
tabulas traetantis ad militiam equos et arma consor-
tium ? Suggerit testimonium Zonaras in lsauro:
Ώαῦλον sbv τῶν βασιλιχῶν ἵππων ἑἐπιατατοῦντα
(χαρ:ουλάριον fj 'Ῥωμαίων οἷᾶς τοῦτον λέγειν qut)
᾿σιατρίχιον τιµήσας xal στρατηγὸν Χικελίας. Pro-
fert Nicetas aliud in Ιδα26ἱ0 Angelo: Χοῦμνος yap-
τουλᾶριοό Qv τῶν ἱπποστάθμων. Subest protostra-
'tori et administrat. Hanc palatii portam | nulli, nisi
donaverit imperator, equiti przterire licet. Nicetas
in Manuele : Εἴσεὶσιν ἀσμένως τὰ βασίλεια, Ἐν δὲ
xtopa xol µέλλειν εἰσιέναι διὰ τῆς πύλης uel diy f
ἐχ τῆς ἕδρας ἁπόδασις ἐφεῖται µόνοις τοῖς αὐτοχρά-
τορσιν.
Ib. [Πεζεύειν. Ex equo in terram desijire, οἱ
πένευµα locus in quo relinquitur equus et ped:bus
via conficitur. Goan ]
1b. Στρώσια καὶ συρτάἀ. Mlud a συρωννύω, quod
esL sterno ; hoc a. δύρω, quod est (raho. Mil. tum
quoque equi, quos vacuos secam ducebamt, appe'-
labantur συρτοί, ut docet Glossarium ex Constanu-
tini Tacticis. Gars.
1b. [Quibus sternerentur ephippiis οἱ pbaleria,
docet post Tbeoplhanem Cedrenus in Mauricio: 'O
ἵππος τοῦ βασιλέως ὁ τὺν χρυσοῦν περικχείµενος
χόσµον. Descrilit Ànna Vite patris l. 17 Ορᾷ τὸν
ἱπποκόμον τοῦ Bautvv!ou ἵππον ἐπισυρόμενον, τῇ τε
ἁλουργῷ ἐφεστρίδι χεχοσμημέ»θν xal κατάχρυσα
τὰ φάλαρα ἔχαντα. Uno verbo χρυαοφάλαρον ἵπ-
πον vocat paulo inferius, ut οἱ Nicetag |. vin. Ma-
nuelis. Gregoras, 11, 7 : Μετ ἐρυθροδαφῶν χοσµη-
pá:ov* sect. 10 : Μετὰ τῶν ἐρυθρῶν ἐφεστρίδων.
Στρώσιον autem, quod et ἑἐφεστρίς, dat nomen
equo, diciturque ὑπόύστρωμα apud Annam citataum
l. 1v, adeoque longum et lateribus pendens asseriá
ut etiam calcaris ferrum illi referat infixum :. Nal
μὴν καὶ fj τοῦ µύωπος ἀχμὴ τοῦ ἀριστεροῦ ποδὺς
ἑνδαχοῦσα τὸ ἄχρον τῆς ἑφεστρίδος, ὃ ὑπόστρωμα
λέγουσεν, ἀχλινέστερον τὸν ἱππότην ἐποίει. Loqui-
C tur de regio eodem equo, quem 1. 1 narraverat
' Bryernio tyrannidem 951 ambienti ereptum μετὰ
τῆς ἐρυθροδαφοῦς ἑφεστρίδος, ut. ἵρδα iterum |. iv
testatur.
Ib. [Περὶ τῶν συρτῶν Meursius erudite.
Ib. [Κάδαλλαρίκιον catadromus, domilurg arena,
ped In palatio, id est in are: parte.
. 60. [Siragulum. ephippium est σάγισμα. Leo
Grammat in Michaele Theophili : Εὖρεν αὐτὸν
ἐντετυλιγμένον tv τῷ σαγίσµατι τοῦ δεξιοῦ ἵππον,
οὗ ἤλαυνεν. Alia apud Meursium. ὅολα ]
104. SxazovA(wv. Ita legendum loco illius xa-
πονλίων. Οπετα.
104. [ExaxovAwr. Sensus , non vocis fonus
: venandus, Σχαπούλιον quidem Latins scapule souo
simile, at sensu longe semotum, cum oppositam
fere animalis parteny referat, tergum videlicet ac
imos (umbos, Ἀεχάπουλα vulgus profért; de qui-
bus Simon Portius : Βεχάπουλα οὐροπύγειον τοῦ
ἕππου, tergum equi ; nos la eroupe du cheval. Hic-
ronymus Germanus ino ltalo-Greco vocabulario :
la groppa del cavallo, τὰ ξεχάπουλα. Auctor porro
equorum comiti, regio equo insidenti, nunquam
totum ephippium sagulum ad armos et colluin
usque, sed ad medíam tantum ephipplii sedem
substerni scribit; quod etiam $ pedissequis ho-
noris erga dominos causa videmus observári, οἱ
quandoque heriles equos conscendant. ολα ]
Ib. Στρατορίχιον verti cum Glossario, locum, in
quo strator imperatorem in equum sublevare $0-
i
. mentem narrat historiam Cedrenus :
,
279
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
980
let ; nisi mavis reddere locum ἵη quo equi stef- A Persarum vel. Parthorum. — fuisse — gestamen magni
nuntur. GazeTS.
Ibid. (Stratorum loeus et statio est στβατορίχιον,
non is quo illi sublevant imperatorem ín equum,
πένευµα jam sb auctore vocatum.
19. | Ephippiaria pila, qua apptehensa exsilit eques
]n equum, est χομπώσιον, quod sit epbippii χόµπος,
de quo supra. Adnumeratur vero ephippio, ut in
comitis equorum jus transeat, eo quod ex auro
lapillis ornato confici soleret. Περὶ τῶν τουφῶν di-
ctum est alibi.Goas.]
1). Lego τουφῶν pro. φορούντων, vel φουτῶν, de
quo jam supra satis, c. 4.
l5. De Theophilo imp. acerrimo iconoclasta lege
Cedrenum, Zonaram, Manassem, Glycam. GneTs.
Ibid. [850g«42v. pact. Diffusius, at in eamdem
diversam ba-
bet Leo Grammaticus in Theopbilo. Conferet utrum-
que lector, ubi hic lucem aspexerit. Goan.]
P. 51, Rucharium vestiarium. GaTS.
Ibid. [Vestiarigsn est, sicut et βεστιάριον: ut
nihilominus subindicatum ab auctore discrimen in-
ter utrumque observemus, dicendum ῥουχαρεῖον
esse eubiculariorum conclave ad sacrum cubiculum.
Favet synodus Florentina ultimis pene verbis, quz
non ín sacro cubiculo, sed in conclavi viciniore,
ἓν τῷ ῥουχαρείῳ τοῦ βασιλέως, Grecos pontilices to-
mo enlonis subseribentes manifestat. Goan.]
Ibid. Σπάθη spaiha, ensis. Spatharius ensifer vel C
satelles, σωματοφύλαξ. Protospatharius , primus
Inter spatharios, spatharocandidatus. Σπαθαροχου-
δικουλάριος, spatharius cubicularius. Spathatus,
syatha munitus, Σπαθία spatula. De quibus vide
Meursium et Rigaltium in Glossariis. Ἐς dialogis
S. Gregotii non ignotus est spatharius regis To-
tie. Et apud nonnullos Germanos instrumentum
quoddam fossorium ein spath.
252 P. 51. Τζαγγία. Melius τζαγχία, τζάγκαι,
παπεα. Proprie calcei imperatorii ; et ealcearius,
qui eas con(iciebat, τζαγγάς vel potius τεζαγχάς di-
cebatur, non ut alii sutores εζάγγαριος, seu τζαγχά-
pios. Ita enim hic legendum est,non τζαγµάριος, ut
edidit Junius, cui tance et tzancia non placent, ma-
gis arrident tzaggs et tzaggia,ut babeat occasionem
nomenahoc deducendi ex Arabica lingua. Sod po-
tior est apud me fides codicum Lautheriani et Ba-
varicorum et Simeonis magistri offciorum in
Pandecte Turcic. 199, qui τζαγχία εἰ τζάγχας no-
bia exhibent; tametsi altera lectio illa τζάγγαι,
εξαγγίᾳ τζαγγάριος simpliciter rejici nec potest nee
debet. Seribitur etiam τζαγχάρης: hiuc τέχνη
τζαγγαριχΆ, ars sutoria , Transiit boe. nomen ad
Latinos. Trebellius Pollio: Zanchas de nostris
Parthicis paria iría. Ubi Casaubonus : Barbarici
ealceamenii genus (aangas vocarunt. Sed varie
seribitur hoc. verbum. In codice Theodosiano de
habitu intra urbem leg. 2 angor; in. lerlia I3ance.
Grecis τζἀγγαι aut τζαγγίαι εἰ stay qápios harym
artifex apud Tzetsem in Chiliadibus. Acroni zange.
pretii es. fee loco et similibus apparet. 1n. fastis
Grzcis leguntur bxc de rege Lazorum : Τὰ τζαγγία
᾿ αὐτοῦ fjv ἀπὸ τῆς χώρας αὐτοῦ ῥουσαῖα, Tiepotxip
σχήµατι ἔχοντα μαργαρίτας. Synodus Aurelianen-
sis can. 23: Monacho orarlum in monasterio wel
£ancas habere non liceat, Gnagrs.
Ibid. [Τζαγγία, Meursius tzange, alii calceamenta
barbarica. Cujus forme fuerint non exponunt.
lilis etiamnum hodie utuntue. in Oriente viri et
mulieres promiscue ; suntque cotburni ex varie
eoloratis pellibus tibiam adusque genu pressim et
strictim tibialium more vestientes, quales jom suo
"tempore usitatos describit Procopius de :difle.
B Justiniani l. 1n: Ὑποδήματα μέχρι elc Υόνυ φοι-
νικοῦ χρώματος, & 55 βασιλέα µόνον Ῥωμαίων τε
xai Περσῶν ὑποδεῖσθαι θέμις. Hinc Arabes Elpi-
dium imperatorem ín Sicilia renuntiaturi apud
Theophanem in (rene et Const. περιέθεντο αὐτῷ
ταγγίον xol στέφανον. Ex his, que Meursius et
ex eo Gretserus de zangis congessit, plana relin-
quuntur et perspicua. Goas.]
16. Equi sagmarii Grecis quidem noti et. usitati
' sunt, sed educi non possunt ex illa Codini lectione
τζαγµάριος, quia vana est: substituendum enim
τζαγγάριος vel τζαγχάριος. Et ut prior scriptura
' retineretur, non sagmarius, ut Junius, sed potius
' tsagmariws. vertendum esset : nam sagmerius Gre-
eis non est sutor, cum a sagmate formetur. Est au-
tem σάγμα vel θήχη τοῦ ὅπλου, theca seu. vagina
armorem, vel onus. jumenti sarcinaril. Hinc sag-
maria Jumenta vel sagmataria vel samaria Gracis,
quse nosiris elitellaria ; ad quorum ultimum alla-
dit voz Germanica saum-ross, seu ut alii, sammer
19, ot saum, id nimirum quod hujusmodi equus
gestat, Suidas : Zaypápta τὸ παρ) ἡμῖν Jeyópevoy
«οῦλδον, τὰ βαστάζοντα τὴν ἀποσκευὴν xal τὴν µε-
παχομιδὴν τῶν ἀπιτηδείων. Mauricius apud Rigal-
tium :' Τοῦλδος ἤτοι τὰ φαγµάρια. Idem. |. :, c. 6,
dixerat ἵππους σαγµαταρίους. Sic Isiderus caballum
sagmarium et mulam sagmariam. Vegetius E. η:
Impedimenta, sagmarii, calones vehiculaque in. me-
die collocentur. Nec Latinis ignoti sunt equi
D gagmari, ut patet ex 8. Bernardo 1. 1: 953 de
considerat, c. 7, ubi Vossius sagmarii, loco vulga-
tx lectionis sammarii. Etsi in. Latinis sumsnarii,
saumarii, sommarii lectio etiam defendi possit,
quia sagmarii nomen varie varii corruperunt et ad
idiotismum suum inflexerunt. Hinc in libello de
miraculis S. Udalrici, nec ineleganti et. satis anti-
quo, inquit Casaubonus in Lampridium, obtulerunt
de cera quantum unus fortis saumarius portare po-
(uit. Deducit idem Casaubonus sagmarios 3 sagmate
δἱ recte ; et sagma ait esse id qued jumento impoe-
mitur, ut mollius vehat εἰ sine noxa sua. Differt
sagma a sella; nam sagma proprieest quod jumentis
onera bajulantibus imponitur ; sella. equorum. est
vel aliorum animalium, quibus homo vehitur. Dicitur
eliam cayf οἱ sagum, quod significat omne ope-
281
GRETSERI ET GOARI NOTA.
232
rimentum quod jumentis impónitur. Vide Casau- A quin proprie novas easque saeras accipere indicet,
bon. sd Lamprid. fol. 393, sed prior significatio
potior est. Graeci fleetunt σάγµα τοῦ σάγµατος, La-
lini segma sagme ; qua corrupte eulgo dicitur sal -
mus, inquit Isidor. |. xz £tymol. GazTs.
Ibid. [Τζαγγάριος. Simon Portius eum auctore :
σχυτεὺς, σχυτοτόµος, ὑποδημάτων δηµιονρχός, cal-
ceolariws, sutor, Apud Theophanem in Justiniano
τὰ τζαγγάρια, officine sutorie. Rem totam pro-
fero, et alios in ordine compositurus extra ehorum
salto. Conquerebatur populus in spectaculis coram
imperatore de Calopodio cubiculario ; χαλοπόδιον
autem (quod alii καλαπόδιον pronuntiant) typum
calcearium sive pedem ligneum, quo sutores utun-
tor, indicat. Cum vero Calopodium de nomine
Euchologium : ᾽Αλλάσσει ὁ ἱερεύς. Nicetas : Utg-
«ψας lepéa μετὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἀλλαγμένον ; ua
corrupte ἠλλαγμένον vice. Αλλαξιμάριόν iteque
est locus in quo vestes imperatori, quise εἰ 8a-
erz, reponuntur, Goan.]
Ib. Auacara. Junius, ut Arabismi specinen odat,
anacara hxc ex Arabia advocat: nam vasa sive
cacabos aut lebetes vocales vocari sb Arabibus
Anakara. Ejusmodi ferme eàse qux | in Germauia
appellentur — kesseltrommel. Cur non. heerpauken,
que etiam in equis pulsari possunt et solent?
tympani genus inferiore parre rotundum, quo
principes hoc etiam sevo uti et. delectari consue-
- verunt. GakTS.
nou-awderet populus dicere, nec se cognoscere in- B — Jbid. (Tympana inferiori parte rotunda. Ita Meur-
ternuntio mandatore responderet imperator, ex-
clamavit populus : Ὁ πλεονεχτῶν µε, τρισαύγου- -
στε, εἰς τὰ τζαγγᾶρια εὑρίσχεται, Καλοπόδιος ni-
mirum. Vide Justiniani state imperatores jam
izangis usos. Goas.]
Jbid. Τὰς προχύψεις. Dubitat Meursius num viri
docti, id est Junius, πρόχυψιν recte vertant orato»
rium. Si non recte vertunt, cor non melius quid
suggeris? Si voculam ipsam nimis grammatice ur-
geas, πρόκνψις που est oratorium, sed locus. emi-
πόρος, unde imperator eminere, prospicere et
prospectare seu despectare poterat. Si rem ipsam
consideremus, πρόχυψις est oratorium, quia locus
ille sine dubio non erat eo destinatus ut imperator
inde tantum prospiceret, sed ut rei divine οἱ pre
tibus quoqne fundendis operam daret. Unde ab
oratione iflic fleri solita oratorii appellatio loco
aecessit. GneTS.
Ib. [1ζαγγάς. Quia commune et vile εζαγγαρίου
nómen apud Graecos, τζαγγάς, quasi digniore ho-
noris titulo donatus, auícus sutor vocatur. An non
flens semper ficus et scapha scapha?
Jb. [Παιδόπου4ον. in ου commutato vox πῶλος
alteri adjuncta diminotivum quid semper sonat*
hinc παιδόπουλον adolescens, puer honorarius, prout
Superius τὸ ἀείόπουλον et αὐθεντόπονλον parvam
aquilam, pareum. dominum referre dictum est.
Goa. ] ΄
slus. Cur rotunda potius quam plana vel quodvis
aliud vox signillcet, edisserat. Lego spud Nicectam
in Manuele |. v : 'Efapufyet τὰ χύμθα]α, ubi alia
lectio habet ἀναχαράδαι. Sunt itaque τὰ ἀνάχαρα
eadem quz χύμδαλα : at cymbala a tympanis quan
diversa, licet in Cybeles matris deorum a Gallis ad
invicem Juncta ; unde et Ápionem, qui se cym-
balum mundi jactabat, tympanum juventutis potius
vocandum asseruit Tiberius. Qus tandem κύμδαλα
Suidas : θυμελιχὰ ταίΐχνια, hisirionum. musica. et
ludicra instrumenta, In. epigrammate, Καὶ x2p622'
ὀξύδουπα κοιλιχείλεα. Turnebus Advers. xxvi, 35,
in hoc Propertii : Cymbala Thebano concrepuere
deo, Si quis me roget, Inquit, quale cymbalum
fuerit, eum mittam ad berbam cotyledonem,
eujus folia cymbali speciei — referunt. Scribonius
Largus ; Jtem mentastrum vel radicem κοτυληδόνος
que Κενδα similia folia cymbalis habet, Hac ille.
Addo cotyledonem étiam eymbalion apud Tregum
vocari. Vide figuram apud Matthiolum et alios ply-
siologos Dioscoridis commentatores.
P. 32. [Οτι d apocoetpárap. Scriptis a Gret-
sero post Meursium de cursu.et cursoribus addo ex
Tacticorum Leonis cons. 7 locum auctoris de
protostratore sententiam diserte explicantem : Ἑ-
τέρα δὲ χίνησις, ὥστε ἐπιδιώκῃς, ὁτὶ μὲν σὺν ἑλασίφ,
ὡς χούροωρας, οὓς οἱ vuv πρὐχλάστας λέγουτιν,
éxk δὲ συντεταγµένως, ὡς δ:αφένσωρας, οὓς fist.
Ibid. Junius leylt. τοῦ βεστιαρίου ἑντός, et. huic p καλοῦμεν ἐχδίχους, Καὶ εἰ μὲν ὡς xoüpotopas xeh
suce seripturz mira phaswata superstruit, ad ver--
bum : Vestiarii quod est intus (nempe in cerebro
Junii) et interioris. Et mox tria. vestiaria adducit,
vestiarium proprie dictum a veste, et vestiarium
mimus proprie ταμιεῖον, et. vestiariumn. vestibulum
palatii, per eataehresin seu abusum 954A vocis.
Duo priora vestiaríà agnoscimus; tertium summa
e2tachresi confletum ad, suum auctorem remitti-
mus. Dicit Codinus vestiarium hoc vulgo vocari
ἀλλαξιμάριον, ab ἀλλάσσω mato, Hinc ἄλλαξις mu-
tatio, et ἀἁλλαξιμάριον, quasi. dieas iutatorium
σετ».
1b.[Quasi mutatorium. ἀλλαξιμάριον, optime.
Ai uon ifa vesies matare. siguificat τὰ ἀλλάσσοιν,
χινεῖν, παράγγελλε cApópi Da, 5 καὶ ἕως ἑνὸς
μιλίου ἀποχινῶσι σὺν ἐλασίφ * ἐὰν δὲ ὡς διαφέν-
αωρας, παράγγελλε «Mack τῆς τάξεως ἀκολούθει, »
καὶ ἀχολουθῶσι σννεεταγµένως. Ex hoc Leonis
alium Cedreni percipies loeum in Michaele Curo-
palate. Leonem Armenium imperium auspicantem,
regiam assumpturum vestem, communem quam
deponebat τῷ τῶν ἱπποχόμων στρατεύοντι Μιχαήλ,
prostostratori Michaeli, Balbo nimirum, dedisse
retulerat, eumdemque dato intervallo de tyrsunide
affcciata suspectum a Leone missum ταχτικὰ διδά-
σχειν τὸν ὑπὸ χεῖρα λαόν describit. Ut. quid nisi
quia eursores et defensores, auctore teste, ducebat,
ità τὰ τακτιχἁ eos docere teueretur ? GoAB.
281
ÀN LIBRUM ΡΕ OFFICHS ος.
$8í
Ibid. Κουρσενυόντων. Κουραεύειν est predari, À autem. φυείχια eouseade, regerats ex Regiis vers
praedas agere. Possunt tamen lic per χουρσεύοντας
etiam illi intelligi qui in hostes extra ordinem
excursiones faciunt. Paulo post. τὰ xoupa:vópeva.
155 sunt spolia, prede. Et infra c. 16 dicitur ἀπὸ
to κο΄ρσου dari pars quinta imperatori : ἱπερίθ
Junius ex cursu, verte. ex spoliis. Quinta pars eedit
rationibus seu zrario regis, πενταµοιρία ; pro quo
codes vitio librarii πανταµοιρία. Vide Rigalt. in
Gloss. V. Κούρση, nbi Junium reprehendit quod
ἀπὸ τῶν κουρσευοµένω», p. 59, ο. 5, vertit a. cur-
soribus, quia vertendum erat ex. spoliis, ex preda.
Hinc κουρσεύειν, et ut in. Turco-Gracia χουρσεύουν
preari, populari, sic p. 57 δεφένσωρ τῶν χουρσευ-
ὄνεων rectius redditur defensor eorum qui exira
ordinem in hostes procurrendo dani impetum et an-
le omnes dimicant. Curgores enim seu χουρσεύοντες
sunt πρόµαχοι οἱ προτρέχοντες τῆς παρατάξεως ἐν
. τῇ συμδολῇ τοῦ πολέμου xat τοῖς φεύγουσιν ἐχθροῖς
ὀξέως ἐπιτιθέμενοι, ut ait in suis Tacticis Leo
Ímperator. ltem cursores sunt ἕνεδροι, ut idem im-
perator docet ; deque his loqnitur Curopalata, non
autem de eursoribus, quos Grecl δρομεῖς, Latini
proprie cursores nominant. Etiam Latinis media
setatis cursarii sunt praedones et piraue, qui terras
et maria predarum gratía percurrunt,
De pentamerig imperatoriex spoliis danda elega ns
exstat locus in Historig Joannis Cantacuzeni : nani
eum de bello ab Andronico imperatore adversus
Albanos gesto partilisque sine numero spoliis agit, C
sic przter caetera scribit : "E&ouc δὲ ὄντος πρότερον
τῇ στρατιᾷ, ἐπειδάν τινος χρατήσωσι λείας fj πλεί-
Όνος | ἑλάττόνος, «hv πέμπτην μοῖραν παρέχειν
ἀριστεῖον βᾳσιλεῖ, xdi μετ' ἐχεῖνον τῷ µεγάλῳ δο-
μεατίχῳ fen, ofa δὴ τῆς συµπάσης ἡγουμένῳ στρα”
τιᾶς, 16:6 οὐδὲν ἑποίουν τῶν εἰωθότων, οὐδὲ τις
Ἠνώχλει αὐτοὺς περὶ τῆς πέμπτης µοίρας, ἀλλ ὥσ-
περ ἐξ ἀεννάων Ποταμῶν ἑξῆν ἑχάστῳ, ὅσων ἂν
βούλοιτο, Χύριος γενέσθαι. Haec Cantacuzenus.
Ib. Dicit Codinus protosiratorem ες preda ca-
pere πάντα τὰ ποιχίλα, qus appellatur φυτίλια,
Qus slt ratio hujus nominis, nondum a viris do-
etis explicatum est : nain quod Junius fniilia vertit,
id paucorum approbatione fecit, Sant qui suspi-
centur legendum βιτάλια, hoc est eiciualia. GaETS.
Ibid. | Vere fuiilia suntet pueriliter a quibusdam
ingesta eirca τὸ φυτίλιον, quod Grecis recentiori-
bus, sicut et Turcis τὸ fltil, quod primo refert
ellychniun, deinde funem pyritem, quo imilites tor-
mentis explodendis diutius servant Ignem, méche
T'argtiebuse, ulilnto vulneratium — peniculum a. chi-
rürgis ad vulnera probanda , Spoliorum itaque par-
tem protostratori assíguatam vocabant milites φυ-
τίλια, quasi ad linea. vel pytitem comparanda leve
sdmiuiculum. Sic officioruni premia Grzci iidem
Μαντῖλια, Gallicum vulgus cbirothecas, puellarum
aciculas ete. dicunt, ut gra(i potius animi monu-
fhentum quam debiti mercede et vilia mercena-
riorum olsequja cómpefisata exprimant. Quanau
germanaque lectione diucmus esse τῶν Xoupaeuo-
µένων ζώων πάντα τὰ κοιχόλα, animaumium prede
captorum quecunque pilis et. colore sunt. varía :
qu:evis cnim discolorie etiam hedie voeant ποικίλα,
eademque in protoeiratorie sortem ex prsedja obtin-
guut ceu ejus φυτίλια.
lb. [Τὰ agoccdypata. Ἐντάλμαια vocat δια
GR. et διατάξεις. Goan.]
259 P. 22. Ciryeobullas. Graca «à χρυσύθου)-
λα et χρνσόδουλα, aurea bulla. A sigillo nómen sd
integras litteras venit. Hine etiam censtitutiones
pontilleum Romanorum bulle dicuntur, et bullartum
liber in quo ille litterze seu bulle continentur.
Bulla proprie eit orbiculus sey oraameptum cirea-
laris forme, superne clausum et intus cordis ρε”
ram habens. Olim pueritiz appendebatur tanquam
»muletum contra fascinationes. Ab hae orbieulari
flgura bulla translatum est nomen ad sigilla, quze
litteris appenduntur ; sunt enim circularls ρα
et quia nonnullis litteris appendebatur | eweea bula,
quibusdam plumbea, quibusdam cerea, binc factum
est ul ipse eiiam littera: ab boc sigillo vocarentar
bulla aurez vel bulle plumbez vel bulle ceres,
niniüirum χρυσόδουλλα, χηρόδουλλα, a χρυσόδουλλεν
et χηρόδουλλον, Chrysobulle summa — auetorita-
tem obtinebaut, subscrip:e mauu | imperatonis διὰ
κιννάδαρεως cinnabari (seu. rubrica). Quin et cruces
Interdum addebant. Pbranzes I. i, 4: Imperator
manu sua eo vidente tres cruces. ciumabari im [route
bulle ad confirmationem pro consuetudine exprimit
bullamque auream. legato in. manus. tradit, Eaiam
hodie litteris, przsertim contractuum, apponi 80-
lei thecula, aliquando lignea, aliquagdo ex Jaminag
- aliquando ex pura cera, io. cujus medio sigillum
exprimi solet. Hzc thecula zque reete vocabitur
bulla ac theca illa imperaterum Grzcornm. Hinc
βουλλεύειν bullare vel generatim literas signare,
sive boc per bullam fiat sive absque bula; et
Βουλλωτήριον sigillum, forma, in qua bulle ezpri-
wuutur. Incertus auctor apud. Etymologum : Ὢσ-
περ eig τὸ βουλλωτήριον tumoüp&vog ὁ pólu6oog
τύπον ποιεῖ xal εἰκόνα ἁποτελεί. Et sine dubio
bulle imperatori: imperatoris imaginem reprzesen-
fabant, Gars.
Ibid, (Nil communius quam xpusó6ou)o» sive
χρνσόδουλλον imperatoria mandatu, constitaionem,
diploma, rescriptum, chirographum, codicillos si-
gnificare. At non ex eo quod aureis litteris scribe-
retur, ut. innuit Meursius, sed quod sigillo sive
bulla aurea, quod in eis scriptum, munire!ur:
quanquarm olim etiam aureis litteris scripsisse non
denegandum Luitprando dicenü : Χρυσοδούλιον,
id est epistolam auro signatam, mihi dederunt. vobis
(regi) deferendam. Tulerunt autem. et alias. litteras
qrgento signatas, a curopalate jmperatoris fratre
ad Romanum pontificem missas. Deinceps vero
litteris purpureo liquore ductis subsignavit impe-
rator. His testimoniis utrumque liquet. Nicete
285
iu Manuele Comn. 1. iv :
ἀφῖχε γῥαμμάτιον. cinnabari signatum emisit codi-
cillum. Inferias : Tc βασιλικῆς βαφῆς δελτάριον,
regii, id est purpurei, coloris tabulg. L. vn : Τῷ
ἐρνδρῷ τῆς βασιλείου βαφΏς ὡς αἵματι ἀναθάλφας
ἐξώωσεν. Cedreniin Tiberio 1: ᾿Ααφαλισάμενος
διὰ σφραγῖδος χρυσῆς τοῦ uh πολεµί(ὼς ἐπέρχεσθαι.
Basitii tn porphyra nati : Καὶ ὥστε ἀσφαλῃ xal
ἀμετάθετον εἶναι τὴν παροῦσαν διάταδιν, οἰχείᾳ
χειρὶ ὑποσημηνάμενοι, puc σρραχῖδι ταύτην
ὑποσφραγισθῆναι διωρισάµεθα. Nicephori Botania-
te: Καὶ yàp ἐπισφραγίζουσα ἡ βασιλεία µου τὰ
χεχριµένα χκαλῶς καὶ ο)χονομηθέντα συνοδικῶς, καὶ
τὸ παρὺν ἐξέθετο χρυσόβουλλον εἷς ἐπιχύρωσίν τε
καὶ στερεὔτητα, ὑποσημήναμένη iv. αὑτῷ δι ἔρυ-
θρῶν γραμ µάτων, καὶ διὰ τούτων τὴν ἀλήθειαν φα- Ῥ
νερωτέραν ὑπαγορεύουσᾳ, χορῴνην ὥσπερ 55 τινα
χρυσην τὴν ἀληθῶς σφραγῖδα τούτῳ ἁπαιωρήσασα,
1b ἡμέτερον εὐσεδὲς καὶ θεοπρόθλητον ὑπεσημένατο
χράεος. Alexii Comneni, qui etaureum 957 :igillume
Cra in pressum testatur, Nov. 2 tom. 2 Juris GR:
K3y διὰ xt vva6á peu ὑποσεσημασμένη τυγχάνῃ ἀν-
τιγραφῇ, xàv τὴν χηρόδουλλον σφραγῖδα φἑρηται,
Ejusdem No. 4: Ὡς ἂν εἶδησις πᾶσι γένηται διὰ
γραβµάτων τοῦ βασιλέως ἐρυθρῶν, χαὶ ἡ διὰ κηροῦ
σοραγὶς (προσετέθη). Sigillum cereum aurea bulla
impressum e serico pendebat. Nicephorus Botonia-.
tes jam relatus 8t anonymus alibi citatus : Mavoui
εἶχε τὸ σύνηθες κανίκλωµα xal τοῦ βασιλέως Υρα-
eh» εΜανουἡλ kv. Χριστῷ θεῷ πιστὺς βασιλεὺς,
καἰχάτωθεν ἀπῃωρημένην βοῦλλαν χρυσῆν διὰ µε-
τάξης ὀξείας, e serico violaceo bullam appensam, hoc
est sigillum. Nicetas Manuelis 1.1 : Γράμμα ἔρνθρο-
σήµαντον σφραγῖδἰ τε χρυσείᾳ xal σηριχῷ νήµατι
΄ ἔμπεδον, χόγχης ἀναδερευμένῳ αἵματι, τῷ κλήρῳ.
τοῦ μεγάλου νεὼ ἑἐπιδίδωσι. Ες bis Ίρυθροδανη-
µένη βασίλειος γραφὰ, purpuratus eodicillus regius
apud eumdem secundum aliam lectionem ; apud
Comnenam χρυσοθούλλιος TvpsQh, χρυσρθούλλιος
λόγος vey pa p μένος, apud Cantacuzenum χρυσόδουλ-
Ἶον Bixaleo pia, apud. Zonaram ἔγγράφαν χρωσοσή-
µαντον, apud Nicetam iterum βασιλικὸν ἐρωθρόδανον
in Ándronico l.n, et in Balduino ἐρνβρόγραφον
γράμμα et similia liquent, Alexium seeundum atra-
mento communi nigrisque litteris semel nomen.
exarasse, litteris ad synodum missis, refert Nicetas :
Β.6λίον λακωνίζων ξνυντίθησι πρὸς τὴν ἱερὰν σὺν.
ον, xai τοῦτο ὑποσημηνάμεγος χάτωθεν διὰ μέ-
λανος τῷ οἰκείῳ ὀνόματι, ἐπὶ κοινῆΏς ἀκρράσεώς τε
xal σχέφεως ἀναδίδωαιν, Andronicus senior imperio
nuntium omnino remissurug ἄνω μὲν &puüphy
προὔθηχε τὸν ταῦ θείρυ αταυροῦ τύπον, mox velut
scripta Labula privatus redditus χάτω Q& µέλανα.
GoAB.
P. 92. [Πρός τε frac. Solos Romanorum Persa-
rumque principes βασιλέας vocatos a Grecis histo-
ricis, quotquet reliquere monumenta common-
Mr ni; eoque nomine, quos imperatores dicimus,
veuere siguificalos: aliis supremo jure, reguo
CRETSERI ET GOAH1 NOTE,
Ἐρυβροδάνῳ ἱνσημανθὰν A coustituto et imposita sibi corona utentibus ῥηγῶν
appellationem fecere commuuem, ex quo Geuseri-
86
chus eam sibi propriam fecit. Theophanes : Ὁ Γι»
ζέριχος τῷ Οὐανδαλιχῷ πλήθει πολὺς vevópevo; xal
(ya καλέσας ἑαυτόν. Seculus Odoacer τὴν τοῦ
ῥηγὸς περιέθετο ἑαυτῷ προσηγορίαν. Ab his alii
atque alii, τῶν Οὕννων et τῆς Coayyia B apud
Zouaram ῥῆγες dieti : noli quum Carolo M. βασι-
Xebs Ρώμης 2 Cedreno. in Irene dicto; βασιλέως
Women eommune factum, nec ipsi Oceidemis impe-
metori, quem Anna Comnesa ῥῆγα λλαμανίας
solum agnoscit Alex. 1l. m. Proinde quod Nicetas
Androuici I. 1 Beiam Hungarie ῥῆτα, itoperatos
remque Oceidentia in Alexio 9 vocet iterum "Ala-
pavíac ῥῆγα, nil mirum; cui sícut et allis Grecis
solam Orientis vel Persarum principem βασι]λέά
salutare gratum. Oppressi tameri Bulgarorum'ármis
tandem eonjugii pacisque fabdere inito principem
eorum βασιλέα vocaut apud Loitprandum in Lega-
tione. Goan.]
Ibid. Sultanos. Lewaelatius in Onomastico Mu-
sulmennieo : Sultan ÁAfem dominugs mundi. Sic ap-
pellare Turci principem suum solent 1 juod vorabu-
Ium significat, ut Cedrenus. ail, παντοκράτορα xat
βασιλέα βασιλέων, imperatores omniam et regem
regum. A Turcis jam vulgo pre demino wnrpatur,
e nomen hoc princeps eotum habet xas! tGoy f», com
solus et maximus domixas. GaeTs.
[Arsbum ἀμηρᾶς, Turcarum prinelpes ουλτάνους,
» C propria gentium | illsrom lingua Graeci dixere:
eapropter ubi. legimus apud Nieotsm ἀμηρᾶς, atia
leetjo σουλτάνους ponit. Sultan autem Turcicum
principem denotat.
. jo. [Τοπέρχας. Paucarum arbium &nt uhius
provincim princeps est εοπάρχης. Toparehlas, qua-
les nos ducatus ve) comitatus, describit 4568 Ni-
oetas Alezii mi, 5, veteris editionis p. 566, cum sa-
trapis confundit p. 578. Exinde, p. 586, Bonifeci«m
Montisferreti merchtonem, Balduinum Flandris,
Henricum S. Pouli et Ludovicum Blesensium cemi-
tes ποπάρχας τινὰς εὐγενεῖς seribit: quorum pre-
ceseores Bierosolymitens profectionis antosignae
noe ερπάρχας et xfuntaz, non uno libri terti ioco
memorsaverat 4ngpa Comnena.
6. [Δοποθέτυ ὁπηρέεημα. Do memoratis.
referebat ad imperaterem. Leo Grammaticus in Mi-
chsele Theophili ^ 8«óxvato; λογοθέτης ἔλθὼν εἰς
«kh &cxpdpua χρητῶν τὰς ἀναφοράς, e& infrac
Ἐκελεύσθη gast! ἀργῆς ἀνοΐξαι «kg ἀναφορὰς xav
ἀναγνῶνφι. Cresoente queque Jogollietae auctoritate
decrevit eaplclel. dignitas, οἱ ut Hle rescripta chrv-
sabuillaque principis . emitterel, purpura, qua eaa.
subsignabsi imperator, ei commissa: canicleo
restituta legitur, Manuelis ]l. μι apud. Nicetaun.
Fidem igsuper Dep et populo se servajuruu in ejus
manibus pollicebatur princeps recenter ims itutus,
prout $0 loco referetur Goag.]
P. 55. Doinestici. Differt istea. domestico mense
ct ab aliis domesticis. lta vécabatur παρὰ τὸ δοµε-
281 .
eujus iste curam gerebat, quamvis in catalogo
officialium, supra ο. 2, non. compareat : erat ergo
iste domestieus domesticii, de quo infra iterum
Codinus c. 7. Gaers.
149 [Mutat quidem sensurn, at corrigit et me-
lierem. reddit Regiorum AB leetio, qus b»c est :
Καὶ τοῦτο μὲν ἴδιον τοῦ μεγάλου λογοθέτου ὑπηρέ-
τηµα, τὸ δὲ τοῦ µεσαστικίου (vel ut B, µεσαστικείου)
ἐνεργεῖν, ᾧ ἂν ἐπιτάξοι ὁ βασιλεύς, Et hoc munus
propriwm est magui legotheta (ad reges nimirum,
sultanos et toparchas scribere), intra limites autem
imperii sacras. mittitis cui. imperator mandaverit.
Ibi µεσαστίχιον & me appellative (Grammaticorum
mere loquor) sumitur, et subjectas imperatori re-
giones, ceu mediam ejus ditionem, referre addu-
bito, Certior nihilominus affürmo µεσαστίκιον pro-
prium ofdcil nomen zstimandum , ejus nimirum
cmi negotia, imperii statum, secrela, personam
ipsam fidentius committit imperator ; cum quo cu-
ras dividit; qui inter populum, milites, senatum,
principes exteros et ipsum imperetorem medius οἱ
sequester. intercedit ; qui eum ad hoc munus aen
ex meriüs semper, velut logotheta, sed ex sola
principis gratia favoreque advocetur, recte scripsit
auctor, τὸ δὲ τοῦ µεσαστιχίου ἐνεργεῖν [ιον (οἱ
namque particule jam preaemisss jungitur) ὦ ἂν
προστάξοι ὁ βαειλεύς : hoc est, mesasticii quasi di-
cas sequestri, munus exercere ad eum. attinet cui C
praceperit. imperator. Mesasticium hujusmodi de»
scribit Nicetas Manuelis, 1. «: Malebuvov δὲ ps-
σεύοντα xal τῶν οἰκείων ὑποδρηστῆρα διαταγμά-
των tv ᾽Αγιοθοοδωρίτην τίθησιν Ἰωάννην. Καὶ fjv
ὁ μὲν τῷ προοώπῳ τοῦ βασιλέως ἀεὶ ὀπιανόμενος,
καὶ νὰ τούτου ἐντάλμανα ὅσα xol ἑμφάσεις ἐκ
κρείετονο; μοίρας ἐκδεχόμενος, Vocom μεσεύοντα
inter alias observo, τῷ µεσάζοντα significatu psrem
4 wullo negandam : péyav porro µεσάζοντα proto-
vestiarium Cabasitem, nee non elium µεσάζοντα
Cantacuzenum memorat Chronico CP., eam vero
&eb τοῦ µεσάξειν µεσαστίκιον deduci solas ignorat
qui Graeca nescit. Μεσαστίκιος igitur ille est µελε-
δωνὸς µεσεύων, τῶν βαφιλικῶν ὑποδρηστὴρ διαταγ- D
' pétew, τοῦ βασιλέως τὰ ἑντάλματα wat ἑμφάσεις
ἑχδεχόμενος, quem eumdem auctor ait ἐνεργεῖν ὃ
ἂν ἐπιτάξοι ὁ βασιλεύᾳ. Talis, me judice, ante ge
rannidem arreptam fuit Phocas, qui ἐντολικάριος
a Theophane, 4 saccis mandatis fuisse scribitur in
Mauricio; qui in aula, quod mandator in exercita,
τὰ µανδάτα γνώµῃ τοῦ ἄρχοντος διδούς, exseque-
batur. Ita Mauricius alius. |At iterum Theopha-
nes : 'O στρατὺς ἑντολικαρίους ἔπεμψε πρὺς τὸν βα-
σιλέα.
259 [15. Ὁ μέγας σερατοπεδἀάρχης. Hoc ejus
officio Zonaras celebrat in Necephoro Phoca: Πέτρον
ἑκτομίαν, ὁραστήριον δέ γε καὶ ἐμθριθῆ, xa! ἄρχειν
εἰδότα στρατιωτῶν στρατοπεδάρχην ὀομάσας, ἵν àv
Κιλικίᾳ δοίη χώραν τῇ στρατιᾷ τὸν χειμῶνα ὃ .οἵα-
IN LIBRUM DE OFFICIIS CT. .
στίχιον seu δομεστιχεῖον, quod est res domestica, Α
988
γεῖν. ls idem videtur thv τοῦ 4ápaxo; ἐπιστασίαν
πᾶσαν ἐπιμελούμενος. Caropalates. Goasn.] .
[^. Ποτῶν, potus seu poculentorum, non
ποδῶν, ut Junius, qui instrimenta vertit. Sed lectio
nostra confirmatur ex codicibus Bavaricis et Lau-
lheriano ; et res per se clara est, quia non minus
curandum est ut. exercitu non desit polus quam
ut non desit cibus. G&ETS.
Ib. [Elc t» παρἀστασιν. Omnium qui dignita-
tes et officia tenent, circa 3mperatorem in solio se-
dentem, cum vestium apparatu et insignibus stans
famulatus est παράστασις. Δουλοπρεπῶς παρεστάναι
scripsit Nicetas in Issacio Angelo, et iterum: Οἱ
Ῥωμαῖοι παραστατοῦντας ἔχουσιν ἅπαντας. In Ale-
B xio secundo : Elyov εὐθὺς τοὺς παρεστῶτας, xa
ὅσοιπερ ἑχείνῳ σνυνῄδρενον διὰ γένους λαμπρότητα
χαὶ ἀξιωμάτων σεμνότητα, ὁμοφώνως ἀναχραγόντας.
Imperii tamen colleggm assident. Luitprandus de
legatione : Sedebant ad sinistram non in eadem linea,
eed longe deorsum duo parvuli imperatores. Potuit
et Cxsar quandoque sedere. Theophanes in Mi-
Chaele Theophill : Τοῦ Βάρδα Καΐσαρος τῷ βασιλεῖ
προσελθόντος συγκαθίσαντός τε xal συνομιλοῦντος.
Licuisse nonnunquam aliis sedere τῆς ἐπιτροπῆς
γενομένης, ipsumque imperii collegam quandoque
stetisse, narrat Cantacuzenus, 1, 8. lloc assidendi
jus poutífices Grecos ab Androgico postulasse,
eoque licet obtento ridicule privatos, libro Vitae ejus
11t, 1, Nicetas ostendit. De patriarcha coram impera-
tore sedente suo loco dicetur. Goan.]
]b. Hyperyyrum, Monete genus. Indocte Junius ve-
[um et involucrum coloris ignei. Longe deterius Leun-
clavius in legatione ad Armenios, ubi hzc Theo-
riani, qui Cpolitanus legatus fuit, verba leguntur:
ἛἜστωσαν ὡς iv ὑποθέσει ὑπέρπυρα τρία, μιᾶς ὄντα
φύσεως, χρυσοῦ δηλονότι. Ἐὰν οὖν τούτων ἓν πυρα-
χτήσω, ἔσται πάντως τὸ πεπυραχτωμένον δύο φύ-
σεων, λέγω δὲ πυρὺς xal χρυσοῦ. Elsa ἑνώσας τοῦτο
«ol; λοιποῖς δυσὶ τοῖς μὴ πεπυραχτωµένοις, ipu
πόσα νῦν εἰσι ταῦτα τὰ ὑπέρπυρα ; τρία ὡς πρώην,
$ διὰ τὴν φύσιν τοῦ πυρὸς ἑἐγένοντο τέσσαρα, Quse
interpres ita vertit : Sint tria hic velut igne potiora,
prorsus inscite. Vertendum : Faciamus Λίο tria
esse hyperpyra, wniws nature sew materie, auree
verbi gratia. Si igitur unum ex his ignescere faciam,
omnino ignitum illud duabus naturis constabit, ex
ignevidelicel et auro. Si deinde alia duo non ignita ad-
jiclautur, quaro quob nuncsint hujus generis hy-
perpyra ? (interpres. quotnam sint hec. ignita ?
male: unum enim tantummodo hyperpyron igui-
tum est ex bypothesi facta); num tria wt anea ,
en propter naturam ignis [acta sunt. quatuor ?. In
eumdem errorem incidit idem interpres fol. 314,
ubi τῶν ὑπερπύρων vertit ignis οἱ potiorum,
absque ullo sensu; vertendum enim ^Ayperpyro-
rum. Neque nomine Latino hoc monete genus
exprimi potest. In Pandecte Turcico recte de hy-
perpyris scribit Leuuclavius. Sed bic tantas error
delegendus fuit, ne qui in. errore inducantur.
239
GRETSER: ET GOARI NOT &.
Hinc hgperpyrarii, qui hyperpyra tributi nomine A ἀπὸ τοῦ βασιλικοῦ ταµιείου εἰς προσθήνην. Niceias
solvunt. Videqus diximus tom. 11 4ο 9608. Cruce
l. 1, 27. Eleganslocus 1e hyperpyria exstat apud 8.
Antoninum tom. i1 Histor. tit. 19, c. 8, $ 5. Agens
euim de Tartarorum immanibus usurarum exactio-
nibus ita scribit: Miles quidam in Georgia de quin-
gentis hyperpyrisa Tartaris acceptis et per antios quin-
que retentis coacius fuit eis reddere septem millia pro
wsuris. Quedam etiam domina Tartarica pro quin-
quaginia ovibus, quas cuidam commiserat et. ille
per septem annos tenuerat, petiit ab. illo pro usuris
illarem ovium hyperpyra septem millia, que omnia
iile coacius est solvere pro usura, GnerS.
[Argenteum, ut et aureum nummum, ita reperio
dictum. Argenteum quidem nondum in oblivione
in Manuele |. 1: Τῷ κχλήρῳ τοῦ Μεγάλου νεὼ ἔπι-
δίδωσι χρυσόδουλον τυποῦν αὐτοῖς ἀργύρεα ἐτήσια
χέρµατα εἰς μνᾶς OV; ἑκατὸν κορυφούµενα. Proce-
Tum rogam auctor. descripturus est inferius : ejus-
que meminit Comnena, l. 11; Ῥόγα, inquit, τῶν
δοθέντων efxost ἀξιωμάτων, quanta uiffirum
viginti proceribus in dignitale penes. imperatorem
CO: Stitutis datur, Αὔξησιν foyov, eam militibus
auctam ibidem memorat, Erga cunctos exsiceatum
hinc liberalitatis prefluvium srgerrime fert B.lsamoa
opusculo de Rogato i Juris GR reperiendo p. 471;
apud quem quoque leges τὰ ῥογάλια, catalogum et
ordinem faciende roge. Et apud Theophanem στρα”
τιώτας ῥογεύειν.
penes hodiernos Orientales, ut quod adhue pluri- B Φ9θ] 15. [Φράγκων. Francos solos, id cst Gal-
mum in oribus eorum sonans me audivisse memi-
ni; illudque est de quo quam late Leunclavius,
Pandect. Turc. , p. 117, scripsit : decem aut duo-
decim ejusmodi nummum integrum complehunt.
Áureum ipse aureus est nummus ; de quo Guutle-
rus in historia capt3 Cpoleos: Soleebat nummum
eureum, qui perperam vocari solet ferdoni, id. eat
quarig parti marce wnius — equivalens. — Perperam
prongatiabant Latini, ot et. hodie Graci πέρπυρα :
perpera quoque scripsit Leunclavius ex aliis, Au-
reum porro hic intelligi equus lector mecum judi-
cabit, qui vile pretium primicerio reddendum me-
cum negaverit. GoAR ]
P. $3. ᾿Ῥογατόρων. Rogatores sunt nilites sti-
pendia merentes, a roga, quod est stipendium. Ῥο- C
jye»etv est stipendia facere. Accipitur etiam ῥόγα
pro donativo et honorario, quod alicui non ex debito,
sed ex gr»tia persolvitur. Suides : Ῥόγα fj τῶν
βασιλέων εὐσέδεια. Roga est. imperatorum pia libe-
ralitas et maguificenlia, Üsurpant etiam Latini,
Miscella bistoria in Tiberio II; Duzit Auastasiam
wrorem auam, el coronavit eam Augustam, εἰ jactavit
rogam multam. Apud Baljricum in historia Hiero-
solymitana excusapt se milites Alexii imperatoris
bis verbis: Nos in roga imperatoris locati nihit
aliud quam quod ipse imperat facere possumus. Sed
de roga copiosius suo loco |, 11, com. c. 5 et c. 9
Caxrs. |
los, boc nomine primo vocabant G:szci, unde divíso a
Francis et Graecis imperio vetus proverbium Φράγ-
xov φίλον ἔχῃ:, γείτονα μὴ ἔχῃς. Cedrenas, tum in
Leone Isauro tum libi, ῥῆγα Βραγγίας laudat,
quem non alium » Francorum rege intelligendum
"ipsemet exponit, Italos tamen, Apalos et Calabres,
a Normannis Franci populis ortos, Φράγχους non
Inirequenter vocat Curopalates in. Michaele Para- -
pinacio,'et Nicetas Manuelis, 1. n. &p&y rovc Σικελούς:
Germanos pariter ita dictos apud Cedrenum repe-
fles in. Basilio. Latinos quoscunque, ut et Grecum
vulgus hodie, ita nuneupat Anna Comnena l. vir,
Ἑνδοξοτέραν tamen Φραγγίαν xas' Σξοχήν Intelligit
ms. R. n. 290. Latinos quoscunque ac maxime Gal-
los bic memoratos autumo, qnos. αἱμοχαρεῖς xal
πολεμικούς, ac iterum δυτικοὺς Φράγγους vocat
citatus Curopalates. Goan.]
P. 54. Quod dicit Curopalata Codinus, curepala-
te officium, quo olim fungebatur, fuisse suo tem-
pore incognitum; id miratur Meurslus, sibique id
tam longe δι. dissito cognitum profitetur, idque
ex Evagrio v, 3: Την φυλαχὴν τῆς αὑλῆς ἔμπεπι-
στευµένος, ὃν χουρὀπαλάτην ἡ Ῥωμαίων λέχει φωνή.
Uabet etiam aula Theodorici Gotthorum regis caro-
palatam, ad quem exstat formula ]. να Variarum
Cassiodori ; quem ita describit ut nibil aliud fuisse
videatur quam summus architectorum et archite-
etonice przefectus, der oberst-baumeister, aurea
[ Ῥόγα quid sit, non ignotum Riyaltium, Meursium p virga decorus. Gags.
et eruditissimum Fabrotum legenti. Ejus definitio-
nem a Suida allatam et a Gretsero mutilatam refe-
ro et expono. 'Póya ἡ τῶν βασιλέων εὐσέδεια xol
qeuotala.Roga est imperatorum pietas et munificentia.
Erogabant imperatores quotannis de suo.ecclesiis,
proceribus, militibus, populo stipendia et munera.
Ecclesiis collata εὐσέδεια, aliis quibuscunque dona-
ta φιλοτιµίας nomen promerentur. Ecclesise Magna
stipendia Romanus Argyrus auzit. Cedrenus : Ἐνδέ-
ουσαν γὰρ τὴν πρόσοδον τῆς Μεγάλης εἰδὼς ἐχκλη-
ola; ἅτε οἰχονόμος ταύτης γενόμενος Ev τοῖς ἔμπρο-
σθεν χρόνοι, xal τῶν ἄλλων ὁπόσαις ὑπηρετεῖσθαι
ἔθας παρὰ τοῦ ταύτης κλήρου, ὀγδοήχοντα χρυσίου
λίτρας &vk πᾶν ἔτος χορηγεῖσθαι τούτοις τετύκωχεν
1b. [Μο.1νόδίνης βού.ης. De cereis bullis supra,
ubi de chrysoballo. De plumbea locum profert Luit-
prandus, ubi merces e portu effereadas plumbea
imperatoris bulla notatas asserit in legatione.
Ib. [Φέρει τὴν τοῦ βασιλέως σαάθη». WM illi
primitus ex officio concessum videtur à Theopbane
in Michaele Theophili: Ὁ Βασίλειος περιεπάτει
φορῶν σκαραμάγχιον μετὰ σπαθίου, ὡς ἔδος τοῖς
φαρακοιµωμµένοις. Sacri cubiculi prepositum ρία-
vialem imperatoris vestem imbribus ét frigori pro-
pulsandis ei offerendam tuliese docet Leurclavius.
Go1n.]
Jb. Miratur iterum Meursius fgnorantiam Codi-
ni, qnod logothete generalis munus incognitum
$8
IN LIBRUM DE OFFICIIS Cf.
4
20
fnisse scrivat; fuisse enim praffe:tam aerarii genera- À ritea hoc posse, sed inter omues protovestiariten
lis. Sed liceat Codino citra reprehensionem quzedam
ignorare, quandoquidem Meursiusomnia seit. Ge TS.
16. [Ke.J.Mov. Ut mouachi, ita et episcopi, in
quibus versarentur zdes, vocavere χελλία. Isaacii
Angqj Novella Juris Gr. p. 172: ᾽Απεστάλησαν εἰς
τὰ ἐν οἷς χαταµένε. χελλία ὁ Κυζίκου. Et infra: Εἷ-
- toy ph ἐφευρεῖν αὐτὸν ἓν τοῖς αὑτοῦ χελλίοις.
Patriarch:e, ule monasteriis assumpti, etiam in
patriarchio cellam, τὸ κελλίον, teste Euchologio
nostro, repererunt. [psique tandem ünperatores
ecclesiasticorum morum zmuli, de quo nota prima
in Curopalatz liistoriam disserit, in. palatio angu-
etam sibi condidere cellam, in quam tumultu
negotiorum erepti se reciperent. In hujusmodi
penetrale, retro cubiculum interius positum, secessit
ab auicis monitus Audrouicus senior, ne quid im
eum molirentur juuioris fautores in extcriere tri-
clin'o stantes ; Τούτων ἀχηύσας 6 βασιλεὺς, ἀνέστη
τε αὐτίχα τοῦ θρόνου xal πρὸς τὸν ἑνδότερον οἰχί-
σχον ἐχώρει, τὸν γέον βατιλέα τοῖς ἀχροωμέγνοις
ἅμα παρὰ τὸν ἔξω καταλιπών. Ita Cantacuzenus, L
, 5 €. 15; at c. 5 non ininus angustam qvam augu.
stam depingit, aieo αἱ juvenis imperator. εἰσιὼν
τοῦ οἰχίσχου τὴν θύραν, ἓν ᾧ καθῆστο συνᾖθως 6
βασιλείς, stemmatis in capite posiu lapides ad &u»
perliminare nescius alliserit. De celiiotis sive eubi-
culariis a cella dictis agit Phranzea, 11, 14.
πρῶτον primtum anteomnes esse cul imperatpii ali-
quid iu parastasi proponéndi jus et facultas suppetat,
Sed ut ad apoctisiariumvel apocrisaríum dictum a
responsis revertaniur,est internuntius responsum fe-
rens aut accipiens, et est legatus vel procurator con-
ficiendi alicujus negotli causa missus. In epistolis S.
Gregorius Magnus et aTii Romani pontifices apocrisa-
riorum et responsalium passim meminere. Originem
habet vox ἀπὸ τοῦ ἀποχρίνομαι, quod est responsum
dare. Hodie reges et principes in aula pontificis et
aliorum regum suos habent legatos, qui revera sunt
apocrisarii, ' responsis ferendis 6ἱ accipiendis de-
stinati. Oliw Ecclesia Romana in Cpolitana habebat
Suum apocrisiarium seu responsalem, qui in aula
imperatoris residens res Ecclesia curabat, quo
munere olim in aula Justiniani functus est aute
pontificatum S. Gregorius Magnus. Et in aula regum
Francix perpetuus erat apocrisiarius, id est respon-
salis negotiorum ecclesiasticorum. Hincmarus, epist.
5, ο. 15 et 14; Quando (Conitantinus magnus impe-
rator Chrisitanus effectus propter amorem εἰ honorem
SS. apostolorum Petriet Pauli, quorum doctrina ac
tinisterio ad Christi gratiam baptismatis sacramenti
pervenk, locum et sedem suam, urbem. scilicet Ro-
manam, papae Silvestro edicto privilegi tradidit, et
sedem. suam in civifate sua, que antea. Bysantium
eocabatur, nominis sui civitatem ampliando edifica-
262 P. 55. "Ira δηµηγορήσν. Verba fecere de C *i^s 6ὲ sic responsales tam. Romane sedis quam. et
rebus sacris ad senatum). el. populum imperatores
Grzeei. Theophanes, Cedrenus, Zonaras tam gravi
morbo jactatum Leonem Sapientem referunt, ὡς
μὴ δυνηθῆναι διαλεχθῆναι τῇ συγκλήτῳ τὴν συνήθη
διάλεξιν, fj καλεῖται σιλέντιον. Recuduntur ab ami«
co Combefis, quos de Christo, de D. V. de sanctig
plures vegetus pronuntiavit sermones. Alexander
, aliarum precipuarum sedium in palatio pro ccclesia-
slicis negotiis excubabant ; aliquando per episcopon
aliquando vero per diaconos apostolica sedes hoc
officio fungebatur ; quo officio B. Gregorius in diaconi
ordine (unctus fuit ; 3639) et ex allis praecipuis sedi-
bus per diuconos-id o[ficium exsequebatur, sicut sa-
eri canones jubent, Et in his Cisalpinis regionibus,
hujus Leonis frater, referente .Cedrepo, Bua Νι- Postquam Hludovicus predicatione S. Remigii ad
χολόῳ καθεσθεὶς tv τῇ Mayvaipa, αιλεντίου γενοµέ- Christum coutersus εἰ ab ipso cum tribus millibus
νου, την Εὐθυμίου καθαίρεσιν ἐποιῄσατο, Manuel Proncorum in vigilia S. Pasche baptizatus ezstitit,
Counenus, Niceta gcriptore in ejus Vita,l, vit, χατη- — Per succéssiomes regum — S. episcopi ex suis sedi-
χηττρίους ὥδινε λόγαυς, οὓς φασι σιλένεια,κα) εἰς — Pus el lempore competenli palatium visitantes νἱοῖς-
κοινην ἀνέπτυσεν ἀχοήν. De Leone Armenio dixorgg — sim hanc administrationem disposuerunt. Et c. 16:
prius brevis et mutilus contiguator Thbeophanis, «à ,, Apocrisiarius autem, quem nostrates. capellanum
πρωϊῖ ἐποίησεν σιλέντιον ὁ vi^; τῆς ἀληθεία:. ldcir- — vet palatii custodem appellant, omnem clerum palatié
co demum ignem imperatoribus Christianis prada- οὐ cura εἰ dispositione sua regebat. Vira c. 15, et
tim asserit. Balsamon quod λαμπὰς διδασχαλικνᾷ — 20: E Quibus pracipue duo, id est apocrisiarius, qui
ἔοτεν 2ξιώματος, el αὐτοχράτορες κατηχητικῶρ ὁμι- — vocalur apud nos cápellunus vel palarii custos, de
' λοῦσι τῷ Χριστωνύμῳ Aad. B ómnibus negotiis ecclesiasticis vel ministris Ecclesie,
10. [Εὐεργετήσῃ óg pixtov. Tta Comnenus Alexius, — e( comes palatii de omuibus. sacularibus causis vel
teste filia ejus Vite l. 1, τὸ γέρας ἀπέλαδε παρὰ τοῦ — judiciis suscipiendi curam instanter habebani ; wt nec
αὑτοκράτορος τὴν τοῦ σεδαστοῦ ἀξίαν αεδαστὺς àvap- ecclesiastici nec saculeres prius domnum regem abs-
ῥηθεὶς ix µέσης συγκλήτου. Goas.] que eorum consultu inquiet.re necessc haberen!, quo-
- Jb. Aporrisiurius, E» hié legalus, qui alierius usque illi pra videret si necessitas esse! ut causa anie
loco πηρεταιοςὶ aliquid proponit ; quod (anivn nou- . regem merito venire deberet, sl vero »ecreta esset cau-
nisi per protovestiariten, εί hoc absente per πι- sa,quam prius congruerel regi quam cuiquam alteri di-
gnum beteríarcham, et hoc itidem absente per pri- — cerge,eumdem dicendi locum eidem ipsi prepararent in-
micerium aule fleri poterat, Cave sutéui ne ob — troductoprius rege, ul hoc juxia modum persones vel
ambiguitatem Gr:eci textus primum protovestiaritem — honorabiliter vel patienter vel etiam misericorditer sus -
crees. Non euim hic sensus est, primum protovestia- ciperet. Apocrisiarius. quidem de omni ecclesiastica.
293
GRETSERI ET GOÀRI NOT &.
ο0ἱ
religione vel ordi e, nec non eliqm de canonica tel A 6αλεν. [In quoetiam Nicephorum Botaniatem cry.
monastica aliercalione, seu quecunque palátium adi-
bant pro ecclesiasticis necegsitatibus,. «ollici.mdinem
haberet ; εἰ ea. tantummodo de externis regem adi-
rent, quae sine illo plenius definiri non potuissen!.
GnET3. —
[Legatos sive apoerisiarios ad se niissos quomodo
Cóufabulationibus, victu guppeditato el parato
hospitio Greci susciperent, co:jicimus ex Luit-
p'audr feghtioné 2b ipsomet scripta, qnam*is in-
fendum | ejes in Orscos smimmmm-durkara et párirfü
squa 3etorem «αἱ Irritaverint. "Ev mapassáé
se suseeptam marrat.. Sederimt, inqnit, eom impes
ratore ad disceptionem vestram. secundum. eorem
traditieness aapieniissinri vizi, Attico. pollenies: Mo- —
quie, Baeilite peraaimomenoe, protoatecsstio, protoo
sesiiarius οἱ. duo magistri. Goan.] |
]b. ia uno:codice Boico est ἑπέγνωσαὸν. Ia
margine additun ἴσως ἀνεπίγνωστον, Quam. ieetie:
nem 5i 80q98 aA C, itegum.plere acit. Meursiac quom
Codinus : Nos scimus, inquis, quale aff tus Ánmberorit
pappias.: era enim cnstos, palaMi . 1que probah ex
Constantinj Manassz Chronico. Misqgum &odigum,
qui Manassen .priu& non. legeriLquam Jibello. iat
conscribendo manus admovit. GagTS. , -
1. *Q ἔπαρχος. Non adeo multis sáte Codinum
seculis profecti urbis vigebat nmaous, ut'ex €e«
dreno in, Leone Aemenio. εἰ in. Theophilo. et ed
Leonis οἱ Geastaptini, kA Exloga tít. 4 faciié di» -
sobulon synodalibus decretis eoutirmandis edidisse
refert Bullengerus. Erat privatarum secretum, ubi
asservabaniur instrumenta εἰ urbis jura, de quo
Balsamon ad Marcum patriarcham resp. 9 : Κατα-
στρω ἔν ἐν τῷ σεχρέφ τῶν οἰκειακῶν. Erap ej
publicarum, in φυο publica reponebautu». De hoc
Cedrenus, Phranzes, ubi de Monembasioüa, et alii;
hocque vocari τοῦ γενιχοὺ generale 3 Curapalata in
Leóne Basilii quidam autumant, Aliud iterum ob-
gervo in pr:etorio, de quo Theoplianes | in Phoca :
Oi & πράΦινοι ἔδαλον πῦρ εἰς τὸ φραιτώριον xaj
Exavsav . τὸ σεχρότον xal. τὰ expla χοὶ τὰς gu-
id : LEM
Ib. [Βαριᾶικῷ ὁρισμῷ. Quibus, DOR. £5. officio,
sed ex principis voluntate jus in aliqua Cana
dicendi committitur auctoritas. Goan.
Ib. Mysticus est senator. secrejioris eoaailii, qui
Uermanis geheüner rath.
Ib, Domesticus. scholarum. Scholz feeruni «ss
deciin, L. uj. cod. de loc., ej conducto, id esty ors
dine - patat inorufg officiorum ad capessenda impoe-
ratorís jussa vacanijum, Et ompiun pree(ectug
domesticus scholarum in jure dicilur, ut etapug
Zonaram, Cedrenum et alios, Wolfius minus vere
vertit. domesticum legienum, ín Basilio Macedona
εἰ Romano l.acapeno. Zonarg. Hao Jugius; Da
Bcholis. videndus Cujacius ad l 19 Codieis Justia
nianei.
gnosci qucat : 'O τῆς πόλεως ἔλαρχος πὰνός Gate C E. 37. Baraxgi. Detortnm. ex Latino. Angli. njei
τὰ ἐγχλήματᾳ, xal τὰ ἐν τῇ, πόλει γινόµεναι &xood-
ται. Jus inpraetorio exercuisse Zonaras demonstrat
in Phoca : Πλείους δὲ τῷ ἑπάρχῳ παρέδωχεν, ἵνα
χολάστη αὐτοὺς, ob iv τῷ πραιτωρίῳ καθείρχθησαν,;
WReorum in praetorio fuere. carceres. leu: ϱἱ δὲ
ὄχλοι ὁμοῦ γενόµενοι ἐνέπρησαν τὸ πραιτώριον, xal
καθειργµένοι διέφυγαν, Imo prziorium ipsum ear-
cer esl. Zonaras in lsaacio; Δημοσία sipxeh,
f πραιτώριον χέχληται., Nicetas im Alexio wi, ἰ-
quoque 3 : Ὁ Λάγος ἑκ-βασγλέως εἰληφὼς «Προῖσεα»
α)αι τῆς τοῦ πραιτωρίου Φθή, φρουρᾶς, eujus ibi
scelera, rapaeitas.et in. sentibus puniendis atroeilas
describitur. Alia occurrunt apud aucteres argumeén-
ta, ubi de vindicandissceleribus sermo. Agmomam in
urbe previdebat, et pre&um ne excederet figebat.
Lonaras rersus in. Theophilo : "Oz ἕκαστον τῶν.
ὦνίων πιπράσχεται ἐπολιπραγμόνει χαὶ ἀπννθάνετο,
χαὶ εἰ πολλοῦ τινὰ πιπρασχήµενα εὕρισκε, . τὸν
ἔπαρχαν περὶ τούτων ἀνέκρινε, καὶ T] χαταγχινώσχωνι
τούτου ὅγαυε τῆς ἀρχῆς 7) ἐπυπλήστων διώρθοµ. Rer
liqua. ejus imuuis fuje prosequitur. Ecloga. εἰμιία;
Juris GR. tom, 41, p, 85, 86 et 99. Goan.]
P. 56. Lego τῶν σεχρέτων pro τῶν πριτῶν cem,
Glossario. Facijs mendi, origo fnit. GyaYS. ..
lbid. [TGw csxpécwr. . Non, unum fnjssn Cpeli.
cj«pezov. apgsit: vox melitadinjs, Mexgóv, soperie-
{μένος pauisrcha, de quo Euchelogium togicunr οἱ;
Cedrenus ip Gopronymo: Τὰς ἐν 5 µιχκρῷ σεκθέτῳ -
τοῦ πατριαρχείου εἰχόνας διὰ ψτφίδων οὔσας κατέ-
malis ex, Froucj, Hos halitos esse pro magna f»
dei custodibus, vel. inde apparet. quod. ad.forea
ipsis imperatorji «onclavis cxcubias agerent.
CaETs,
ΒάραγΤοι. [peratoris satellites ei belli --
ex Ánglia in Orieute wilitantes. Anctor ΤΤΥλ.
viol Anglice Ἰοήδεμίος introducit e. 7. Britennoq
siva Anglos bipenpibus, armatog ον σσ
ΝΙΟΕΙΑ |». 1saacii Amjeli wersus fiupm : ὉἙ τῶν
πελεχυφόρων aatápyuv Βραταννῶν, οὓς νῦν φαφί
Ἰγγλίνονς. Porro iiem. est Bágexyey e εελεημό-
psv legere, cum. Barangos; nou infrequenter bipen-
., hibus instructos referaptangtores alibi. pneduceadi.
Thule oriundes, sj tanen e$t leetio siicerz, Com-
D nena scribit ]. 1 : Ἐκ 736 θούλης Βλράγγους. Gose
penes tameu - it Mepige vio Alexie-21 Κατὰ và
ἀγάχτορα συλληφθεὶςι καὶ φρουρᾷ ὃ αληφθεὶς 'apjaae:
γῶν, οἳ χατωμαδὸὺν. τοὺς ῥτεροοτάμομς. 'πελέκοις
ἀνέχουσιν, ἀπφόῖτας ἔμενεγ. ΑΦοιίήσωμα νο ap»
posuit Wolfus, quod forsan. Gl. Βρεταννῶν le-
gendum agnoscere, jameub. Michaele Paphlagete
Graicorum, signa. secutas. colligimus ex. Gedreno in.
ejus αι quos. lanien nodum in 2aatellittm ng-
meruj.aleedos, sed, sele- ejngulekideem: milituns
cingulo : douateg legis, εἰς sapaystueolb vb» sq.
θέµαπι.ι τῶν. Βρθκήσίων: διοσκάρµέίοιςι Ακόχου-«
θον eere ἀμοςβι memorat idemiia. Gosstantino:
Monowacbo, ubi a Fiancis 609. uu meno: dóvimg uit, :
licet utrisque ἀκόλουθον eumdem pr«fciat : 'O Bz-
293
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
296
σιλεὺς τὸν ἀχόλουθον Μιχαἡλ πεταπεμφάµενος ἐς Α rim. id, ni me fallit sensus, arguunt veteres satei-
"Iónglav ἐχπέμπει, ὃς ἐκεῖ vevópevoz χαὶ τοὺς διε-
σπαρµένους iv τῇ Χαλδίᾳ xai Ἱδηρίᾳ Φράγγους xoi
ῬΒαράγγους ἀγάγῃ. Exin Franci sub eodem vexillo
cum Barangis militantes ac eisdem armis instruct
inter Barangos recensiti penes Nicetam in Alexio
Jr: Καὶ Υνωσθέντες παρά τινος ἐχεῖσε φυλάσσοντος
(Γένους οὗτος τοῦ πελεκυφόρου Κελτιχοῦ) συλλαµδά-
νονται. Goan.]
Ib. Celle porro nomen adeo recentloribus Cracis
arrisit ut id etiam ad. imperatoris conclave tra-
duxerint, ut videre est hic οἱ alíbi sepius apud
Codinum. Όκατρ. :
fbid. | Excubias agentes Barangi ad sacri cubiculi
fores vigilant. Eos inde repulit Andronicus, ut B
molosso euf confidebat corporis presidium per-
mittere: OU μὲν γὰρ σωματοφύλαχες, ait Nicetas
in ejus Vita l. n, καὶ δορυφόροι ἅποθέν που τοῦ
βασιλικοῦ κοιτῶνος νυχτὸς καθηυνάζοντο, ὁ δέ γε
χύων πρὸς ταῖς θύραις ἐδέδετο. Excubiis liberati
stationem loco dicto Excubita deputatam babebant,
ait Zonaras in Joanne Comneno: Οἱ Βάραγγοι τὴν
kv τοῖς Ἑξκουδίτου διειληφότες 655v, ἔνθαπερ τού-
qot xa 1| χατοίκησις. Unde antiquis. excubitoribus
voestis Darangos successisse non dilfitendum.
Claves urbium ad quas divertebat imperator, cus-
todi* suz demandatas tenebant. Cantacuzenus,
t,13: Τὰ χλεῖθρα τῆς πόλεως τοὺς τὰς πελέκυς
ἔχοντας Βαράγγους χελεύσας ἀγαγεῖν (πούτους γὰρ
Eb oc τὰ κλεῖθρα τῶν πόλεων ἔνθα ἂν ἀποδημοίη Ba-
σιλεὺς χατέχειν) "Apfivo ἐχέλευσε παραδιδόναι, Cur
vero Barangi dicerentur Angll exeubitores, diximus
&d Curopalatain notis p. 808. Goan.]
Pb. Sutionarü mflites. Παραμοναὶ, παρὰ «b
παραμένειν, quasi mansionarii. Vertunt tamen
doct stationarios, quia hzc vox aptius exprimit id
quod milites illi erant , quam dictio mansionariws.
De excubiis palatii et urbis itidem Cpolitans
lepidam historiam | invenies spud Luitprandum
Fieinensem |. 1 Rerum per Boropam gesurum, e.
9, n. 4. Οακτε.]
Ibid. [Festi pervigRium, quod celebritatem πα-
ῥραμένῃ maneat, recentioribus est παραμονή. Satel-
lites quoque principem ubique maxenieset exspec-
tantes, παρἀµένοντες, et euro adesse monentes,
παραμονῶν appellationem meruerunt.
Jb. ["AAora. Quod irretionale quadeunque signi-
Bcapat, nune equi speciatim cst Indiciam ἄλογον, ut
inter irrationalia communissimus. Ubi auctor [ππον
correcte scribit, lectionis diversitas frequenter &Xo-
| qov reposult in superioribus. a.
lbid. [Φέροντες τὰς σπἀάθας«Οτδβοναν, |. vri: Tov
δὲ πορὶ βασιλέα πελεκυφόρων xai στρατιωτῶν xal
ζυρηφόρων καταδαρθάνειν µελλόντων, Σερατιῶται
hic xepapoval, Anna Comnena, |. n ad. extremam
calcem: Ῥοναγαγὼν φοὺς ἐπὶ τῶν ὥμων τὰ ξίφη
πραδαίνοντας. Setellites ilios bicapulis ensibus,
ineptis qui ad latus appeadantur, exindeque ad ma-
RIUM οἳ sspra humero4 gerendis, armatos putsvc-
litum
Goan.]
266 | bid.Palaticia. Junius ἀπελατίχια, et inter-
pretatur pre(ongas hastas sive. contos, quos sarissas
vocant Macedones, Sed legendum πιλατίχια. Probabi-
lius commentum fuisset, ài hoc nomen ab ἀπελαύνω
deduxisset, quasi hastas abigendis hominibus ac
viz faciendz idoneas. Gaers.]
Ibid. [Πιλατίχια wilitaria pila quibus vexilluia,
sive exilia vexilla, sunt affixa, Hanc expositionem
auctor suggerit sequente capite p. 55 οἱ ρ.δ6,
Ali clavas argenteas οἱ aures prineipibus
praeferri solitas esponunt, Goaa.]
Ib. Coppes. Cappasia a cappa. formant juniores
Graeci. Germanis ein. keppen, pro tegmine capitis,
Νου dubito vocem ceppe pro pileooriginem ducere
a Latino cepet. Aliquando cappa assuta eat vesti,
ut apparet in vestibus monasticis, et toti. vesti no-
men indit : aliquando a vestimento sejuncta, inetar
commuaiem pileorum. Gazrs.
p 19ἱ6. Pilens quidem est χακᾶσιον, at nec cappa
nec tucullio, sed qui oras cireumquaque expandit.
Simon Portius ex ore stestantis vulgi: Κακάσι xa-
ela, πέτασος, πίληµα, etc. Galerus, causia, petasus,
pileus, etc. Vide petasum dici qui expensis oris
prmbeat uadequaque umbram. Hujesmodi vere
fuisse in usu nonnullis hinc retre szmeulis, docent
picturz et auctoritates jamjam lecta.
C cardinsllum petasi. et antiqua pictorum heroum
monuments. Goan.]
Jb. Lorieas χλίδανα. Τὸ χλίδανον, χλιδάνιον,
elibanum, lorica. Leo Constitut, vi. El δυνατὸν δὲ
παὶ θώραχας ἔχειν, οἵτινες xaxobvtat νῦν Χλιδάνια.
Vide Rigaltiunr. Alexander Severus 3pud Lampri-
dium : Catephractarios , quos Perse clibanarios vc cant,
decem millia in. bello interemimus, eorum. armis
mesiros armatimus, Ammianus, |. στι : Sparsique
eataphracti equites. quos clibanarios dictitant Perse,
thoraeum muniti tegminibus et limbis ferreis cincti,
ut Prazitelis manupolita erederes simulacra,non εἰ-
σος, Gags.
Ibid. [Lee Constit. 5 : Κλιδάνια σιδηρᾶ ἢ καὶ ἐξ
D ἑτέρας ὕλης. Sunt itaque vel bellici ΠΟΓΔ068, vel
superimdoenda thoracibus saga, qua ἑπάνω χλίδανα
dieit Nicetas Manuelis, |. vi. Hic vestem leonibus
pictam, non armaturam, quilibet intelligit. Goaa.]
Ib. Cortinarii. A corle seu Curte, scena, taber -
iaculo seu tentorio: hoc enlm est χόρτη. Etiam pro
integra ania imperatoris aut regis accipitur, non
tanium pro scena seu tentorio, Hinc cortesia, auli-
c» urbanitas. Cortesiech aulice, urbane. In legibus
Alemannicis est iitmlus de eo qui in curte regis
fartum. commiserit, e& de coqui incurte. ducis
hominem occiderit. Significat etiam villam, castrum,
oppidum. Flodoardus : Quidem preebyter de Bovonis
curte ; eic enim villa vocatur. Godefridus monachus
in Annalibus: /n quadam curtí monachorum de Eve-
ra latens. In. diplomate Ludovici: Gurtim nostram
397
GRHETSERI ET GOARI NOT.&.
298.
Turegum in ducatu. Alamannico; ubi eiarum pro A refert Simocatta, εἰ Cedrenus. in Justiniano προ-
pago vel oppido usarpari. Gazrs.
Ibid [Κορτινάριοι Quiaamisint, auctór expbnit in-
fering. GoAn.]
Suntet χορτελίνοι, Cave confundas cum cortinariis,
monet Glossarium, quia isti honoretum | munus
obibant, illi vile. Glosse 987 Basilicz : Κορτελίνοι,
εὐτελεῖς θυῤωροὶ τοῦ πραιτωρίου. Observa Junium
bic, ἀλλ οὖν χάτω ἵστανται, οὖν accipere pro οὗ;
dicitque τὸ v esse ineptam paragogen recentioris
Grecie ; idque" confirmat ex aliis duobus Codinl
locis, ubi putát οὖν fro oU accipi. Verum nos potius
eredimus duobus illis locis, c. 14 et c. 17 τὸ vesse
asgumentum inepti librárii, legendümque οὐ, nono$v:
tó autem loco de quo hieloquimur, οὖν recte poni,
σχήνιον τῆς βασιλικῆς, wibi penitus. est indubiam:
e&t enim quod Zonaras εριδουνάλιον in ejusdem
Vita appellat. Tribunalium autem sive tribuni re-
gium quid aliud quam πρόκυψις, de qua nobig
sermo ? Goan.]
lbid. Bardoriotx» a Dardario flumine Macedo-
nie, cujus meminit Wilbelmus Tyrius Belli sacri
i1, 19 et 14, de quibus paulo post plura Codinus.
GRETs.
Ibid. |Persarum antiquum genus a Theophilo
Imperatore cirea Bardarium Macedoniz fluvium,
AQóv prius diclum, ex Eonara, translatum a flu-
vio nomen accepit. Auctor infra. Lco Grammaii-
cus ín Theophilo: Τούτῳ προσέφυγεν Βεόφοδος
neque pro negativa particula οὐ wsurpari, Gazrs, B Πέρσης ἅμα τῷ πατρὶ αὐτοῦ μετὰ Περσῶν χιλιάδων
Ib. [Τῆς αροχύψεως. Videant, inquit Meursius,
an recte aderationem et oratorium viri docti sint
interpretati. Nusquam, Meursi. Est enim in profa-
nis, tbestris οἱ spectaculis, πρόχυψἰς. En Genuen-
sium magistratus cum proceribus astans coram
imperatore εἰς «bv xatpbv τῆς προχύψεως €. 7.
Orationis forsan tempore ? imo vero prandii µέχρι
*üc τραπέζης. In ecclesia vel sacello? Tantum.
abest: im tri€linio, ubi eum curia veneratur, εἰς
τὴν καράστασιν. Ergo nihil semotius al oratorio et
adoratione quau πρόχυψις. En iterum apud Com-
neni filiam 4. vii1 Alexius pater περὶ τὰ χρήδεµνα
προκύψας ὁμιλεῖ τοῖς Σχύθαις : Es mqnium pinnis
incliaatus Scythis. colloquitur : quid oret aut quid (c.
adoret, nullus agnoscit. Eodem libro imperator
idem àzrà τοῦ τείχους προκύπτει, egregies sane
distractus, qui de oratione non est sollicitus. Ce-
terum quid germane πρὀχνφις indicet, haud reticet
Nieetas: probet qui Graca non ignorat auctoris
Greci mentem. In Alexio 4. t, Ἔστη, inquit, ἁπάνω
«όπου ὑψηλοῦ ἐδβαίφνης φανεὶς, ποιῄσας τὴν νῦν
λεγομένην πρόχνψιν, de loco nimirum eminentiore
prospeciationem, eo quod ejus thronus fuppedaneo
ac pluribus gradibus elevatus eum velut acclinem
de excelso populum infra positum respicere conce-
deret. Haud memorat quidem, optissime tamen
πρόκυψίν describit Gregoras ad eztremam historic
caleem. Δῆλόν ἔστι τοῖς ἅπασιν ὡς αἱ τοῦ ἐπιπέ»
τεσσαρεσχαίδεχα, οὓς διένειµεν οὗτος ἐν τοῖς θέµασι
κατασχηνώσας xal elg τούρμας ἀποκαταότήσας, ol
µέχρι τοῦ νῦν λέγονται τοῦρμαι Περσῶν.
26810. ᾿Ορθριὀς]θμνος. Luudes maiuiina circa
diluculum decantande, qui οἱ ὄρθρος : de qui-
bus Euchologii notz. Caterum officii divini
hor& recensentur eo quod a palatii clericis
statis horis οἱ temporibus persolverentur.
P. 58. [Σκηνἡν, ῆτις κόρτη. Apte describit ano»
nymus spud Rigalüum: Ῥῆς βασιλικῆς σχηνῆς
κατὰ μέσον πηγνυµένης γυρόθεν τῆς χόρτης κενὸς
ἀφοριζέσθω χώρος, ἰχανὸς χωρεῖν καὶ τοὺς ἐν νυχτὶ
παραμένοντας καὶ τοὺς ἐν ἡμέρᾳ συνερχοµένους εἰς
τὴν χόρτην.
Ibid. [ 0 µέρτοι κόµης. Cedrenus in Nicephoro
Logotheta: 'O Μιχαἡλ τὴν τοῦ κόμητος τῆς χόρτης
τὴν ἀρχὴν ἐγχειρίζεται, tentoriorum comes institui-
ttr. Τῆς κόρτης meminerat Cedrenus idem in Leona
Copronymi : ᾽Απέδαλε τὴν χόρτην, tentoria auiait.
GoaR.]
Ib. Πανία panni. Extrito altero » et mutato ge-
nere. Sic eniipana pauni oppositi pro πανίον legitur
eliam πανόν et xavó;,
Ἀχουφίας ltalicum ; et est proprie quod Germani
vocant ein hauben, vitta, cerium teguimnen capitis,
GnETSs. ;
Ibid. [Pileolus interior summum verticem super
aures in gyrum ambiens est σκονφία, calotia quie
loo ἐκ δ,αµέτρου ἀχρότητες τῶν βασιλικῶν ερικλί(- D busdam, cui grandiores petasi superponuntur , ut
vuv ἀμφότεραι ὑπέρχεινταί που τοῦ μεταξὺ ἐπιπέ-
$0) ἄχρι ναὶ ἐς τρίτον οπιθαμῆς, xot μάλιστα ὅπη
(καὶ ὁ βασιλεκὸς ἔστηχε θρόνος, ἵν' ἴσως ἔχῇ τι κάν
τούτῳ πλάον τῶν ἄλλων ὁ βασιλεὺς” ἰσεάμονος Év τε
ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις, xal ὅτε διἀλέγοιτο νῦν μὲν
τοῖς ὑπηχόοις νῦν 6b τοῖς ἐξ ἐθνῶν πρέόδεσιν. Ἐξεῖναί
1€ μὴν ἐπ᾽ ἀχείνης τῆς στάσεως οὐδενὶ τῶν ἁπάντων
τῷ βασιλεῖ συνίστασθαι, πλὴν τῆς συζύγου καὶ τῶν
Uli» xai τῶν ἁδελφῶν, προσθείην &' ἂν xal τῶν
πατραδέλφων. Observa Grecos hediernos, ut ali-
quem jabeant e fenestra vel exedra prospicere, dicere
Χύψε vel σκύψε. Au πρόχυψις sit illud περίδοξον
προσχήνιον βασιλιχῆς αὐλῆς, in quo moriturus Ti-
berius ad senatum orationem habuit, ut initio 1.
PATROL. Gn. CLVII. MEE
subjungit auctor σχουφίας μετὰ κχαπασίων.
Jb. [Turcicum paputz fecit Graecum παπούτζιον.
Portius cum vulgo reldit παβαποδίη, σάνδαλον,
ὑπόδημα, calceamenium etc. idque solitum et usita-
tum. Goas.] '
Ib. v. 10. Angurotum gestamen capitis seu pileus
Bardariotarum, cucumeris formam preferens: nani
ἀγγούριον καὶ ἄγγουρος Grecis cucumerem signi-
feat. Nec assentitur Meursius Junio, qui ab angafiís
deiucit. GngTS.
lbid. [Simon Portius : ᾽Αγγοῦρι oíxvov, αίχνος,
eucumer, cucumis, ᾿Αγκουρωτός, ita scriblt ille,
oblongus et ad [ormam cucumeris. Goan.]
lb. hupov ei λῶρος lorum a Latino, MayxAá
; 10
" δω. H .
» 1 ^a
. e. .-
299 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 300
6ιον maniclavium, manualis clara. 1n codice uno A eum. aditurus. canem aut. avem offerret, | facillime
Boico et altero Laotheriano desunt illa ως βαχτη-
pla; 3j ῥάδδους. Et elarum videtur esse τοῦ µαγχλα-
6ίου declarationem, si non 3b auctore, certe ab aliquo
librario. Hine μαγκλαθῖται, qui manuarias clavas fe-
runt. GnETS.
Jbid. [Μαγγλάδια aüetor adnotat esse λώρους, ῥάθ-
δους, βακτηρίας, nervos videlicet bubulos, virgas, [ι-
stes, sontibus quibysque puniendis. Plage qnoque
nervis et fustibus hujusmodi inflicte sunt µαγγλά-
610. Leo Grammaticus in Theophilo : Tbv στρατηλάτην
τοῖς προσήκουόι μαγγλαθίοις ἐσωφρόνισε, Nicetas
in Manuel |. iv: Τὸν δὲ Πουπάχην ὁ βασιλεὺς συλ-
λαθὼν É&awe, µαγγλάδια δοὺς πολλὰ δηµόσια χατά
τε τοῦ νώτου xal τῶν ὤμων. Miror (quod et none
in Turcia more receptum) verberatis nullam inde
jnustam infamiam. Petronas enim Theophili ex
uxore frater, erimiuis convictus, imperatoris jussu
ἐχδυθεὶς àv τ] µέσῃ τῆς ὁδοῦ τύπτεται τὰ νῶτα
σφοδρῶς, moxque ad palatium et inperatoris
coniubernium revertitur. [ta Leo Grammaticus in
Theophilo, Ejusmodi plage ἀλλακτά dicebantur,
duodenarioque numero solebant infligi. Blastares
c. 15 τοῦ Έ axotyelou : δώδεχα ἀλλακτὰ λαμθανέτω.
Choniates in. Andronico : Δι; ἀλλακτῶν ἐπαίδευσε
δώδεχα. Observo insuper Bardariotas istos , de
quibus sermo, ῥαθδούχους a fustibus. gestatis dici
apud Nicetam Andronici 2 : 0ἱ «à ὑσγινοδαφῃ qo-
ροῦντες 909 οἱ ῥαθοοῦχοι. Μ1γχλαθίτας etiam
lego iu Anonyuo περὶ χαταζτάσ. ἀπλ. ad aquilo-
Rarem τῆς χόρτης regii tentorii, ad quod excubabant, C
partem, stationem in exercitu babuisse. Prefectum
eorum χόρτης χόµητα apud Cedrenum in Nicephoro
4 dietum existimo, qui deinde payyAa6icne kono-
rarius carnifex, nuncupatus eidem Cedreno in Con-
stantino Leonis F, τῇ τοῦ µαγχλαθίτου, ita. scribit,
ἀξίᾳ τιµηθείς. AL ne quis ἀπὸ τῆς τοῦ µαγγλαθί-
που ἀξίας carnificinam putet alienam, en ut apud
Grammatiicum Leonein θυµωθεὶς ὁ βασιλεὺς xaló
Βασίλειος ἀποστέλλουσι μµαγγλαθίτην τὸν Mavpo-:
θεόδωρον Εξίφει ἀνελεῖν τὸν µοναχόν, ut. quid, nisi
ut officio fungeretur? |
Ib. [Πριμμικήριον. θυἱ μαγγλαθίτης et. χόµης
χόρτης, de quo noia superiore. Goa4n.]
P. 39. Χκυλλόμαγγος mango canum. Gloss: La-
tino-Grazeeze : mango κχυνοτρόφος. Junius libentius
legeret σκυλλομαγγόνων , quibus praeral ὁ πρωτο-
κυνηγός, magister seu princeps venolorum. Nam ut
bodie, sic et olim regibus οἱ principibus venatio
curs erat, forsan. nimis, saltem interdum : nam
quando Bulgaros, Scytbos, Patzinacas, Saracenos,
, Turcas principes Cpolitani venari debebant, ipsi
venabantur cervos, apros, ursos et similia animan-
tia, non sine ingenti impensa, qua neces:ario
facienda erat tam in homines quam in canes. Ub:
modum minime omnium tenuit Andronicus Palzo-
logus Junior imperator, de quo Gregoras sub fi-
nem su: Historie : Canes et aves venaticas magno
alebat numero ; quibus. ita erat. deditus, ut si. quis
compos voti redderetur. (Que omnia Cantacuzenus
post ejus obitum iis. qui petebant distribuit, cum
magnitudinem sumpluum reputaret, et. rem. ipsam
imperio non modo inutilem, sed etiam periculosam
judicaret : nam quindecim aureorum millia impera-
torti fisci procuratores. ultra veterem morem in eas
res expétisa relulerunt, Numerum canum et avium
venaticarum Andronici expressit Phranzes l. 1 Chro.
nici c. 19 : Fuit Andronicus venationis cupidissimus :
aiebal canes amplius mille quadringentos , aves
sive accipitres supra mille quadringentos ; quos
qui curarent, propemodum totidem numerabantur.
GnETS. -
Ibid. [Σκύλλος camis est, non hodiernis modo,
B sed et antiquis, cum Scyllam puellam in freto Si-
culo a canibus obsitam σχύλλαν camem, feminam
mythologi vocaverint. Μάγγος nola vox, ex qua
cum priore σχυλλομάγγος. Eumdem arbitror quem
Scyliorum (τῶν σχυλλίων) custodem Loitprandus
scribit initio Legationis : cujus fidei (quod non
advertit) ipse in contemptum fuit commissus. Goaa.]
Ib. Τὸ διδἐλλιον duplex seu geminum velum. Ju-
. nius ubique inscienter divum velum, ex Latinis
divus el velum ; et inscientius adbuc hujus suae opi-
nationiset originationis ratiouem reddit. Legat quem
πρὸ delectant. Voculd δι, ut in aliis, ita et hic
geminandi nota est. Erat hoc divellium seu divelium
vexillum imperatoris, gemino velo constáns, quasi
dicas divelum, quod imperatori semper a scuterio
seu seulifero preferebatur, GaETS.
Ibid. [Meursius verillum imperatoris bifidum ,
Gretserus vexillum imperatoris gemino velo constans.
lile iterum : Viri docti, Junium intelligit, 9760) hic —
quoque interpretantur divum. velum : sed falluntur.
Hic rursus : Junius ubique inscienter divum. velum.
Λι nec fallitur nec inscienter Junius loquitur, cui,
eo tutius quo eruditius, patrocinatur Deinpsterns in
ultima ftomanarum antiquit. calce, Ex quo, inquit,
nomina ducum vexillis prescripta, puto effectum ut
adorarentur signa. Ideo salutari concilio Constanti-
nus crucem inter sigua collocavit, wt adorari posset.
Hieronymus epist. ad Le'tam de instit. filie: Verilla
militum crucis insignia sunt.- Claudianus 4. 9 in
p Rufinum : Augustus veneranda prior vexilla safulat.
", Et l. de bello Getico: Turba salutatis effunditmr obvia
signis. Vexillum istud labarum audit. Curopalates
διθέλλιον vocal ,. divum. velum. Prudentius ἐ. in
Symmachum :. Christus purpureum gemmato texius
in auro Signabat labarum. Ea causa. eliam. cur per
signa jurarent milites. Hxc nos ex Dempstero in
divi sacrique veli patrocinium, me proscriptam
Junii doctrinam temere videremur defendere. In-
ter iconas concilio Florentino Romanz editionis et
Regiz adinixtas, ad imperatoris Grecorum in tri-
renii sedentis latus vexillum est longius, at non bi-
fidum, cui crux appicta est: an non potius ob cru-
cem et religionem divum velum quam geminum 8ε-
lum ?
d!
Gi ΕΤΕΙ ET GOAHRI NOT.
302
P. 40. ['O xo:£ctop. Etiom labentis imperii tem- A singulari numero legimus. Constantinus Them,
pore plurima pollebat quastor auctoritate, Ecloga
Leonis et Constantini AA tit. 5: Ὁ κοιαΐστωρ &£oo-
σἷαν ἐπὶ τους τῆς μεγάλης ταύτῆς ἐπιδημοῦντας
πέλεως ἓξ οἱασδηποτοῦν χώρας, εἶτε ἄνδρὰς εἴτε
γυναἶχας εἴτε χληρβιχοὺς f) μοναχοὺς ἡ ἀσχητρίας,
cse τῶν ἔξω πόλεων συνηγόρους, εἰ xal ἄλλης
οἱασοῦν τύχης τε xal ἀἁξίας, καὶ περιεργάζεσθαι
cives τε elev xal πόθεν Ίκοιεν xal ἐπὶ ποἰᾳ προφάσει.
Plura persequitur illud eaput ad moram alienorum
inurbe l'aciendata. spectantia. Consulatur Juris GI,
tom. 11, p. 87, 90 et 99.
Ib. ['O μέγας διερµηγευτής. Quas sibi praestiterit
officia magnus interpretes, Luitpraudus iu sua Le-
giione edisserit. Goan.]
lbid. Δραγόμενοι sive. ὁραγομάνοι interpreles
linguarum exoticárum, quales in aulis magni reges
habent, ut peregtinarum gentium legajiones in-
terpretentur. Est ex Chaldaico thargum, metathesi
primarum litterarum, quod est interprelamentum :
el metargem seu (8ürgeman ihterpretes , Ópayo-
pavizei interpretem agere..Hodieque qui loca sa-
cra Pabestine lustrant, suos interpretes drüssel-
mannos vocant,
lb. Sire de armis. Ita vertendum, non ut Juvius
ubique de curribus, quia Grecis ἅρμα ἅρματος
καὶ τὰ ἄοματα arma sunt, ut. multis exemplis . do-
eeut Rigaliius et Meursius in Glossariis, llinc
ἁρμαμενταρεῖον, ἁρμαμενταρεῖα, ἁρματώριον ar-
mamentarium, ἁρμάτοι armali, ἁρματοῦραι arma- (C.
Ίντα, ἁρματοῦν, ἁρματόνειν armare. Quin. et vocula
ἁρμάριον et ἁρμάρη utuntur, quod est. promptua-
rium seu ταμιεῖον. GRETS.
lbid. [Κούρσω». Πραΐῖδαν vocat Leo in Tacticis
pluribus constit. 17 locis, incursiones videlicet el
depredationes. GoaR.]
P. 41. Protonotarius. llic palatinum | officium
significat, ecclesiasticum vero ju. secunda pentade
officialium Magna Ecclesie. Uterque plures sub se
babebat notarios,qui olim celebrabant 25 Octobris
festum SS. martyrum Marciani et Martyri, quos,
ut cx 97] Menzo liquet, notarios appellabant.
Kotarii igitur duos istos notarios, sub Consiantio
Áriano imperatore pro fide orthodoxa occisos ,
merito venerabantur, sicut medici SS. Cosmam et
Damianum medicos. Sed processu temporis super-
seminavit inimicus homo zizania. festo propemo-
dum in Bacchanalia vel Lupercalía verso. Quae
aliquando fiebant in SS. notariorum festo a. nolariis
pueros docenlibus, cum scenicis personis forum
obenntibus, ante aliquot annos exoleverunt. sanctis-
simi illus. domini Luce patriarche ἀἐετείο. lta
Balsamon ad 62 eanonem Tru lanum. Eadem ferme
invenies t. Jl Juris Graco-Romàni p. 390. No-
tarii ergo pueros etiam docebant. Vix fides de
palatinis et ecclesiasticis ; quare ad alios nota-
rios officium pueros docendi referendum erit.
10. Vocabulum xácvoa generatim bic significat
muni-iones, sive oppidi sive 1058411. Etiam κάστρον
Oricnt.10: Κάστρον ἐστὶν ὀχυρώτατον, Καστροφύλας
castrorum cuslos, καστροκτίστης castrorum metaltor,
χαάτροχτισἰα castrorum metatio , Καστρέσων sive
καστρίσιον castrense. lisdem in usu sunt χάστελ-
ow, καστέλλιον, καστέλη pro casteliis scu mu-
nitionibus εί pro oppido, Hinc castellani milites
castellis impositi. KagtedAoUr lecum aliquem
munire. GaETS.
lbid. [Κάστρα civitates moenibus munitas inlerpre-
tare. Cedrenus in Michaele Paphlagone : Παγχράτιος
δὲ ὁ Αθασγὺς, Ῥωμανὺν τὸν βασιλέα δῆθεν ἐχδικῶν
ὣς θεῖον τῆς γυναικὸς αὑτοῦ, τήν τε πρὸς Ῥωμαίους
εἰρήνην ἀπείπατο καὶ τὰ πρώην δοθέντα χάστρα
B καὶ φρούρια ἀνεχτήσατο. Darium, Capuam, Bene-
ventum vocaverat in superioribus κάστρα. Hujus
menlis fuerat ab antiquo eirca vocem hanc Justi-
nianus Nov. 128: Καὶ τοὺς &v ταῖς ἑπαρχίαις ὄντας
ἄρχοντας πολιτιχούς τε xal στρατιωτικοὺς ἓν ταῖς
πόλεσιν ᾖτοι χάστροις. Goan.]
P. 42. Catergon, quod est triremis, ut in ipso
Codino exponitur, ex Arabia a Junio advoeatur.
Ubique nimirum sui Arabismi specimina edit.
Cur non ex χατά et ἔργον compositum sit?
16. Δογγαριαστὴν aule ait Junius esse illum
qui Gallis est magnus contrarolulalor, a λογαριάζειν,
quod est computare.
10. Mera AoaAoyicas. Junius interpretdtur ma-
gnis equis ulentes, magnis equis pugnanies. GnETS.
Ibid. [Cataphractos equites existimo, qui numero
et pondere armorum graves maguis et fortibus
equis opus haberent.
- lbid. (Tpixá6GaA Aoi, Trimarcisios antiqui Galli
dixissent, qui tribus singuli utuntur equis. Pausa-
nias Gallos uL ita dicam τριχαθάλλους duce Brenno
in Graecos eurtes descripsit, l. x : Fuere, inquit,
supra sexaginta equitum millia amplius mille ducenti.
Nam siugulos equites duo famuli sequebantur in
equis, et ipsi equestrium artium maxime gnari. Hi
preliantibus dominis in extrema acie consistentes ei
erant usui, ul si (orte equus essei amissus; stalim suum
submilteren!, si vir concidisset, servus in ejus locum
succederet : quodsi utrumque belli impetus evertisset,
jam praesto erat Lerlius, qui pro mortuis locum te-
D neret. Atque hanc institutiouem voce patria trimar -
cisiam uominant ; equum enim marcam appellant.
979 Livius eumdem Numidarum morem fuisss
refert, |. xxiu : Quibus desultorum in modum binos
trahentibus equos inler acerrinam saepe pugnam ín
recentem equum. ex fesso Iransullare mos erat :
lanta velocitas ipsis, tam docile equorum genus.
De Quadis et Sarmatis idem narrat Marcellinus
l. xvin,
P. 42. [Au.xa6dAAoi. Quos ἀμφίππους Pollux di-
ceret, qui binos equos habebant, quorum alter alteri
adjungebatur. llesychius: 'Ap/arou; et ἄζυγας. Sui-
das: "Αμιπποιοἱ σὺν ἵπποις στρατενόµνεοι, xató Eme.
λαύνων αὐτοὺς τοῦ μὲν ἐποχεῖται τὸν δὲ πᾳρέλκεται.
Α Romanis antiquis in Grecos mos iste desultorijs
Bdbudi dul din cenadbeb mE C. D
— M —-——— — P —$—————— ——————————— —
203 | IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. | 301
ex equis pugnandi deríivarat, de quibus Festus : A ὑπτρεσίαι, ut constet oratio. Certum est autem Co-
Paribus equis, id est duobus, Romani utebantur. in
praelio, ut sudante altero (ransirent in. siccum. De
monocaballis actum jaududum. Goan.]
]b. De Arabica origine vocabuli Blachernarum
suavissimas nugas agit Junius. Quanto rectius
auctor libelli de 14 regionibus urbis €politanz !
Blachernarum (suburbii) nomen a quodam eo in
loco regnante inditum fuisse επ Dionysio Byzantio
Cillius autumat. Jacebat ad littus maris, ubi
etiam Leo Magnus Deipare templum exstruxit,
aliud ab illo Puleherie, de quo Nicephorus 15, 21.
P. 45. Drunga. Sic lego ex mss. codicibus. Ju-
nius drungas, mallet tamen drungus. GnErS.
Ib. [Καστροφύ.Ίακες. "Αρχοντες στρατιωτικο) ἓν
ταῖς πόλεσιν τοι χάστροις. Justiniauus nuper citá-
tus. Goan.]
]b. Videtur legendum aut πάντων aut πᾶσαι
dinum omnia officia et ministeria, qux olim in aula
Cpolitana erant, non percensuisse (a), sed ea poris-
simum qua suo (empore vigebant : nam olim alia
atque alia erant, ut Grece historie lectio nos do-
cet. Apud Constantínum Porphyrogenitum ]. de
administrando imperio c. 51 praeter protocarabos el
alios invenies τὸν ἐπὶ τῆς φιάλης seu τὸν τῆς φιήλης
qui erat judex (Γι Ππαμίίος dromorum seu dro-
moniorum imperialium, jusque dicebat" sedens in
loco dromonis, qui Phiala appellatur. Idem Coii-
nus nihil scripsit de officialibus August:e seu impe-
ratricis ; et tamen, ut hoc avo imperatricibus et
teginis sui sunt officiales, ita et. antiquitus erant.
Hinc apud modo mominatum Constantinum c. 51
javenies τὸν ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς Λὐγούστης, qui
etiam erat judex Agrariorum (navigii id genus), Au-
guste. GneTS.
(a) Grets., erant, percensuisse, sine negandi particula : mendose, Εοιτ.
o —— o — — ο---- —— —— " ——— €
LIBER TERTIUS.
273 CAPUT |.
Observationes et explicationes in. capul 6, quod est
de [eriis.
P, 43. Ἐντεῦθεν αἱ ἑορταί, ete. In cod. Boico
ti'ulus hujus capitis ita habet: Τάξις Ytivopévm Ev
Eugenie et Basile, Philippo Eugeniz patri, nee
non Nicolao martyribus, ex majori parte imperndi-
tur: natalitiorum προεόρτια tantum. quzdam
ἅσματα admiscet. Ad illud itaque non convenit im-
perator, quod cjus solemnitas minor sit nec adeo
ταῖς Δεσποτικαῖς ἑορταῖ:, Forma observari solita in C, festiva : alias horas Christum jam natum personan-
[estis Christi Domini. Nam per Δεσποτιχὰς ἑορ-
τάς intelligunt. Graeci. non. dies Dominicos, sed
festa Christo Domino proprie dicata, qua sunt
ista: Charetlemus sive. Annuntiatio D. Virginis,
Nativitas Cliristi, llypapante sive Purificatio D.
Virginis, Epiphania seu Baptisma Christi, quando
a Joanne in Jordaune baptizatus est, Transfiguratio
Domini, Resuscitatio Lazari, festa Palmarum, Ligni
seu S. Crucis, l'esurrectionis, Ascensicnis, Mis-
sionis S. Spiritus, Assumptionis D. Virginis. Ubi
per festum | Ligni seu S. Crucis non tantum intcl-
igitur Parasceve illa qua Christus in Cruce
exstinctus est, sed el festum Exaltationis S. Crueis :
nam et hoc. numerant Graci et ipse Codinus no-
ster in Despoticis feriis.
Ibid. Ibidem legendum videtur Χριστουγεννῶν.
Legitur etiam disjuncetim Χριστοῦ γέννα.
lbid. Παραμονή hic est vigilia, ad verbum quasi
expectatio | festi. Inepte Junius stativam feriam
vertit, idque non tantum meo, sed et Meursii ju-
dicio. Inepte ibidem εἰς τὸν ὄρθρον vertit adverbia-
* fiter matutino: imo ad malutinum, ad laudes matu -
tinas. GRETS.
Ibid. [Basilii missae titulus in Eucliologio : "Ev τῇ
παραμονῇ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἡμῶν γεννῄσεως. Me-
neum : El τύὐχῃ ἡ παραμονὴ τῆς Χριστοῦ ἡμῶν
ψεννήσεως ἓν Σαξέάτῳ ἢ Κυριαχῇ.
]hid. [Εἰς τὸν ἕρθρον μὴ ἐξεθόντος. Pervigilii
patalitiorum Christi of&icium matutinum laudandis
te$ ac celebrantes audit, lpsuu Menzum mioori-
bus hori3 przfigit titulum; ᾿Αρχὴ τῆς ἀκολου-
θίας τῶν ὡρῶν τῆς χατὰ σάρκα γεννήσεως τοῦ Κυ-
ρίου.
P. 44. [Mecáà τὴν ἀπό λυσιν. Supplex ecclesiastici
officii conclusio est ἀπόλυσις. Scatent undequaque
exemplis ecclesiastici libri. Inscienter 974 itaque
Meursius ἀπόλυσιν ultimum diem cujusque fe:ti,
quod tanc quasi solveretur, exposuit. Solus hic lo-
cus, quo nec festivitas plene coepit nec alia desii!,
ballucinatum declarat. Goan.]
P. 44. Inscite Junius εἰκονοστάσιον vertit delu-
brum. Delubrum verti, inquit, quasi dei aut dico-
rüm labrum. Praeclare, Jconostasion dicilur oinne
D illud in quo vel stant vel ex quo penlent sacre
imagines, ut ex isto pendebant iniagines nativitatis
Christi alique tres aut quatuor. Germani vocant
ein bilder gestelle. GnETS.
Ibid. [Sacris imaginibus cireumposita ornamenta,
quibus ille sunt affix:ze, est εἰκονοστάσιον. Toreu-
tici operis quadratum labelle marginem alii vocant.
Goan.]
Jbid. 'AvaAóqyor. Scribitur etiam ἀναλογεῖον.
Suidas: ᾿Αναλογεῖον, kv ᾧ τίθενται τὰ βιδλία.
Usurpant Ύυοφυε Latini. Isidori Glossze : Lectrum
analogium, super quo legitur. Walafridus, De rebus
ecclesiagt. c. 06: Analogium, quod in eo verbum Dei
legitur et annuntiatur. Est ejusdem mentio in. Tur-
cogr. |. 11, p. 168, GaETs.
405
GRETSERI ET GOARIL NOTE.
306
lbid. [De analogio sive pulpito egimus nos quoque A διθάµπουλον, id nimirum cui lampas imponebatur
ad Euchologica.
Jbid. [Μετὰ τῶν ἱερατικῶν cco.lov. Hoc. est
cum sacerdotali dicta stola et casula, μετὰ τοῦ Em:-
τραχηλίου καὶ φελωνίου. Philotlieus in ordine sacri
ministerii ia Euchologii limine.
lbid. [Tov cpixAlvov. Majoris aule palatii.
"Kpusespíxiwovy habet Zonaras in Justino: Τὸν τοῦ
παλατίου χρυσοτρίχλινον ἑἐδομήσατο. Leo Gramma-
ticus: Διὰ τῆς δυτικῆς τοῦ χρυσοτρικλίνου εἰσελ.
θών. Celebrem porro diem hunc et Epiphaniz co-
lebant imperatores, ac in iia sese vestibus regiis
ornabanp; unde notatur Justiuianus λυπούµενος
tl; τὰ Ὑενέθλια καὶ θεοφάνια χωρὶς στέμματος
προε)θών.
lbid. | Επιῤῥιαταρίων. €apitis tegimen est ἐπιῤ- B
ῥιπτάριον, vestis genus a Meursio generice exposi-
tum. Evincit Curopalatze in Constantino Leonis F.
auctoritas : Too Συμεὼν ὑποχλίναντος τῷ πατρι-
ἀρχητὴν χεφαλὴν χεὶ εὐχὴν δεξαµένου παρ) αὐτοῦ,
ἐαιτιθέντος, ὥς φασι, τῇ βαρθάρου χεφαλῇ ἀντὶ
στεφάνου τὸ ἴδιον ἐπιῤῥιπτάριον, Leo Grammaticus
rem eamdem narrans, Εὐχὴν οὖν, inquit, ὁ πατρι-
άρχης ποιῄσας, ἀντὶ στέμματος τὸ ἑαυτοῦ ἐπιῤῥιπ-
τάριον τῇ αὐτοῦ ἐπέθηχε χεφαλῇ. Merito eqnidem:
vestis enim genus non iniposuisset, nec nisi Legu-
menti capitis vice, id est diadematis, proprium
pileum substituisset patriarcha, Adde lectores, de
quibus sermo, adesse imperatori μετὰ τῶν [patlov
xai ἐπιῤῥιπταρίων : canonarchx» vero numero seq.
μετὰ ἱματίων µόνων καὶ ἀσχεπεῖς: absque epirripta-
riis igitur, idest pileis.
dbid. Καμίσια. Syweon Thessalonicensis de
Sacramentis: 'Q ἀναγνώστης κάκτηται ἔνδυμα τὰ
καλούμενον Χχαµίσιον, ὅπερ χατὰ τύπον φελωνίου
ἐστὶ μικροῦ fj στιχαρίου Ex λίνου, τὴν ἀπαρχὴν τῆς
ἱερωσύνης δηλοῦν, 56:5 καὶ- μικρόν ἐστι, xal τὴν ἀπὸ
θ:οῦ σχέπτν σηµαίνει, f) πορφυροῦν διὰ τὸ πορφυροῦν
τοῦ Χοιστοῦ ἑμάτιον, xal λευκὸν διὰ τὸ χαθαρὸν τῆς
ἱεριωσύνης xal τὸν ἀπὸ Θεοῦ φωτισµόν. Cedrenus
et Tlicoplianes χαρδασίων χαµισίων bombycinarum
vel [inearum interularum meminere in Beracleo.
Jb 4. λευκά. Color przceipuus in ecclesia habitus
dignioribus, purpureus, quo per quadragesimam et
in funeribus utuntur Graci, inferioribus ministris
tribuitur. Symeon Thessalonicensis De sacram,, et
Demetrius Bulgariz Juris GR. 1. v. Goan.]
43725 P. 44. Circa διδάμπονλον, quod lampadarius
gesiai, et eujus Codinus ter memiuit, hic et paulo
infra, variz sunt sententizi. Prima Junii, qui ubi-
que vertit divini cultus ampullam. Non possum assen-
tiri, inquit Meursius : Facerem οἱ δίθος pro divus
recenliores Grecos usurpasse invenirem.
Altera sententia est διδάµδουλον esse κηροδοχεῖον,’
ein kerzenstang, quod in διατάςει τῆς ἱεροδιακονίας
Pbilothei patriarcbze Cpolitaui nominatur μανονάλιον,
manuale : 'O ἀναγνώστης χατέχων μανουάλιον μετὰ
λαμπάδος ἡμμένης. In Typico S. Saba reperis χηρη:
- μανονάλια eodem prorsus significatu. ldem omnino
et quo ferehatur. Id erat aureus coutus, ut Codinus
docet : in hujus enim vertice lampas insistens à
lampadario portabatur. lec sententia mihi olim in
Facula nou displicebat : nunc alia mente sum, quia
cur contus, qui accensx lampadis fulerum. vocetur
διδάµπουλον, exputare mecum uequeo, etiamsi non
διδάμπουλον sed διδάμμµουλον scribamus, Adde quod
manuale et κηροµανουάλε nimis distant a dibampulo.
'lertia sententia exstat in eadem Turco- Gracia,
διδάµπουλον esse turibulum, quam expositionem
accepit Crusius a Gracis insulze Santorinz, quibus
favere videtur tum ipsanatio, quia Grzci sunt, quos
utique melius nosse ista oportebat quam exteros,
tum quia non sit verisimile turibulum in his aulicis
conventibus adfuisse ; et forte scribendum θυἀμ-
πουλον, a 9Uu ihmolo, unde et (hus originem ducere
videtur.
Quarta sententia videtur esse Meursii v. Μονοθάμ-
όουλον , qui μονοδάμπυλον et δ.θάµπυλον ab ambulo
arcessit, ut sit illud quasi simplex et. unicum, hoc
duplex ambulacrum, seu ut ipse loquitur, simplex
conclave palatii secretius, inquo congregabatur clerus
patriarcham novum electurus. Codinus ejus meminit :
'Q δεύτερος ὁστιάριος χρατῶν τὸ μονοθάμδυλον. An-
le hoc erat aliud, in quod promiscue conveniebant om-
nes qui cuperent statim scire quem cleruspatriarcham
creassel : et illud διδἆµθυλον dicebatur. Invenio ejus
mentionem apud Phranzem, 11, 19. Secundum. hacc
c Patriarcha cum lampadibus ad dtbambula sive atrium
descendebat, paraiumque inveniens equum ascendebat.
Sed qui] de monobambylo sentiendum sit jam 1. t,
c. 40, exposui : expungi nfmirum debet, inque ejus
locum substitui gov&;.xouXoy sive μονάμπουλλο”, et
notio atrii seu ambulacri his duobus Codini lucis
nullo modo applicari potest : nam lampadarius di-
citur φἐρειν, manibus ferre, cum accensa lampade
διθἀμπουλον. An conclave vel trium manibus gestare
potuit ? Adde hzec de conclavi exteriore et interiore
esse flgmenta Junii, quanquam ipse διδάμπου)ον -
nunquam ad exterius conclave retulit, neque etiam
jo suo monobambylo ad τὸ ambulacrum vel ambulare,
sed ad τὸ βαµθάλειν respexit, Accedit apud Phranzem
non legi διδάµπουλον, sed diababula. Αί Meursius
corrigit 976 διδάµπουλα. Quo codice fretus ! Si
quid corrigendum sit, potius et vero propius cor-
rexerim διαπάτουλα, 6oc est ad loca patentia, uno
verbo ad atrium, seu ad διάδατα, transitus.
Quinta sententia est ejusdem Meursii, qui et. hic
etIn catalogo officiorum Magn: Ecclesia µονοθάµδη -
λον et διδάμθηλον a. velo rescribendum censet, quasi
ille simplex velum, hic duplex in custodia sua ha-
buerit, velarii utique, qui nunc a. januís janitores ;
nam sub velis olim res gerebatur. Ceterum mss.
codd. in primis repugnant, quorum nullus ístam
scripturam nobis.exhibet. Deinde lampadarius te-
. nens διδάµπουλον eum lampade accensa. διδάµπου-
λου in manu portabat : non erat ergo velum, a quo
velarii ct custodes veli nomen sortiti sunt, Nec Juvat
301
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. ) 908
hanc opfkionem Anastasius in Sylverio aut collatio Α generis διθάµπουλον ; ἔτι δὲ τῶν μὲν abtoxpatápoy
eum Donatistis apud $, Augustinum : nihil euim
aliud ostendunt quam sub velo res olim disceptatas
fuissc, sive uno sive düobus; extra quod velum
partes exspectabant. Pro velo sunl. utriusque partis
episcopi, inquit Collatio ; Si jubet sublimitas tua,
intromittentur, Sic D. Sylverius ad primum el secun-
dum velum retintit omnem clerum, Quid h:ec ad lam-
padarium nostrum, cui τοῦ διέαμπούλου cura com-
missa erat ? | |
Sexia sententia est διδάµπουλον esse duplicem
ampullam et μονάµμπουλον simplicem ampullam ;
hanctenuisse in clericorum ordinationibus et initia-
tionibus secundum ostiarium, dequo in sexta pen-
tade officialium Magne Ecclesise, illam tenuisselam-
à ἀρωγὴ πρὸς φωτιαμὸν xai σύστασιν Ἐπεχτείνεται
Ψυχῆης τε xal σώματος, τὸ δὲ μεγαλεῖον τῶν πατρι-
αρχῶν ἐς µόνην ctv ψυχιχἣν ἑστενοχώρηται λυσιτὲ-
λειαν (ὀλίγη γὰρ τούτοις ἐστὶ φροντὶς εὐπαθθίας
σωματικῆς), ὡσαύτως καὶ ἡ “περὶ τοὺς ὑπηχόους
τῆς βασιλίσσης κηδεμονία xaX μέριμνα πβρβὺς µόνηυ
σωματικὴν εὐζωῖᾶαν ἑξήπλωται (πάσης γὰρ φυχικῖς
βοηθείας αἱ γυναῖχες ἑστέρηνται). Αἱ λαμπάδες δὲ
τῶν μὲν βασιλέων διττοῖς διαχρύσοις περιζωννύονται
στεφανώμασι, τῶν δὲ πατριαρχῶν καὶ τῆς βασιλίσ-
σης ἓν) χατακυχλοῦνται θρ'γγώµατ.. Fax itaque
imperatori praelata duplici corona aurea circumdata
διθάµπουλον, patriarchze οἱ imperatriei unica ea-
que argentea μονάμπουλον est. Consule quae pro-
padarium i in solemnitatibus quas Codinus describit: p lixitati vitand:e apud eumdem Balsamonem scripta
ita etiam ipse Meursius v. διδάµπουλον. Sed quid in
bis ampullis ? in monampulo non dubito fuisse chris-
118, quo qui sacerdotio initiantur inunguntur, in
dibampulo autem fuisse sacrum oleum et chrisma,
ut imperator unctionis suz tam in baptismo quam
in imperatoria inauguratione semper memor esset.
lis forte lucem dabit, tametsi exilem, citatus a
Éieursio Ansegisus, r, 163: Presbyter in Cana Domini
duas ampullas secum deferat, unam ad chrisma, alte-
ram ad oleum, ad catechumenos inunyendos vel infir-
quos. Fecerunt ergo Graci, ut alia multa, sic eLam-
pulle nomen suum in monampulo et dibampulo, seu
geminato X dibampullo ; a quo vox etiam Germanica
ampel quasi ampulla descendit. Et hanc senteritiam
ego prz aliis probo et aznplector, licet Balsamon ip C
inelete seu exercitatione sua nihil dedibampuloim-
peratori a lampadario praeferri solito, sed tantum de
lampade scribat. Nec quemquam turbet. illud 8:
etsi enim sola vocula δι duplicat, ut bigarius, hic
tamen ob. vocalem sequentem P interjicitur, eupho-
nipcausa.GpETS. — — | | |
[Grzcum proverbium lubet huc arcessere : "Όπου
πολλοὶ πετεινοὶ φωνάξουσιν, ἐχεῖ ἀργεῖ νὰ ἕξημε-
ρώσῃ, Ubi plures galli cantillant, ibi (αγά πι est cre-
pusculum : quia videlicet ex contentione, non ex lu-
cis sensu canunt. Μύθους etiam hodie proverbia di-
eunt ; ἐπιμύθιον itaque proferam: (juo plures in :
γε cbscura sententie, eo dubiis majoribus iens
fluctuat. Circa vocem διδάµπουλον allatis a Gretscro
sex sensibus, quem amplectar non video : certior
itaque meum in medium adducam ex Dalsamone Me-
ditato de patriarcharum privilegiis. Lumen ct 277
faces ad docendi officium spectaut, inquit, ac prop-
terea, ut patriarchz, ita eL imperatori lampas, ignis,
lumen prefertur, et ut clare loquar, cereus accensus:
Δαμφάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων.
Αχουσάτωσαν, ὡς οἱ βαᾳσιλεῖς, xat οἱ πατριάργχαι
µεγαλύνονται μὲν χαὶ Διδασχαλιχοῖς ἀξιώμασι. Ἐν-
τεῦθεν γὰρ οἱ πιστοὶ δεσπύται xai οἱ αὑτοχράτορες
χατηχητ.χῶς ὁμιλοῦσι τῷ Χριστωνύμῳ λαῷ. De im-
peratore concionem ad populum habente dictum ad
p. 97. At imperatori διθάµπουλον prafertur, pa-
Vriarciie et iiperatrici μονάµπουλον, Cur ita ? quid
prztermittimus. GoaR.]
P. 44. Μαϊΐστωρ. Clara origo a Latino magister.
Gars.
lbid. Τὸ xoAvxpóriov. De votis in imperatores,
faustis acclamationibus et in multos annos appre-
ceationibus fuse quidem infra nec minus docte
Gretserus, at 4149 πολυχρόνιον in Christi natalitiis
faciendum non attingant. Succihcte addimus : In-
cipiente olim in Eeclesia ab his solemnibus anno,
ut mutuis sese donis et xeniis excipere, ita et feli-
cibus votis prosequi et etis vocibus bene ominari,
quod observant adhuc ltali, consuevere ϐ, εἰ,
Discurrunt itaque per vias et compita pueri οἱ ado-
lescentes hac die, ét ad amicorum portas modulis
sonis ac musices instrunientís πολυχρόνια perstre-
pun!, xenia reporiaturi, cunctique Χριστουγεννητι-
γοῖς pro natalitiis Christi muneribus se cumulant
certatim. Ecclesia igitur, cujus vota sunt dona,
natalium Dominicorum pervigilio, in palatii pene-
tralibus, annisei multis exoptatis bene precatur
imperatori. Ipsi quoque monachi vitaà» et annorum
diuturnitatem superiori, al cellam ejus catervatim
convenientes, a Deo postu'ant, el; τὸ χελλίου τοῦ
προεστῶτος (διὰ) τῆς ἰδίας πολυχρ»»ίσεως, ait. Me-
nzum hac die. Ilinc τὸ πολυχρονίξειν noanisi de
volis pro salute cujuspiam prasentiluce emissis
vulgus consuetum est percipere. Quondam tamen
aliis etiam diebus decantata πολυχρόνια docent Re-
p gia mss. ex quibus sequentia erudito lectori depro-
mimus.
Πολυχρόνια. "Όπως πολυχρονίζουσι τοὺς βασιλεῖς
xal τὸν πατριάρχην bv τῇ µεγάλῃ ἐχχλησίᾳ χατὰ
τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ γεννήσεως καὶ τῶν Φώτων
καὶ τῇ µεγάλῃ Παρασχευῇ. |
Πολυχρόνιον ποιῄσαι ὁ θεὺς τὴν ἁγίαν Baso.elav
αὐτῶν εἰς πολλὰ ἔτη. Πολυχρόνιον ποιῄσαι ὁ θΘεὺς
τὴν ἁγίαν καὶ χραταιὰν βασιλείαν αὐτῶν εἰς πολλὰ
ἔτη. Πολυχρόνιον ποιῄσαι ὁ θεὸς τὴν Οεόστεπτον,
θεοπρόύλητον, θεοδόξαστον xal θεοµμεχάλυντον, xpa-
ταιὰν χαὶ ἁγίαν βασιλείαν αὐτῶν εἰ; πολλὰ ἔτη.
itc in ecclesia, ubi plures. iimperabant, nuncu-
pabantur vota; sequentia intercpulas et pocula,
bibente nimirum imperatore, proferebautur.
jug
GRETSERI ET GOARI NOT.E-
314
El; τὴν τράπεξαν εὔγεται οὕτως: Εἰς τὸ πολυ- A sit, versibus explicat, de laudibus Justini, 1, 203
χβόνιον, Quy, εἰρήνην, ὑγείαν, εὐόδωσιν καὶ xaz'
ἐχθρῶν νίχην τῶν κραταιῶν xal ἁγίων ἡμῶν αὐθεν-
τῶν χαὶ βασιλέων.
Votis istis in ecelesia patríareham excipiunt:
Τὸν δεσπότην xai ἀρχιερέα ἡμῶν, Κύριε, φύλατ-
τε. Λέγεται δὲ τρἰς' 278 Εἰς πολλὰ ἔτη. Τρίς:
Εις δὲ τὴν τράπεζαν εὔχεται οὕτως * Εἰς τὸ πολυ-
χβόνιον, δωὴν, εἰρήνην, ὑγείαν χαὶ σωτηρίαν τοῦ
παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου xai οἰχουμενιχκοῦ
πατριάρχου. Goin] —— ος
P. 45. Cujus lampadis, eic. Exstat Theodori Bal-
samonismelete seu disceptatio de hoc moreimpe-
ratori przeferendi lampadem, ut et imperatrici et
quinque patriarchis, Romano, Cpolitano, Alexan-
drino, Antiocheno, Hierosolymitano. Ait imperatori
duplicem ob causam przferri lampadem, tum quia
humana tum quia divina curat, tamque ea quz ad
torpus quam ea quz? ad animam pertinent (hujus
enim geminze potestatis concessione blandiebantur
recentiores Greci suis imperatoribus), eaque de
causa lampades imperatoris duplicibus aureis co-
ronis cinctas esse; patriarcharum vero lampades,
ut et imperatriels, una tantum, eo quod patriarchze
spiritualium tantummodo curam babeant, mulieres
temporalia duntaxat spectent, quippe quibus in
ecclesia docere interdictum sit.
Videntur autem hze aurea vel argentea στεφανώ-
µατα, ut Balsamon vocat, et θριγγώµατα, corona
in morem lampadi fuisse, imposita, vel certe, quod C
θριγγώµατος nomen potius suadet, ipsi lampadi
eancellorum seu sepimenti instar circumposiia.
Addit Balsamon hoc idem προνόµιον seu privile-
rium procedenti cum lampade concessum fuisse
archiepiscopo Bulgariz et Cypri et paucis quibus-
dam metropolitanis, et przeter hos nulli ; et patriar-
chas non moo in sua dicecesi, sed et extra lampade
illustres progredi posse ;quod multisipse adversus
oblocutores quosdaim confirmat, quem legat qui
volet f. 7 Juris GR. GngTs..—
P. 48. [Τροπάριο» modulus est, cantici nimirum
genus, ad alterius exemplaris modo se habentis
normam τρεπόµενον, decantandum. [Lec «poxa-
ρίον communior expositio. Alias fusius in Encho-
logieis retulimus. Ποιητάς porro τῶν τροπαρίων
Antbiinum et Timoclem memorat Theophaucs et
Cedrenus in Leone I.
lbid. [δόξα. Supple reliqua Πατρὶ καὶ Υἱῷ xat
ází Πνεύματι. Post χαὶ νῦν καὶ ἀεί adde καὶ εἰς
τους αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν.
Ibid. [Oo νά Ίεται. Modulatis varieque flexis
cantus sonis ΠΟΠ decurritur μελῳδῶς : εοἆ voce
continua, χύμα, ut scripsit Philotheus, ἀναγινώσκε-
c31.. GoaR.]
Ibid. Mos iste accinendi imperatoribus τὸ πολυ-
χρόνιον el acclamandi εἰς πολλά ἔτη Griecis valde
lIrequens fuit, ut s:epius posthac ex Codino intelli-
gemus, quem eleganter. describit Corippus, dum
quomodo Justino Juuiori τὸ πολυχρύνιον acclamatum
et 356, τι, 165 οἱ 508.
Niceplioro Phoca factas acclamationes suaviter,
admodum irridet Luitprandus in legatione suo
CPolitana, loquens de processione Phocs ex pa-
latio 3d Sanctam Sophliam. Multi profecto in bis
3celamationibus πολλὰ ἔτη apprecabautur, quihus
nibil jucundius accidere potuisset quam si impe-
rator illo ipso die quin et illo momento, repentina
morte exslüinctus fuisset.
Acclamandi mos vetus ost, manavitque ex. 1hea-
tris in fora, deinde etiam in senatum ; liinc ad Chri-
sianorum syuodos. Exemplum $79 acc'awationis
facte a senatu M. Antonino commemorat Vulcatius
in Avidio Cassio : Antonine Pie, dii te servent. ΑΗ:0-
nine clemens, dii te serveut. Tu noluisti quod licebat :
non' fecimus quod.decebat. Commodo imperium. ju-
sium rogamus, progeniem (uam robora. Fac securi
sint liberi tui ; bonum imperium nulla vis ledit. Com-
modo Antonino iribuniciam potestatem rogamus ;
presentiam (uam. rogamus, philosophie (ue, patien-
tie tue, doctrine tue, nobilitati (ue, innocentie tuc.
Vincis inimicos, hostes exsuperas : dii te tuentur.
' " Synodicz acclamationis en tibl exemplum ex
vccumenica synodo Chalcedonensi, Act. vi ubi
Marciano imperatori et Pulcherie imperatrici ac-
clamant Patres : Marciano novo Constantino, noto
Paulo, novo David multos annos. Vos estis pax orbis,
pie domine. Dominus vitam ei conservet. Vos fides
nostra. Ghristus , quem honoras, ipse le. custodiet.
Orthodoxam fidem tu roborasti.' Sicut apostolici, ita
creditis. Avguste multos annos. Vos lumina | ortho-
dore fidei. Propter hec, ubique paz est. Lumina
pacis, domine, tu custodi. Luminaria mundi, domine,
Iu custodi. Perpetua memoria novo Coustantino.
Que ex genere orihodoxa est, Deus eam custodiat.
Custodem fidei Deus custodiat. Eam que semper pia
est Deus custodiat. Pia, orthodoxa, que contraria esl
hereticis, Deus eam custodiat, Omnes hereticos tu
fugasti. Nestorium et Eutychen (u persecula es. Absit
invidia a vestro imperio. Fideles imperatores sic hono-
rantur. Deus custodiat potestatem vestram, Deus pa-
οἰ[οοι i perium vestrum. Marcianus nosus Gonstan-
tinus, Pulcheria nova Helena : selum Helena tu secta-
ris. Vestravila munimen cunctorum est : vestra fide
ecclesiarum gloria est.
Símilibus epiphonematis personat tota svno-us
Cpolitana sub Mena patriarclia et Justiniano im-
peratore. Quin et in electionibus usus erat ἔπιθοτ -
µάτων. [n Actis ordinationis Eradii, cum illum
S. Augustinus jam senex apud clerum et populum
successorem sibi dixit, post ista Augustini verla,
Presbyterum Eradium mihi successorem volo, se-
quuntur ista : À populo acclamatum est, Dco gratías,
Christo laudes ; dictum est "vicies ter. Exaudi
Christe, Augustino vita ; dictum est. sexies decies :
Te patrem, te episcopum; dictu'n est. octies. Cum-
que reliceretur, Augustinus episcopus dixit, Non opus
e3t, etc. Νο: Α notariis ecclesie, sicul cernitis,
à doxBaA XP Jaja EUN EP PR. μον». ον οσο ο vvco0Y* c7 00
ni )
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. | y
excipiuntur que dicimus, excipiuntur qua dicitis; ei 4 parricida statue detrahantur, Necalor civium | tra-
meus sermo εἰ vestra? acclamaliones in. lerram | mon
eadunt. Apertius. ut dicam, ecclesiastica nunc. gesta
eonficimus. Sie enim hoc esse quantum ad homines
confirmatum volo. Populo acclamatum est trigesies
sexies, Deo gratias, Christo laudes, Exaudi Christe !
Augustino vita ; dictum estiredecies. Et sub finem:
Hic mihi responsione vestra opus esi. Teneam respon-
sionem vestram, De hac assertione aliquid acclamate.
A populo. acclamatum, Fiat, fiat: dictum vicies
quinquies. Dignum est, justum est, dictum vicies
octies. Fiat, fiat : dictum quater decies. O?im di-
. gnus, olim meri(us : diclum vicies quinquies.
Judicio (wo gratias agimus, dictum tredecies. Ex«
audi, Christe, Eradium consersa : dictum octies
decies. Vides hic 98) eamdem acclametionem B
Meratam fuisse, non tantum semel, sed ei sapius,
ino saepissime.
En quid senatus in Claudium, eum imperator
renuntiatus esset, apud Trebellium : Auguste. Clau-
di, dii te nobis prastent : diclum sexogies. Claudi
Auguste, principen te, aui qualis tu es, semper opta-
vimus : dictum quadragies. Claudi Auguste, te res.
publica requirebat : dietum quadragies. Claudi
Auguste, It frater, ἐκ pater, tu. amicus, tu. bonus
senator, t& vere princeps : dicium octavies. Claudi
Auguste, iu mos ab Aureolo. vindica ; dictum quin-
quies. Claudi Auguste, tu nos a Palmyrenia vindica ;
dictum quinquies. Claudi Auguste, iw nos a Zene-
bia et a. Victoria libera : dicium septies. Claudi Au-
guste, Tetricus nihil fuit : dictum septies.
Nee bonis tantum bona, sed et mala malis in
bujusmodi acclamatignibus appreeabantur vel
quasi jure suo efflagitabant, lilustre hojus rei
exemplum suppeditat Alius Lampridius, »pud
quem habes acclamationes senatus in oecisum
Commedum imperatorem : Host patrie honores
detrahantur, parricida honores detrahantur, pairi-
cida trahatur. Hostís patrie, parricida, gladiator ia
spoliario lanietur. Hostis deorum, carnifex senatus,
hostis deorum, parricida senatus. Hostis deorum, ho-
siis senatus. Gladiatorem in spoliario, (Qui senatum
occidit, im apoliario ponatur. Qui senatum occidit,
unco trahatur. Qui innocentes occidit, unco trahatur
hatur, parricida civium (rahattr.. Gladiatoris.sia-
tue detrahantur. Te salvo salvi εἰ securi sumus,
vere, vere; modo digne, modo vere, modo libere. Nuuc
securi suntus. Delatoribns metum. Ut securi simus,
delatoribus metum ; ul. salvi simus, delateres dc
senatu. Delatoribus. (ustem te salvo, Delaiores od
leonem te imperante. Delatoribus fuste. Parricide
gladiatoris memoria aboleaiur, parricide | gladiato-
ris statue deirohantur.. [mpuri gladiatoris. memo-
ria aboleatur; gladiatorem in spoliario. Exaudi, :
Cesar. Caurni[ex unco trahatur. Carnifexz — senatus
more majorum unoo trahatmr. Savior Domitiano, .
impurior Nerone, sic. fecit, sic patiatur. Memorie
innocentium serventur, honores innocentium restituas.
Rogamus, parricide cadaver unco trahatur, gladiato-
ris cadaver in spoliario ponatur. Perroga, Perroga :
omnes 281 censemus unco trabhendum. Qui omnes oc-
cidit, unco trahatur. ()yui omnem etatem. occidit, unco
trahatur. Qui uirumquesezum occidit, unco trahatur,
Qui sanguini suo non pepercit, unco trahatar. Οἱ tem-
pla spoliavit, unco trahatur. Qui Lestamenta delevit,
unco trahatur. Qui vivos spoliavit, unco trahatur.
Servis servivimus. Qui pretia vitg exegit εἰ filem
Won servavit, unco (irahaiur. Qui senatum vendidi,
unco (trahatur. Qui filiis abstulit haereditatem, unco
trahatur. Indices de senatu, delaiores de senatu, ser-
vorum subornalores de senaiu. Et (u nobiscum ti-
muisti, omnia scis, bonos et malos mosti, Omnia
C &cis, omnia emenda, Pre te timuimus. ϐ nos [clicca
te viro imperante. De parricida refer, re[er, perroga :
presentiam (tuam rogamus. lnnocentes sepulti non
sunt ; parricidwe cadaver trahatur. l'arricida sepue
tos eruit, parricidee cadaver trahatur.
Similis ferme est illa ἐπιφώνπσις quae in synodo
sub Mena actioue IV legitur. Multi anni imperato-
ris, mulii anni patriarchae. Peirum Zoaram et Seve-
rum modo anathemaliza. Orthodoxum | imperatorem
habes ; quid times ? eos qui parabaptizant ejice [oras,
Et cum. monachi Hierosolymorun porrezeruné char-
tam, universi clamaverunt : Multi anni. patriarche.
Libellum monachorum modo suscipe. Libellus modo
legatur. Eos qui per domum baptizant ejice foras.
Speluncam Zoarge modo iorqueas. Multi anni pa-
hostis, parricida, vere, severe. Qui sanguini suo non [) triarche. Parabaptistam modo anathematiza. Chri-
pepercit, unco trahatur. (Qui te occisurus fuit, wnco
trahatur. Nobiscum | timuisti, nobiscum periclitatus
es. Ui salvi simus, Jupiter, optime mazime, serva
nobis Pextinacem., Fidei praetorianorum feliciter , pra--
toriis cohortibus feliciter, exercitibus Romanis [εἰ εἷ-
ter, pietati senatus. feliciter. Parricida trahatur. Πο”
gamus, Auguste, parricida trahatur. Hoc roga-
f4u$, parricida (rahatur; exaudi, Cesar. Dela-
tores ad leonem ; exaudi, Cesar. Ὀεἰαίοτεε ad
leonem ; ezaudi, Cesar. Speratum ad leonem. Victo-
rig populi Romani feliciter ; fidei militum feliciter;
fidei pratorianorum feliciter ; cohortibus pratoriis
feliciter. Hostis statuas undique, parricide siaiuas
qudique, gladiatoris statuas undique; gladiatoris et
stiani imperatoris multi anni. Orthodoxi imperatoris
multi anni. Speluncm hereticorum modo ardent.
Vincit fides imperatoris. Ortfiodoxus regnat: quid
times ? Petrus quare habel monasteria ? Omnes. ha-
reiicos ibi habet. Severum, Petrum et Zoaram modo
anathematiza. Trinitas tres. analhematizat. Anathe-
ma Severus Peirus et Zoaras. Severum. Manichaeum
snodo unathematizsa. Vincit fides Christianorum. Multi
anni patriarcha. Inimicos Christi mod o anathematiza.
llereticos modo | anathemotiza. — Anathematisaltos
modo anathe:uatiaa, Vincit fides Christianorum.
Et Act. 5, qu: antea in vulgatis editionibus
solebat esse. prima, exstat longissima acclamatio,
qua partim bona Augustis et patriarcha, partim
313
GRETSERI ET GOARI NOTE.
314
mala bzreticis populus imprecatur, Multi sint A superioris capitis (col. 281 D), amice lector, recur-
anni imperatoris, mulli anni Augustm, elc. Severum
Manichaeum — ejice, ete. Effodiantur ossa. Mani-
cheorwm, etc, Severum Manicheum [oras ejice, eic.
Qui non. anathematizat Severum, Manichaus est,
Ejice foras Severum. Novum Judam | ejice (oras.
Insidiatorem Trinitatis ejice foras, 9/9. Exhwmentur
6010 Nestorianorum. Exhumentur ossa Eutychiani- —
starum. Quis. est Nestoriqnus ? Ego nescio ; anathema
sid ipae a Trinitate, etc. Manichaos de ecclesia ejice.
; Duos Stephanos de ecclesia ejice. Paulo post in
: eadem sessione sequuntur plura hujus generis epi-
, phioneinata.
Ácclamabant etiam concionatóribus ; cujus moris
exempla invenies apud S. Augustiuuml. iv De
ras precor. Goan.]
lbid. Crinonia. Voc imperatoris tegmen videtur
3 specie lilii Crinoni& uomen invenisse, ut et. illud
tetraphyllum à quatuor foliis. Utriusque meminit
Glossarium, sed nudis solisque verbis Codini,
nulla explicatione adhibita. GmETSs.
|Kpirovidyr. Coronam liliis sive flosculis in
gyrum germinan(em. Coresius in rescriptis. Bal-
ss]mon Meditato deincensis ete. Juris GR 1.7 :
Κρίνος Ex χρινωνιᾶς συλλεγόµενος.
lbid. [τετράφν...Ίον. Goresius idem docet aliam
coronam esse, e qua quatuor flosculi, ad frontem
nimirum et sineiput ac ad utramque aurem, emi-
cau*. Goan.]
ddeiréna Christiana, c. 26, et sepe in Momiliis. B lpid.Flammula. Dicitur τὸ flammulum et τὰ flam-
Mactenus deisia consuetudine. GaTs.
282 P. 46. [Σᾶς. Prouonmiuis có plurale est ἐσεῖς
i» primo casu; in reliquis od; etàsdg corrupte
pronuntiat Gracia.
]bid. [θεός. Cui verbo addes ex Horologio, ut sit
modulus integer, Τῶν πατέρων ἡμῶν ὁ ποιῶν ἀεὶ ps0"
Ἁμών κατὰ τὴν σὴν ἐπιείχεια», μὴ ἁποστήσῃς τὸ ἔλεάς
σου ἀφ᾽ ἡμῶν, ἀλλὰ ταῖς αὐτῶν ἰχεσίαις bv εἰρήνῃ
κυδέρνησον viv ζωὴν ἡμῶν. Polyehronismum 1Ώο-
naeborum in superioris salutem emissum require
in Menzo retro. Nonz officium. Goin]
Ibid. Protapostolarius. Vides et hic nomen Grz-
caBice ambitionis, quod inter illos qui apostolum
Paulum publice legebant, hoc est inter apostolarjos,
voluerunt habere protapostolarium, GneTs.
Ibid. |'H τῆς Aeiovpyiac ὅρα. Qux hac. die ab
- orto sole decima est. lta typus hodierni officii ad
None ealcem positus : Περὶ δὲ ὥραν δεχάτην σηµαίνει
τὸ µέγα etc. ad synaxim videlicet. vesperarum
babendam ; quibus finitis χαθεξῆς ἡ θεία λειτουρ-
Τία τοῦ μεγάλου Βασιλείου.
Ibid. [Sabbato vel Dominica jejunium Grxcis
illicitum. Eam ob rem si Natalium Christi diebus
ltojusmodi sors ferat celebrari pervigilium, uta
jejunio abstinent, ita missam consuelo tempore,
quod diei tertia est, peragunt : si alias incidat in
ferias, cum nonnisi misse prewissis solemnibus
fas sit solvere jejunium, illud vero ad vesperam
mula, aliquando simplici p, interdum geminato.
Dicitur etiam flamula flamule, genere feminino.
Vegetius, ut, 5: Aquile, dracones, vexilla, (lammule,
tufe seu tupha. Merito autem reprelendit Lipsius,
l. 1v de Militia Romana, illos qui apud Veyetium
f'ammulas mutant in. flameola : O male, inquit,
abstineant, Et merito monet ut abstineant ; 983
qui recte itidem castigat interpretem — Cedreni,
hac verba Graeca τὸν τῆς εἰρήνης ἔγγραφον χάρτην
ἐπὶ φλαμμυολίου χρεµάσαντες bis Latinis interpre-
tantem, tabulis pacis de conto suspensis, quasi
φλαμούλιον sit contus. Rectissime Lipsius : Chartam
conscriplam, pacis testem, super flamulu suspen-
dentes. Nec recte Junius φλάμουλον interpretatur
labarum, quia labarum unum erat; at φλάμουλα
etiam βασιλικά et imperatoria plura, nimirum duo-
decim ; et domi quoque, non tantum in hello prz-
ferebantur, ut docet Curopalata, c. 6. Forte vetus
lud labarum apud posteriores Grecos desierat :
sin minus, δ:θέλλιον potius labaro respondere dice-
rem : lioc enim unicum erat, ante omnes flamulas,
ut ibidem dicitur. Nec omittendum illud Suidz :
Σαυρίων εἶδος σηµαίας f| Φλαμοῦλον. Quid tamen
saurion, ignoro, inquit Lipsius. Sed quid si lege-
retur σταυρίων ? Certe unum ex flamulis imperato-
rig σταυρός erat, hoc est crux, ut supra. dictuui
ex Curopalata c. 6. Ut igitur a. dracone flamu!um
quoddam dicitur apud Curapalatam δραχοντεῖον,
usque sit protrahendum, vespere eolummedo, quo D sic apud Suidam videtur a stauroseu cruce? vocari
vespertinarum laudum tempus instat, simul cum
ipsis cantatur missa; qua (inita cibi rapiendi (it
potestas. Hzc ex rita hujus diei in Menzeo reperiendo
ad hujus loci expositionem. Goan.]
P. 47. Post hunc liturgia perficitur. Habent
hune morem Greci, utin quadragesima diebus
jejunii et in vigiliis liturgiam seu missam celebrent
3 meridie, et ut binc apparet, post vesperas. In
Pasohate liturgia fit ante solis exortum. Aliis diebus
hera tertia, tanquam consueta, ut docet Gabriel
Philadelphiensis episcopus in suo De sacramentis
libelló. σκετς.
Ibid. 15. [ Αλ άσσει. Non. mutat, sed. potius
induit, τὸ ἑπάνω nimirum ἔνδυμα, etc. Ad. notam
slaurion illud quod a. Curopalata s(aurus seu. cruz
appellatur. Φλάμπουρον quoque invenias apud
Moschopulum : apud Cedrenum, p. 441, φλαμού-
λιον, apud Leonem in Tacticis constitut. 5, φλαμου-
λίσκιον, in Pandecte Tu rcieo flanbarum et flanbu-
[um ; qux οἱ hodie Grxcis usitata. Idemque omnia
hzc vocabula, etsi diverse scribi sglita, significant,
nempe vezillum, seu, ut interpretatur Nieetas apud
Rigaltium in Glossario, signum militare. Nec tamen
militis solum sed et domi imperatori εἰ principi-
bus palatii przeferri consuetum, quod planum ex
Curopal. c. 6. lmo domi plura praferebantur,
nimirum duodecim : Ἐκτὸς δὲ ὁπόταν στρατεύει ὁ
βασιλεὺς, κατὰ ἀναλογίαν τῆς ποσότητος τῦς αὐτοῦ
313
συντάξεως ἔχει
flammulum gestat, Grzcis est flamularis seu. flam-
bilar, Pandect. Turc. c. 114 et. Vet. Gloss. apud
Rigalt. φλαμουλάριρι. In Turco-Gr. p. 161 qiap-
π.υλάρεοι vexilliferi, p. 201 flamboler signum seu
vexillum. Transiit flamula ex Latio ad Grzcos, qui
illud varie, ut solent, immutarunt.
P. 48. Flagitiose prorsus Junius in interpreta-
tione οἱ explicatione eorum qua hic de flamulis
scribuntur versatus est. ld ut videas,en tibi Junii
verba: Ea (flamula) sunt hec. Primum fert archistra-
legus : princeps sacrorum secundum, habens imagines
divinas mullas. Aliud tertius, habens imagines sancto-
rum qualuor magnorum martyrum, Demetrii, Proco-
pii εἰ Theodori. Aliud, qui fert. sanclum Georgiuin
equitem, aliud draconteum, et aliud habens equestrem
imperatoris statuam. Perperam prorsus. Verten-
dum enin, ut ipsa verba et mens Curopalatz
postulant, hunc in modum : Ea autem (flamula)
sunt hac. Primum archistrategus:. alterum vero
(flamulum) multas habens sacras. οἱ divinas ima-
gines ponlificum et Ecclesie praesulum; aliud cruz,
habens (legendum enim ex cod. ms. doctoris Georgii
Lautherii, ἄλλο σταυρὸς ἔχων) imagines sanctorum
quatuor magnorum 98/4 martyrum, Demetrii, Pro-
copii et utriusque Theodori (legendum enim iu plu-
rali Θεοδώρων, ut babent mss. codices), Aliud
fiabens (ἔχον) S. Georgium equitem. Aliud dracon-
teum, εί aliud habens equestrem imperatoris statuam.
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
καὶ φλΏμουλον ἓν tuybv ἡ δύο. Qui A coelestis. Tertio archistrategus non erat officium
316
vel nomen officii aulici vel militaris: alioquin omis-
sum non fuisset hoc munus a Curopalata in cala-
logo. Quare vana est illa Calviniani nota :ó ἀρχιστρά-
τηχος, puta, quisquis est per illud tempus. At nullus
est archistrategus apud. Curopalatam nisi Michael
archangelus. GnETS.
b. 48. [Coelestis terrestrisque militize dux ducum-
que omnium princeps Michael, ἀρχιστράτηγος ideo
a militibus, a vulgo (hoc enim solo nomine plebe-
cul notus est) ταξιάρχης salutatus ; cujus no-
mine ecclesiam in Sosthenio extra muros dedica-
tam a Constantino, cujus munimine reginam urbem
ab insultu barbarorum non sewel ereptam re-
fert Damascenus Siudites subdiaconus vulgari
sermone de ejus festivitate scripto, quem velut ma-
gni ac celeberrimi S. Sophie templi custodem
depinxit Justinianus kv προνάῳ, xa8 ὃ 53 ὁ mpo-
41410; xal μέγιστος τῶν ma pacta toUvtto7 ἀρχαγέλ-
luv 8c Μιχαἡλ ἑσπασμένος ῥομφαίαν ἑστήλωται
Ψηφίδων λεπταῖς ἐπιθέσεσι, φύλαξ προδεθληµένος
τοῦ ἱεροῦ, inquit Nicetas in Alexio ll ; quem sacro-
rum przsides in sacri tribunalis foribus, non
ejiciendis sed advocandia potigs in paradisum ho-
minibus, excubitorem non pinguut modo sed et
venerantur, tremunt. et precantur, ut in Eucholo-
gicis enarravimus ; quem denique imperii defen-
&orem simul cum Gabriele socio sibi datum tenue-
runt Grocorum principes, ubi, prout auctor noster
llanc esse veram interpretationem quivis vel pau- C innuit, c. 4, οἱ Damascenus citatus profitetur,
lulum mentem advertens fatebitur : nam primum
Curopalata enumerare volens quaenam sint illa
flammula, ait sunt autem hec : postea singüla per-
censet. Primum, inquit, est archistrategus, non
fer! archistrategus. Neque enim Curopalata habet
istud fert, sed primum esl seu dicitur archistrategus,
a D. Michaelis imagiue, quz in illo flammulo
expressa et efficta. Ilinc archangelus toti flammulo
nomen dedit, ut diceretur archistrategus. Nam
S. Micliael archistrategus a Gracis appellatur quasi
princeps coelestis militize. Ita vocatur 1) ab Finma-
nuele imperatore Constit. de Feriis: Feriamur,
iuquit, aezia Septembris, ὅτι ἓν αὐτῃ τὸ ἐν Χώναις
τοῦ ἀρχιστρατήγου Μιχαἡλ θαῦμα τερατουργεῖται.
2) A Cedreno in imperiu Basilii Macedonis : 'Avt-
καΐνισε δὲ τὸν µέγαν τοῦ ἁρχιστρατήγου vaby
τὸν ἐν Σωσθενίῳ. ὅ) A Niceta. Choniate I. tt de
imperio 1saaci Angeli: Ἐπισχευάσαι δὲ βουληθεὶς
καὶ by ἐν τῷ ἀνάπλῳ νεὼν τοῦ ἀρχιστρατήγου τῶν
ἄνω τάξεων Μιχαήλ. Eod. lib. El; τὸν περιώννυμον
νεὼν ἀρχιστρατήγου τῶν θείων xa ἆδλων Μιχαἡλ.
]dem l. vir de imperio Manuelis. Denique eodem ar-
chistrategi nomine afficiunt S. Michaelem Grzci qui
encvomia in eum scripserunt et miracula ab eo pa-
vrata. litteris consiynarunt. Deinde cum signa et
vexilla, qua Curopalata commemorat, imaginibus
calitum exornata fuerint, omnino oportet ut et
primum efflpie aliqua. fuerit insignitum : at alia
insignitum non fuit quam τοῦ ἀρχιστρατήγον militi:
-
imaginem suam hine inde a sacris istis duobus
taxiarchis stipatam concessere gestandam: 985
ejus, inquam, nomini primum et precipuum Μη”
perii flammulum consecratum est, et ἀρχιστράτη»
γος nuncupatur. |
Ibid. [Εἰκόνας ἔχων z0AAdc. Si plures pontificum
imagines eo vexillo pinguntur, eorum quos devotius
coluntet in publieis precibus frequentius inclamant,
magni Dasilii, Gregprii Theologi, Joannis Cbryso-
stomi, Athanasii, Cyrilli Alexandrini et Nicolai M$-
rensis ibidem positas mihi prorsus indubium est ;
et certe in octifido vexillo ejusmodi, pro singulis
nimirum lingulis unum, octo censeo depictos, el ad
priores non parum ab eis celebratos Gregorium
B Thaumaturgum et Hierosolymitanum Cyrillum alium
accessisse. Goan.]
Ibid. Nec minus errat Junius, eum illud ἑεραρχῶν
vult idein esse quod princeps sacrorum, quasi scilicet
princeps sacrorum ferat illud vexillum. Nugze. Nam
ἱεραρχῶν est patrius casus numeri mulitudinis a
recto ἱεράρχης, qua» vox praesulem, episcopum seu
pontificem denotat, N:xoXáou τοῦ περιωνύμου iv
ἱεράρχαις τὸν περικαλλῆ τουτονὶ ναόν, inquit Cedre-
nus in imperio Basilii. Ergo Aierarcha Cpolitanus
erat patriarcha ejusdem urbis, quem imperatori
flamulum seu vexilluin przportasse quis credat, nisi
aliunde id Junius probet ? GnETS.
Ibid. [ὀκταπόδιον. Piscem polgypodem hodiernus
loquendi usus ὀκταπόδιον vocat, Vexillum illud dis-
317
GRETSERI ET 60αΠΙ NOTE,
318
sectis laciuiis inferius divisum ὀκτάγλωσσον, poly- Α xal αὐτὸς ἕνας εἰς τὸ τάγμα ὅπου ὠνομάζετον Τύ-
podemque scissuris referens, ὀχταποδίου nomen ac-
cepit a vulgo,
Ibid. [Σταυρὸς ἔχων εἰκόνας. Cruceia hanc. in
castris et conflictibus delatam ejusmodi erbitror
quales in sacris processibus vel in ecclesiis ado-
randas me conspezisse memini. Lignez sunt ille
(argenteas aureisque laminis contectas rapacitas
Turcica eliminavit), et al earum extremos ramos
quamvis amplos latiores adhuc trifoliorum figurze
prominent, in quibus nonnunquam pectus et facies
quatuor evangelistarum vel linc inde Deipara et S.
Joannis aliorumve variis coloribus, delineata prius
in medio crucifixi specie, exarantur. Quidni porter
οὕτος ὁ σταυρὺὸς ἔχων (iv ταῖς ἀκρίαις) τῶν ἁγίων
τεσσάρων μεγάλων μαρτύρων εἰχόνας ἐφαίνετο; cru- 8
eem qualem hic memoro depictus in iconibus per
lioc-e opus Codini et ejus commentaria sparsis gestat
patriarcha ΟΡ.
[An/tneplov, Προκοπίου xal θεοδώρων. Duces ar-
mis quondam insignes armorum socios et in. bellia
protectores Oriens invocabat Demetrium, Proco-
pium, χαλλινίχους, et θεοδώρους, Cedreno in Tze-
misce ducem unum etalium tironem dictos. Primus
Demeirius φλαμπουράρης ac praeses Thossa-
li: sub Maximiano martyr obiit Thessalonicse
ubi corpus ejus sacra liquore exundans perpetuis
quoque miraculorum scaturit fluentis. A profectu-
ris in prelium invocatur, suoque bellantes adjuvat
ρωνες, ὡσὰν v& εἴπῃς ἑχατήνταρχος. In oraine tiro-
num numerabatur precipuus, veut. $i. centurionem.
dicas. lta dictus auctor vulgari idiomate. GoaR.]
P. 48. lllud Θεοδώρων est utriusque Theodori
marlyris, ducis et tironis. Prioris festum agunt
Grzeci 8 Junii, posterioris 17 Febr. Et in hune tiro
nem exstat S, Gregorii Nysseni puleherrlina oratio,
GnETS.
lbid. [Γεώργιον ἔφιππον.. Notissimum olim dicem,
sanclis nunc tolerato martyrio Georgium allectum
equitem semper pingunt Graeci; quod sepius sit vi-
sus χαβαλλάρης εἰς ἄλογον ἄσπρον el λευχοφόρος χα”
δαλλάριος εἰς ἆλογον ἄσπρον. Dawascenus citatus in
Thesauro. De Georgio et Theodoro sanctis. Grzco-
rum auxiliatoribus Nicetas, Manuelis Comneni l. vi.
Ibid. 5. [Apaxovcsior. Cum aquilis in aciem inter
vexilla lati sunt etiam dracones, mazime labente
imperio. Docet Dempsterus ad Rom. antiq. calcem.
De quibus Suidas v. Σημεία : & φέρουσιν ἓν τῷ πο-
λέμῳ ὑφάσματά εἰσι βαφῇ πεποικιλµένα, ἃ εἰς ἰδέαν
μάλιστα ὄφεων εἴκασται, xal ἀπῃώρηνται χοντῶν
συμµέτρων. Descripserat prius Marcellinus, l. xvi :
Purpureis sub iegminibus texti circumdedere draco-
nes, haslarum aureis gemmeisque summiltatibus illi-
gati, hiatu vasto perflatiles, et veluLira perciti sibi-
lantes, caudarumque volumina relinquentes in ventum.
Goan.]
llis imperatoriis flamulis seu vexillis propter eo-
przsidio ; nec in dubium revocatur quod Thessa- (C gnationem nominis, adde vexillum S. Dionysii, Gal-
losicensibus obsilione ab Alusiano Bulgarorum
cinclis unguentoque ab ejus sepulcro emanante
unctis contulit. Romans aciei fuit dux martyr
Demetrius, ait Cedrenus in. Michaele Paphlagone,
Wlerque complanavit, quod Bulgari captivi juramento
coulirmarunt, dicentes vidisse se Juvenem equitem,
qui Romauz plhalangi prziret, aquo exsiliens ignis
adversos creimaret hostes. Alter Procopius militia
clarus dux Alexandrie fuit, ut verbis iisdem Syna-
xarjon asserit Julii 8: Χαίροις μαρτύρων χαύχημα,
βασιλέων κραταίωµα canitejus festo Ecclesia Greca.
Tertius fuit Theodorus στρατηλάτης equitum magis-
ler sub Licinio, a quo mortem illatam sustinuit :
exin Romanorum armis favere caepit e c&e!o, ac Joan-
nis Tzinjscis tempore tantae Scytliarum in Graecos
preliantium stragis auctor fuit, utei 9&6 gratiam
pro ope lata, relaturus Tzimisces, templo in quo is
humatus erat desteucto, aliud magniücentius ex-
siructum prediis amplos habentibus reditus ditave-
rit, et urbem, Euchaneie suppresso nomiue, voca-
verit Theodoropolim. SubJit Cedrenus, ex quo hzc
deprompla : sane his semper auspicibus atque ante-
signanis adversum hostes uti solebat imperator hic.
Nec temere : visus enim manifesto martyr opem
ferre, liostiles cuneos turbare, et preclarissimz du-
rem se praestare victori. Ultimus Theodorus alius,
tiro dicius, non quod armorum tirocinio erudiretur,
sed quod in eohorte 4ironum dieta provectus ccntu-
rio promereretur. Dainascenus subdiaconus : τον
lice oriflamme dictum, quod reges Gallix summa
religione secum in expeditiones educebant, de quo
vide gesta Ludovici Francorum regis fol. 158, 144,
et Rigordum de gestis Philippi Augusti regis fol. 186
ed. Pithei.
Non possum hoc loco tacitus prxterire Nicephori
Gregorz |. vit sinistrum et abjectum | judicium de
marchionibus Latinis, quos ait non esse claros apud
Latinos, sed eum dignitatis gradumtenere quem apud
Romanos (Cpolitanos) tenet ó τἣν ῥασιλικὴν σηµαίαν
ἐν στρατεύµασι χατέχων, et marchioni perpetuo hoc
attribulum esse ut novoimperatori vezil[um pra ferat.
Scilicet marebio Montisferrati, Misuix, Brande-
burgicus et similes apud Latinos majoris dignitatis
non erant quau lampadarius aut is qui divelium
aut flammula imperatoria apud Graecos imperatori
praeportabat ; nec marchiones seu, ut Greci appel-
lant, marcesii nomen hoc habent a vexillo seu ban*
do, sed alimitibus tuendis. Mark enim Germanis
limes est. Nam finibus defendendis prafecti erant,
qui temporis progressu ad amplissimas opes latis-
simosque principatus emerserunt : qualis enim οἱ
quam potens marchio Brandeburgicus, marchio Βὰ -
densis, marchio Onspachensis, marchio Moravix,
marchio Burgoicus et alii ? ipse etiam NicetasClio-
uiates, l. vu de rebus gestis $987 Manuelis mar-
chesii Montisfecrati nobilitatem et potentiam agnos-
cere et pr:edicare coactus est. GBETs.
Jbid. (Tà cor δεσποζῶν, καὶ τῶν dpycrtor.
313 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. ι 320
lis szeculis hzee seripta quibus non modo reges et Α tv χἀρτῃ τὴν σύνταξιν τῶν ἑραστῶν τοῦ χλοάζοντος
principes, sed et nobiliores equites alicujus vexilli
sive bandi deferendi honorem ambiebant. Hinc
nobilium Francorum equites bandiferi, chevaliers
bannerets. Leo Taciicorum const. 5: Φλάμουλα
Μεγάλα, Φλαμουλίσκια τῶν χονταρίων, βάνδα δια-
φόρως βεδαμμένα. Habuerunt equites. gregarii in
contís flamula. Leo idem κοντάρια μιχρὰ καθδαλ-
λαριχκὰ, ἔχοντα λουρία κατὰ pécov μετὰ φλαμούλων.
Etiam in humeris minora sibi flgebant flamula:
Φλάμουλα μικρὰ ἑπάνω τῶν ζαδῶν κατὰ τῶν
Ov.
lbid. 1T. [Tóv δηµάρχων. Aurigantiüm, qui
quondam ludis circensibus Roma palmam quzre-
bant, factiones sive partes fuere quatuor, quse a
coloribus viridis, czrulel, rubri albique panni, quo
donabantur, nomina acceperunt Prasinz, Venet»,
WRusatze, Albatze, de quibus Suetonius, Martialis, Ju-
venalis meminere, et omnium distinctissime Ter-
tullianus Latinus, et in Anthologia Grecorum Epi-
grammatum ad l. v calcem pene exiremam Thomas
Patricius Griecus deseripsere. Cum Circensium lu-
dorum studio exercitia, nomina, colores factionum
Roma Cpolim commigrarunt; et οκ dimicantibus
. in Circo factionibus populus quoque totus divisus
in partes, qu: se quandoque mutuis czxedibus, rapi-
nis, injuriis consumpsere. Tlieophanes, Simocatta,
Cedrenus; Zonaras et alii tumultibus illis et sedi-
tionibus jam a Zenonis temporibus per quadam
deinceps s:ecula continuatis seripta sua respersere.
ἐνεχάραξε χρώματος, πενταχοσίους πρὸς τοῖς χιλίοις
«υγχάνοντας, ὁ δὲ Κοσμᾶς τοὺς τῆς ἀντιθέτου αἱρέ-
σεως ἑχατοντάδας ἑννέα αυντέταχεν ΄ slg δύο γὰρ
χρωμάτων ἑφέσεις τὰ τῶν Ῥωμαίων καταπέπτωκχε
πλήθη. Zonaras in Phoca: Ὁ Φωχᾶς τὴν γυναῖχα
Λεοντίαν Αὐγοῦσταν εὐθὺς ἀνηγόρευσε τῶν δήμων
παρόντων. Τότε διὰ τόπων ἐν οἷς ἵσταντο ἀμφιθο-
λίας γενομένῃς τοῖς Πρασίνοις xai τοῖς Βενέτοις
στασιάζειν ἤρξαντο xax! ἀλλήλων. Πέμψας δέ τινας
6 Φωκᾶς χατασχενάζειν αὐτοῖς την ατάσιν ἐπεχεί-
pei. 'Ἑνὸς οὖν τῶν σταλέντων τὸν τῶν Ἡρασένων
ὑδρίσαντος δήµαρχον xa τοῦτον ὠθήσαντος, ull
ἐνεγχόντες οἱ τοῦ δήμου τοῦτο ἔκραξζον. Et. infra :
Ἱππιχὸν ἀγῶνα ἄγων 9β8 ἑθεάσατο σὺν ταῖς
αὐτοῦ εἰκόσι καὶ τοῦ Πρίσχου x2Y τῆς αὐτοῦ γυναι-
κὸς Δομεντίας ἱσταμένας εἰχόνας, xal ἑκμανεὶς Υε-
γονὼς ἁποτμηθῆναι τοὺς δημάρχους &xé£Xsuse * δεη-
δέντων δὲ τῶν δβµων μόλις ἀφῆκεν αὐτούς. Venete
aulem parti magis favisse ΙΙΡεΓαΙΟΓΘΘ semper
sunt visi, eisdemque Prdsinam minus affectam.
Theopliilo eam ob rem in theatrum venienti suc-
clamabat illa apud Leonem Grammaticum : Καλὼῶς
ἦλθες, ἀσύγκριτε φακτηνάρη. Horum ne reliquiz
quidem ultimis s:culis licet remanserint, duces
tamen, vel quivis alii in eorum locum subrogati,
imperatori in publicum procedenti cum vexillis
poterant astare ; iidemque sunt qui populum per
contubernia, tribus, regiones et collegia divisum
regebant, quos πρωτοπολίτας a Theophane scriptos
Consulet qui curiosius et diffusius hzc volet expti- C observabis. Goan.]
cata. Unicus Balsamon longissimos historiarum
tractus paucis perstringit in 94 canonem Trullanum.
Τότε μὲν γὰρ, inquit, τῶν δήμων κατεξουσιαζόντων
ἐν ταῖς ἑπποδρομίαις, xal ποιούντων ταύτας, ὅτε
xal ὅπως Ἰθούλοντο, kx δαπανηµάτων οἰχείων,
ὡς xal ἑχόντων οἴκους καὶ ἰἱππῶνας xol μέχρι
xoi νῦν περισωζοµένους xdi προσόδους χάριν τῶν
ἱπποδρομιῶν, καὶ τοῦ βασιλέως προσχαλουµένου
χαὶ εἰς τοῦτο ph ἑξουσιάζοντος, πολλὰ στασιώδη
xa ἄτοπα συνέπιπτον Ὑίνεσθαι κατὰ τὸν τῆς ἱππο-
δροµίας xotphv, τῶν μὲν προστιθεµένων τῷ δήμῳ
τῶν Βενέτων, τῶν δὲ τῷ μέρει τῶν Πρασίνων. "Ev
καιροῖς δἑτιαι καὶ πόλεμοι συνεχροτῄθησαν ἑμφύ-
λιοι μέσον ἀντιθέτων μερῶν, xal κατὰ τῆς βασιλείου
περιωπῆς ἀναιδῆ ῥήματα οἱ δηµόται ἀπηρεύξαντο,
καθὼς ἀπὸ διαφόρων χρονικῶν τοῦτο παρίσταται.
Partium illarum (quz δῆμοι οἱ δηµόται, ut jam. le-
gimus et scribunt Theophanes et Cedrenus, vocan-
tur) partium, inquam, capita ducesve δήμαρχοι et
δηµάρχαι quasi τῶν δήµων ἄρχοντες audiebant,
popularesque sibi subditos vel affectos recensebant,
vel etiam quandoque ad eos qui per civitatem
oriebantur tumultus et seditiones ducebant. Si-
mocatta vin, 7: Τοὺς δηµάρχουςὁ αὑτοκράτωρ
εἰσχαλεσᾶμενος εἷς τὰ βασίλεια, οὓς διοιχητὰς τῶν
δήμων εἴωθε τὸ πλῆθος ἀποχαλεῖν (ὀνόματα δὲ
τούτοις Σέργιος xaX Κοσμᾶ:) ἐπυνθάνετο τῶν δηµο-
τευόντων ἐπὶ λεπτοῦ τὸν ἀριθμόν. Ὁ μὲν οὖν Σέργιος
P. 48. Autidorum. Inepte Junius mutuum munus.
Nihil melius quam ipsum Grz:cum nomen retinere.
Erat panis ex quo pro Eucharistia conficienda pars
desecta, quique ante liturgiam per templum tircum-
latus fuerat. is finita liturgia distribuebatur pre-
gentibus benedietionis gratia, ut qui Eucharisti:e
participes non fuissent, saltem de hoc benedicto
pane participarent. Gngrs.
[Summa Grxcorum erga ἀντίδωρον communio-
- fis vicarium, panem benedictum, religio est, ut si
sacramenterum non est particeps, illud ipsemet,
eliam Imperator, ut hic vides, in ecclesia de mana
sacerdotis sacris finitis accipiat. De eo nos iu Eu-
p Chologicis. Goan.]
P. 49. Piegniote Germanice spielleute. GRETS.
[Corruptius pronuntiat vulgus παιγνιδιώτας, lu-
sores, qui videlicet ludunt musicis instrumentis, et
ea vel pulsant vel. inflant.
lbid. [Βυχχκινάτωρες scribit Theodotus in Jure
GR. Choniates Bóxavov, alii βύχινον. GoaR.]
Ibid. Suruliste a. surullio instrumento musico.
Quod num Junius recte in adnotationibus suis ex-
plicet, quis nos certos faciet ? GaETS.
[Symphoniaci cornicines, joueurs de corneis à bon-
quin. Symphoniaca sive musiea cornua, quibus
etiamnum hodie ludunt Dervisides religiosi Turez,
σουραύλια vocant Graci, Dervisides inflantes ejas»
modi instrumcerta σουρανλιστάς, voce, ut πο οἱ
€
321
GRETSERI! ET GOARI NOT KK.
329
quidem videtur, pre σουρουλιστάς iwinus cor- À nibus coronante narrat πεπτωκέἑναι τὰ ox?,mzpa, ὡς
rupta.
10. [ Ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῶν. Barangi, quos non
uno loco πελεχυφόρους dictos reperias, bipennes
coram imperatore humeris solebant gestare . Anna
Alexisd. tv: Τοὺς δὲ ἐπὶ τῶν» ὤμων τὰ ἑτερόχοπα
Φέροντας ξίφη παρακατασχών. Nicetas in. Alexio
1: Καὶ ἀπὸ τοῦδε οἱ μὲν δορυφόροι τὰ ἐπὶ τῶν
ὤμων ἑτερόθηχτα ξίφη χατήνεγχαν. Anna rursus
l. n : Σννἠγαγε τοὺς ἐπὶ τῶν ὤμων τὰ ξίφη xpatal-
νοντας. Goasa.]
Ib. Βη.λόθνρα. Infra, cum de coronatione im-
peratoris disputatur, aliquoties idem nomen occur-
rit, compositum ex velo Latino et Graco 00pa, ve-
lotura seu velatura, qua est loco jafius. Reclamat
Meursius : Non est velatura, degeneri verbo Romano,
sed παραπέτασμα, quod diductum janue instar trans-
eunles. (ransmittit. Aristophanis scholiastes ad
Ranas : Παραπετάσμασι ταῖς σχηναϊς, τοῖς Περσικοῖς
βήλοις 7] βηλοθύροις. Sed non video cur βηλόθυρον
non possit esae utrun:que, velum scilicet Janua, ut
tomen ipsum indicat, et velum loco janux. Etiam
in Pontifieum historia apud Ánastasium occurrit, in
Stephano Vi : Fecit velothyra 989 quatuor. Con-
tulit velothyra serica iria in circuitu altaris. Ubi ab-
solute pro peripetasmate accipi videtur. Ibidem pro
προθύρου eodex alter Boicus βηλοθύρου, et rectius
meo judicio. Gners,
leid. [Πιλατίκια vocat auctor pannos palmaris
ἔθος, inclinata demissaque fuisse mon regia sceptra,
sed bellica signa vezillaque in subjectionis et erga
recens coronatum Basilium. obedientiz arguinentum. '
Ex quibus σχηπτρα minora vezilla vocamus; sicut
βάνδα majora ; utraque vero βασιλικῆς τιμτς xal
στρατευμάτων σημεῖα. Fateor illustrissimo Cyrillo
Trapezuntis prasuli et Antonio Cralis lectori CP,
πιλατίχια proindeque σχΏπτρα clavas ex auro et
argento principibus pra'ferri solitas interpretanti-
bus, premissa non omnino displicere: aLcum πιλα-
τίχια capitis, quod exponimus ad p. 54, scri-
bantur. μαργέλλια £x σύρματος, quz nonnisi pan-
nos auro textos indicant, et solide ex auro vel ar-
gento clava nequeant palmari descripta mole e
collo commode pendere, quam ex propositis senten-
tiis certiorem eligat :quus lector judicabit. Certe
cum ἀπελατίκια nonnunquam legant regia, ea vero
clavas interpretari cogant τὰ μετὰ χεῖρας Ex σιή-
pou ἀπελατίχια apud Nicetamin Manuele |. 5,
hac mihi ceu zquior secunda sententia recipitur.
Goan.]
P. 50. Ζωῦφιον animalculum, ut musca, vermis,
araneus. Junius ζούφιον edidit, et stulle admodum
Arabicum esse dicit, stulliusque adüuc suum hoc
Arabicum ζούφιον interpretatur.
lbid. Ut veterem notionem diademotis assequaris,
inspice nummos, quos cum alii vulgarunt. tum
ego tom, Ill de S. Cruce ]. 1, Notanda autem sunt
longitudinis, mensure nimirum a pollice ad mini- C hzc quz hic de distinctioue diadematis et stemmails
mum digitum manu extensa intercepte, latitudinis.
vero ipsius manus, quatuor videlicet digitorum. lta
hujusce cap. p. 54 πιλατίχια hujusmodi demonstrat
ἀπτωρημένα, Como itaque erant affixa. Contus
autem ille seu pilum potius, unde πιλατίχιον, illud
est quod σχΏπτρον dicit. Uno igitar verbo πιλατί -
χιον est exile vexillum (une banderole) pilo seu virga
appensum. Conürmat expositionem Theophanes, ubi
σχήπτροις, qua πιλατίκια vocat bicauelor, vezillo-
rum affigit sensum: Ὁ Λέων Μάνην μετὰ τῆς βάσιλι-
κΏς τιμῆς xal στρατευμάτων καὶ σχήπτρων, χαὶ βάν-
δων εἰς Ἱερουσαλὴμ ἑχπέμπει. Vide τὸ σχΏπτρον hic
minime referre; αμ namque detulerunt aut mise-
runt imperatores antiqui sceptra ? vel que consue-
tudo Romanis ducibus concessa edocuit? Triodium:
*En: βασιλέως παρουσία προπορεύονται τὰ ἐχείνου ση-
μεῖα xat σκήπτρα, Subditur : Μέλλων ὁΧριστὺς μετὰ
δόξης προελθεῖν διὰ» τῆς ἀναστασίμου ἡμέρας προ:
πέμµπει vb σκῆπτρον αὐτοῦ, τὴν βασιλικἣν σηµαίαν͵,
τὸν ζωοποιὸν σταυρὀν. Observa τὸ σχῆπτρον τῇ
σημαὶᾳ compositum, ac velut, rationis unius si-
gnum οἱ regie majestatis. argumentum |. proferri,
Tüeophanes in Leone Copronymi : Προῆλθε δὲ ἡ
βασίλισσα ElgQvr, μετὰ τοῦ προελθεῖν τοὺς βασιλεῖς,
ὀψιχευομένη ὑπὸ τῶν σχἠπτερω» διὰ τῶν σχολῶν.
Σκῆπτρα velut sibi propria deferebaut circa Ire-
nein scholz: at non adeo seeptra quam banda vezil-
laque suut scholis accommoda. Theophanes rursus
in Michaele Theophili F. eo Basilium propriis ma-
-
ei 201 militaris, adeoque de torque traduutur.
GRETs.
Ibid. [Saccus vestis est, ut patriarche, ita impera-
tori propria. Utrumque sneis figuris et nostro
sumptu in Euchologicis descripsimus. Superest
hunc,verbis rudi Minerva delineemus. Talaris tunica
ex villososericototum corpus obtegens, nullisque
sinuum undis circa illud ludens aut mota, verum
nonnihil angusta, liberos ut videtur incessus non
permittens, 290 ac denique sacci figuram referens,
saccus est, Rubro colore tingit ms. Tilianum, Regium
Sandionysii, Manuelis ultimi Joaunisqne filii impe-
ratorum iotam effigiem reprzsentans, violaceo,
Uterque purpureus babetur et imperatorem decet.
(οικ.]
lb. Φυά ιν. lta scribitur apud. Codinum. Inte-
grum est φυάλιον, velum. Viri docti, hoc est Juuius,
inquit Glossarium, interpretantur vitream carbasum.
Non assentior. lecentiores Greci crassiores pronun-
Hatione et πλατνάζοντες aic efferebani velum Laii-
norum. Germani quoque vocant sacrum velum, quo
moniales velantur, ein weihel seu weil, manifesta cx
vocula velo origine. GngTs.
[Φιάλην ad me scribit Georgius Coresius Chien-
.Sis, eamque vocat πολυχρώµατον ὑφασμένην xol
πεπλεγμένην καλύπτεαν, capitis tegimen variis
coloribus interlexium. Àu ob pennas vel volitantes
mobitesque gemmas φυάλην fontanam maehinam
grandinem aquarum superne eructantem fuerit
3233 . IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 324
imitata, alius judicaverit. Dc phyala fonte in Eucho- A de tumultuar:a Andionici in solium promotione,
logicis disseruimus. Goan.]
P51. Tropsuchia atropego seu trophzeo. Gnr ra.
[Tropea sonat hac dictio trinmpliosque, vec
immerito : refert enim augustum illud et pri tiesum
tegimen capitis candicans el gemmis ornatum,
quo de parta victoria letabaniur — imperatores.
Cores:us in rescriptis. Goan.]
Ib. Justnianeum a Justiniano imperatore, qui
quali tegmine capitis usus sit, apparet aliquo modo
ex antiquis numismatis, quorum nonnulla lectori
specianda proposuimus tom. Ill de S. Cruce, 1, 20.
lbidem dixi, Justinianei formam esse qaam
ibidem reprzsentstus nu.nmus antiquus exhibet.
Improbat hoc Nic. Alemaunus in commentario ad
arcanam listoriam Procopii, quia ante Justinianum
Theodosius, Marcianus, Leo, Zeno, Anastasius et
Justinus eamdem πτερωτήν, cristam, in galea
gestarunt, ut incorum numismatis appárei; atque
illa est quam τρὸπαιουχίαν vocatam idem Codinus
afürmat, Verum ut Justinianus integras urbes et
res alias a suo nomine ambitiose nominavit
exslinclis priscis appellationibus, ita et hnic
€3pitis φορέµατι seu gestaiini suum. nomen | im-
ponere potuit, licct ab antecessoribus suis ctiam
usurpatum fuisset. At Justiniancum hoe diadema
non bellicum ant castrense fuit, sed civicum; quo
εἰ in sacris et lu. ecclesiis utebatur: Sed οἱ Codi-
nüs satis indicat tropzeuchian et Justiniancum et
alia arbitrio imperatoris tam domi qua alibi ge-
stata : alL euim : Ἐπὶ δὲ χεφαλῆς φορέματα διάφορα,
ποτὲ piv τὸ ὀνομαζόμενον τροπαιουχίαν, ποτὲ 6k
Ἰουστινιάνειον, ἐν ἄλλοις δὲ ὑπέρτερον etc. "Amb
μὲν οὖν τοιούτων φορεµάτων φορεῖ ὁ βασιλεὺς ofa
ἂν βούλοιτο. Ex quihus Codini verbis liquet inpera-
torem varia habuisse capitis φορέματα, et. arbitratu
suo nune hoc nunc illad gestasse. Justiniauei for-
mam nobis Alemannus exhibet ex tabula quadam,
que opere musivo Ravennm exstat: non nega-
verim Justinianum tali capitis tegümento usum:
sed hoc esse ipsum Justinianeum ex tabula illa
probari non potest, GnEfs.
291 |^ Justiniano acceptam καλύπτραν ejus
numismata et antiqua statuarum monumenta, sí
"λλλοι δὲ τὴν χαπνηρὰν, inquit, xol πυραµοε:-
65 ἐρέαν τῆς χεφαλῆς ἀφτιλόμενοι mupshv αὐτῷ
περιέθεντο, καὶ στολὴν βασιλικὴν ἐνέδυσαν ἕτεροι.
Goan.]
Gestaminibus quz imperator fert in capite, adde
eliam illud quod Georgius Acropolita, magnus
lagotheta, insuo Chronico appellat jppyramidem, ubi
de ísa»co imperatore a Bulgaris devicto agit p. 22:
Et hoc tempore, inquit, Bulgari tantis Romanorum
spoliis acquisitis superbius insolentiusque se gere-
bani : Καὶ γὰρ χαὶ ἐχ τῶν βασιλικῶν vapaotjuew
τὰ χχιριώτερα τὰς τε yàp τοῦ βασιλέως τὰς
πυραμίδας ἀνελάδοντο. Àd Que interpres Theo-
dorus Dousa: Πυραμίς érat. Ρίειι acuminatus,
B instar pyramidis, Orientalium principum gestamen.
Cujus postea iterum auclor meminit : Καὶ tà μὲν Epu-
θρὰ πέδιλα ἀπεδάλλετο χαὶ τὴν περ:.μάργαρον 'upa-
µίδα , εἰς fiv xa Ἀίθος ὑπερχάθηται woxxive;, ἃ
βαδιλιχὰ σὐμθ0λ1. Cantacuzenus, 4, 5, pileum
hunc seu tiaram ab luscrto junioné seu lapide
pretíoso synecdochice nominat τὸν ἐπὶ τῆς χξεφα-
λῆς λ[δον. Et 4, 57, liec eadem tiará est Cantacu-
zeno λίθυ κεκησμηµένος πῖλος. Est symbolum im-
perii 1, 5. Quocirca diversum forma fuisse oportuít
illum quem fugitivus Andronicus Comnenus | im-
perator induit, licet pyramidis quoque speciem
prz se ferret : Πῖλον γὰρ βαρδαρικὸν τῇ vega?
περιθέµενος, ὃς εἰς ὁξὺ λἠγων πύραμµίδι εἵκασται,
την βασιλιχὴν εἴσεισιν αὖθις τριήρη, ut ait Nicetas
l. tt de Andronico Comneno, Grande tamen aliunée
inter hunc barbarieum pyramidalem pileum et il-
lum elterum imperatorium intercessisse oportet;
cum Andronicus liunc barbaricum, ne agnoscere-
tur imperator, assumpserit: sicut. et turbinati illl
pilei, σχΏμα πυραμίδος ἔχοντες, quibus proceres in
aula Cpolitana utebantur, utique ab imperatoris
καλύττραις Seu tegumentis in pyramidem fastigia-
tis diserepabant. Vide Gregorai ad cs&lcem His.
toris.
Grxci, recepta à Latinis Cpoli, inter Baldaíul
Il imperatoris symbola repererunt calyptram forma
Latinis usitata constantem οἱ unioniLus distinctam
cum lapillo rubri coloris in vertice capitis, ut in
qua supersint, scriptis clarius edocebunt. Goan.] D Pandecie scribit Leunclavius ex Pretore Greci
Ibid. Pro ὑπέρτερον libenter legerem ὑπέρπυρον,
At sibgestamen capitis instar iguis flammans.
GaE£T$.
[Κκα.λύπτρας. Hujus nomen innuisse et figuram
representasse videtur Cedrenus in Basilio : Στεφάνῳ
χρυσῷ λόφον ἐφύπερθεν ἔχοντι ἐθριάμδευσεν taega-
νωµένος. ᾿Υπέρπυρον legendum suggerit Gretse-
rus. Non ignare, me hercule. Legit enim idem Co-
resius dum rescribit : Τὸ ὑπέρπύρον tegimen est
capitis, hostilis sanguinis effundendi omen, regii
furoris in adversarios profecturi Signum, eximia
pürpura fucatum, quo se imperatores vel belli
tempore vel in ipso conflictu velabaut, lllud for-
tasse πύρσης nomine Nicetas voluit intelligi, ubi
historico inedito.
Básilius Pórpliyrogenitus apud Zonaram trium-
pliit τιάρᾳ Ξαινιωθξὶς ὁρθίᾳ, fiv τοὔφαν xaXet ὁ 6n-
μώδη; χα) πολὺς ἄνθρωπος, 999 inquit Zonaras.
Addit etymon, nescio quam vere : Τῦφον οἶμαι ὧνο-
µασμένην ὡς τετυφῶσθαι ποιοῦσαν τοὺς ταύτῃ &va-
δουµένους. Qus cst magis pia quam vera origina-
tio. Cedrenus de eodem ejusdem Basilii triumpho:
Στεφάνῳ χρυσῷ λόφον ἐφύπερθεν ἔχοντι ἑθριάμ-
6ευσεν ἑστεφανωμένος. (Πἱσίαία nimirum corona
propter tupham scu flammulam , qua. insignieba-
tur, quam Cedrenus vocat λόφον, ob quam vulgus
tiaram istam tuphe nomine affecit. GRETS.
P. 51. [Zravpór. Duo sunt imperatoris scepira
335
GRETSERI ET GOARI NOT.
329
σταυρὸς καὶ νάρθηξ, cruz εἰ ferula. De quibus Sy- A nocentius, Mandylium suos natales etiam nemine
meon Thessalonicz episcopus : Μετά τὸ λαθεῖν τὸν
ctavpbv εἰς δεῖγμα τῆς εὐσεθείας, καὶ τὴν &xaxlav,
ὅπερ χοῦς ἐστι σηµαίνων τὸ φθαρτὸν τῆς ἀρχῆς
καὶ την ix τούτου ταπείνωσιν, xai ἔτι ῥά6δον λαμ-
θάνει, οὗ βαρεῖάν τινὰ καὶ σχληρὰν, ἀλλ᾽ ἑλαφρὰν καὶ
μαλαχὴ» διὰ τὸ παιδευτιχὸν ἐν πραότητι xol μὴ ὀργί-
λον xai φθαρτικὸν, μηδὲ συντρίδον καὶ ἀφανίζον.
Illud porro mirum, ligneum tantum utrumque CP.
imperatorum fuisse sceptrum. De narthece res est
indubia : cruci lignez effigies Manuelis eam manu
gestantis attestatur in Sandionysiaco et Regio ms. :
in eo siquidem crtücis virga citrino tantum colore
picta, crux autem in extremo τα auro ficta con-
spicitur. E«mdemque auctor clarioribus omni co-
lore verbis depingit, ubi superius de primicerii
baculo c. 4, p. 19, v. 16, ait: Δικανίχιον αὐτοῦ
ξύλον χεχρυσωμµένον, οἷον «b. τοῦ βασιλέως. Δικανί-
xtov teiam vocatum. 60λ.]
Ib. De blatio jam supra diximus 1. it, c. 5, ad p.
18. GaETS. -
Jbid . [Κώδιλι ἑοικὸς 086ouévor μετὰ uavévAlov.
Gracorum imperatorum effigiem pictam ni lector
viderit, vix hfc percipiat. llli longiorem fasciam
margaritis ornatam velut. humerale ab humeris
retro pendentem a dextro latere ante pectus τοςί-
piunt e&. sinistro brachio superponunt; ea vero
parte qua manum attingit, adjunctum et assutum
5abet rotundum sacculum, χώδικι ἐοιχός, iuvolu-
erum nimirum volumini complicato sive potius
involuto simile, quod est illud βλάτιον Éyov χῶμα
ἐντὸς xol χαλεῖται ἁχαχία. Fascia vero seu μανδύ-
λιον, linteum oblongiul maniile dictum referens,
ipsa quoque μανδυλίου sortitur appellationem. Quo
observato visaque imperatoris figura , quid sit
imperatorem ἐν τῇ ἀριστερᾷ φἑρειν βλάτιον κώδιχι
ἑοιχὸς μετὰ µανδυλίου δεδεμένον, relinquitur mani-
festum.
Ib. [Κόνινιᾶμμον, et χῶμα distinguunt ex judicio
hodierni: κόνις pulvis est, ἄμμος arena, χῶμα terra
frugifera satis et plantis idonea. Suidas χῶμα, χοῦν.
Hinc tibi Anne Comnenz |. u obscurus locus lu-
cem accipit. Extraneos miiites a terrigenis, sive
melius dicas, alienigenas ab indigenis distinguit.
Mlos ἑταίρους, hos indigitat ὁπόσους ἐκ τοῦ χώµα-
τος, gaotquot sunt e propria terra nati. L. ini lic alius
illustratur :Οὐ πλείους τριαχοσίων στρατιωτῶν fjsav,
xai τούτων Ex τοῦ χώματος. Ergo si involucrum
manibus imperatoris gestatum χῶμα contineat,
qu:d aliud quam terram, enjus. symbolo innotescit
humilitas, intelliges ? GoaR.]
Ibid. Acacia quid sit, oculis intueri licet in ima-
ginibus imperatorum prefixis Nicephoro Gregorz,
et in nummo Theodosii Magni, quem habes tom. 1
de S. Cruce I. 1, tametsi Baronius existimat gesta-
men illud Theodosii Magnl esse sacrum Evangelio-
rum codicem. Ibidem pro acacia suspicabar legen-
dum ἀχία: sed vulgata scriptura retineri potest,
imo debet ; et est acaeia. innocentia. et Acacius In-
admoncente prodit.
Imperatoris itidem insignia eranr'ouPpurea πέδιλα,
qua nunc 9993 calcei, nunc sandalia, nunc ocre:,
nuhc crépide vettuntur. Et quidem ἐρνθρά rubra,
κόκκινα seu xoxxoÓagi| cocéo liucta , nou sine
aquilis ; ασ et τζάγγαι sed. τζάγχαι dicebantur,
usque ad genua pertingentia, si fldes Procopio |.
ii De :diflciis Justiniani. ᾿Ὑποδήματα píyp: el;
γόνν φοινικοῦ γρώματος, X 0h βασιλέα µόνον Ῥω-
µαίων τε καὶ Π:ρσῶν ὑπηδεῖσθαί θέµις. Posteris
temporibus idem honos princip! Balgarie conces.
sus, inter cujus insignia erant aurea corona, ut est
apud Joannem Curopalatam in Tzimigce, zai τιάρα
νενησμένη £x βύσσου, xal πέδιλα ἐρυθρὰ, que
B Zonare sunt φοινικόχροα et Niceta in Joanne Cum-
neno φοινικοθαφῃ. Idem Bulgarorum princeps Gr:e-
cis βασιλεύς appellabatur, αἱ liquet ex legatione
Luitprandi ad Nicephorum Phocam, quo nomine
ne imperatorem quidem Occidentis dignabantur,
quem ῥῆγα indigitabant, Ex calceis purpureis et
aquiliferis agnitus est inter c:esorum cumulos ct
tumulos Constantinus ultimus Cpoleos imperator.
Phranzes, 3, 18. Has crepidas ἐρυθρὰς, ut eas
appellat Grego:as 1. 5, quemadmodum et purpu-
ram, statim arripiebant illi qui imperium invade-
bant. Quapropter de Theodoro Comneuo copta
Thessalonica Georgius Acropolita in Chronico :
Πορφυρίδα τε ὑποδύεται καὶ πέδιλα ἑρυθρά. Obit-
que sirenue imperatoria munia, creando despotas,
sebastocraloras, magnos domesticos, protovestiarios
et id genus "alios. Quibus ante ommia invasores
sceptri imperatorii privabantur, quam primum in
legitimorum dominorum potestatem veniebant. Co-
ronam imperatoriam nemo sibi sumebat, sed iu
coronatione seu inauguratione sua a patriarcha
accipiebat. GRgrs..
P. 51 et 54. Pilaticia accersuntut a Cyro Persa-
rum rege, imo a Medis, quorum rex et judices
talia pilaticia οχ collo dependentia gestarint tan-
quam juridici honoris et officii insignia. Quidquid
sit de re, vocabulum videtur Latinum a pilo, hioc
est telo. Nam. quod Junius ex Orientalibus linguis
id deducit, quibus ait pilaticium esse disquisitiouis
D et accuratissime cogniiionis monumentum, id ideo
fecit ne nesciremus quam feliciter supra. ζωῦφιων
ex Arabico formarit ; non impari felicitate pilatieia
eX Oriente nobis nunc advehit. Vide tom. 1 de
S. Cruce, 1, 15. Ubique autem scribendum πιλατί-
Xtov, non ἀπελατίχιον, sceptri genus, quod palatini
certi gerebaut quemadniodum alii inulti τὸ διχαν(-
xtov, supra ]l. 2, c. 6. GnkTs.
10. ['ApxorcózxovAovr ἀσκεπές. Gregoras ad
listorig calcem : Περί γε μὴν τῆς ἐπὶ χεφαλῆς
χαλύπτρας, ἐπὶ τῶν πρότερον βασιλέων ἔθος τοὺς μὲν
χρύνῳ Ἠπροθεθηχότας ἐν τοῖς βασιλείοις χρῆσθαι
καλύπτραις πυραμίδος μὲν ἐχούσαις σχῆμα, σηρι;
xol; δ᾽ ἐνδύµασι κατὰ τὸ ἀνάλογον ἑκάστῳ ἀξίωμα
καλνπτοµέγαις, ὅσοι δ᾽ ἐν ἡλιχίᾳ, τούτους δὲ πάντας
421
IN LIBRUM DE OFFICIIS GP.
328
καθάπαξ ἀχάλυπτον ἔχειν tbv χεφαλήν. Subdit A — P. 56. [Προσκυνοῦσι. Pro muneris more ecrtum
Andronici Junioris state pileorum qua luberet
aceeptam a proceribus [ormam, juvenes vero etiam
tecto capite palatium frequentasse.
P. 55. [Προσφόρους Aéryortsc στἰχους. Versus
ul celebrate festivitati congruos, ita simul proprias
imperaloris laudes et subditorum in 994 illuin
vota capientes, Quorumdam liujusmodi sensum
acerbiore in imperatorem Nicephorug: motus bile
retulit in sua legatione Luitprandus. Leo Gram-
ma!icus aut. quivis alius in Leone Armenio : Ὑπὸ
πάντων ἑδοξάζοντο, xat οἱ δῆημοι ἐμέλισαν ποιήµατα
καθ) ἕχαστον Ίχον πρὸς εὐφημίαν αὐτῶν πᾶσαν
ἡδονἣν χο)αχείας παρἐχόντα. Observa musicos tonos
a αγίρυΐ5 octo numerari, et ad singulorum inflexio-
nem poetica opuscula referuntur decántata. Vide,
οἱ tanti est, Euchologium nostrum v. Ίχος.
Ibid. ['H εὑφημία τῶν ὀνομάτων. Pronuntiatis
eorum nominibus nuacupantur vota, quorum forme
hzc est ex Euchologio οἱ alii$: "Υπὲρ τῶν εὔσεδε-
στάτων Ü&océntov καὶ φιλοχρἰδτων βασιλέων ἡμῶν
"Avbpov(xou xai Μιχαἡλ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Et
TQ εὐσεθεστάτῳ xai «φιλοχρίστῳ δεσπότῃ ἡμῶν
᾽Ανδρονίχῳ πολλὰ τὰ ἔτη. Auna de se ipsal. 6: Κάγὼ
εὖφημ:ἴσθσι ἔμελλον. Κωνσταντῖνον xal "Avvav ἓν
ταυτῷ ἐξεφώνουν ἐν τοῖς εὐφημίας καιροῖς οἱ τῆς εὐ -
Φημίας προεξάρχοντες. GoAR.]
Ρ. 54. Διὰ σιταγίων vel σητανίων. Ex sericis
filis. Nam lalis seta est sericum , unde 'πυρετὶ —
Graci suum silanium seu setanium procuderunt ;
nisi quis malit a Latino seta deducere; quasi pila-
licia illa de setis suspensa fuerint. Germani chordas
sett fides vocant &ailet, aperte a seta, Sed Glossa-
rium v. σιτάν.ον et v. γαϊτάνιον putat. legendum
rescribendumque διὰ γαϊτανίων, ex. cingulis seu
£015 : nam γαϊτάνιον est cingulum. Non assentior :
facerem, si crisis bzec aliquo ms, exemplari adju-
varetur, Gnars.
[Hallucinatio oculi σιτανίων, εἰτανίων vice, prout
liabent Πιερία, legentis. Sunt autem εἰτάνια, a vulgi
quibusdam γαϊτάνια, ab aliis γαθάνια pronuntiata,
ornaliores εἰιια sive (&niole, vestium laciniis ad
invicem colligandis vel componendis nodis, et
ad ornatum assutze, vel denique ut ex iis aliud ad
decorem pendeat.
Ibid. [Πα.Ἰαμιαῖον. Quatuor manus digitorum
mensura. Goan.]
CAPUT 1I.
Observationes el. explicutiones in. caput 7, quod
est de mensa imperatoris.
P. 55. Faustas acclamaüones suaviter ridet
Grecorum haud summus amicus Luitprandus.
GRETS.
Ibid, ["0σοι φοροῦσι. Habes illos distincte enu-
meratos notis, c. 9,
Ib. | Ὀρίζει, Wecentior phrasis, qua virum honore
vel cultu dignum aliquid facere vel dicere expri-
munt, 'Opízec ὁ βασιλεὺς non jubet, sed dicil vcl
facit imperater.
culum imperatori palatini proceres exbibuere.
Phranzi in logothetam clam instituto dicit impera-
tor apud Pontanum interpretem : Tu magnus logo-
thela esto : tantum ne me pro more officii (ui adorcs.
GoaR.]
.. Jb. Potestatus, ab Italico potesta, et Hoc a Latino
polestas, significat prafectum seu praesidem seu
pretorem, qualis et iste Genuensium erat.
Proliza quidem, at huic loco congrua Gregorz
narratio, quam 995 habet 4, 9. Singulis diebus
Dominicis ad imperatorem €olendum Genuenses
Venetosque in palatium convenisse testatur Canta-
cuzenus 1, 443. De Pisanis CP. habitantibus iterum
B serino flt a Niceta Alexii tertii |. 3.
10. v. 19. Coliciam seu collicium, idem quod
Χόλλις et χόλλαδος, nempe genus quoddam panis
rotundi, ut iaquit Junius, et delicati. GaeTS.
[Κολίκιον pánis rotundus ac in coronz modum
contortus. GoaR.]
b. 57. Κόνσουλος ex Latino consul. Ita vocabatur
qui Pisanis Cpoll praeerat. Eodem nomine Anconi-
tani suum przfectam salutábant. Et hodie Tripoli
Alexandris Cairl seu Memphi mercatores et nego-
tiàtores Gallici $uo$ habeht consufes.
Ib. Virgo hodie. Contacium hoc fecit Romanus
melodus contaciorum auctor, et exstat in Menzd
95 Decembris. Integrum ita. habet:
Ἡ Παρθένος σήµερον τὸν ὑπερούσιον τίχτει,
Καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον τῷ ἀπροσίτῳ προαάχει.
”ΑΥγελοι μετὰ ποιμένων δοξολογοῦσι,
Μάγοι δὲ μετὰ ἁστέρος ἐδοιποροῦσι *
Δι ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη παιδίον v£ov, ὁ "fa αἰώνων
ε ee
P. 58. Μίνσος a. Latino misssis. Fercultm veri,
quia missus non sunt Latinis singula fercula, sed
ferculorum quamplurium íllatio et appositio. Hic
autem singulis singula Lradebantur fercula, non
integri missus. GnETSs.
[Joannes Citri in Respons. Juris GR. 1. 5 : Μίνσον
«b γαῦ) Ἓλληνας μὲν τὸ κανοῦν δηλοῖ, χατὰ δὲ τὴν
Ἰταλὴν γλῶσσαν τὸ πεπραγµένον τοῖς ὀψοποιοῖς
ἐδεστόν. Κατὰ τοῦτο γὰρ τὰ ἐν ταῖς τραπέζαις ἔφα-
πλούμενα ὀθόνια µινσάλια λέγονται, οἷα πρὺς xó-
σµον τῆς τραπέζης καὶ τῶν µίνσων τιθέµενα. Quam
opipare porro µίνσους sive fercula e eua mensa
distribuerit[saacius Angelus, declarat Nicetas p. 579
Goa.
1b. Βρύσος vel βρύση fons est, a βρύω quod est
scaturio. llinc βρύσις, "quasi dicas scaturitio.
GnkTS.
[Boócnv dicunt communius fontem, Glossse Grz-
cobarb. ᾽Αργύρον κρῆναι λαλοῦσιν , ἤγουν αἱ βρύσαι
τοῦ ἀσημίου λαλοῦσιν. Curopalates refert locum
Βασιλαχίου βρύσην dictum, ubi ab effossis Basilacii
oculis sanguinis fontes eruperunt. Goan.]
10. Μετὰ τὸ Ósizror. Pott canam, melius quam
post prandium, υἱ Junius, quia mensa illa vere
323
GHETSERI ET GOARI NOTE.
330
cena erat: erat. enim jejunium vigilizse Nativitatis A Nam et ipso sancte ac magne Quadragesima tem-
Domini.
P. 59. Postero die. Hactenus percensuit Codinus
quid in vigilia nativitatis fieri consueverit : nunc
quid in ipso festo agatur, exponit. GaETS.
Ib. [ Thy τεσσαρακοστήν. Christi natalitia seve-
riori jejunio quadragin!a diebus pretracto mona-
slice leges et pia quorumdam devotio praveniunt.
Jejunium tllud ceapavetáuspov vulgus, correctior
lingua τεσσαρανθηµερον vocat. Τεσσαραχοστήν
observo ab auctore tiqncupari : at nude et omnino
jejune, ut hujus abstinentiz temporis ab alio
Paschalia solemnia 996 przcedente, et &y(a xc
μεγάλη τεσσαραποστή dicto, discrimen assignet.
GoaR.] .
10. Graci non tantum ante Pascha sed et. ante
2lia festa precipua, ut est Natalis Domini, quadra-
gesimam pramittebant, sed quadragesimam non
re, sed solo nomine, utpote jejunio paucis diebus
cireumscripto. 1 disces ex Balsamone, qui in re-
$ponso 3d 55qudesiionem Marci patriarchae Alexan-
drini ita scribit; Nos defendimus jejunia necessario
precAere hec. qualuor festa, nimirum [estum san-
ctorum apostolorum, Natalis Christi, transforma-
lionis Christi et Dei nostri, et obdormitionis sancta
Deipare, sed tantum. septem. dierum. Unum enim
est quadraginta dierum jejunium sancti. et magni
Paschatis. Quod si quis plus quam septem diebus
circa [estum sanctorum. apostolorum et festum na-
lalis Christi jejunel, seu sponte seu ordinis sui regula
impulsus, non vituperabitur. (Quomodo autem et pro-
pter quid anteunumnquodque horum quatuor festorum
Jejunare debeamus, declaratum in synodali decisione
de eo a nobis facta. Qui igitur non. jejunant ante
unwmqgquodque horum quatuor. festorum, sine ulla
omnino excusalione magnis emendabuntur panis.
Eadem wadit Balsamon in responsis ad interroga-
tionea quoruihdam monachorum, qua exstant post
Nomocanonem Photii.
Graci guirilabantur bac jejunia a Latinis non.
observari , ae proinde hac etiam ex parte cum iis-
pore diebus Sabbati ac. Dominice multi vescuntur
piscibus, aliis quoque alii diebus ; sunt etiam qui
tis omnino se abstinent. Quid ergo ? dicemusne illos
fide etiam inter se dissidere ? In ritibus quoque eccle-
siasticis.consueludo est varia : nam Cpolitama major
ecclesia in celebrandis officiis alio more utitur, alio vero
majora monasterin, alio minora ad quietem accom-
modata, denique alio sacerdotum secularium eccle-
sic. Quin et. Tabennesiote in uno eodemque ceno-
bio varios jejunandi psallendique modos habebant,
aliis per biduum jejunantibus, aliis per hebdomadam,
et his quidem ad vesperam, illis vero de media nocte
sacros hgmnos canentibus ; quod fiebat etiam. in
monasterio Acemetorum. Subdit Gregorius: 9973
D Mirum porro fuerit cur iste vir et lingua diversitatem
et varium. indumentorum genus vitio non verterit ;
aut quod illi flectant genua cum adorant et orant,
' servantes morem antiquitatis, nos vero minime.
Porro qui Natali integram quadragesimam prie-
mittebant, ii auspicabantur a 44 die Novembris,
ut monachi, quos ad^hoc peculiaris regula obliga-
bat. Monachi, inquit Balsamon, qui suarum [unda-
C
dew concordiam iniri non posse. Instituta et mores -
omnes diversa omnino sunt, inquit Marcus Ephesius,
jejunia εἰ ritus. ecclesiastici et. similia. Qu ergo
hic unio, ubi nullum patens ac manifestum apparet D nte Pentecosien,
signum ? Et quomodo uniti sunt, qui. sua retinere
volunt? Hac enim lege suum ad unionem prabuere
assensum; quamvis a Patrum traditionibus desciverint.
Respondet Gregorius protosyncellus in apologia
pro concilió Florentino, qua exstat ad calcem
ejusdem Florentini concilii in edit. Romana Gre-
co-Latina : Nescit ergo, ut plane videtur, eximius hic
vir varios in hac eliam magna urbe Cpolitana ser-
vari mores, jejuniorumque ac rituum ecclesiastico -
rum esse diversitates. Nomque ante Ghristi Natalem
sunt qui ordiuntur. jejunium ex die 15 Novembris,
alii ex die 6 Decembris, alii ex 90; ad honorem
quoque Ascensionis Christi quidam jejunare incipiunt
ο, lialendis Maii, et alia ab aliis jejunia observantur.
PaThor. On CLVIL.
tonum constitutionibus coguntur amplius. jejunare,
scilicet a festo Omnium sanctorum et a. AA mensis
Novembris, vel inviti cogentur sequi statuta suarum
fundationum, quoniam hocest canonicum οἱ sala.
(are ; quemadmodum οί laici, qui sua sponte. ita
fejunant,laude et gratiarumactione digni habebuniur, :
Quod dicit de festo Omnium sanctorum, id rcferen -
dum est ad jejuníum ante festum omniam aposto-
lorum, quod Grzeci. celebrant. ultimo" die Junii,
cujus principium erat festum Oinnium sanctorum,
quod Graeci celebrant prima Doiinica post Pen-
lecosten : cum aulem Pentecoste sit festum mobile,
necessario etlam festum Omnium sanctorum est
festum mobile apud Gracos, nunc in Maio, nunc in .
Junio .oecurrens. Quo fitut jejunium illud ante
apostolorum festum etiam apud monachos aliquando
brevius, aliquando longius fucrit : brevius, si Pen-
tecoste in Junium incidisset, longius, si in Maium.
Vide Typicum Sabz.
Observandum et hoc, Grecos commemorationem"
omniumn fidelium defunctorum agere feria quinta
ul constat. ex libro rituali Nice-
phori, qui Pentecostarium inscribitur. 6κετς,
Ibid. | Anóxpsowv, carnisprivium, celebrius unum
habent Grzci, Dominica sexagesimze, οἱ γρεωφά-
Ύον carnivorum, si ita proferre liceat, diem solemni
Paschatis festo. Ut vero saciis. mysteriis corporis
el sanguinis Christi partieipaturi jejuuium septem
vel quinque saltem. dierum przmittere lege jam
olim posita usuque memoriam omnem przxverteute
receplo tenentur, ita non unum ἀπόχρεων vel χρεω-
φάγον diem per annum, sed quatuor, more magis
usitato numerant. Celebratur hic natalium οἱ re-
surrectionis Christi, tum dormitionis Deipara festo,
ille quoties jejunium ante memorata. solemnia, ob
Scculuram communionem, auspicantur. — Tomus
11
”
331
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
332
unionis inter Constantinum Porphyrogenitam et A In quo Calepino reperit Junius ἔδαφος esse vel si-
ejus socerum Rompauum Juris CR l. n : Tp, τοῦ
ἐνιαυτοῦ ἀξιωθήσεται τῆς ἀπολαύσεως τῶν θείων
μυστηρίων, ἅπαξ μὲν bv. τῇ σωτηριώδει τοῦ θεοῦ
καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἀναστάσει, δεύτερον bv τῇ χοιµή-
σει τῆς ἀχράντου δεσποίνης Θεοτόκου, καὶ τρίτον ἐν
^l] γενεθλίῳ ἡμέρᾳ τοῦ Χριστοῦ, διὰ τὸ ἐν ταύταις
προηγεῖσθχι νηστείαν. Hinc percipis cur carnes
post jejunium delibaturi πασχάζειν se dicant,
quod coimmuuicae, qua verum pascha est, premissa
corpus eliam paschali cibo reficere aggrediantur.
De Gra:coru:n jejunio uberior est dissertatio nostra
ad Euchologica, in qua jejunium apostolorum, de quo
Gretserus hic, quodque minus frequentaja eo die
communione parum observatur, includimus,Trans-
'figurationis porro, quod memorat Balsamon, apud
Gretserum, jam antiquatum est, vel certe quinde-
nis ante Deiparz dormitionein carnis comestione
diebus orbatis comprehenditur. GoaR.]
P. 60. Ad circumstationem. Cujus imaginerh vide
depictam 4 Corippo poeta Africano de laudibus
Jusiini IIl, 158 — 169. ͵
Integrum idiomelon exstat in Menzo 25 Decembris
ei ascribitur Joanni monacho.
298 Μάγοι Πε,σῶν ZaciAsic, ἐπιγγόγτες ca-
go
^ Tór ἐπὶ γῆς τεχθέντα βασιλέα οὐράγιον,
v
Ὑπὸ «ἁαμπροῦ ἁστέρος ἑλκόμεγοι ἔφθασαν ἐν
Βηθ0.1εὲμ.
Δῶρα πρεσφέροντες ἔγχριτα, χρυσὀ» xal «ἰίδα-
[vov καὶ σμύρνα».
Καὶ πεσόντες προσεχύνησαν"' ἴδον γὰρ ἐν τῷ
Σπη.ἰαίῳ βρέφος xslusvor τὸν ἄχρονογ.
Est autem idiomelon proprii festi canticum.
Miomela ubique in libris ritualibus Graecorum
obvía sunt. Inepte Junius bic scribit ἰδιώμελον per
ω, iufra ἰλιόμελον per o µιχρόν, ut. originis et cont-
positionis ratio postulaL ; planuimque tlt ex Menzis, .
ubi nulla ἰδιώμελα, nisi forsan errore typograpliico,
sed mera ἰδιόμελα reperies. ΟΕΊ5.
Ib. [ Ιδιόμελον canticum ferie proprium, ait Meur-
sius. Verum ἰδιομελῳδεῖ, sibi ipsi cantat, quia
e olus se audit. Εδι itaque preprii. cantus modulus,
qui niinirum proprio ac privato modulundi genere
occinitur, hacque ratione τροπαρίφ ad alterius
cantum inflecteudo opponitur, Vide, si quid merean-
tur, Euchlologica. Goan.]
P. 62. Fercula humi posita. Junius nobis persua-
dere conteudil ponere fercula ἐπ᾿ ἐδάφους, id est
buini, iden) esse quod ponere super mensain, quia
fuensa est etiam ἔδαφος scu solum seu. sustentacu-
lum. Au vigilaus ista scripserit Junius equidem
dubito, cum Codinus expresse dicat domesticos τοῦ
δομεστικίου µίνσους Χειμένους ἐπ ἑδάφους, humi
vel in pavimento positos, ex solo levasse in men-
sam imperatoris, et hujus faciendi tunc tantum et
alias nunquam potestatem habuisse. Αη quoJ jam
est ip mensa, dicitur levari in mensam? c& supra,
do;.estci isti τιθέχσι τοὺς µ!νσους ἐπ ἑδάφους, .
gnificare mensam? ]
10. Τὸ µινσάλιον, mappa mensa. Citrius in Respon-
sis : Καὶ τὰ iv ταῖς τραπέζαις ἑφαπλούμενα ὁθόνια
µινσάλια λέγονται, ofa. πρὸς κόσμον τῆς τραπέζης
καὶ τῶν µίνσων τιθέµενα.
P. 65. Pro ἰσοπέδιον reponendum cst σον ππέδιον
suppedium, scabellum pedum, usurpatum a Niceta
Choniate et ab aliis, ut docet Meursius in Lexico.
Scribitur etiam. σωπέδιον et συπέδιον. GRETS.
Ibid. [Miror cur non primam et germanatn lec-
tionem ἰσουπέδιον reliquerit Gretserus. Αη non
Grecos auctores Gracis potius quam Latinis par
est uti vocibus ? Σουππέδιον vero Latina, ἰσουπέδιο»
vel εἰσουπέδιον Graeca wox est, quam communi con-
sensu tuentur Regii codices. Utramlibet vero sequa-
ris,suppedium sive scabellum pedum interpretabere,
cujus vice σχιμποδίσχον et ποδῶν θρανίδα scripsit cor-
rectior Nicetas in Alexio ll et [53acio Angelo, in CP.
nimirum statu. Prior locus est. ἐπί τινος μετεώρου
σχ,μποδίσχου χατὰ τὸν Μάχρωνα παρευρεθέντος στὰς
αὑτός : cujus alialcetio reponit ἐπί τινος μετεώροὺ
σουπεδίου. Alius τὰ δὲ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἁγίων θεῖα
εἰχάαματα εἰς ἔδρας xal ποδῶν θρανίδας παρῖγον ;
substituit alia εἰχάσματα εἰς ποδαρούλια xal σουπ-
πέδια αχατεσχεύαζον. Σωπέδιον et σοπέδιον legit
adbuc Meursius lioc eodem verbo, qua Graecam,
ut asserui, lectionem | icoréótov con(irmant, Goaa.]
Ib. Panag arium et punagio. lllud erat scutella in
C qua panagia afferebatur. Quid vero hec? Mira
Junius. Ait panagiam esse 999 vocem barbaram ex
La!ino panis et Greco Ἅγιος, significare panem a
sacerdotibus consecratum ; cjus usum a Gallis in
Graeciam im;ortatum esse : Gallorum. enim more
panem a sacerdotibus consecrari, cujus [εμεία dili-
genter asservent, Eadem ferme Meursius, saltem
quod ad consecrationem attinet, qui dicit panagiam
esse panem consecratum a. sacerdotibus. Crederem
hic vera esse, nisi ipsi Graeci ab assensu me
prohiberent. Est enim panagia vox Graca a d.
Virgiuis epitheto ob visionem quamdam divinitus
oblatam 3d panem translata; mec consecratur
panagia a sacerdotibus, sed alia quadam ratione
coelestis benedictionis pleua esse creditur; neca
D Gallis venit ad Graxcos, sed ah apostolis. Qux om-
nia ex Grecorum Horologio clara testataque fiunt
ubi hsc de panagia liabeüitur, prefixo tali titulo :
Περὶ τῆς ὑψώσεως τῆς παναγίας, ὅπως Ὑέχονς,
xal διὰ τἰ. Μετὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰτσοῦ
Χριστοῦ φρικτὴν ἀνάστασιν καὶ τῆν τοῦ ἁγίου
Πνεύματος κάθοδον, xai ἕως τοῦ μερισμοῦ τῶν
ἁγίων ἁποστόλων διὰ τὸ κήρυγμα, σαν πάντες «ἰ
ἁπόστολοι ὁμοθυμαδὸν, χαὶ μετὰ τὴν εὐχὴν ἓν τῷ
ἀρίστῳ ἀνακεχλιμένοι, ἀφιέντες χενὸν τόπο», ἓν
τούτῳ προσχεφάλαιον ἑτίθεσαν xol ἐπὶ τῷ προσνε-
φαλαίῳ τμῆμα ἄρτου, ἐξ οὗ Ἠσθιον εἰς μοῖραν
Χριστοῦ * μετὰ δὲ τὸ ἄριστον ἀνιστάμενοι καὶ εὺ-
χαριστοῦντες ἑλάμθανον τὸ τμήμα τ.ῦ ἄντου, 5 εἰς
την το» Kuplou ἐπικέχλητο μοῖραν. Τοῦτο δὲ ὑψοῦν-
(o P P. ^mm
ο
353
GRETSERI ET GOARI NOT £.
331
τες ἔλεγὸν * « Δόξα σοι, 6 θεὺς ἡμῶν, δόξα σοι, δόξα Α pone simul unito relinquit. Panem sic accommoda-
Πατρὶ xai Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, » xoi ἀντὶ τοῦ
μέγα τὸ ὄνομα, τὸ Χριστὸς ἀνέστη, ἕως τῆς ἀναλή-
Ψεως. "Έκτοτε δὲ μέγα τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας ἾΤριά-
δος. Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, βοήθει uot. Καὶ ταῦτα
μὲν ἑςελεῖτο οὕτως, ἑποίει 63 τοῦτο ἕχαστος αὐτῶν
ἔνθα ἔτυχε µέχρι τῆς χοιµήσεως τῆς θεοτόχου. Ὅτε
ὃς τὴν παγχόσµιον σύναξιν διὰ νεφελῶν ἐποιῆσαντο
διὰ τὴν τῆς Θεοτόχου δεαποΐνης µετάστασιν, τὰ
εἰχότα τελέσαντες μετὰ τὴν ταρὴν αὐτῆς, δηλονότιε
τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, παραμυθ/αν ποιούµαενοι xal μετὰ
τὸ ἄριστον ἀναστάντες, τὸ τμῆμα τοῦ &ptou τοῦ
εἰς ὄνομα χειµένου Χριστοῦ χατὰ τὸ εἰωθὸς ἀνυφώ-
αχντες, καὶ τὸ μέγα τὸ ὄνομα προσειπόντες, ὢ
θαύματος παραδόξου, à vsxpà ὥσπερ ζῶσα, μετὰ
νεφέλης xal φωτοποιῶν ἀγγέλων µπαρισταµένων
αὑτῇ, ἐπὶ τῷ ἀέρι ἐπιφαίνεται, « Χαίρετε, » λέ-
Υουσα, « ὅτι μεθ) ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας, »
τοῦτο ix τοῦ Υἱοῦ τὸ χαροποιὸν αὐτοῖς ἐπιδιδοῦσα.
Οἱ δὲ μαθηταὶ νοῦ θαύματος ἐκπλαχέντες, ἀντὶ τοῦ,
Κύριε Ἰησοῦ Χριστὰ, « Παναγία Θεοτόχε βοῄθει
ἡμῖν, » ἀνεχραύγασαν. Εἶτα τῷ τἆφῳ προσελθόντες,
καὶ μὴ εὑρόντες τὸ πανάγιον αὐτῆς σῶμα, ἐπεί-
σθὴσαν ἀληθῶς ὅτι σύσσωμος ζῶσα εριήµερος ὡς
ὁ Υἱὸς αὐτῆς ix νεχρῶν ἀναστᾶσα xol µετα-
στᾶσα εἰς οὐρανοὺς µεταθέθηκεν, σὺν Χριστῷ
βασιλεύουσα εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων, ἁμήν.
Ex his lucem dare licebit Curopalata, cum ex-
plicent quidnam panagia fuerit, unde hoc nomen
tum alia parte disci cooperit. lta enim discus ille
comparatur cardine ex una parte cum superioris par«-
tis όεα]ο colligatus, ut modo capsarum includatur,
sin minus velo. Et sicapponit in mensa, in qua solus
abbas vel proeyumenus, qui scilicet abbatis munere
antea defunctus fuerat, vel qui abbatis, dum ille ab-
est, locum tenet, et διχαῖον appellant, assidet, Finito
prandio et signo date in contio (iia ipsi voeant
campanulam ex are fabrefactam) omues 98505.
gunt, el conceptis precibus discum illun cum :
pane, qui παναγία est, eplemerius sustollit.
Posunodum reserato panagiario, et [frusto illo e
pane exciso converso ut mica nuda superior sit,
presentat abbati, qui extremis digitis miculam
arripit et ori impositam absumit; deinde aliis
monaclis servato ordineoffertur, qui eodem modo
miculam ex panagiario auferunt οἱ comedunt.
Tum abbas vinum calici infusum bibit, quem
omnes sequuntur; et gratiis Deo actis discedunt.
Et hic est modus exaltandi panagiam, quamvis alii
alio quoque modo przparent. Nam saeculares cum
&olemni convivio cives excipiunt, post mensam,
in dexteram adolescentuli, ex clero tamen, paulu-
lum contractam et volie siniatrz: impositam ex pane
preparant, et conceptis precibus sacerdos ibi
astaus primus mieam aecipit, postca aliis adole-
&cens suggerit ; qued remanet ipse in manibus
maxima cum veneratione consumit, » He ille ; qui
acceperit, quomodo exaltari et quando quibusve C cum alio quoque modo prxparari cousentiat,
verbis consueverit. A sanctissimse ergo — Virginis
epitheto, quod. est panagia, venit pani qui Christo
asservari solebat, 300 quemque postea religiose
particulatim comedebant, venit, inquam, ῥαπασία
nomen. Transiit autem panagia etiam ad poste-
riores Graecos. GRETS. .
[Dei Genitricem, ceu ex omni parte sanctam et
$anctorum omnium sanctissimam, ἀντονομαστιχῶς
Gracia παναγίαν' ex. more nuncupat. Buccellam
quoque panis certo ritu in mensz fine comedendam
eodem nomine παναγίαν religiosior vocat usus:
vas aulem in quo reconditur vel e quo promitur
panis hojusmodi; παναγιάριον. Imperator in aula,
monachi ia monasteriis, vulgus in ecclesiis vel in
domibus ritum hunc perüciun( : qua ratione ex;
pleat imperator, commonsirat auctor noster iu
sequentibus, Monachos ea se devotione exercentes
deacribit eruditissimus Allatius De lib. Eccl. Grzc.
dissertat. 1, his verbis ; « Quis sitjGricorum iste
ritus paucis expediam, ut qui tot nugas in medium
proferunt, jam desinant ineptire. Antequam rno-
nacbhi in mensam procedant, cui id onus incumbit
(illi ἐφημέριον vocant), in disco sive scutella (illi
nuncupant παναγιάριον) acceptum panem ad instar
crucis in qualuor dividit partes zquales, ex an-
gulo interiori panis absciudit frustum cultro cir-
cum iens, adeo ut ex una parte anguli acuminatus
sit, ex altero circulari figura trigonus imperfectus
appareat ; ei sic excisum suo loco una cum reliuo
quem ipse observatum probavi, accepta viri ami-
cissimi veni», subjungam. Remota mensa e fratrum
caetu affuit, qui alios poenitentia praemissa, hocest
corporis incurvalioue veneratus, dixit : Εὐλογεῖτε,
Πατέρες ἅγιοι, συγχωρήσατέ µοι τῷ ἁμαρτωλῷ.
Cunctis Ὁ eX, συγχωρήσῃ, respondentibus, imagi-
nem B. Virginis in muro positam adorans ac thure
suffamigans, vicinum imagini panem in disco repo-
situm extremis aufert digitis οἱ in onmium con-
$pectu elevat, dicens péya τὸ ὄνομα. Subjunxero
cuncti τῆς ἁγίας Τριάδος, llle παναγία θεοτόκε,
βοῄθει ἡμῖν. Respondent ali ταῖς αὐτῆς πρεσδείαις
ὁ θεὸς ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Mox omnibus ac- -
censo thure expiatis, τραπεζάρου refectorarii obse-
quio buccellam divisam omnes consumpsere; et
commune poculum Deiparze nomine benedictum
devotius exhausere. Unde ritum hunc processisse
sflirmant Graci, ex ipsorum sententia librisque
retulit Gretserus : nos preces adjungendas exposui-
mus in Euchologio, quibus expositionem omnem
el mysticum sensum, tuin precibus tum ritu. con-
clueum, abunde subjunximus ex Symeonis Thessa-
lonicensis scriptis. GoAn.]
P. 63. Τὸ τοῦ οἱνοχείου φέρει σκδυτέλιον.
Inepte Junius 901 vinarie capidis scutelam. Nam
οἱνοχεῖον est hic ipsa cella vinari», cujus promus
condus erat pincerna. Cell» ergo vinari;e scutellam
ferebat, seu scutellam qux: asservabatur in cella
vinaria, Forte legendum est οἰνοχοεῖον. GRETS.
Too ον 099 J *
'
$35 JN LIBRUM DE OFTICIIS CP. J6
lbid. Σχουτέ.ιον. [Discum illum vel patnam A bunali 19 accubituum, idem : In. crastino. Sabbat;
Interpretor, in. qua. vinum et aqua propinantur,
qu:eque bibeutis mento ad honorem supponitur;
οἱ νοχεῖον vero, cujus est luec patina, nusquam
mihi sonat cellam vinariam, sed cyathum | quo vi
yum et aqua offeruntur haurienda, Goan.]
10. Granatza. flic Junius iterum totus flt Syrus,
ut et paulo post in voce lapatza. Forte : vestis hae
t€onfecta erat οχ illa tela. pretiosa, auro inter-
8lincta, quam Itali grauitum vocant, ut est l. µι De
canonizatione S. Didaci, c. 20. Garrs.
Ibid. (U'pavácta. De qua Bullengerus. Vesiis
Cpolitani imperatoris erauatza dicta, reliquorum
principum lapstza, granatza quidem quasi laxis et
Huentibus manicis trabea et vestis nitens, ex dua-
bus vocibus Syris cliarana tzach : contra lapatza,
pro lappa tzach, constricta trabea, quia manica
erant stricte etin zonam Ímpactz. Granatzam re-
fert ejusmodi grandioris nummi effigies, qua. apud
Gretserum tomo III De cruce, fol. 93, visitur. Goan.]
Qusrat quis, num imperátor solus menss asse-
derit. Respondeo ordinarie assedisse solum, adhi-
buisse tamen aliquando etiam alios, ut Augustam,
filios, priucipes aule, quin et legatos variaruin
gentium, ut constat ex legatione Luitprandi ad
Nicephorum Phocam. Meusam imperatoris, qualis
precipue festis diebus esse solet, graphice descri-
bit Luitprandus, testis oculatus, l. v Rerum per
orbem gestarum c $: Est domus, inquit, juxta
Hippodromum, aquilonem versus, mire et altitudinis
et pulchritudinis, quee decannea cubita vocatur. Quod
nomen non ab re, sed ex apparentibus causis sortita
est ; δέκα enim Grece, Latine decem, ἑννέα novem;
cubita aut a cubando | inclinata vel curvala dicere
possumus. lloc autem ideo, quoniam quidem 19
mensa in ea que secundum. caruem est D. Ν. Jesu
Chrisli nativitate apponuntur, In. quibus imperator
pariter et conviv& non sedendo, wt ceteris. diebus,
sed recumbendo epulantur.. Quibus in. diebus ron
argenteis, sed tantum aureis vasis ministratur. Post
cibum autein aureis vasis tribus sunt poma delata,
que ob immensum pondus non. hominum numibus,
sed purpura teciis vehiculis sunt allata. Apponuniur
autem duo hoc modo : in mensaper foramina laquearis
tres sunt. funes, pellibus deauratis lecti, cum annulis
aureis depositi, qui ansis, qua in scutulis (lege scu-
telis) prominent impositi, adjuvantibus inferius φκα-
tuor aut eo amplius hominibus, per vertibile, quod
supra laquearium est, ergalium in mensam subve-
huniur, eodemque modo deponuntur.. «c Luitpran-
dus : sed pro catbilalege accubita, Zonaras in. illad
canonis Trullani 74 ἀχνούθιτα στρωννύειν : 8j τε λέξις
τῶν ἀχουδίτων τῶν Λατίνων ἐστιν (ἀκούμδω γὰρ
παρὰ Ῥωμαίοις τὸ ἀναπίπτω), σηµαίνει στρώμνας
ἠθμένας εἰς Oo; xal µαλαχάς. Λὖῦται δὲ τρυφῖς
xai µαλαχίας εἰσίγ. Ejusdem palatii, quod a 19
necubitis seu lectis trieliniaribus nomen invenit, me-
init Paulus Diaconus 909 in Leone : Silentium con-
tra sanctas ac. venerabiles. celebravit $&conas. in tri-
e
sancto exivit imperator in tribunalibus 19 accubituum.
Co.linus lib. De origin. Cp. : Kat τὰ δέκα ἑννέα ἀχο᾽-
6ixa χαὶ τὸ στέψη μον xal τὸν vabv τοῦ ἁγίου Στεφάνου,
Idem Luitprandus, vi, 2, dealio palatio Magnaura
dicto : Est Cpoli domus palatio contigua mire πια-
gni'udinis ac pulchritudinis, que a Grecis p loco
) posita Megaura,quasi magna aura pro aula dici ur.
Hanc itaque Constantinus, tum ob Hispanorum nun-
lios, qui (unc. noviter eo venerant, tum ob. me et
Liutefredum, hoc modo parari jussit. Area, scd dean.
rata quedam arbor ante imperatoris oculos stabat,
cujüs ramos itidem mreos diversi generis deauraieque
volucres replebani, que secundum species sus div.r-
sarum avium voces. emiltebaut. In. primis vero so-
B fium hujusmodi erat arle compositum, ut in momento
humile, excelsius modo, quam mox videretur subiin..
Sed sedile, quod erat immense magnitudinis, incer-
tum utrum cerei an lignei, verum auro lecii. leoni
quasi custodiebant. In hac igitur duorum | eunuchc-
rum humeris incumbens ante. imperatoris prasen-
tiam sum. deductus. Cumque in adventu meo leout
rugitum emitterent, aves secundum species. suas per-
atreperent, nullo eum terrore, nulla | admiraiiem
commolua, quoniam quidem ex his omnibus eos qui.
bene noverant fueram percontatus. Tertio itaque n-
peratorem pronus adorans caput susimli, el quem
prius moderata mensura a terra elevatum sedere vidi,
moz aliis indutum vestibus penes domus laquear sc-
c dere prospexi. Quod «qualiter fieret, | cogitare no
potui, nisi forie eo sit subvec.us ergalio quo torcula-
rium arbores. subvehuntur. Per seawten nihil locs-
lus, quoniam et εἰ vellet, iniercapedo maxima inde-
corum (acerel, de vita Berengarii et sospitate p.
logotheiam est. percontatus.
Erat C poli aliuJ palatium, cui πορφύρα seu pir-
pura uomen, parturientibus et parientibus impera-
tricibus desünatum. Anus Commena |. νι Alaxi-
dis : Alexius Comnenug domum reversus. τὴν 1:
σιλίδα χατὰ τὸ ἀφωρισμένον κάλαι ταῖς τιχτούσαι;
τῶν βασιλίδων οἴκημα ἐπὶ ταῖς ὡδίσιν εὕρηχε. Dco
φύραν τοῦτο ἀνέχαθεν ὀνομάζουσιν, ἐξ οὗ χαὶ ὁ
«(v πορφυρογεννήτων ὄνομα εἰς τὴν οἰκουμένην δὲ’
ὅραμε. Luitpraudus, 1, 2 : Porphgrogenitum. s
D in purpura, sed in domo φκα Porphyra dicitur, 4
tum appello. Et quoniam res processitin medium,
quod de hujus Porphyrogeniti genesi audivimus, pr^:
feramus. Constantinus imperator Augustus, ez cujui
nomine Cpolis est sortita vocabulum ciritas, donum
islam aedificari jussit, cui Porphyra nomen imposil,
voluitque successurum nobilitatis suae sobolem ist.
in lucem. prodire, quatenus qui swo ex slemmeti
nascerentur, luculenta hac. appellatione Porphyr
genii appellarentuwr. Alii porphyrogenitos dicis
censent, quod patre imperatore et purpura impe
riali convestito nati essent. ita Zeuaras in Cot
stantino Duca : Imperium reliquit iribus fiis. d
quos sustulit. ex Ewgenia conjuge sua, Michele
quidem et Andronicum, quando adhuc privata til
331
GRETSERI ET GOARI NOT.
.3J8
ducebat, 903 Constantinum vero cum-jam impera- Α Cliristum, dictum epiphaniam seu tlicophaniam. Et
ret, ipsaque etiam Eugenia ad Auguste — honorem
evecta, Hinc iste solus erat. porphyrogenitus, quem
statim etiam ante alios imperatoris insignibus exor-
παν. GnETS,
CAPUT ἹΙΠ.
Observationes in caput 8, quod estde Epiphania
Domini,
P. 64. Festum Epiphanis, hoc est apparitionis,
dicitur singulari numero ἡ ἐπιφάνεια, plurali nu-
mero εἰ genere neutro «à ἐπιφάνεια, quin et τὰ
ἐπιφάνια. Aliquando τὰ θἐοφάνεια, quia Deus appa-
ruit. Tribuitur hoc nomen huic festo 1) quia Domi-
nus eo die magis se manifestavit, 3) quia apparuit
hominibus, quando baptismum eo die in Jordanea
Joanne suscepit, 5) quod eo die Christus mutata B
πηυὰ iu vinum hominibus se manifestavitin nuptiig ,
"ane Galilez. Latina Ecclesia omnes lias causas
iujus diei sequitur, ut patet ex Breviario Roniano.
Grzeei festum hoc. colunt. potissime ob ^secundam
rausam ; nam apparitionem magis factam celebrant
»so natalis Christi festo, 925 Decembris, ut patet ex
Menzis. S. Chrysostomus, Hom. de baptismo Chri-
sti : Quam ob causam. hec (solemnitas) ἐπιφάνεια,
hoc est apparitio, appellatur ? Quia nimirum non om-
uibus manifestus est redditus, cum partu est editus,
sed cum est baptizatus : nam ad. hunc usque diem
rulyo erat ignotus. Nam incognitum eum fuisse vul-
90, neque quisnam esset plerosque scivisse, constat.
adfert aliquot testimonia, quorum nullum est ai
rem. Nemo negat theophaniz seu epiphaniz appel-
lationem etiam nativitali tribui posse : tunc enim
apparuit Dominus inter homines et pastores ad. se
traxit, ele., et in missa hujus festi legitnr : Appa-
ruit grutía Salvatoris nostri, etc. Sed videndum hie
quid usus ecclesiasticus ferat; qui est et fuit nt ab-
soluteloquéndo dies ϐ Januarii diceretur Epipliania,
idque propter tres causas initio dictas, etsi alii alias
causas magis'atiendebant. Et pauci eraut qui Nata-
lem Domini celebrarent die 6 Januarii ; et fereintra
JEgyptum hac consuetudo consceribebatur, ut est
apud Cassianum, Collat. 10, 2. Profert Casaubonus
locum ex oratione Chrysostomi in Natalem Domini,
tom. V, S. villiano, p. 511, ubi dicit viz decimum an-
num agi, cum ecclesia, in qua hanc orationem dixit,
festum natalis celebrare ceperit diemque nativitatis
cognoverit. Sed oratio hxc non est Clirysostomi.
Patet 1) ex stylo, 2) quia Cpoli ante S. Chrysosto-
mum festum nativitatis agebatur, ut patet ex ora-
tione Nazianzeni in Natalem Dominiet ex alia ἐν
diem Luminum. 5) Quia ipse auctor hujus homiliz
dicit natalem celebratum et cognitum fuisse a Thra-
cia usque Gades. At Cpolis estin Thracia. Neque
alia epiphanizx fuit ratio 6 Januarii quam nunc sit,
nisi apud paucos eosque fere /Egyptios, qui nata-
lem Doniini 6 Januarii abibant.
Appellatur eadem ,Epiphaniz solemnitas festuns
ex istis Joannis Baptiste verbis Joan. 1 : ε Medius C Luminum, tum ob baptismum, tum. quia Christiani
vestrum stetit, quem vos nescitis, » Quid vero mirum,
8i alii Ron nossent, quando illum etiam ipse Baptista
ad eum usque diem ignorabat ? « Et ego. nesciebam
cun,» inguit. Latinos ob manifestationem magis
f:ciam hec festum obire patet ex homiliis SS, Pa-
irum, S, Augustini, S. Leonis, S. Maximi οἱ aliorum.
l'atet idem ex Germanica appellatione hujus festi,
quz est Trium regum, der heiligen drei kónig tag. Et
l'gitur Evangelium S. Matthzei de adventu mago-
runt. Nec aliter hzeretici tam ia quotidiano sermone
quam ip kalendars suis hoc festum nominant,
»quam der heiligen drei kónig-tag. Inle etiam liquet
uvumerusmagorum, die heiligen drei kónige: non dici-
tir die heiligen vier kónige, die heiligen zween kónige.
diem hunc accensis cereis celebrare consueverunt.
Ita Billius annot, ad orat. in sancta Lumina, et Ba.
ronius ad Martyrolog. Rom. 6 Jan, Sed exsütit cui
hzc opinio Billiana et Baroniana non placeret tan-
quam longe a vero avia. Quid estergo festum Lumi-
num si non epiphanie seu baptismi Christi ? Re-
spondet esse festum quo quotannis Christiani bap-
lismatis a se suscepti: memoriam recolebant. ld
probat ex oratione quadragesima Nazianzeni, qu;e
est in sacrum bapiismum, ubi in ipso statim exordio
ista leguntur : Heri splendidum luminum diem cele-
bravimss ; salutem enim nostram letitia prosequi con-
veniebat, ac multo quidem magis quam carnis aci
dies eos quotannis celebrant quibus vel nati vel matri-
Morose admodum de regibus disserit Casaubonus D monio juncti sunt, vel nomen acceperunt, vel certe iun-
in 2 Exercitat. Contra Barónium, et tandem eo venit
ut regulos fuisse non difflleatur, dummodo ita sen-
tire vel non sentire unicuique sit liberum, neque ar-
ilculus fidei inde cudatur. Quis pro articulo lidei
hoe habet ? Communis et est et fuit persuasio {ἰ-
delium ; a qua propter ratiuncelas vel pouus stul-
ttias Calvinisticas discedere parum eounsaltum aut
evpediens est.
30/4 Morosius adhuc grammaticatur idem Ca-
stubonus de nomine festi Exercit. c. 45. Epiphaniam
enim seu theophauiam potius compelere nativitati
Christi : tunc enim etiam ἐφάνῃη, apparuit, maxime
pastoribus, etc, Veteres 6 Januarii celebrasse Nata-
jm Domini, et ideo diein illum, ob natum scilicet
ter juvenes censericeperunt, vel locum aliquem primo
incoluerunt, vel quacunque demum alia de causa mor-
tales (festum diem agunt. Hodie de baptismo εἰ bene-
ficio hinc accepto ad nos manaute disseremus, Ex qui-
bus verbis colligit festum Luminum nihil aliud fuis-
se quam baptismi ab moquoque suscepti. comme- .
morationem. Sed persuasioui liuic manifeste obstat
in primis ipsemet Nazianzenus, qui festum Lumi-
num aperte numinat festum oaptisinatis Christi seu
epiphani:e, 305 quando Christus in Jordane baptiza-
tus inundo apparuit : sic euim ait: Sanctus Luminum
dies, ad quem pervenimus quemque hodie divino bene-
ficio celebravimus, pro principio quidem Christi mei,
hot est vere lucis, omnem hominem in mundum venien.
"n .
^ o.-
339 IN LIBRUM DE OFFICIIS GP. J10
tem. iliuminantis," baptismum — habet,: meam. au- 4 ἀπολυτρώσεως, τὴν εὐλογίαν τοῦ "lopbdvov, Ποίησον
dem quoque purgationem operatur. Et post lon-
gam de baptismo Christi disputationem , hane
ad ipsam orationis: calcem subinfert parznesin :
Nos autem hodie. Christi baptismum honore comple-
clamur ac. festum. honeste. eelebremus , non ventris
deliciis operam dantes , sed. spiritwaliter nos ipsos
oblectantes. tà. etiam Gregorium intellexit Nice-
tas scholiastes ejus. Quod itidem ex inscriptione
Jiquet, qu:e est ista : El; τὰ ἅγια φῶτα τῶν ἐπιφα-
νίων λόγος. Idem planum fit ex ritualibus Grecorum
libris, ubi rpos2pttov τῶν φώτων nihil est aliud
quam profesturni epiphanie seu apparitionis Christi
ad Jordanem, quando in Jordane baptizatus est, ip-
sumque festum die sexto Januarii apud Grzecos 96’
lebrari sofitum appelatur ἑορτὴ τῶν φώτων ; cajus
appellationis ea est ratio, quía Christiani eo dje in
ecclesia et alibi faces, cereos, Iacernas accendebat,
ut ait Nicetas, in honorem baptizati Christi, qui ve-
ra lux est, el baptismi ab ipso instituti, qui et ipse
φῶς xal φωτισμὸς nominatur, ut antea diximus.
Caeterum locus ex oratione de baptismo novz il-
Ii opinioni nihil adjumenti a lfert : nam baptismum,
quem Christus suscepit, vocat salutem nostram,
quia, ut Patres loqui solent, Christus baptismo suo
rquas sanciificavil et. nostra saluti ín baptismate
απο procurand:e destinavit et salutiferas effecit,
Quorcirca consentaneum esse ait Nazianzenus, ut
sicut alii diem natalem suum, matrimonii et id
gcnus alios quotannis celebrant, ita etiam salutem
αὐτὸ ἀφθαρσίας πηγὴν, ἁγιασμοῦ δῶρον, ἅμαρτη-
µάτων λυτήριον, νοσημάτων ἀλεξητήριον, δαίμοσιν
ὀλέθριον, ταῖς ἑναντίαις δυνάµεσιν ἀπρόσιτον, ἀγγε-
λικῆς ἰσχύος πεπληρωµένον, ἵνα πάντες οἱ ἀρυόμε-
voi xal µεταλαμθάνοντες ἔχοιεν αὐτὸ πρὸς χαθα-
ρισμὸν ψυχῶν xal σωμάτων, mph; ἰατρίαν παθῶν,
πρὸς ἁγιασμὸν, πρὸς πᾶσαν ὠφέλειαν ἐπιτήδειον.
Nec in aula solum, sed in aliis omnibus Grecanicis
ecclesiis aqua hoc die benedicebatur, etiam apud
JEthiopas, qui hodie undis non modo se aspergunt,
sed et penitus immergunt. E fideles circa mediam
noctem, quz» festum antecedit, ob reverentiam ba-
ptismi quo Salvator noster tinctus est, aquat'um
ibant, unusquisque ad obvium sibi fontem, rivum
aut fluvium, cui aqu» Deus banc benedictionem
largiebatur ut multis annis incorrupta maneret.
Testis locuples hujus rei S. Chrysostomus, hom.
de baptisano Christi tom. V operum Gr:corum. 7x
hac solemnitate (epiphaniv, qua Graci p£yav ἆγια-
σµόν celebrant) sub. mediam noctem omnes ὑδρευ-
σάµενοι eum aquam. acceperint, domum latices τε[ε-
runi ac recondunt et per integrum annum conservant,
utpote quod hodierna die sanctificatee sint aque (per
baptismum Christi in Jordane); fitque miraculum
evidens, dum nihil temporis lenginquitate aquarum
illarum natura vitiatur, sed integro anno, atque adeo
biennio et triennio e&pe, φις hodie [wit hausta, in—
corrupta el recens permanet, ac post tantum temporis
cum iis que nuper. fuerint e fontibus educte certat.
nostram, hoc cst baptisma Christ, anniversaria C Hac S. Chrysostomus. Quid vero S. Epiphanius,
panegyri celebremus.
Maneàt ergo, festum Luminum esse festum epi-
phani εου ephiphaniorum, quando Dominus in Jor-
dane baptizatus mundo epparuit et ut fortunatum
sidus felicissime illuxit: hane enim solam Domini
epiplan'am seu apparitionem baptismo illustrem
Grxci solemnem habent, nec de apparitione ma-
gis facta mentionem ullam eo quidem die faciunt,
cum Latini potissimum die sexto Januarii solem-
niter recolant epiphaniam seu manifestationem, qua
Christus infans orientalibus magis sese patefecit ;
tametsi nec illam pcnitus negligant quz facta est
ad Jordanem in baptismo, nec il'am quz contigit
jn uuptiis in Cana Galilzz, quando primum si-
gnum fecit. linc canit Ecclesia: Tribus miraculis
ornatum diem sanctum colimus. Et octava epi-
phanie potissimum apparitioni ad Jordanem in
baptismo dedicatur, ut planum fii ex Homanse
Ecclesi:e ritualibus libris.
P. 65, Ἁγιασμόςδθι consecratio et aspersio aque.
Primo die cujusque mensis aqua benedicebatur et
ex benedicta homincs aspergebantur in palatio Cpo-
litano, excep:o Januario, quo id ftebat die sexto,
hoc est iu ipsa epiphania Domini, el Septembri,
quo id flebat die 14 in ipsa exaltatione S. crucis.
Forma benedicend:xw aquz exstat εχ Menzeo die 6
Januarii et in Euchologio, et est ista : 406 ᾽Ἁγία-
cov τὸ ὕδωρ τοῦτο, καὶ Bh αὐτῷ τῆν χάριν τῆς
hzere;i 51? Mira nimirum, eo ipso festo, hoc est
scxto die Januarii, in memoriam patrati a Christo
miraculi, quosdam fontes atque adeoipsum fuvium
Nilum effici vinosos seu in vinum verti. Audiamus
ipsum S. Épiphanium. Circa ipsam sndecimam
(mensis Tybi, qui est sextus nostri Januarii) post
annos triginta factum est primum signum in Cana
Galilee , quando aqua facta est vinum. Quapropter
eiiam in multis locis usque in hunc diem hoc fit, guod
tunc factum est, divinum signum in tesiimonium in -
credulis, velut testantur in multis locis fontes ac ftu-
vii in vinum. conversi, Cibyres quidem urbis Caria.
fons, qua hora hauserunt ministri et ipse dizit: « Da-
te architriclino.» Testatur et in Gerasa Arabie fons
similiter. Nos bibimwus de Cybires fonte, fratres vero
nostri de eo quiest in. Gerasa, in martyrum templo.
Sed et multi in /Egypto de Nilo hoc testantur. "Y ces
ergo aquas nominat, qus dicto festo in vinum ver-
tantur, 4) fontem Cibyres, 3) fontem in. Gerasa, 3)
Nilum. Cum igitur tres isti. fontes vinoso &apore
nunquam fluxerint nisi boe die, manifestum fit hoc
mirsculum non esse patratum nisi. ad recolendam
memoriam vini ος aqua a Cbristo in Cana. Galilaeae
produeti. Et de his tribus fontibus, inquit Baronius,
tom. | »nno δή n. 23, se non meminisse ullum sibi
gcriptorem, qui Christi natalem antecesserit, lectum
esse, qui testelur duos illos (ontes et fluvium Ni-
lum verti in. vinum. Hic illustriss. Daronii condu-
341
GRETSER]1 ET GOARI NOT.
,
342
cticius ealumniator $07 Casaubonus insilit Exer- A illud jam sibi vindicent apud vulgus ; alias quan-
cit. 15, in celéberrimum Annalium scriptorem, in-
einitque etiam ante Christi adventum alibi fuisse
fontes vinosos, testesque laudat Vitruvium, Plinium
et eclogas Sotionis. Ad quid hec nisi ad texendum
ealumniam ? Baronius non dicit se non meininisse
quod legerit ullum auctorem qui fontium v:noso-
rum ante Christum meminerit: sed ait se non me-
minisse quod u!lum Christi nativitatem antegres-
sum legerit, qui duos supra ex Epiphanio adductos,
fontes et Nilum fluvium in vinum aliquando versos
esse vel verti scripserit. Et hoc ionge aliter tivnit
quam quod Baronio impostor fraudulenter imponit.
Sedabsisto hine, ne actum agam: jam enim Baro-
nium ab hac et multis aliis criminationibus Casau-
bonianis praeclare vindicavit noster Heribertus Ros.
weidus in Lege talionis 12 tabularum et in Ánti-
capello suo.
Fuerunt et alibi, sed extra epiphanie festum,
avanes vinosi et fontes lactei. Sylvester Giraldus in
hinerario Cambrize, n, 4 : Που mihinotabile vídetur
quod nostris diebus tam fluvium hunc (Alunuui)) vino
sanare quam fontem, quem Pistil/ Duwi, fistulam
David vocant, lac stillare compertum est.
Addamus et hoc, aquam Jordanis, postquam eam
Christus contactu et. baptismo suo consecravit, in-
corruptionis munere donatam esse. lllustriss.
prínceps Nicolaus Christophorua Radzivilus in suo
Πούαροτῖεο Hierosolymitano: Aquam valde turbi-
docunque in usum veniunt, χπροὶ et χηρία nun-
-cupantur. Porro λαμπὰς hodierna, ceu festiva,
tanta mole conflatur vel coloribus pingitur ac artis
tanta varietate adornatur ut inter reliquos cereos
ἐκλάμπειν verissime videatur. Hinc 308 virgatum
variegatumque opus cereo in hac festivitate succen-
dendo vetus et a majoribus accepta paremia compa-
rat. De illo quoque nos loco prefato nonnulla. GoaB.]
CAPUT IV.
Observationes et explicationes in c. 9, quod est
de festo adorande crucis.
P. 65. Vide quz de Dominica adorationis S. eru-
cis in media Quadragesima scripsimus t. I, de S.
Cruce l. 1, c. 61. et t. ll multas habes homi-
lias a Grsecis Patribus liac Dominica dietas, GnTS.
Ibid. [Κνριαχῇ τρἰτῃ τῶν νηστειῶν τὴν προσκύ-
νησιν ἑορτάζομεν τοῦ τιµίου xal ζωοποιοῦ Gta.
goo, ait Triodium. Rationem quaesitam subjungit,
ut crux nimirum, passionis Christi monumentum,
nos ad eam ferventius austeritatis tempore sequen-
: dam excitet, przeteritos abstinentiz labores conso-
piat, et velut paschalis hilaritatis pignus 50669 ipsam
proponat. Plures ia hoc festum homilias scripsere
Chrysostomus, Sophronius, Theodorus Studiles,
Xiphilinus, Philotheus et alii, Vulgatiorem cele-
britatis ritum his verbis Typicum Sabs consti-
tuit : Κυριαχκῇ τρίτῃ τῶν ἁγίων νηστειῶν τὴν
προσχύνησιν ἑορτάζομεν τοῦ τιµίου xal ζωοποιοῦ
dam Jordanis habet, sed salubrem, que in vase as- (5 σταυροῦ. Δοξολογία µεγάλη. "Όταν δὲ ψάλλομεν
servata nunquam corrumpitur, prout in ea quam at-
tuli mecum indubitanter sum ezpertus. Hzc inclytus
ille priuceps.
]ilud denique dignum censco quod observetur,
Ponatistas olim in Africa epipbaniz festum non cc-
lebrasse, ut testatur S. Augustinus serm. $2 De
tempore bis verbis: Merito istum diem nunquam
nobiscum heretici Donatistm celebrare voluerunt, |
quia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesie, ubi
apparuit illa stella, communicant: nos autem mani-
festationem Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi,
quia primitias gentium delibavit, in unitate gentium
celebramus. Gngrs.
P. 65. ['O δὲ μετὰ τὴν «ειτουργίαν ἁγια-
σµός. Aquam iterato benedicit Ecclesia Όνασα in
Theophaniis, semel pervigilii vespere, et in. missa
sccundo. Secundam consecrationem tangit haec
dictio. Aquae istius benedicend ritum exhibet
Enchologium sub hoc titulo : ᾽Αχολουθία τοῦ
μεγάλου ἁγιασμοῦ τῶν ἁγίων θεοφανείων. Oflicii
rituumque interpretationem quantuluscunque labor
noster adjecit : ecclesiasticis ibi elucidatis, cum
Codino suetcincte disserente aulica quam breviter
prosequimur.
Ibid. [Λαμπάς. De luminibus sacro τῶν φώ-
των die in ecc]esia accensis superflue tractat .
hic scholiastes, Adverto nihilominus λαμπά-
ἕως nomen solemnitati, de qua loquimur, adeo
proprium reditum, ut cerei. hoc solo dic aeccusi
τὴν ὃ.ξολογίαν, ἀλλάσσει ὁ ἱερεὺς τὴν στολὴν αὐτοῦ,
xaX λαθὼν θυμιατὺν θυμιᾷ τὴν ἁγίαν τράπεζαν xal
τὸν σταυρόν. Εἶθ᾽ οὕτω λαμθάνει αὐτὸν μετὰ δί-
σχου ἐπὶ τῆς χεφαλῆς αὑτοῦ σὺν τῇ θήΧῃ, xaX ἑξέρ-
χεται x τοῦ ἀριατεροῦ βήματος, προπορευοµένων
αὐτῷ λαμπάδων δύο καὶ θυμιατοῦ, xal ἀπέρχεταν
εἰς βασιλιχὰς πύλας. Τελεσθείσης δὲ τῆς δοξολογίας
χαὶ τοῦ τρισαγίου, λέγει ὁ ἱερεὺς σοφία, ὀρθοι.
Καὶ λέγομεν τὸ τροπάριον * ε Σῶσον, Κύριε, τὸν
λαόν σου xal εὑλόγησον τὴν χληρονοµ/αν σου. ?
Καὶ εἰσοδεύει ὁ ἱερεὺς φέρων τὸν ἅγιον σταυρὸν
ἔμπροσθεν τῶν ἁγίων θυρῶν. Κἀάκεῖαε προευτρε-
. πισθέντος τετράποδος τίθεται ἑπάνω αὐτοῦ ὁ τίμιος
σταυρὺς, xal εὐθὺς ἀρχόμεθα Φάλλοντες * « Τὸν
σταυρὀν σου προσχυνοῦμεν, Δέσποτα. » Kal ἀνοίξας
tbv θῄχην ἄρχεται προσχυνῶν ὁ προεστὼς xai ὁ
ἱερεὺς, βάλλοντες µετανοίας τρεῖς χατενώπιον τοῦ
τιµίου αταυροῦ. Καὶ μετὰ τὸ ἁἀσπάσασθαι πάλιν
βάλλουσι µετάνοιαν ὁμοίως, xal εἰς τοὺς χοροὺν
πρὸς μίαν. Εἶθ’ οὕτως ἄρχονται οἱ ἁδελφοί.
Ibid. Τῆς τοῦ πα.ατίου ἐκκλησίας. Quam ex
pluribus in eo conditis auctor non assignat, primam
siquidem Trullanam Theophanes a Puloheria funda-
1am in Protomartyris honorem refert, aliam τῷ &g-
χιστρατήγῳ Michaeli in eodem dicatam — legimus.
Basilium Leonemque tot et tam varias ibidem stru-
xisse dotasseque nmarrat, ut urbis unius spatio
plures capi non solere cernamus. GoaB ]
* lbid, Sticharium. Junius secure vertit, manipu-
“
313
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
δὲ
bun, et phelonen. penulam, εἰ epitrachelium colla- A tem, dices, clerici juxta Cedrenum palatium non
rium; orarium retinet quidem, sed ridicule in-
terpretatur. psalmum — oratorium, εὐκτικὸν μέ-
λος. Ergo ministri ecclesia, qui orarium ferebant,
psalmum oratorium ferebant. Quaeso, inspice ima-
yinem Georgii Pachymeris initio Gregorae, orario
couspicuam : et dispice num ibi psalnum oratorium
inventurus sis. Gnacrs.
309 lbid. [Στιχάρ:ον diaconulis tunica, talaris,
uudique clausa, nonnihil stricta, coloris albi pro
solito, ἀπὸ τοῦ στίχου, quod auno tractu contexatur,
: dicta.
Jbid. Φελώνην vocant casulam sacerdotalem, ma-
niciaà carentem, ac totum corpus undique ambien-
tem, Cappam neotericus quidam eque simpliciter
ac inscienter vocavit. Ex privilegio et ad amplio-
vem ornatum palatino arehidiacono casulam ferre
licet. |
lbid. OU. μὴν ἐπιτραχή.ιον. Ob. sacerdotalis
gradus defectum, cujus illud est insigne, stola
nimirum e collo versus medias tibias defluens,
cujus pendula hipc inde partes ad invicem sunl
colligata.
ibid. Ὡράριον, stola diaconalis sacerdotali stri-
etior, cui in longum vox ἅγιος ter inscribitur. Si-
nistro tantum humero tunicz superposita ac sini-
sira manu retenta gestatur.
Ibid. Σῶσο», Κύριε. His adde, si curiosius reli-
qua desideras, ὁ Θεὸς, τὺν λαόν aov, xal εὐλόγησον
, την χληρονοµίαν σου, ἐπίσχεφχι τὸν χόαμον σου ἐν C
ἑλέει χαὶ οἰχτιρμοῖς, ὕψωσον χέρας Χριστιανῶν ὁρ-
ἠοδύξων, xal κατάπεμφον ἐφ᾽ ἡμᾶς τὰ ἑλέη σου τὰ
πλούσια, Ἀπρεσθείαις τῆς παναχρά»ντου δεσποίντης
ἡμῶν θεοτόχου χαὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, τῇ δυνά-
pst τοῦ τιμἰίου xal ζωοποιοῦ σταυροῦ ; προστασίαις
habitabant et erant ἑἐξώχοιτοι. Assentior. Verum
ubi vocem ἐξωκατακοίλων, quam soli neolerici
seriptores suggerugt, jn usu {απο fuisse demon-
strabis ? Quin imo si prius ἑξωχατάχοιλοι, qui e
palatio erant ἐξώχοιτοι, cum a Leone Armenio (ne
sicarii perduellesque, quod tunc actum est,fraudo-
lenter cum clericis in palatium noctu irreperent)
clerici pernoctaverint in regiis :cdibus, nulla
deinceps ἐξωκοίτων vel ἐξωχατακοίλων esset ha-
benda memoria. Iis junge, non palatinos, sed
patriarchicos primos clericos ἑξωχαταχοίλαυς vo-
caíos; ut quid hzc rerum dissenlientium pertur-
batio et a palatio ad patriarche sedem digressus,
u! qui palatii ἐξώχοιτοε, nomen dent patriarchicis
B ἐξωκατακχοίλοις } Illi etiam, inquies, fuerunt e pa-
τῶν tt aloy ἐπουρανίων δυνάµεων ἀσωµάτων. GoaR ] -
P. 60. Junius ubique perperam cataccelos pro
exocutacolos. Gn&gTS.
Ibid. [E novem officialium Magna ecclesize penta-
dibus primi sex, ceconomus nimirum, sacellarius,
scevophylax, ehartophylay, sacella prepositus,
hodieque primus defensorum (quondam proto-
notarius) ab auctoribus plerisque &£exacáxot-
^ot appellati. Ratie dubia est, et oirca vocem con-
Jecturis hucusque lusum es! abunde. Paucis nuge
rejiciend:ze, brevius quoque vera sententia profe-
renda. Sunt qui, ut liberius hallucinentur, &&uxa-
τακοἰλονς repudiant, quorum vice ἐξωχατακοί-
τους reponunt, jejuna valde concilii Trullani,
moniales can. 40 ἐξωχοιτεῖν, extra. monasterium
dormire, prolhibentis, auctoritate fult; hosque
ideo ἑἐξωκαταχοίλους quasi ἐξωχαταχοίτους, qui
extra palatium vel patriarchium cubarent, dicios.
Verum cur non facilius eos ἐξωκοίτους quam &Gu-
χοίλους ab ἐξωχοιτεῖν diceres? An non pervertit
dictionis sensum propositionis additamentam, quam
. vel litterulze vel aceentus mutatio corrumpere Ρο:
vest ex integro ? Αι ante Leonis Armenii tempesta-
e
triarchio ὀξώχοιτοι. Quasi. vero. inde ἑἐξωχάτοι-
àot, Facilius, me judice, diceres ἐξωκαταχοί-
λους quasi ἑξωκαταχέλλους, qui συγκόλλου patriar-
che concellanei privilegio, ut ad ejus cellam habi-
tarent, nusquam gauderent. Terret me nibilomi-
nus ne id suggeram ἐξωχαιαχοίλων dignitas, cui
a privilegii aliis concessi privatione nomen mu-
tuari prorsus indignum. Placet idcirco magis reli-
quos omnes his inferiores clericos ceu χαταχοί-
λους loco depressiore et humili considentes specta-
re, hos vcro sive inecclesi: consessu sive in pro-
cedendi ordine sive ad patriarcham vicinia su-
blimiores multo ac eminentiores, εἰ (qui sunt
modo spectatissimi cardinales) ὁξωχαταχοίλους
perfecte, eminentissimos ἀθθειπετε 10 vocandos.
Deüneor tamen Regiorum leciione vocem unicam
in duas dividente, diaconosque memoratos ἓξ xa-
ταχοίλους, sex depressos, patriarchze nimirum as-
sessores, verum dignitate, jure, loco, potestate in-
feriores omniuo. Arriserat prius ea vocis expositio,
qua rcgiam urbem CP. ad veteris Roma instar im
montibus et vallibus variis sitam, quasdam etiam
ecclesias tum in istis tum in illis exaedificatas con-
teiplata, humiliorum locorum oratoria miaus e
clero dignis assignaret regendas, pracipuas vero,
qu in montibus fundamenta posita nancisceren-
tur, bis ἐξωκατακχοί[λοις velut montes lucernis
reservatas censeret. Preter Junium conjectorem
alius non adfuit qui sententiam firmaret auclor.
Ea nune ideo non acrius defensa, Georgíi Coresii
suis me litteris amice convenienuüs diversam- men-
lem tenacius amplecti constitutum, Totus, inquit
ille, CP. patriarchii situs concavum loeum occupa-
vit quondam, ejusque x&es cum reliquis spectat xot-
λην θέσιν cavitatem et. velut voraginem exhibebant
oculis, et in ea tum syncelli tum alii monachi pa-
triarche obsequio mancipati vel etiam domestici
sedem obtinebant, unde et χατάκοιλον: primates
vero clerici ἔξω κοιλότητος commorantes domos-
que amplas et excelfas adepti, ceu qui ex preci-
puis familiis et proceribus seligerentue, ἐξωχατά-
κοιλοι nominati, qui non modo clericos alios, sed ct
pontifices ipsos honore przcederent. ως — ille.
1*5
315 κ
GRETSERI ET GOARI NOTE.
340
P. 66. [Τῶν πατριαρχῶγ tic. Debet ille, quisquis A contendimus, de priore heremus ; si euim non si-
fuerit, quadringentos annos superare, cum Symeon
Thessalonicensis ante memoratum tempus scriptor
eximius primos ecclesi» Magna clericos, qui εχο-
catacaeli, velit etiam ab antiquo (diuliuo spalio)
diaconos exstitisse,
Jbid. |Σφραγίζω nonnunquam ordiao $eu veros
ordines con[ero refert (Balsamon in Can. aposto-
licum 36 : Διαχόνους ystpotoveto0a, μὲν, τοῦτ'
ἔστι σφραγίζεσθαι, ἐμάθομεν), nonnunquam cruce
signo. Euchologium in Ordin. Lecloris : Σφραγί-
ζων ἐπιτίθησι τὴν χεῖρα. Thessalonicensis : Tip
διχηρίῳ σφ-αχίζει τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον, cereo bici-
piti Evangeliwun signat. Quandoque tandem est,
adjwncto crucis signo. ministerium vel offitium
gnificat ramum, dic quid signiücet ? ᾽Ανθρωπίνης
δὲ γνώμης bx τοῦδε εἰς τόδε µετάθδασις, ἀγαθὴ δη-
λονότι πονηρἀ. Pulchre; pergas. 'Εντεῦθεν γὰρ
τοὺς παιδοτρίδας βαϊούλους χατονοµάτομεν ὡς τὰ
νηπ.ώδη τῶν παἰἶδων φρονἠµατα µετάγοντας πρὸς
ἀῤῥένωσιν. Docte, quasi bajulüs που sit a Latina
voce bajulo, sicut gerulus a gero. Pergit : Καὶ πραι-
θαϊχάτορας λέγομεν τοὺς ποιχιλλοµένους χατὰ τὴν
Ἶριν συνεργοὺς χαὶ προδιδόντας τοὺς πρύσφυγας.
Ρτηυαἰεπίογε (prawaricatores) appellamus εοοΓε-
rarios seu adjutores, qui variantur instar. iridis, et
clientes produnt. lla quidem interpres: sed quis
πο. videt legendum esse κατὰ τὴν ἔριν ἳ ut praeva-
ricatores sinl illi qui in ipsa lite clientes suos de-
committo, Typicum Sabe c. 5: Tfj δὲ µεγάλῃ B stituunt et produnt, variatique ad alteram partom,
τεσσαραχοστῇ σφραγίζει προεστὼς ἐξυπνιστὴν ἐν
ἐχχλησαίᾳα. Quos itaque patriarcha exocatacoelos
σφραγίζει, crucis signo instituit, prius diaconi vera
ordiualione promoti intelliguntur. Go4R.]
P. 67. Junius addit negationem, οὗ φο-
ροῦσι, mon gestant. Codices Boici omittunt; ita-
que prorsus diversus sensus efficitur, nempe dia.
conos tota Quadragesima gestare purpurea sticha-
ría, excepto Ánnuntiationis festo, Palmarum οἳ
magno Sabbato. Gagrs.
lbid. (Non toleranda vocum corruptio. uegatio-
nem afüirmationis vice substituens : multo since-
rius Regia, elimipata particula negante, φοροῦ-
cw. Auctoritas et eonsuetudo fidelem hujusmodi
. lectionem tuentur, luctus siquidem et Quadragesi-
mz temporerubrum sibi'colorem assumit Orieu-
taMs Ecclesia, reliquo tempore, festivo maxime,
eandidum. Ananuntiatio vero, Palmarum dies et
Sabbatum Paschatis pervigilium solemnia sunt et
festa Dominica, in quibus rubeus color horrorem
ineutit et adversum omen defert. Simeon Thos-
salonicensis : Τί δηλοῦσι τὰ Aieuxà ἐνδύματα τοῦ
ἀρχιερέως, χαὶ τ[ τὰ ἐρυθρὰ κατὰ τὴν τεσσαρα-
κοστήν; subjungit : Λευκά ταῦτα διὰ τὸ καθαρὸν
χάριτος καὶ φωτέινόν. Πολλάχις δέ γε καὶ πορ-
qupd κατὰ τὸν καιρὸν τῶν νηστειῶν διὰ «5 πενθεῖν
Σμᾶ; ἁμαρτήμαντας γαὶ διὰ τὸν σφαγέντα ὑπὲρ
ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Demetrius Bulgariensis
Jaris Gr. ]. v : Πένθους εἰσὶ τὰ πορφυρᾶ ἐνδύματα
σήμαντρον * Ev µόναις γὰρ νηστίµοις ἡμέραις καὶ
ἐν μνηµοσύνοις ἀπελθόντων λαμδάνονται. GoAR ]
311 CAPUT V.
* Observationes εἰ explicationes inc. 10, de festo
Palmarum.
P. 67. Quod nos festum Palmartm, id Greci &op-
thv βαῖων vocant; de quo fuse Codin. ς..10. Βάϊα
Graeco sermone dici paínias seu ramos palmarum
tradit S. Hieronymus in c. 8 Ezechicl. Inscite de
hoc nomine Balsumon, Baium, inquit, lingua Ro-
msna neque ramum | ex arbore cesum neque rosam
ex roseto collectam neque lilium ex liliorum horto
decerptum significat. Uc deobus posterioribus nil
sua deserta, transeunt, Nimirum quia Graeculus
iste in bajulo et pravaricor aliquam similitudiuem
animadvertit cum voce βάῖον, ideo putabat inde
formatam, quasi a vario, seu, ut ipse scripsisset,
a βαρίω, et omisso p a Bate, quod cst muto. Mine
eliam dicit Judaeos non intelligentes, Christo lie-
rosolymam ingrediente, quid sibi velletilla ramo-
rum gestatio, exclamasse βαθαὶ, papse! a26al
τῶν Μωσαϊκῶν παραγχελιῶν, βάϊῖον ἀπροσδόχητον
γέγονε, τουτέστι. μεξαφορλ πρὺς ἁπώλειαν. Hee
Graculus ilfe de etymó vocis, ληρῶν.
Docet autem Balssmon hoe τῶν βαϊοφόρων die
imperatores olim ac patriarchas distribuisse subditis
ῥόγας, hoc est munera et baig, huncque usum us-
que ad tempora Constanitinilmonomaclhi durasse et
postea desiisse, Sunt autem roge stipendia etiam
militaria: hine aped Codinum vox ipsa ῥόγαι, et
inde formati ῥογάτορες, milites qui stipendia merent,
Aoldaten. Yiem largitiones, erogationes, munera, ct
dona a principibus liberaliter distribui consueta.
Qua voce crebro utitur etiam Anastasius bibliothe-
carius in Historia Pontificum, ut in Eugenio : Ro-
gam clero dedit. Hinc etiam natus. videtur modus
loquendi Germanorum: Ετ hat ein. guten. rogen
30gen, de iilo qui luculentum quid adeptus est, Hine
cliam ῥογεύειν militare, merere : forte cusa et hac
vox a Latino rogo vel erogo. Habet Balsamon etiam
ῥογαλία.
Hujusmodi rogam a se visam describit Πήρα
dus Ticinensis 3119 |. vi. In ea, inquit, que est an-
te Batoxópov, quod nos palinarum ramos dicimus, heb-
domade tam in militibus quam in diversis constitutis
officiis . numismutum | aureorum erogationem, prout
. €ujusque mereretur officium, imperator facit ; cui ero-
gationi quia me interesse voluit, me venire precepit.
Fuit autem hujusmodi. Erat apposita decem cubito-
rum [longitudinis ac cuatuor latitndinis mensa que
numisinata loculis congregata, prout. cuique dabatur,
numeris extrinsecus in loculis scriptis retinebat. In-
grediebantur denique ad imperatorem non con[use, sed:
ordinatim secundum vocantis vocem, que seripta vi-
rorum nomina secundum officiiulignitatem recitabat..
Quorum primus vocatus est rector domus ; cui nou tie
à
941
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. ;
J48
| manibus, sed in humeris posita sunt numismata cum A psulo. post de prineipibus sequitur. Adducit et
scaramangis qualuor (veslis genus est scaramangium,
pluviz, cxterisque coli injuriis arcendis apposita.
Vide Pandecten Tureicum, c. 177 e1199) : post
quem ὁ domesticus scholarum et 6 λογαριαστὴ: τῆς
πλοίας sunt vocati, quorum alter militibus, alter na-
etgantibus preerat. Hi itaque paris numeri, quia di-
gnitas par erat, numismata et scaramanga suscipien-
tes pre multitudine non jam ín humeris portaverunt,
sed adjuvantibus aliis post se cun labore. irazerunt.
Post hos admissi sunt. magistri numero. 24, quibus
erogate sunt numismatum aureorum libre, unicuique
secundum eundem numerum 24, cum scaramangis
. duobus. Patriciorum deinde ordo hos pone est se-
cutus, et. 12 numismatum libris cum scaramanga una
donatus. Turba post hos immensa vocalur protospa-
thariorum, epathariorum, candidatorum et id genus
centum. Hxc de roga ad festum Palmarum fieri
solita in palatio Cpolitano Luitprandus.
Se fons iste liberalitatís exaruerat in palatio, et
{γιο etiam in patriarchio, tempore Balsamonis,
ut ipse conqueritur. Et patriarcha quidem ne pror-
: sus immunificus videretur, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς
xitnyfjiseo; θυμιάµατα dividebat, festo baiorum
seu palmarum cereos et cruces, magna quarta fe-
ria, hoc est die Mercurii majoris septimanz, cereos
et tlymiamata, die Paschatis ἀσπασμοὺς καὶ τρι-
χέφαλα, interpres : salutationes et;tricipitia. Osculo
enim et amplexu excipiebat populum feet9 Pascha-
tis, dans unicuique tricephalum: exiguas monetz ge- C
, Us est, a tribus capitibus nomen ducens. Celebra-
batur dies catecheseos feria tertia post Dominicam
τῆς ἀποχρέου, hoc est carnisprivii. Nomen hoc in-
de habebat, quia patriarcha populum eo die ad je-
jnmnium Quadragesimz rite sancteque obeundum
commoncefaciebat, datis thymiamatis seu incensis ;
quorum omnium rationes exponit Dalsamon in
quadam de hoc argumento epistola, qua exstat |.
vii Juris Greco- Rom. fol. 471.
P. 67. Pro τοῦ περιπάτου, quod. vitiose Junius
alferi, scripsimus ex manuscriptis ὁ περίπατος ; sic
enim et oratio et orationis sensus constat.
Ib. Sabbato Lazari, pridie Palmarum celebrant
Grieci admodum solemni ceremonia festum excitati
Lazari ; de quo consule rituales libros Graecorum. D
GnETS.
313 P. 67. [Triodium : Ἑορτάξεσθαι κατὰ τὴν
παροῦσαν ἡμέραν (palmarum pervigilio) ἐτάχθη ἡ
Λαζάρου ἕγερσις, ὅτι οἱ ἅγιοι xal θεοφόροι Πατέρες
ἡμῶν, μᾶλλον δὲ οἱ ἅγιοι ἁπόστολοι, μετὰ τὴν
τεσσαραχονθήµερον νηστείαν διὰ τὴν κάθαρσιν τὰ
ἅγια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μἐλ-
λοντες πανηγυρίζειν, ἐπειδὴ τοῦτο τὸ θαῦμα ἀρχὴν
καὶ αἰτίαν μάλιστα εὗρον τῆς κατὰ τοῦ Χριστοῦ
μανίας τῶν Ἰουδαίων, χατὰ τοῦτο ἐνταῦθα τὸ
ὑπεοφυὲς τοῦτο τεράστιον ἔθεντο, Goan.]
10. ᾽Α1.1άσσει. Meursius v. ᾽Αλλαξ.μάριον dicit
recentiores Graecos ἀλλάσσειν siinpliciter dícere pro
induere vestem ; cititque huuc. locum et. eum qui
alium cx Euchrologio, alium deff'que ex Marco Hic-
romonacho. Ilinc ἀλλάγματα et ἀλλαγαί abso'ute
indumenta. Quamvis autem nullus ex his locis
simpliciter evincat id quod vult Meursius, demus
tamen id ita esse: libenter vicissim fatebitur no-
tionem de mutatione vestium ipsi vocabulo con-
gruentiorem esse, et hanc secundam quasi adven-
ticiam jure censeri. GRETS.
Ibid. [Haud mutat, ut premissum, quin potius
unam imperatoriis ex vesiibus ab antiquis impera.
toribus acceptam ipse assumit οἱ induit. Observo
porro pluribus imperatoribes eadem vestimenta,
ceu dignitalis quam persons magis propria, de-
serviisse. Hinc Luitprandus vilitatem et vetustatem
eorum subsannat in Legatione. Qux nihilominus
adeo vetustas consumpserat, Theophilus aliquot
interjectis annis renovavit. Leo Grammaticus in
ejus Vita: Ἐκαινούργησεν «δὲ xal τὰς βασιλι-
χὰς στολὰς ἀνανεώσας χαὶ χρυσοῦφάντους xataxo-
σµήσας.
10. Στέμμα. Tum auctor tum reliqui scriptores
alii semper intelligunt imperatoris diadema iwajus
et ornatius. Goan.]
Ibid. Saccum. Junius sagum, tam hic quam su-
pra ;et in annot. Gallica vox corrupta ex sagwm.
Mirum ex Oriente non. accersiiam originationem.
Cur saccum potius a sago quam a sacco Grzcis
Latinisque communi deducamus,? Cur sagwum red-
damus, cum nou sij tantum vestis militaris, sed
et forensis, nec forensis tantum vestis militaris, sed
et ecelesiastica ? ut planum fit ex Turcogrzc. p.
20, ubi vestis quaedam patriarchica saccus nomina-
tur. Filie ejus ornamenta dederunt patriarchio, ἓξ
ὧν ἑατ[ν ὁ cáxxog ὁ àpyalo; ἕως τοῦ νῦν. ex qui-
bus con[ecius est vetus ille saccus , qui hedie quoque
durat. Ubi recte interpres pontificiam vestem in-
terpretatur, Distinguitur sactus a mandya. ld cla-
rum ex his. Codinus : Ἐνδύεται ἑπάνω τοῦ aáxxou
καὶ διαδήµατος μανδύαν χρυσοῦν. GRETS.
Jb. ΓΑ .1λἀσσουσιν ὡσαύτως. Antiquas ac offi-
ciis ministeriisque accommodas vestes etiam au-
licos Nicephori in processione gestasse memorat
Luitprandus in legat. Sed et, Inquit, optimates sui,
qui cum ipso per plebeiam εἰ discalcealam multitu-
dinem istam transierunt, magnis et magna vetustate
timalis (tunicis erant. induti.
P. 68. ['E£éJA0scs ἔθνη. Theophili opus esse
hoc canticum testatur Cedrenus. ᾿Εφιλοτιμεῖτο,
inquit, καὶ μελῳδὸς εἶναι, διὸ καὶ ὕμνους ποιῶν τινας
xal στιχηρὰ µελίζων ἄδεσθαι προέτρεπεν. Φέρεται δὲ
xal τις λόγος, ὡς ἔρωτι τοῦ μέλους βαλλόµενος χατά
τὴν Μεγάλην ἐχχλῆσίαν ἓν φαιδραῖς πανηγύρεσιν
οὐ παρῃτήσατο τὸ χειρονομεῖν. Et. infra: Καὶ τὸ
στιχηρὸν δὲ κατὰ τὴν βαϊοφόρον τὸ ᾿Εξέλθετε ἔθνη,
ἐξέλθετε χαὶ λαοὶ, τὸν ἐχείνου qasiv εἶναι Τόχον
ψυχῆς. Goan.]
31. P. 08. Verba illa εἰς τύπον γὰρ Χριστοῦ τὸ
εὐαγγέλιον ἔρχεται, ad upum Christi bona hac an-
349 . GRETSERIET GOARINOTEÉ. 390
mumliatio advenit, Janius verterat prorsus inepte, À nam apud nos vestes candidse gaudii potius quain
quia idiomelum, vel lampadarius cantans illud idio-
welum, loquitur de Evangelio quod archidiaconus
ferebat, et hoc Evangelium, sive, ut distinctius di-
€am, hune codieem Evangeliorum, ait Christi υ-
pum ac figuram gerere. GnETSs.
10. [Στέφανος circulus caput ambiens, ac minor?
stemmate corona, φυᾶλιν aliud regii capitis ope-
rimentum, de quo c. 6 p. 52, suppositum nec ab
omni parte στεφάνῳ velatum adhuc;ostentans. Ad-
verte collegam imperii etiam stemmate fuisse co- -
ronatum, quicunque alius despota, sebastocrator,
Cxsar, corone quidem gestande, haud tamen
stemmatis jus acecptum ; ac idcirco στέφανον gesta-
re, non στέµµα, vel. ἐστεμμένον progredi. A ser-
tis igitur et. velis ferendis longe alienus conspi-
citur. -
Ib. ['Apzdie: κ.άδον. Ramos hac solemnitate
gestatos in matutinís tacuit Codinus. Typicum do-
cet, ὅτε ἁσπάζονται οἳ ἁδελφοὶ τὸ Εὐαγγέλιον, δια-
νέμειν τὸν ἠγούμενον τὰ Bota, in (ine matutinarum
precum fratribus ad Evangelii osculum aceedenti-
bus ecclesi superiorem palmarum ramos distri-
buere, ad finem usque officii gestandos. Εὐχὴν εἰς
τὸ δοῦναι τά Bata τῇ Batog^pu promit Eucliologium.
Ritum insuper ultimis imperii annis adhuc obser-
vatum testatur Phranze interpres his verbis:
Postridie quoniam Palmarum solemnitas incidebat,
myrti ramos amputamus, quos manibus gestat. lotus
luctus argumentum sunt. Cantacuzenus, |. ni Hi-
: Storiz, c, 27, de die coronationis sux agens, i'a
scribit : Postridie (coronationis) vestes auri subte-
mine picturatas 91 5S deponentes candidas induerunt,
lugentium | imperatorum | argumentum. Mutationis
causam presentibus imperator asseruit , pridie pro-
pter festum diem illas alias induisse, nunc illo pra-
| terito ruraus fratris et imperatoris (Androuici J Junio-
ris) mortem sibi lugendam.
lbid. Intuere et animo venerare sanctissima
Virginis victoria effectricis iinaginem enm imagine ,
S. Georgii. Fuit hzc Nicopoee Virginis imago
sine dubio illa quam Joannes Comnenus impera-
tor suo loco currui triumphali imposuit velut
victori, quam obtinuerat, wnícam effectricem. V.
Nicet. Chon. p. ed. Bonn. 26. Videntur autem
henc Dei Genitricis imaginem secum extalisse In
expeditiones. Hinc Nicetas Choniates in imperio
Murzuphli : 'H τῆς θεομήτορος εἰχὼν, ἣν οἱ βασι-
λεῖς Ῥωμαί[ων ποιοῦνται συστρατηγχὸν, τοῖς ἕναν-
τίοις ἑάλωχεν. Etiam Heraclius imperator imaginem
sanctissim:* Virginis in militiam praesidii causa
ahducebat. Arthurus Britto in obsidione Badonici
Montis, freius imagine Dominice Matrís quam. ar-
mis suis inxuerat, nongentos hostium solus adorsus
incredibili cede proftigavit, ut scribit Wilhelmus
Malmesburiensis, 1.1 De gestis regum Anglise, c. 4.
GnaETS.
exercitus, À retentis et manu gestas myrti ramis G — Jbid. [Τῆς »ικοποιοῦ. Quod dubie Gretserus,
stationarios μυρταῖτας dictos scriptis asserit Geor-
gius Coresius. Balsamon Meditato De incensis 1l. vut
Juris GR.: Κλάδους φοινίχων xal µυραίνων βλέπω
τοὺς ἀνθρώπους χατέχοντας xaX τὴν βαϊοφόρον δο-
ξάζοντας. Goan.] |
CAPUT VI.
Observationes ei explicationes in c. 41, quod est
de luctu imperatoris.
P. 69. [Μετὰ φορέματος Aevxov. Ὅπερ ἑστὶ τεχ-
Β{ριον πεγθούντων βασιλέων, scrifsit, qui ipse
induit, Cantacuzenus I. 11 ; ob filium sibi natum
in avi morte assumptas vestes lugubres deposuit
Andronicus teste Gregora, x, 5: Περιχαρὴς γενό-
µενος ὁ βασιλεὺς μειψεν εἰς τὸ λαμπρότερον τὰ
ἐνδύματα, ἃ διὰ την τοῦ πάππου τελευτὴν τέως
ἑνεδέδυτο. Purpuream tamen chlamydem sive man-
dyam, pavétov(ita scriptum reperio) πορφυροῦν, in
calamitate publica tulisse Justinum miror apud
Theophanem. Ante bellum Persicum nigros col-
ceos Heraclium gestasse Cedrenus ostendit. Sin
minus muliebrem imperatores, regium tamen hodie
luctum in Oriente ducunt femine: nulla est enim
qua lineo totum corpus circumtegente velo colorem
album nón assumat, Uxoribus quidem fuscas so-
lummodo vestes in eonjugum funeribus, virginibus
etiam candidas in parentum fratrumque luctu gerere
. solitum : viris. nonnisi nigrum in quorumcunque
obitu ferre colorem ex more licitum est. Goa. |
10. Nota inorem lugendi nostro contrarium :
certus assero dive Virginis imaginem νιχοποιοῦ
nomine consecratam et in palatio a. Joanne Com-
neno repositam. Argumento mibi sunt Niceta de
illa imagine in. triumphum acta. loquentis verba :
Τὰς νίχας τῇ 9eopufjvopt ὡς συστρατηγέτιδι àgát
ἐπιγραφόμενος. Qui etiam. triumphi pompam ἐκ
τῶν ἑῴφων πυλῶν τῆς πόλεως ἐς αὐτὸ τὸ μέγα πα-
λάτιον duxit. Manuel filius eidem, ait illius Vite |.
v, triumplium ceu. ἁπροσμάχῳ xol ἀχαταγωνίστῳ
συστρατηγῷ erexit. Goan.]
1b. S. Georgii imago. Forsitan hzc. illa est ex
qua sanguinem manasse scribit Pachyineres, |.
vi Jlistor. Certe illa est cujus equus (equitem
enim hxc imago S. Georgium exhibebat) horrendo
prodigio horrifleum hinnitum edidit sub Andro--
nieo seniore imperatore, paulo ante quam junior
Andronicus Cpolim occuparet. Prodigi«um lioc de-
scribit Gregoras, l. viu, Ρ. 505. Ex cujus nar-
ratione habes hane D. Georgii equestrem. ima-
ginem, tanto miraculo nobilitatam, esse illam de
qua hic Curopalata. Vide qu:e de S, Georgio scrip-
simus,l. it De festis, ο. 6. Gon«sule etiam Adaman-
num Scotum abbatem, de situ. Terre sancte, nu-
per a'nobis editum, 1. 111, ubi mira de quadam S.
Georgii imagine reperies. ᾿
10. Peripaton commodius non vertes quam si
processionem vertas : est euim id quod Germani
vocant den umbgang. Vide que hac. de re diximus
l. 1 Dc sacris processionibus, c. 1. Junius et ubique
Um xml...
DeÓy*-
" 391
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
ambulat et ambulationes somniat, ut siorem sacra- Α γῶν loco, duobus cxcis. illuc monente B. νεος
rüm processionum, supplicationum et litaniarum
obfuscct. GaETS.
Ib. [Αιτήγ. Hac voce non nuam supplicationem,
$ed inter ambulandum factam sive processionem,
significari diserte monstra!um est in Euchologicis.
GoaR.]
P. 70. De imagine Virginis Hodegetriz c. seq.
plura ipsemet Codinus. Non erat ordinarie in aula,
sed in moruna:terio τῶν 9168 ὁδηγῶν; ferebatur
autem pietatis causa ad aulam ultimis Quadrage-
sime diebus, nempe feria illa quinta que nostram
Dominieam Judica antecedit : manebatque in palatio
usque ad secundam feriam Paschatis ; quo die re-
ferebatur in monasterium ct templam τῶν ὁδηγῶν.
Est hec imago, ad quam, capta. ab Androuico ju-
niore Cpoli, Andronicus senior supplex confugit.
Bem narrat. Nicephorus Gregoras, |. 1x, p. 422
Bonn. Cum autein, teste eodem Gregora, 24 dies
Maii ageretur quando a juniore Andronico Cpolis
capta est, nccesse esi imaginem Virginis Hodegetriz
extra ordinem prescriptum in palatio fuisse; et
lorle Ándronicus senior defectione illa nepotis et
asséclarum commotus eam in palatium solatii et
subsiJii «3 898 apportandam curaverat,
Quid venerationis Michael Palzologus imperator ,
imagini Hodegetriz, expulsis Latinis Cpoli, detu-
lerit, exponit Gregoras |. iv, p. 87.
Porro templum τῶν ὁδηγῶν xdificavit Puleheria
imperatrix, in quo divinam Deiparx'imagiuem re- c
posuit, quam Lucas evangelista in. tabula depic.
tam reliquit, ut ait Nicephorus, xiv, 2.
Cum 1saacum Angelum imp. Cpolitanum Branas
arcte obsideret, imperator Dei Genitricis imaginem,
que ab. Hodegio mcnasterio Ilodegetria wuncupatur,
in monia pro vallo. inexpugnabili transtulit, ut
seribit Nicetas Choniates 1. 1 De rebus gestis
lsaaci Angeli. Nec frustra, ut felix exitus de-
claravit.
Ut jusjurandum eo firmius esset, voluit Ándro-
n'cus senior imperator sibi illud dari a Michaele
Catharo, nepote suo, coram sacrosancta imagine
castissimz Dei Genitricis Hodégetrim, ut scribit
Gregoras, l. vii. Hodegetriam porro interpretatur
Wolfiusvie monstratricem seu ductricem. GRETS.
Ibid. [Vere quidem Gretserus τὴν εἰκόνα τῆς θεο-
μήτορος, fist; ἐκ τῆς τῶν Οδηγῶν μονῆς xa0* ἣν
προσχεχλήρωται Ὁδηγήτριαν προσκεχλῆσθα: re-
fert ex Niceta in Isaacio Angelo l. 1; eamdem vero
asseriurus, ad quam bello pressus et a nepote
captus senior Andronicus confugerit, ut. eam am-
plexus vitz libertatisque immunitatem assequere-
tur, se tantum auctore et Leste firmat Gretserus ac
nonnisi dubius vaticinatur. Satius eam dixisset,
qui, referente Vincentio in Spec. Hist. 93, 147,
sub Leone l3auro per muros urbis CP. ducia. [oe-
dum Saracenis eam urbem obsidentibus intulit
naufragium, ὁδηγήτριαν siquidem refert a. J,uca
cum puero Jest uluis gestato depictam, ac in. Ὅδη-
ad visum recipiendum deductis, religiose poss 2t ar
Audacior adjungam camdem qux Heraclii teta» p»e
& Sergio pontifice CP. per muros circrumlata &-
tins ab eis miraculose depulit : qualem enim ὧδα
γήτριαν Vincentius, hanc. quoque describit 2»
nymus. brevi püblici juris a patre Combefis. facien
dus, Σέρχιος δὲ ὁ ἱεράρχης τὰς ἱερὰς εἶχόνας ττ
θεομήτορος, αἷς µάλιστα καὶ βρέφος ὁ Σωτὴρ ἕξε:
Χονισθεὶς ἐν ἀγχάλαις τῆς μητρὸς ἐξεφέρατο, τα”
:λαθὼν περιῄει τὰ τείχη. Ὁδηγηφίας certe, ar
antiquissima, si a Luca delineata, etiain. puerum
Jesum ulnis complectebatur. De simili in Blacber-
nensi templo a ftomano Argyro reperta Cedrenum
dissereuten) perlege. Goan.]
317 CAPUT Vii.
Observationes et explicationes in c. A9, quod ess de
officio magna hebdomada.
P. 70. Magnae hedomade. Quibusdam religio est
dicere hebdomada hebdomade. Scd hzc religio a
superstitione parum abit, Ascribam hic verbascho-
liaste librorum De avaritia Salviani Maseiliensis,
ad illud lampadam tuam. Ne quis forte putet. vitium
esse in hac lectione, εἰ reponendum lampade:n, ne-
neo lampadam quoque dici a nominativo lampada.
Sic hebdomada Latina terminatione, que Grecis
hebdomas. Gne.
10. Meursius admodum anxie monet ne quis,
cum audit quatuor Evangelia lecta esse, suspicetur
tetrabiblon Evangeliorum, hoc est ipsos integros
quatuor Evangeliorum commentarios lectos esse ;
quod nimis longum fuisset. Itaque articulum τά,
prepositum vocabulo τέσσαρα, exsulare jubet. Sed
si Graecorum rituales libros diligentius inspexisset,
aliter puto super bacre pronuntiasset. lta enim
Typicum Saba c. 58, agens de hac magnz helido-
madis feria secunda: ᾿Αναγινώσχεται δὲ τὸ
τετραευαγγέλιον τῇ β, τῇ Υ καὶ τῇ δ’, xol πληροῦ-
ται, Ne autem. suspiceris tantum partem aliquam
ex quatuor Evangeliis lectam esse, audi ejusdeim
Typici auctorem eodem loco: Εἰδέναι δὲ χρὴ ὅτι τὸ
χατὰ Ματθαῖον ἅγιον εὐαγγέλιον ὅλον ἀναγινώσχεται"
ὁμοίως xaX τὸ χατὰ Μάρκον xat τὸ κατὰ Λουκᾶν. Τὸ δὲ
χατὰ Ἰωάννην ἀναγινώσχεται ἄχρι τῆς ἀρχῆς τῶν
D ἁγίων παθῶν. Αναγινώσχεται δὲ οὗτος ày ταῖς τρισὶν
ἡμέραις Ίγουν β’, Υ χαὶ ὃ χαὶ πληροῦνται by ταῖς
ὥραις) γίνεται δὲ τὸ χατὰ Λουκᾶν ἀναγνώσεις Υ, τὰ
δ) ἄλλα ἀπὸ δευτέρου. Ὁμοῦ ἀναγνώσεις θ’, καὶ ὥρας
0', καὶ πλέον οὐδέν. Ex his jam Meursius non Co-
dinum, sed sua emendare poterit. Et si. quid emen-
dandum sit, potius expungam illud τῇ µεγάλῃ
πέµπτῃ. quia magna feria quinta non legebatur. τὸ
τετραευαγγέλιον, quippe quod pracedente die,
videlicei magua feria quarta, jam absolutum erat,
ut ex Typico Saba audivimus ; uisi forte in palatio
Cpolitano tetrabibli lectio ad quintam ipsam feriam
magnam exienderetur. Quamvis ipsum quoque
Tiiodium: Grecorum eum Typico Saba conciuat ;
cujus hac sunt verba ; Legitur etiam tetraevangelium
ue Ulaneg:, ,
GRETSER! ET GOARI NOTE. 354
lClis, ΤΙ auda, teria εἰ quarta. feria, Καὶ πλησοῦται el A solea, calceus. Scribitur etiam παπούτζη. Melior
! Q2 ley aleiur seu terminatur. GRETS.
NU'05 tiv. "bid. [Non his modo Dominice passioni memo-
!: quis sacratis feriis, prout erudile demonstrat
oque d eeserus, sed et continuo totius anni spatio totus
are [ή atur evangelistarum textus in ecclesia palam
A igi; atur, quod diserte his verbis edisserit doctissi-
3p 6s Allatius. Exceptis magnis solemnitatibus, quae
9s Uto euliare sibi poscuni, Evangelium in reliquis auni
λές bus ita dispertiuntur Graci, ut unius prius
34, diwgangelist: textum in tyaemata dividant et diebus
* Similis 'gplicent, donec finiat, postmodum alterius conti-
TéKriGent, donec omnia ad exitum perduxerint, el
jebus Dominicis a scriptore Evangelii nomen im-
"ll. wnant: dicunt enim 1j πρώτη κυριαχὴ τοῦ Ματ-
e. 18, p, Malou, ἡ δευτέρα τοῦ Ματθαίου, et sic de aliis. Id
Mdde, $t melius comprehendas, velim 3168 animadvertas
Dusdanpjoannis Evangelii textum universum — septem
Sed bx; integris hebdomadibus logi, quae a magna pascho
Qm bie: Dominica ribus diebus exceptis numerantur, Mat-
iani Xy, thai feria secunda post Dominicam Pentecostes ad
forte p: Subsequentem Parasceven Exaltationis diem festum
lamps absolviturque hebdomadibus septem οἱ decem.
παω ;. Harum undecim singulis diebus Matthei Icetionem
"& gt, Continuant, a duodecima quinque lantum diebus
Marci lectio assumitur, Sabbatis et Dominicia
wod « Matthei lectio restituitur, usque ad. hebdomade
56 ή decimam et septimam, dummodo hzc postrema
ipss. inter tempus paschale occurrat; sin miuus, non
sl: legitur. Lucae Evangelium a feria secunda qua Do-
ani: minicam post Exaltationem exeipit, el integris
πε. — hebdomadibus duodecim conünuátur. Ab ibitio
;my. Werte deeimze Marci percurritur in reliquis diebus,
οι — sed Sabbatis et Dominicis Luca assumitur. Marci
gu, — Umdem inter Matthzi εἰ Luce. absumitur ; quod
mi Yrosupererit, Sabbatis et Dominicis quadragesima
qz — absolvitur, Hiec ille. GoaR.]
i i P. 70. De more lavandi pedes, tam hoc die quam
lies — Aliis, proprium opuseuluin edidi, quod Pedilavium
4: inseripsi; cui etiam ex Euehologio Gracerum offi-
c Cium pedilavii inserui. Nec Orientis tantum reges
[ e imperatores hoc die pauperum pedes lavabant,
|. Sed et Occidentis, ut pluribus exemplis ostendi in
jam dicto opusculo.
jut Post absolutam narrationem de lotione pedum
" sequitur in editione Juniana titulus iste, ὁ vt-
j^ —— Tj. Sed vidit ipsemet Junius titulum non suo loco
P2 — positum esse, et si recipiendus sit, ponendum ante
ὅ illa verba, πρὸ δὲ τής λειτουργίας, ete. Nec in altero
ο codice Boico comparet. GneTS.
lbid, [Absoluta missa lavipedium fleri precipit
Euchologium. quod populi commoditati. quam
mysterio, quod observat imperator, stat satius.
lbid, Ὑποχάμισα auctor explicat κιτῶνας, Suias
ἐπενδύτας, ἑσώτατα ἱμάτια, tunicas; Simon Por-
lius cum vulgo. ὑποχιτῶνας, ἐχέσαρχα, ἑνδοτάτους
Y *uvlaxouc, uno verbo interulas, Goan.]
lbid. Curtzobraccià Kurze hosen, u& παπούτεον,
fersan scriptura est curtobraccia. GaETS.
Ibid. [Ποιεῖ εὐ. Ίογητόν. À benedictione auspica-
tur, dicens : Εὐλογητὸς ὁ 8ebc ἡμῶν πάντοτε, νῦν )
xal ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Ibid. Τὸ τρισἀγιον. Α ter repetita voce ἅγιος :
"Άγιος ὁ θεὸὺς, ἅγιος ἰσχυρὸς, ἅγιος ἀθάνατος, ἑλέτ-
σου ἡμᾶς. '
lbid, Tov εὐαγγελίου. Cujus ἀρχιτέλεια, princi-
Ρίου et finis sunt : Screws Jesus quia omnia dedit
ei Paler, eic. et non estis mundi omnes.
P. 71. [ToU γιατῆρος ἁχολοιθία. Quam qui
desiderabit integram, nostra Euchologia, si me-
rentur, adibit. Ακολουθία autem officium est divi-
num, eujus partes ad invicem connexa ordine se
! consequuntur, quasi sequentia. Gosn.]
: lbid. Alter codex Boieus ἀνὰ ypucobv νομίσματα
τρία. Forsan recta lecijo erit ἀνὰ χρυδᾶ νομίσματα,
ut àvà capiatur eo sensu quo Matth. xx : Ἔλαδον
ἀνὰ δηνάριον, acceperunt. singuli denarium, Ἔλα-
6ον καὶ αὐτοὶ ἀνὰ δηνάριον, acceperunt ipsi quoque
singuli denarium. GngTS. — *
Ibid. [Τράπεζα δὲ οὐδαμοῦ. Ob religiosioris
jejunii preceptum, quod tamen etiam monachis
hoc die vino non interdicit. Euchologium : Δίδοται
τὸ χαταχλαστὸν, xal pevalap6ávopav οἴνου μό-
YOU.
319 104. ΤΤῆς ἁγρυπνίας ἀχολουθία. Volu-
: ptas quietis quantumlibet studiosa in vigiliis, quas
παννυχίδας vocant, luxum querit, de quibus Si-
mocatia, viu, 15 : Σύνηθες γοῦν τοῖς &yywplotz ἐπὶ -
τοῖς λελοχευμένοις παιδίοις ἑόδομαίαν ἄγουσι τὴν.
ἡμόραν συµποσίων ἑορταῖς καταπαννυχίζεσθαι. Di-
lectionis pariter fervor asperitatis amans, in Christi
morie protraciis per diem jejuniis, noctis omne
spatium insomno molitur etiam in imperatorum
palaiiis adjungere. Παννυχίδας sacras non ascetici
modo fraires, sed et communioris, devoUe tanien
vit: praeceptores suis scriptis celebrant, Commen-
dant iu praecipuis Christi Domini et Deiparz festis
ecclesiastica officia, ubi frequentiorem plebem ad
concinendas Dei laudes cohvocant. Hasc vero ἆγρυ-
πγία τῶν παθῶν adeo culta, ut χατὰ τὸν τεταγµέ-
voy xatpbv, circa secundam. nimirum vel tertiam a
D serotino crepusculo horam, non possit ab impera -
tore non celebrari. De his festis vigilalis tractat
Allatius, de lib. Eccles. Greco dissertatione 4.
GoaR.]
Ibid. Duodecim isia evangelia erant partes ox
quatuor evangelistis desumpta, ut planum fit ex
Graecorum Triodio, ubi duodecim ordine enuime-
rantur, adjuncto evangeliste, ex quo quolibet
desumptum est, nomine. ltaque nihil hzec: duode-
cim evangeliorum lectio ad illam quatuor Evange-
liorum seu τοῦ τετραεναγγελίου, ut ex dictis por-
spicuum relinquitur. Falsum autem est. duodecim
hzc evangelia quater jn anno lecia esse, ut. dicit
Meursius. Semel iuauna lecta sint, non quater,
nempe magna feria quinta in. officio vigilia pro
t -- P o | Qu ο ο narum nett
t7 8^ ve ολ,
(OP ως ου E CONWeM we eM — -
355 IN LIBRUM DE OFFICLIS CP. ] 356
festo Parasceves institutae. Testem do ipsum Codi- A πολλὰ μὲν xai ἄλλα συγγράµµατα βιωφελῆ κατ...
num et Triodium. Nec recte Meursius huc advocat
lectionem duodecim lectionum ex Anastasio et
Bernone : loquuntur enim de duodecim lectionibus
in angariis seu quatuor temporibus recHari con-
suetis. Δι Codinus agit de" duodecim evangeliis,
qua quinta feria majoris bebdomadis in officio
viyilie legebantur. Nec duodeeim ille lectiones,
quas ex Anastasio οἱ Bernone producit Meursius,
in angariis ex Evangelio sumebantur, sed ex Mo-
saicis et propheticis libris, ut et hodie angariarum
lectioues quinque ex prophetiis petuntur. Quam
apposite vero ad evaugelia, qus recitabantur in
ecclesia, accommodat Meursius illud lsidori Pelu-
siotse, |. 11, ep. 150, ubi ait phylacteria Judaeorum
fuisse δελτία μικρὰ, ἅπερ ἑφόρουν οἱ τῶν Ἰουδαίων
καθηγηταὶ ὥσπερ νῦν αἱ γνναῖχες τὰ εὐαγγέλια τὰ
μικρά. Arbitratur parva fuisse evangelia illa quae
ip templo legebantur : sed cum toto anno plurima
evangelia legerentur, haud parva dici potuissent,
Parva igitur dicuatur vel quia initium unius evan-
gelii, puta sancti Joannis, vel omnium quatuor evan-
gclistarum éxordia continebant, ferebauturque, ut et
liodie evangelium saucti Joannis, auuletorum vice,
potissimum a feminis, Vide qua scripsimus tom.
l De sancta cruce, lj, 11, c. 29; sed. ut hinc tandem
abeam, οὐδὲν ὑγιὲς in Glossarii Evangelio inesse
reperio. GakTs.j )
Ibid. [Τὰ δώδεκα εὐαγγέάια. Exhibet Graecorum
λείπει τῇ τοῦ θεοῦ Ἐκχλησίᾳ, λόγους τε xaX κανό
vac, μᾶλλον ἀδρότερος ἓν τοῖς πανηγυρ.κοῖς Υινό-
pevóc τε xal δειχνύµενος, σὺν πολλοῖς δὲ ἄλλοις xa!
vov παρόντα µέγαν κανόνα σννέταξε, χατάνυξιν
ἄπειρον ἔχοντα. Πᾶσαν γὰρ παλαιᾶς καὶ νέας ἱστο-
ρίαν Διαθήχης ἑρανισάμενος καὶ ἀθροίσας τὸ παρὸν
ἠρμόσατο µέλος, ἀπὸ ᾿Αδὰμ δηλαδη µέχρι xat αὖ-
τῆς Χριστοῦ ἀναλήψεως xat τοῦ τῶν ἀποστόλων χη-
βύγματος. Προτρέπεται ὙΥοῦν διὰ τούτου πᾶσαν
φυχὴν, ὅσα μὲν ἀγαθὰ τῆς ἱστορίας ζηλοῦν καὶ µι-
μεῖσθαι πρὸς δύναμιν. ὅσα δὲ τῶν φαύλων ἀποφεύ-
γειν, xal ἀεὶ πρὸς θεὸν ἀνατρέχειν, διὰ µετανοίας,
διὰ δαχρύων xai ἐξομολογήσεως xal τῆς ἄλλης δη-
B λονότι εὐαρεστήσεως. Πλὴν ἐς τοσοῦτόν ἔστιν εὕρους
xai ἑμμελὴς ὡς χαὶ αὐτὴν τὴν σχληροτέραν φυχὲν
ἱκανῶς µαλάξαι καὶ πρὺς ἀνάληψιν ἀγαθου δ.εγεῖ.
pat, εἰ µόνον μετὰ συντετριµµένης καρδίας καὶ
προσοχῆς ἀνηκούαης φάλλοιτο. Ἐποίησε ἓὲ τοῦτον,
ὅτε xal ὁ πατριάρχης Ἱεροσολύμων ὁ μέγας Σκυ-
Φρόνιος τὸν τῆς Αἰγυπτίας Μαρίας βίον συνεγρά-
axo χατάνυξιν γὰρ xat οὗτος ὁ βίος προδέθληται
ἄπειρον, καὶ πολλὴν τοῖς ἑπταικόσε καὶ ἁμαρτά-
νουσι παραμυθίαν δίδωσιν, εἰ µόνον τῶν φαύλων
ἀποστ]ναι βούλοιντο. Ἐτάχθησαν δὲ χαὶ κατὰ τῆν
παροῦσαν ἡμέραν φάλλεσθαι xal ἀναγινώσχεσθαι
δι «αἰτίαν τοιαύτην * ἐπειδὴ γὰρ πρὸς τὸ τέλος ἐγγί-
ζει dj ἁγία τεσσαραχοστὴ, ἵνα μὴ οἱ ἄνθρωποι ῥά-
θυµοι Ὑεγονότες πρὸς τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνας
εὐαγγελ.στάρίον, omnemque ex quatuor Evangelii C ἀμελέστερον διατεθῶσι xal τοῦ σωφρονεῖν χαθάπαξ
scripioribus passionis historiam ordine decerptam
concorditerque connexam compreheudunt : unum-
quodque vero τμῆμα est bistoria passionis Dominica.
lbid. Δαμπάς. Nullum aliud inter λαμπάδα et
x"obv discrimen quam iuter communem et majo-
rem arleque exquisiliore comptum cereum ;: hie
imperatori, alter auiicorum turbe distribuitur.
Goan.]
320 P. 72. Ex quatuor vigiliis in palatio cele-
brari solitis prima est magni canonis. Ubi dicit
Juuius festum | magni canonis esse Dominicam or-
thodoxid : sed errat more suo solemni. Nam Do-
minica orthodozizm erat prima Dominica Quadra- .
gesimz : festum magni canonis agebatur τῇ πέµ-
πτῃ τῆς πέμπτης ἑθδομάδος τῆς τεεσαραχοστῆς,
quinta feria quinta! hebdomadis φκαάτσρεείπισ. Do-
cegt hoc rituales Graecorum libri, quorum unus
qui Triodium inscribitur ista : Tfj αὐτῇ ἡμέρᾳ
xatà τὴν ἀρχαίαν παράδοσιν Ψάλλομεν χαὶ τὴν τοῦ
μεγάλου xo/óvog ἀχολουθίαν. Τοῦτον τῶν ὄντως
χανόνων µέγιστον ἁπάντων ἀρίστως xal τεχνηέν-
τως ἠρμόσατο χαὶ αυνέγραφεν ὁ ἓν ἁγίοις Πατῆρ
ἡμῶν ᾿Ανδρέας ὁ ἀρχιεπίσχοπος Κρήτης, ὁ xal
Ἱεροπολυμίτης ὀνομαζόμενος, ὃς ὥρμητο μὲν. ἐχ
Δαμασκοῦ, ἐπὶ τεσσαρεσχαιδεχάτῳ δὲ ἔτει τῆς αὐ-
ποῦ Λλιχίας παιδευτηρίῳ γραμματικῆς ἐχδοθεὶς xal
thv ἐγχύχλιον παίδενσιν ἑξασχήσας εἰς Ἱεροσόλυμα
γεγονὼς τὸν μοναστὴν ὑπέοχεται βίον, ὁσίως δὲ xat
θεοφιλῶς διασφῶν ἐν ἡσύχῳ xaX ἁταράχῳ τῇ βιοτῇ
ἐν πᾶσιν ἀπόσχαιντο, ὁ μὲν μέγιστος Ανδρέας, οἷά
τις ἀλείπτης, δ:8ι τῶν ἱστοριῶν τοῦ μεγάλου χανέ-
vog, τῶν μεγάλων ἀνδρῶν λέγων τὴν ἀρετὴν xal
τῶν φαύλων αὖθις τὴν ἑκτροπὴν, ὡς ἄν τις φαίη,
γενναιοτέρους τοὺς χκάμµνοντας παρασχενάξει καὶ
ἀνδριχῶς τοῖς ἔμπροσθεν ἐπεχτείνεσθαι, ὁ δὲ ἱερὸς
Σωφρόνιος διὰ τοῦ ὑπερφυοῦς αὐτοῦ λόγου σώφρο-
vac xal αὖθις εἶναι ποιεῖ, χαὶ πρὸς θεὸν διεγείρει,
xai uh χαταπἰπτειν μηδὲ ἀπογινώσχειν, εἰ 321
χαὶ τέως τισὶν ἑάλωσαν παραπτώµασιν * ὅση γὰρ ἡ
τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία xal συμπάθεια τοῖς ὁλοφύ- -
χως ix «bv πρώην πταισµάτων ἐπιστρέφειν αἱρου-
µένοις, ἡ xa1à τὴν Αἰγυπτίαν διήγησις παριστᾷ.
p Λέγεται δὶ μέγας χανὼν, ἴσως ἄν τις εἴπῃη, xol
κατ αὐτὰς τὰς ἑννοίας xaX τὰ ἑνθυμήματα (yóv:-
pos Υάρ ἔστιν ὁ τούτου ποιητῆς, ἀρίστως αὐτὰ
αυνντιθέµενος), xal ὅτι τῶν λοιπῶν κανόνων ἀνὰ
τριάχοντα, καὶ μικρόν τι πρὸς, τροπαρίων ἑχόντων»,
οὗτος εἰς διαχόσια xal πεντήχοντα πρόεισιν, ἑνὰς
ἑχάστου ἄῤῥητον ἀποστάξοντος ἡδονήν. 'Ἀρμοδίως
οὖν ἄρα xal προσηκόντως ὁ μέγας οὗτος χανὼν, xal
μεγάλην κεχτηµένος χατάνυξιν, xàv τῇ μαγάλῃ
τῶν τεσσαραχοστῶν κατατέταχται, Τοῦτον τὸν ἄρι-
στον xavóva χαὶ µέγιστον, καὶ τὸν τῆς ὁσίας Μα-
plac λόγον, ὁ αὐτὸς Πατὴρ ἡμῶν Ανδρέας πρῶτος
εἰς τὴν τοῦ Κωνσταντίνου κεχόµιχεν, ὅτε πρὸς τοῦ
πατριάρχου Ἱεροσολύμων θεοδώρου τῇ Extr) συνόδῳ
σταλεὶς εἰς βοήθειαν παρεγένετο. Tóce γὰρ ἀρίστως
κατὰ τῶν μονοθελητῶν ἁγωγισάμενος ἔτι διατελὼν
381
GRETSERI ET GOARI NOTA. '
358
ἐν µονάζουσι, τῷ τῆς £v Κωνσταντινουπόλει ἔκχλη- Α Κωνσταντίνου παρεχάλει λαὺν μὴ χαταπίπτειν,
σίας xAjgp ανγχαταλέγεται,. Εἶτα διάχονος xol
ὀρφανοτρόφος ἓν ταύτῃ καθίσταται. Kol μετὰ µι-
κρὸν ἀρχιεπίσχοπος Κρήτης γενόμενος, ἑσύστερον
ἄγχιστά mv πρὸ; τῇ λεγοµένῃ Ἱερισῷ καταντήσας
ἐν Μιτυλήνῃ πρὸς Κύριον ἐχδημεῖ, ἆρχούντως τοῦ
ἰδίου θρόνου ἓν µεθέξει γενόμενος. Tal; αὐτοῦ mps-
σδείαις, 6 θεὲς, ἑλέησον ἡμᾶς.
Hec liber ille riualis Grecorum, ex quibus
elucescuut eum alia vulgo parum noto, tum Domi-
nicam orthodoxiz et diem magnicanonis uon fuis-
se unum et eumdem diem. GnETs.
P. 79. [Canonis hujus concinendi ritum et insti-
tutionem e Synoxario fuse descripsit Gretserus :
canonem ipsum, ut et Andrez Cretensis-opus omue
Latinam interpretationem etin utrumque notas
ante paucos aunos publico dedit e pradicatorum
familia sodalis Franciscus Coinbetls. GoaR |
Ibid. Secunda vigilia palatii est τῆς ἀχαθίστου.
Junius interpretatur, Virginis iter facientis el par-
turientis, et quasi dicas, inquit, ejus que ΠΟΠ sedet
au! quiescit, sed iter (acit pre.gnans ; puta cum B.Vir-
qo a Josepho deduceretur Beihlehemum ez edicto Au-
gusti Cesaris, proxime ante dienr natalem Christi.
Fabulz, quas dispellet idem ille ritualis Grecorum
liber, quem pauloante nominavi, in quo ista legun-
tur : Tjj αὐτῇῃ ἡμέρᾳ (τῷ σαθθάτῳ τῆς πέµπτης
ἑθδομάδος τῆς τεσσαραχοστῆς) τὸν ἀχάθιστον ὕμνον
ἑορτάζομεν τῆς ὑπεραχίας δεσποίνης ἡμῶν θεοτύ-
xou δι αἰτίαν τοιαύτην. Ἡρακλείου τὴν αὐτοχράτορα
ὍῬωμαίοις ἀρχὴν διέποντος, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς
Χοσρόης ἰδὼν τὰ 'Popalov ἄκρως ταπεινωθέντα
παρὰ Φωλᾶ βασιλέως τοῦ τυράννου, ἕνα τῶν σατρα-
πῶν Σάρδαρον ὄνομα μετὰ χιλιάδων πλειόνων στέλ-
χει, πᾶσαν τὴν ἕω αὐτῷ ὑποποιήσασθαι" Eon yàp
καὶ πρότερον ὡσεὶ δέχα μυριάδας Ἁριστιανῶν
διαφθείρας Χοσρόης, ἅτε τῶν Ἑδραίων αὐτοὺς
ἐξωνουμένων xa ἀπολλύντων., Ὁ γοῦν ἀρχισατρά-
πης Σάρθαρος τὴν ἕω ληϊσάμενος ἅπασαν ἔφθασεν
ἔχρι χαὶ αὐτῆς Σρυσοπύλεως, fj νῦν. Σχουτάριον
ἐπικέχληται. Ὁ τοίνυν 329 βασιλεὺς Ἡράκλειος
ἐν ἁπορίᾳ καταστὰς δημοσίων χρημάτων, τὰ ἱερὰ
τῶν ἐκχλησιῶν εἰς χέρµα μετασχευασάµενος ἐπὶ
ἀποδόσει µείζονι xal τελεωτέρᾳ, διὰ τοῦ Εὐξείνου
μετὰ πλοίων tolo τῆς Περσίας μέρεσιν εἰσθαλὼν
ἀφανίζει αὐτὴν. Καὶ κατὰ κράτος ἡττᾶται τούτῳ ὁ
Χοσρόης σὺν τῇ λοιπῇ στρατιᾷ. Μετ’ ὀλίγον δὲ χαν
Σειρόης ὁ υἱὸς Χοσρόου ἀποστὰς τοῦ πατρὺς τὴν
ὀρχὴην ἑαυτῷ περιτίθησιν, xol τὸν πατἐρᾳ Χοσρόην
ἀποκτείνας τῷ βασιλεῖ Ἡραχλείῳ σπἑνδεται. Χαγά-
vo; γε μὴν ὁ τῶν Μυσῶν καὶ Σχυθῶν ápynybs,
μαθὼν τὸν βασιλέα διαπόντιον E; Πέρσας Ὑενόμενον,
τὰς μετὰ ᾿Ῥωμαίων διαλύσας σπονδᾶς, στίφη gu-
ρ,ἀριθµα ἐπαγόμενος διὰ τῶν δυτικῶν εἰσθάλλει
με ρῶν εἰς τὴν Κωνσταντίνου, κατὰ 8:o0 βλασφήμους
ἐχπέμπων φωνάς, Αὐτίκα τοίνυν Ἡ μὲν θάλασσα
πλοίων, ἡ δὲ γῆ πἐζῶν καὶ ἱππέων ἀπείοων Ep-
ἀλλὰ πᾶσαν τὴν ἑλπίδα ἐκ φνχῆς εἰς θεὸν ἀναφέρειν
καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ μητέρα τὴν πανάχραντον θεοτό-
xev. Καὶ μὴν xol Βῶνος πατρίκιος ὁ ᾽τηνικαῦτα |
. thv πόλιν διέπων τὰ ἀνήκοντα εἰς ἁποτροπὴν τῶν
πολεμίων παρεσχευάζετο; δεῖ yàp μετὰ τῆς ἄνωθεν
βοηθείας xal ἡμᾶς τὰ προσήῄχοντα ἐνεργεῖν. 'O δὲ
πατριάρχης τὰς θείας εἰχόνας τῆς θεομήτορος φετάὰ
παντὸς ἑπαγόμενος τοῦ πλήθους περιῄτι τὸ τεῖχος
ἄνωθεν, ἐντεῦθεν τὸ ἀσφαλὲς αὐτῶν ποριζόµενος»
Ὡς δὲ ὁ μὲν Σάρδαρος ἐξ ἑῴας, Χαγάνος δὲ ἀπὸ
δυσμῶν πυρπολεῖν τὰ πέριξ τῆς πόλεως ἤρχοντο, ó
πατριάρχης τὴν ἀχειροποίητον τοῦ Χριστοῦ ἐϊχόνα
xai τὰ τίµια xal ζωοποιὰ ξύλα, προσέτι δὲ χαὶ τὴν
πιµίαν ἐσθῆτα τῆς θεοµήτορος ἐπιφερόμενος διὰ
τῶν τειχῶν περιρχετο. Χαγάνος δὲ ὁ Σχύθης διὰ
τῶν χερσαίων τειχῶν προσθάλλει τῇ Κωνσταντίνου
σὺν πλήθει ἀπείρῳ, ἄχρως ἐξ ὅπλων ἠσφαλισμένῳ,
καὶ τοσούτῳ ὡς ἕνα Ῥωμαῖον πρὸς δέκα Σχύθας
σαφῶς διαµάχεσθαι.. "AX! ἡ ἅμαχος πρόμαχος διᾶ
τῶν παρευρεθέντων ῥλίγων mávo στρατιωτῶν ἓν τῷ
ναῷ ταύτης τῷ τῆς πηγῆς πλείστους αὐτῶν παφ-
απώλεσεν. Κάντεῦθεν ol Ῥωμαῖοι ἀναθαρσήσαντές
τε χαὶ ἀνασχιρτήσαντες ὑπὸ στρατηγῷ ἁμάχῳ τῇ
θεομήτορι αὐτοὺς dsl κατὰ χράτος ἑνίκων. Ἠλέφαν-
τες δὲ xai πρὸς απονδὰς οἱ τῆς πόλεως ἀπεχρού-
σθησαν’ ἀνεῖπε γὰρ ὁ Χαγάνος' « ΜΗ ἁπατᾶσθε ἐπὶ
τῷ θεῷ, ᾧ πιστεύετε πάντως Ὑὰρ αὔριον τὴν πόλιν
χαταλήψομαι. » Οἱ δὲ τῆς πόλεως διαχούσαντες χεῖ-
6 pae ἔτεινον εἰς Θ:όν. Συμφωνήσαντες οὖν Χαγάνος
τε xal ὁ Σάρθαρος διὰ ξηρᾶς xaX διὰ θαλάσσης προσ-
θάλλουσι, διὰ μηχανημάτων τὴν πόλιν ἐλεῖν προθυ-
μούμενοι. ᾽Αλλὰ τοσοῦτον ὑπὸ τῶν 'Pogalov ἠττή-
θησαν ὡς μηδὲ ἱχανοὺς εἶναι τοὺς ζῶντας xaletv
τοὺς τεθνηχότας. Τὰ δὲ µονήξυλα ὁπλιτῶν πλήρη
διὰ τοῦ ἐπιλεγομένου Κέρατος κχήλπου εἰς τὸν iv
Βλαχέρναις vaby τῆς θεομήτορος καταγόµενα, xasat-
6o; αἰφνηδὸν τῇ θαλάσσῃ ἐπεισπεσούσης xal διαι-
ρησάσης ταύτην εἰς τμήματα, σὺν τοῖς πλοίοις
ἅπασι τῶν ἐχθρῶν διεφθάρη. Καὶ εἶδεν ἄν τις παρά-
δοξον ἀριστούργημα τῆς πανάγνου xai θεοµήτορος *
329 πάντας γὰρ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης τὸ
ἐν Βλαχέρναις ἐξέδαλεν, 'O δὲ λαὺς ὅσον τάχος τὰς
πύλας ἀναπετάσαντες ἄρδην πάντας ἀπέχτειναν , ΄
D χαὶ παῖδες χαὶ γυναῖχες xav' αὐτῶν ἀνδριζόμενοι.
πλεως ἣν. Σέργιος δὲ ὁ πατριάρχης πολλὰ τὸν τῖς
Οἱ δὲ ἀρχηγοὶ τούτων ὑπέστρεφαν κχλαίοντες ἅμα
καὶ ὀδρόμενοι. *O Υε μὴν θεοφιλῆς τῆς Κωνσταν-
«(vou λαὸς ff θεομήτορι τὴν χάριν ἀφοσιούμενοι
ὀλονύχτιον τὸν ὕμνον xal ἀχάθιατον αὐτῇ ἐμελῴδη-
σαν ὡς ὑπὲρ αὐτῶν ἀγρυ πνησάσῃ καὶ ὑπερφυεῖ δυ-
νάµει διαπραξαμένῃ τὸ πατὰ τῶν ἐχθρῶν τρόπαιον.
Ἐκ τότε «ὖὉν εἰς µνείαν τοῦ τοσούτου xal ὑπερφυοῦς
θαύματος ἡ Ἐκχλησία τὴν τοιαύτην ἑορτῆν παρέ)λαθε
^fj Mis pi ἀνατιθέναι τοῦ Θεοῦ τῷ παρόντι καιρῷ,
ὅτε xal τὸ τρόπαιον τῇ θεοµήτηρι γέγονεν. ᾿Αχά-
θιστον δὲ ὠνόμασαν διὰ τὸ τότε οὕτω πρᾶξαι τὸν
τῆς πόλεως χκλῆρόν τε xaX λαὺν ἅπαντα.
Μετὰ παρέλευσιν χρόνων τριάκοντα E6, ἐπὶ τῆς
βασιλείας Κωνσταντί.ον τοῦ Πωγο,άτου, ol ᾿Αγα-
e.t
ον m
359 IN LIBRUM DE OFTiCIIS CP. 564
ρηνοὶ ἄπειρον στρατιὰν ἐπαγόμενοι πᾶλιν τῇ Κων-
σταντ(νου:ἐπέθεντο, xaY ἐπὶ ἑπτὰ ἔτεσι ταύτην πο-
λιορχοῦντες, ὅτε xal ἓν τοῖς Κυζικοῦ παρεχείµαζον
µέρεσι, πολλοὺς τῶν οἰκείων διέφθειραν. Ei*a ἁπει-
πόντες xol μετὰ τοῦ στόλου αὐτῶν ὑπηστρέφοντες,
καὶ à» τῷ Συλαίῳ Ὑενόμενοι, τῇ θαλάσσῃ πάντες
κατεποντίσθησαν προστασίᾳ τῆς πανάγνου xal θεο-
μήτορος.
Ἁλλά xal τρίτον αὖθις ἐπὶ Λέοντος τοῦ Ἱσαύρου
οἱ ἐξ "Ayap, ὑπὲρ πλείατας µυριάδας ἀριθμούμενοι,
πρῶτον μὲν τήν τῶν Περσῶν ἀφανίξουσι βασιλείαν,
εἶτα τὴν Αἴγυπτον xol Λιδύην ἐπιδραμόντες xal
Ἰνδοὺς Αἰθίοπάς τε xai ᾿Ισπανοὺς, ὕστερον χαὶ
xaz' αὑτῖς τῆς τῶν πόλεων βασιλίδος ἐπιστρατεύουσι,
χίλια ὀκταχόσια π)οῖα ἐπιφερόμενοι, Κυχλώσαντες B
οὖν αὐτὴν ὡς αὐτίχα δη ἀναρπάσοντες ἔμενον. 'O
δὲ τῆς πόλεως lepho λαὸς τὸ σεπτὺν ξύλον τοῦ τιµίου
xai ζωοποιοῦ σταυροῦ xal τὴν σεθάσµιον εἰχόνα
τῆς θεομέτορος ὁδηγητρίας ἐἑπαγόμενοι τὸ τεῖχος
περιεχύκλουν, σὺν δάχρυσι τὸν θΘεὸν Ιλεούμενοι.
Δόξαν οὖν οὕτω τοῖς ᾿Αγαρηνοϊς, εἰς δύο διαιροῦνται
µέρη, xai οἱ μὲν κατὰ Βουλγάρων στρατεύουσι, xal
πἰπτουσιν ἐχεῖσε ὑπὲρ µυριάδας δύα, οἱ δὲ περιελεί-
φθησαν τὴν πόλιν ἐλεῖν. Κωλυθέντες δὲ ὑπὸ τῆς
ἁλύσεως, διηχούσης ἀπὸ τῶν Γαλάτου εἰς τὰ τείχη
τῆς πόλεις, ἀναχθέντες περί που τὸ λεγόμενον
Σωσθένιον γίνονται. Κάχεῖ ἀνέμου Βορέου χαταῤύα-
γέντος τὰ πολλὰ τῶν πλοίων αὐτῶν διεῥῥάχη xal
διεφθάρησαν. Οἱ δὲ περιλειφθέντες λιμῷ περιέπεσον,
ὡς καὶ ἀνθρωπίνων σαρχῶν ἄψασθαι, χόπριά se C
φυρᾶν χαὶ ἑἐσθίειν. Εἶτα φυγόντες χαὶ χατὰ τὸ AL
γαῖον γενόµενοι πέλαγος τὰ σχάφη αὐτῶν ἅπαντα
καὶ ἑαυτοὺς τῷ τῆς θαλάσσης διδοῦσι βυθῷ' χάλαζα
γὰρ ῥαγδαία οὐρανόθεν χαταπεσοῦσα, xat βρασμὸν
χατὰ τῆς θαλάσσης πλιῆσασα, τὴν τῶν πλοίων πίσ-
σαν διέλυσε. Καὶ οὕτως ὁ ἀπειροπληθὴς ἐχεῖνος
στόλος διόλωλε, τριῶν µόνων εἰς ἀγγελίαν περι-
λειφθέντων.
39 Au ταῦτα τοίνυν ἅπαντα τὰ ὑπερφυῇ θαυ-
µάσια τῆς πἀνάγνου καὶ θεομήτορος τὴν παροῦσαν
ἑορτὴν ἑορτάζομεν. ᾿Ακάθιστος δὲ εἴρηται, διότι
ὁρθοστάδην τότε mi; ὁ labo χατὰ τὴν νύχτα ἑχεί-
νην τὺν Όμνον τῇ τοῦ Λόγου Μητρὶ ἔμελφαν. Καὶ
ὅτι iv πᾶσι τοῖς ἄλλοις οἴχοις καθῄησθαι LE ἔθους
ἔχοντες £v τοῖς παροὺσι τῆς εομήτορος, ὀρθοὶ πάν.
τὲς ἀχροώμεθα. Tal; «nc cT; ὑπερμάχου τε καὶ
ἁπροσμάχον Μητρὸς πρεσθείαις, Ἀριστὲ ὁ θεὸς, τῶν
περιχειµένων xal ἡμᾶς ἁπάλλαξιν συμφορῶν, xal
ἑλέησον ἡμᾶς, ὡς µόνος φιλάνθρωπος.
Ex his ergo perspicuum relinquitur quale fuerit
τῆς ἀχαθίστου festum, et cur hoc nomine appel.
latus ἀχάθιστος ὕμνος, quia atando, non sedendo
canitur ; ἀκάθιστος ἑορτῆ seu ἡμέρα, quia ab om-
nibus, nemine excepto et nenmiune,otiante aul a
divinis laudibus cessante, peragitur. Exstat in bi-
bliotheca Davarica oratio lioc titulo : Λόγος ἀναχι-
νωσχόμενος εἰς tr,v ἀκάθιστον. Διήγησις ὠφέλιμος
Ex παλα.ᾶς ἱστορίας συλ)εγεῖσα, xal ἀναμιανὴ-
Α σχειν δηλοῦσα τοῦ παραδόξονυ γενομένου θαύματος,
ἠνίκα Πέρσαι καὶ βάρδαροι τὴν βασιλίδα ταύτην
πὀλιν περιεκύχλωσαν, ot χαὶ ἁπώλοντο θείας δίχτς
πειραθέντες. Ἡ δὲ πόλις &owh; συντηρηθεῖσα «pc-
σδείας τῆς θευτόκου ἐτησίως ἐχ τότε do: εὐχαρ'-
ατήρ:ον, ἀχάθιστον τὴν ἡμέραν κατονοµάζουςσσ.
GRETS$.
[ ᾽Αχάθιστος εἴρηται διότι ὁρθοστάδην πᾶς ὁ λαὸς
τὴν νύκτα ἐχείνην ὕμνους θεοµῇτορι μέλπει, at
Callixtus in ejus diei Synuxario. Ipse liymnus est
ἀκάθιστο:, quod interstitium quietemque ad dilu -
culum usque non. reperiat εἰ semper cantandus
perseveret. E Triodii Syuaxario historiam depron-
psit Greiserus, concinniorem aliam e Regia hiblio-
theca nuperrime post historiam Monothelitaruim
laudatus Franciscus Combefis. evulgavit et no!a3
adjecit. Goan.]
Duplicem liune errorem περὶ τοῦ μεγάλου xa-
νόνος, περὶ τῆς ἀχαθίστου ipsemet Curopalata Cal-
viniano &choliaste erimere poterat, si animum
advertisset, Ait enim Curop»lata a prima ex qua-
tuor vigiliis imaginem sanctissime Deiparz, que
Hodegetria appellatur, in. palatio manere ad ma-
gnum usque diem Dominicum Paschatis. Huic
imagini, inquit Curopalata, venienti obviam procedit
imperator ad portam aule pal«tii. S«cunda vero [eria .
comitatur abeuntem ad excelsos usque gradus. Si a
prima vigilia, qu:e est τοῦ μεγάλου xavóvo;, manit
imago illa in palatio usque ad secundam feriam
Paschatis, fieri non potest ut ἡ τοῦ μεγάλου xavi-
νος &ypu'y(a vel juncia vel proxima fuerit Pentc-
costm : alioqui. imago illa integro ferme anno iu
palatio mansisset, a Pentecoste videlicel usque ad
secundam feriam Paschatis, cum tanen paucissi-
mis hebdomadibus in eo relinqui soleret, et pro-
pterea singulis annis non aliter ac donum quoddaui
divinitus missum in aula exciperetur, perque pau-
cos dies in eadem tutelze gratia commoraretur,
nempe a quinta feria 325 quinte hebdomad:s
quadragesimalis usque ad secundam feriam Pa-
schatis, quo die referebatur πρὸς τὸν τῆς 8:o1ó-
xou vaby τὸν τῶν ᾿Οδηγῶν κεχλημένον, ut loquitur
Zonaras jn imperio Michaelis 1 Theophili, cui ad-
D juncta erat μονὴ scu monasterium τῶν Ὁδηγῶν,
υἱ ος Nicephoro Gregora |. i1 constat : hinc ipsa
imago ὀδηγήτρια, quasi dux vie, appellabatur. Nec
adducebatur ex teuiplo Dlachernio, ut Ῥυίαί
scholiastes, sed ex templo et ex monasterio τῶν
᾿Οδηγῶν, quod a iemplo Blacheruio distinctum
erat.
Sed probat id ex gradibus excelsis, de quibus
Curopalata, c. 12 et c. 15, quasi illi fuerint in
templo DBlachernio. Àt parum valet h:ec. probatio :
j'am quocunque iret imperator, semper ad excel-
sos gradus usque deducebaturea Baraugis, ut in-
quit Curopalata, c. 15; oportet ergo hos excelsos
gradus alibi fuisse quai in Blachernio templo, vel
in γα ad solum Blacehernium iemplum, quia im-
-
—-—- c4
ον
eel
GRETSERI ET GOARI NOT £.
362
perator non ibat semper ad templum Blachernium, A Hodegetrium non fuisse templum Blachernpiense !
et Curopalata diserte distinguit hos gradus a templo
Blachernio, cum dicat imperatorem equitantem
semper deduci usque ad excelsos gradus, in festo
autem Oecursus (seu, ui. nos vocamus, Purifica-
tionis D. Virginis) etiam usque ad templum Βία:
chernarum : nam ad hoe templum hoc die rei
divinse gratia conferebat se imperator. σκετς.
[Magna contentione dimicant Junius et Gretserus
περὶ τῶν Ὑψηλῶν, de gradibus excelsis CP, ubi-
nam reponendi ? Ille in Blachernio templo, hic in
palatio sitos costendit. Inter contendentes arbiter
neutri litem integram adjudico, a vero siquidem τῶν
Ὑψηλῶν sensu aberrat uterque. Ecquis enim in
liec voce gradus intelligendos putet, ac non potius
excelsum ac fastigio sublime sedificium? At ne
velut cxeitans et ignarus judex litem dirimam,
aut potius andabatarum more cum utroque pu-
gnem, dubio certus auctor jucem afferat. Nicetas
Isaacii Angeli, ]. 1$ : Δείχνυσι τὸ παράθνρον (aliud
exemp'ar legit «hv θυρίδα) iv τοῖς βασιλείοις τῶν
Βλαχερνῶν, el; τὰ λεγόμενα Ὑψηλὰ, δι ἧς δρατὰ
ἣν τὰ ἱππήλατα πεδία τὰ ἔζωθεν τῶν ἐπάλξεων ἓν
toig Φιλοκατίοις χαθυπτιάζοντα. Observa τὰ Ὑψηλά
altum Blachernii palatii zdificium, unde subjecta
Philopatiensis planities detegatur, non gradus quan«
temvis excelsos indicare, nec in majori palatie, quo
soleret imperator morari, alios ezcelsiores gradus
comminlscendos : eam ob rem, cum in exhibendis
Scribit Pachymeres lib. v1 imaginem Deipara per
dies complures laerymasse. Qusxnam hsc imago?
num Hodegetrie ? num Nicopos ?* Et apud eum-
dem Pachymerem Ἱ. x1 imago τῆς Φωταγωγοῦ,
Virginis iucem afferentís, cujus sancto oleo delibu-
tus Michael Andronici imperatoris fllius ex despe-
rato morbo convaluit.
Tertia vigilia palatii est τοῦ Εὐαγγελιαμοῦ, An-
nuntiationis B, Virginis. Junius evangelice annun-
tationis. Satis evangelice : sed quid aliud a pseu-
doevangelico przdicante exspectes ἵ
Quarta vigilia agebatur quinta feria majori:
hebdomade, ob Parasceves appeientis solemnia.
Gars.
CAPUT VIII.
Observationes et explicationes in c, 15,de Parascere
et magno Sabbato.
De magno Sabbato nihil est in Greca inscri.
ptione, cum tamen potissimum de officio magni
Sabbati, hoc est vigili; Paschatis, in boc capiie
agatur,
P. 72. De Parasceve tribus verbis res absohi-
tur. Vide que de hoc festo scripsimus tom. I] De
S. Cruce, 1. 1, e. 68 et 1. 1 De festis, c. 35 et 234.
Homilias Graecorum in Parasceven invenies tom. Ii,
De eruce. G;agrs.,
lbid. [Ai pat. De quibns consulenuum TrioJium.
reddendisque honoris e(ficiis longius semper in de» C Ibid. Τὴν Asitovprlow. Hera prima noctis di-
cessu deducatur vir. honoratus quam in aecessu
eidem occurratur, par est ut si τῆς Ὁδηγήτρίας
imagini ἓν τῇ πύλῃ τοῦ παλατίου αὐλῆς primum
eccurrit imperator, longius multo deducat abeun-
tem, ron ad fictos usque gradus excelsos, sed εἰς
τὰ λεγόμενα ᾿Υψηλὰ ἓν τοῖς βασιλείοις τῶν Βλα-
χερνῶν, et quod ait hic auetor, µέχρι καὶ τῶν
᾿γφηλῶν, longo vir tractu, cujus accessionem iu-
dieat particula καὶ, ad locum nempe Ὑψηλὰ vo-
catum, quem auctor ipse in Blochernio palatio vc!
ad illud juxta reponit, c. 45, p. 80, ubi ait impe-
ratorem ad Blachernarum templum, cui vieinum
erat ejusdem nominis palatium, a Barangis deduci
µέχρι τῶν Ὑψηλῶν, certe non ad ezxcelsos gradus
ejus e quo fuerat egressus palatii, sed ad destina-
tum alterius, ad quod tendebat, locum. Goan.]
Adde quod ipse imperator imaginem Hodege-
trie secunda l'aschatis feria ad propria revertentem
prosequi solebat usque ad excelsos gradus, imo
et extra, ul dicit Curopalata, c. 19, p. 72 : nec ta-
men ad templum Blachernium tunc ibat impera-
tor. Sed non est 329g opus pluribus. Ipsemet
Junius se refellit, qui hec p. 326 : Ti; Ὁδηγῃ-
τρίας, id est. ducis vie, staiua (uit exira palatium
Cpoli, in templo et monasterio nobili, quod templum
Zonaras vaby τῶν 'Obnyov, in imperio Fl. Michae-
lis, Nicephorus Gregoras l. xi monasterium llodege-
trium appellavit. His autem diebus ín. palatium in-
ferebatur. xc ille. At quid clarius quam. templum
PATROL. Gn. CLVII.
-.
eendam. Triodium : Οφείλει «δὲ ἔχειν ἀχρίθειαν à
ἐχκλησιάρχης ἵνα, ὅταν ποιῇ ἀπόλυσιν ἡ Ex mola
τῆς λειτουργίας, ὑπάρχῃ ὥρα δευτέρα τῆς λειτουρ.
γίας. Ψεκροθγίίη vero laudes, quibus ipsa conjuu-
gitur, decima diei hora incipiunt, Goan. ]
Déid. Hla μετὰ τὴν τοῦ 'Amxostólou ἀνάγνωσιν
Junius γε! : post lectionem autem. Apostoli, id
est, ad eum usque locum : Surge, Deus, qui judicas
terram. Vitiose prorsus, quasi illud surge Deus ad
Apostoli lectionem pertineat, cum sit stiehus, quem
post lectionem Apostoli ex Epistola ad Romauos
sumptum concinit Psaltes: Exsurge, Deus, judicans
terram, quia iu hereditabis in. omnibus. gentibus.
Subjicit lector : Deus. stetit in. sgnagoga deorum,
in medio aulem deos. dijudicat, et. Succinit psal-
tes : Exsurge, Deus, εἰο., et hoc szpius, ut di-
sincte habes in Triodio. Ergo vel post lectionem
Apostoli vel post $47 subjunctos stichos, quo-
rum principium est exssirge Deus, sporgunt lecto-
res et pueri honorarii- lauros : legendum enim est
κπάττουσι vel πἆάσσουαι, ἀποπάττουσι vel ἁποπάς-
σουσι. Vide qux scripsimus de magno Sabbato |. 1,
De festis, c. 25. GnETS.
Ibid. [Adgrac. Arbitror in letitie pro Dominica
resurrectione argumentum, vel ad victoriz, al bella -
premerent, felix omen imperatori promendun:.
P. 75. Τράπεζα δὲ οὑδαμῶς. Eo quod in ipsa
ecclesia sobria valde habeatur refectio. Triedium,
ubi de wonacbis bodie loquitur ; Μετ} δὲ τὴν ἀπό-
12
- -— t
96)
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 364
λυσιν οὐχ ἐξερχόμεθα c2; ἐκκλησίας, ἀλλὰ καθή- A cem exorantes εἰρηνικῶν reliquis nomep imporfuut,
µεθα ἐν τοῖς τόποις ἡμῶν, xax εἰσέρχεται ὁ χελλα-
ρίτης, καὶ ἀπιδίδωσι τοῖς ἁδελφοῖς ἀνάχλασμα τοῦ
ἄρτου, χαὶ ἀνὰ E2 ἰσχάδων f| φοινίχων, χαὶ ἀπὺ ἑνὸς
χρασοθολίου οἵνον. GoAR.
Ὅ CAPUT IX,
Obserrationes εἰ explicationes in. ο. 14, de festo
Pasche.
lbid. De festo Pasche. lta titulus babet, cum
etiam hoc capite de ritu ferite quint τῆς Διακαι-
νησίµου deque festo Pentecostes et de festo Ezal-
tationis S. crucis pertractetur. GnETS.,
lbid. ['E» τῇ τρἰςῃ. Yulgo tamen et ubique circa
matutinum crepusculum incipit hoc efficium. Pen-
tecostarium : Περὶ ὥραν ὄρθρου σηµαίνει.
Ibid. [Δίδωσι «ἑαμπάδα. Ut archipresbyter in
palatio, ita ubique superior hoc munere fungitur.
Typus Pentecostarii : 'O δὲ ἡγούμενός διανέμει τὰ
xvp!a τοῖς ἁδελφοῖς.
lbid. [ Ὑπηρέται ἄρχοντες. Lectores et cano-
narchas intellige, de quibus c. 6 et e. 8, Ὑπηρέται,
quia protopaps; subditi, ἄρχοντες, quia palatini.
lbid. [Τῶν τῆς ἐκκλησίας θυρῶν κεχλεισµέ-
ων» Cousentit Pentecostarli typus : sacerdotem
enim candidis vestibus ornatam cum fratribus cereos
ardentes gestantibus sinistro latereegressum in nar-
thece jabet consistere, ac ceroferariis aceensa. lu-
iuina deferentibus viamque sternentibus celebrem
ingressum peragere. 'Evamopziva, δὲ, inquit, ἑντὸς
τοῦ ναοῦ µόνο; 6 χανδηλάπτης ἅπτει τὰ χηρία
πάντα xai τὰς χανδῄήλας. Καὶ ποιῄσας πυρεῖον ἓν
τίθησι τοῦτο μέσον τοῦ ναοῦ, καὶ ἕτερον ἔμπροσθεν
τῶν ἁγίων θυρῶν. Καὶ βαλὼν θυμίαμα εἰς αὐτὰ,
βαλὼν δὲ xal εἰς τὸν θυμιατὸν θυμίαμα πολὺ,
ἁπαιωρεῖ τοῦτον ἔντὸς τοῦ βήματος.
Jbid, [Εἶτα ἑκφωνεἴ. Ibidem : Ὁ δὶ ἱερεὺς μετὰ
τὸ θυμ.ἄσαι ἔξωθεν τοῦ νάρθηχος τὰς ἁγίας εἰχόνας
καὶ τοὺς ἀδελφοὺς πόντας ἵσταται Έμπρασθεν τῶν
βασιλικῶν πυλῶν κεχλεισµένων οὐσῶν, xat ποιεῖ
σταυρὸν μετὰ τοῦ θυμιατοῦ, λέγων, Καὶ δόξα τη
ἁγίᾳ, etc. GoaB.]
lbid. Xpwocóc dvéccn. Integrum treparium est:
Χριστὸς ἀνέστη kx νεχρῶν, θανάτῳ θάνατον πα-
τήσας καὶ τοῖς ἓν τοῖς µνήµασι ζωὴν χαρισάµε-
νος. GaETS.
328 P. 16. [Adeo frequens personat in ecclesiis
hic modulus, ut germane paschalis, omnemque pa-
schali spatio laudem Deo reddendam, ut Latinis
Aleluia, includere videatur. Gretserus integrum
profert. GoaR.]
Ihid. Integer &tichus est : Exsurgat Deus, et dis-
sipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum, a
facie ejus ; cujus similes duo alii stichi subjungun-
iur. 6πετς.
P. 74. [Τοὺς Aorixobc. Bunt. hi duo alii: Ὡς
εχλείπει χαπνὸς, xal τὰ ἑξῆς , οὕτως ἀπολοῦνται
xa tà ἑξῆς. -
lbid. | Tà εἰρηγικά. Conglobatre pro variis rebus
preces a diacono pronuntianda, quarum prim: pa-
Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κνρίον ὃςηθῶμεν, 'O χορός, Κύριε
ἐλέησον, Atáxovo; Ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης τοῦ
Κυρίου δεγθῶμεν. Ὁ χορός' Κύριε, ἑλέησον. Διάκο-
vo;* 'Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμον τοῦ
Κυρίου δεηθῶμεν. ὍὉ χορός Κύριε, ὀλέησον. Καὶ
τὰ ἑξής, Vide Chrysostomi liturgiam. Goan.]
Ibid, ]ntegrum odarium est. istud : Resurreciio-
nis dies. Exsullemue populi : ex morte enim ad vi-
lam etez terra ad celum Christus Deus mos transta-
lit, victori carmen concinentes. Vide Ritualem
librum qui Pentecostarium inscribitur. . σπετς.
Jbid. [ Αναστάσεως ἡμέρα. Reliquum | suggerit
l'entecostarium : Λαμπρυνθῶμεν aaof,. Πάσχα Ko-
ρίου, llácya: ix γὰρ θανάτον πρὺς Qwtv χα) ἐκ
B γῆς πρὸς οὐρανὸν Χριστὸς 6 θεὸς ἡμᾶς διεθίδασεν
ἐπινίχιον ἄδοντας. Goaa.]
Ibid. Observa etiam Graecis quibusdam usitatum
fvisse morem illum quarumdam in Germania cc-
clesiarum, ut versibus illis Davidicis, Attollite por-
(a5, principes, vestras, θἱο., aditum sibi patefieri
cuperent. GnETS.
Jbid. [ Ασπάζεαι τὸ EbarrédJiov. Evangelio pri-
mum, mox aufem dati. imperatori osculi consue-
tudinem referunt |n monasteriis χαλόγηροι, de
quibus Pentecostarium : Ἑάλλομεν τὸ «Χριατὲς
ἀνέστη πολλάκις, ἄχρις ἂν ἁσπάσωνται οἱ ἁδελφοὶ
ἀλλήλους. 'Ο δὲ ἀσπασμὸς γίνεται οὕτω. Λαμόάνει
ὁ ἱερεὺ; τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον, καὶ ἵσταται πρὸ «v
; Üvpiv τοῦ ἁγίου βήματος. Ὁ δὲ καθηγαύµανος ἑλ-
θὼν, xal ἀσπασάμενος τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον xal τὸν
ἱερέα, λαμθάνει ἐκ «ov χειρῶν αὐτοῦ τὸ ἅγιον
Βὐαγγέλιον, xai ἵσταται ἐκ δεξιῶν τοῦ ἱερέως.
Εἶτα οἱ ἀδελφοὶ πάντες κατὰ τὴν τάξιν αὐτῶν ἁσπά-
ζονται πρῶτον τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον, εἶτα τὸν ἱερέα
xai 15v καθηγούµενον, χαὶ ἵστανται κἀκεῖνοι ἕνθα
τύχωσι, καὶ ἀσπάζονται ἀλλήλους. Goan.]
lbid. Tov θρόνου. Θμο throni imperatorii men-
to facia est: ejus diagraphen pete ex Corippi
l. nit, v. 191-219 ; qualis nimirum tempore Justini
Junioris fuerit.
Ibid. En morem osculandi pedem imperatoris.
Hic heterodoxis nou movetur stomachus : at quam
primum vel legunt vel audiunt pedem summi pon-
D tificis osculo coli, tum toti bilis sunt et nil ni$i bi-
lem biliosissimi lo;vines vomunt. Et tamen pa:ien-
ter admodum osculantur togam Turcici imperatoris,
quodet α Gerlachio przdicante Lutherano factum
est ; et ne hoc. nesciremus, Crusius 1. vir Turco-
ὥς. litteris prodidit. Nec gravarentur isti ad pedis
sultanici 3899 osculum se a! jicere, si id consuetu:lo
permitteret. Legatus quoque coofeederatorum Or 'i-
num Belgii, anno salutis 1612 Cpolim ad portam
Outomanicam missus et adinissus, vestimentum im
peratoris Turcici prompte et. alacriter deosculatus
est, et quidem flexis genibus ut videre licet in Eccle-
siasticopolitica Chronol. inserta tom. vir ejus ope-
ris, quod Chronicon Chronicorum inscrihitur. Si tale
reverentia genus pontifici Romano isteexhibuisset,
c65
GRETSERI ET GOARI NOT.
06
"inexpiabili scelere sese obstrictum credidisset. Quid A πατέρα ἀντιφιλεῖν. Solam manum senioris junior
quod Batavi Calviniani pedibus suis oscüla ferri baud
segre passi sunt ? Nam in navigatione Australi Jacobi
le Maire, Leid? in Hollandia typis excusa anno Re-
demptoris 4619, hxc prodita sunt de Indis qu:bus-
dam : Qi intrabant navem nostram ez ipsis, in genua
procideutes pedibus nostris oscula figebant. Paulo
post : Üt primum navem conscenderat (Indorum rex),
procidens in genua ac procumbens in [aciem preces
suas effudit, Ductus ad inferiora navis, iterum pro-
cumbens adoravit, etc. Comites ipsius pedes nostros
ezosculabantur, acceptosque eos manibus suis capiti
imponebant ad demissionem subjectionemque demon-
sirandam. Et quinam isti, quibus lubentibus tantus
hie bonos delatus 1 Predones οἱ pirate ex Calvini
officina, qui fortassishostias quoque, sj Indi eas ob- B
tulissent, haud tepudiassent, ut factum a Paulo et
Barnaba Act. xiv, cum Lystrenses eissacriflcium ceu
Jovi et Mercurio appararent. Quibus clamoribus ter-
ràin et zetherà non complerent, si aut in libris legc-
rent aut relatione aliorum acciperent pontificem Το-
nianum non tantum £ermitlere ut quis pedes ejus
osculetur, sed et tolerare ut. quis pedes capiti argu.
mentum subjectionis imponat 7
Lib. 1 Histor. Cantacuzeni, c. 16, osculatur ju-
nior Andronicus senioris Andronici, avi sui, pedem ;
ubi additur : More Romanis imperatoribus receptum
erat, ctim quispiam consanguineorum aut Mioqui gra-
tia apud eos florentium secundum adorationem pedem
imperatoris osculo contigisset, ut. imperator. vicissim
ejus faciem deoscularetur. Cum ilaque tum nepos. avi
pedem osculatus fuisset, ille, ne inexpiabili odio fla-
grare crederetur si. nec iis. nepotem εἰ imperatorem
dignaretur que privatis tribuerentur, faciem ejus con-
tra et ipse osculo libovit. ldem Andronicus junlor
iterum avi pedem publice osculatus est 1j, 54 ; quod
c. 50 tanquam expressum subjectionis indicium re-
petitur. 11, 5, Persx Andronicum juniorem finpera-
torem antequam appropinquaret, capitibus huuii sub-
missis adorabart. Sed princeps Persatum ad €um
pedihus accedens et adorabat οἱ pedem illius oscu-
Jabatur. rn, 58, Protostrator cum suis pedem Joan-
nis Cantscuzeni imperatoris osculatur. Idem fitab
aliis, e. 40. Idem ab alio, c. 49, et a Persis, iv, 10;
osculabatur quondam : Basilius enim Macedo Mi-
chaele ad lectum deducto εἣν χεῖρα φιλήσας ἕξηλ-
θεν, .
P. 75. [οὔτε piv εἰς tór ἀσπασμόν. Ad Francos
Venetosque urbe CP. ejiciendos Michaeli Palcologo
copias auxiliares promiserant Genuenses : hinc
communia pacis concordizeque federa. Veneti vero,
ut qui cum Francis, imperaverant, f&Jam éuw
Grecis concordiam et opprobrium subjectionem-
que redolens fcdus inire detrectaverunt. Vide
Gregoram superius relatum, nec non. Petrum Ju-
stinianum Venetorum, et Genuensium vario Marte
inter se. decertantium bella bistorize Veneta |. v
describentem, ac tandem ipsum Michaelem victoriis
elatum, haud tamen insolesceutem, Venetos, a qui-
bus sibi cavendum rebatur, de pace firmauda exo-
rantem. |
Ibid. [Καπούτζια. Pilel genus ante pauca secula
in Europa usitatissimum. Latini caputium, Galli
chaperon, ltali capuszo dicebant. De quo consu-
lendus Stephanus Paschasius disquisitionum Frau-
cicarum, viri, 18, et 45. Capitium vocat Paulus Awi-
lius in Joanne primo. Goan.]
lbid. Τρεύα». Latino-Barbare treuga. Dicitur
eiiam τρέδα.
]bid. MxatovAoc. lia. legendum. Inepte Junius
λυπάΏος. Falso citat Gregoram, |. 1v, quasi apud
illum legatur /ypailus, cum Graecus textus distincte
habeat ixatouAo;, οἱ interpres baiulus, recte uti-
que. Frustra est Meursius qui corrigit ἐλπαῖουλος,
unica littera transposita, quasi sit purus putus idio-
tismus Italicus. Sed cum Codinus hactenus ltalo-
rum articulis non sit usus, credibile est eum neque
hic usum fuisse; cumque a B vel x incipientibus
recentiores Graeci litleram µ ΡΓΦΡΟΠΟΤΕ soleant,
ut ipsemet Meursius in Glossario pluribus exem-
plis ostendit, rationi plane consonum est credere
Codinum hic scripsisse µπαῖονυλος, more aliorum
ex recentiore Gracia scriptorum. .
P. 76. Ad Francos. Franci in recentiorum Gra-.
corum scriptis non solum Galli intelligendi sunt,
inquit Junius, sed ltali quoque et Siculi, eo quoi
olim Siciliz: regnum et pars ltali:& a Franeis tene-
1:1, 45, Triballi ejusdem Cantacuzeni genu osculán- D batur. GnETS.
tur, Exempla osculifixi oculis et. faciei habes apud
Cantacuz. 1t, 16, dexterze c. S£et c. 41. GneTs.
Ibid. [De imperatore minore majorem salutante
et ejus pedem exoseulante οἱ ab eodem oris oscu-
]um reportante Gretserus hic egregie. Αἱ si alter
aMeri eques occurrat, quid tum ? Cantacuzenus,
3, 95 : "E00; ἐπεχράτησεν ἀρχαῖον παρὰ τοῖς Ῥω-
µαίων βασιλεῦσιν, ὅταν μέλλωσιν 3930 ἀλλήλοις
συντυγχάνειν, τοὺς μὲν ἑπομένους ἑκατέροις τῶν
ἵππων χαταδάντας ἔπεσθαι met], αὐτοὺς δὲ συµ-
µίξαντας ἑφίππους, τὸν μὲν νεώτερον κύψαντα τοῦ
πρεσθυτἐροὺ βασιλέως περιπτύσσεσθαι τὴν χεῖρα,
τὸν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς πρότερον περιελόμενον πῖλον,
ἀναχύψανῖα δὲ ἐκεῖθεν el; τὸ πρόσωπο» αὐτὸν τὸν
Ibid. [ Ἡρέμα γα. ομέγης. Ne cantus. regiam
adorationem interturbet, vel bxc eeclesig olficio
videatur conjuncta.
Ibid. [Οὗτός τε xal πάντες ol ἄρχοντες. Cele-
bri.Pahnarum festo solet patriarcha cruces et
cereos in populum diatribuere, quasi δεξιούμενο:
τοὺς τὸ παγχράτιον τῆς νηστείας νικήσαντας τιµίων
xaY ἁγίων σταυρῶν ἁγιάσμασι xal χηρίων φωτο:
όόλων χαρίσµασι. Οὐδὶ γὰρ θέλει σχιαμαχεῖν τοὺς
πιστοὺς χατ᾽ ἐχείνους τοὺς νηπιόφρονας, ἀλλ ὡς
Ίδῃ τῆς δικαιοσύνης τὸν fiiov βλέποντας τὴν νέαν
Σιὼν διὰ πώλου φωτίζοντα. Feria tertia sequenti, qux
τῶν κατηχήσεων, catechumenis instruendis dicatur,
minuta thura concurrenti populo dat in manus
- 391 IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 352
ambulat et ambulationes somnia!, ut morem sacra- A Yóv loco, duobus cxcis illuc monente Β. virgine
rum processionum, supplicationum et litaniarum
obfusect. πετ».
Ib. [Αιτήν. Hac voce non nuam supplicationem,
&ed inter ambulanduin factam sive processionem,
significari diserte monstratum est in Euchologicis.
GoaAR.]
P. 70. De imagine Virginis Hodegetriz ο. seq.
plura ipsemet Codiuus. Non erat ordinarie in aula,
sed in mouarterio τῶν 316 ὁδηγῶν; ferebatur
antem pietatis causa ad aulam ultimis Quadrage-
sime diebus, nempe feria illa quinta quie nostram
Donminieam Judica antecedit: manebatque in palatio
usque ad secundam feriam Paschatis ; quo die re-
fcrebatur in monasterium ct templum τῶν ὁδηγῶν.
Est heec imago, ad quam, capta. ab Andronico ju-
niore Cpoli, Andronicus senior supplex confugit.
Rem narrat Nicephorus Gregoras, l. »x, p. 422
Bonn. Gsm autem, teste eodem Gregora, 24 dies
Maii ageretur quando a juniore Andronico Cpolis
capta est, nccesse est imaginem Virginis Hodegetrie
extra ordinem prescriptum in palatio fuisse; et
lorte Andronicus senior defectione illa nepotis el
asséclarum commotus eam in palatium solatii οἱ
subsidii «4858 apportandam curaverat,
Quid venerationis Michael Palzologus imperator '
imagini Hodegeiriz, expulsis Latinis Cpoli, detu-
lerit, expouit Gregoras l. iv, p. 87.
Porro templum τῶν ὁδηγῶν wdiflcavit Pulcheria
imperatrix, in quo divinam Deiparzx'imaginem re- (c
posuit, quam Lucas evangelista in. tabula depic.
làn reliquit, ut ait Nicephorus, xiv, 2.
Cum 1:aaeum Angelum imp. Cpolitanum Dranas
arcte obsideret, imperator Dei Genitricis imaginem,
qe ab. Hodegio mcnasterio Ilodegetria nuncupatur,
in monia pro vallo. inexpugnabili transiwlit, wt
scribit Nicetas Choniates |. 1 De rebus gestis
Isaaci Angeli. Nec frustra, ut felix exitus de-
claravit.
Ut jusjurandum eo firmius esset, voluit Andro-
nicus senior imperator sibi illud dari a Michaele
Caiharo, nepote $10, coram sacrosaucta imagine
castissime Dei Genitricis Hodégetrie, ut scribit
Gregoras, l. γι. Hodegetriam porro interpretatur
Wolfius vie monstratricem seu ductricem. GneTs.
Ibid. [Vere quidem Gretserus τὴν εἰκόνα τῆς θεο-
µήτορος, ftt; ἐκ τῆς τῶν ᾿Οδηγῶν μονῆς καθ ᾽ Ἶν
προσχεκλήρωται Ὁδηγήτριαν προαχεκλῆσθαι re-
fert ex Niceta in Isaacio Angelo 1. ! ; eamdem vero
asserturus, ad quam bello pressus et a nepote
captus senior Andronicus confugerit, ut eam am-
plexus vitz libertatisque immunitatem assequere-
tur, 96 tantum auctore οἱ teste firmat Gretserus ac
nonnisi dubius vaticinatur. Salius eam dixisset,
quie, referente Vincentio in Spec. Hist. 93, 147,
sub Leone lsauro per muros urbis CP. ducia [o-
dum Saracenis eam urbem obsidentibus intulit
naufragium, ὁδηγήτριαν siquidem refert a. Luca
cum puero Jestü uluis gestato depictam, ac in. "U5n-
ad visum recipiendum deductis, religiose positam.
Audacior adjungam camdem qua Heraclii tempore
α Sergio pontifice CP. per muros circumlata ΘΕΥ-
tins ab eis miraculose depulit : qualem enim ó5q-
γήτριαν Vincentius, hanc. quoque describit 3no-
nymus. brevi publici juris a patre Coinbefis, facien-
dus. Zípyto; δὲ ὁ ἱεράρχης τὰς ἱερὰς εἰχόνας τῆς
θεοµήτορος, αἷς µάλιστα xaX βρέφος ὁ Σωτὴρ ἑξει
Χηνισθεὶς ὃν ἀγχάλαις τῆς μητρὸς ἐξεφέρετο, ταύτας
λαθὼν περιῄει τὰ τείχη. 'Ὁδηγητρίας certe, ut
. antiquissima, si a Luca delineata, θἰΐλιη puerum
Jesum ulnis complectebatur. De simili in Blacber-
nensi templo a ftomauo Argyro reperta Celrenum
disserentem perlege. Goan.]
317 CAPUT νι.
Observationes et explicationes in c. 12, quod est de
officio magna hebdomada.
P. 70. Magna hedomade. Quibusdam religio est
dicere. hebdomada hebdomade. Scd hzc religio a
superstitione parum abit. Ascribam hic verbascho-
liaste. librorum De avaritia Salviani Maseiliensis,
ad illud lampadam tuam. Ne quis forte putet vitium
esse in hac lectione, e reponendum lampade:;n, mo-
neo lampadam quoque dici a nominativo lampada.
Sic heblomada Latina terminatione, quam Graecis
hebdomas. GaETS.
10. Meursius admaodum anxie monet ne quis,
cum audit quatuor Evangelia lecta esse, suspicetur
tetrabiblon Evangeliorum, hoc est ipsos integros
quatuor Evaugeliorum commentarlos lectos esse ;
quod nimis longum fuisset. Itaque articulum τά,
prepositum vocabulo τέσσαρα, exsulare jubet. Sed
si Grecorum rituales libros diligentius inspesisset,
aliler puto super bac re pronuntiasset. lta enim
Typicum Sabs c. 58, agens de hac magnze hebdo-
madis feria secunda: Λ᾿Αναγινώσχεται δὲ τὸ
τετραευαγγέλιον «f B', τῇ Y! καὶ τῇ δ’, xal πληροῦ-
ται. Ne autem. suspiceris tantum partem aliquam
ex quatuor Evangeliis lectam esse, audi ejusdem
Typici auctorem eodem loco: Εἰδέναι δὲ χρὴ ὅτι τὸ
χατὰ Ματθαῖον ἅγιον εὐαγγέλιον ὅλον ἀναγινώσχεται;
ὁμοίως xa τὸ χατὰ Μάρκον καὶ τὸ κατὰ Λουχᾶν. Τὸ δὲ
κατὰ Ἰωάννην ἀναγινώσχεται ἄχρι τῆς ἀρχῆς τῶν
D ἁγίων παθῶν. ᾿Αναγινώσχεται δὲ οὗτος ἓν ταῖς τρισὶν
ἡμέραις Ἠγουν β’, Υ xaX 0* xal πληροῦνται by. ταῖς
ὥραις' γίνεται δὰ τὸ χατὰ Λουχᾶν ἀναγνώσεις Y^, τὰ
δ' ἄλλα ἀπὸ δευτέρου. Ὁμοῦ ἀναγνώσειςθ’, καὶ ὥρας
0', καὶ πλέον οὐδέν. Ex liis jam Meursius non Co-
dinum, sed sua emendare poterit. Et si quid emen-
dandum sit, potius expungam illud τῇ µεγάλῃ
πέµπτῃ, quia magna feria quinta non legebatur τὸ
τετραευαγγέλιον, quippe quod praecedente die,
videlicet magna feria quarta, jam absolutum erat,
ut ex Typico Sab: audivimus ; nisi forte in. palatio
Cpolitano tetrabibli lectio ad quintam ipsam feriam
magnam exienderetur. Quamvis ipsum qnoque
Tiiodium: Gezecorum cum Typico Sabe conciuat ;
cujus hxc sunt verba ; Legitur etiam tetraevangelium
J.J
GRETSERI ET GOAR NOT £.
354
secunda, teria εἰ quarta. feria. Καὶ πλωροῦται el A solea, calceus. Scribitur etiam παπούτζη. Melior
compleiur seu terminatur. GagTS.
Ibid. [Non his modo Dominice passioni memo-
rand sacratis feriis, prout erudite demonstrat
Grelserus, sed et continuo totius anui spatio totus
quatuor evangelistarum (extus in eeclesia palam
legitur, quod diserte his verbis edjsserit doctissi-
mus Allatius. Exceptis magnis solemnitatibus, qua
peculiare sibi poscuni, Evangelium in reliquis auni
diebus ita dispertiuntur Graci, ut unius prius
evangelist:e textum in. tjaemata dividant et diebus
applicent, donec finiat, postmodurn alterius conti-
nunt, donec. omnia ad exitum perduxeriut, et
diebus Dominicis a scriptore Evangelii nomen im-
ponant : dicunt enim 1j por) κυριαχὴ τοῦ Ματ-
θαίου, ἡ δευτέρα τοῦ Ματθαίου, et sic de aliis. Id
ut melius comprehendas, velim 3168 animadvertas
loannis Evangelii textum universum — septem
integris hebdomadibus logi, que a magna pasch:e
Dominica ribus diebus exceptis numerantur, Mat-
thzi feria secunda post Dominicam Pentecostes ad
subsequentem Parasceven Exaltationis diem festum
absolviturque hebdomadibus septem et decem.
Harum undecim singulis diebus Matthbsei Icetionem
continuant, a duodecima quinque tantum diebus
Marci lectio assumitur, Sabbatis et Dominicis
Mauliei lectio restituitur, usque ad. hebdomadem
decimam et septimam, dummodo hzc postrema
inler tempua paschale occurrat ; sin. miuus, non
legitur. Lucze Evangelium a feria secunda quz Do-
minicam post Exaltationem excipit, et iutegris
hebdomadibus duodecim contingàtur. ΑΌ initio
teri deeimze Marci percurritur in reliquis diebus,
sed Sabbatis et Dominicis Lucas assumitur. Marci
landem inter Matthei et Luce absumitur ; quod
vero supererit, Sabbatis et Dominicis quadragosiinas
nisieitur Hzc ille. GoAR.]
P. 70. De more lavandi pedes, tam hoc die quam
aliis, proprium opusculum edidi, quod .Pedilavium
inscripsi; cui etiam. ex Eueliologio Graecorum offi-
eium pedilavii inserui. Nec Orientis tantum reges
et imperatores hoc die pauperum pedes lavabant,
sed et Occidentis, ut pluribus exemplis ostendi in
jam dieto opusculo.
Post absolutam narrationem de lotione pedum
sequitur in editione Juniana titulus iste, ó vi-
rfc. Sed vidit ipsemet Junius titulum non suo loco
positum esse, et si recipiendus sit, ponendum aute
illa verba, πρὸ δὲ τῆς λειτουργίας, etc. Nec in altero
codice Boico comparet. GnETS.
Ibid, [Absoluta missa lavipedium fieri precipit
Euchologium, quod populi commoditati quam
mysterio, quod observat imperator, stat satius.
Ibid. Ὑποκάμισα auctor explicat χιτῶνας, Suidas
ἐπενδύτας, ἑσώτατα ἱμάτια, tunicas; Simon Por-
lius cum vulgo ὑποχιτῶνας, Exécapxa, ἑνδοτάτους
J'*wviaxouc, uno verbo interulas, Goan. ]
lbid. Curtzobracciaà kurze hosen, ut παπούτνιον,
forsan seriptura est curtobraccia. Gars.
Ibid. [Ποιεῖ ebAormzóv. Α benedictione auspica -
tur, diceus : Εὐλογητὺς ὁ θεὺς ἡμῶν πάντοτε, vov
xal ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
lbid. Τὸ τρισάγιον. Α ter repetita. voce ἅγιος :
"Άγιος ὁ θεὺς, ἅγιος logyupbe, ἅγιος ἀθάνατος, ἑλέτν-
σου tuas.
lbid. Τοῦ εὐαγγελίου. Cujus ἀρχιτέλεια, princi-
piuu el finis.sunt : δείς Jesus quia omnia. dedit
ei Pater, eic. eL non estis mundi omnes.
. [ToU νιπτῆρος ἁχολοιθία. Quam qui
desiderabit integram, nostra Eucbologia, si me-
rentur, adibit. Ακολουθία autem officium est divi-
num, cujus partes ad invicem connexes ordine se
) consequuntur, quasi sequentia. Gosn.]
- Jbid. Alter codex Boieus ἀνὰ χρυσοῦν νομίσματα
τρία. Forsan recla lectio eril ἀνὰ χρυδᾶ νομίσματα,
ut ἀνὰ capiatur eo sensu quo Matth. xx : "Exa6ov
ἀνὰ δηνάριον, acceperunt singuli denarium, "EAa.
6ov χαὶ αὐτοὶ ἀνὰ δηνάριον, acceperunt ipsi quoque
singuli denarium. GRETS.
Ibid. [Τράπεζα δὲ οὐδαμοῦ. Ob religiosioris
jejunii preceptum, quod tamen etiam monachis
hoc die vino non interdicit. Enchologium : Δίδοται
τὸ χαταχλαστὸν, xal μεταλαμθάνοµεν ofvou µό.
YOU.
919 bid. | Tac ἀἁγρυπνίας dxoov6la. Yolu.
: ptas quietis quantumlibet studiosa in vigiliis, quas
παγνυχίδας vocant, luxum querit, de quibus Si-
mocatta, vin, 15 : Σύνηδες γοῦν τοῖς Eyywplotz ἐπὶ )
τοῖς λελοχευμένοις παιδίοις ἑδδομαίαν ἄγουσι τὴν.
ἡμέραν συµποσίων ἑορταῖς χαταπαννυχἰζεσθαι. Di-
lectionis pariter fervor asperitatis amans, in Christi
morie protraciis per diem jejuniis, noctis omne
spatium insomna molitur etiam in imperatorum
palatiis adjungere. Παννυχίδας sacras non ascetici
modo fraires, sed et communioris, devotz tamcn
vitze przeceptores suis scriptis celebrant, Commen-
dant in pracipuis Christi Dowini et Deiparse festis
ecclesiastica officia, ubi frequentiorem plebem ad
concinendas Dei laudes cohvocant. Hzc vero &ypv-
πνία τῶν παθῶν adeo culta, ut κατὰ τὸν τεταγµέ-
vov χαιρὸν, circa secundam nimirum vel tertiam a
D serotino crepusculo boram, non possit ab impera -
tore non celebrari. De his festis vigilatis tractat
Allatius, de lib. Eccles. Greco dissertationo 1.
GoaR.]
Ibid. Duodecim ista evangelia erant partes cx
quatuor evangelistis desumpta, ut planum fit ex
Gracorum Triodio, ubi duodecim ordine enume-
rantur, adjuncto evangeliste, ex quo quolibet
desumptum est, nomine. ltaque nihil ο: duode-
cim evangeliorum lectio ad illam quatuor Evange-
liorum seu τοῦ τετραεναγγελίου, ut ex dictis per-
spicuum relinquitur. Falsum autem est duodecim
hzc evangelia quater in anno lecta esse, ut. dicit
Meursius. Semel iuanna lecta sunt, non quater,
nempe magna feria quinta in. officio vigilie pro
355
IN LIBAUM DE OFFICIIS CP. 350
festo Parasceves institutze. Te:tem do ipsum Codi- A πολλὰ μὲν xal ἄλλα συγγράµµατα βιωφελη κατᾳ-.
num et Triodium. Nec recte Meursius huc advocat
lectionem duodecim lectionum ex Anastasio et
Bernone : loquuntur enim de duodecim lectionibus
in angariis seu quatuor temporibus reciari con-
suetis. At Codinus agit de duodecim evangeliis,
qua quinta feria majoris bebdomadis in officio
viyilie legebantur. Nec duodeeim ille lectiones,
quas ex Anastasio et Bernone producit Meursius,
in angariis ex Evangelio sumebantur, sed ex Μο”
saicis et propheticis libris, ut et hodie angariarum
lectiones quinque ex prophetis petuntur. Quam
apposite vero ad evaugelia, qua recitabantur in
ecclesia, accommodat Meursius illud lsidori Pelu-
siotae, |. 11, ep. 150, ubi ait phylactetia Judszorum
fuisse δελτία μικρὰ, ἅπερ kgópouv οἱ τῶν Ἰουδαίων
καθηγηταὶ ὥσπερ νῦν αἱ γνναῖχες τὰ εὐαγγέλια τὰ
μιχρά. Αειίγαίας parva fuisse evangelia illa quae
io templo legebantur : sed cuu) toto anno plurima
evangelia legerentur, haud parva dici potuissent,
Parva igitur dicuatur vel quia initium unius evan-
gelii, puta sancti Joannis, vel omnium quatuor evan-
gclistarum éxordia continebant, ferebauturque, ut et
hodie evangelium saucti Joannis, amnuletorum vice,
poiissimum a feminis, Vide que scripsimus tom.
l De sancta cruce, ], 1, c, 29; sed. ut hinc tandem
abeam, οὐδὲν ὑγιὰς in Glossarii Evangelio inesse
reperio, Gakrs.j
Ibid. [Τὰ δώδεκα εὐαγτέια. Exhibet Grecorum
λείπει τῇ τοῦ θεοῦ Ἐκχλησίᾳ, λόγους τε xax χανό
νας, μᾶλλον ἁδρότερος ἐν τοῖς πανηγυρικοῖς Υινό-
psvóc τε xal δεικνύµενος, σὺν πολλοῖς δὲ ἄλλοις χαὶ
εὺν παρόντα µέγαν Χανόνα σννέταξε, χατάννξιν
ἄπειρον ἔχοντα. Πᾶσαν γὰρ παλαιᾶς xat νέας ἱστο:
ρίαν Διαθήκης ἐρανισάμενος xol ἀθροίσας τὸ παρὺὸν
ἠρμόσατο µέλος, ἀπὸ ᾿Αδὰμ δηλαδὴ µέχρι καὶ αὖ-
τῆς Χριστοῦ ἀναλήψεως xal τοῦ τῶν ἀποστόλων χη-
ῥύγματος,. Προτρέπεται Ὑοῦν διὰ τούτου πᾶσαν
φυχὴν, ὅσα μὲν ἀγαθὰ τῆς ἱστορίας ζηλοῦν καὶ µι-
µεῖσθαι πρὸς δύναμιν, ὅσα δὲ τῶν φαύλων ἀποφεύ-
ειν, xal ἀε) πρὸς θεὸν ἀνατρέχειν, διὰ µεταγοίας,
διὰ δαχρύων xai ἐξομολογήσεως xal τῆς ἄλλης δη-
B λονότι εὐαρεστήσεως. Πλὴν ἐς τοσοῦτόν ἐστιν εὕρους
xai kp. psc ὡς xal αὐτὴν τὴν σχληροτέραν φυχὴν
ἰκανῶς µαλάξαι xal πρὸς ἀνάληψιν ἀγαθοῦ δτεγεῖ-
pou, εἰ µόνον μετὰ συντετριµµένης καρδίας xai
προσοχῆς ἀνηχούσης φἀλλοιτο. Ἐποίησε &b τοῦτον,
ὅτε xal ὁ πατριάρχης Ἱεροσολύμων ὁ μέγας Σω-
φρόνιος τὸν τῆς Αἰγυπτίας Μαρίας βίον συνεγρά-
qao * χατάνυξιν γὰρ καὶ οὗτος ὁ βίος προδέδληται
ἄπειρον, καὶ πολλὴν τοῖς ἑπταιχόσι xal ἁμαρτά-
νουσι παραμυθἰαν δίδωσιν, εἰ µόνον τῶν φαύλων
ἀποστῆναι βούλοιντο. Ἐτάχθησαν δὲ xal χατὰ τὴν
παροῦσαν ἡμέραν φάλλεσθαι xal ἀναγινώσχεσθαι
δι «αἰτίαν τοιαύτην * ἐπειδὴ γὰρ πρὸς τὸ τέλος ἐγγί-
ζει ἡ ἁγία τεσσαραχοστὴ, ἵνα μὴ οἱ ἄνθρωποι ῥά-
θυµοι γεγονότες πρὸς τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶ-ας
εὐαγγελ.στάριον, omnemque ex quatuor. Evangelii C ἁμελέστερον διατεθῶσι καὶ τοῦ σωφρονεῖν χαθάπαξ
scriptoribus passionis historiam ordine decerptam
concorditerque connexam comprebendunt : unum-
quodque vero τμῆμα eet historia passionis Dominica.
lbid. Λαμπάς. Nullum aliud inter λαμπάδα et
x"pbw discrimen quam iuter communem et majo-
rem 3rieque exquisitiore comptum cereum ; hie
imperatori, aller aulicorum turbe— distribuitur.
Goi1n.]
320 P. 72. Ex quatuor vigiliis in palatio cele-
brari solitis prima est magni canomis. Ubi dicit
Junius festum magni canonis esse Dominicam or-
(hodoxit : sed errat more suo solemni. Nam Do-
minica orthodoziz erat prima Dominica Quadra-
gesiinz : festum magni canonis agebatur τῇ τέµ-
πτῃ τῆς πέµπτης ἑθδομάδος τῆς τεςεσαραχοστῆς,
quinta feria quinta! hebdomadis quadrogesima. Do-
cept boc rituales Gracorum libri, quorum unus
qui Triodium inscribitur ista : Tfj αὐτῇ ἡμέρᾳ
χατὰ τὴν ἀρχαίαν παράδοσιν ψάλλομεν xal τὴν τοῦ
μεγάλου Χχανόνος ἁκαλουθίαν. Τοῦτον τῶν ὄντως
κανόνων μέγιστον ἁπάντων ἀρίστως xa τεχνηέν-
τως ἠἡρμόσατο χαὶ συνέγραφεν ὁ ἓν ἁγίοις Πατὴρ
ἡμῶν Ανδρέας 6 ἀρχιεπίσχοπος Κρήτης, ὁ xal
Ἱεροπολυμίτης ὀνομαζόμενος, ὃς ὥρμητο μὲν. ἐχ
Δαμασχοῦ, ἐπὶ τεσσαρεσχαιδεχάτῳ 65 ἔτει τῆς ab-
τοῦ ἡλιχίας παιδευτηρίἰῳ γραμματικῆς ἐχδοθεὶς xol
τὴν ἐγκύχλιον παίδευσιν ἑξασχήσας εἰς Ἱεροσόλυμα
γεγονὼς τὸν μοναστὴν ὑπέοχεται βίον, ὁσίως δὲ xal
θεοφιλῶς διασζῶν ἐν ἡσύχῳ χαὶ ἁταράχῳ τῇ βιοτῇ
ἐν πᾶσιν ἀπόσχοιντο, ὁ μὲν μέγιστος Ανδρέας, οἷά
τις ἀλείπτης, 6:& τῶν ἱστοριῶν τοῦ μεγάλου χανέ-
voc, τῶν μεγάλων ἀνδρῶν λέγων τὴν ἀρετὴν xal
τῶν φαύλων αὖθις τὴν ἑχτροπὴν, ὡς ἄν τις φαίη,
γενναιοτέρους τοὺς Χάµνοντας παρασκευάζει καὶ
ἀνδριχῶς τοῖς ἔμπροσθεν ἐπεκτείνεσθαι, ὁ δὲ ἱερὸς
Σωφρόνιος διὰ τοῦ ὑπερφυοῦς αὐτοῦ λόγου σώφρο-
vae xai αὖθις εἶναι motel, xal πρὸς θεὸν διεγείρει,
xai uh καταπίπτειν μηδὲ ἀπογινώσχειν, εἰ 321
xal τέως τισὶν ἑάλωσαν παραπτώµασιν * ὅση γὰρ ἡ
τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία γαὶ συμπάθεια τοῖς ὁλοφύ- :
χως ἐχ «bv πρώην πταισµάτων ἑπιστρέφειν alpou-
µένοις, ἡ κατὰ τὴν Αἰγυπτίαν διήγησις παριστᾷ.
p Λέγεται δὲ μέγας χανὼν, ἴσως ἄν τις εἴπῃ, xol
κατ αὑτὰς τὰς ἑννοίας καὶ τὰ ἑνθυμήματα (γόν:-
pos γάρ ko: ὁ τούτου ποιητῆς, ἀρίστως αὐτὰ
συντιθέµενος), xal ὅτι τῶν λοιπῶν κανόνων ἀνὰ
εριάχοντα, καὶ μικρόν τι πρὸς, τροπαρίων ἑχόντω»,
οὗτος εἰς διαχόσια xal πεντήχοντα πρόεισιν, E
ἑχάστου ἄῤῥητον ἁποστάξζοντος ἡδονήν. '᾿Ἀρμοδίως
οὖν ἄρα καὶ προδηκόντως ὁ μέγας οὗτος κανὼν, xal
μεγάλην Χεκτηµένος χατάνυξιν, κάν τῇ μεγάλη
τῶν τεσσαρακοστῶν κατατέταχται. Τοῦτον τὸν ἄρι-
στον Χχνόνα xaX µέγιστον, καὶ τὸν τῆς ὁσίας Μα-
plac λόγον, ὁ αὐτὸς Πατὴρ ἡμῶν Ανδρέας πρῶτος
εἰς τὴν τοῦ Κωνσταντίνου χεχόµικχεν, ὅτε πρὸς τοῦ
πατριάρχου Ἱεροσολύμων Θεοδώρου τῇ ἕχτῃ συνό»ῳ
σταλεὶς εἰς βοήθειαν παρεγἑνετο. Τότε γὰρ ἀρίστως
κατὰ τῶν μονοθελητῶν ἀγωνισάμενος ἔτι διατελὼν
351 GRETSERI ET GOARI NOTA, 958
ἐν µονάζουσι, τῷ τῆς ἓν Κωνσταντινουπόλει ἔχχλη- A Κωνσταντίνου παρεχάλει λαὸν .ph χαταπίπτειν,
σίας χλἠρῳ συγχαταλέγεται, Εἶτα διάκονος καὶ
ὀρφανοτρόφος ἓν ταύτῃ καθίσταται. Καὶ μετὰ µι-
κρὸν ἀρχιεπίσχοπος Κρήτης γενόμενος, ἑσύστερον
ἄγχιστά π.ν πρὸ, τῇ λεγοµένῃ Ἱερισῷ καταντήσας
iv Μιτυλή»ῃ πρὸς Κύριον ἐχδημεῖ, ἀρχούντως τοῦ
ἰδίου θρόνου &v µεθέξει γενόμενος. Tal; αὐτοῦ πρε-
σθείαις͵ ὁ θεὲς, ἑλέησον ἡμᾶς,
Hzc liber ille riwualis Graecorum, ex quibus
elucescunt cum alia vulgo parum noto, tum Domi-
nicam orthodoxis et diem magnicanonis non fuis-
se ubum et eumdem diem. GnETs,
P. 72. [Canonis bujus concinendi ritum et insti-
tutionem e Synoxario fuse descripsit Gretserus :
canonem ipsum, ut et Andrea Cretensis-opus omue p
Latinam interpretationem etin utrumque notas
ante paucos aunos publico dedit e praedicatorum
familia sodalis Franciscus Coinbells. GoaR |
lbid. Secunda vigilia palatii est τῆς ἀχαθίστον.
Junius interpretatur, Virginis iter facientis et. par-
turientis, eu quasi dicas, inquit, ejus que nonsedet
aut quiescit, sed iter (acit pregnans ; puta cum D.Vir-
go a Josepho deduceretur Beihlehemum ez edicto Au-
qusti Cesaris, proxime ante dien natalem. Christi.
Fabule, quas dispellet idem ille ritualis Grecorum
liber, quem pauloante nominavi, in quo ista legun-
tür :; Tfj αὐτῇ ἡμέρᾳ (τῷ σαθθάτῳ τῆς πέµπτης
ἑδδομάδος τῆς τεσσαρακοστῆς) τὸν ἀχάθιστον ὕμνον
ἑορτάζομεν τῆς ὑπεραγίας δεσποίνης ἡμῶν θεοτό-
xou δι αἰτίαν τοιαύτην. Ἡρακλείου τὴν αὑτοχράτορα
Ῥωμαίοις ἀρχὴν διέποντος, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς
Χοσρόης ἰδὼν τὰ "Ῥωμαίων ἄκρως ταπεινωθέντα
παρὰ Φωχᾶ βασιλέως τοῦ τυράννου, ἕνα τῶν σατρα-
xiv Σάρ6αρον ὄνομα μετὰ χιλιάδων πλειόνων στέλ-
Σει, πᾶσαν τὴν ἕω αὐτῷ ὑποποιῄσασθαι' ἔφθη γὰρ
καὶ πρότερον ὡσεὶ δέκα μυριάδας Χριστιανῶν
διαφθείρας Χοσρόης, ἅτε τῶν 'E6paluv αὐτοὺς
ἐξωνουμένων xal ἀπολλύντων. Ὁ γοῦν ἀρχισατρά-
πης Ῥάρδαρος τὴν ἕω ληϊσάμενος ἅπασαν ἔφθασεν
ἔχρι καὶ αὐτῆς Χρυσοπόλεως, fj νῦν Σχουτάριον
ἐπιχέχληται. 'O τοίνυν 3 23 βασιλεὺς Ἡράχλειος
iv ἁπορίᾳ καταστὰς δηµοσίων χρημάτων, τὰ ἱερὰ
τῶν ἐκχλησιῶν εἰς xéppa μετασχευασάµενος ἐπὶ
ἁποδόσει µείκονι xal τελεωτέρᾳ, διὰ τοῦ Εὐξείνου
μετὰ πλοίων τοῖς τῆς Περσίας µέρεσιν εἰσθαλὼν
ἀφανίζει αὐτήν. Καὶ χατὰ κράτος ἠττᾶται τούτῳ ὁ
Χοσρόης σὺν τῇ λοιπῇ στρατιᾷ. Μετ’ ὀλίγον δὲ χαν
Σειρόης ὁ υἱὸς Χοσρόον ἀποστὰς τοῦ πατρὺς τὴν
ὀρχὴν ἑαυτῷ περιτίθησιὺ, καὶ τὸν πατέρα Χοσρόην
ἀποχτείνας τῷ ῥασιλεῖ ᾿Πραχλείῳ σπἑνδεται. Χαγά-
vo; qt μὴν ὁ τῶν Μυσῶν καὶ Σχυθῶν ἀρχηγὸς,
μαθὼν τὸν βασιλέα δ.απόντιον E; Πέρσας γενόµενον,
τὰς μετὰ ᾿Ῥωμαίων διαλύσας σπονδὰς, στίφη µυ-
ρ.ἀριθµα ἐπαγόμενος διὰ τῶν δυτικῶν εἰσδάλλει
μερῶν εἰς τὴν Κωνσταντίνου, κατὰ 8:00 βλασφήµους
ἐχπέμπων φωνάς. Αὐτίκα τοίνυν fj μὲν θάλασσα
πλοίων, fj δὲ Υῆ πέζῶν xal ἱππέων ἀπείρων ἕἔμ-
ἀλλὰ πᾶσαν τὴν ἐλπίδα ἐκ φυχῆς εἰς Θεὸν ἀναφέρειν
καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ μητέρα thv πανάχραντον θεοτό-
xev. Καὶ μὴν καὶ Βῶνος πατρίχιος ὁ ᾽τηνικαῦτα |
. την πόλιν διέπων τὰ ἀνήκοντα εἰς ἀποτροπὴν τῶν
πολεµίων παρεσχευάζετο’ δεῖ γὰρ μετὰ τῆς ἄνωθεν
βοηθείας χαὶ ἡμᾶς τὰ προσῄχοντα ἐνεργεῖν,. 0 δὲ
πατριάρχης τὰς θείας εἰχόνας «tic θεομήτορος φετὰ
παντὸς ἑπαγόμενος τοῦ πλήθους περιῄτι τὸ τεῖχος
ἄνωθεν, ἐντεῦθεν τὸ ἀαφαλὲς αὐτῶν ποριζόµενος.
Ὡς δὲ ὁ μὲν Σάρδθαρος ἐξ ἑῴας, Χαγάνος δὲ ἀπὸ
δυσμῶν πυρπολεῖν τὰ πέριξ τῆς πόλεως Ἠρχοντο, ὁ
πατριάρχης τὴν ἀχειροποίητον τοῦ Χριστοῦ ἐἰχόνα
καὶ τὰ τίμια xal ξωοποιὰ ξύλα, προσέτι δὲ xal τὴν
τιµίαν ἐσθήτα τῆς θεοµήτορος ἐπιφερόμενος διὰ
τῶν τειχῶν περιἠρχετο. Χαγάνος δὲ ὁ Σχύθης διὰ
τῶν χερσαίων τειχῶν προσθάλλει τῇ Κωνσταντίνου
σὺν πλήθει ἀπείρῳ, ἄχρως ἐξ ὅπλων ἠσφαλισμένῳ,
xaY τοσούτῳ ὡς ἕνα Ῥωμαῖον πρὸς δέκα Σχύθας
σαφῶς διαµάχεσθαι.. "AXI ἡ ἅμαχος πρόµαχος διὰ
τῶν παρευρεθέντων ῥλίγων πάνυ στρατιωτῶν ἐν τῷ
ναῷ ταύτης τῷ τῆς πηγῆς πλείστους αὐτῶν παρ-
απὠλεσεν. Κάντεῦθεν οἱ 'Ῥωμαῖοι ἀναθαρσήσαντές
τε χα) ἀνασχιρτήσαντες ὑπὸ στρατηγῷ ἀμάχῳ τῇ
θεομήτορι αὐτοὺς ἀεὶ κατὰ κράτος ἑνίχων. BAégav-
τες δὲ xal πρὸς σπονδὰς οἱ τῆς πόλεως ἀπεχρού-
σθησαν’ ἀνεῖπε γὰρ ὁ Χαγάνος' « Mt ἁπατᾶσθε ἐπὶ
τῷ θεῷ, ip πιστεύετε" πάντως Ὑὰρ αὕριον τὴν πόλιν
Χαταλήψφομαι. » Οἱ δὲ τῆς πόλεως διαχούσαντες χεῖ-
C ῥας ἔτεινον εἰς Θ:όν, Συμφωνήσαντες οὖν Χαγάνος
τε xal ὁ Σάρθαρος διὰ ξηρᾶς χαὶ διὰ θαλάσσης προσ-
δάλλουσι, διὰ μηχανημάτων τὴν πόλιν ἐλεῖν προθυ-
μούμενοι. ᾽Αλλὰ τοσοῦτον ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἡττή-
θησαν ὡς μηδὲ ἰχανοὺς εἶναι τοὺς ζῶντας xalsty
τοὺς τεθνηχότας. Τὰ δὲ µονύξνλα ὁπλιτῶν πλήρη
διὰ τοῦ ἐπιλεγομένου Κέρατος Χύλπου εἰς τὸν iv
Βλαχέρναις ναὸν τῆς θεοµήτορος χαταγόµενα, χαται-
Υἶδος αἰφνηδὸν τῇ θαλάσσῃ ἐπεισπεσούσης χαὶ διαι-
ρησάσης ταύτην εἰς τµήµατα, σὺν τοῖς πλοίοις
ἅπασι τῶν ἐχθρῶν διεφθάρη. Καὶ εἶδεν ἄν τις παρά-
δοζον ἀριστούργημα τῆς πανάγνου xal θεοµήτορος»
929 πάντας γὰρ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης τὸ
ἐν Βλαχέρναις ἐξέδαλεν. 'O δὲ λαὸς ὅσον τάχος τὰς
πύλας ἀναπετάσαντες ἄρδην πάντας ἀπέχτειναν,
D χαὶ παῖΐδες χαὶ γυναῖχες xav' αὐτῶν ἁνδριζόμενοι.
πλεως fv. Σέργιος δὲ ὁ πατριάρχης πολλὰ τὸν τῖς
Οἱ δὲ ἀρχηγοὶ τούτων ὑπέστρεφαν κλαίοντες ἅμα
xaX ὀδυρόμενοι. "O γε μὴν θεοφιλῆς τῆς Κωνσταν-
τίνου λαὸς €f θεομίτορι τὴν χάριν ἀφοσιούμενοι
ὁλονύχτιον τὸν ὕμνον xal ἀκάθιστον αὐτῇ ἐμελῴδη-
σαν ὣς ὑπὲρ αὐτῶν ἀγρυ πνησάσῃ xai ὑπερφυεῖ δυ-
νάµει διαπραξαμένῃ τὸ πατὰ τῶν ἐχθρῶν τρόπαιον.
Ἐκ τότε «ὖν εἰς µνείαν τοῦ τοσούτου xal ὑπερφυοῦς
θαύματος ἡ Ἐχχλησίᾶ τὴν τοιαύτην ἑορτὴῆν παρέ) αθε
τῇ Μἠτρὶ ἀνατιθέναι τοῦ θεοῦ τῷ παρέντι χαιρῷ,
ὅτε xal τὸ τρόπαιον τῇ θεοµήτορι Yéyovey. 'Axá-
θιστον δὲ ὠνόμασαν διὰ τὸ τότε οὕτω πρᾶξαι τὸν
τῆς πόλεως χλῆρόν τε xal λαὸν ἅπαντα.
ἹΜετὰ παρέλευσιν χρόνων τριάκοντα ἓξ, ἐπὶ τῆς
βασιλείας Κωνσταντί,ου τοῦ Πωγο,άτου, ol 'Aya-
—————— "UD" 4A .. 2-
rm me
459 IN LIBRUM DE OFFiCIIS CP. 560
ρηνοὶ ἄπειρον στρατιὰν ἐπαγόμενοι πάλιν τῇ Κων-
σταντίνου:ἐπέθεντο, xal ἐπὶ ἑπτὰ ἔτεσι ταύτην πο”
λιορχοῦντες, ὅτε καὶ ἓν τοῖς Κυζικοῦ παρεχείµαζον
µέρεσι, πολλοὺς τῶν οἰχείων διέφθειραν. ΒΕΐτα ἀπει-
πόὀντες καὶ μετὰ τοῦ στόλου αὐτῶν ὑποστρέφοντες,
καὶ à» τῷ Συλαίῳ γενόµενοι, τῇ θαλάσσῃ πάντες
κατεποντίσθησαν προστασίᾳ τῆς maváyvou xal θεο-
μήτορος.
Ἁλλὰ xol τρίτον αὖθις ἐπὶ Λέοντος τοῦ Ἱσαύρου
ol ἐξ "γαρ, ὑπὲρ πλείστας µυριάδας ἀρ.ῦ μούμενος,
πρῶτον μὲν τὴν τῶν Περσῶν ἀφανίζουσι βασιλείαν,
εἶτα τὴν Αἴγυπτον καὶ Λιδύην ἐπιδραμόντες xal
Ἱνδοὺυς Αἰθίοπάς τ xai Ισπανοὺς, ὕστερον xa
χατ αὐτῆς τῆς τῶν πόλεων βασιλίδος ἐπιστρατεύουσι,
χίλια ὀχταχόσια πλοῖα ἐπιφερόμενοι, Κυχλώσαντες B
οὖν αὐτὴν ὡς αὐτίχα δὴ ἀναρπάσοντες ἔμενον. 'O
δὲ τῆς πόλεως ἱερὸς λσὸς τὸ σεπτὺν ξύλον τοῦ τιµίου
xal ζωοποιοῦ σταυροῦ καὶ τὴν σεθάσµιον εἰχόνα
τῆς θεομέτορος ἐδηγητρίας ἐπαγόμενοι τὸ τεῖχος
περιεχύχλουν, Guv δάκρυσι τὸν θεὸν ἱλεούμενοι.
Δόξαν οὖν οὕτω τοῖς ᾽Αγαρηνοῖς, εἰς δύο δ.αιροῦνται
µέρη, xoi οἱ μὲν χατὰ Βουλγάρων στρατεύουσι, xal
πίπτουσιν ἐχεῖσε ὑπὲρ µυριάδας δύο, οἱ δὲ περιελεί-
φθησαν τὴν πόλιν ἐλεῖν. Κωλυθέντες δὲ ὑπὸ τῆς
ἀλύσεως, διηχούσης &nb τῶν Γαλάτου tlg τὰ τείχη
τῆς πόλειυςν ἀναχθέντες περί που τὸ λεγόμενον
Σωσθένιον γίνονται, Κάκεῖ ἀνέμου Βορέου χαταῤῥα-
γέντος τὰ πολλὰ τῶν πλοίων αὐτῶν διεῤῥάγη xal
διεφθάρησαν. Οἱ δὲ περιλειφθέντες λιμῷ περιέπεσον,
ὡς καὶ ἀνθρωπίνων capxov ἄψασθαι, χόπριά τα C
φυρᾷν xaX ἐσθίειν. Εἶτα φυγόντες xai κατὰ τὸ Αἰ-
γαΐῖον γενόµενοι πέλαγο: τὰ σχάφη αὐτῶν ἅπαντα
καὶ ἑαυτοὺς τῷ τῆς θαλάσσης διδοῦσι βνθῷ' χάλαζα
γὰρ ῥαγδαία οὐρανόθεν χαταπεσοῦσα, xal βρααμὸν
χατὰ τῆς θαλάσσης πριῆσασα, τὴν τῶν πλοίων πἰσ-
σαν διέλυσε. Καὶ οὕτως ὁ ἀπειροπληθὴς ἐχεῖνος
στόλος διόλωλε, τριὼν µόνων εἰς ἀγγελίαν περι-
λειφθέντων.
32$ Διὰ ταῦτα τοίνυν ἅπαντα τὰ ὑπερφυῆ θαυ-
µάσια τῆς πανάγνου καὶ θεομήτορος τὴν παροῦσαν
ἑορτὴν ἑορτάζομεν. ᾿Ακάθιστος δὲ εἴρηται, διότι
ὁρθοστάδην τότε πᾶς ὁ λαὸς κατὰ τὴν νύχτα ἐχεί-
νην τὸν Όμνον τῇ τοῦ Λόγου Μητρὶ ἔμελφαν, Καὶ
ὅτι ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις οἴχοις καθῆσθαι ἐξ ἔθους
ἔχοντες ἐν τοῖς παροῦσι τῖς θεοµήῄτορος, ὀρθοὶ πάν.
τὲς ἀχροώμεθα. Tal; τῆς σῆς ὑπερμάχου τε xal
ἀπροσμάχον Μπτρὸς πρεσθείαες, Ἀριστὲ ὁ Gabe, τῶν
περιχειµένων χαὶ ἡμᾶς ἀπάλλαξιν ᾽συμφορῶν, xal
ἑλέησον ἡμᾶς, ὡς µόνος φιλάνθρωπος.
Ex his ergo perspicuum relinquitur quale fuerit
τῆς ἀχαθίστου festum, et cur hoc nomine appel.
latus áxá0tavoz Όμνος, quia stando, non sedendo
canitur ; ἀκάθιστος £op:t] seu ἡμέρα, quia ab om-
nibus, nemine escepto et neinine,otiante aut a
divinis laudibus cessante, peragitur. Exstat in 'bi-
bliotheca Davarica oratio lioc titulo : Λόγος ἄναχι-
νωσχόμενος εἰς try ἀχάθιστο»ν. Δ.ἠγησις ὠφέλιμος
Ex παλα.ᾶς ἱστορίας σνλλεγεῖσα, xai ἀναμιωνή-
Α οχειν δηλοῦσα τοῦ παραδόξου γενοµένου θαύματος,
ἠνίχα Πέρσαι καὶ βάρδαροι την βασιλίδα ταύτην
πὀλιν περιεκύχλωσαν, ot καὶ ἁπώλοντο θείας δίχης
πειραθέντες. Ἡ δὲ πόλις ἀσινὴς συντηρηθεῖσα πρε-
σδείας τῆς θευτόχου ἑτησίως ἐχ τότε ᾷδσι εὐχαρ:-
στἠρ:ον, ἀκάθιστον τὴν ἡμέραν κατονομάζουσς.
GneTS$.
[ ᾽Αχάθιστος εἴρηται διότι ὁρθοστάδην πᾶς ὁ λαὸς
τὴν νύκτα ἐχείνην ὄμνους θεοµῇτορι µέλπει, at
Callixtus in ejus diei Synuxario. Ipse hymnus est
ἀκάθιστος, quod interstitium quietemque ad dilu -
culum usque non. reperiat et. semper cantandus
perseveret. E Triodii Synaxario bistoriam depron:-
psit Gretserus, concinniorem aliam e ftegia hiblio-
theca nuperrime post historiam Monothelitaruin
laudatus Franciscus Combefis. evulgavit et nolas
adjecit. GoaR.]
Duplicem hune errorem περὶ τοῦ μεγάλου x2-
νόνος, περὶ τῆς ἀχλθίστου ipsemet Curopalata Cal-
.viniano scholíaste eximere polerat, si animum
adverlisset, Ait enim Curop»lata a prima ex qua-
tuor vigiliis imaginem sanctissimae Deipara, qua
Hodegetria appellatur, in. palatio manere ad ma-
gnum usque diem Dominicum Paschotis. Huic
imagini, inquit Curopalata, venienti obviam procedit
imperator ad portam aulg palutii. Scunda vero [eria
comitatur abeuntem αά excelsos usque gradus. Si a
prima vigilia, qu:e est τοῦ μεγάλου xavóvo;, man t
imago illa in palatio usque ad secundam feriam
Paschatis, fieri non polest ut ἡ τοῦ μεγάλου xavi-
vog ἀγρυπδία vel juncia vel proxima fuerit Pente-
cosum : alioqui imago illa integro ferme anno iu
palatio mansisset, a Pentecoste videlicet usque ad
secundam feriam Paschatis, cum tamen paucissi-
mis hebdomadibus in eo relinqui soleret, et pro-
pterea singulis annis uon aliter ac donum quoddain
divinitus missum in aula cxciperelur, perque pau-
cos dies in eadem tutelae. gralia. commoraretur,
nempe a quinta feria 325 quinte hebdomadis
quadragesimalis usque ad secundam feriam Pa-
schatis, quo die relerebatur πρὸς τὸν τῆς θΘεοτό-
xou vaby τὸν τῶν ᾿Οδηχῶν χεχλημένον, ut loquitur
Zonaras jn imperio Michaelis I Theophili, cui ad-
D juncta erat. μονὴ scu monasterium τῶν Ὁδηγών,
utex Nicephoro Gregura l. i1 constat : hinc ipsa
imago ἐδηγήτρια, quasi dux vie, appellabatur. Nec
adducebatur ex teuiplo Dlaehermio, ut putat
scholiastes, sed ex templo et ος monasterio τῶν
Ὁδηγῶν, quod a templo Blacbernio distiuctum
.erat.
Sed probat id ex gradibus excelsis, de quibus
Curopalata, c. 12 et c. 15, quasi. ilii fuerint in
templo Dlachernio. Àt parum valet liec. probatio :
jiam quocunque ire imperator, semper ad ercel-
s0s gradus usque deducebaturza Baraugis, ut in-
quit Curopalata, c. 45; oportet ergo hos excelsos
gradus alibi fuisse quam in Blacheruio teniplo, vel
in via ad solum Blaehernium templum, quia im-
eel
GRETSERI ET GOARI NOT. £. 36$
perator non ibat semper ad templum Blachernium, A Hodegetrium non fuisse templum Blacheruiense ?
. et Curopalata diserte distinguit hos gradus a templo
Blachernio, cum dicat imperatorem equitanten
semper deduci usque ad excelsos gradus, in festo
autem Occursus (seu, ut. nos vocamus, Purifica-
tionis D. Virginis) etiam usque ad templum Bla-
chernarum : nam ad hoc templum hoc die rei
divinse gratia conferebat se imperator. σκετς.
[Magna contentione dimicant Junius et Gretserus
περὶ τῶν Ὑψηλῶν, de gradibus excelsis CP, vbi-
nam reponendi? llle in Blachernio templo, hic in
palatio sitoe contendit. Inter contendentes arbiter
neutri litem integram adjudico, a vero siquidem τῶν
Ὑψφηλῶν sensu aberrat uterque. Ecquis enim in
lac voce gradus intelligendos putet, ac non potius
escelsum ac fastigio sublime zdifieium? At ne
velut caecitans et ignarus judex litem dirimam,
aut potius andabatarum more cum utroque pu-
gem, dubío certus auctor lucem afferat. Nicetas
Itaacii Angeli, l. ἡ : Aelxvuct τὸ παράθυρον (aliud
exemp'ar legit τὴν θυρίδα) ἐν τοῖς βασιλείοις τῶν
Βλαχερνῶν, sl; τὰ λεγόμενα "Yd, δι ἧς ὁρατὰ
Ἶν τὰ ἱππήλατα πεδία τὰ ἔξωθεν τῶν ἐπάλξεων àv
τοῖς Φιλοπατίοις καθυπτιάξοντα. Observa τὰ Ὑψηλά
atum Blachernii palatii zedificium, unde subjecta
Philopatiensls planities detegatur, non gradus quan«
temvis excelsos indicare, nec in majori palatio, quo
soleret imperator morari, alios excelsiores gradus
comminiscendos : eam ob rem, cum in exhibendis
Scribit Pachymeres lib. vn imaginem Deipara per
dies complures laerymasse. Quxnam hzc imago?
num Hodegetrie ? num Nicopos? Et apud eum-
dem Pachymerem |. x1 imago τῆς Φωταγωγοῦ,
Virginis iucem afferentís, cujus sancto oleo delibu-
tus Micheel Andronici imperatoris Μας ex despe-
rato morbo convaluit.
Tertia vigilia palatii est τοῦ Εὐαγγελιαμοῦ, An-
nuntiationis B. Virginis. Junius evangelice ennun-
liatipnis. Satis evangelice : sed quid aliud a pseu-
doevangelico predicante exspectes ἵ
Quarta vigilia agebatur quinta feria majori:
hebdomadae, ob Parasceves appetentis solemnia.
GaErs.
CAPUT Vill.
Observationes et explicationes in c, 15,de Parascere
εἰ magno Sabbato.
De magno Sabbato nihil est in Grzca inscri-
pone, eum tamen potissimum de officio magni
Sabbati, hoc est vigilia Paschatis, in hoc capite
agatur, : |
P. 72. De Parasceve tribus verbis res absohi-
tur. Vide quee de hoc festo scripsimus tom. I] De
S. Cruce, l. 1, e. 68 et |. 1 De festis, c. 23 et 44.
Homilias Grecocum in Parasceven invenies tom. LJ,
De eruce. G;agrs,
lbid. [Al ὥραι. De quibus consulendum TrioJium.
reddendisque honoris officiis longius semper in de- C Jbid. Thv «ἐειτουργίαν. Hora prima noctis di-
cessu deducatur vir honoratus quam in aecessu
' eidem occurratur, par est uL si τῆς Ὁδηγηήτρίας
inagini ἓν τῇ πύλῃ τοῦ παλατίου αὐὑλῆς primum
eccurrit imperator, longius multo deducat abeun-
tem, ron ad fictos usque gradus excelsos, sed εἰς
τὰ λεγόµενα ᾿Ὑψηλὰ ἐν τοῖς βασιλείοις τῶν Βλα-
χερνῶν, εἰ quod ait hic auctor, µέχρι καὶ τῶν
᾿Υφηλῶν, longo vie tractu, cujus accessionem iu-.—
dieat particula καὶ, ad locum nempe Ὑψηλὰ vo-
catum, quem auctor ipse in Blochernio palatio vel
ad illud juxta reponit, c. 15, p. 80, ubi ait impe-
ratorem ad Blachernarum templum, cui vieinum
erat ejusdem nominis palatium, a Barangis deduci
µέχρι τών ᾿Ὑψηλῶν, certe non ad excelsos gradus
ejus e quo fuerat egressus palatii, sed ad destina-
lum alterius, ad quod tendebat, locum. Goan.]
Adde quod ipse imperator imaginem Hodege-
trizz secunda Paschatis feria ad propria revertentem
prosequi solebat usque ad excelsos gradus, imo
et extra, ut dicit Curopalata, c. 12, p. 73: nec ἰ8-
men ad templum Blachernium tunc ibat impera-
tor. Sed non est 399) opus pluribus. Ipsemet
Junius se refellit, qui hec p. 526 : Τῆς Ὁδηγη-
τρίας. id est. ducis vie, slaiua [uit ezira palatium
Cpoli, in templo et monasterio nobili, quod templum
Zonaras ναὺν τῶν '᾿Οδηγῶν, in imperio Fl. Michae-
lis, Nicephorus Gregoras |. ΧΙ monasterium Hodege-
trium appellavit. His autem diebus ín. palatium in-
ferebatur. Uxc ille. At quid clarius quam templum
PATROL. GR. CLVII.
-—
eendam. Triodium : Ὀφείλει Sk ἔχειν ἀχρίθειαν 6
ἐχχλησιάρχης ἵνα, ὅταν ποιῇ ἀπόλυσιν ἡ ἐχκλησία
τῆς λειτουργίας, ὑπάρχῃ ὥρα δευτέρα τῆς λειτουρ.
γίας. Vespertine vero laudes, quibus ipsa conjuu-
gitur, decima diei hora incipiunt. Goan. ]
lid. llla μετὰ τὴν τοῦ Αποστόλου ἀνάγνωσιν
Junius vertiL: post lectionem autem. Apostoli, id
est, ad eum usque locum : Surge, Deus, qui judicas
terram. Vitiose prorsus, quasi illud surge Deus ad
Apostoli lectionem pertineat, eum sit stichus, quem
post lectionem Apostoli ex Epistola ad Romanos
sumptum concinit Psaltes: Exsurge, Deus, judicaus
terram, quia. iu hereditabis in. omnibus gentibus.
Subjicit lector : Deus. stetit in. synagoga deorum,
in medio autem deos. dijudicat, etc. Succinit psal-
tes : Exsurge, Deus, εἰο., et hoc sepius, ut di-
stiucte habes in Triodio, Ergo vel post lectionem
Apostoli vel post 39,7 subjunctos stichos, quo-
rum principium est exsurge Deus, spargunt lecto-
res et pueri honorarii- lauros : legendum enim est
πάττουσι vel πάσσουσι, ἀποπάττουσι vel ἀποπάσ-
σουσι. Vide quz scripsimus de magno Sabbato 1. 1,
De festis, c. 25. GnETS.
Ibid. [Δάφνας. Arbitror in lztitis pro Dominica
resurréctione argumentum, vel ad victoriz, δἱ bella -
premerent, feli& omen imperatori promendun:,
P. 75. Τράπεζα δὲ οὐδαμῶς. Eo quod in ipsa
ecclesia sobria valde habeatur refectio. Triedium,
ubi de u:onachis hodie loquitur ; Μετὰ δὲ τὴν ἁπό-
12
-
* S. ta -.
98)
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
361
λὺσιν οὐχ ἑξερχόμεθα τὴ; ἐκχλησίας, ἀλλὰ xa95- A cem exoranites εἰρηνικῶν reliquis nomen imporfuut,
µεθα ἐν τοῖς τόποις ἡμῶν, xax εἰσέρχεται ὁ xs)2a-
ρίτης, καὶ ἔπιδίδωσι τοῖς ἀδελφοῖς ἀνάχλασμα τοῦ
ἄρτου, xaX ἀνὰ EZ ἰσχάδων f| φοινίχων, καὶ ànb ἑνὸς
κρασοδολίου οἴνον. GoAB.
CAPUT IX.
Observationes el. explicationes in. c. 134, de festo
Pasche. "
]bid. De festo Pasche. Wa titulus habet, cum
etiam hoc capite de ritu ferie quint:e τῆς Διαχαι-
νησίµου deque festo Pentecostes et de festo Exal-
tationis S. crucis pertractetur. GRETS.
lbid. [ Ἐν τῇ τρίτῃ. Vulgo tamen et ubique circa
matuüiinum crepusculum incipit hoc officium. Pen-
tecostarium : Περὶ ὥραν ὄρθρου σηµαίνει.
Ἑν εἰρήν] τυῦ Κυρίου δεηθῶμεν. 'O χορός, Κύριε
ἐλέησον, Atáxovo; Ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης τοῦ
Κυρίου δεγθῶμεν. Ὁ χορός, Κύριε, ἑλέησον. At&x»-
vo; Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος χόσµον τοῦ
Κυρίου δεηθῶμεν. Ὅ χορός' Κύριε, ἐλέησον. Καὶ
τὰ ἑςῆ», Vide Chrysostomi lítorgiam. Goan.]
Ibid. integrum odarium est istud : Resurreciio-
nis dies. Exsullemus populi : ex morte enim ad vi-
tam et ez terra ad celum Christus. Deus mos transta-
lit, victori carmen concinentes, Vide Ritualenm
librum qui Pentecostarium inscriLitur. GnETS.
Jbid. [Αναστάσεως ἡμέρα. Reliquum suggerit
l'entecostarium : Λαμπρυυθῶμεν Aaof,. Πάσχα Ro-
ples, Ilácya* ix γὰρ θανάτου πρὸς ζωὶν καὶ ix
Ibid. [Δίδωσι Ἀαμπάδα. Ut archipreshyter in B γῆς πρὸς οὐρανὸν Χριστὸς ὁ Geb; ἡμᾶς διεθίδασεν
palatio, ita ubique superior hoe munere fungitur.
Typus Pentecostaril : 'O δὲ ἠγούμενός διανέµει τὰ
χηρία τοῖς ἀδελφοῖς,
Ibid. ['Ys70éca« ἄρχοντες. Lectores et. eano-
narchas intellige, de quibus c. 6 et c. 8, Ὑπηρέται,
quia protopaps subditi, ἄρχοντες, quia palatini.
lbid. [Tov τῆς ἐκκ.λησίας θυρῶν κεκ.εισμό-
γω». Consentit Pentecostarii typus : Sacerdotem
enim candidis vestibus ornatum cum fratribus cereos
ardentes gestantibus sinistro latereegressum in nar-
tliece jubet eonsistere, ac ceroferariis aceensa lu-
πα deferentibus viamque sternentibus celebrem
ingressum peragere. Ἐναπομείνας δὲ, inquit, ἐντὸς
τοῦ ναοῦ póvo; ὁ χανδηλάπτης ἅπτει τὰ χηρία
πάντα xol τὰς χανδῄήλας. Καὶ ποιήσας πυρεῖον ἓν
τίθησι τοῦτο μέσον τοῦ ναοῦ, καὶ ἕτερον ἔμπροσθεν
τῶν ἁγίων θυρῶν. Kol βαλὼν θυμίαμα εἰς αὐτὰ,
βαλὼν δὲ χαὶ εἰς τὸν θυμιατὸν θυµίαµα πολὺ,
ἁπαιωρεῖ τοῦτον ἑντὸς τοῦ βήματος.
lbid. [Εἶτα ἐχφωγεῖ. Ibidem : Ὁ δὲ ἱερεὺς μετὰ
τὸ θυμ.ἄσαι ἔξωθεν τοῦ νάρθηχος τὰς ἁγίας εἰχόνας
καὶ τοὺς ἁδελφοὺς πάντας ἵσταται Έμτρασθεν τῶν
βασιλικῶν φπυλῶν κεκλεισμένων οὐοῶν, xal ποιεῖ
σταυρὸν μετὰ τοῦ θυμιατοῦ, λέγων, Καὶ δόξα "
ἁγίᾳα, etc. Goa.)
Ibid. Χριστὸς ἀνέσεη. Integrum treparium est:
Χριατὸς ἀνέστη ix νεχρῶν, θανάτῳ θάνατον πα-
τήσας xal τοῖς kv τοῖς µνήµασι ζωὴν χαρισάµε-
voc. GnErTS.
898 P. 15. [Adeo frequens personat in ecclesiis
hic modulus, ut germane paschalir, omnemque pa-
schali spatio laudem Deo reddendam, ut Latinis
Alleluia, incladere videatur. Greétserus integruin
profert. GoaB.]
Ihid. Integer stichus est : Exsurgat Deus, et dis-
sipentur inimici ejus, εί fugiant qui oderunt eum, a
facie ejus; cujus similes duo alii stichi subjungun-
iur. GneTS.
P. 74. [Τοὺς «οιπούς. Bunt. hi duo alii: Ὡς
εχλείπει χαπνὸς, καὶ τὰ ἑξῆς , οὕτως ἀπολοῦνται
καὶ τὰ ἑξῆς. -
14. | Tà εἰρηγικά. Conglobatse pro variis rebus
preces a diacono pronuntiahda, quarum prim:e pa-
e
ἐπινίχιον ἄδοντας. Goaa.]
Ibid. Observa etiam Grzeis quibusdam usitstum
fvisse morem illum quarumiam in Germania cc-
clesiarum, ut versibus illis Davidicis, Attollite por-
tas, principes, vestras, ew., aditum sibi patcfieri
cuperent, Ggers.
Jbid. ('Aecxdiscat τὸ Εὐαγγέλιον. Evangelio pri-
mum, nox 8utem dati. imperatori oeculi consue-
tudinem referunt in munasteriis. χαλόγηροι, de
quibus Pentecostarium : Ῥάλλομεν τὸ «Χριστὶς
ἀνέστη πολλάκις, ἄχρις ἂν ἁσπάσωνται οἱ ἀδελςοὶ
ἀλλήλους. 'O δὲ ἀσπασμὸς γίνεται οὕτω. Ααμρόάνει
ὁ ἱερεὺ. «b ἅγιον Εὐαγτέλιον, καὶ ἴσταται πρὸ των
"θυρῶν τοῦ ἁγίον βήματος. Ὁ δὲ καθηγούµενος ἑλ-
θὼν, xat ἀσπασάμενος τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον xal τὸν
ἱερέ, λαμθάνει kx τῶν χειρῶν αὐτοῦ τὸ ἅγιον
Εὐαγγέλιον, καὶ ἵσταται ἐκ δεξιῶν τοῦ ἱερέω..
Εἶτα οἱ ἀδελφοὶ πάντες κατὰ τὴν τάξιν αὐτῶν ἁσπά-
ζονται πρῶτον τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον, εἶτα τὸν ἱερέα
xai τὸν καθηγούμενον, χαὶ ἵστανται χἀκεῖνοι ἕνθα
τύχωσι, καὶ ἁσπάζονται ἀλλήλους. GoaR.]
lbid. Tov θρόνου. Sepe throni imperatorii mea-
to facta est: ejus diagraphen pete ex Corippi
l. ii, v. 191-219 ; qualis nimirum tempore Justini
Junioris fuerit.
Ibid. En morem osculaudi pedem iinperatoris.
Hic heterodoxis non movetur stomachus : at quam
primum vel legunt vel audiunt pedem summi pon-
p tificis osculo coli, tum toti bilis gunt et nil ni$i bi-
lem biliosissimi ho:vines vomunt. Et tamen pa:ien-
ter admodum oseulantur togam Turcici imperatoris,
quod et a Gerlachio pradicante Lutherano factum
est ; et ne hoc neaciremus, Crusius 1. vi Turco-
Gio. litteris prodidit, Nec gravarentur isti ad pedis
sultanici 8999 osculum se a! jicere, si id consuetulo
permitteret. Legatus quoque cosfexderatorum Or 'i-
num Belgii, anno salutis 1612 Cyolim ad portam
Ottomanicam missus et adinissus, vestimentum im
peratoris Turcici prompte et alacriter deosculatus
est, et quidem fle1is genibus ut videre licet in Eecle-
siasticopolitica Chronol. inserta tom. vtr ejus. ope-
ris, quod Chronicon Chronicorum inscrihitur. Si tale
revcrentise genus pontifici Romano isteexhibuisset,
,65
GRETSERI ET GOARI ΝΟΕ.
06
"inexpiabili scelere sese obstriclum credidisset. Quid A πατέρα ἀντιφιλεῖν. Solam manum senioris junior
quod Batavi Calviniani pedibus suis oscula ferri haud
gegre passi sunt ? Nam in navigatione Australi Jacobi
le Maire, [εἰ in Hollandia typis excusa anno Re-
demptoris 1619, h:x»c prodita sunt de Indis quibus-
dam : Qi intrabant navem nostram ez ipsis, in genua
procideutes pedibus nostris oscula figebant. Paulo
post : Üt primum navem conscenderat (Indorum rex),
procidens in genua ac procumbens in [aciem preces
suas effudit. Ducius ad inferiora navis, iterum pro-
cumbens adoravit, etc. Comites ipsius pedes. nostros
exosculabantur, accepiosque eos manibus suis. capiti
imponebaui ad demissionem subjectionemque demon-
strandam. Et quinam isti, quibus lubentibus tantus
hie bonos delatus ? Predones οἱ pirate ex Calvini
officina, qui fortassis hostias quoque, sj Indi eas ob- p
tulissent, haud fepudiassent, ut factum a Paulo et
Barnaba Act. xiv, cum Lystrenses eissacrificium ceu
Jovi et Mercurio appararent. Quibus clamoribus ter-
rain οἱ aetherá non complerent, si aut in libris legc-
rent aut relatione aliorum aceiperent pontificem Το-
manun non tantum germittere ut quis pedes ejus
osculetur, sed et tolerare ut quis pedes capiti argu.
mentum subjectionis imponat ?
Lib. 1 Histor. Cantacuzeni, ο. 16, osculatur ju-
nior Andronicus senioris Andronici, avi sui, pedem ;
ubi additur : More Romanis imperatoribus. receptum.
erat, ctim quispiam consanguineorum aut eioqui gra-
tia apud eos florentlum secundum adorationem pedem
imperatoris osculo contigisset, ut. imperator vicissim
ejus (aciem deoscularetur. Cum itaque tum nepos. avi
pedem osculatus fuisset, ille, ne inexpiabili odio fla-
grare crederelur si. nec íis nepotem et. imperatorem
dignaretur qua privatis tribuerentur, faciem ejus con-
tra et ipse osculo libovit, Idem Andronicus junior
iterum avi pedem publice osculatus est i, δὲ ; quod
c. 90 tanquam expressum subjectionis indicium re-
petitur. i1, 5, Perse Androuicum juniorem iinpera-
torem antequam appropinquaret, capitibus huiii sub-
missis adorabart. Sed princeps Persarum ad e€um
pedibus accedens et adorabat οἱ pedem illius oscu-
labatur. i, 58, Protostrator. cum suis pedem Joan-
nis Cantscuzeni imperatoris osculatur, Idem (itab
aliis, e. 40. Idem ab alio, c. 49, et a Persis, αν, 10;
vt, 45, Triballi ejusdem Cantacuzeni genu. osculán- Ὦ batur. GneTs.
tur. Exempla osculifixi oculis et. faciei habes apud
Cantacuz. t, 16, dexterze c. δὲ οἱ c. 41. GngTs.
lbid. [De imperatore minore majorem salutante
et ejus pedem exoseulante et ab eodem oris oscu-
]usn. reportante Gretserus hic egregie. At si alter
alteri eques oecurrat, quid tum ? Cantacuzenus,
1, 25 : "E00; ἐπεχράτησεν ἀρχαῖον παρὰ τοῖς Ῥω-
µαἰων βασιλεῦσιν, ὅταν μµέλλωσιν 330 ἀλλήλοις
συντυγχάνειν, τοὺς μὲν ἑπομένους ἑχατέροις τῶν
ἵππων χαταθάντας ἔπεσθαι πεζῇ, αὐτοὺς δὲ συµ.-
µίξαντας ἐφίππους, τὸν μὲν νεώτερον κύψαντα τοῦ
πρεαᾳθυτέρου βασιλέως περιπτύσσεσθαι τὴν χεῖρα,
τὸν ἐπὶ τῆς χεφαλῃς πρότερον περιελόµενον πῖλον,
ἀναχύψανία δὲ ἐχεῖθεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτὸν τὺν
osculabatur quondam : Basilius enim Macedo Mi-
chaele ad lectum dedueto εν χεῖρα qUdioac ἕξηλ-
θεν, :
P. 75. [οὔτε μὴν εἰς τὸν ἀσπασμὀν. Ad Francos
Venetosque urbe CP. ejieiendos Michaeli Palzxologo
copias auxiliares promiserant Genuenses : hinc
communia pacis concordizque foedera. Veneti vero,
ut qui cum Francis, imperaverant, faeJam €um
Graecis concordiam et opprobrium subjectionem-
que redolens fcdus inire detrectaverunt. Vide
Gregoram superíus relatum, nec non Petrum Ju-
stinianum Venetorum, et Genuensium vario Marte
inter se. decertantium bella historie Veneta ]. v
describentem, ac tandem ipsum Michaelem victoriis
elatum, baud tamen insolescentem, Venetos, a qui-
bus sibi cavendum rebatur, de pace firmanda exo-
rantem.
Ibid. [Καπούτζια, Pilel genus ante pauca szcula
in Europa usitatissimum. Latini caputium, Galli
chaperon, Itali capuszo dicebant. De quo consu-
lendus Stephanus Paschasius disquisitionum Fran-
eicarum, virt, 48, et 45. Capitium vocat Paulus Zmi-
lius in Joanne primo. Goan.] |
lbid. Τρεύα». Latino-Barbare treuga. Dicitur
eiiam τρέθα.
lbid. MxatovAoc. lta legendum. Inepte Junius
λυπάϊῖ)ος. Falso citat Gregoram, |. iv, quasi apud
illum legatur ypailus, cum Gracus textus distincte
liabeat µπαῖουλος, et interpres baiulus, recte. uti-
que. Frustra est Meursius qui corrigit ἐλπαῖουλος,
unica littera trausposita, quasi sit purus putus idio-
tismus Italicus. Sed cum Codinus hactenus ltalo-
rum articulis non sit usus, credibile est eum neque
hic usum fuisse; cumque a P vel x incipientibus
recentiores Graci litteram µ praeponere soleant,
ut ipsemet Meursius in Glossario pluribus exem-
plis ostendit, rationi plane consonum est credere
Codinum hic scripsisse µπαῖουλος, more aliorum
ex recentiore Gracia scriptorum.
P. 76. Ad Francos. Franci in recentiorum Gra-
corum scriptis non solum Galli intelligendi sunt,
inquit Junius, sed liali quoque οἱ Siculi, eo quoi
olim Sicilie: regnum οἱ pars Italie a Franeis tene-
lbid. [ Ἡρέμα ψαἸομένης. Ne cantug regiam
adorationem interturbet, vel bzec ecclesi» officio
videatur conjuncta.
Ibid. [Οὗτός τε xal πάντες οἱ ἄρχοντες. Cele-
bri.Palmarum festo solet patriarcha cruces et
cereos in populum diatribuere, quasi δεξιούµενο:
τοὺς τὸ παγχράτιον τῆς νηστείας νικήσαντας τιµίων
καὶ ἁγίων σταυρῶν ἁγιάσμασι xal κηρίων φωτο:
6όλων χαρίσµασι. Οὐδὲ γὰρ θέλει σχιαμαχεῖν τοὺς
πιστοὺυς χατ᾽ ἐχείνους τοὺς νηπιόφρονᾶς, ἀλλ᾽ ὡς
fión τῆς δικαιοσύνης τὸν fiiov. βλέποντας τὴν véav
Σιὼν διὰ πώλου φωτίζοντα. Feria tertia sequenti, qu
τῶν κατηχήσεων, catechumenis instruendis dicatur,
minula thura concurrenti populo dat in manus
31
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
c 68
cica aurore tempus, ὁμιλῶν ofoy à. τούτων a)- 4 Incensis, ]. viu Juris 6: Celsissimam. sacrorum
τοῖς, xal ὑποτιθέμενος μὴ πανηγυρικῶς ἁλλ᾽ &yos-
νιστιχὼς τῶν ἑφεξης τριῶν ἡμερῶν τὸ στάδιον άνα-
δέξασθαι. Γ ρηγορήσωμεν τοίνυν καὶ ἑφεξῆς, xaX τοῖς
ἀγρυπνοῦσιν S3 1 Ἰουδαίοις συναγρνπνῄσαιµεν, etc.
Fería quarta iterum incensa cereosque spargit, ἵνα ὁ
λαὸς τὰς χεῖρας πάλιν ἐπὶ τὸ τῆς νηστείας Ὀὐύριο-
δροµίέσῃ πἐλαχος, χαὶ τὴν νύχτα τῶν ἁγίων παθῶν
τοῦ Χριατοῦ λαμπάσι χαταπυρσεύσῃ. Sancto die
Pasch: persolutis matutinis precibus populum om-
nem ad sanctum osculum supra descriptum exci-
pit, ac simul minuta zra, τριχέφαλα ob trium im-
peraterum simul regnanitium effigiem iis impressam
vocata, dividit: Κατὰ πατέρα quiószopyoy vov πρώ-
τως ἱδόντα παΐδας ἀμύμονα:, ἀπὸ μαχρᾶς xol
πινδυνώδους ἀποδημίας ἁδλαθῶς ἑνδημήσαντας, kv
φιλήµατι ἁγίῳ περιχαρῶς κατασπάζεται, καὶ ἀνοι-
£a; τοὺς θηταυροὺς τῆς εὐλογίας αὐτοῦ δες οῦται
αὐτοὺς νοµίσμασιν ὀλίγοις μὲν χατὰ τὸ φαινόµενον,
πολλοῖς δὲ χατὰ τὸ νοούμενον. Hec ex Balsamone
Medit:to de iucensis αυ a patriarcha dari so-
lent, etc. Juris GR. 1. vir, Quibus, si conjectura
placeat, lubens addiderim 4111608 proceres ad re-
giam παράστασιν officiaque ecclesiastica iis diebus
el iisdem horis ad palatium convenientes, nec dato
thure vel osculo a patriarcha exceptos, eo jam ac-
censo vespertinis in precibus honorari, ne vel pretii
vel benedictionis sperata parte videantur excidissc.
Goaa.]
Ibid. Recentiores Greci adulatoriz artis non im-
periti suo imperatori ferme omnia etiam episcopa-
lia et sacerdotalia munia tribuerunt, inter cztera
ingressum ad altare et jus sacram mensam thure va»
porandí, condito etiam canone a Truilano synedrio,
οἱ est canon 69: Nulli omnium liceat, qui quidem
sil in laicorum mumero, intra sacrum altare ingredi,
ab eo tamen nequaquam prohibiia potestate et aucto-
ritate imperatoris, quando quidem voluerit Creatori
dona offerre ex antiquissima traditione. Ubi Balsa-
mon: JJe imperatoribus dixerunt quidam verbis ca-
nonis insistentes, quod (unc. nom prohibebuntur intra
templi adyta ingredi quando sunt. Deo munera obla-
turi, non aulem ei solius adorationis gratía ipsum
ingredi voluerint, Sed mihi non ita videtur. Orthodo-
zi enim imperatores, qui per S. Trinitatis invoca-
tionem patriarchas provehuni et sunt. Christi Domi-
mi, sine ullo impedimento, quando voluerint, ad sa-
erum altare accedunt et su(fiunt et cum cera chara-
clerem imprimunt, sicul et. antistites. Sed etiam po-
pulum ad'eum instituendum docent ; quod solis. illius
regionis aniialitibus concessum est. Palpum ergo
egregie obtrudit Balsamon imperatori; et habebat
facti sui causas, quia ambiebat patriarchatum Cpo-
litapum, cujus obttnendi non apparebat melior ra.
tio quam ut per asseutationes sese in summa gra-
ta apud imperatorem poneret. Sed vulpes, tamet-
si vafra, ab aliis :eque vafris vulpibus delusa est,
Cujus ob desitas annuas rogas et pecunrarias largi-
tiones audi, quaso, la:wentationem ex epistola de
imperatorum circumspectionem εί patriarcharum am -
pliludinem inter alia reddebant olim. angustiorem
eliam annug rog& ac bajorum largitiones. Quippe
sedebant annis aingulis cujusque temporis patriarche
ac imperatores, el per hac subditos ad benevolentiam
invilabant. Norit hoc patrum conscriptorum amplis-
simus ordo, ac fortassis etiam nonnulli qui hac
elate nosira vivunt. Non enim ante tempora Euclidis
prodita sunt gerris, nec somniantium vetularum [α-
belle sunt, sed wsque ad imperium domini Constan-
tini Duce duravit. augustus. ille mos lam in. ipsius
Dei quam imperatorum regia; et omnino bonum hoc
ad nos quoque propagatum 93 fuit, α majoribus
ad nepotàs, a generatione ad. generationem transiens,
B Sin, quod equidem non arbitror, hoc etiam oblivio-
nis gurges absorbuit, εἰ gratiosa isthec aqua Casta-
lie providentiam superioris memorie principum non
praedicat, saltem membrane librorum historicorum
εἰ ordinationum aulicarum monumenta Stentoris. in
morem hec proclamabunt. Tu quoque, qui cujuseis
eruditi scripti acutissimus es interpres, etiam ἐπ hac
ncn levis momenti questione compluribus eris supe-
rior, acme senem dicendo juvabis. Quin etinm impera-
toris domini Constantini Monomachi edicta sacratis-
sima, quibus ordinata sunt officia pref[ecti judiciorum
et nomophylacis, εί que statuunt eos debere singulos in
annos, preter alia, consequi ratione roge quemlibet
auri lalem. ac talemquantitatemuma cum consuetis bs-
jis, non in celo sunt nec trans mare, sti dicere quis de-
beat, quisnam hac afferet mihi? Sed sunt in manu tua et
in corde tuo et inore luo. Atque omnino rei veritatem ez
his mentis acumine colliges. Cum autem imperatores
et patriarche magnificentiam, ceu dictum est. suan
demonstrent per baja et rogas, sane par erat ut. pa-
triarche, qui priscam. hacienus consuetudinem. con-
servant et aureos clericis nummos admetiuntur, etiam
ipsis baja dareut, quemadmodum | indicatum est.
GarTs.
lbid. [Sugillantur hic a quibusdam recentiores
Greci tanquam adulatoris artis non imperiti, qui
imperatori ferme omuia etiam episcopalia et sacer-
dotalia munia tribuerunt, inter esters ingressum
ad altare et jus sacram mensam thure vaporandi,
D adderent etiam et conciones ad populum babendi.
Itane vero Theodosio principi alii ex Occidente vel
Oriente pontifices adulabantur, qui ante severiorew
Ambrosii correptíonem ipsi precessoribusque a
sanctum tribunal ingressum permiserant? jtanec
Valentem religionis hostem palpavit Basilius, ubi
lubens eum ἐντὸς τοῦ πετάσµατος, ait Naziaazenus,
excepit? Nugantur certe. qui recentioribus Graecis
appingunt quod concilium Trullanum Can. 69 χατά
, *tva ἀρχαιοτάτην παράδοτιν testatur asitatum, ut cum
voluerit Creatori munus offerre intra sacrum altare ig»
grediatur, Clhosroes Persarum rex infidelis licet ,.
tamen Sergii martyris hbeneflcio se suscepisse ar-
bitratus crucem auream in templi ejus altari dedica-
vit, Qui ejus jussu deferebat, ait Simocatta, |. v,
309
GRETSERI ET σ0αΠΙ NOTA.
110
stabilem et fixum locum habet inter dles mensis, 4 Anc Κυριακῆς τοῦ Πάσχα xal τῆς ἑδδοράδος τῆς
ὡς τὸ τέμενος ὁ ἀποσταλεὶς ἀφιχνεῖται, τὰ τε δῶρα
τὰ τοῦ βασιλέως ἅμα τοῖς Υράμμασι bv τῇ ἱερᾷ
περιέθετο τραπέςῃ. Num potius mendacii convin-
eendus erat Balsamon in eumdem «eanonem nobis
epponens: Περὶ δέ γε τῶν Λατίνων µανθάνω ὅτι οὐ
μόνον λαϊκοὶ ἄνδρες ἀλλὰ καὶ γυναῖχες εἰς τὸ
ἅγιον βῆμα εἰσέρχονται, xal χάθηνται ἱσταμένων
πολλάκις χαὶ τῶν ἱερουργούντων. Thus quidem lai-
ci Latini non vaporant in altari: at cum lectorum
choro datis etiam lectorum insignibus, de quibus c.
17, Greci suum imperatorem aggregaverint, nullo
irreligionis crimine accusandi, si, quod egit
Salomon Paralip. 6, ut converteret faciem οί
benediceret universe maltitudini Israel, Christia-
Διαχαινησίμου. Et in ipso capite singulas dies seu
ferias paschalis illius hebdomadis enumerans,
secundam feriam vocat ctv δευτέραν ες Διαχαιντ-
σίµου, tertiam τὴν τρίτην τῆς Διακαινησίμου, et
ita deinceps usque ad Sabbatum τῆς Διαχαινημ{μον.
Idem ex aliis Grecorum libris ritualibus liqmet.
Pollux in Chronico suo : Τρίτον vópov ἔγραψεν.
ἁπράκτους εἶναι τὰς δύο τῆς πασχαλίας ἑδδομάδα:,
µίαν μὲν πρὸ, μίαν δὰ µετά. Ια autom µία
µετά est hebdomas τῆς Διακαινησίμου. |
Male ergo Calvinianus scholiastes Junius in notis
interpretatur ἑθδομάδα διαχαινησἰίµου hebdomadem
rogationum. Male etiam rationem nominis reddens
ait eam dici διαχενίσιµον, exinanitioni dicatam,
nus princeps Christiano populo bene precariaudeat, B quía per illud tempus exinaniunt sua corpora οἱ
Non arroganter Itaque vel temere pontificum usur-
pata potestate cera aharacterem imprimit imperator
Graecus ( quís enim, qui Grecarum litterarum sit
clémentis imbutus, τριχηρίῳ σφραγίζειν ita inter-
pretatur?) sed trifurco sive tricipiti cereo, Trinitatis,
à qua benedictionis scaturiunt rivi, symbolo, ex
dilectionis affectu, ecclesiastice dignitatis consor-
tio, et si velis, potestatis concess one, benedictionem,
quam parentes filiis, impertiuntur populo, Cseterum
licet vulgatus Balsamonis textus non exhibeat 'un-
de, quod insuper objicitur, desumatur, quin etiam
imperatores populum ad $33 eum instituendum do.
cent, quod. solis. illius regionis antistitibus: conces-
eum est, communis tamen Ecclesiz sensus illis ab
lioe charitatis officio, quod ctiam pueris per eecle-
sias in laudem sanctorum declamantibus conceditur,
noluit interdictum.
P. 11. | Thesaurum βεστιαρίου voce nonnunquam
intelligendum presens locus ostendit, nec non c.
7 hujas operis. ;
lbid. [κατὰ δωρεάν. Romanus Argyrus octoginta
Hbras auri, ait Cedrenus, ex srario imperatorio
quotannis pendi jussit. Ali viginti forsan deinceps
addita.
Ibid. Aizpac. Auri libram Bud:eus de asse, Ἱ. v,
non minus aureis solatis centum xstimat, Lexicon
juridicum septuaginta duobus, Paulus Diaconus
decem : ubi namque Theophanes ἐκατὸν νοµί-
macerant, oraturi Deum pro commoditate — anni.
Primum non scribendum διαχενίσιµος sed διαχαι-
vfjatyoc, nut habent exemplaria Alezandri, rítuales
libri Grsecorum et codex bibliothecz:? Augustanae
ms., quo continentur evangelía diebus sacrís prz-
legi solita, quorum Initium τῇ τρίτῃ τῆς Διαχαινη-
σίμου. (Quocirca hebdomas τῆς Διαχαινησίμου
dicitur qnasi septimana renovattonis, τοῦ διαχαινι-
σμοῦ, cum Christo resurgente omnia renovata cet
instaursta fuerint, Secundo tantum abest. ut hzc
hebdomas ab. exinanitione jejunantinmque inedia
nomen invenerit, ut tota illa hebdomade jejunium
solvere moris fuerit, Testis Balsamon in can. 69
apost. Qui cum percensuisset dies quibus jeju-
nanduu est, excipit quartos dies el parascevas
sett ferias sextas, qua διιηί ἀπὸ «T; ἀποχρέου scu
ἀπόχρεω, ante carnisprivium, 934 ct qua sunt πρὸ
τῆς τυροφάχου, et hehdomadem τῆς Διαγαινησί-
μον. Ju iis enim solvimus, inquit Balsamon, quia
jejunant/ Ármenil propter Ninivitas. 1n eo qui cst
ante. carnisprivium, et in eo qui est aute. τυρο-
φάγον, heretici Tetradite magnum jejunium obser-
vaut, hebdomas autem. τῆς Διαχαινησίμου tanquam
ipse magnus dominicus (Pasche) dies reputatur.
Idem docet Anastasius episcopus Casare:c Palie-
απ tract. de Ariziburio, ubi inter hebdomadas a
jejunio plane exceptas ponit τὴν ἑθδομάδα τῆς A:a-
χαινησίμου. Eamdem bebdonadem intef excceptas
σµατα, ipse decem libras numerat. Blastares octo p numerat Nicolaus patriarcha Cpolitanus in versibus
pretiu ejus censet c. 7, τοῦ T στοιχείου : Ἡ παρ
ἡμῶν νοµμιζοµένη λἔτρα νομίσματα ἔχει ὀχτώ. GoAR.]
P. 71. Hebdomas διαχαινῄσιµος est tota hebdo-
mas paschalis, quz festum Paschze proxime sequi-
tir et quà Resurrectio Domini soleuni ceremonia.
celebratur. Id ostendo primum testimonio Maximi
Margunii episcopi Greci, qui consultus quidnam
hoc vocabulo siguiflcetur, respondit his verbis :
Σηµαΐνεται παρ) ἡμῖν διὰ τούτου τοῦ ὀνόματος
$4» ἡ πρώτη ἐθδομὰς τῆς ἁναστασίμου τοῦ Σιυτῇ-
poc ἡμῶν ἑορτῆς. Vide Catalog. biliothecz August.
ab Hoeschelio editum. Sécundo idem probo ex
Typico S. Sabz, uhi capiti 46 hujusmodi titulus
przfigiiur : Εἴδησις τοῦ τύπου τῆς ἁγίας xa! µεγά-
ad Anastasium montis Sinai antistitem.
Rogationés triduanz ante ascensionem Domini
Graecis ignotse sunt; nec ulla babent stata jejunia
juter Pascha et Pentecosten. ἸΝηστεία γὰρ ob
γέγραπται, οὐδὲ γονυχλισία, inquit Nicolaus patriar-
cha de tempore inter Pascha et Puontecosten.
Vide Typicum Sab», ο. 51. Cousentit cum his
nestris Glossarium Grzeco-Barbarum, nisi quod
scribi jubet διαχαινίτιμος. Sed Rituales libri seri -
pturam nostram pleru*nque prxferunt,
Dominica hane hebdomadem subsequens, qu:e
nobis est Dominica in albis, Grzcis est χαινη 3 vía
Kop:axh, nova Dominica, in quam exstat oratio S.
Gregorii Naziauzcui, et est oratio 42; ejusle:;n men-
πες πας πο Ru Rt tus EE EE E EE c
yl IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. : 3:2
tiv fit in canone 66 Trullano, Vocatur etiam Κυριαχὴ À subjectus, eum iterato velut lugubri Quadragesinz
τοῦ ἀντιπάσχα, quasi Dominica Pascha opposita
seu fespondens, et Κυριαχὴ τοῦ θωμᾶ seu φηλά-
qnit τοῦ ἁγίου Σνδόξον ἁποστόλου θωμᾶ, quod eo
Jie legatur Evangelium de Thoma apostolo, manum
suam in fixuram clavorum, Christi mandato, immit-
tente, GnETS.
Ibid. [Τῆς 'ExxAnc(uc ἀρχόντων. li sunt praci-
pui Magne Ecclesie officiales ac in dignitate
constituti, quos eliam vulge τοῦ πατριάρχου
σύγχλητον patriarche senatum dicunt.
Ibid. [Εὐλογεῖ. Orationem a patriarcha. pronun-
tiari solitam reperies ín Euchologicis nostris: '0cá-
κις ἕλθῃ ὁ πατριάρχης elc τὸν βασιλέα, ἑδαιρέτως
$ τῇ Πέμπτη τῆς Διαχαινησίμου.
lbid. [Εὐχὴν ἐπειπών. Oratio secundo a patriar- ῃ
chia fundenda eodem Euchologii loco reperitur ad
calcem operis. GoAR.]
lbid. De festo Pentecostes vide qus scripsimus
l. 1 De festis c. 28. Olim in festo Pentecostes pro-
cessio instituebatur ad templum S. Mocii martyris,
cui ipse etiam imperator intererat, Sed postea
abrogata est οὗ causam quam memorant Grzci
historici, et in lis Glycas de Leone philosopho
imperatore. Quare non mirum si Codinus die Pen-
tecostes ejus nullam mentionem facit, quando-
quidem jam pridem abrogata fuerat.
[Proeleusin seu processionem imperatoris die
l'entecostes ad S. Sophiam admodum festive, quin :
et ridicule describit Luitprandus in sua ad Nice-
phorum Phocam legatione. Sed Luitprandus for-
tassis sinístro suo affectui in Graecos, a qui-
bus in hac secunda sua legatioue non bene ba-
bitus fuerat, nimium (indulsit. Longe aliter Co-
dinus cum in boc libro, tum in Originibu3 Zpol;-
tauis, 935 ubi ista : Ἐν ταῖς ἑορταῖς xai τοῖς
ἐπ.νιχίοις xal παρόντων πρέσδεων kvsbuovso χλα-
μύδας ποιχίλας, ἀπὸ χρυσοῦ xai πορφύρας. !|
ἄλλως πως πολυτελεῖς, ἐν δὲ ταῖς χοιναῖς συνόδοις
C
ξηραμπελίνας τῷ κρώματι,ᾶς ἐχάλουν ᾿Ατραδατιχὰς
ἀπὺ τοῦ χρώματος (τὸ γὰρ μέλαν ἄτρον χαλοῦσιν),
$à ὅτι μετὰ τραθείων ταὖταις εἰώθααι χρῇαθαι’
τραθεῖαι δὲ λέγονται αἱ πολυτελεῖς χλαμύδες.
Πο. [Ἐν τῇ τοῦ ἁγίου . Πγεύματος ἑορτῇ. Lu-
tempore affligere parat ecclesis; Commune igitur
cum aliis templum inperator ipse frequentat,
ut ponitentie cum aliis consors communes etiam
aliis precum fructus referre mereatur.
P. 78. (Γίνεται μὲν ερἀπεζα. Nondum evim
advenit luctus hora, nec dominica festivitas jejunii
molestie potest admisceri. .
lbid.('Ev δὲ τῇ τοῦ ὁσπεριγοῦ opa. Qua engat-
νει ταχύτερον ὃ.ὰ τὴν τῆς γονυχλισίας ἀκολου-
θίαν, Fit signum solito citius propter. (morosum)
geniculationis officium.
Ibid. [Tàc τοῦ ueyáAov Βασιλείου. llabes illas
orationes earumque legendarum ritui, nec nou
ei totius hujus officii expositionem ex ipso Da.
silio et Matthzeo Blastare in Euchologicis nestris ;
reliquum — officium ip Pentecostario reperies.
Goan.] |
Ibic. Diaconicum non est conclave diaconorum.
in quo illi congregati tractarint negotia muueris
sui, sed est locus ubi ministri sacras vestes a!
divina officia peragenda. induunt, Germanice die
Sacristey, sacrarium. 608816.
lbid. [4 pompa luxuque cum abhorreat pr:esentis
officii Pentecostes bumilitas,elevatiora subsellia ,πρό-
χυψιν, thronum, sedem honoratam respuit im-
perator, et ad dextrum altaris latus, quo 5«axovwi-
χὸν, diaconis data.est sedes, humili corporis gestu
in altari a saeerdote pronuntiatas Basilii vespetti-
nas preces audit. De diaconico. plura te doceat
eruditus Allatius de recentiorum Graecorum templis
opuseulo : ia Eucbologio quoque nonnihil de co
delibavimus. Go4n.]
Ibid. De festo Exaltationis s. crucis -etiam ex
more Cracorum fuse scripsi tom. 1 De S. Cruce
l. 1, c. 65 et 06, et 1. 1. De festis c. 35. Vide etiam
Adamaanum Scotum, 1,1 De. situ Terrze Sanctz ;
nhi de nundinis boc festo Hierosolymis celebrari
solitis mira leges. (816.
lbid. ['Ava6d0pa. Elevande in alum cruci ad
ejus exaltationem etiain corporeo gestu oculis de-
monstrandam pra paratur in medio wieliuio tabu-
latum ἀναθάθρα, de qua redibit sermo. ,
Ibid. | Thx τοῦ σταυροῦ ποιεῖ Üyoctv. Quo vitu
ctus et contritionis potius qvam alacritatis spiri- & peragatur, preeeipit Merieum 14 Septembris : "AX-
tualis argumentum est apud Grzoos festum Pente-
costes, maxime post. meridiem, qua secando, ut
aiunt, vegpertin:e decantantur preces. Tunc fre-
quentes audiri gemitus, et cx peccatorum recorda-
tione non adeo pectus pugnis quam ccelum tundi
suspiriis consuevit, ut siquid luxus in mores in-
vexit paschalis solemuitas vel ejus decursu disso-
lutionis nonnihil secum attulit. bominum in vitia
prona libertas, totum id corriget delor spiritus
sponte assumptus, et contractas sortes poenitent'se
abstergant lamenta. Eo (une sanctum. de calis
spiritum cut lacrymis advocaut, ex profundiore
liumilitate preces ingeminant, ac genuum juflexio-
nibus, quibus jaw vesu.tus ciat populus sibi
λάσσει ὁ ἱερεὺς πᾶσαν τὴν ἱερατιχὴν 336 20:05,
γαλ εἰσέρχεται μετὰ θυμιατοῦ ἐν -ᾗ ἁγίᾳ τραπέζῃ. xal
θυμιῶν τὸν τίµιον σταυρὸν σταυροειδῶς αἴρει αὐτὸν
μετὰ δίσχου ἐπὶ vro χεφαλῆς, xal προπορευοµένων
δύο λαμπάδων φἑρει αὐτὸν µέχρι τῶν βασιλιχῶν
πυλῶν τοῦ ναοῦ, χἀχεῖσε ἵσταται,. Kol πλορουμέ-
vns τῆς δ,ξολογίας xal τοῦ τρισαγίου λέγει ὁ {ε-
ρεὺς µεγαλοφώνως «Σοφία, ὁρθοί. » Καὶ ἀρχό-
pi0a τοῦ τροπαρίου, « Σῶσον, Κύριε, τὸν λαόν σου,
xai εὐλόγησον την χληρονομίαν 6ου, νίχας τοῖς
βασ.λεῦσι κατὰ βαρθάρων δωρούμενος, καὶ τὸ σὸν
φυλάττω» διὰ τοῦ σταυροῦ σου πολίτευμα. » Kal
οὕτως εἰσοδεύδι μετὰ τοῦ τιµίου σταυροῦ. Καὶ ὄντος
η ὑτρετισένου τετραποδίου τίθεται ὁ Ἔἶμιος αταυ-
313
e GRETSER] ET GOARI NOT.£.
3:4
ρὸς ἑπάνω, χαὶ θυμιᾷ σταυροειδῶς ὁ ἱερεύς. Εἴθ᾽ A ποιότητα μὲν παραδηλῶν τῶν βρωµάτων, οὐχὶ δὲ
οὕτως βαλὼν pevavolaq (revereniias, inclinationes)
τρεῖς, xàv ὁποία ἐστν ἡμέρα, χαὶ λαδὼν ἐπὶ
χεῖρας τὸν τίμιον σταυρὸν γυμνῶν μετὰ βασιλιχῶν
χλάξδων, ἵσταται: ἔμπροσθεν τοῦ τετραποδίου, βλέ-
Tuy xaxà ἀνατολάς. Καὶ λέγει εἰς ἐπήχοον πάντων *
€ Ἐλέησον ἡμᾶς, ὁ θεὸς, κατὰ τὸ μέγα, ἕἔλεός σου.
Δεάμεθά σου, ἐπάχουσον ἡμῶν καὶ ἑλέησον, » Καὶ
ἁ ρχόμεθα τῆς πρώτης ἑχατοντάδος, τοῦ Κύριε ἑλέη-
σον. Σφραγίζοντος δὲ τοῦ ἱερέως iv ταῖς ἑνάρξεσι
μετὰ τοῦ τιµίου ατανροῦ τρίς. Εἶτα Χλίνει τὴν
κεφαλὴν, ὅσον σπιθαμὴν ἀπέχειν τῆς γῆς, xol κατὰ
μεκρὸν ἁνίσταται µέχρι συμπληρώσεως τῆς ἕκα- "
τοντάδος. Ἠνίχα δὲ φθάσῃ εἰς τὸ ἐνενηγοστὸν Σ6δο-
pov Κύριε ἑλέησον, ὀφοῖ τὴν φωνὴν ὁ ἐχχλησιάρχης,
κ1ὶ αἰἱσθόμενος ὁ ἱερεὺς τέλος λαμθάνειν τὴν ἔχα-
τοντάδα σφραγίζει πάλιν τρἰς. Elsa στραφεὶς πρὸς
τὸ νότιον µέρος λέγει’ « "Ett δεόµεθα ὑπὲρ τῶν
εὐσεθεστάτων xai θεοφυλάκτων βασιλέων ἡμῶν,
κράτους, νίχης, διαμονῆς εἰρήνης, ὑχγείας, σωτη-
ρίας αὑτῶν, καὶ τοῦ Κύριον τὸν θεὸν ἡμῶν ἐπιπλέον
συνεργΏσαι, xal χατευοδῶσαι αὐτοὺς iv πᾶσι, καὶ
ὑπυντάξαι ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτῶν πάντα ἐχθρὸν καὶ
πολέμµιον. » Καὶ ἀρχόμεθα τῆς δευτἑέρας ἑχατοντά»
δος, χαὶ ποιεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν δευτέραν θψωσιν, ὡς
προγέγραπται. Εἴθ᾽ οὕτω στραφεὶς ἐπὶ δυσμὰς
Met: € Ἔτι δεόµεθα ὑπὲρ ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν
τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ, τοῦ πατρὸς ἡμῶν, τοῦ δεῖνος,
ἤγουν «o0 προεστῶτος, xal πάσης τῆς iv Χριστῷ
ἡμῶν ἁδελφότητος, » Καὶ ἀρχόμεθα «τῆς τρίτης
ἑχατοντάδος, Πληρουμένης δὲ αὐτῆς ατρέφεται ὁ
ἱερεὺς ἐπὶ «b βόρειον µέρος, xol λέγει’ « "Ext
δεόμεθα ὑπὲρ πάσης ψυχῆς Χριστιανῶν, ὑγείας xol
σωτηρίας xa ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. »
Καὶ γίνεται fj τετάρτη ὕψωσις. Καὶ abu στβέφοται
χατὰ ἀνατολὰς, καὶ λέχει « Ἔτι δεόµεθα ὑπὲρ
πάντων τῶν δ.ακονούντων καὶ διαχονησάντων ἐν τῇ
ἁγίᾳ μονῇ ταύτῃ ὑχείας, σωτηρίας καὶ ἀφέσεως
τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν, εἴπωμεν. ν Kai ἀρχόμεθα
πέμπτης ἑχατοντάδος. Μετὰ δὲ την πέµπτην φω-
σι» φάλλομεν τὸ χοντάκιον΄ € Ὁ ὑψγωθεὶς iv τῷ
σταυρῷ. » EIU οὕτω. « Τὸν στανρὀν σου προσχυ”-
νοῦμεν, Δέσποτα, » τρἰς. Ἑ αλλόντων δὲ τῶν ἀδελφῶν
ἆ τοτίθησιν ὁ ἱερεὺς sb τίµιον ξύλον ἐν τῷ τετρα-
xai τῖς ὥρας.
lbid. [κατὰ τὰς τῶν μηνῶν ἑκάστων» dp-
χάς. Geminam aquam benedictam — prseicant
Greti, majorem et minorem, βεγάλον καὶ μικρὸν
ἁγιασμόν, Hla pertigilio, fiec non ipso Theophanio-
rum diein missa eonficitur, bec 337 mensis cu-
jusque principio. Hla Christi nomine, liec Deiparae
benedicitur. Illa posnitentibus prohibita, comeden-
tibus vel abominandis quibusque expiaridie nee non
daemonibus terrendis consecrata ; hac privatis aliis
usibus cómmunibusque rebus sanctificandis dieata.
Utriusque benedicendz ritum et officium exhibet
Grecorum Euchologiuim. Goan.]
lbid, Pro quinto Januarii legeudum est sexto: eo
enim die flebat iste ἁγιασμός. Nec hujus emenda-
tionis alium do auctorem preter ipsum Codinum,
. qui c. 8, ubi de festo Epiphanis agit, hagiasmum
istum ipso die festo Epiphauim peragi diserte
scribit ; ut taceam libros rituales Gracorum,
GnETS.
Ibid. {[ Ἐν εῇ ἕκτῃ. Codices alii tv τῇ πέµπτῃ. Nec
hi vel illi aberrant: fit enim aqua benedicta tum
pervigilii Theophaniorum vespere, Januarii dio 5,
tum in Theophaniorum missa, die 6 ; de quo disse-
ruimus in Euchologicis. -
Ibid. [ Ἡ ἀχολουθία τοῦ ἁχιασμοῦ prolixior est
quam quis hic attexatur, Post preces hoc pacto
sanctificatur ex Euchologio : Λαθὼν τὸν τίμιο»
σταυρὸν ὁ ἱερεὺς εὐλογεῖ và ὕδατα Ex τρίτου, κατά-
γων καὶ ἀνάγων αὐτὸν ὄρθιον. Εἶτα ἁσπάζεται ὁ
ἐερεὺς τὸν τίµιον σταυρὸν, ὡσαύτως καὶ nd; ὁ λαός.
Εἶθ) οὕτως ῥαντίζει πάντα τὸν λαὺν καὶ τὴν µονὴν
μετὰ τοῦ ἁγιασμοῦ. Ad Euchologiu:n, benigne
lector, permiUe te remitti. Gon ]
lbid. Οἰνοχεῖον hic aliter accipiendum puto
qnam supra c. 7 p. 63, v. 8, ubi de Panagis sermo
erat, Juuius nimis fobriliter interpretatur oxzbog
instrumentum. et χωθώνιον pocul&m et. cenocheum
vinariagm capedem, Quam venustum vero illud ?
Cum participat imperator consecrationem ex poculo.
Libenter tamen scirem quo animo hzc de S, Cruce
et alia plurima in hoc libro legisset vel vertissct
πυδίῳ, καὶ ἄρχονται προσκυγεῖν ὅ τε ἐερεὺς xot ὁ P Junius, tum adeo a Calvinianis inslitutig abhor-
πρρεστὼς, βάλλοντες µετανοίας τρεῖς κατενώπιαν
τοῦ τιµίου σταυροῦ. Εἶτα ἀσπάζονται αὐτὸν, xal
μετὰ τὸ ἀσπάσασθαι βάλλουσι μίαν µετάνοιαν, εἶθ᾽
οὕτως εἰς τοὺς χοροὺς, δεξιὰ xol ἀριστερά. Εἶτα
εἰ σέρχονται οἱ ἀδελφοὶ δύο δύο κατὰ τάξιν, χαὶ προσ”
κυνοῦσι καὶ ἁσπάζονται ὁμοίως. Ψάλλομεν δὲ
στιχηρὰ ἰδιόμελα, ἕως οὗ προσχυνῄσωσιν οἱ ἆδελ-
qol, « Δεῦτε πιστο), » χαὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ μετὰ τὸ
προσχυνῆσαι πάντας λέγει ὁ ἱερεὺς, Σοφία, xai
ἀπόλνσις, Ἱστέον ὅτι ᾗ ἂν ἡμέρᾳ τύχῃ ἡ σεθάσµιος
αὕτη ἑορτὴ, eive Κυριαχῇ εἴτε Σα6δάτῳ, τυρὸν 1j
cv f| ἰχθὺν οὐκ ἐσθίομεν, εἰ μὴ μόνον ἔλαιον χαὶ
οἵνον. Ὅρα ὅτι ταύτην τοῦ σταυροῦ την νηστείαν
περιεχτ'χὴν ἔχει, χαθώς τινες παραδιξόασι, την
reaut ? GagTs.
bid. [Olvoyseiov. Ejus germanam significautiam
labes superius positam.
P. 79. [Πάντων αὖθις βοώντων {ὸ πολυχρόνιον.
Vix beueücium conferas Gracis quin tibi confe-
stim ex animo rependant benedictionem. Hinc
usitate voces ille: Καὶ τοῦ χρόνου, etiam. anno
sequenti idem mihi beneficium conferas. 'O θεὺς νὰ
σοῦ τὸ πληρώσῃ, idem libi rependat Deus. Ὁ θεὸς σοῦ
συγχωρ4σῃ, in ntercedem remittat tibi Deus tua pec-
cata, Τοῦ χρόνου xal τοῦ ἄλλου χρόνου, pos! primum
et secundum. απ ídem mihi conferas, cie.
Goan.|
878
eo CAPUT X.
Observationes. et. explicationes in c. 15, de [estis ex-
ira palatium.
Ibid. [Primum Septembris diem merito recenset,
A Septembri siquidem annum auspicatur Orientalis
Ecclesia. Gregorius cognomento Figulus Tauromi-
tanus archiepiscopus indictionis siveanni principio,
id est Kalendis Septembris, orationem habet qua
renovati presenti die anni rationem profert :
Ῥωμαίοις πάλαι μὲν 6 Ἰανουάριος fjv τοῦ ἔτους
ἀρχή' ἀφ' οὗ δὲ ὁ Αὔγουστος Καΐσαρ τὸν ᾽Αντώνιον
ἑτροπώσατο χατὰ τὸν 338, Σεπτἐµόριον μῆνα, περ'-
φανῃ ποιῆσαι τὴν νίχην βουλόμενος µεταμείδει τὸ
Ῥωμαϊκὸν ἔθος καὶ χαρίζεται τῷ μηνὶ τὰ πρεσθεῖα
xaÜánep πρωτόλεια. Eadem luce indictionem mu-
tandi cousuetudo : Ἡ μὲν οὗν, scribit idem Grego-
rius, παρρῦαα ἡμέρα κατὰ μὲν τὸ ἱστοριχῶς καὶ
Υενόµενον xal τελούµενον ἀρχὴ τῆς χρονιχκῆς ὑπάρ-
χει ἀναχυχλήσεως , ἴνδικτα λεγομένη τῇ Ῥωμαίων
φωνῇ * οὕτω γὰρ ἐχεῖνοι τὸν ὁρισμὸν ὀνομάζουσιν.
um antiqua llebreorum religione in tubarum
expiationis et scenopegioruim festis hoc meuse ce-
lebratis laudata, subdit ; Videte, queso, quanta hac,
que exigua videtur, celebritas mysteria continet ;
w'que non siue divino comilio mensis ille September
α Latinis sit dictus, nom modo quia septimus est, sed
cliam quia aesüó;, hoc est religiosus ac veneratione
dignus est. Hlud vero preterea considerandum, mul-
torum celebritates sanctorum in eumdem illum diem,
qui initium ac coronidem anni comprehendit, incur-
rere, qui nobis ad hanc vitam cum virtute traducen
dam odjulore& esse solent, Omnium primo memo-
riam illius in synagoga Christi Domini lectionis re-
petimus ; tum sacrosanctam Dei Matris imaginem
venerainur ; sed ei Jesu Nave et septem incruentoru.n
in. Epheso martyrum et sanctarum quadraginta vir-
ginum, el Callistus, Evodis ἅἄῑφιε Hermogenis non
minus fide quam nalura germanorum anniversarium
agimus diem. Prater quos Siylites ille Symeon
velut clarissima fax οἱ celebritati prelucet ab his
omnibus quedam in hoc anni principium redundat ;
"nde et insolitam in eo Grecorum imperator osten-
tit religionem.
lbid. [Μετὰ Jrarsíac. Suilus λιτανεία λιτή,
πχράχλησις vulgo xapaxdieo:, supplicatio | inter
ambulandum οί procedendum facta, περίπατος pro-
cessio. Priuus processiones, ad quas tum patriar-
cha tum imperator convenirent, depingit Theopha-
nes in Marciano: Ἐν ταῖς λι-αῖς τοῦ Κάμπου
πεζὸς ἐξῄει πολλὰ τοῖς δεοµένοις εὖ ποιῶν. "0θεν
τοῦτον ὁρῶν ὁ πατριάρχης ᾽Ανατόλιος xal αὐτὸς
οὐχ ἔτι φορείῳ φερόμενος κατὰ τὸ ἔθος ἑλιτάνευεν,
ἀλλά πεζός. idem: 'O δὲ Αἴλουρο; συναγαγὼν
ἁτάχτους ᾽Αλεξανδρεῖς ἑνδημοῦντας ἐν τῷ Βυζαντίῳ,
ἐ« τοῦ παλατίου λιτανεύων ἢλθεν εἰς τὴν ἐχχλισίαν,
ἐποχούμενος ὄνῳ. In Justiniano : Γέγονε τὰ πρότερα
γχαινια τῆς μεγάλης ἐχχλησίας, χαὶ ἐξῆλθεν ἡ
^u ἀπὸ τῆς ἁγίας ᾿Αναστασίας, χαθηµένου Μτνᾶ
949) πατριάρχου ἓν τῷ αὐτοῦ ὀχήματι καὶ τοῦ βτσ:-
*
IN LIDRUM DE ÓFFiCtIs5 CP. ,
Α λέως συλλιτανεύοντος τῷ λαῷ. In eodein : *H20:» ὁ
316
ἐπίσχοπος Μηνᾶς μετὰ τῶν ἁγίων λειψάνων χαθή-
µενος &v ὀχήματι χρυσῷ βασιλικῷ διαλίθῳφ. Et infra :
Γεγόνασι τὰ ἐγχαίνια τῆς ἁγίας Ἑ]ρήνης πέραν Ev
Σνκαῖς (nunc Galatas), xo ἐξῆ)θον τὰ ἅγια λείφανα
ix τῆς μεγάλης ἐχχλησίας μετὰ τεῶν δύο πατριαρ-
χῶν Μηνᾶ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καὶ ᾽Απολλινα-
ρίου τοῦ Αλεξανδρείας, χαὶ ἐχάθισαν ἀμφότερο: iv
τῷ βασιλιχῷ ὀχήματι, χατέχοντες ἐν τοῖς Υόνατιν
αὐτῶν τὰ ἅγια λείφανα. Theophanes idem : To
Δεχεμθρίῳ μηνὶ γέγονεν Eyxalvta τῆς μεγάλης ix-
Χλησίας τὸ δεύτερον, à δὲ παννυχὶς τῶν αὐτῶν
ἐγχαινίων ὙΥέγονεν εἰς τὸν ἅγιον Π)άτωνα. Καὶ
ἐξῆλθεν ὁ πατριάρχης τῆς KIT -μετὰ τῆς λιτῆ-,
συµπαρόντος καὶ τοῦ βασιλέως, καθεζόµενος Ev τῷ
ὀχήματι καὶ φέρων ἀποστολιχὸν σχῆμα xal χρατῶν
τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον. Sacras imagines in processio-
nibus ab antiquo delataa sileo. Προέρχεσθαι μετὰ
σταυριχῶν σημείων xal σεπτῶν ἕκτύπων Χριστοῦ
ἐν πανηγύρεσιν εἴθισται xal πομπαῖς, ait Nicetas iu
Murzuphblo.
lbid. [Τὸ πορονυροῦν suórior. De qua Nicepho-
rus Callistus viri, 59: Tov σεδάσµιον καὶ θεῖον σταυ-
ρὸν ἐπὶ πορφυρῷ Ῥωμαίῳ ἀνίστα xlov; &v τῷ Φι-
λαδελφίῳ οὑτωσί πως εἰρημένῳ. De eadem Origines
ΟΡ ; Τὸν δὲ εἰς Φιλαδέλφιον ὄντα στανρὸν ἁνέστησεν
ὁ ἅγιος Κωνσταντῖνος ἐπὶ χίονος χεχρυσωμµένου, διὰ
λίθων xat ὑέλων, χατὰ τὸν σταυρὸν τοι τόπον ὃν εἷ-
δεν &v τῷ οὐρανῷ, χαὶ τοῦ χίονος ἐχείνου τοῦ πορφυ-
poU, xai ἁποίησε στήλας τῶν υἱῶν αὐτοῦ, quod ibi e via
redeuntes 939 sese data salute fuerint amplexati,
unde et Φιλαδελφίου nomen loco facium est, ad
sinistram fori partem, ex iisdem CP Origiaibus :
"Οτι τὸ καλούμενον Φιλαδέλφιον ol viot εἰσι τοῦ µς-
χάλου Κωνσταντίνου, (90Η,
P. 80.['Ep' οὗ ὁ ccavpóc ἵσταται. Suidas v.
Σταυρός. Ἐπὶ τὸ βόρειον τοῦ φόρου µέρος ἵστατο,
ὡς εἶδεν αὐτὸν Κωνσταντῖνος, χρυσέµπλαστος, ἐν
τοῖς ἀχρωτηριαχοῖς στρογγύλοις µήλοις, ἔνθα x»
αὐτὸς xal οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καθεωρῶντο χρυσέµβαφοι,
hoc est statuis deauratis donati.
Ibid. [0 πάἀνῖαι φόρος. Simocatta, |. 1: Περί-
λαμπρος δ' οὗτος χῶρος τῆς πόλεως. Alias vulgo
πωλητήριον, ubi res quavis venum exponuntur.
^id. | Απέρχεται ὁ βασιάεὺς. Sive oraturus ad
ecclesiam sive συλλιτανεύων procederet imperator,
utrobique προέλευσιν babebat, eamque ipse »npera-
(δες insignibus, comitantibus aulicis propriis
cuique officio vestibus ornatis, populo gratulaunte
et obviam procedente agebat, Imperatorem Nice-
plorum describit Luitprandus in legatione ἓν προς-
)eóset ud magnam Ecclesiam profectum, impera-
trícem. ]renon Cedrenus : Τῇ δευτέρα τοῦ ἁγίου
Ilicya ἀπελθοῦσα f$ βασίλισσα ἐπὶ τῇ κατὰ τύπον
γενομένῇῃ προελεύσει εἰς τοὺς ἁγίους ᾽Αποστόλους ’
δξίλης δὲ προῦλίε ἐν ὀχήματι χρυσῷ ἐποχουμένη
τέπταρσ.ν ἵπποι:, Χρατονμµένη ὑπὸ πατριχίων,
ῥίγασα ὑπατείαν ἐν τῇ µέσῃ πολλήν. Leo Gramwa-
ticus, vel quivis alius, in Leone Armenio : Καὶ
3T1
BRRTSERI ET GOARI NOT £.
[d
9178
περοςλθὼν ἐν τῇ Χριστοῦ γεννήσει kv τῇ ἐχχλησίᾳ A reddo : Sub quartam ejusdem diei (nimirum primi
εἰσῆλθεν tv τῷ θνσιαστησἰῳ. Φθασάσης δὲ καὶ τῆς
ἑορτῆς τῶν Φώτων προῆλθεν ὁμοίως, xat εἰσελθὼν
οὗ προσεχύνησεν. Cedrenus in Leone Sapiente:
Zuvfhüeug δὲ προελεύσεως Ἠενομένης χατὰ ἡμέραν
τῆς Πεντηκοστῆς lv τῷ va. Eustathius tandem ad
H. F: Πομπὴ, θρἰαµόος, ὃν προέλευσιν ἡ χοιν]
Ὑλῶσσα χαλεῖ. An idem sit προέλεναις quod πρό-
φενσος, de quo Cedrenus in Justino n : Αὖθις βασι-
λέως ἐπὶ πρόχενσον, non existimo : Προέλευσιν
enim non reperies nisi pietatis vel ob accepta bene-
ficia tripudiantis vel ad depellenda mala deprecantis
gratia susceptam, πρόκενσον vero nonnunquam ad
solam pompam et fastum, imo quandoque ad
luxum. Leo Grammaticus in Leone Sapiente: λέων
Septembris) horam , saeris imaginibus veteri more
uud eum. imperatore patriarcha et episcopis ad per-
phyreticam columnam congregatis, cui sacra cruz
insistit, cum sacri hymni canerentur, porcus. ali-
cunde elapsus subito ín medium psallenti«m chorum
insilitt, multo ceno inquinatus, et. varie huc atque
illue vagatus vix tandem excessit. ]d pradentioribus
confusionem quamdam Christi Ecclesie et factionem
significare visum. Qualis confusio et factio paulo
post secuta est, capta ab Andronico Juniore Cpoli.
GnETS.
P. 80. [ Ἐκεῖσε τελουμένην dxoAov0(av. Partem
ejus habes in Eüchologio nostro fol. 810 et in Me-
neo 4 Septembris ejus memoriam celebrante his
πτρόχενσον ἐποίησεν εἰς τὰ Δαμιανοῦ. Σννόντος B verbis : Ἡ δὲ τοῦ ἐμπρησμοῦ μνήμη διὰ τὸ συµ-
δὲ Ζαούτζα χαὶ παραδυναστεύοντος xal τῆς θυγα-
πρὸς αὐτοῦ Ζωῆς ἅμα τῷ βασιλεῖ, θεοφανὼ δὲ ΄ἡ
γαμετὴ αὐτοῦ οὗ παρῆν ἐχκεῖσε, ἀλλ᾽ ἐν Βλαχέρναις
ἐν τῇ ἁγίᾳ σορῷ προσεκαρτἐρειεὐχομένη. Sequitur:
Δόξαντος οὖν τοῦ βασιλέως μεῖναι ἐχεῖσε. Certe in
solita ecelesix processione non fuisset moratus, nec
secum pellicem duxisset, aut interim ejus uxor in
oratione diutius perseverafet. Fasti Siculi : ἑποίη-
σεν Λέων πρὀκεσσον (lege πρόκενσον cum aliis) pu f-
νας t£. Processio ecclesiastico ritu peragenda,
tantum spatium non requirit, De processu principum
et magistratuum cum dignitatam insignibus Panci-
rollus in notitiam Orientis ο. 92. Guan.]
P. 79. Tomo 1! de S. Cruce, 1. 1, c. 96, descri-
θῆναι διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν γενέσθαι ὰμπρησμὸν
μέγχιστον ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ Λέοντος µεγά»
λου βασιλέως χαὶ πυρποληθΏναι τὸ πλεῖατον µέρος
τῆς πόλεως ἐπὶ ἡμέρας ἑπτά. Cedrenus de illo in-
cendio in Leone memorato. Goan.]
Ibid. Celebrant Grzci hoc festum eum Latinis 8
Septembris. In monasterio Libis sepultus.est Απ-
dronicus senior, olim imperator, sed biennium
ante vitze finem monachus. Cadaver ejus ἵπ Libis
monasterium est perlatum, quod mqfer ejus domina
Theodora renovarat, inquit Gregoras extremo l.
1X sux Historiz. Eadem ferme Cantacuzenus, 1,
40. Observa Junium mala fide µονήν vertere edem,
eum àit monasterium : errat interpres, hoc est Ju-
psi nummum, in eujus altera parte visitur Joannes C nlus, qui edem reddit, inquit. ipsemet Meursius.
Paleologus imperator Cpolitanus ad columnam .
erucigeram venerabundus et supplicabundus, sine
dubio ex hoc more Kalendarum Septembrium.
Videl. c. De S..Cruce. De columna porphyretica
consule qui scripsimus tom. I, De S. Cruce. I.
1, c. 45, ex Nicephoro et Codino in Originibus
Cpolitanis. Superest hoc itidem zvo hzc columna
porphyretica, Ezstat ez regione diversorii, inquit
Dousa in suo Cpolitano Itinerario, vel potius in
Encomio Meletii cujusdam patriarch:e Grecanici,
vel in satyra, qua Jesuitasinsectatur, in quo Casa.
reos oratores hospitari mos est, columna Constantini
purpurea, in cujus summitate spondylus cdificatus
est, in qua ejusmodi inscriptio apparet :
iov ἕργον ἐνθάδε φθαρὲν
340 b MM abcee drap o
Est hie Einmanuel antepenultimus ex imperatori-
bus Cpolitanis : nam post hunc secutus est Joannes,
qui concilio Florentino interfuit, post istum Con-
stantinus, sub quo Cpolis in Turcicam servitutem
venit. Hujus porphyretice columng meminit
etian, eodem ferme quo Dousa nodo, Salomon
Swigerus, praedicans Noricus, l. i sui Ilodoeporici
c. 31.
Quid acciderit, quando Andronicus senior iipe-
γδίος Cp. cum clero et populo Kalendis S :ptemhris
ad columnam porphyreticam supplicabat, docet
nos Gregoras ad calcem libri vii, cujus verba
(εδ. |
Ibid. [Monasterium a Theodora Michaelis Ρ.11990-
logi uxore reparatun, ubi sibi sepulcrum instaura-
vit filius Andronicus, et inferias novem diebus
(numero imnortuis dicato) persolvi mandavit. Grego-
r35, ad |. ix calcem : Τὸ ἐχείνου νεκρὸν εἰς τὴν
povhv τοῦ Λιθὲς ἐπιχεχλημένην ἀπήνεγχαν, ἣν d
µήτηρ αὐτοῦ θεοδώρα ἀνεχαίνισεν. Ἔνθα δῇ καὶ τὰ
"πένθος, χατ’ ἔθος, ἐπὶ ἑννέα ἡμέρας τετέλεσται.
Α Constantiuo Libe fuerat prius exstructum Leone
Sapiente imperante. Grammaticus Leo: Λέων À
βασιλεὺς παρὰ Κωνσταντίνου τοῦ Λιθὸς Ey τῇ iov
τῇ αὐτοῦ τῇ οὔσῃ àv τῷ Μερδοσαγάρῃ τοῦ ποιῆ-
σαι τὰ ἑγχαίνια xal ἀριστῆσαι προσεκλήθη, Goan.]
Jbid. S. Demetrii martyris, cui cognomeptum
Myroblyta, festum celebrant Graci 20 Octobris.
Hoc ergo die imperator ad juonasterium in honorem
S. Demetrii a Paleologis zdificatum sese conferebat.
GnETS.
341 1^id. [Mov?v τῶν HaAai.tórov. A Paleo-
logis nomen sortitum monasterium opes, proventus,
:vdilicia, ornamenta quavis; ab eis primum imperii
sedem occupantibus debuit accepisse. Go4n ]
]bid. Natalem S. Chrysostomi obeunt. Graeci 15
Novembris.
Ibid. Veri, in. prasentatione. Sic cnim res in-
telligitur. Celebratur a Latinis pariter et. Grecis
21 Novembris. Monasterii τῆς Περιθλέπτου memi-
3:9
IN LIBRUM DE OFFICIIS QP.
230
nit Gregoras l. vit, et Pachymeres, 1. v. Erat mo- 4 decursu invitarentur, suffcientos οἱ juste parti
nasterium — sanctissimz — virginis Marie, quam
Graci περίθλεπτον, hoc est spectabilem seu admi-
randám, vocant. In hoc festum partim exstaut,
partim adhuc in bibliotbecis latent multa Graco-
rum homiliz. GaErs.
Ibid. [De hoe monasterio Cedrenus in Romano
Árgyro: ᾿Ἀναιρεθεὶς ὁ Ῥωμανὸς βασιλεὺς, θάπτε-
ται by τῇ παρ᾽ αὐτοῦ νεουργηθείση τῆς Περιθλέπτου
μονῇ. Scripserat superius : 'O δὲ βασιλεὺς 'Popa-
νὸς τὸν οἶκον τοῦ Τριακονταφύλλου ἐξωνησάμενος
εἰς µοναστήριαν μετεσχεύασεν ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς δε-
σποῖντς ἡμῶν Θεοτόκου. Quibus sumptibus οἱ qua
wagniücentia exsiructum Cedrenus prosequitur :
ubi situin fuerit, docet Gregoras, vii, 18: a Nice-
phoro f'otaniate reparatum Zonaras refort ad ejus
Vitze calcem. Goan.]
Ibid. Festum S. Basilii celebrant Grseci Kalendis
Januarii, hoc est ipso circumcisionis die.
Ibid. Festum Occursus seu Purificationis no-
biseum celebrant Greci 3 Februarii. Blaehernense
templum suburbanum erat ad littus maris, condi-
tum 4 Pulcheria imperatrice. Opus enim ejus est,
inquit Nicephorus, xiv, 2, sacrum Del Genitricis
templum, quod. Blacherne dicitur, dignum illa ipsa
Verbi Matre, quod inhabitaret. domicilium, Cujus
divinum tumulus et sepulcrales fascias inventus cum
vemeratione mazima ibi reposuit. (Cedrenum in
Marciano confert Goar.) Magna religione templum
id Byzantini colunt, inquit idem Nicephorus, xvii,
28 : dicitur namque et creditnr vestes Maria virginis
et partem quamdam admiranda illius χοπ capitisque
eiiam amiculum in aurea urna ibi asservari. Do veste
d. Virginis reperta vide eumdem Nicephor. xv, 24.
σκετς.
Ibid. [Μέχρι τῶν 'YnAów. De palatii Blachernen-
sis parte,cui nomen Ὑψηλά, dictum superius.
P. 81. [Πέζευμα esse palatii locum quo imperator
πεζεύει, manifestat cap. 5, idemque declarat nota
ad p. 29. Goan.]
lbid. Festum S. Georgii martyris celebrant
Graci 25 die Aprilis. Manganensis monasterii nie-
minit Cantacuzenus, l. 1, c. 50 et 59, et |. 1v, c.
16 et 42 et 45, in quo aliquandiu Cautacuzenus,
deposito imperio, vitam monasticam egit. Ejusdem
aliquoties mentio fit in Historia Nicephori Grego-
ri. In. hac processiene ad Mangana die S. Georgii
Constantino Duc:e imperatori insidize structs sunt,
«uas tamen ipse feliciter evasit, ut scribit Joannes
Curopalata, Monasterium — Manganense exstruxit
Monomachus imperator, testibus Cedreno et Curo-
palata ; ubi etiam sepultus est. Gngrs.
Ibid. [Cedrenus de Manganis loco : Ἔργον Βασι-
λείου τοῦ βασιλέως xal ὁ λεγόμενος οἴχος τὰ Máy-
Ύανα xal ὁ ἕτερος 6 νέος καλούμενος. Quas, ut sub-
dit, eo propositocrexit, ne publicos reditus in usus
privatos verteret, Eam ob rem reditus eis ex agri-
culuurz proventibus constituit 949 idoneos, unde
imperatorio convivio pro se ct iis qui teto anni
sumptus suppeditarent. Procul itaque erat a custo-
diendis bellicis instrumentis, ut Xylauder et alii
wunt opin&li ; nec χουράτωρ τῶν Μαγγάνων, queam
cum aliis in 1saacii Comneno Zonaras et Curopa-
lates jnemorat, alias erat quam qui domus hujusce
et redituum ejus euram haberet. Turrim sive pro-
pugnaculum ponit extra urhem in Manganorum
planitie Cantacuzeuus, 11, 72, eamque adeo mu-
nitam c. 80 et 87 affirmat ut urbem CP. vel tueri
vel oppugnare posset. Monasterium illie loci con-
struxit Monomachus Constantinus, legitarque apud
Cedrenum χείµενος ἓν τῇ παρ) αὐτοῦ νεουργηθείση
μονῇ τῶν Μαγγάνων, subditurque: Καὶ ὁ μὲν βασι-
λεὺς ἀποθανὼν ἐν τοῖς Matyéveie ταφῆς ἔτυχε τῆς
B τυχούσης. Goan.]
P. 81. Festum Constantini et Helene impp. cele-
brant Graci 21 die Maii,GaETS.
Ibid. [Constantinum non sanctum modo sed οἱ
ἰσαπόστολον Graci praedicant ob propagatam et de-
fensam ejus studio fidem. Templum SS. Apostolis in
utraque Roma :edificasse cunctze loquuntur histo-
rie, el in eorumdem limine capsam porphyreticam
Romanam eidem in sepulcrum concessam. Goan.]
lbid. Natalem diem S. Joannis Baptiste obeunt
Graci nobiscum 24 die Junii. Monasterii eui Petra
nomen, meminit Cantacuz. i1, 55. GagTS.
Ibid.[Petra nomen monasterio. Movh προσααγο-
ῥευηµένη Πέτρα, seribit Cantacuzenus, uin, 35.
«ες illa sacra Basilii Macedonis opus est, de quo
C Cedrenus: Καὶ τοὺς δύο τοῦ Βαπτιστοῦ σηχοὺς Kv τε -
τῇ Στροδιλῳ καὶ Μαχεδονιαναϊς, τοῦ μὲν ἄνῳχο-
ὁόμησε τὸ πλεῖΐστον, τὸ δὲ ix βάθρων ἀνέγειρεν. Pe-
tram vero ad. monasterium, cui nomen imponit,
sitam στροβιλου figuram referre vident qui etiam
hodie CP. oculis cireumlustrant. Goan.]
Ibid. Apud Grzcos tricesimus dies Junii omgibus
simul apostolis dicatus est. Gaers.
Ibid. (De Apostolorum festo solemnius CD. cele-
brato bzc Theophanes: Φῆστος συγκλητιχὸς *Po-
µης ἀποσταλεὶς πρὸς Αναστάσιον διά τινας χρείας
πολιτικὰς τὰς µνήµας τῶν ἁγίων ἀποστόλων Πέτρου
καὶ Παύλου πανηγνριχώτερον ἐπιτελεῖσθα: ἠτήσατο.
"O xai κρατεῖ μέχρι xat νῦν. GoaR.]
Ibid. Festum Transtigurationis sgunt Graeci 6
Augusti. In monasterio Pantocratoris sepultus est
Manuef Comnenus Imperator, ut scribit Nicetas ad
calcem libri vii De rebus Emmanuelis. GaerTs.
Ibid. [Wenem Andronici senioris uxorem ia boc
monasterio sepultam narrat Gregoras vi, 46 ; rc-
gnantibus ip Oriente Francis, τὰ τῶν Λατίνων βασί-
λεια ἡ τοῦ παντοχράτορος ὑπῆρχε μονή, scribit
idem 1v, 4 ; regiam sepulturam dederat prius Ma-
nucli Comneno, utauctor est Nicetas in ejus Vita.
Α Dasilio Macedone primo constructum et annuo
censu fuisse donatum auctor est Cedrenus : 'Avf-
γειρε δὲ (vaby Βασίλειος) χαὶ ἐκ χαινῆς tv ταῖς βασι-
λείοις αὐλαῖς εἰς ὄνομα τοῦ Δεσπότου Σωτῆρος Xpt-
στοῦ. Et infra : Καὶ ἄλλους $1 πολλοὺς θείους ναοὺς
381
GRETSERI ET GOATnI NOTE.
368
ἑντὸς τοῦ taÀazlov ὶδομήσατο εἰς ὄνομα τοῦ Σωτῆρος A mano ad diem 15 Augusti illud de secunda Assum-
Χριστοῦ. GoaR.]
Jbid. Die 15 Augusti. agunt Latini cum Grz-
cis assumplionem D. Virginis. Greci, ut apparet ex
Mensis et Menologiis, vocant hoc festum χοίµησιν
τῆς ὑπεραγίας δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου. Et hoc titulo
exstant Patrum orationes in boc festum, ut B. Dama-
sceni 343 et Andres Cretensis. Mortuam ergo vo-
lunt 15 die Augasti ; adduntque eodem die resurre-
xisge et aniio simul et corpore in celum assump-
1a: essc. Quare post supradictum de Dormitiene ti-
tulum subjungunt Mensa : Τῷ αὐτῷ μηνὶ πεντε-
χαιδεχάτῃ ἡ σεθασµία µετάστασις τῆς ὑπερενδύξου
εσποΐνης ἡμῶν Gsovóxou xal ἀειπαρθένου Μαρία».
Εοάθπα ergo die et obiit et ad celos, reducia in cor-
pus anima, abiit sanctissima Deipara. Quod etiam
Latina Ecclesia seutire videtur, quae die 15 Augu-
sti Assumptionem D. Virginis solemni cxeremonia ce-
lebrat, tametsi de Dormitione, utrum codem die an
3iquo praecedente acciderit, nihil tradit. Latiui qui-
dam martyrologi, ut Ado εἰ Usuardus, Dormitio-
nem, non Aasumptionem indigitaut ; cujus causa
acriter in illos insurgit. Baronius anno edemptoris
48, eosque provocat ad antiquissima Romani Mar-
tyrologii vestigia, ubi non Dormitio sed Assumptio
legatur. Veniam del magnus Annalium conditor, si
quid dixero pro supradictis martyrologis. Ronianum
Martyrologium omnium aliorum vetustissimum, sz-
pe a Baronio desideratum sed nuspiam repertum,
nuper demum studio Heriberti Rosweydi nostri pu-
blicatum et Paulo V pontiflci maximo inscriptum,
hoe, inquam, Martyrologium 15 die Augusti hanc
inscriptionem przfert : S. Marie Dormitio. Si ergo
mortyrologi illi primevum hoc Romane Ecclesie
Martyrologium secuti sunt, quid peecarunt ? Nec
mirum, quia forsan illis Assumptio Deipare cum
corpore et anima ta:n liquida non fuit quam nobis
est hodie, quia veritas paulatim magis atque magls
eruitur et elucidatur, ita 'ut quod prioribus szculis
oLscuriusculum habebatur, id posteris temporibus
clara in luce reponatur. Accedit. quod' Rabanus et
Noikerus in suis Martyrologiis appellatione hodie
Latinis consueta utantur : apud utrumque enim lc-
ges Assumptio B. Maria genitricis Dei, ut et. apud
Bedam. Quare, ut iu semitam reverlamur, beatissi-
mam Virginem eodem die mortuam, sepultam et a
mortuis excitatam cum Grecorum Meuzis. credi-
mus, licet Damascenus resuscitationem tertio
demum ab obilu die statuat in oratione de Assum-
ptione B. Mari». Tametsi probabilius isti quam alii
apud Bedam, qui Assumptionem Deipara ad 1x Ka-
lendas Octobres, lioc est ad 24 dieur Septembris, re-
ferunt, ita ut iuter mortem cjus. 15 Augusti, quie
fuit prima Assumptio, nempe secundum animam,
int rcesserint quadraginta dics usque dum anima
cum eorpore rursus ο nglariuata resurrexit ccelos-
que peti it. Verum liec omui verisimilitudine ca-
rent, et adversantur tam Latine quam Gr:ecze Ec-
clesie ; recteque notat Baronius in Mar:yrofogio Ro-
ptione esse assumendum non a Beda, sed a mala
quapiam manu. Nec consuetudo Germanorum tri-
cesimum assumptx Virginis celebrantium quidquam
hanc persuasionem juvat: men enim id faciunt
quasi tricesimo demum die rediviva in coelos exal-
ta:a fuerit, sed totis illis triginta diebus assumptio
ín eclum statim a. morte faeta decautatur. Graci
non agunt 94/& hunc triccsimum, ut patet ex Ty-
pico S. Sab:e, ex Menzeo in Augusto et. Septembri.
Est devotio Germanica, et exstat in plerisque Mis-
salibus et Breviariis, in Eystettensi, Ratisponensi,
Salisburgensi, Frisingensi, Curiensi ; multisque lo-
cis, summo mane per triginta illos dies canitur
officium de B. Virgine, Gaudeamus omnes etc., fre-
B quenti populo accurrente. Et híc Ingolstadii quoti-
die per triginta dies ex congregationis Academic
fundatione litani& et alie cantiones canuntuc in
templo D. Virginis, idemque &t in Mauriciana pa-
rochia. Et quamvis, ut aliqui objiciunt, a Grecis
etiam schismaticis ortum haberet, quod tamen ϱ6-
cus est, nou ideo improbanda esset hzec consuetudo ;
nam eta schísmaticis bonum aliquod institutum
proficisci potest. Est ergo a Germanis hie mos, qui
defunctis tricesimum agere solent ; et alicubi si quis
honestior mortuus est, non tantum parentant illi
terio septimo et tricesimo die, sed quotidie habi-
tu lugubri ad missam et ad vesperas eunt, et offe-
runt ad altare quidem pecuniam, ad cenotaphium
vero (auf der baar) vinum, panes, etc. Germani
ergo venerationi diva Virginis addictissimi ctiam
per tol dies parentare voluerunt dive Virgini, non
lugubriter ut mortuz, sed hilariter ut in coelos as-
sumpta: bíne non audiuntur funebría cautica, sed
omnia ad lwtitiam comparata.
FF. 81. Decollationi S. Joannis Baptistze sacer est
dies 29 Augusii tam apud Grecos quam apud La-
tinos, In Doc festum variz exstant. Graecorum l'a:
trum bomiliz. Non pauciores forte adhuc in biblio-
thecis cum tineis blauisque bellum gerunt.
P. 82, Secundo die Julii agunt Grzeci anniversa-
riam memoriam deposita in templo Blachernenmsi
vestis Deiparse virginis sub Leone εἰ Verina impp.
Vide Menzum dicto die Julii, At 51 die Augusti
p agunt iidem Graci auniversariam memoriam depo-
si& song Deipara virginis in templo Chalcopratio-
rum. Vide Menzum dicto die Augusti et Niceplior.
xiv, 49. Sed de quo festo accipienlum quod Codi-
nus scribit? Videtur de priore, quandoqui/em de-
positionem venerande vestis nomiuat; et imperator
ad Blachernas hoc festo ibat, ubi vestis illa repost-
ta. Cur ergo Codinus id non recensuit suo loco,
hoc estin Julio? Causam dicat qui notam habet:
ego inihi ignotam fateor. Nísí forte legendum hic
τῆς τιµίας ζώνης. Sed tunc obstat templum - Dla-
chernium, ad quod hoc die imperator cum suis pa-
latinis itabat : at 201a Deiparze asservabatur iu tem-
plo in Chalcopratiis condito, ut testatur Menzum.
GnETS.
933 ]N LIBRUM DE OFFICIIS CP. 381
"Ibid. |Miratur nec immerito Gretscrus, cur, cum À Prima verba capitis Ίο sunt τῇ Κυριαχῇ τῆς ὁρ-
memoria deposita in templo Blachernensi vestis
Deipar: virginis sub Leone et Verina impp. 2 Ju-
lii celebretur, Augusti vero die 31 Greci anniversa-
r um depositze zonze ejusdem Deiparzin templo Clial-
copratiorum peragant, imperator celebrata Joannis
Prodromi decollatione ad Blachernas adoratum
ire scribatur, festo deposits vestis quod Julii
4 preteriit peragendo. Vel si aliud retro dice
tam decollationem occurreret, aliud a depo-
siia z0na in Chalcopratiis colenda nusquam
Animo deberel obversari. Causam dicat, 9445 ait
Gretserus, qui notam habet. Profert eam, non iue-
rudite, me quidem judice, editis operibus jam cla-
!us noster Franciscus Combefis notis in Encomium
in depositionem zonz virginis Deiparz propediem
lucem aspecturum. Mentio fit, ait, de Blachernarum
templo, in quo etiam erat portio quzdam illius zo-
uz, simul cum vestibus, ut Nicephorus, xvin, 38,
tostatur. Subdit: Potujt, tamelsi erat ea die przci-
puus conventus in Chalcoprateis, etiam in Bla-
chernis esse, ubi nec sacra zona deesset, conjun-
cta illi vesti sacr, conjunctamque proinde labens
religionem ac laudem. In Eucomii illius, quod evul-
gat εἰ elueubrat, prooemio allatze sententiz reperio
argumentum his verbis : "Doce μὴ τῆς ζώνης µόνον,
ἀλλά καὶ τῆς τιµίας ἐσθῆτος τῶν ἑπαίνων συνεφάψα-
c Gt (ypf)* καὶ γὰρ ἄλλως οὐδ' ὁσίως ἀπ᾿ ἀλλήλων
ταῦτα τῇ µνήµῃ διελεῖν, ἀλλ᾽ ὥσπερ ἀμφοῖν ἅμα
χρῆσθαι πρὸς τὴν bv σχρχὶ ζωὴν fj, πανάµωμος πι-
στεύεται, οὕτω δεῖν καὶ ἡμᾶς οὐκ ἰδίᾳ, κοινῇ δὲ τὸν
πρέποντα τούτοις αἶνον ἐξυφάνασθαι. Alías congruas
rationes Ibidem deducit encomiastes, Goa.]
Fascias sepulcrales B. Virginis reposuit Pulche-
ria imperatrix intemplo Blachernio, teste Nicepbo-
ro, lib. xiv, c. 2. Fasciis infanti, quibus Christus
infans involutus est, honorávit et. ornavit templum
10)? Ὁδηγῶν, ut eodem loco idem Nicephorus scribit.
Baronius tom. Tanno Christi primo n. 8 dicit in hono-
ren fasciarum, quibus infans Christus involutus est,
diem festum apud Grecos institutum esse 541 Augu-
$i. Casaubonus, Baronii couductitius calumniator,
dicit in Kitualibus Grecorum libris nihil baberi de
festo fasciis dicato, sed tantum 2092. Ut id ita sit,
θοδοξίας. Causam appellationis hujus ita breviter,
et summa sequens vestigia, narrat Philotheus pa-
triarcha Cpolitanus in homilia prima Quadragesi-
πι Doniinica recitata : Tfj Κυριαχῇ ταύτῃ xal
πρώτῃ τῶν νηστειῶν fj τοῦ Χριστοῦ Ἐχχλησία ἑορ-
τάζειν παρέλαδε τὴν ὀρθοδοξίαν Ἠτοι τὴν ἀναστήλω-
σιν τῶν σεπτῶν καὶ ἁγίων εἰχόνων, γενομένην παρὰ
Μιχαἡλ βασιλέως xai Θεοδώρας τῆς τούτου μητρὺς
τῆς paxaplac βασιλίδος xal τοῦ ἁγίου Μεθοδίου
πατριάρχου Κω,αταντινουπόλεως. Γέγονε δ' οὕτως.
Λέοντος το Ἰσαύρου κατὰ παραχώρησιν θεοῦ τὰ
σκῆπτρα τῆς βασιλείας χρατῄσαντος ἡ τῆς clxove-
µαχίας ἤρξατο xaX ἐπαῤῥησιά]ατο αἴρεσις. Ἐχείνου
δὲ τὸ ζῄν καχῶς ἀποῤῥήηξαντος ὁ ἐχείνου υἱὸς Κων-
σταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος τῆς ἀρχῆς χαὶ τῆς αἱρέσεως
διάδοχος Υίνεται. 3/49 Κἀάχείνου δὲ αἰσχοότερο»
τελευτήσαντος ὁ ix τῆς Χαζάρας υἱὸς ἐχείνου εἰς
τὴν βασιλείαν καθίσταται. Ἐπεὶ δὲ χαὶ οὗτος τὸ Civ
ἐξεμέτρησεν, Εἱρήνη xaX Κωνσταντῖνος τῆς ἀρχῖς
χληρονόμοι γίνονται. Οὗτοι δὲ ὑπὸ 1 αρασίῳ τῷ ἁγιω-
τάτῳ πατρ'άρχῃ χαθοδηγούµενοι τὴν ἑθδδόμην σύν-
οδον συγχροτοῦσι, xal ἡ Ἐχχλησία τὰς ἁγίας εἰχό-
vac ἀπολαμδάνει xaX τὸν ἑαυτῆς περιτίθεται xósppv.
Τούτων δὲ τῶν τῇδε ἁποχωρησάντων, ὁ ἀπὸ γεν.χοῦ
Νιχηφόρος εἰς τὴν βασιλείαν ἀνάγεται, εἶτα Exav-
ράχιος ὁ υἱὸς, µεθ᾽ ὃν Miya ὁ 'Ῥαγχαδὶ τὰς ἁγία:
εχόνας σεδόµενοι. Τὸν δὲ 'Ῥαγκαθὶ Μιχαὴλ ὁ 6-
ριώδης Λέων ὁ ᾽Αρμένιος διαξέχεται, xal τὴν δευ-
τἐραν οὗτος εἰχονομαχίαν διεγείρει, xal πάλιν
ἄχοσμος ἡ τοῦ θεοῦ Ἐχχλησία γνωρίζεται. Τοῦτον
διαδέχεται ὁ kx τοῦ ᾽Αμορίου Μιχαἡλ, τὸν 65. πάλιν
θεόφιλος ὁ vlbc, ἐπὶ τῇ κατὰ τῶν ἐἑϊκόνων pavia
xal οὗτος τοὺς ἄλλους ὑπερθάλλων. ἢελευτήταντο
δὲ χαὶ τοῦ Θεοφίλου πικρῶς xai βιαίως, ἡ ἐχείνου
σύζυγος fj µακαρία βασιλὶς θεοδώρα χα) ὁ ταύτης
εὐσεδέστατος υἱὸς Μιχαἡλ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς βασ:-
λείας κληρονόμοι Ὑίνονται, xat. θύραν παῤῥησίας
τοῖς ὀρθοδόξοις ἀνοίγουσιν * 60cv xol ἀνελθόέντες
τότε ἅπαντες οἱ τῆς ὀρθοδοξίας λογάδες ἀπό τε a7
χιερέων ἱερέων xoY µογοτρόπων περιφανῶν τὴν
ὀρθοδοξίαν ἐκήρυξαν. Καὶ fj τοῦ θεοῦ Ἐκχκλησία τὴν
ἑαυτῆς εὐπρέπειαν ἠμφιάσατο, ταύτην την ἡμέραν
ἑορτάζοντες σήμερον. Hxc Philotheus. lustituebatur
diem famen hunc. fasciis quoque sacru.n [fuisse D ea diein memoriam orthodoxiz restitutze proces-
testantur duo auctores Graci, Germanus et Eutliy -
mius, qui in Gracia vixerunt et orationibus enco-
iniasticis, qua exstant apud Lippomannum et Su-
rium, festum hoc illustrarant. Occinit eriminator
non esse credendum. Euthymio et Germano. Et nos
Geneveusi ex lustro vociferauti Casaubono crede-
mus ! Cur ergo in Ritualibus libris nulla mentio?
Opinor, quia sacre fascig festi sacre zone tantum
appendix erant.
P. 82. Dominica orthodoxiz est prima Dominica
Quadragesima, υἱ manifestum est cum ex aliis
Grecorum ritualibus libris, tum ex Typico S.
Sab:e c. 42, cujus titulus est Διάταξις της πρώτης
Ἠνριαχῆς τῶν ἁγίων νηστειὼν fjvot τῆς ὀρθοδοξίας.
sio non sine crucibus et imaginibus, Typicum
Sabz, c. 42 : Λιτανεύ]μεν κοινῶς μετὰ τῶν ἁγίων
τοῦ σταυροῦ ξύλων xal τῶν σεπτῶν εἰχόνων. 1.9ρ"-
batur eodem die decretum concilii secundi Niczni
de imaginibus reparandis, retinendis et honorandi:,
'Ancpyóne0a, inquit Typicum, ἐν τόπῳ ὡρισμένῳ
ὅπου ὃςϊ ἀναγινώσχειν τὸ συνοδικόν.
Ex his planum esse arbitror quai vere scripse-
rit Calvinianus scholiastes Curopalate, Dominicam
Orthodozie aut junctam aut certe prozima*s — fuisse
Pentecoste, Qui juncta vel proxima, si fuit. prima
Dominica Quadragesima ? Et ut maxime juncta aut
proxima fuisset Pentecostzs, non debebat tamen
conjici in 431 diem Maii, tux! quia nulla Dowin:ca
4
383
GRETSERI ET GOARI NOTE.
386
.stebilem et fixum locum habei inter dies mensis, A τάς. Si S. Sophise apostolorum Blachernarumque
tum quia Pentecoste est festum mobile dependens
a Paschate, Non ergo semper cadere potest Domi-
nica Orthodoxis in 34 diem Maii, cum ipsa Pen-
tecoste hunc diem vel antecedere vel subsequi
possit. πες.
Ibid. [Ex Typico Sabe» brevem tibi Ορθοδοξίας
ita dicize historiam descripsit Gretserus : ornatio-
rem aliam οἱ copiosam magis tibi jamjam edet
nuper memoratus Combefis cx mss Regiis, cui. ti-
tulus Διήγησις διαλαμδάνουσα περὶ τῶν ἁγίων xal
σεπτῶν εἰχόνων, xal ὅπως χαὶ δι’ ἣν αἰτίαν παρς-
λαθε τὴν ὈΟρθοδοξίαν ἑτησίως τελεῖν τῇ πρώὠτῃ Κυ-
ριαχῇ τῶν ἁγίων νηστειῶν ἡ ἁγία θευῦ Εκκλησία.
Yide Leonem Grammatieum, Cedrenum, Zonaram.
et alios in Michaele et Theodora.
Ibid. [Τὸ συνοδικόν. Profata Ὀρθοδοξίας Domi-
nica elatis in sublime crucibus el venerandis inma-
ginibus ad statutum locum processionem ecclesia-
'$ticam habet Orientalis Ecclesia. Ibidem Patrum
antiquorum hireses 3/57 olim seriptis, doctrina,
voce, laboribus insectantium habita solemni ritu
memoria, recensitis eliam baresibus ipsis ae per-
verso cujusque dogmate publicato, cunctis tér
ἀνάθεμα inclamant, et hzreticorum omnium no-
een exsecrantur : ita dicitur τὸ cuvobixbv τῆς ἁγία:
καὶ οἰχουμενιχῆς ἑθδόμης συνόδου ἀναγινώσκεσθαι.
Videndum Triodium quo integrum reperitur.
Ibid. j'Icvaca:«. Vide imperatorem Ecclesie de-
creta venerantem. GoaB.] |
P. 82. Pridie Palmarum agitur ο Grzeis anniver-
saria memoria resuscilati Lazari : ejus in bonorem
templum exstruxit Leo Philosophus imperator teste
Zonara, et in eo. sacrum ejus corpus ex Cypro
tranelatum condidit. GnETSs.
Ibid. [Δικαίου. Beatos omnes in varias classes
distribuunt Graci. Etcerte nonnulljs, ut Barnabo,
Luca, Stephano, apostolorum collegio connumera-
tis, aliis etiam ἰσαποστόλων nomine honoratis, sub-
, jungunt ἱερομάρτυρας pontifices simul et martyres ;
mox μάρτυρας (intelligeAtvoog nudos ac simplices)
martyres; ὁμολογττάς confessores nonnulla tor-
nenta vel exsilium pro Christi nomine passos;
ὁσιομάρτυρας monachos simul et martyres ; óalouc,
monachos ; διχαίους justos, quos confessores vulgo
dicimus; παρθένους virgines; παρθενοµάρτυρας
virgines simul 40 martyres; Υωναικοµάρτυρας (fc-
minas maityres, etc.
- lbid. [| Ἐπ᾽ ὀνόματι αὐτοῦ μονή». Cujus funda-
torem Leonem Sapientem refert alius. Leo Gram-
maticus in ejus Vita : Ἔκτισεν ὁ Λεων εἰς τοὺς
λεγοιένους Τόπους τὸν ἅγιον Λάαρον, χατασχευά-
ca; poviv ἀνδρείαν εὐνούχων, ἔγθα xal τοῦ ἁγίου
Λαζάρου copa χαὶ Μαρίας τῆς Μαγδαληνῆς àvax.o-
µίσας ἀπέθετο, ποιῆσας τὰ &qxalvia xax τῆς αὐτῆς
ἐχγλησίας. ᾿Ασχηλουμένου δὲ τοῦ στόλου εἰς τά
χτίσµατα τῶν τοιούτων ἐχκλησιῶν παρελήφθη ἐν
Σιχελίᾳ τὸ Ταυρομένιο» ὑπὺ τῶν "Αφρων.
Ibid. [Τὰς yo οµένας ἐν τοῖς μοκαστηρίοις éop-
dempseris ecclesias, alias hic recensitas, 3d quas
ex devotione statutis diebus pergit imperator, mo-
nachis assignatas ac imperatorum magnificentia
exstructas, sicut et e catholicis tres enumeratas,
observabis.
lbid. |IAdyiov. Regium vexillum imperatore ab-
sente obliquum, prasente rectum tenetur.
. Jbid. ['Axcaw «ἑαμπάδα ἐπὶ εοῦ διδε1λ/ου.
Quid illud ritus, cereum vel lampadem in vexillo
accenderc ? uum recte harioler, amice lector, judex
esto, In «neis figuris buic operi sparsim appositis
(describunt illa Gr.ccorum imperatorem Joannem
ultimum ad Florentiuam synodum iter habenten)
3d latus imperatoris sedenlisin triremi vexillum,
superius a me διθέλλιον nominatum c. 5 nota ad p.
$9, animadverio, ex cujus medio conto lateruam
Sive phanale prurumpens non aliud quam ignem
imperatoribus praelatum includere mihimet persua-
deo. Num modo ἅπτειν τὴν λαμπάδα ἑπάνω τοῦ
διθελλίου meain. admittat. conjecturam, approba;
vel tu quidpiam aliud loco magis congruum ed.s-
sere. ολα |
lbid. Ridiculum est quod Junius suspicatur, ὦ-
pala; πύλας dictas quasi horarias, quod in primo illo
templorum aditu ait commodissima sciaterum et ho-
rologierum sedes. Credam, ubi Junius demonstra-
verit eliam in templo Hieresolymitano portam
Speciosam diciam esae quasi Aorariam, quod scia-
( erum et horologiorum sedes esset. GagTs.
Jbid. [Vestibulum | monastiearum ecclesiarum
subeuntibus occurrunt àpalat πύλαι, nonnunquam
βασιλικαί nuncupate, — Vestibulum illad πρόναος
948 auctori dicitur, qui vulyo νάρθηᾶδ, estque
ecclegiz poriis adjuncta porticus exterior semper
aperta et in ecclesiam advenientes primum excipiens,
qualem. ob:ervare te precor Parisiis ad valvas
teu plorum S. Germani nomine structorum, ad S.
Victoris et ad S. Genovefe, IIpóvaov hunc. preter-
gressis occurrunt dicte majores portz, patat, spe-
cios, vel ob pictas ἐν προνάψ sacras imagines,
vel quod speciosam Salomonii templi referaut, vel
denique verius quod ad eas monachi minores horas
primam, tertiam, sextam, nonam et iatulinarmn
partem buic modulo przviam 17; εὐσπλαγχνίας vh»
πύλην ἄνοιξον ἡμῖν, θεοτόχε, etc. concimant, Goag.]
CAPUT XI.
Observaiiones. et explicationes in c. 46, quod esi
de fossato.
P. 86. [Τέντα σχηνἡ, κόρτη, xatoova, tentorium.
lbid. [ Εξαπ.λῶσαι τὰ ἑαυτοῦ. Regium domesti-
cique vexillum in aciem latum et e conflictu ad ca-
swa relatum 11, 7, narrat Cantaeuzenus..Goan.]
P. 82. Inepte JuniuS, qwando fossalum oportet
pedem figere, imo quaudo oportet fossatum mig!a-
re vel alio preficisci. Nam . πεζεύειν est. hie iter
f«cere, ut paulo pust apertissime apparet, ubi di-
cit Codinus neminem πεζεύειν, lioc. est iter inire,
priu-quau miaguus donestiens unicuique flaiumu.
3e1
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
958
lo suum locum ass guarit, Eumdem errorem errat 4. P. $85. [109 φοσσάτον ἁδνουμιαζομένου. Lu-
Junius mox.
Jbid. KaxoovovSrtov, castra, locus tentoriorum, Κα.»
κοῦναι tentoria, Κατουνεύειν castra ponere, tentoria
figere, vel etiam absolute στρατοπεδεύειν. Junius
lic in Arabem versus catunas ος Árabía advocat,
consueta sibi in his rebus, nisi fallor, felicitate.
GRrTS.
Ibid. [Κατουνοτόπιον quod ἄπληχτον et. proprie
φοσσάτον. "Απληχτα, quasi «7; πληγῆς ἔξω, sunt
castra sive castrorum metaliones, et quo quidam
applicationes : castra enim applicare ct figere dici-
mus. Quia vero vallo fossaque castra. circumdata,
hinc unus τῶν ἁπλήχτων xal τοῦ φοσσάτου sensus.
Castra deinde fossa munita σκηνὰς, *xatvouvag,
τέντας teutoria excipiunt, ac propterea xatouvo- B
tóft:ov, ad tentoria ponenda planities apta valloque
munita, idem quod ἅπληχτα vel φοσσάτον. Nicetas
I1saacii Angeli, |. 3 : Μέσον τοῦ χάµπου ἔποίει τὰ
α τοῦ χατουνοτόπια, μήτε φύλαχας ἔχων ἀχριθεῖς
3 βίγλας, μήτε μὴν βάλλων χάραχα. Infra : καὶ πρὸς
τὴν τοῦ Καΐσαρος κατοῦναν ᾖλθον, Inferius iterum :
Ἡρπάγησαν παρὰ τῶν βαρδάρων αἱ xatouvac πᾶσαι.
Unus Leonis locus ex his plura, imo fere cuncta, con -
nectit declaratque, Tacticorum const. 11, 1 : Asi οὖν
τὰ ἄκληκτα fjxot τὰ φοσσάτα (κυρίως γὰρ φυσσάτον τὸ
ἄπληκχτον τοῦ ὅλου στρατοῦ καλεῖται) ἀσφαλῶς 2€ π’ι-
αἴν, va εἰ μὲν Σνδίχεται, εἰς ἁραιοτέρους τόπους χατᾳ-
σχηνοῦν τὰ στρατιωτικὰ, εἰ δὲ οὐ χατὰ πάντα, μὴ
ἀσειῶς ἀλλὰ σφιγχκτὼς x«l ὀχυρῶς ἁπληχεύειν,
Κατούνας porro quasi καντούνας Sive χαντούνια
(quae γωνίας, angulos, tum Portio tum volgari plebi
sonant) puto dictas, quod ipsa χαντουνωταί cas-
Iraque xavcouvtcá, ín quadrum nimirum et. anga-
les d&guales dispositae, vel iterum quod ubique In
castris ex tentoriorum a se invicem dissitorum or-
' dine apparerent anguli. Unde forsan viarum 349
compita Gallis cantons, vel certe ab his (quot euiin
et quanta ab iís ultimis imperil seculis mutati sunt
Graci) illorum χατοῦναι : et rursom ex vernaculo
cantonner, quod est insessum locum tepere et eo se
ut munitiore tueri, τὸ χατουνοποιεῖν in. Grzciam
detulerunt Franci. Consule Leonem l. c. u. 17.
P. 84. |Τόπον seriem et ordinem intellige,
strato recensiloque exercitu. Theophanes in Justi.
niauo : Τοὺς στρατιώτας ὁ Γερμανὸς tplügtu xai
τῶν γραμμάτων τὰ βιθλία, kv οἷς κῶν στρατιωτῶν
τὰ ὀνόματα ἐνεγέγραπτο, ἀνα)εξάμενος. Niceta
]saacii Angeli l. 111 : Συλλογαὶ οὖν xal ἀπογραφαὶ
τῶν ΡῬωμαϊχῶν ἐγίνοντο atpattupdsuv, oUx ἀχρ:ῖ.ν
δὲ καὶ τὸ μισθοφοριχὸν συνελέγετο
Ibid. ['O µέγας δοµέστιχος ἐν ᾧ τόπῳ ὁ βασι-
ἑεύς. Hinc ei regii peue honores delati. Joarni
Asucho msgno domestico sub Joanne Cowneno
casu obviam sibi facto cuncti proceres et ex regia
stirpe honoratissimi viri eum deferebant cultum ut
ex equis descenderent et exhiberent reverentia,
Nicetas : Πᾶσαν ὑπερανέδη παραδυνάστευσιν µέγας
τιμηθεὶς δοµέστιχο», ὡς xal πολλοὺς τῶν ἐριτίμων
χατὰ γένος βασίλειον ἀποδαίνειν τοῦ ἵππου καὶ
τούτῳ ἁπονέμειν προσκύνησιν, κατὰ συγχυρίαν
ὑπαντιάζοντας. Illi velut imperatori satellites as-
signati. Manuelis ]. 1 : 'O μέγας δοµέστιχος tob;
ἰδίονς µεταπέμπεται δορυφόρους, οὓς ἐπὶ χαιρῷ
páyre εἶχε χρησίµους ἑαυτῷ xat ὁπλίταες ἀγαθοῖς
ἐχέχρητο. Potestatem. domestici quam amplam οἱ
jmperatorie proximam ipse domesticus Cantacu-
zenus, Ἱ. 1 fuse describit. Goan.]
Ibid. De cursu et spoliis jam alibi eginus.
GnrTSs.
Jbid. [Λόγῳ. Nomine, in partem, ejus ratione, etc.,
respondet plurimum antiquo ἕνεχα. Phrasis a re-
centioribus frequenter usitata, mutato pro locutio-
nis corruptela « in ου. Sic διὰ λόγου µου cmore
mei vel nomine neo, διὰ λόγου σον propter te, etc.
dicunt. Theophanes : Λόχου τῆς μεγάλης ἔχχλη-
δίας in magne εεε[ειῖα partem. Goss. |
Ibid. Κεφαλάδες οἱ χεφαλάδαι sunt ad verbum
nostri capitanei. Gags.
Ibid, [Κεφαλάδας hodierni vocant capitaneos ; ac
qua voce docte Rigaltius v. χεφαλἡ, qua Ἰέοπι
quod alia corruptior χεφαλάδας.
lbid. ['Poracópov. Habvuerunt Grzci, quorum
morem imitantur Turez, milites alios τιµάρηδας, -
alios ῥογάτορας. Primis in. stipendium perpetuum
assignabantur agri, qui vulga τιµάρια, velut labo:
Tls τιµάς compensationes. Cantacuzenus, 1, $5:
Ibid. [Πρὸ τοῦ πεζεῦσαι τὸ φοσσάτον. Hoc fuit D Τοῦ µέντο: μισθοφοριχοῦ τῆς στρατιᾶς «bv. μισθὸν
Leonis mandatum ín Tact. const. 9 n. 61 οἱ 69:
Mf, ποτε ἐγχρύπτωνται «i; ὄλεθρόν τινα. Et infra:
Kal ταῦτα προερευνᾷν δεῖ διά τε φιλῶν στρατιωτῶν
xa ὀλίγων χαδαλλαρίων, ἅμα δὲ χαὶ ἆ ποσοδεῖν τοὺς
χεκρυμμένο»ς ἐχθροὺς, εἶθ᾽ οὕτω παρἐρχεσθχι τὴν
παχράταξιν. 60λΑ.]|
. P. 84. Codex Lautherianus et alter Boicus : Δει-
πνῄήσάατε xal τραγήαατε τὰ ἄλογα. Gaers.
Ibid. [Solos equites de nocte posuerunt in excu-
biis postremi Graci. Leo Tact. const. n. 58 : Ἐπὶ
τὶς πιζικῆς ὁδοιπορίας si; μὲν ἐπιπέδους τόπους
biov σε xal ὕπ,σθεν αὐτῶν xal ἔμπροσθεν κα/αλ-
λσρίους καθιστᾷν εἰς βίγλας, xal ἐξωτέρω τῆς pt-
γλας µηλένα τῶν πεζῶν φαίνεσθαι. (0λΑ.]
αὐξήσα:ς παρέσχον χαὶ γῆς ἑχάττῳ πλέθρα χρυσίων
δέκα. Secundis ῥόγαι pecunlz πυπιγαίσ, de qui-
bus alibi. Rogas 950 semel in anno, vere niui-
rum, in proceres et in wilites divisas scribit Dal-
samon Mejitato de incensis, etc. Concinne describit
Luitprandus in Legatione, et ab antlquo ita distri-
butas confirmat Simocatta, 11, 4 : Ἐπιγινομένου 5
ἥρος xai προσηνῆ καὶ ἐπίχαριν ὄψιν παρεχομένου
τῇ ΥΠ. ἡ κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦ χρυσοῦ διανομὴ τῷ
μαχίμῳ ὑπὸ «o0 αὑτοχράτορο; ἐξεπέμπετο. Hieme
tamen stipendia eisdem soluta monet idem auctor,
|. 1 : Χειμῶνο, γὰρ ἤδη που ἑνεδήμει χαιρὸς, xal
ἡ ἐγχύχλιος τῶν χρημάτων ἐπίδοδις τῷ ΡῬωμαϊκῷφ
ἐχεῖτο σνντάγµατι. Goan.]
9.9 GWMETSERI ET GOARI NOT T. 100
P. 85. Junius, liic αἱ alibi semper, ἅρματα putat A priumos principes Christianos in ecclesia non
esse currus, eum sinl arma a Latino vocabulo
desumpta.
Ibid. Tl γενέσθαι. Videtur addendum δεῖ. GagTs.
CAPUT XH.
O bservationes et explicationes in c. 31, de corona-
tione imperaloris.
P. 86. [Περὶ στεφηφορίας βασιλέως. Wmperato-
res renuntiati, qni vel subditerum electione vel
sanguinis jure vel vi tyrannide arrepta ad regen-
dum imperium promoti. : coronati deinde, qui
insignibus imperii, cerona, sceptro, chlamyde, or-
nali et unclione delibuti. De tradendis insignibus
hisce, laciia qualibet alia promotione, totus est
presens typus.
lbid. [Κατὰ «àv πρὸ τῆς ἡμέρας ἑχείγης
ἑσπέραν. Παροςἱ successores, vel ad illud populi
militumvo electjone obtinendum vocatos, palatium
«ευ propriam sedem possidere certum : ascitos ad
ia perium a principe seniore ilud slatim incolere
datum, Vespere igitur coropationi previo ad illud
se conferunt, uL. comite, imo duce seniore ad ec-
clesiam postera luce pergant. Vide Michaelem
Theophili F. apud Leonem Grammsticum quidpiam
hujusmodi jam suo tempore observantem :; Ὀψὲ δὲ
Σαδθάτου τῆς Πεντηχοστῆς ἐμήνυσε Φωτίῳ τῷ
πατριάρχῃ ὁ βασιλεὺς διὰ 'Pavóaxíou πρωτοδε-
στιαρίου τὴν ἀναγόρενσιν τῆς βασιλείας ποιῆσαι
Ὡκσιλείου. Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξήλθου δύο σελλία. Οἱ
δὲ λαοὶ ἑταράχθησαν πῶς ἑνὸς βασιλέως ὄντος δύο
σελλία ἐξηλθον. Observa rursus ab adulatoribus et
perduellibus promotum ad invadenda sceptra pri-
mui hujus nominis Ándronicum primo pie pote-
statis insignibus tumultuario arreptis ornari, Τῇ δ᾽
ὑῥστεραίᾳ ἐπὶ τῆς μεγάλης Ἐκχλησίάς, ac inferius,
Τὰ ἱερὰ ἑσαφίχετο µέλαθρα στεφθησόµενος, ac po-
stremo ad ipsam Magnam Ecclesiam sive ad sacra
penetralia coronandum tendere, ritum jam rece-
ptum ita referente Niceta in Alexio 1l.
Ibid. [Συναθροίζονται. Non curiosius circum-
spiciende, quin potius coronationis approbandz
fine ex cunetis ordinibus praecipui simul conve-
niunt. Tiberius apud Simocatiam Mauriciuim de-
nuntiaturus imperatorem : Τὸν τῆς ἱεραρχιχῆς
suscepisse apud-me est indubiuin. At. quaxavis do
Marciano, qui Anatolii patriarchae. ope declaratus
est imperator a Pulcheria, nonnulla sit. suspicio,
quem Theophanes θείᾳ φήφῳ αὐτοχράτορα àva-
δειχθέντα scribit, en tamen: ut Leo junior senioris
nepos patrem Z-nonem propria manu diademate
ornat, ἐν τῷ καθίσµατι τοῦ Ἱπποδρομίου, ait idem
Theoplianes. Anastasius jbidem coronatus. Justi-
nus in palatio, Justinianus ilidem. Mauricius
quoque pr:zesente quidem patriarcha senatuque im-
perator salutatus est, verum in palatii tribunali, ad
Tiberii jamjam morituri lectum, in quem locum
ipse φοράδην ἐξεχομίσθη scribit Simocatta, 1, 1.
Copronymus denique in novemdecim accubitoruimn
B tribunali regia corona fuit reJin itus, ut ex Theo-
phane iuferius referemus. Phocas omnium primus
περιδάλλεται τὸν βασἰλειον στέφανον iv τῷ νεῷ
τοῦ προφήτου xal Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, quo forsau
tyrannidem pietate coloraret et loco sacro sacrile-
gium tegeret; Heraclius deinde iv τῷ εὐχτηρίῳ τοῦ
ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίω ἑστέφθη, in ecclesia
reliqui. Goas.]: *
lbid. Nota professionet fldei, et juramentzr1,
quo se obligabat tam imperator quam futurus im-
perator. GARTS.
Ibid. [Fidei, quam mente teneret, publicum testi-
monium in Ecclesie conventu primus inter impe-
ratores dedit Anastasius. llistoriam relert hoc
pacto Theophanes : Ἡασιλεύσας ó ᾿Αναστάσιος ἕγ-
Ypo9ov ἀπῃτήθη ὁμολογίαν πρὺς Ἑὐφγημίου πα:
τριάρχου, πρὸς τὸ μὴ σαλεὺσαί τι τῖς Ἐκκλησίας
xal πἰστεως. Βιαξομένη: δὲ αὐτὸν τῆς βασιλίδος
Αριάδνης καὶ τῆς συγκλήτου, ἔλαδεν αὐτοῦ τὸ ἰδιό-
χειρον, ὡς ἁποδέχεται el; ὅρον πίστεως τὰ ὀύγματα
τῆς iv Χαλχηδόνι συνόδου. Καὶ οὕτω στεφθεὶς ὑπ
αὐτοῦ ᾿Αριάδνην ἄγεται εἰς γάμον. Scriptam spon-
sionem illam penes se custodiebat patriarcha : Td
γὰρ δευτέρῳ ἕτει αὐτοῦ, ait Cedrenus, µετὰ βίας
τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ παρὰ Εὐθυμίου ἔλαδε. Parein
fidei professionem emisit Phocas, eodem Theopliane
teste : Πάντων ἐν τῷ '᾿Εθδύμῳ (loco CP. septem
lapidibus dissito) ἀφιχομένων Kuptaxb; ὁ πατριάρ-
χης ἆπῄτησε τὸν τύραννον ὁμολογίαν περὶ τῆς
προεστῶτα καθέδρας συγχαλεσάµενος, τόν τε τῶν D ὀρθοδόξου πίότεως xal τοῦ ἁτάραχον φυλάξαι viv
ἱερῶν ἀξιωμάτων συναθροισάµενος σύλλογον, τούς
τε δορυφόρους καὶ φύλαχας xal πάντας τοὺς ἐς βα-
σιλέως τιμὴν συντεταγµένους, ναὶ piv καὶ τοὺς
ἐπισημοτέρους τοῦ δήμου, Joannes etiam nominis
istius secundus apud Nicetam ἐχχλησιάζει τὸ συγ-
γενὲς xal qDauy xai ὁπόσον ἓν ὑπεροχαῖς τε χαὶ
ἀξιώμασιν fiv, ut fllio Manueli natu minori, rejecto
priore, moriturus imperium relinquat. Goan.]
Ibid. 'A&wopaza ἔχειν vel àv ἀξιώματι εἶναι vel
esse ἀξιωματιχόν solis despotas Ceesarí et sebasto-
cratori competit,
351 lbid. T& φοσσάτον non pro castris, scd
pro ipsis militibus accipitur. GaETS.
: lbid. [Eig τὴ» ἁγίαν Eozar. Imperii coronam
Ἐκχλησίαν, Tertium exhibuisse Leonem Isaurum
reperio apud scriptorem eumdem. Λέων οὖν εἰσῆ)-
θεν εἰς τὸ παλάτιον, xal παραλαβὼν πάντα, «o:f-
σας προέλευσιν, εἰσῆλθεν ἐν τῇ ἐχχλητίᾳ, xoa
ἀνελθὼν εἰς τὸν ἄμθωνα ἑστέφθη ὑπὸ Νικηφόρου
τοῦ τηνικαῦτα πατριάρχου ὄντσς, πρότερον πο.ᾖσας
ἰδιόχειρον μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ µτδέπλτε χατὰ τῆς
Ἐκχλησίας γενέσθαι fj σαλεῦσαί τι τῶν καλῶς ei,
αὐτὴν ὁριαθέντων nh τῶν ἁγίων Πατέρων ἱερῶν
δογμάτων. Hac se cautela, dato nempe juramento
fideiqua testimonio, adversus imperatores pra:i
sensus suspicione notatos munierunt primitus
patriarchze, unde seusim invalu't mos ut ortlio.losi
quoque (idem erga Deui ct in. populum clenic.:-
3e7
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. $8
lo suum locum ass guarit. Eumdem errorem errat 4. P. 85. [1οῦ φοσσάεου ἁδνουμιαζομένου. La-
Junius mox.
Jbid. Katoovocórtov, castra, locus teutoriorum, Κα.
κοῦναι tentoria, Κατουνεύειν castra ponere, tentoría
figere, vel etiam absolute στρατοπεδεύειν. Junius
hic in Arabem versus catunas ex Árabía advocat,
consueta sibi in his rebus, nisi fallor, feiicitate.
GnrTS.
Ibid. [Κατουνοτόπιον quod ἄπληκτον et. proprie
φοσσάτον. "Απληχτα, quasi εἲς πληγῆς ἔξω, sunt
castra sive castrorum metationes, et quol quidam
applicationes : castra enim applicare ct figere dici-
mus. Quia vero vallo fossaque castra. cireumdata,
hinc unus τῶν ἁπλήχτων xal τοῦ φοσσάτου sensus.
Castra deinde fossa munita σχηνὰς, xatouvag,
τέντας teutoria excipiunt, ac propterea xatouvo- B
τόπιον, ad tentoria poneuda planities apta valloque
munita, idem quod &v)5x«a vel φοσσάτον. Nicetas
Isaacii Angeli, |. 1 : Μέσον τοῦ χάµπου ἐποίει τὰ
α τοῦ χατουνοτύπια, μήτε φύλαχας ἔχων ἀχριθεῖς
3 βίγλας, μήτε μὴν βάλλων χάραχα. Infra : καὶ πρὸς
τὴν τοῦ Καΐσαρος κατοῦναν ᾖλθον. Inferius iterum :
Ἡρπάγησαν παρὰ τῶν βαρδάρων al χατοῦναι πᾶσαι.
Unus Leonis locus ex his plura, imo fere cuncta, cun -
nectit declaratque, Tacticorum const. 11, 1 : Aci οὖν
τὰ ἄκληκτα fjxot τὰ φοσσάσα (κυρίως γὰρ φυσσάτον τὸ
ἄπληχτον τοῦ ὅλου στρατοῦ καλεῖται) ἀσφαλῶς σε π.ι.
Sly, γα) εἰ μὲν ἐνδίχεται, elc ἁραιοτέρους τόπους xa72-
σχηνοῦν τὰ στρατιωτιχὰ, εἰ δὲ οὐ κατὰ πάντα, μὴ
&u&Lug ἀλλὰ σφι;χτῶς xai ὀχυρῶς ἁπληχεύειν,
Κατούνας porro quasi καντούνας Sive χαντούνιχ
(quae γωνίας, angulos, tum Portio tum volgari plebi
sonant) puto dictas, quod ipse χαντουνωταί cas-
iraque χαντουνωτά, in quadrum nimirum δἱ anga-
les a'quales dispositse, vel iterum quod ubique {η
castris ex tentoriorum a se invieem dissitorum or-
dine apparerent anguli. Unde forsan viarum 349
compita Gallis cantons, vel certe ab his (quot eniin
et quanta ab iis ultimis imperii seculis mutati sunt
Graci) illorum χατοῦναι ; et rursom ex vernaculo
cantonner, quod est insessum locum tenere et eo se
ut munitiore tueri, τὸ χατουνοποτεῖν in. Grzciam
detulerunt Franci. Consule Leonem 1. c. u. 17.
P. 84. |Τόπον seriem et ordinem intellige,
strato recensitoque exercitu. Theophanes in Justi.
niauo : Τοὺς στρατιώτας ó Γερμανὸς ὀρίθμει, χαὶ
τῶν γραμμάτων τὰ βιθλία, kv οἷς κφῶν στρατιωτῶν
τὰ ὀνόματα ἑἐνεγέγραπτο, ἀναλεζάμενος. Nicetas
]saacii Angeli 1. 11 : Συλλογαὶ οὖν χαὶ ἀπογραφαὶ
τῶν ᾿Ρωμαϊχῶν byivovto στρατευμάτων, οὐχ ἀχρ:ῖ.ν
δὲ καὶ «5 μισθοφοριχὸν δυνελέγετο
Ibid. ('O µέγας δοµέσειχος ἐν ᾧ τόπῳ ὁ βαςι-
Jsoc. Hinc ei regii peue bonores delati. Joaini
Asucho msgno domestico sub Joanne Cowneno
casu obviam sibi facto cuncti proceres et ex regia
stirpe bonoratissimi viri eum deferebant cultum ut
ex equis descenderent οἱ exhiberent reverentian,
Nicetas : Πᾶσαν ὑπερανέδη παραδυνάστευσιν μέγας
τιμηθεὶς δοµέστιχο;, ὧς καὶ πολλοὺς tv ἐριτίμων
χατὰ γένος βααίλειον ἀποδαίνειν τοῦ ἵππου καὶ
τούτῳ ἀπονέμειν προσχύνησιν, κατὰ αυγχυρίαν
ὑπαντιάζοντας. lili velut imperatori satellites as-
signati. Manuelis l|. 1 : 'O μέγας δοµέστιχος τοὺς
ἰδίους µεταπέμπεται δορυφόρους, οὓς ἐπὶ χαιρῷ
μάχιτς εἶχε χρησίµους ἑαυτῷ καὶ ὁπλίται, ἀγαθοὶς
ἐχέχρητο. Potestatem domestici quam amplam οἱ
lmperatorie proximam ipse domesticus Cantacu-
genus, ], 1 fuse deseribit. Goan.]
Ibid. De cursu et spoliis jam alibi egimnus.
GnrTSs.
Jbid. [Aóy«. Nomine, in partem, ejus ratione, etc.,
respondet plurimum antiquo ἕνεχα. Phrasis a re-
centioribus frequenter usitata, mutato pro locutio-
nis corruptela « in ου. Sie διὰ λόγου µου cmere
mei vel nomine nteo, διὰ λόγου σον propter te, etc.
dicunt. Theophanes : Λόγου τῆς µαγάλης ἔχχλη-
δίας in magne ecclesig partem. 6044. |
Ibid. Κεφαλάδες οἱ χεφαλάδαι sunt ad verbum
nostri capitanei. GaETS.
Ibid. [Κεφαλάδας hodierni vocant capitaneos ; ae
qua voce docte Rigaltius v. χεφαλή, qua idem
quod elia corruptior χεφαλάδας,
Ibid. ['Poracópor. Habuerunt Greci, quorum
morem imitantur Turcez, milites alios τιµάρηδας, -
alios ῥογάτορας. Primis in stipendium perpetuum
assignabantur agri, qui vulgo τιµάρια, velut labo-
ris τιµάς compensationes. Cantacuzenus, 1, 535:
Ibid. [Πρὸ τοῦ πεζεῦσαι τὸ φοσσάτον. Hoc fuit D Too µέντο; μιοθοφοριχοῦ εὓς στρατιᾶς «bv. μισθὸν
Leonis mandatum ín Tact. const. 9 n. 61 οἱ (3:
Mf, ποτε ἑγχρύπτωνται εἰς ὄλεθρόν τινα. Et infra:
Καὶ ταῦτα προερευνᾷν δεῖ διά τε φιλῶν στρατιωτῶν
"καὶ ὀλίγων καδαλλαρίων, ἅμα δὲ καὶ ἀποσοδεῖν τοὺς
χεχρυμμένους ἐχθροὺς, εἶθ᾽ οὕτω παρέρχεσθαι τὴν
παχράταξιν. Goan.|
P. 84. Codex Lautherianus et alter Boicus : Δει-
πνῄσατε xal τραγήαατε τὰ ἄλογα. GarTs.
Ibid. [Solos equites de nocte posuerunt in excu-
biis postremi Graci. Leo Tact. const. n. 55 : Ἐπὶ
τὶς πεζικῆς ὁδοιπορίας el; μὲν ἐπιπέδους τόπους
biow σε xal ὕπ.σθεν α τῶν xal ἔμπροσθεν κα/αλ-
λσρίους καθ,στᾷν εἰς βίγλας, χαὶ ἐξωτέρω τῆς βί-
Ί]ας µηδένα τῶν πεζῶν φαίνεσθχι, (.ολκ.]
αὐξήσα; παρέσχον καὶ γῆς ἑχάττῳ πλέθρα χρυσίων
δέκα. Secundis ῥόγαι pecunlz numeratz, de qui-
bus alibi. Rogas 350 semel in anno, vere niui-
rum, in proceres et in. milites divisas scribit Dal-
samon Mefitato de incensis, etc. Concinne describit
Luitprandus in Legatione, et ab antiquo ita distri-
butas confirmat Simocatta, 111, 4 : Ἐπιγινομένου 8
ἥρος xaY προσηνῆ xal ἐπίχαριν ὄψιν xapsyop£vos
τῇ v]. dj χατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦ χρυσοῦ διανομὴ τῷ
μαχίμῳ ὑπὸ τοῦ αὐτοχράτορο; ἐξεπέμπετο. Hieme
tamen stipendia eisdem soluta monet idem auctor,
l. 1 : Χειμῶνος γὰρ Ίδη που ἑνεδήμει χαιρὸς, xai
ἡ ἐγχύχλιος τῶν χρημάτων ἐπίδοσις τῷ Ῥωμαῖκφ
ἐχεῖτο σνντάγµατι. Goan.]
3*9
GAETSERI ET GOARI ΝΟΤΗ.
390
P. 85. Juvius, lie ut alibi semper, ἅρματα putat A primos principes Christianos in ecelesia monu
esse currus, eum sint arma a Latino vocabulo
desumpta.
Ibid. Τί γενέσθαι. Videtur addendum δεῖ, GagTs.
CAPUT XII.
Observationes et explicationes in c. 31, de corona-
tione imperaloris.
P. 86. [Περὶ στεφηφορίας βασιλέως. Wnperato-
res renuntiati, qui vel subdilorum electione vel
sanguinis jure vel vi tyrannide arrepta ad regen-
dum imperium promoti. : coronati deinde, qui
insignibus imperii, cerona, sceptro, chlamyde, or-
nati et. unctione delibuti. De tradendis insignibus
hisce, tacita qualibet alia promotione, totus est
praesens typus.
lbid. [Κατὰ τὴν» πρὸ τῆς ἡμέρας ἑχείνης
ἑσπέραν. Imperii successores, vel ad illud populi
militumve electione obtinepdum vocatos, palatium
ceu propriam sedem possidere certum : ascitos ad
ioperium a principe seniore illud statim incolere
datum, Vespere igitur coropationi praevio ad illud
se conferunt, ut. comite, imo duce seniore ad ec-
clesiam postera luce pergant. Vide Michaelem
Theophili F. apud Leonem Grammaticum quidpiam
hujusmodi jam suo tempore observantem : Οψὲ δὲ
Σαθθάτου τῆς Πεντηχοστής ἐμήνυσε Φωτίῳ τῷ
πατριἀρχῃ ὁ βασιλεὺς διὰ 'Pavóaxlou πρωτοθδε-
στιαρίου τὴν ἀναγόρευσιν τῆς βασιλείας ποιῆσαι
Ἑκσιλείου. Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξήλθον δύο σελλία, Οἱ
δὲ λαοὶ ἐταράχθησαν πῶς ἑνὸς βασιλέως ὄντος δύο
σελλία ἐξηλθον. Observa rursus ab adulatoribus οἱ
perduellibus promotum ad invadenda sceptra pri-
mum hujus nominis Andronicum primo pie pote-
statis insignibus tumultuario arreptis ornari, TT δ)
ὑστεραίᾳ ἐπὶ τῆς μεγάλης Ἐχκλησίάς, ac inferius,
Τὰ ἱερὰ ἐσαφίχετο µέλαθρα στεφθησόµενος, ac po-
stremo ad ipsam Magnam Ecclesiam sive ad sacra
penetralia coronandum tendere, ritum jam rece-
ptum ita referente Niceta in Alexio 1l.
Ibid. [Συναθροίζογται. Non curiosius circum-
spiciendz, quin potius coronationis approbandz
fine ex cunctis ordinibus precipui simul conve-
niunt. Tiberius apud Simocatiam Mauriciuin de-
nuntiaturus imperatorem : Τὸν τῆς ἱεραρχικῆς
suscepisse apud-me est indubiuin. At. quaiivis de
Marciano, qui Anatolii patriarche ope declaratus
est imperator a Pulcheria, nonnulla sit. suspicio,
quem Theophanes θείᾳ φῆφῳ αὐτοχράτορα àva-
δειχθέντα scribit, en tameu ut Leo junior senioris
nepos patrem Z-nonem propria manu diademate
oruat, ἐν τῷ καθίσµατι τοῦ Ἱπποδρομίου, ait idem
Theophanes. Anastasius ibidem coronatus. Justi-
nus in palatio, Justinianus ilidem. Mauricius
quoque pr:eseute quidem patriarcha senatuque im-
perator salutatus est, verum in palatii tribunali, od
Tiberii jamjam morituri lectum, in quem locum
ipse φοράδην ἐξεχομίσθη scribit Simocatta, 1, 1.
Copronymus denique in novemdecim accubitoruim
B tribunali regia corona fuit redin itus, ut ex Theo-
phane inferius referemus. Phocas omnium primus
περιδάλλεται τὸν βασἰλειον στέφανον ἓν τῷ νεῷ
τοῦ προφήτου xal Βαπιιστοῦ Ἰωάννου, quo forsau
tyrannidem pietate coloraret et loco sacro sacrile-
gium tegeret; Heraclius deinde iv τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ
ἁγίου Στεφάνου kv τῷ παλατίω ἑστέφθη, iu ecclesia
reliqui. Goas.]: *
lbid. Nota professionem (dei, et juramentzn,
quo se obligabat tam imperator quam futurus im-
perator. Gaurs.
Ibid. [Fidei, quam mente teneret, publicum testi-
monium in Ecclesie conventu primus inter impe-
raotores dedit Anastasius, listoriam refert hoc
pacto Theophanes : Ἡασιλεύσας ὁ ᾿Αναστάσιος ΕΥ-
γραφον ἀπῃτήθη ὁμολογίαν πρὺς Ἑὐφημίου πα:
τριάρχου, πρὸς τὸ μὴ σαλεῦσαί τι τῆς Εκκλησίας
xal πίστεως. Βιαζδομένη;: δὲ αὐτὸν τῆς βασιλίδος
Αριάδνης καὶ τῆς συγχλήτου, ἔλαδεν αὑτοῦ τὸ ἰδιό-
χειρον, ὡς ἀποδέχεται εἰς ὅρον πίστεως τὰ δύγµατα
τῆς ἐν Χαλχηδόνι συνόδον. Καὶ οὕτω στεφθεὶς ὑπ
αὐτοῦ ᾽Αριάδνην ἄγεται εἰς γάμον. Scriptam spon-
sionem illam penes se custodiebat patriarcha : Τῷ
Y3g δευτέρῳ ἔτει αὐτοῦ, ail. Cedrenus, µετὰ βίας
τὴν ὁμολοχίαν αὐτοῦ παρὰ Εὐθυμίου ἔλαδε. Parein
fidei professionem emisit Phocas, eodem Theopliane
teste : Πάντων ἐν τῷ 'Ἑθδόμῳ (loco ΟΡ septem
lapidibus dissito) ἀφικομένων Κνριαχὸς ὁ πατριάρ-
χης ἁπῄτησε τὸν τύραννον ὁμολογίαν περὶ τῆς
προεστῶτα καθέδρας συγκαλεσάµενος, τόν τε τῶν D ὀρθοδόξου πίότεως xal τοῦ ἁτάραχον φυλάξαι την
ἱερῶν ἀξιωμάτων συναθροισάµενος σύλλογον, τούς
τε δορυφόρους καὶ φύλαχας xal πάντας τοὺς ἐς βα-
σιλέως τιμὴν συντεταγµένους, ναὶ piv xal τοὺς
ἐπισημοτέρους τοῦ δήμου. Joannes etiam nominis
istius secundus apud Nicetam ἐχχλησιάζει τὸ ovy-
γενὲς xaX φῖλιυν xal ὁπόσον iv ὑπεροχαῖς τε xol
ἀξιώμασιν $v, ut fllio Manueli natu minori, rejecto
priore, moriturus imperium relinquat. Goan.]
lbid. ᾽Αξιώματα ἔχειν vel àv ἀξιώματι εἶναι vel
esse ἀξιωματικόν solis despotas Cesari et sebasto-
cratori competit.
351 lbid. Tb φοσσάτον non pro castris, scd
pro ipsis militibus accipitur. GnETS.
' Ibid. [εἰς τὴ» ἁγίαν Zozlar. Imperii coronam
Ἐκχλησίαν, Tertium exhibuisse Leonem [saurum
reperio apud scriptorem eumdem. Λέων οὖν εἰσῆ)-
θεν εἰς τὸ παλάτιον, xal παραλαβὼν πάντα, wo:fh-
ca; προέλευσιν, εἰσῆηλθεν ἐν τῇ ἐκχλησίᾳ, καὶ
ἀνελθὼν εἰς τὸν ἄμθωνα ἑστέφθη ὑπὸ Νιχηφόρου
τοῦ τηνικαῦτα πατριάρχου ὄντος, πρότερον πο:ᾖσας
ἰδιόχειρον μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ µτδέποτε χατὰ τῆς
Ἐχχλησίας γενέσθαι 3] σαλεῦσαί τι τῶν καλῶς εἰς
αὐτὴν ὁρισθέντων ὑπὸ τῶν ἁγίων Πατέρων ἱερὸν
δογμάτων. Hac se cautela, dato nempe juramento
fideiqua tesümonio, adversus imperatores pra:i
sensus suspicione motatos inunierunt primitus
patriarclie, unde seusim jnva!ut mos ut ος (οι ια
quoque (idem erga Deuin οἱ in. pepulum cleme.i-
331
IN LIBRUM ΡΕ ΟΕΕΙΟΙΙ5 CP.
3-2
tiam interposito Sacramento devinzire non abnue: À νάλιον τῶν δεκαξνγέα ἀχουθίτων, xai προεθάλετο
retit,. De. Micliaele KRangabe post lsaurum quarto
imperatore scribit Zonaras : Ἡπὸ τοῦ πατριάρχου
Νιχηφόρου τεταινίωτο βασιλικῷ διαδήµατι, ἆπαι:-
τηθεὶς παρ᾽ αὐτοῦ ἔγγραφον ἐπαγγελίαν τοῦ pf] τι
παραχινΏπται τῶν τῆς Ἐκχλησίας θεσμῶν unb at-
pact χρανθῆναι Χριστιανῶν. Leo Armenius, Στε-
φθεὶς ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐδεδαίωσεν αὑτὸν
ἐγγράφως περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας. Deo nepoti-
que (idem servaturum, diris interpositis, promi-
sisse Andronicum testis est Nicetas in Alexio
Manuelis F. Prestitit idem tertius Andronicus ju-
nior dictus, ex Gregor», 1v, 15 : Elsa αὐτὸς μὲν
ἸΑνδοόνιχὺς ὄμνυσι τῷ πατρὶ πρῶτον μὲν σέδειν
τὴν τοῦ θεοῦ Ἐκχλησίαν ὀρθῶς xal τὰ ταύτης npo-
νόµια περιέπειν χαθ) ἅπαντα τρόπον, xai 359
ἁλώδητα συντηρεῖν. Reciprocum fidei erga regiam
majestatem a clero senatu et populo postremi im-
peratores exégerunt. Subdit eodem loco Grego-
:as : Καὶ ἐπὶ τούτοις ἅπαν τὸ Ῥωψμαίων ὤμνυε
γένος τῷ vé βασιλεῖ ᾽Ανδρμονίχῳ τὰ εἰθισμένα τοῖς
βασιλεῦσιν. Ὅ ve μὴν πατριάρχης xai πᾶν τὸ τῆς
Ἐκκλησίας ἄθροισμα γράµµασι τοὺς ἑαυτῶν ἔγχα-
ῥάᾷξαντες ὄρχους τοῖς ἱεροῖς ἑντεθείκασι χώδιξιν,
ἀνεπιβούλευτον αὐτῷ διατηρήσειν τὴν βασιλείαν
ὁμολογοῦντες αὐτοί τε καὶ οἱ ἐφεξῆς τὰ τῆς Ἐκκχη»
cla; διαδεχόµενοι. Antiquum morem 4 Grecis re»
ceptum, ut imperatore e vivis sublato cuncti
provinciarum — przefecti— magistratu — censerentdr
exauctoráati, donec publicis habitis comitiis Imperii
successori fidelitatis sacramentam dicerent, deinde
quos ille delegisset pfovincias reciperent, narrst
Cantacuzenus, 1, 2 : pluraque subjungit ad con-
suctudinem jurisjurandi 4 subditis — imperatori
pristandi spectantia. Ad horrendum penitus fre-
quenterque confirmatum, quod impellente Leonc
Copronymi, filios ejus in lidem suam recipiens,
populus emisit, calamum verto. Κινηθέντες ol τῶν
θεμάτων ἂρχοντες, ait. Theophanes, εἰσῆλθον máv-
τες σὺν τῷ tfc: τοῦ λαοῦ αἰτούμενοι τὸν υἱὸν
αὐτοῦ εἰς βασιλέα. 'O δὲ, ὡς ἔθος βασιλεῦσιν, àv-
τεδήλου αὐτοῖς ὅτι 'O νἰός pou ὁ µονογενής µου
ἐστὶν, φοδοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, pf πως συμβή
got τὸ ἀνθρώπινον, xal νηπίου αὐτοῦ ὄντος θανα-
τώσητε αὐτὸν χαὶ ἄλλον προδάλησθε. Οἱ δὲ μεθ;
ὄρχων πληροφορεῖν abs;v μὴ βασιλευθΏναι ἔχτὸς
τοῦ υἱοῦ αὑτοῦ, εἰ καὶ (lego μὴ) θανεῖν αὐτῷ
(lego αὐτὸν) δελίσῃ ὁ Θεός. Τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς χυ-
ρ'αχῆς τῶν Βαΐων ἕως τῆς μεγάλης Πέμπτης τοῦ
λαοῦ ἐνωχλεῖτο, Καὶ Ev τῷ ᾿Ἱπποδρομίῳ σωρευόµε-
νοι xal αἰτούμενοι, τῇ ἁγίᾳ Ἡαρασχευῇ ἐχέλευσεν
ὁμόσαι αὑτούς. Καὶ ὤμοσε Xd, ὁ λαὸς εἰς τὰ τίµια
xoi ζωοποιὰ ξύλα, οἵ το τῶν θεμάτων καὶ τῆς
συγχλήτου xal τῶν ἔσω ταγμάτων xol τῶν πολιτῶν
πάντων xal ἑργαστηριαχῶν, τοῦ μὴ δέξασθαι βατι-
?fa ἑχτὸς Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου καὶ τοῦ σπέρ-
µατος αὐτοῦ. Καὶ ἑποίησαν ἔγγραφα, χαθὼς ὤμο-
σαν, ἰδιόχειρα αὐτῶν. Καὶ τῇ ἑπαύριον, fiio ἣν τὸ
ἅγιων Σά6δατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τριδου-
νωθελίασιµον Εὐδόχκιμον τὸν ἁδελφὸν αὐτοῦ. τὸν
γὰρ "Ανθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεδάλετο. Καὶ προῆλ-
θεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δύο Καΐσαρσι xa νιυθελιςσ-
σίμοις καὶ τῷ vl Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν μεγάλην
Ἐκκχλησίαν. Καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἑνδυτὴν, ὡς ἔθος
ἐστὶν τοῖς βασιλεῦσιν, ἀνῆλθεν ἓν τῷ ἄμδωνι σὺν
τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ, καὶ εἰσελθὼν πᾶς
ὁ λαὸς ἀπέθεντο «à ἔγγραφα αὐτῶν bv τῇ ἁγίᾳ τρα-
πέζῃ. Ὁ δὲ βασιλεὺς δωλάλησεν oto; Ἰδοὺ, ἁδελ-
φοὶ, τὴν αἴτησιν ὑμῶν πληρῶ, xal δωροῦμαι ὁμῖν
τὸν υἱόν µου εἰς βασιλέα" ἰδοὺ ἐκ τῆς ᾿Εχχλησίας
χαὶ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμθάνετε.
Οἱ δὲ µεγάλῃ τῇ φωνῇ ἑδόησαν, λέγοντες' ᾽Αντιϕώ-
νησον, Ylà τοῦ θεοῦ, ὅτι Ex τῆς χειρός aou παρα”
λαμθάνομεν τὸν χὺριν Κωνσταντῖνον βασιλέα, καὶ
φυλάττειν αὐτὸν xal ὑπεραποθνήσχειν αὐτοῦ. Jura-
mentum hujusmodi Manuelis Comneni imperatoris
deciarati signum brevius describit Nicetas : 'Εφεζής
δὲ τῶν θείων προτεθέντων λογίων Ex αὐτῶν ἔμπε-
δοῦνται τῷ Mavoutà τὰ τῆς εὐνοίας γαὶ πίστεως
πρὸς Καντός. Juramenti formule partem recenset
in Alexio I1 ; Καὶ εἴ τι δὲ ἴδω 59 νοήσω f| ἀχοῇ
παραλήψομαι εἰς ἀτιμίαν ὑμῶν xai λύμην τοῦ ὑμε-
τέρου φερόμενον στἐμματὸςι καὶ ὑμῖν τὴν περὶ
εούτου διδοὺς ἑσοίμην εἴδησιν, xal αὐτὸς δὲ, ὥς
ἐξόν pot, τοῦτο χωλύω, Violatam sacramenti reli-
gionem CP. exprobrat Andronici, |. i1 ; Ot φρικώ-
δεσιν δρχοίς τὴν ἐς αὐτὸν ἑνεπέδωσαν πίστιν xal
C εὔνοιαν, ἁλόγῳ δὲ θυμῷ καὶ παραλογωτέρῳ vot cs-
ῥόμενοι οἱδέν €x των χακῶν ἑνέλιπον ὃ μὴ εἰς "Av-
δρόνιχον εἰργάσαντο. His, si lubet, adde Gregorat
scripta vri, 7 et Cantacuzeni locum citatum. Porro
tam fidei professionem quam sponsionem adjun-
' clam in supremi logothet:e manibus emissam fuis: e
doceor a Niceta Manuelis l. 11, referente Joannem
359 Puzenum ex eo imperatorem irreverentius
egisse, quod Theodoro Styppiotse caniclei contu-
lisset officium, ac eo przsente juramentum pro
imperio consequendo de more nuncupasset, Verba
ejus sunt : Οὐχοῦν χατὰ χαρδίας ἑτέραν ἀνταίαν
κληγὴν εἰληφὼς 6 δηλωθεὶς λογοθέτης ἐν τοῦ τῷ
Στυπειώτῃ δοθῃνάι δοχεῖον ἐρυθροδάνου διάλιθον
χρύσεόν, xat τοῖς ὄρχοις τοῦτον ἐπιστατῆσαι κατὰ
τὸν Ev Βλαχέρναις µέγαν νεὼν, ol τὴν τοῦ κράτους
διαδοχὴν ἑνεπέδουν ᾿Αλεξίῳ xal τῇ θυγατρὶ τοῦ βα-
coc Μαρίᾳ, ἃ τῷ λογοθετικῷ δήπουθεν ὀφφικίῳ
ἦσαν ἁρμόδια.
P. 86. ['O δεῖνα. Verbis istis cinnabari pictis
ejusdem coloris tres cruces praemittebantur, de
quibus Thcophanes in [sauro Leone : Ἐπιλαθέ»
µενος τὸ ἱδιόχειρον ὃ ἐποίησε, xal τὸν σταυρὺν ὃ»
ἔπηδε, xal οἱ σὺν αὐτῷ. Et infra : καταπατήσας
τὴν ἑαυτοῦ συνείδησιν, καὶ ἀθετήσας τὸν αταυρὸν
xai τὴν ἐπιγραφὴν fiv. ἐποίησεν. ldem : Λέων πα-
ῥεσχεύασεν ἄλλους πῆξαι σταυροὺς κατὰ τὴν ἁλή-
θειαν. Iterum : Αὐτὸς εὐλαδηθείς πῆξαι σταυρὸν
διὰ τὸ πρότερον καθυπογράφαι iv τῷ βασιλεύειν
αὐτόν. .Δί non hujus modo jurisjurandi , sed et eu-
393
GRETSERI ET GOARI NOT.
391
jusvis, erux appicta fuit indicium et con(irmatio. A hic etiain. verbum zpotáscov male redditum.
Leo Grammaticus in Michaele Theopliili F : Γενο-
µένης δὲ τῆς προελεύσεως elg τὰ χαλχοπράτεια
τοῦ εὐαγγελισμοῦ, χαὶ τῆς εἰσόδου γενομένης, xal
τοῦ Εὐαγγελίου τελεσθέντος, ἀνῆλθεν ὅ τε πατριάρ-
χης Φώτιος xal ὁ βασιλεὺς σὺν τῷ Καίσαρι καὶ
ἙῬασιλείῳ παραχοιμώμένῳ ἓν τοῖς χατηχουµένοις
(porticibus circumquaque in ecclesiam prospectan-
tibus), τοῦ πατριάρχου ἐπὶ χεῖρας ἔχοντος τὸ τίµιου
σῶμα χαὶ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ;
χα) βΡάψαντες ὅ .τε βασιλεὺς xat ὁ Ἡασίλειος τοὺς
τιµίους ὑπέγραφαν σταυροὺς, ὄρχῳ βεθαιοῦντες τὸν
Καΐσαρα ἀφόδως συνεξελθεῖν pet! αὐτῶν kv τῷ
ταξιδίῳ. Qui juramentum cruce firmatum violabat,
tetra σταυροπάτου inurebatur nota, de qua Ros
qusedam in Cedrenum. In σταυροπἀάτας, hujusmodi
feederum videlicet et jurisjurandi interposita cruce
violatores, divinum Numen provocaturos se puta-
bant injuriam passi, cum tabulis cruce firmatis ac
irritam pacem promittentibus, de conto suspensis,
in fadifragos ducto exercitu procedebant. Andro-
nieus junior, scriptore Cantacuzeno un, 5$, hocce
factarum perfido Meesoruia principi minatur : 'Eàv
δὲ μὴ ἀποδιδῷ «b πόλισμα, τὸν σταυρὸν, ὃν πρότε-
pov πἐπομφε πρὸς αὐτὸν, ἐπὶ τῆς σηµαίας ἀναθεὶς
ἐλεύσεται ἐπ αὐτόν. Et infra : Σοῦ δὲ οὐδὲν ἐπιεικὲς
ἀπαχρινομένου, τῇ τοῦ σταυροῦ δυνάμει θαῤῥῶν, ὃν
αὐτὸς Σγγυητὴν ἐμοὶ παρέσχου τοῦ µηδέποτε πα-
ῥρασπονδῆσαι, βαδιοῦμαι ἐπὶ σὲ. Hoc idem Saraceni
. prius egerant Justiniano Rhinotmeto fidem violatam
erprobrantes : Καὶ μαρτυρούμµενοι καὶ τὸν θεὺν
ἐχδικητὴν τούτων προχαλούµενοι, τὸν τῆς εἰρήνης
ἔγγραφον χάρτην ἐπὶ φλαμουλίου χρεµάσαντες xal
προάγοντες χατὰ τῶν Ῥωμαίων ὥρμησαν. Ita Ce-
drenus. .
Ibid. Οἰχείᾳ χειρὶ προέταξα. Οὕτω μὲν ὁ στε-
eóptvog (sic enim babet aler codex Boicus et
Lautherianus) τῆς ἑαυτοῦ προτάσσων ὁμολογίας
γράφει, Junius : Propria manu profinivi. Sic in-
scribit. qui coronatus est, prafiniens. confessionem
suam. Inepte : quid enim vult sibi hoc prafinivi et
profiniens? Verte: Hac propria. manu. prescripsi,
seu confessioni fidei mee pre misi. Ad hune modum
is qui coronatus (vel potius coronandus) est, pro-
Priora sic vertit Junius : Quodsi filius est ipsi, si-
quidem aliribuit pater. Pcrpersm. Legendum ex
cod. Bav. et. Lauth. ἑνδίδωσιν * si. pater. concedat,
ei permittat, GaeTS.
Ibid. [Gregoras, 1v, 15 : Ἐπέτρεφε δ αὐτῷ
: ('Av6povixty) 6 tavho καὶ δι’ ἐρυθρῶν ὑπογράφειν
γραμμάτων προστάγµατα, οὐ μέντοι prjva χαὶ ἵν-
δικτον, ἀλλὰ, Ανδρόνικος Χριστοῦ χάριτι βασιλεὺς
"Ρωμαίων. 6ολα.]
P. 87. Junius inscite prontitto me abstenturum
&b invidia. Imo α cedibus, quia legendum φόνων,
non φθόνων. Qualis promissio ab imperatore, sí
promittat se velle abstinere ab invidia, eum vix ha.
beat cui ipse invideat, ipso communi omnium in-
vidie expositus? Nec recte vertit ἀχρωτηριασμούς,
concussiones : mutilationes debebas, Juni. Quia
enim Grzci imperatores ad codes et mutilationes
valde prompti erant, ut ex tota historia Byzantina
liquet, jure ab illis, quos corona exspectabat,
exigebatur ut hac in re modum tenerent e nihil
preter fas agerent.
Ibid. Elc τὰς τόσας. Quid hoc sibi velit, fateor
me non assequi; nam quod Junius vertit, ad tan-
tas N, id mihi non satisfacit. GngTs.
lbid. [Quid hoc sibi velit, fateor me non assequi,
scribit Gretserus. Nil mirum : corruptus enim et vul-
garis est lequendi modus, quo quotum mensis diem
adnotant Graeci, Ex vulgari grammatica percipio eos
C dies mensis numeraturos non adjectivis uumeralibus
sed substantivis uti : non enim dicunt secundo,
decimo, vicesimo die, verum ad duos, ad decem, ad
viginti dies mensis. Simul etiam prapositionis εἰς
accusativo junotte, quam ἐν dativo, frequentior est
apud eos usus. Vides itaque εἰς τὰς τόσας τοῦ
μηνᾶς, ad verbum «ad tot mensis dies, «crlhi vice
tabi die mensis. Subjungítur ἓν fu£oa* tu supple
τῆς ἑδδομάδος πρώὠτῃ, δευτέρχ, τρίτῃ.
lbid. Συ»όδφ. Non. unius provincie collectos
episcopos ommes, vel ex provinciis omnibus pa-
triarche subjectis praesules aliqiiot, de moribus
vel Eeclesi:| flde disquisituros, cóvo?ov hic vocari
existimes, sed vel clerum CP., vel cum eo prae-
sules qui forte CP. versantur. Vide Juris GR.
prism suaía confessionem pr:escriptione et prz- p l. ut et 1v. continere συνοδικἁς ἀποφάστις, Ίου est,
notatione nominis οἱ dignitatis sux insignit. Haec
enim prescribebant : 'O δεῖνα ἓν Χριστῷ τῷ θεῷ
πιστὸς βασιλεὺς xal αὐτοχράτωρ οἰχείᾳ χειρὶ προέ-
ταξα. Et huic προταγῇ respondet ὑποταγή, subscri-
ptio, de qua Curopal., p. 87 : Ὁ δὲ προτάσσων
τοῦτο αὐτὸ πάλιν καὶ μετὰ τὴν τῆς πίστεως ἔχθεσιν
ὑποτάσσων 95/$ γράφει, χουν πὸ ὁ δεῖνα ἐν Χρι-
στῷ τῷ θεῷ πιστὸς βασιλεὺς xal αὐτοκράτωρ 'Pu-
paiov, f, βασιλεὺς Ῥωμαίων, οἰχείᾳ χειρὶ ὑπο-
τάξας. Ergo et ᾿προτάσσειν εἰ ὑποτάσσειν est ρτα-
scribere et subscribere; in quorum notione pervi-
denda οἱ explicanda plane czcutivit Junius. GaETS,
P. 86. "Av δὲ υἱὸς abs T, εἰ μὲν ἐχδίδωσιν ὁ
ma tho, γράφει καὶ αὐτὸς, προτάσσων οὕτως. Omitto
PsTRoL. GB. CLVIT.
ἀρχιερατικὰς διατάξεις, pontificias constitutiones
privatim a patriarchis editas, cui privati tantum
psucique episcopi consilium dedisse memorantur.
Hinc ἑνδημοῦσα ἱερὰ σύνοδος, peregrinans et incerta
synodus, e& τῆς ἑνδημούσης τηνικαῦτα συναθροι-
σθείσης συνόδου συνἑδριον, occurrentis el ad urbem
(forte fortuito) synodi concilium , ejusdem operis
p. 271. (οικ.]
P. 88. Thomaites. Magnum sacri palatii tricli-
nium, nt a Zonara in imperio lrenes noiinatur,
quod sub eadem imperatrice conflagravit ; unaque
cremata esse feruntur eo in loco commentaria 355
qu:edam in sacras litteras S. Joannis Chrysostomi
ut scribit Zonaras. GnaETSs.
13
?1t IN LIBRUM ΡΕ OFFICIIS CP. 4:9
tiam interposito saoramento devinsire non abnue: À νάλιον τῶν δεκαξννέα ἀχουθίτων, xaX προεθάλετο
τοι. De Mieliaele Kangabe post Ilsaurum quarto
imperatore scribit Zonaras : "Y'nà τοῦ πατριάρχου
Νιχηφόρου τεταινίωτα βασιλιχῷ διἀδήµατι, ἆπαι-
τηθεὶς παρ) αὐτοῦ ἔγγραφον ἑἐπαγγελίαν τοῦ p.f) τι
παραχινηπται τῶν τῆς Ἐκχλησίας θεσμῶν μηδ αἷ-
µασι χρανθῆναι Χριστιανῶν. Leo Armenius, Στε-
φθεὶς ὑπὸ Νιχηφόρου πατριάρχου ἐθεδαίωσεν αὐτὸν
ἑγνρᾶφως περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας. Deo nepoti-
que (ldem servaturum, diris interpositis, promi-
sisse Andronicum t1estis est Nicetas in Alexio
Manuelis F. Prestitit idem tertius Andronicus ju-
nior dictus, ex Gregor:, 1v, 15 : Εἶτα αὐτὸς μὲν
Ανδοόνιχὸς ὄμνυσι τῷ πατρὶ πρῶτον μὲν σέδειν
thv τοῦ θεοῦ Ἐκκλησίαν ὀρθῶς xal τὰ ταύτης πρυ-
νόµια περιέπειν xaÜü' ἅπαντα τρόπον, χαὶ 359
ἁλώδητα συντηρεῖν. Reciprocum fidei erga regiam
majestatem a clero senatu et populo postremi im-
peratores exégerunt. Subdit eodem loco Grego-
ras : Καὶ ἐπὶ τούτοις ἅπαν τὸ Ῥῳμαίων ὤμνυε
γένος τῷ νέῳ βασιλεῖ ᾽Ανδρμονίχῳ τὰ εἰθισμένα τοῖς
βασιλεῦσιν. "O γε μὴν πατριάρχης xat πᾶν τὸ τῆς
Ἐκκλησίας ἄθροισμα γράµµασι τοὺς ἑαύτῶν ἔγχα-
ῥάξαντες ὄρνκους τοῖς ἱεροῖς ἑντεθείκασι κώδιξιν,
ἀνεπιθούλευτον αὐτῷ διατηρήσειν τὴν βασιλείαν
ὁμολογοῦντες aütol τε καὶ οἱ ἑφεξής τὰ τῆς "ExxXo-
cla; διαδεχόµενοι. Antiquum morem 4 Grecis re-
ceptum, ut imperatore e vivis sublato cuncti
provinciarum —przíecti magistratu — censerentur
exauctorsti, donec publicis habítis comitiis Hnperii
successori fidelitatis sacramentum dicerent, deinde
quos ille delegisset provincias reciperent, narrat
Cantacuzenus, 1, 2 : pluraque subjungit ad con-
suctudinem jurisiurandi a subditis imperatori
pro»standi spectantia. Ad horrendum penitus fre-
quenterque confirmatum, quod impellente Leone
Copronymi, filios ejus in fidem stam recipiens,
populus emisit, calamum verto. Κινηθέντες ol τῶν
θεμάτων ἂρχοντες, ait. Theophanes, εἰσῆλθον máv-
τες οὖν τῷ fs: τοῦ λαοῦ αἰτούμενοι τὸν υἱὸν
αὐτοῦ εἷς βασιλέα. 'O δὲ, ὡς ἔθος βασιλεῦσιν, àv-
τεδήλου αὐτοῖς ὅτι 'O νἱός µου à µονογενής µου
ἑατὴν, φοδοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, pl) πως συμβή
pot τὸ ἀνθρώπινον, xal νηπίου αὐτοῦ ὄντος θανα-
τώσητε αὐτὸν χαὶ ἄλλον προθάλησθε. Οἱ δὲ μεθ"
ὄρχων πληροφορεῖν abt'v ph βασιλευθίναι ἐχτὺς
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, sl xal (lego μὴ) θανεῖν αὐτῷ
(lego αὐτὸν) θελήσῃ ὁ Θεός. Τοῦτο ὃΣ ἀπὸ τῆς xv-
ριαχῆς τῶν Baluv ἕως τῆς μεγάλης Πέμπτης τοῦ
λαοῦ ἑνωχλεῖτο, Καὶ ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σωρευόµε-
vot καὶ αἰτούμενοι, τῇ ἁγίᾳ Ἡαρασχευῇ ἐχέλευσεν
ὁμόσαι αὑτούς. Καὶ ὤμοσε πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίµια
ναὶ ζωοποιὰ δξύλα, ot τε τῶν θεμάτων xal τῆς
συγχλήτου χαὶ τῶν ἔσω ταγμάτων χαὶ τῶν πολιτῶν
πάντων xal ἐργαστηριαχῶν, τοῦ μὴ δέξασθαι βατσι-
}έα ἑχτὸς Λέοντος xal Κωνσταντίνου xaX τοῦ απἑρ-
µατος αὐτοῦ. Καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα, χαθὼς ὤμο-
σαν, ἱδιόχειρα αὐτῶν. Καὶ τῇ ἐπαύριον, fiio ἦν τὸ
ἅγιον Σάδδατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τριδου-
νωθελίσσιµον Εὐδόχιμον τὸν ἁδελφὸν αὐτοῦ . «by
γὰρ ᾿"Ανθιμον ζῶν ὁ πατ]ρ προεδάλετο. Καὶ προὴλ-
θεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δύο Καΐσαρσι xal νυδελισ-
σίμοις χαὶ τῷ νέφῳ Κωνσταντίνῳ sl; τὴν μεγάλην
Ἐχχλησίαν. Καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἑνδυτὴν, ὡς ἔθος
ἐστὶν τοῖς βασιλεῦσιν, ἀνῆλθεν Bv τῷ ἄμόθωνι σὺν
τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ, καὶ εἰσελθὼν πᾶς
ὁ λαὺς ἀπέθεντο «à ἔγγραφα αὐτῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τρα-
πέζῃ. 0 δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτω:. Ἰδοὺ, ἁδελ-
qoi, την αἵτησιν ὑμῶν πληρῶ, xal δωροῦμαι ὁμῖν
τὸν υἱόν µου el? βασιλέα * ἰδοὺ Ex. τῆς ᾿ἘΕκχχλησίας
χαὶ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμθάνετε.
Ot δὲ peyálg τῇ φωνῇ ἐδόησαν, λέγοντες' 'Aveupo-
νησον, Υἱὰ τοῦ θεοῦ, ὅτι Ex τῆς χειρός σου παρα»
λαμθάνομεν τὸν xüpw Κωνσταντῖνον βασιλέα, xal
φυλάττειν αὐτὸν xai ὑπεραποθνῄσχειν αὐτοῦ. Jura-
mentum hujusmodi Manuelis Comneni imperatoris
declarati signum brevius describit Nicetas : Ἔφεξης
δὲ τῶν θείων προτεθέντων λογίων Ex! αὐτῶν ἔμπε-
δοῦνται τῷ ΜανουἈλ τὰ τῆς εὐνοίας xaX πίστεως
πρὸς Λαντός. juramenti formulx partem recenset
in Alexio Ἡ ; Καὶ εἴ τι δὲ ἴδω 1 vofjsu f] ἀχοῇ
παραλήψομαι εἷς ἀτιμίαν ὑμῶν xat λύμην τοῦ ὑμε-
τέρου φερόμενον στέμματος, χαὶ ὑμῖν τὴν περὶ
εούτου διδοὺς ἑσοίμην εἴδησιν, καὶ αὐτὸς δὲ, ὡς
ἐξόν pot, τοῦτο χωλύω, Τἱοϊδίαπι sacramenti reli-
gionem CP. exprobrat Andronici, |. i1 : Ot φρικώ-
δεσιν δρχοἰς τὴν ἐς αὐτὸν ἐνεπέδωσαν πίστιν xal
C εὔνοιαν, ἀλόγῳ δὲ θυμῷ χαὶ παραλογωτέρῳ vot cs-
ῥόμενοι οἶδέν {ι των καχῶν ἑνέλιπον ὃ μὴ εἰς "Av-
δρόνιχον εἰργάσαντο. His, si lubet, adde Gregorat
scripta vri, 7 et Cantacuzeni locum citatum. Porro
tam fidei professionem quam sponsionem adjun-
' etam in supremi logothet:e manibus emissan fuis: e
doceor a Niceta Manuelis !. 11, referente Joannem
353 Puzenum ex eo imperatorem irreverentius
egisse, quod Theodoro Styppiotie caniclei contu-
lisset officium, ac eo przsente juramentum pro
imperio consequendo de more nuncupasset. Verba
ejus sunt : Οὐχοῦν κατὰ καρδίας ἑτέραν ἀντα[αν
κληγὴν εἰληφὼς 6 δηλωθεὶς λογοθέτης ἐν τοῦ τῷ
Στυπειώτῃ δοθΏνάι δοχεῖον Σρυθροδάνου διάλιθον
γρύσεόν, χαὶ τοῖς ὄρχοις τοῦτον ἐπιστατῆσαι χατὰ
τὸν ἐν Βλαχέρναις µέγαν νεὼν, ol τὴν τοῦ χράτους
διαδοχἠν ἑνεπέδουν ᾽Αλεξίῳ χαὶ τῇ θυγατρὶ τοῦ βα-
ado Μαρίᾳ, ἃ τῷ λογοθετικῷ δήπουθεν ὀφφιχίῳ
ἦσαν ἀρμόδια.
P. 86. ['O 2siva. Verbis istis cinnabari pictis
ejusdem coloris tres cruces premittebantur, de
quibus Theophanes in fsauro Leone : Ἐπιλαθό:
µενος τὸ ἰἱδιόχειρον ὃ ἑποίησε, xal τὸν σταυρὸν ὃν
ἔπιξε, xat οἱ σὺν αὐτῷ. Et infra ; καταπατήσας
τὴν ἑαυτοῦ συνείδησιν, καὶ ἀθετῆσας τὸν αταυρὸν
xai τὴν ἐπιγραφὴν fiv. ἐποίησεν. Idem ; Λέων πα-
ῥεσχεύασεν ἄλλους πῆξαι σταυροὺς κατὰ τὴν ἁλή-
θειαν. Iterum : Αὐτὸς εὐλαδηθείς πῆξαι σταυρὸν
διὰ «b πρότερον καθυπογράφαι iv τῷ βασιλεύειν
αὐτόν. .Αί non hujus niodo jurisjuraudi , sed οἱ eu-
393
GRETSERI ET GOARI NOTE.
391
jusvis, crux appicta fuit indicium et conürmatio. A hic etiain verbum προτάσσων male redditum.
Leo Grammaticus in Michaele Theoplrili F : Γενο-
µένης δὲ τῆς προελεύσεως slg τὰ χαλκοπράτεια
τοῦ οὕαγγελισμοῦ, χαὶ τῆς εἰσόδου γενομένης, xat
τοῦ Εὐαγγελίου τελεσθέντος, ἀνῆλθεν 6 τε πατριάρ-
χης Φώτιος xal ὁ βασιλεὺς σὺν τῷ Καίσαρι xol
Ἑασιλείῳ παραχοιμωμένῳ ἓν τοῖς χατηχουµένοις
(porticibus circeumquaque in ecclesiam prospectan-
tibus), τοῦ πατριάρχου ἐπὶ χεῖρας ἔχοντος τὸ τίµιο»
σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ:
χαὶ βάφαντες ὅτε βασιλεὺς χαὶ ὁ Ἑασίλειος τοὺς
τιµίους ὑπέγραφαν σταυροὺς, ὄρχῳ βεθαιοῦντες τὸν
Καΐσαρα ἀφόδως συνεξελθεῖν μετ αὐτῶν kv τῷ
ταξιδίῳ. Qui juramentum cruce firmatum violabat,
tetra σταυροπἀάτου inurebatur nota, de qua nos
quzedam in Cedrenum. In σταυροπάτας, hujusmodi
feederum videlicet et jurisjurandi interposita cruce
violatores, divinum Numen provocaturos se puta-
bant injuriam passi, cum tabulis cruce firmatis ec
irritam pacem promittentibus, de conto suspensis,
In fodifragos ducto exercitu procedebaut. Ándro-
nieus junior, scriptore Cantacuzeno n, 5, hocce
factnrum perfido Moesoruin principi minatur : 'Eáv
δὲ μὴ ἀποδιδῷ «b πόλισµα, τὸν σταυρὸν, ὃν πρότε-
pov πέποµφε πρὸς αὑτὸν, ἐπὶ τῆς σημαίας ἀναθεὶς
ἐλεύσεται ἐπ) αὐτόν. Et infra : Σοῦ δὲ οὐδὲν ἐπιεικὲς
ἀπαχρινομένου, τῇ τοῦ σταυροῦ δυνάµει θαῤῥῶν, ὃν
αὐτὸς ἐγγυητὴν ἐμοὶ παρέσχου τοῦ µηδέποτε πα-
ῥασπονδῆσαι, βαδιοῦμαι ἐπὶ σὲ. Hoc idem Saraceni
. prius egerant Justiniano Rhinotmeto fidem violatam
exprobrantes : Καὶ μαρτυρούμενο:ι καὶ τὸν θεὺν
ἐχδιχητὴν τούτων προχαλούµενοι, τὸν τῆς αἰρήνης
ἔγγραφον χάρτην ἐπὶ φλαμουλίου χρεµάσαντες xal
προάγοντες κατὰ τῶν Ῥωμαίων ὥρμησαν. Ita Ce-
drenus.
Jbid. Οἰχείᾳ χειρὶ προέταξα. Οὕτω μὲν ὁ στε-
φόμενος (sic enim babet alter codex Boicus et
Lauiherianüs) τῆς ἑαυτοῦ προτάσσων ὁμολοχίας
γράφει. Junius : Propria manu prafinivi. Sic in-
scribit. qui coronaius est, prefiniens confessionem
suam. Ἱπορὶο : quid enim vult sibi hoc prefinivi et
prefinieus? Verte: Hac propria. manu. prascripsi,
seu confessioni fidei mem premisi. Ad hunc modum
is qui córonàtus (vel potius coronandus) est, pro-
Priora sic vertit Junius : Quodsi filius est ipsi, si-
quidem attribuit pater. Pcrperam. Legendum ex
cod. Bav. et Lauth. ἑνδίδωσιν * si. pater. concedat,
ei permittat, GnETS.
Ibid. [Gregoras, 1, 15 : ἩἘπέτρεψε 0' αὐτῷ
: ('Av6povixty) ó πατῆο καὶ δι’ ἐρυθρῶν ὑπογράφειν
γραμμάτων προστάγµατα, οὗ μέντοι μῆνα xot ἵν-
δικτην, ἀλλὰ, Ανδρόνικος Χριστοῦ χάριτι βασιλεὺς
Ῥωμαίων, 6ολα.]
P. 87. Junius inscite promitto me abstenturum
&b invidia. Imo α cedibus, quia legendum φόνων,
Don φθόνων. Qualis promissio ab imperatore, si
promittat se velle abstinere ab invidia, eum vix ha.
beat cui ipse invideat, ipso communi omnium in-
vidie espositus? Nec recte vertit ἀχρωτηριασμούς,
concussiones : mutilationes debebas, Juni. Quia
enim Graci imperatores ad csdes et mutilationeg
valde prompti erant, ut ex tota historia Byzantina
liquet, jure ab illis, quos corona exspectabat ,
exigebatur ut hac in re modum tenerent e nibil
prater fas agerent.
lbid. Elc τὰς τόσας. Quid hoc sibi velit, fateor
me non assequi; nam quod Junius verlit, ad tan-
(as N, id mihi non satisfacit. GngTS.
bid, [Quid hoc sibi velit, fateor me non assequi,
scribit Gretserus. Nil mirum : corruptus enim et vul-
garis est lequendi modus, quo quotum mensis diem
adnotant Graeci. Ex vulgari graminatica percipio eos
dies mensis numeraturos non adjectivis numeralibus
sed substantivis uti : non enim dicunt secundo,
decimo, vicesimo die, verum ad duos, ad decem, ad
viginti dics mensis. Simul etiam prazpositionis εἰς
accusativo juncte, quam ἐν dativo, frequentior est
apud eos usus. Vides itaque εἰς τὰς τόσας τοῦ
μηνᾶς, ad verbum ad tot. mensis dies, scribi vice
tali. die mensis. Subjungitur ἓν fjk£oa * tu. supple
τῆς ἑδδομάδος πρὠτῃ, δευτέρᾳ, τρίτη.
lbid. Συγόὀδφ. Non. unius provincie collectos
episcopos onmes, vel ex provinciis omnibus pa-
triarehe subjectis praesules αἰίαίίοι, de moribus
vel Keclesiz| flde disquisituros, σύνοδον hic vocari
existimes, sed vel clerum CP., vel cum eo prz-
sules qui forte CP. versantur. Vide Juris GR.
priam suain confessionem pr:escriptione et prae- p l. n et 1v. continere συνοδικὰς ἀἁποφάσεις, hoc est,
notatione nominis el dignitatis sua insignit, Hzc
enim prescribebant : Ὁ δεῖνα ἓν Χριστῷ τῷ θεῷ
πιστὸς βασιλεὺς xal αὐτοκράτωρ οἰχείᾳ χειρὶ προέ-
ταξα. Et huic προταγῇ respondet ὑποταγή, subscri-
ptio, de qua Curopal., p. 87: Ὁ δὲ προτάσσων
τοῦτο αὐτὸ πάλιν χάὶ μετὰ τὴν τῆς πίστεως ἔχθεσιν
ὑποτάσσων 3 Ξζ, γράφει, Ίγουν πὸ ὁ δεῖνα Ev. Χρι-
στῷ τῷ θεῷ πιστὸς βασιλεὺς xal αὐτοχράτωρ Ῥω-
µαΐων, f, βασιλεὺς Ῥωμαίων, οἰχείᾳ χειρὶ ὕπο-
τάξας. Ergo et προτάσσειν et ὑποτάσσειν est pra-
scribere et subscribere; in quorum notione pervi-
denda et explicanda plane czcutivit Junius. GaETs.
P. 86. "Av δὲ υἱὸς αὐτῷ D, εἰ μὲν ἐχδίδωσιν 6
πατ]ρ, γράφει καὶ αὐτὸς, προτάσσων οὕτως. Omitto
PsTRoL. Ga. CLVII.
ἀρχιερατικὰς διατάξεις, poniificias constitutiones
privatim a patriarchis editas, cui privati tantum
paucique episcopi consilium dedisse memorantur.
Hinc ἑνδημοῦσα ἱερὰ σύνοδος, peregrinans et incerta
$yHodus, e& τῆς ἐνδημούσης τηνικαῦτα συναθροι-
σθείσης συνόδου συνἑδριον, occurrentis et ad urbem
(forte fortuito) synodi concilium , ejusdem operis
p. 271. Goin.]
P. 88. Thomaites. Magnum sacri palatii tricli-
nium, pt a Zonara in imperio lrenes nominatur,
quod sub eadem Ímperatrice conflagravit ; unaque
cremata esse feruntur eo in loco commentaria 355
quiedam in sacras litteras S. Joannis Chrysostomi
ut scribit Zonaras. GnETSs.
13
COXSEDENENCCMANRAN τσ Mun GARD Ip et mr m M — n — v
311 IN LIBRUM DE OFFiCils CP. 3:9
tiam interposito taeramento devinzire non abnue- À νάλιον τῶν δεκαξνγέα ἀχουθίτων, Χαὶ προεθάλετο
rettt. De Michaele Rangabe post lsaurum quarto
imperatore scribit Zonaras : Ὕπὸ τοῦ πατριάρχου
Nixngópou τεταινίωτο βασιλικῷ διαδήµατι, ἆπα:-
τηθεὶς παρ) αὐτοῦ ἔγγραφον ἐπαγγελίαν τοῦ p.f) τι
παραχινηται τῶν τῆς Ἐχχλησίας θεσμῶν μηδ᾽ ai-
µασι χρανθῆναι Χριστ.ανῶν. Leo Armenius, Στε-
φθεὶς ὑπὸ Νιχηφόρου πατριάρχου ἐθεδαίωσεν αὐτὸν
ἐγγράφως περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας. Deo nepoti-
que. fidem. servaturum, diris interpositis, promi-
sisse Andronicum testis est Nicetas in Alexio
Manuelis F. Prestitit idem tertius Andronicus ju-
nior dictus, ex Gregorv, 1v, 15 : Εἶτα αὐτὸς μὲν
ἸΑνδοόνιχὺὸς ὄμνυσι τῷ πατρὶ πρῶτον μὲν σέδειν
την τοῦ θεοῦ Ἐκχκλησίαν ὀρθῶς xal τὰ ταύτης πρυ-
νόµια περιέπειν καθ) ἅπαντα τρόπον, xai 359
ἁλώδητα συντηρεῖν. Reciprocum fidei erga regiam
majestatem a clero senatu et populo postremi im-
peratores exégerunt. Subdit eodem loco Grego-
145 : Καὶ ἐπὶ τούτοις ἅπαν τὸ Ῥωψμαίων ὤμννε
γένος τῷ νἐῳ βασιλεῖ ᾽Ανδρμονίχῳ τὰ εἰθισμένα τοῖς
βασιλεῦσιν. Ὅ γε μὴν πατριάρχης xai πᾶν v5 τῆς
Ἐκκλησίας ἄθροισμα γράµµασι τοὺς ἑαυτῶν ἔγχα-
ῥάξαντες ὄρχους τοῖς ἱεροῖ ἐντεθείχασι χώδιξιν,
ἀνεπιθούλευτον αὐτῷ διατηρήσειν τὴν βασιλείαν
ὁμολογοῦντες αὐτοί τε καὶ ol ἐφεξῆς τὰ τῆς Ἐχκχη:
cla; διαδεχόµενοι. Antiquum morem 4 Graecis re-
ceptum, ut imperatore e vivis sublato cuncti
provinciarum przíecti magistratu — censerentdr
exauetorati, donec publicis habítis comitiis Imperii
successori fidelitatis sacramentum dicerent, deinde
quos ille delegisset pfovincias reciperent, narrst
Cantacuzenus, 1, 2 : pluraque subjungit ad con-
suetudinem Jurisjurandi a subditis imperatori
pr»standi spectantia. Ad horrendum penitus fre-
quenterque confirmatum, quod impellente Leone
Copronymi, filios ejus in lidem suam recipiens,
populus emisit, cslamum verto. Κινηθέντες ol τῶν
θεμάτων ἂρχοντες, ait. Theophanes, εἰσῆλθον máv-
τες σὺν τῷ Te: tou λαοῦ αἰτούμενοι τὸν υἱὸν
αὑτοῦ εἰς βασιλέα. 'O δὲ, ὡς ἔθος βασιλεῦσιν, àv-
τεδήλου αὐτοῖς ὅτι 'O νἱἰός pou ὁ µονογενής µου
Egit, φοδοῦμαι τοῦτο ποιησαι, pf, πως συµβῇ
μοι τὸ ἀνθρώπινον, xal νηπίου αὐτοῦ ὄντος θανα-
τώσητε αὐτὸν χαὶ ἄλλον πρυδάλησθε. Οἱ δὲ pet
ὄρχων πληροφορεῖν αὐτὸν ph βασιλευθτναι ἐχτὸς
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ xal (lego μὴ) θανεῖν αὐτῷ
(lego. αὐτὸν) Ὀελῆσῃη ὁ Θεός. Τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς xv-
ρ'αχῆς τῶν Βαΐων ἕως τῆς μεγάλης Πέμπτης τοῦ
λαου ἐνωχλεῖτο, Καὶ ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σωρευόµε-
vot καὶ αἰτούμενοι, τῇ ἁγίᾳ Ἡαρασχευῇ ἑχέλευσεν
ὁμόσαι αὐτοὺς. Καὶ ὤμοσε πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίµια
xol ζωοποιὰ ξύλα, ot τε τῶν θεμάτων xai τῆς
συγκλήτου xal τῶν ἔσω ταγμάτων xal τῶν πολιτῶν
πάντων χαὶ ἑργαστηριαχῶν, τοῦ μὴ δέβασθαι βατι-
4fa ἓχτὸς Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου xa τοῦ σπέρ-
µατος αὐτοῦ. Καὶ ἑποίησαν ἔγγραφα, χαθὼς ὤὥκο-
σαν, ἱδιόχειρα αὐτῶν. Καὶ τῇ ἑπαύριον, τις ἣν τὸ
γιων Σἀδδατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τριδου-
νωθελίσσιµον Εὐδόκιμον τὸν ἁδελφὸν αὐτοῦ. τὸν
γὰρ ᾿Ανθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεθάλετο. Καὶ προηλ-
θεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δύο Kalcapat xal νιθελια-
σίμοις καὶ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν μεγάλην
Ἐκχκλησίαν.. Καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἑἐνδυτὴν, ὡς ἔθος
ἐστὶν τοῖς βασιλεῦσιν, ἀνηλθεν ἓν τῷ ἄμδωνι σὺν
τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ, xal εἰσελθὼν «ds
ὁ λαὸς ἀπέθεντο «à ἔγγραφα αὐτῶν Ev τῇ ἁγίᾳ τρα-
πέζῃ. Ὁ δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτως. Ἰδοὺ, ἁδελ-
qoi, τὴν αἴτησιν ὑμῶν πληρῶ, καὶ δωροῦμαι ὁμῖν
τὸν υἱόν µου εἰς βασιλέα * ἰδοὺ Ex. τῆς Ἐχχλησίας
καὶ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμθᾶνετε.
Οἱ δὶ µεγάλῃ τῇ φωνῇ ἑδόησαν, λέχοντες' ᾽Αντιφϕώ-
νησον, Ylà τοῦ θεοῦ, ὅτι Ex τῆς χειρός σου παρα:
λαμθάνομεν τὸν χῦριν Κωνσταντῖνον βασιλέα, xal
φυλάττειν αὑτὸν xal ὑπεραποθνήσχειν αὐτοῦ. Jura-
mentum hujusmodi Manuelis Comneni imperatoris
declarati signum brevius describit Nicetas : Ἐφεξής
δὲ τῶν θείων προτεθέντων λογίων Ex αὐτῶν ἔμπε-
δοῦνται τῷ Mavoutà τὰ τῆς εὐνοίας xa πίστεως
πρὸς Λαντός. juramenti formulx partem recenset
in Alexio I1 ; Καὶ εἴ τι δὲ ἴδω Ἡ νοῄσω f] ἀχοῇ
παραλήψομαι elc ἀτιμίαν ὑμῶν καὶ λύμην τοῦ ὑμε-
εέρου φερόμενον στέμματος καὶ ὑμῖν τὴν περὶ
ἑούτου διδοὺς ἑσοίμην εἴδησιν, καὶ αὐτὸς δὲ, ὡς
ἐξόν pot, τοῦτο χωλύω. Violstam sacramenti reli-
gionem CP. exprobrat Andronici, |. it : O! φρικώ-
δεσιν δρχοίς τὴν ἐς αὐτὸν ἑνεπέδωσαν πίστιν xal
C εὔνοιαν, ἁλόγῳ δὲ θυμῷ xol παραλογωτέρῳ vot φε.
ῥόμενοι οἱδέν {ι soy χαχῶν ἑνέλιπον ὃ μὴ εἰς "Av-
δρόνιχον εἰργάσαντο. His, si lubet, adde Gregorat
scripta vri, 7 et Cantacuzeni locum citatum. Porro
tam fidei professionem quam sponsionem adjun-
' etam in supremi logothet:e manibus emissam fuis:e
doceor a Niceta Manuelis l. 111, referente Joannem
3593 Puzenum ex eo imperatorem ifreverentius
egisse, quod Theodoro Styppiote caniclei contu-
lisset officium, ac eo presente juramentum pro
imperio consequendo de more nuneupasset. Verba
ejus sunt : Οὐχοῦν χατὰ χαρδίας ἑτέραν ἀνταίαν
κληγὴν εἰληφὼς 6 δηλωθεὶς λογοθέτης ἐν τοῦ τῷ
Στυπειώτῃ δοθΏνάι δοχεῖον ἐρυθροδάνου δ.άλιθον
χρύσεόν, xaX τοῖς ὄρχοις τοῦτον ἐπιστατῆσαι κατὰ
τὸν ἐν Βλαχέρναις µέγαν νεὼν, ol τὴν τοῦ χράτους
διαδοχἠν ἑνεπέδουν ᾽Αλεξίῳ χαὶ τῇ θυγατρὶ τοῦ βα-
σιλέῶς Μαρία, ἆ τῷ λογοθετικῷ δήπουθεν ὀφφικίῳ
σαν ἁρμόδια, -
P. 86. ['O δεῖνα. Verbis istis cinnabari pictis
ejusdem coloris tres cruces pramittebantur, de
quibus Thcophanes in [sauro Leone : Ἐπιλαθό»
µενος τὸ ἰἱδιόχειρον ὃ ἐποίησε, xal τὸν σταυρὺν 7
ἔπηξε, χαὶ οἱ σὺν αὐτῷ. Et infra : καταπατήσας
τὴν ἑαυτοῦ συνείδησιν, καὶ ἀθετῆσας τὸν αταυρὸν
xal τὴν ἐπιγραφὴν fjv. ἑποίησεν. ldem : Λέων πα-
ῥεσχεύασεν ἄλλους πῆξαι σταυροὺς χατὰ τὴν ἁλή-
θειαν. Iterum : Αὐτὸς εὐλαδηθεὶς πῆξαι σταυρὸν
διὰ τὸ πρότερον καθυπογράφαι iv τῷ βασιλεύειν
αὐτόν. .Δί nen hujus modo jurisjuraudi , sed οἱ eu-
393
GRETSERI ET GOARI NOTE.
391
jusvís, crux appicta fuit indicium et confirmatio. A hic etiain. verbum προιάσσων male redditum.
Leo Grammaticus in Michaele Theoplrili F : Γενο-
µένης δὲ τῆς προελεύσεως εἰς τὰ χαλκοπράτεια
τοῦ εὐαγγελισμοῦ, καὶ τῆς eloóbou γενομένης, xal
τοῦ Εὐαγγελίου τελεσθέντος, ἀνῆλθεν 6 τε πατριάρ-
χης Φώτιος xal ó βασιλεὺς σὺν τῷ Καΐσαρι καὶ
Ἑασιλείῳ παρακοιμωμένῳφ ἐν τοῖς κατηχουµένοις
(porticibus cireumquaque in ecclesiam prospectan-
tibus), τοῦ πατριάρχου ἐπὶ χεῖρας ἔχοντος τὸ τίµιον
σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ:
καὶ βάφαντες ὅ .τ6 βασιλεὺς χαὶ ὁ Βασίλειος τοὺς
τιµίους ὑπέγραφαν σταυροὺς, ὄρχῳ βεθαιοῦντες τὸν
Καΐσαρα ἀφόδως συνεξελθεῖν μετ) αὐτῶν iv τῷ
ταξιδίῳ. Qui juramentum cruce firmatum violabat,
tetra σταυροπάτου inurebatur nota, de qua nos
quzdam in Cedrenum. In σταυροπάτας, hujusmodi
feederurm videlicet et jurisjurandi interposita cruce
violatores, divinum Numen provocaturos se puta-
bant injuriam passi, cum tabulis cruce firmatis sc
Writam pacem promittentibus, de conto suspensis,
in fedifragos ducto exercitu procedebant. Andro-
nieus junior, scriptore Cantacuzeno n, 5$, hocce
facturum perfido Moesorum principi minatur : Εάν
δὲ μὴ ἀποδιδῷ «b πόλισμα, τὸν σταυρὸν, ὃν πρότε-
pov» πέποµφε πρὸς αὑτὸν, ἐπὶ τῆς σημαίας ἀναθεὶς
ἐλεύσεται ἐπ᾽ αὐτόν. Et infra : Σοῦ 6$ οὐδὲν ἑ πιεικὲς
ἀπαχρινομένου, τῇ τοῦ σταυροῦ δυνάµει θαῤῥῶν, ὃν
αὗτὸς ἐγγυητὴν ἑἐμοὶ παρέσχου τοῦ µηδέποτε πα-
ῥρασπονδήσαι, βαδιοῦμαι ἐπὶ σὲ. Hoc idem Saraceni
. prius egerant Justiniano Rbinotmeto fidem violatam
exprobrantes : Καὶ μαρτυρούμενο;ι καὶ τὸν θεὸν
ἐχδιχητην τούτων προχαλούμενοι, τὸν τῆς εἰρήνης
ἔγγραφον χάρτην ἐπὶ φλαμουλίου χρεµάσαντες καὶ
προάγὀντες κατὰ τῶν Ῥωμαίων ὥρμησαν. lta Ce-
drenus.
Ibid. Οἰχείᾳ χειρὶ προέταξα. 00:0 μὲν à στε-
φ΄μενος (sic enim babet alter codex Boicus et
Lautherianus) τῆς ἑαυτοῦ προτάσσων ὁμολογίας
γράφει. Junius : Propria manu prefinivi. Sic in-
scribit qui coronatus est, profiniens. confessionem
suam. Inepte : quid enim vult sibi hoc prafinivi et
prifinieus? Verte: lec propria. manu. prescripsi,
seu confessioni fidei mee pra misi. Ad hunc modum
is qui córonatus (vel potius coronandus) est, pro-
Priora sie vertit Junius :
Quodsi filius est ipsi, si-
quidem attribuit pater. Perperam. Legendum ex
cod. Bav. et Lauth. ἐνδίδωσιν * εἰ pater. concedat,
ei permittat. GaETS.
Ibid. [Gregoras, 1v, 15 : Ἐπέτρεφε δ αὐτῷ
: ('Avbpovixip) 6 tatxho xat δι’ ἐρυθρῶν ὑπογράφειν
γραμμάτων προστάγµατα, οὗ μέντοι μῆνα xal tv-
δικτον, ἀλλά, Ανδρόνικος Χριστοῦ χάριτι βασιλεὺς
“Ρωμαίων. Goan.]
P. 87. Junius inscite promitto me abstenturum
&b invidia. mo α cedibus, quia legendum Φόνων,
non φθόνων. Qualis promissio ab imperatore, sí
promittat se velle abstinere ab invidia, cum vix ha.
beat cui ipse invideat, ipso communi omnium in-
vidie expositus? Nec recte vertit ἀχρωτηριασμούς,
eoncussiones : mutilationes debebas, Juni. Quia
enim Greci imperatores ad cades et mutilationes
valde prompti erant, ut ex tota historia Byzantina
liquet, jure ab illis, quos corona exspectabat,
exigebatur ut liac in re modum tenerent et nihil
prater fas agerent.
lbid. Elc τὰς τόσας. Quid hoc sibi velit, fateor
me non assequi; nam quod Junius vertit, ad tan-
(as N, id mihi non satisfacit. Gnzrs.
lbid. [Quid hoc sibi velit, fateor me non assequi,
scribit Gretserus. Nil mirum : corruptus enim οἱ vul-
garis est lequendi modus, quo quotum mensis diem
adnotant Graeci. Ex vulgari grammatica percipio eos
dies mensis numeraturos non adjectivis numeralibus
sed substantivis uti : non enim dicunt secundo,
decimo, vicesimo die, verum ad duos, ad decem, ad
viginti dies mensis. Simul etiam prapositionis εἰς
accusativo junctse, quam ἐν dativo, frequentior est
apud eos usus. Vides itaque εἰς τὰς τόσας τοῦ
μηνᾶς, ad verbum σά tot. mensis dies, ucrlhi vice
tabi die mensis. Subjungitur ἓν fju£oa * tu supple
τῆς ἑδδομάδος πρώτῃ, beusépa, τρίτῃ.
lbid. Συνόδφ. Non. unius provincie collectos
episcopos onmes, vel ex provinciis omnibus pa-
wiarchze subjectis praesules aliqi'ot, de moribus
vel Eeclesiz fide disquisituros, σύνοδον hic vocari
existimes, sed vel clerum CP., vel cum eo pre-
sules qui forte CP. versantur. Vide Juris GR.
priam suaím confessionem pr:escriptione et. prze- p l. ut et 1v. continere συνοδικὰς ἀποφάσεις, Ίου est,
notatione nominis et dignitatis suz insignit, Hzc
enim prascribebant : Ὁ δεῖνα ἐν Χριστῷ τῷ θεῷ
πιστὸς βαδιλεὺς καὶ αὐτοχράτωρ οἰχείᾳ χειρὶ προέ-
ταξα. Et huic προταγῇ respondet ὑποταγή, subscri-
ptio, de qua Curopal., p. 87 : '0 δὲ προτάσσων
τοῦτο αὐτὸ πάλιν χαὶ μετὰ τὴν τῆς πίστεως ἔχθεσιν
ὑποτάσσων 95$ γράφει, Ίγουν πὸ ὁ δεῖνα ἐν Χρι-
στῷ τῷ si πιστός βασιλεὺς xal αὐτοχράτωρ 'Pu-
paiov, f| βασιλεὺς Ῥωμαίων, οἰκείᾳ χειρὶ ὑπο-
τἆξας. Ergo et προτάσσειν et ὑποτάσσειν est pra-
scribere e& subscribere; in quorum notione pervi-
denda et explicanda plane czcutivit Junius. G&ETS.
P. 86. "Av δὲ υἱὸς αὐτῷ D, εἰ μὲν ἑἐχδίδωσιν ὁ
πατὴρ, γράφει καὶ αὐτὸς, προτάσσων οὕτως. Omitto
PsTRoL. GB. 1Η.
ἀρχιερατιχὰς διατάξεις, pontíficias constitutiones
privatim a patriarchis editas, cui privati tantum
paucique episcopi consilium dedisse memorantur.
Hinc ἑνδημοῦσα ἱερὰ σύνοδος, peregrinans et incerta
synodus, et. τῆς ἐνδημούσης τηνικαῦτα συναθροι-
σθείσης συνόδου σννἑδριον, occurrentis et ad urbem
(forte fortuito) synodi concilium , ejusdem operis
p. 271. Goin.]
P. 88. Thomaites. Magnum sacri palatii tricli-
nium, ut a Zonara in imperio Irenes nominatur,
quod suh eadem ímperatrice conflagravit ; unaque
cremata esse feruntur eo in loco commentaria 355
quiedam iu sacras litteras S, Joannis Chrysostomi
ut scribit Zonaras. GnaETSs.
13
| up —Q M —ÀÀ -
aA cn Ad ον HAN Aue QD ον ο t
͵ 9
NL ον οὐ ο.
3995 — IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. tb
Abid. [Augustior et amplior potriarchii aula Θω” A iepist. ex φας nuper in lucem prodieruni,
μαῖτης est. Cedrenus in Irene: '0 τρἰκλινος τοῦ πα-
τριαρχείου ὁ λεγόμενος Θωμαῖτης. Magnum S. So-
phie otrium respicit. Memorat illod Augusteoni
adjunetum Nicetas in Alexio Manuelis F. Goan.]
Ibid. Awgnusteonem. 1n Originibus Cp. et in
Suida v. Augusteo hzc de Augusteone leguntur :
Quinta die mensis Octobris profecti regionum urbis :
in Augusteone, videlicet foro dulciario, choreas du-
cebant in. honorem sui imperatoris. Istum igitur lo-
cum vulgus Augusteonem nominat, in quo etiam
magni Constantini εἰ ma:ris ejus. columna posite
sunt. Ιάεο et locum Augusteonem nominavit, qui an-
tea Gustium, hoc est [orum cupedinarium, dicebatur.
De Augusteone multa Nicetas Choniates in Alexio
Manuelis Comneni filio. Gars.
lbid. [Suidz interpres, non ílle vulgatus sed
ignotus, a Gretsero relatus, «66 penitus et ignare
τὸν Αὐγουστεῶνα et τὸ Αὐγουστεῖον confundit. De
secundo scripsit Suidas, de primo noster auctor.
Λὺγουστεῖον ludi suntin honorem Augusti Roma
celebrati, Latinis Augustalia ; ita scribit vulgatus
interpres; idemque refert Dempseterus in Romanis
Antiquitatibus. Αὐγουστεών loeus est CP., S. ni-
mirum Sophiz atrium sub Thomaite. 'En τοῖς προ:
ανλίοις τοῦ τῆς μεγάλης ἐχχλησίας ναοῦ, Άγουν iv ᾧ
εἴρττα: Ἀὐγουστεῶνι, jamjam explicabit auctor ipse.
Unde et tàv τοῦ Ab Youcteovoc αὐλαίαν vocat Nicetas in
Alexio secundo, Adverte repertum quoque CP Αὐγου-
στίωνα, columnam nimirum aream, cui Justiniani
statuam superpositam narrat Cedrenus in ejus Vita :
Ἐπληρώθη δὲ χα) ὁ χαλχοῦς χίων ὁ μέγας, 6 Αὺ-
γουστίων. Et inferius ; Οὗτος δέ ἐστιν ὁ χίων ὁ λεγό-
µενος Αὐγουστίων. Qua de Augusteone gustu et
foro cupedinario in Graco Suidse textu non exstan-
' tibus refert citatua interpres apud dGreiserum,
somniantium cibi sunt, insulsi, insipidi, vani. Est
et triclinium τοῦ Δὐγουστέως, de quo Theophanes
in Copronymo: Εστέφθη ἐν τῷ εριχλίνῳ τοῦ Αὐ-
γουστέως ἡ βασίλισσα ΕΙρήνη. Idemque est quod
dicitur χρυσοῦν τρικλένιονν a Justiniano Ἡ exstru-
ctum; de quo alibi. Goan.]
]bid. Epicombia. Junius ait ἐπιχόμδια faisse
missilia, sic dicta quod essent Χχόμθοι kxávo αὖ-
τῶν, quod nodi supra ea essent, quibus erant nummi
propterea. circumdati, ne jactu populum, in quem
mittebantur, offenderent, Sed sine dubio melius scivit
Curopalata quid essent. ἐπιχόμδια, quam Junius.
Ita ergo ille ;: Τμήματα &x πανίων κόπτοντες, parti-
culas ex. pannis resecantes, el in qualibet particula
panni tria aurea. numismata et totidem argentea et
tres obolos colligantea, projiciunt in multitudinem.
Ῥίπτουσι δὲ τοιούτους ἀποδέσμους' projiciunut vero
hujusmedi fasciculos et, ut sic dicam, ligaturas ;
Latine missilia dici possunt. Et hi fasciculi vocan-
tur ἐπιχάμθια 3 nodo. quo colligantur, seu quod
xóp6o:;, hoc est nodis, constringantur. De iisdem
ἐπιχομδίοις, p. 97, de verbo ἐπιχομδέω, num
Grecum sit an barbarum, disputat Photius in 2
De iisdem ἐπιχομδίοις eadem fere Joannes Can-
tacuzenus, 1l. 1. De bellis inter Andronicos avum
et nepotem; nisi quod ea spargi dicit, post.
quam imperator jam jinunc'us et inauguratcs
ex templo egreditur. Rursus de iisdem 356 ἐπι-
χοµδίοις eodem coronationis die spargi solitis hzc
eodein libro Cantacuzenus: Ὑπὸ δὲ τὴν αὐτὴν
ἡμέραν tv τοῖς ῥασιλείοις τοῦ δήμου συνηθροισµένου
παντὸς παρὰ τοῦ αὐτοῦ συγκλητιχοῦ τῶν προτέρων
[soc f| καὶ πλείονες ῥίπτονται ἀπόδεσμοι, Curopa-
lata p. 98, in pesterum diem id rejicit ; quo die id
etiam fleri solitum Cantacuzenus scribit 1. 1, c, 41.
Similia fere Curopalata noster, c. 17. De hoc more
aecipiendus quoque est Pachymeres ]. ix sus»
B Historiam, ubi scribens de coronatione Micheelis
Palsologi filii Andronici senioris, ῥιπτοῦνται, inquit,
οἱ συνήθεις ἁπόδεσμοι. Et frustra est bene de 64 -
cis meritus interpres, qui fasciculos odoratorum fto-
rum spargi solitos conjicit. GaxTS.
10. [Hiec ἑπιχόμδια, regia donaria coronz susceptz
gratia sparsa, reperies apud antiquos ὑπατείας
voce significata. Dicto suggerit argumentum Cedre-
nus in Justiniano: Βασιλεύει ἐτῶν µε’, xai µονο-
χρατῄσας δέδωχεν ὑπατείαν ὅσην οὐδεὶς βασιλέων
δέδωχε. Theophanes in Tiberio, ἔῤῥιφεν ὑπατείαν
πολλήν. In Copronymo : Προηλθον βασιλεῖς ῥίπτον-
τες ὑπατείαν τριµίσεια xaX σιµίσεια χαὶ νομίσματα
χαινούργια ἕως τῆς μεγάλης ἐχκλησίας. Φίλοι atta,
viu, 10, de Phoea in Hebdomo recens coronato: Τῇ -
δ) ὑστεραίᾳ ἐπιδατήρια τῶν σχήπτρων τοῖς στρατεύ-
µασι δῶρα παρείχετο. Leo Grammaticus vel alius
quivis in Armenio Leone : Μιχαἡλ ὁ βασιλεὺς τῷ
πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἔστεφεν τὸν υἱὸν
αὐτοῦ θεοφύλακτον, εἰς τάς τε ἑορτᾶὰς προελθούσης
καὶ τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ Προχοπίας μετὰ δόξης πολ-
λῆς, καὶ παρασταθείσης ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου,
καὶ ἰδούσης στέφιµον τοῦ υἱοῦ αὐτῆς, xai ποιησά-
σης χαρὰν μεγάλην, xol διανειµάσης χρήματα
πολλά * αὕτη γὰρ fjv. διατιθοῦσα πάντα τὰ τῆς βα-
σιλείας. Α cousularibus congiariis muneribus do-
nativis hzc imperatorum ὑπατείας nomen retinuisse
indubium est. Quanto fastu, acclamationibus, mu-
niflcentia, donativis κοινωνὸν τῶν ἑαυτοῦ θεσαυρῶν
τὸ ὑπήχοον ποιήσας Mauricius inierit, verbis pom-
pam xequantibus recenset Simocatta, 1, 12.
Ibid. |Ex1 exovraplov καθεσθείς. Sedentes in
clypeo per castra circumferre recens proclamatos
imperatores consueverunt antiqui Romani. Zona-
ras in Justiniano : Ὑπάτιον ἐπὶ &onóng pctip-
σιον ἄραντες ἀναγορεύουσι βασιλέα. Theophanes in
. Mauricio: Tóv Γερμανὸν ἄχοντα στρατηγὸν ἀνηγό-
ρευσαν ἐπὶ ἀσπίδος ὑφώσαντες. Ibidem ; Τὰ πἸήθη
συναθροισθέντα προδάλλονται ἔξαρχον Φωκᾶν τὸν
κένταρχον, xai ἐπὶ ἁσπίδα τοῦτον ὑφώσαντες εὐφή-
µησαν ἔξαρχον. Eadem pene verba scribit Simo-
catta, vri, 7. Ἑχατόνταρχον tamen correctius vocat
quem Theophanes χένταρχον. Gregoras ui, 1:
᾽Ανηχορεύετο δ᾽ ὕστερον map! ἑχόντων τῶν ὑπηχόων
397 GRETSERI ET GOARI NOT.E. 398
ἁπάντων, χαθεσθεὶς ἐπ ἀσπίδος χατὰ τὸ b» τούτοις Α τρίγγιον γενέσθαι προσέταξεν, ἕνθα ἀλλήλοις ἔμελ-
ἐπιχρατοῦν ἔθος, Lib. 1ν, 8. 1 : Ἐπὶ τῆς ἁσπίδος
ἐνταῦθα περὶ τὴν Μαγνησίαν χαθίσαντες Μιχσὴλ
κὸν Παλαιολόχον ἀναγορεύουσι βασιλέα οἱ δόςῃ xal
γένει προὔῦχοντας. Corippuin. de Justino Minore i1,
457 confert Gretserus. Goan.]
Porro hec qui in seqq. continentur, videtur
Codinus ex Cantacuzeno descripsisse : eadein
enim prope verbatim scribit Cantacuzenus, 1, 44.
Posterior autem Cantacuzeno Codinus fuit, cum
Canlacuzeni aliquoties mentionem faciat, non ut
coaetanei, sed ut. tempore prioris ; notatque Pon-
lanus noster in notis ad c. 41, 1. 1 Historize Canta-
cuzeni Codinum vixisse sub Manuele Andronici
junioris nepote, qui antepenultimus imperator ex
Cpolitanis fuit, Turcis 357 postea imperium inva-
dentibus atque occupantibus. Quidquid sit, clarum
est, Codinum non diu ante Cpolitanum exitium
vixisse. GnETS.
Ποιά. | Οἱ àx ἀξιώμασυ ὑπερέχοντες. Conüirma-
vit id jam relatus Gregoras. Addit Simeon Thessa-
lonicensis : 'Avutjouctv αὐτὸν ἐπὶ στρατιωτικής àg-
πίδος ἐνώπιον τοῦ λαοῦ * Ó xal στρατηγίαν δηλοῖ xal
βασιλείαν. Καὶ ὑπὸ ἀξιωματιχκῶν αἵἴρεται ὡς ἀρχὴ
αὑτῶν καὶ xopugt, καὶ ὑπὸ στρατιωτῶν xal τοῦ 51-
pou προσχυνεῖται ὡς δεσπότης αὐτῶν γεγονώς. GoAR.
P. 89. Ἐπευφημίσαντος δὲ τοῦ Aaov καὶ φεσ-
σάτου. Faustis acclamationibus felicibusque votis
receu$ promotum principem prosecutos milites et
λον ὁμιλεῖν, Infra : Πρῶτος οὖν ὁ βασιλεὺς Ῥωμα-
νὸς τὴν εἰρημένην ἀποθάθραν χαταλαθὼν *bv Συ-
μεὼν ἐξεδέχετο. Rursus : Τρίτην δὲ μετὰ ἐν γά-
μον ἑστίασιν ἓν τῇ τῶν Πηγῶν ἀποθάθρᾳ ποιῄσας ὁ
βασιλεὺς, παρ) αὐτῇ τῇ ἀποθάθρᾳ τοῦ βασιλικοῷ
δρόµωνο;ς ἱσταμένου, συνεστιάθη τῷ Πέτρῳ. In si-
mili tabulato Manuel hujus nomiuis ultimus Tur-
carum principem convivio excepit apud Phrauz:e
interpretem Pontanum. Goan.]
Ibid. 'EzV «bv ἄμόωνα, in suggestum. ΄"Άμδων ab .
ἀναθαίνω, quod est ascendo, nomen (traxisse puta-
tur, tametsi Walafridus Strabo de rebus eccle-
siast. c, 6, ambonem ab ambiendo derivat, quod
intrantem amnbistet cingat. Ambonem porro magnu:
Ecclesi:& magnum fuisse oportet, quippe qui, ut hic
refertur, uno et eodem tempore patriarcham οἱ
ministros imperatoresque ceperit, et in quo ritus
inaugurationis coronationisque peragi potueri!.
Propterea nullus animo aliquid nostris suggestis
simile concipiat : potius concipiat quam Geruani
vocant die Porkirchen, id est templi partes editas,
quales coluninis su(fultze aut parietibus affixa νο in
adytorum vestibulo in allum exstructe hominibus
recipiendis in templis visuntur. 358 llabebat au-
tem ambon duos ascensus, ut p. 91, ex Codino
discimus. Nec Onuphrius in libello quo obscuras
quasdam voces ecclesiasticas explicat, v. Ambo,
oblitus est monere de duplici ascensu in ambonem.
adeo frequentatze consuetudini manifestius attestan-
tia. Leonis Grammatici de Leone Armenio ; Ἐποίη-
σεν αὐτοὺς εὐφημῆσαι Λέοντα xal Κωνσταντῖνον,
βουλόμενος ζῆσαι Extr, πολλά. Ejusdem in Michaele
Theophili F, : Θέλω Βασίΐλειον ὑπὸ πάντων cógn-
µεῖσθαι ὡς βασιλέα. Annz Comnenzm de patre im-
peratore renuntiato loquentis : Nov βασιλεὺς ἀἆνα-
χορεύεται τοὺς ὁπλοφόρους ὁρᾶτε, τῆς εὐφημίας
ἀχούετε. Et infra : Thv εὐφημίαν λαμπρὰν ἀχοῦ-
οντες, et alia quae subdit. Zonarze de Joanne Alexii
filio : Στέλλει πρὸς τὴν ἐχχλησίαν τεθνάναι λέγων
τὸν αὐτοχράτορα καὶ ζητῶν αὐτὸς εὐφημισθῆναι ὡς
αὑτοκράτωρ. Nicetze de Manuele Joannis F. scri.
benüs : Ἔχαστος τῶν µεγιστάνων μετὰ τῆς οἰχείας
τάξεως διαχριδὺν ἐφιστάμενος xal διατρανῶν τὴν
Σεὐφημίαν τῷ νέῳ ἄναχτι. Ejusdem denique in Alexio
" Manuelis Ε.: ᾽Αμέλει xat τῆς εὐφημίας κατάρχον-
) tat, xaX οὑτωσὶ διατιθέασι τὴν ἀνάῤῥησιν, Αλεξίου
xa ᾿Ανδρονίχκου μεγάλων βασιλέων xol αὑτοχκρατό-
pov Ῥωμαίων τῶν Κομνηνῶν πολλὰ τὰ ἔτη. Πλα-
τέσι xai ἀνεψγόσιν ἅδοντες στόµασι, xal µιχροῦ
διαῤῥηγνύμενοι ταῖς φωναῖς.
Ibid. [Σάκκον. Superiusexposuimus, c. 5 ad p. 15.
Ibid. Ava6d0pa. Tabulatum ejusmodi excelsius
ἀποθάθραν appellasse Cedrenum miror. Loca sunt in
Romano Leespeno. Ὁ Ῥωμανὸὺς χατεσχεύασεν ἐν τῇ
θαλάσσῃ ὀχυρωτάτην ἁπόδασιν, ὥστε τὴν βασιλικὴν
τριήρη διεχπλέουσαν bv αὐτῇ προσορµίζεσθαι, περι-
φράξας αὐτὴν πάντοθεν διατειχίσµασι. Μέσον δὲ
nuntur, unus a sinistris, quo fil ascensus. versus
erieniem , alter a dextris occidentem spectans, quo
fit descensus. GRETS.
lbid. |De ambone quedam in Euchologicis, plura
doctissimus Allatius de Gracorum templis. Qua
mole vel figura fuerit exstructus. S. Sophie, ano-
nyma descriptio in l'egiis »mss. edisseril; quam pre-
tiosa maleria et qualibus expensis perfectus, Ori-*
gines CP. paucis comprehendunt : Ἐποίησεν 5 Ἰου-
στινιανὸς τὸν ἄμόωνα xal «bv σωλέαν χρυσᾶ, eap-
δόνυχας καὶ σαπφείρους λίθους διὰ µαργάρων καὶ
χρνσίου χυμευτοῦ. Et iuferius : Εἰς τὸν ἄμδωνα xai
τὸν σωλέαν ἐγένοτο ἔξοδος χρόνου πάκτεου τῆς Αἱ-
p Υύπτου χεντηνάρια τριακόσια ἑξήχοντα πέντε, καθὼς
ἑτυπώθησαν παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Ut
vox πάχτον non pactum modo, sed et tributum ex
pacto solvendum atque pensum omne 'significet, no-
tis in Cedrenum posterioribus demonsiravimus.
P. 90. |Τὰς ἐπὶ χρίσεις BaciAéor συντεθειµέ-
vac εὐχάς. Orationes illas ex mss, patriarchicis
Euchologiis Bessarionis et alterius Patris Graci,
concilii Florentini assessoris, erutas ad commune
Euchologium adjecimus, et hoc anno publico dedi-
mus.
Ibid. [Χρίει. Coronatos ssepius, unctos nunquam
legimus antiquos Graecorum imperatores. Carolum
nomine gestisque magnum a Leone Romano ponti-
fice primum refert unctum Cedrenug, e suis Grsecis
995
Jbid. [Augustior et amplior patriarchii aula 8o»
μαῖτης est. Cedrenus in Irene: *O τρίκλινος τοῦ πα-
τριαρχείου ὁ λεγόμενος Θωμαῖτης. Magnum S. So-
phi» otrium respicit. Memorat illud Augusteoni
adjunctum Nicetas in Alexio Manuelis F. Goan.]
lbid. Augusteonem. 1n Originibus Cp. et in
Suida v. Augusteo hzec de Augusteone leguntur :
Quinta die mensis. Octobris praefecti regionum urbis :
in Augusteone, videlicet foro dulciario, choreas du-
cebant in. honorem sui imperatoris. Istum igitur lo-
" cum vulgus Augusteonem nominat, in quo etiam
magni Consiantini et maris ejus columna .posite
sunt. 1deo et locum Augusteonem nominavit, qui an-
tea Gustium, hoc est [orum cupedinarium, dicebatur.
De Augusteone multa Nicetas Choniates in Alexio
Manuelis Comneni (ilio. Gars.
lbid. [Suidz interpres, non ille vulgatus sed
$gnotus, a Gretsero relatus, cs&ce penitus et ignare
τὸν Αὐγουστεῶνα el τὸ Αὐγουστεῖον confundit. De
secundo scripsit Suidas, de primo noster auctor.
Λὺγουστεῖον ludi suntin honorem Augusti Roma
celebrati, Latinis Augustalia ; ita scribit vulgatus
interpres; idemque refert Dempelerus in Romanis
Antiquitatibus. Αὐγουστεών loeus est CP., S. ni-
mirum Sophia» atrium sub Thomaite. 'En τοῖς πρ)-
ανλίοις τοῦ τῆς μεγάλης ἐκχλησίας ναοῦ, fyovv iv ip
εἴρητα: Λὐγουστεῶνι, jamjam explicabit auctor ipse.
Undeet thv τοῦ Αὐγουστεῶνος αὐλαίαν vocat Nicetas in
Alexio secundo, Adverte repertum quoque CP Αὐγου-
στίωνα, columnam nimirum zream, cui Justiniani
statuam superpositam narrat Cedrenus in ejus Vita :
Ἐπληρώθη δὲ καὶ ὁ χαλχοῦς xov 6 µέγας, 6 Αὺ-
γαυστίων. Et inferius ; Οὗτος δέ ἐστιν ὁ χίων ὁ λεγό-
µενος Αὐγουστίων. Qus de Áugusteone gustu et
foro cupedinario in Graeco Suidg textu non exstan-
tibus refert citatus interpres apud Grelserum,
somniantium cibi sunt, insulsi, insipidi, vani. Est
οἱ triclinium τοῦ Αὐγουστέως, de quo Theophanes
jin Copronymo: Ἐστέφθη iv τῷ εριχλίνῳ τοῦ Αὐ-
γουστέως ἡ βασίλισσα Εἱρήνη. Idemque est quod
dicitur χρυσοῦν τριχλίνιον, & Justiniano Ἡ exstru-
ctum; de quo alibi. GoaR.]
]bid. Epicombia. Junius ait ἐπιχόμόια fuisse
missi(ia, sie dicta quod essent xóp6o« ἑκάνω αὖ-
τῶν, quod nodi aupra ea essent, quibus erant nummi
propterea circumdati, ne jactu populum, in quem
mittebantur, offenderent, Sed sine dubio melius scivit
Curopalata quid essent. àmxóp Gia, quam Junius.
]ta ergo ille : Τμήματα &x πανίων xóncovtes, parti-
culas ex. pannis resecantes, el in qualibet particula
panni tría aurea. numismala et totidem argeutea et
tres obolos colligantes, projiciunt in multitudinem.
'Péxzovust δὲ τοιούτους ἀποδέσμους' projiciunt vero
hujusmedi fasciculos et, ut sic dicam, ligaturas;
Latine missilia dici possunt. Et hi fasciculi vocan-
tur ixxáp6ia a nodo. quo colligantur, seu quod
xóp6o';, hoc est nodis, constringantur. De iisdem
ἐπιχομδίοις, p. 97, de verbo ἐπιχομδόω, num
Graecum sit an barbarum, disputat Photius in 3
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
e
A epist. er iisque nuper in lucem prodierunt,
De iisdem ἑἐπιχομδίοις eadem fere Joannes Can-
tacuzenus, l. 1 De bellis inter Andronicos avnm
et nepotem; nisi quod ea spargi dicit, post»
quam imperator jam inunc'us et inauguralis
ex templo egreditur. Rursus de iislem 356 ::-
χοµδίοις eodem coronationis die spargi solitis Ίο
eodein libro Cantacuzenus: "Y«b δὲ τὴν αὐτὴν
ἡμέραν ἓν τοῖς ῥασιλείοις τοῦ δήμου συνηθροισµένου
παντὸς παρὰ τοῦ αὐτοῦ συγχλητικοῦ τῶν προτέρων
ἴσοι ἢ καὶ πλείονες ῥίπτονται ἀπόδεσμοι. Curopa-
lata p. 98, in posterum diem id rejicit ; quo die id
eliam fleri solitum Cantacuzenus scribit 1. 1, c. 41.
Similia fere Curopalata noster, c. 17. De hoc more
aecipiendus quoque est Pachymeres ]. ix sus
B Historia, ubi scribens de coronatione Micheelis
Palsxologi filii Andronici senioris, ῥιπτοῦνται, inquit,
οἱ συνήθεις ἁπόδεσμοι. Et frustra est bene de (118 -
cis meritus interpres, qui fasciculos odoratorum flo-
rum spargi solitos conjicit. GaxTS.
10. [Hxc EntxópÓ:a, regia donaria eoronz susceptz
gratia sparsa, reperies apud antiquos ὑπατείας
voce significata. Dicto suggerit arguroentum Cedre-
nus in Justiniano: Βασιλεύει ἑτῶν µε’, xa µονο-
κρατήσας δέδωχεν ὑπατείαν ὅσην οὖδεὶς βασιλέων
δέδωκε. Theophanes in Tiberio, ἔῤῥιψεν ὑπατείαν
πολλήν. In Copronymo : IlponA0ov βασιλεῖς ῥίπτον-
τες ὑπατείαν τριµίσεια χαὶ σιµίσεια xal νομίσματα
χαινούργια ἕως τῆς μεγάλης ἐχκλησίας. Simo:atta,
viui, 10, de Phoca in Περάοπηὸ recens coronato: Tfj -
0' ὑστεραίᾳ ἐπιδατῆρια τῶν σχήπτρων τοῖς ατρατεύ-
µασι δῶρα παρείχετο. Leo Grammaticus vel alius
quivis in Armenio Leone : Mtyatà 6 βασιλεὺς τῷ
πρώτῳφ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἔστεφεν τὸν viv
αὐτοῦ θεοφύλακτον, εἰς τάς τε ἑορτὰς προελθούσης
χαὶ τῆς γυναιχκὸς αὐτοῦ Προχοπίας μετὰ δόξης πολ-
λῆς, xal παρασταθείσης ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίον,
xai ἰδούσης στέφιµον τοῦ υἱοῦ αὐτῆς, xai ποιησά-
σης χαρὰν μεγάλην, xol διανειµάσης χρήματα
πολλά * αὕτη γὰρ ἣν διατιθοῦσα πάντα τὰ τῆς βα-
σιλείας. Α cousularibus congiariis muneribus do-
nativis haze imperatorum ὑπατείας nomen retiuuisse
indubium est. Quanto fastu, acclamationibus, mu-
niflcentia, donativis χοινωνὸν τῶν ἑαυτοῦ θεσαυρῶν
τὸ ὑπήχοον ποιῆσας Mauricius inierit, verbis pom-
pam :equantibus recenset Simocoatta, 1, 12.
Ibid. | Ezxl σκουταρίου καθεσθείς. Sedentes in
clypeo per castra circumferre recens proclamatos
imperatores consueverunt antiqui Romani. Zona-
ras in Justiniano : Ὑπάτιον ἐπὶ ἀαπίδις µετάρ-
σιον ἄραντες ἀναγορεύουσι βασιλέα. Theophanes in
Mauricio: Tov Γερμανὸν ἄχοντα στρατηγὸν ἀνηγό-
peusav ἐπὶ ἀσπίδος ὑψώσαντες. Ibidem ; Τὰ πλήθη
συναθροισθέντα προθάλλονται ἔξαρχον Φωκᾶν τὸν
χένταρχον, xal ἐπὶ ἀσπίδα τοῦτον ὑφώσαντες εὐφή-
µησαν ἔξαρχον, Eadem pene verba scribit Simo-
catta, viui, 7. "Exatóvtapyov tamen correctius vocat
quem Theophanes χένταρχον. Gregoras m, 1:
᾽Ανηχορεύετο δ᾽ ὕστερον παρ᾽ ἑχόντων τῶν ὑπηκόων
397 GRETSERI ET GOARI NOT.E. 398
ἁπάντων, καθεσθεὶς ἐπ ἀσπίδος κατὰ τὸ ἓν τούτοις Α τρέγχιον γενέσθαι προσέταξςν, Ev0a ἀλλήλοις ἔμελ-
ἐπικρατοῦν ἔθος. Lib. 1v,8. 14 : Ἐπὶ τῆς ἁσπίδος
ἐνταῦθα περὶ τὴν Μαγνησίαν καθίσαντες Μιχσὴλλ
τὸν Παλαιολόγον ἀναγορεύουσι βασιλέα οἱ δόςῃ xal
γένει προὔχοντας. Corippuin. de Justino Minore 11,
157 confert Gretserus. Goan.]
Porro hzc qui in seqq. continentur, videtur
Codinus ex Cantaceuzeno descripsisse : eadem
enim prope verbatim scribit Cantacuzenus, 1, 41.
Posterior autem Cantacuzeno Codinus fuit, cum
Cantacuzeni aliquoties mentionem faciat, non ut
coastanei, sed ut. tempore prioris ; notatque Pon-
tanus noster in notis ad c. 41, 1. 1 Historiz Canta-
cuzeni Codinum vixisse sub Manuele Andronici
junioris nepote, qui antepenultimus imperator ex
Cpolitanis fuit, Turcis 357 postea imperium inva-
dentibus atque occupantibus. Quidquid sit, clarum
est, Codinum non diu ante Cpolitanum exitium
vixisse. GaETS.
ltid.] Οἱ ἐν d£iópacur ὑπερέχοντες. Confirma-
vit id jain relatus Gregoras. Addit Simeon Thessa-
lonicensis : ᾽Ανυφϕοῦσιν αὑτὸν ἐπὶ στρατιωτικής ác-
πίδος ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ὃ xat στρατηγίαν δηλοῖ xal
βασιλείαν. Καὶ ὑπὸ ἀξιωματικῶν αἴρεται ὡς ἀρχὴ
αὑτῶν xal χορυφὴ, xal ὑπὸ στρατιωτῶν xal τοῦ δή-
pov προσχυνεῖται ὡς δεσπότης αὐτῶν γεγονώς. (6008.
P. 89. Επευφημίσαγτος δὲ τοῦ Aaov καὶ φεσ-
σἀάτου. Faustis acclamationibus felicibusque votis
receu$ promotum priucipem prosecutos milites et
λον ὁμιλεῖν. Infra : Πρῶτος οὖν ὁ βασιλεὺς ωμα-
νὸς τὴν εἰρημένην ἁἀποδάθραν χαταλαθὼν τὸν Συ-
μεὼν ἐξεδέχετο. Rursus : Τρίτην δὲ μετὰ dv γά-
pov ἑστίασιν ἐν τῇ τῶν Πηγῶν ἀποδάθρᾳ ποιῄσας ὁ
βασιλεὺς, παρ) αὐτῇ τῇ ἀποθάθρᾳ τοῦ βασιλικοῦ
δρόµωνος ἱσταμένου, συνεστιάθη τῷ Πέτρῳ. ἴμ οἱ.
mili tabulato Manuel hujus nomiuis ultimus Tur-
carum principem convivio excepit apud Phrauzz
interpretem Pontanum. Goan.]
lbid. Ἐπὶ τὸν ἄμόωνα, in suggestum. "Ap.6ov ab .
ἀναθαίνω, quod est ascendo, nomen traxisse puta-
tur, tametsi Walafridus Strabo de rebus eccle-
siast. c. 6, ambonem ab ambiendo derivat, quod
intrantem ainbiatet cingat. Ambouem porro magu:
Ecclesi; magnum fuisse oportet, quippe qui, ut hic
refertur, uno et eodem tempore patriarcham οἱ
ministros imperatoresque ceperit, et in quo ritus
inaugurationis coronationisque peragi potuerit.
Propterea nullus animo aliquid nostris suggestis
simile concipiat : potius concipiat quam Geruani
vocant die Porkirchen, id est templi partes editas,
quales columnis suffulte aut parietibus affixa; ve in
adytorum vestibulo in altum exstructe hominibus
recipiendis in templis visuntur. 358 Habebat au-
tem ambon duos ascensus, υἱ p. 91, ex Codino
discimus, Nec Onuphrius in libello quo obscuras
quasdam voces ecclesiasticas explicat, v. Ambo,
oblitus est monere de duplici ascensu in ambonem.
populum nullus ignorat : occurruut tamen hzc loca C In quibusdam ecclesiis duo graduum ordines cer-
adeo frequentatze consuetudini manifestius attestan-
tia. Leonis Grammatici de Leone Armenio ; Ἐποίη-
σεν αὐτοὺς εὐφημῆσαι Λέοντα xol Κωνσταντῖνον,
βουλόμενας ζήῆσαι ἔτη πολλἀ. Ejusdem in Michaele
Theophili F. : θέλω Βασίλειον ὑπὺ πάντων εὔφη-
µεῖσθαι ὡς βασιλέα. Annz Comnnene de patre. im-
peratore renuntiato loquentís : Νῦν βασιλεὺς ἀἆνα-
χορεύεται * τοὺς ὁπλορόρους ὁρᾶτε, τῆς εὐφημίας
ἀχούετε. Ei infra : Thv εὐφημίαν λαμπρὰν &xo)-
οντες, et alia quee subdit. Zonarzx de Joanne Alexii
filio : Στέλλει πρὺς τὴν ἐκχλησίαν τεθνάναι λέγων
τὸν αὐτοχράτορα καὶ ζητῶν αὐτὸς εὐφημισθῆναι ὡς
αὐτοχράτωρ. Nicetz» de Manuele Joannis F. scri-
bentis : Ἔχαστος τῶν µεγιστάνων μετὰ τῆς οἰχείας
τάξεως διακριδὸν ἐφιστάμενος xal διατρανῶν τὴν
1 εὐφημίαν τῷ νέῳ ἄναχτι. Ejusdem denique in Alexio
! Manuelis Ε.: ᾽Αμέλει καὶ τῆς εὐφημίας χατάρχον-
) tat, xaX οὑτωσὶ διατιθέασι τὴν ἀνάῤῥησιν, Αλεξίου
xai ᾽Ανδρονίχου μεγάλων βασιλέων xal αὑτοκρατό-
pow Ῥωμαίων τῶν Κομνηνῶν πολλὰ τὰ Ern. Πλα-
τέσι xai ἀνεφγόσιν ἄδοντες στόµασι, xal μιχροῦ
διαῤῥηγνύμενοι ταῖς φωναῖς.
A bid. [Σάκκον. Superiusexposuimus, c. 5 ad p. 15.
Ibid. | Αναδθάθρα. Tabulatum ejusmodi excelsius
ἁποθάθραν appellasse Cedrenum miror. Loca suntin
Romano Lecspeno. Ὁ 'Ῥωμανὸς χατεσκεύασεν ἐν τῇ
θαλάσσῃ ὀχυρωτάτην ἀπόθασιν, ὥστε τὴν βασιλικὴν
τριήρη διεχπλέουσαν ἐν αὐτῇ προσορµίζεσθαι, περι-
φράξας αὐτὴν πάντοθεν διατειχίσµασι. Μέσον δὲ
nuntur, unus a sinistris, quo fil ascensus. versus
orieniem , alter a dextris occidentem spectans, quo
fit descensus. GRETS.
Ibid. [De ambone quxdam in Euchologicis, plura
doctissimus Allatius de Gracorum templis. Qua
mole vel figura fuerit exstructus S. Sophis, ano-
nyma descriptio in Regiis "mss. edisserit; quam pre-
tiosa materia et qualibus expensis perfectus, Ori-"
gines CP. paucis comprehendunt : Ἐποίησεν 5 ἸἼου-
στινιανὸς τὸν ἄμόωνα xal τὸν σωλέαν χρυσᾶ, σαρ-
δόνυχας καὶ σαπφείρους λίθους διὰ µαργάρων καὶ
χρυσίου χυμεντοῦ, Et inferius : El; τὸν ἄμδωνα xai
τὸν σωλέαν ἐγένοτο ἔξοδος χρόνου πάκτου τῆς Ai-
D ἵόπτου κεντηνάρια τριαχόσια ἑξήχοντα πέντε, καθὼς
ἑτυπώθῃααν παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Ut
vox πάχτον non pactum modo, sed et tributum ex
pacto solvendum atque pensum omne 'significet, no-
tis in Cedrenum posterioribus demonstravimus.
P. 90. | Tàc ἐπὶ χρίσεις βασιλέων συγτεθειµέ-
vac εὐχάς. Orationes illas ex mss, patriarcbicis
Euchologiis Bessarionis et alterius Patris Grzci,
concilii Florentini assessoris, erutas ad commune
Euchologium adjecimnus, et hoc anno. publico dedi-
mus.
lbid. [Χρίει. Coronatos sepius, unctos nunquam
legimus antiquos Graecorum imperatores. Carolum
nomine gestisque magnum a Leone Romano ponti-
fice primum refert unctum Cedrenug, e suis Grzecis
y
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
19
nullum. Ὁ Λέων τὸν Κάρουλον ἀμειθόμενος ἔστε- A ὀρομίου, loco ab ecclesia vel patriarcha longe alie-
dev αὐτὸν εἰς βασιλέα "Popalov iy τῷ ναῷ τοῦ
ἁγίου ἁποατόλου Πέτρου, χρίσας ἑλαίῳ ἀπὸ τῆς xe-
φαλῆς ἕως ποδῶν, καὶ περιθαλὼν µβασιλιχὴν ἐσθηταᾳ
καὶ στέφος. Sed nec ipse Kuchologii textus, aliis
minutim recensitis, unctionem praecipit, solis his
verbis erat. 1, χρῖσαι χαταξίωαον τῷ ἑλαίῳ τῆς
ἀγαλλιάσνως, eam connotare contentum. Forsan
quia ritus a Latinis inutuatus et ob pietatem usur-
patus, silentio. tamen fuit in Euchologicis tectus.
Solus hic noster auctor, ac ante szecula quatuor Si-
meon "Thessalonicensis, apertius unctionem memo-
ravere. Hujus sunt verba . Ti μὲν popu σφραγί-
ζων αὐτὸν τῇ σημειώσει καὶ χρίσει τοῦ ὄντος mav-
τάνακτος καὶ κατὰ µίµησιν αὐτοῦ αὐτὸν χαθίστησιν
ἐπὶ γῆς.
Ibid. [Σταυροειδῶς. Thessalonicensis : Μετὰ τὴν
πρώτην εὐχὴν τῇ κεφαλῇ αὑτοῦ σταυροειδῶς ἐχχέει
τὸ µύρον, δειχνὺς ὡς ὁ Ἀριστὸς αὐτὸν ἔχρισε.
Ibid. [ Ἅγιος. Idem : Τὸ ἅγιος ἀναχράζει, δειχνὺς
ὅτι ἐκ τοῦ ἁγίου καθαγιάζεκαι, xal καθιεροῦσθχι
βασιλεὺς τῶν ἡγιασμένων ἐστὶν ἀπὸ Χριστοῦ:
lvid. [El καὶ τινες «νέγουσι. Merito asserunt, Co-
dine. Nam et imperialem coronam, ut patriarchae
votis coronando redderetur felicior, in altari video
repositam apud Leenem Grammaticum in Michaele
Theophili, cujus textum reddo hic puriorei. Καὶ
δεδωχὼς ὁ βασιλεὺς Φωτίῳ πατριάρχη τὸ στέμμα,
ἄρας ix τῆς αὐτοῦ χεφαλῆς, d εἰσαγαγεῖν Ev τῇ
ἁγίᾳ τραπέζῃ, ὡς ἐποίησεν εὐχὴν ἐπ αὐτῷ, xol
cl πραιπόσιτοι ἑνέγχαντες τὸ διθιτίσιον xai τζαγγία
ἑνέδυσαν Βασίλειον, ὅστις βαλὼν τὴν χλαμύδα ἔπεσεν
εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως. Καὶ ἐξῆλθεν ὁ πατρι-
άρχης, καὶ Ἶρεν ἀπὸ τῆς χεφαλῆς τοῦ βασιλέως, xal
ἐπέδωχεν αὐτὸ τῷ βασιλεῖ. Καὶ τῶν σχήπτρων πὲ-
σόντων, ὡς ἔθος, ἔατεφεν ὁ Μιχαὴἡλ τὸν Βασίλειον *
χαὶ εὐφῆμησαν πάντες, ε Miyahà xal Βασιλείῳ
πολλὰ τὰ ἕτη. »
359 lbid. [Αὐτός τε καὶ ὃ πατριάρχης. Nunc
ope ab utroque collata, nonnunquam a seniore ini-
peratore collegam asciscente, a solo patriarcha
nonndnquan regium stemma coronati capiti impo-
nebatur. Patriarcham porro vel episcopos alios
promovendis imperatoribus vel manum adhibuisse
vcl ora in preces reserasse anie Marcianum 1908
legimus. Casta illius uxor Puleheria µεταστέλ-
λεται (omnium prima) «bv πατριάρχην καὶ τὴν σύγ-
χλητον, xal ἀναγορεύει Μαρχιανὸν βασιλέα. Ex quo
Marcianus iste primus omnium ecclesie suffragio
promotus, θείᾳ Ψήφῳ αὐτοχράτωρ ἀναδειχθεὶς, as-
seritur a Theophane. Exin, ait idem, Λέων ἐδασί-
λευσεν θρὰξ τῷ γένει, τριθοῦνος τὴν ἀξίαν, στε-
φθεὶς ὑπὸ ᾿Ανατολίου τοῦ πατριάρχου. Infra: Λέων
τὸν Λέοντά τὸν Ζήνωνος υἱὸν χαὶ Αριάδνης τῆς
ἰδίας θυγατρὸς, τὸν ἑαυτοῦ ἔγγονα, στέφας βασιλέα
ἀνηγόρευσεν. Λέοντα τὸν Ζήνωνος υἱὸν χαὶ ’᾿Αριάξ-
νης, νήπιον ἔτι ὄντα, βασιλέα προχειροτονῄσας ὁ
Λέων μηνὶ Ἰανουβρίῳ, xa Φεθρουαρίῳ yr ἔστεψε
Λήνωνα τὸν ἴδιον πατέρα Ev τῷ καθίσµατι τοῦ ἱππο-
no. Ánastasium successorem coronat Euphemius
accepto fidei syngrapho: Στέφει αὐτὸν, inquit Z:-
naras. Ἑστέφθη δὲ, explicat Theophanes, πέµπτῃ
τῇ µεγάλῃ τοῦ Πάσχα ἐν τῷ χαθἰίσµατι τοῦ ππο-
δροµίου. Justino, exacto pene imperio, Joannes pou-
tifex Romanus Cpolim profectus coronam imponit,
ex Anastasio. Justinus idem, ex Zonara, µετα-
πέµπεται τοὺς ἓν τέλει xal βασιλέα «bv. ἁδελριδοῦν
Ἰουστινιανὸν ἀναδείχνυσιν, αὐτὸς τῇ χεφαλῃ αὐτοῦ
περιθεὶς τὸ διάδηµα. Hujus etiam nepos alter Ju-
$tinus ἐστέ 20η ὑπὸ Ἰωάννου πατριάργχου, ait Cedre-
nus: cui gener Tiberius, Theopbane teste, ἑστέφθη
ὑπὸ τοῦ Εὐτυχίου πατριάρχον. Qui sequitur Tiberii
gener Mauricius coram patriarcha senatuque jussu
B soceri designatus imperator τῆς τῶν κοινῶν, verba
sunt Zonar, διοιχήσεως εἴχετο στεφθεὶς ὑπὸ τοῦ
πατριάρχου Ἰωάννου. Phocas, in S. Joannis ede
in Hebdomo coronatus, nonnisi a Cyriaco pairiar-
cha illuc occurrente ac fidei professionem exqui-
rente regni coronam videlur adeptus. Heraclius
sublato tyranno Phoca εἰς τὰ βασίλεια ἑστέφθη ὑπὸ
Σεργίον πατριάρχου, Ev τῷ εὐχτηρίῳ τοῦ ᾿Αγίου
Ἄτεφάνου, v τῷ παλατίῳ, scribit Τβουρβαηος, He-
raclius filios duos, Heraclium et Coustantinum, ἄμφω
τῷ παΐδε τῷ βασιλιχῷ διαδήµατι τεταινίωχε, ut ait
Zonaras: solus vero Constantinus successit.
Constans, avo patre et patruo mortuis, in. regnum
assumptus, de quo tacent historici, nonnisi a pa-
triarcha potuit regia donari tenia. Filius Constan-
tinus cognomento Pogonatus τῷ τῆς βασιλείας xe-
xócpm1o διαδήµατι στεφθεὶς παρὰ τοῦ πατρός, De
Justiniani Rhinotmeti coronatione nullus apud hi-
sloricos sermo : ipse tamen, scribit idem Zonaras,
θεοδώραν καὶ τὸ παιδίον τῷ τῆς βασιλείας ἀξιώσας
ὀνόματι ἄμφω ἔστεφε. Qui, sublato Justiniano et
Philippico, tyrannidem arripuit, Artemius Anasta-
sius τῇ κυριακῇ τῆς Πεντηκοστῆς, συναχθέντος τοῦ
λαοῦ ἐν τῇ µεγάλῃ ἐχχλησίᾳ, ἑστέφθη ὑπὸ Ἰωάννου
πατριάρχου, ui testatur. Cedrenus. Theodogio suc-
cessore, de eujus consecratione nulla memoria, ad
clericalem vitam relegato, Leo lsaurus nonnisi pa-
triarche manu diadema potuit accipere. De flio
Copronymo hec Theopbanes: T$ ἡμέρᾳ τοῦ Πά-
p σχα ἑστέφθη Κωνσταντῖνος ὑπὸ Λέοντος τοῦ πατρὺς
&v τῷ τριδουναλίῳ τῶν δεχαεννέα ἀχαυθίτων, τοῦ
µακαρίου Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου τὰς πρὸς cuv-
ἠθειαν εὐχὰς ποιοῦντόος. Copronymus pariter μη
Leonem, eodem Theopbaae scriptore, cen impera-
torem diademate ornavit, verum Anastasii falei
patriarche et ejusdem hareseos consortis opera:
Ἔστεφεν Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεθὴς Adoyza τὸν éav-
τοῦ υἱὸν εἰς βασιλέα δι Αναστασίου τοῦ φευδωνύ-
pov πατριάρχαυ xal σύμφρονος αὐτοῦ. Qui delnde
sceptrum invasit Nicephorus, προῆλθεν ἐν τῇ ix-
χλησίᾳ, aij Cedrenus, ἐπὶ τὸ στεφθῆναι, Ταρασίου
ἔτι τὸν θρόνον κατέχοντος, qui ob coronam tyranae
impositam diris exsecrationibus, ut Theophanes
testatur, a populo fuit impetitus. 390 Narrat
AT
GRETSERI ET GOARI NOTE.
403”.
idem Miehaelem Curopolatam Nicephori generom ἐν A µα xul διάδηµα, ὡς ἔφασχεν, αὑτόνομως Ov xal:
τῷ ὄμδωνι τῆς.µεγάλης ἐχκλήσίας ὑπὸ Νικηφόρου
πατριάρχου στεφθῆναι. Michael imperator factus
τῷ πρώτῳφ΄ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἔστεφεν τὸν
vlbv αὐτοῦ Θἐοφύλακτον, ait qui putatur Leo Gram-
maticus- in Regiis mss. Qui deinde in aliis certus
est, dé Armenio Leone scribit : Λέων ὁ Αρμένιος ὁ
παραδάτης ἑδᾳσίλευσεν ἔτη ἑπτὰ, μῖνας πέντε στε-
gh, ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου. Michael Balbus
occiso. Leone πρὸς τὸν µέγαν τῆς "Αγίας Σοφίας
vabv προελήλυθεν, inquit Cedrenus, χειρὶ τοῦ πα-
τριάρχου στεφθῆναι βουλόµενος. "Hy δὲ αὐτῷ val;
ἐξ Εὐφροσύνης, testatur Grammaticus, ὀνόματι
θιόφιλος, ὃν καὶ ἔστεψεν iy τῇ μεγάλῃ ἐχκλησίᾳ.
Michael fllius (cujus mano fuerit ipse coronatus
historia non produnt) Basilium accubitorem adeo B
solemni ritu coronavit im. 8. Sophi:e ambone, ut
mirus eque ac insunetus videatur : de illo nonnihil
superiore nota. Leonem F. data corona non evexit
ad imperium Basilius : Tjj δὲ ἡμέρᾳ τῆς Πεντη-
χοστῆς στέἐφει Λέων ὁ βασιλεὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ Κων-
σταντῖνον δι Εὐθυμ/ου πατριάρχου. Coronam Alexan-
dri cum nepote Constantino solo anno regnantis ta-
cent bistoriz. Romanus Lecapenus Constantini liujus
socer τῷ τῆς βασιλείας στέφεται διαδήµατι παρὰ
Κωνσταντίνου βασιλέως xal ἹΝἰκολάου πατριάρχου.
Christophorus Romani F. στέφεται παρὰ Κωνσταν-
τινου βἀσιλέως. Romanus iterum ἔστεφεν τοὺς υἱοὺς
αὐτοῦ ἓν τῇ τοῦ θεοῦ µεγάλῃ ἐχχληαία, Στἐφανόν τε
xat Κωνσταντῖνον. Romano filio Constantinus Leo- C
nis Sapientis F. περιτίθησι διάδηµα, scriptore Ce-
dreno, τελέσαντος 6h τὰς εὐχὰς θεοφυλάκτου τοῦ
πατριάρχου. Romanus στέφει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Βασί-
λειον βασιλέα διὰ χειρῶν Πολυεύκτου τοῦ πατριάρ-
χουν. Hic Polyeuctus Nicephorum invadentem ty-
rannidem στέφει ἓν τῷ ἄμδωνι τῆς μεγάλης ἐκχλη-
σίας. Hucusque :qua labori cura de imperatoribus
vel patriarchis in unum conjuncta, vel separatim,
opera posita , aliorum principum. capita coronis
impositis ocnanübus. Czeteros rccensendi animum
ipsi bistorici, ob coronationes nonnullorum scquen-
um, Joannis Zemiscis, Constantini Porphyroge-
niti, Romani Árgyri, utriusque Michaelis Paphla-
g0nis et Calaphatz, etc., ab ipsis silentio przter-
missas, ademerunt. -
P, 90. ["A£toc. Quia prius ἅγιος denuntiatus.
lbid. [Μόνος à πατριάρχης. Adeo solus impera-
lores coronat patrierclia, ut ab episcopo λιτῷ et
simplici nollent illi coronam accipere. Videbis
quidem Manuelem Comnenum ejus Vitz l. 1, θῦσαι
τὰ ἀναγορευτήρια θεῷ xal ἐπιδατήρια. ΑΙ quia
sceptrum patriarcha defuncto obtigerat, σχέπτετα:,
ail Nicetas, περὶ τοῦ ταινιώσοντος αὐτὸν ἐπὶ veo)
Κυρίου τῷ αὐτοχρατορικῷ στεφανώματι. Vide quz
difusius de suscepta corona adjunguntur. Detulit
hec obsequium Theodora Comneno Bulgarie ar-
cbiepiscopus, verum ceu patriarcham se gerens et
nulli patriarcha inferiorem se jactans : Ὁ δὲ βουλ-
χχρίας ἀρχιεπίσχοπος τὸ βασιλικὺν περιτίθησι σχζ-
evt εὐθύνὰς ὀφείλων διδόναι, xol διὰ τοῦτο ἔχειν’
ἐδουσίαν βασιλέα στέἐφειν. Hxc logotheta, Cantacu-
zenus de se narrat, mt, 27, absente patriarcha
Thessalonic:e, ubi sumebat imperatoris insignia, τὸν
Ῥασιλικὸν πῖλον, πρὸ τῆς ἀχράντου καὶ Θεομήτορος
τῆς εἰχόνος κείµενον im' ἐδάρους, αὐτοχειρίᾳ λα-
θόντα αὐτὸν ἐπιθεῖναι τῇ χεφαλῇ. GoaR.]
P. 91. Junius etiam σωλείαν et συλέαν adducit,
nescio num ex mss. codicibus; et interpretatur
soleum. Rectius soleam, cum rectus sit ὁ σωλέας,
prima declinationis, sive a sole hoe nomen deri-
vatum sit (erat euim locus qui dicebatur soleas ad
orientem solem, contiguus βήµατι seu tabernaculo,
ut liquet ex Curopàlata c. 17, p. 94: Μόνος
δὲ ὁ βασιλεὺς διερχόμενος τὸν σωλέαν εὑρίσχει τὸν
πατριάρχην 3] ἱσιάμενον εἰς τὰ ἅγια θυρία.
Cantacuzenus : Αὐτὸς 5h µόνος εἰσερχόμενος τὸν
σωλέαν τὸν πατριάρχην ἐπὶ ταῖς lapalg χιγκλίσιν
ἑστηχότα εὑρίσκει), sive quis σωλέαν a solo seu pa-
vimento potius deducere velit, nomine τοῦ σωλέου
a solo ad totum illum locum, quem nos in nostris.
templis chorum vocamus, translato, quod mihi
minus fit probabile, Erat autem locus iste ut et ó
ἄμδων, cxteris templi partibus longe ornatiur.
Quare in Originibus Cpolitanis refertur σωλέαν a
Justiniano conditum, cum easu trulla seu fornicis.
comminutus esset, non potuisse a Justino succes-
sore Justiniani in pristinum splendorem et nitorem.
restitui. Τὸν δὲ ἄμόωνα xat τὸν σωλέαν μὴ δυνάµε--
vog ποιῆσαι καθὼς ἦσαν πρότερον, ἑποίησεν, ὡς
ὁρᾶται νῦν, ἀργυρένδυτον. Meursio soleas est so-
lium seu Wironus. Sed aliquid aliud fuisse satis .
aperte indicat Curopalata : nam διέρχεσθαι et «la-
έρχεσθαι εἰς τὸν σωλέαν, qua phrasi utitur Canta-
cuzenus, aliud quiddam innuunt quam thronum
seu solium. (ΛΕΤΑ,
Ibid. [Σωλέας gradus vel locus excelsior, quasi
solium dictus, ad saeras βήματος fores ponitur, ex
quo Cliristus pro Christiana communione in popu-
lum distribuitur. Fores βήματος sacre sunt, ut
sacrorum donorum, Evangelii ac ipsius Christi
sub sacramento transitu consecrate; βασιλιχαί
nonnunquam dicuntur quod Christo regi ἀπὸ τοῦ
ἁγίου βήματος e sacro tribunali εἰς τὸν σωλέαν ad
aliud solium delato viam concedant, E regione.
est ambo, ad quem gradibus tum ex.orieni!is tum
ex occidentis parte datur ascensus duplex : hic.
ἁγίας θύρας, alius ὡραίας πύλας, speciosas porias,
retro ambonetn positas ac inter vestibulum etl ναόν
ipsum positas, respicit. De spec.osis portis supc- .
rius. De his cunctis eruditissimus Allatius lucu-
lentas dissertationes edidit : nos pro captu quie--
dam [n Euchologicis tradidimus.
Ibid. [Στεφθῆναι καὶ αὐτήν. Gregoras, vn, 8:-
Βασιλιχοῖς παρασήµοις ol Ῥωμαίων θεσμοὶ τὰς:
βασιλίδας Πρηνται χοσμεῖν. 9
lbid, [Βάΐϊον. Νορ ramum nec palmam refert hie
dictio Báiov, scd sceptrum, non lxve quidem et
403
IN LIBRUM DE OFFICIIS €P. 48
omní ex parte zquole, sed nodis globisque produ- 4 Michaelis mauu jamjam ἱπιρδεῖί coronam susce-
ctioribus interstidctum, rotundum, quasi torno
factum, in. cujus suprema parte nodus est major
sive flosculus gemmis circumquaque per fila ger-
minantibus emicans. Rotundum esse, non ad pal-
maris rami modum latum, demonstrat vox χυχλό-
0cv hic posita, qua gemmas per gyrum affixas
ostentare declaratur. Reliqua, ni fuerim prior
deceptus, in effigie Helenes Manuelis conjugis, in
imperatorio prlus, nunc regio S. Dionysii operum
ins. in regia ejusdem nominis abbatia reperiendo,
visus comprobabit.
fbid. [ Ὑπὸ εὐνούχων. À preposito ipso, id est
ab eunuchorum principe, deducendam jubet typus
Euchologicus . Εἰσάγεται ἡ βασίλισσα παρὰ τοῦ
πραιποσίτου. Simocatia, ΙΥ, 45 : Εὐνοῦχος εἰς τὴν
βασιλικὴν δορυφορίαν συντεταγµένος κορυφαιό-
πατος, ὃν πραιπόσιτον εἴθιστο Ῥωμαίους ἆποχα-
λεῖν. y
P. 92. [Σωλέαν prius, σωλεῖον hic scribit
GuAE(zv, αολέαν, etc. 7
Ibid. [ Ἐπιτίθησι τῇ xepaAq. Haud patriarcha,
verum imperator, imperatricem coronat. Justinus
Ι, Λουπιχίαν ἔστεφεν Αὐγοῦσταν. Justinus II εἶχε
γυναῖκα Ῥοφίαν ὀνόματι, Ίντινα ἕστεψεν Λὐγοῦσταν.
Tiberius ἔστεφεν ᾿Αναστασίαν. Phocas Λεοντίαν τὴν
ἑαυτοῦ γυναῖχα ἕστεφεν Αὐγοῦσταν. lta Tlieopha-
nes. Non inflclor imperatricibus patriarchas impo-
suisse coronam, ita monitus a Theophane : Ἑστέ-
: alii
φθη fj Ἐπιφάνεια 3403 ἡ θυγάτηρ Ἡρακλείου ὑπὸ (c
Σεργίου πατριάρχου | Αὐγοῦστα. Ὁ Ἡράκλειος
ἔγημεν Μαρτῖνὰν xal ἀνηγόρευσεν αὐτὴν Αὐ γοῦσταν,
στεφθεῖσαν ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Αιρισίς porro
non usquequaque coronam in ecclesia suscipiebant
conjugum vel patriarcharum opera, ἑστέφθη siqui-
dem Προχοπία Αὐγοῦστα ky τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αύγου-
στέως. Ibidem Maria Leonis Isauri conjux pari
honore iusignitor, ex Tleophaae, a quo hzc
cuncta. Caterum Zenobia Basilisci uxor prima στε-
φθεῖσα Αὐγοῦστα apud Cedrenum occurrit in
Zenone. Auguste nomine conjugem honestas:e
Domitianum principem, senatum eumdem honorem
Adriani conjugi detulisse, apud Georgium Syncel-
lum lego.
Jbid. [Oby Ojo τῷ τοῦ βασιωέως. Imo
adversa pene forma compactum. Nuli enim. globo-
Suin et tectum, sed planma et apertum, ac latius
nonnihil superne imperatricis stenma in regio ms.
Sandionysiaci depictum — est, eoque memorata
lielene, coloribus delineata, velut Cybele turrita
corona redimitur. Τυμπάνιον, reor, a forma quam
refert, vocat Nicetas Alexii tertii l. 1 : Προεκάθητο
λαμπρῶς διεσκευασµένη, λίθοις τε xol µαργάροις
διαφανέσι τὸ τυµπάνιον ἀναδέουσα, χαὶ τὸν τράχη-
407 ὁρμίσχρις πολυτίµοις διαλαμβάνουσα.
P. 92. | OpoAorovca διὰ τῆς προσκυνήσεως.
Ita Mauricius a Tiberio coram patriarcha et scnatu
c&ronatus confestiu ad pedes ejus procidit et eos
exesculatur, apud Simocattam. Dasilius quoque
pturus βαλὼν τὴν χλαμύδὰ ἔπεσεν elg τοὺς πόδας
τοῦ βασιλέως, ut refert Leo Grammaticus. Goan.]
lbid. Ei δὲ συµόδῃ. Si contigerit imperatorem
antea esse coronatum, coronatur imperatrix a
proprio marito et imperatore; eodem modo tunc
quando illa in uxorem ducta nuptiarum solemnia
celebrat. At si eo quo diximus pacto evenial,
tunc, postquam imperator novus suam conjugen
et imperatrieem coronavit, illa vero, ut dictum
est, bonorem et reverentiam habuit, ascendunt
simul in anabathram seu tabulatum, rursusque
consident in suo throno. Et hzc interpretatio con-
firmatur ex l. 1 Joannis Cantacuzeui, in quo lionc
imperatoris inaugurandi et imperatricis coronaudz
czremoniam iisdem ferme verbis quibus Curopa-
lata describit; ait enim : El δὲ συμόῇ προεστιµ-
μένον εἶναι τὸν βασιλέα ἐπὶ τῆς τῶν γάμων τελετῆς,
ὁ βασιλεὺς τὴν ἰδίαν ὡσαύτως στέφει γυναῖκα, αὖθις
δὲ ἁμφότεροι ἐπὶ τὴν ἀναδάθραν, etc, Nec illud
omittendum, ubi Curopolata habet όάχκον, ibi
apud Cantacuzenum legi πορφύραν, ut c. 1],
ἐνδύεται xdv τοῦ σάχχου, Cantacuzenus : Περν
6άλλεται μανδύαν χρυσοῦν ἐπὶ sb διάδηµα xai τὴν
πορφύραν. GaErTS.
P. 95.[Ψά11ουσι ἄσματά vira. Theophylacto
Michaelis Curopalatis filio coronato coram parent-
bus οἱ δῆμοι, scribit Leo nuper relatus vel alius
quivis, Ἐμέλισαν ποιήματα καθ ἕχαστον Ίχον πρὸς
εὐφημίαν αὐτῶν, πᾶσαν ἡδονὴν κολαχείας παρί:
χοντα. Goan.]
lbid. Μείαχα. Suidas : Σηρικὴ ἡ µέταξά ἐστιν,
ἐξ fc εἰώθεισαν τὴν ἐσθῆτα ἐργάζεσθαι, ἣν πάλαι
μὲν Ἕλληνες Μηδικὴν ἑχάλουν, τὸ δὲ vuv σηριχὴν
ὀνομάζουσι. Hinc metaxaricus negotiator metaiz.
Scribit Nicephorus, xvi, $2, metaxam demuu
sub Justiniano imperatore Cpolim allatam esse.
Πιο adde ἑξάμιτον vel ζάμιτον, sammet, Etiam
Latini üsurparunt. In Chronico Sclavorum 363
ο, 5 : Regina donavit duci samiltos plurimos, iia ul
onines mililes suos. vestiret samittis, Vide Glossa-
rium Graco-Darbarum. Tyrius, xiu, 27 : Ezanmceto
coopertum altissimo. GRETS.
P. 95. ['O Aóqoc ζητεῖται. Audebo dubius, si non
D certus, rationem proferre. Forte ut quondam prin-
cipibus triumphum agentibus (quod erga lleraclium
factitatum narrat Theophanes) populus βαστάνων
χλάδους ἑλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημῶν ἐξήρχετο tl;
ὑπάντησιν, ita demum sericisillis panniculis elatis
in sublimemorem antiquum novusiste referre vide-
retur. Nec abs re dici potest cantorum domesü-
corum et lectorum choros visis in atrio militibus
per cohortes divisis sua signa przferentibus (Exa-
στος Υὰρ τῶν µεγιστάνων μετὰ τῆς οἶχείας τάξεως
διακριδὸν ἐφιστάμενος, ut alibi ex Niceta in. Joanue
retulimus), ipsos quoque (res inemoratas hastàas,
pro ternis protopsaltarum domesticorum et lectorum
turmis, ex utraque τῶν κρακτῶν acie, ut ad singulas
velut ad proprium signum se singuli reciperent, vel
£05
GRETSERI ET GOARI NOT.£.
408.
certead solam ostentationem, promere voluisse, A Sensusest : imperator tenet tunc (n'mirum in illa
Candidum vero rubrumque colores Ecclesiam velut
ad se spectantes sibi vindicasse diximus in supe-
rioribus. GoaR.]
Ibid. Codex Lauth. pro σεμνοῦ ὕμνου. Recte:
Cum hymnus inchoatur, videlicet 4 cantoribus, qui
decantari solet in magno ingressu, hoc est in sup-
plicatione seu solemni processioue, in qua, lecto
jam Evangelio, circumfertur per templum materia
fuiuri sacrificii, ducto Initio a prothesi, ad altare
in quo saeiificium immolabetur. De qua processione
legatur Cabasila in Exposit. Miss, c. 34. GnETs.
Bbid. [Duplex εἴσοδος introitus in liturgia, parvus
et magnus. Primus inducendo ad altare Evangelio-
rum, ante lectionem eorum, libro, secundus depor-
tandis ad idem altare sacris donis, pane nimirum
el vino, destinatus est ; fiuque ea misse parte, qux
nobis Evangelio lecto dicitue offertorium. .
Ibid. [ Yyuvov. Hymnus ille Cherubicus est, offer-
torium rursus Latinis vocandum, quod dum oblaue
deferuntur ad altare, cantetur, de quo Allatius, Ar-
cuilius, liturgia Chrysostomi et Euchologium.
Ibid. [Hpó0eciy. Altare Grecorum ἅγιον βήμα
vulgo dictum, a reliquo templo separant χιγχλίδες,
cancelli, vel etiam solida tabulata, prout in ecclesiis
nostris alia septa sacrorum virorum chorum a po-
pulo dividunt augustiora septa. In transverso illo
tabulato tres porta sunt, media major, aliz a late-
ribus minores. Mediam ἅγια θὗρια dicunt Grzci,
ἁγίας πύλας, ἁγίας θύρας, etc. E lateribus dexteram, C
nbi διαχανιχόν est, νότιον µέρος, sinistram βόρειον
µέρος, nec ΠΟΠ πρόθεσιν vocant. Ἡρόθεσις demum
mensa est ubi sacra dona in missa consecranda
προτίθενται, primo proponuntur, et ante misse
principium a sacerdote et diacono praeparata ad
offertorium usque reponuntur. llinc εἰ quoque προ-
θέσεως nomen.
Ibid. [Τὰ ἅγια. Intellige δῶρα, panem et vinum,
lhid. [Μανδύας regium pallium est, et si mavis
chlamys; nisi quod chlamys brevior, et humero
dextro fibula vel nodo necteretur, mandyas longior,
ad pectus;collique radicem anteriorem. Totus Phry-
gionis opera ramis cireulisque aureis, in quibus
aquile bicipites eodem auro extuberantes, depictus
est.
Ibid. [Τὸν σταυρόν. Virgam nimirum auream, in
eujus summitate crux aurea gemmis ornata, vulgo δι-
xaxov ; de quo superius.
Ibid. [Νάρθηκα, ferulam, virgam leviorem, quam
memorat Simeon Thessalonicensis c. 6 nota. 44 re-
Jatus. Goan.]
364 P. 95. Τάξιν éxx Anco iac tiw, ἦν xaAovc
eov δέ ποτε. Ordinqm ecclesiasticum, quem ipsius
rocanl. Perperam, sed correxit Junius errorem ex
alio codice. Legendum enim vou δεποτάτου, ut ha-
het Joannes Cantacuzenus in sua Historia, 1. 1. de
bellis inter Andronieum avum et nepotem , ubi
ritum inaugurandi imperatoris describit, Cod. Ba-
war. ὁξσποτάτου, recie, si unicum sigma demas.
processione) locum deputati. Numeratur autem of-
fieium deputati 4 Curopalata inter officia magna
Ecclesie in catalogo officialium- ejusdem aul»,
c. 4. GaETS$.
Ibid. [Simul atque summum imperium quivis 4δ-
cipiebat imperator, ait Zosimus, amietus ei sacer-
dotalis. a. pontificibus — offerebatur, et continuc
pontificis maximi titulum usurpabat ; tantaque erat
inter imperstoriam et pontiffeiam dignitátem con-
nexio, ut sine bac illa consistere nequiret, ac in eum
subditi conspirare impellerentur audacius, quem
patria religione consecratum non contemplarentur ;
quem vero illa sublatum suspicerent, tanta simul
auctoritate pollentem venerabantur, ut eo quosvis
magistratus assererent inferiores, etex ejus nutu
voluntateque res publice, privatz, belli, pacis, ex-
terne, domesticos, cunctze penderent ; qua causa
fuit ut inter Christianos imperatores primi, Con-.
stautinus, Constantius, Valentinianus, Valens et alit
ad Gratianum usque, ponliflcis maximi titulum
stolamque non füerint aversati. Bine illud Ambrosii
de Christianis principibus etiam πίτα Christiane
rcligionis terminos ambitione motis dictum : Vulgo
dici quod imperatores sacerdotium magis optaverint
quam imperium sacerdotes. Ubi tamen aucta reli-
gio umbratiles etiam superstitionis titulos elimina-
vit e palatio, ac sincera mentis dejectio falsas aut
vanas repudiavit appellationes, inter ultimos Eccle -
sio ministros locum reperire ac eorum munus
quodpiam in Ecclesia obire fuit iis in pretio ; unde
ortum puto ut antiquas chlamydes posteriores im-
perii successores in mandyas, lectorum pallia, con-
verterent; deputatorum in Ecclesia gererent officium»
et viam in solemni saerorum donorum ad altare
deportatione clericis et sacerdotibus sternerent ;
ac demum Ecclesia religiosam hujusmodi demissio-
nem compensatura, thus nonnunquam in alta-
ribus accendendi, trísulco cereo-beuedictionem sub-
ditis impertiendi sacrosque- sermones ad proceres
et populum habendi contulerit eam potestatem,
quam ab injustze vel saerilegz usurpationis crimine :
reor vindieatam nota in hujusee auetoris nostri
caput 14, ad p. 76. Quam si quis condemnandam
persicacius expetat, reos simul agat necesso est
Christianissimos reges in primores canonicos a
pluribus ecclesiasticis collegiis allectos, eosdemque
ac supremos alios szeculi principes, qui munium-
aliquid ecclesiasticorum presumant ac In privile- .
giorum partem rem deputent. Goan.]
P. 94. Προηγεῖται τῆς εἰσόδου πάσης. Precedit
per ingressum totum. Inscite. Potius precedit totam:
supplicationem, primus est in processione. Cantacu-
zenus ἡγεῖται.
lbid. Forsan pre ἄλλα legendum ἔπιπλα. Sic-
enim Cantacuzenus ἔπιπλά τε xal σχεύη τῶν ἱερῶν':
καὶ αὑτὰ ἁγιώτατα ἐπιφερόμενοι. GneTS
Ibid. [Σχεύη δέτε dAAa. In Πιαγρί ingressu ma- -
jore, sacro procedendi ritu, lectores, subdiaconi, dias-
Ut
-—— ο
ur, [N LIBRUM DE OFFICIIS CP. 403
coni et sacerdotes ordine progrediuntur : pontifex A sanctificationem accepit, quod ex ejus mole oblata
si celebret, nusquam. Sed redeuntes in saeris valvis
excipit. Lectores et illis. permisti deputati el sub-
diaconi eereos accensos preferunt vel flabella,
diaconi tburibula, penuliimus tamers pontiflcis pal-
lium 965 decenter eomplicatum, postremus, qui
prior dignitate, panem sacrum disco superpositum
ac velatum capiti superimpositum, gestant. Primus
sacerdotum calicem vino mistum, alli sacram lan-
ceam, sacram spongiam, stellam, calices vacuos
vel pro populi sacris poctieipantis. neeessitate ple-
nos deferunt. Hecquesunt saera vasa, quae hic
tenere leguntur. Traetat abende de istis Éncholo-
gium acSimeonis Thessalonicencis opere de templo
el missa nuper a nobis edito.
Ibid. ΠεριεἸθόντες. (A prothesi, de qua supra,
aJ ecclesi: portam exteriorem, et ab ea ad medias
eacrasque altaris fores proeedunt.
lbid. [Tór «παεριάρχην ἱστάμενον. Dona sacra
missamque secum celebrantes, sacerdotes videlicet
et ministros, exceptarum.
lbid. [0ὐδὲ xpocoydAtny. Recensetur tamen
inter ecclesiasticos officiales c. 1.
P. 96. [Ὥσπερ xg! ol ἱερεῖς. Hoc est, ambas
species panis et vini separatim accipit, saeerdotum
more, relictà plebe panem vino intinctum, sacerdo-
tis manu, in ceclileari λαθύς vocato, in communio-
nem suinente. GoaAR. |
lvid. De antidoro jam sapra 'ad p. 48. Ele-
furit excerpta, quod sacras res attigerit ac preci- —
bus liturgicis semper adfuerit prasena. Ritus quo
distribuitur exhibetur in Euebologicis. GoaR.)
Pbid. (Catechumena. Scribitur etiam χατηχουµε-
vela, locus in quo catechumeni rei divinz operam
dabant. Amplum ac spatiosum. Íuisse oportet.
σκετς.
Jb d. [Nusquam pro catechumenorum mansioni-
hus hic sumenda, sed prolocis verbo Dei of(iciis-
que ecclesiasticis audiendis ad templerum muros
exsiructis. Tales hodie videinus vel ad templorum
naves, ut vocant, superne ac introrsum, vel foris
prominentes porticus, ip sublime erectas, 36 ex
quibus in omne templi subjectum spatium prospe-
ctus habetur. Inde viros uxoribus cobabitantes de-
pelli jubet canon 93 Trullanus : Ἐκ τών ἐν τοῖς
σἱθασµίοις ofxot; χατηχουµένων ἑξωθεῖσθαὶ προσ-
κάσσοµεν. Ne vero cum interprete Latino vel aliis
loca catechumenis addieta intelligas, abunde docet
in eumdem canonem Scholiasta Balsamon. Ac sí
sensus allati volidius expetas argumentum, accipe.
Catechumenis sacris mysteriis astare quondain
nelas : en autem ut ἐκ τῶν κατηχουµένων ex his sub-
limioribus im ecclesiam prospectantibus. ambula-
cris vel zedibus quzedam cum aliis mulier, sacris 3
Basilio factis, ut Amphilochius in ejus Vita auctor
est, aderat, et diaconum Basilio ministrantew mu-
tnis oculorum nutibus ad lasciviam provecaba:.
ganter describitur a Simeone Thessalonicensi in li- ϱ Noneratitaque catechumenis sed lidelibus, mazime
bello de templo. Posthec sacris a prothesi ablatis,
diacono. quidem disco super. caput, sacerdotibus au-
tem manióus calices. tenentibus, ipse graliis aciis εί
wianibus loti. egreditur, quodque vocatur ἀντίδω-
£o» inpopulum distribuit. Quoniam enim episcopus
Christum, ut docuimus, exprimit, ipsum et sacrifi-
cavit et participavit el sacratis viris impertiviu. San-
clificalionem aulem participare opus est populum,
quanta quiden a precibus εἰ tremendo sacrificio
intellec:uali modo fidelibus communicata est. Et
qucniaxn per vestes quasdam, ut que corpus eontexe-
rint, sanciifieationem accipere oportet, per ἀντίδω-
pov id [it, Est autem sanctificatus panis in prothesi
repositus, ez quo medium exsectum ad. sacrificium
mulieribus, assignatus iu ecclesia locus, quo, ul
in mulierum capitibus propter angelos vela poni
jubet Apostolus, ita propter easlem inde prospe-
ctautes vela deinceps suspendi pracepit Basilius :
Βηλά τε παραχρΏμα ἐχέλευσε χρεµασθῆναι ἓν τοῖς
κατηχουµένοις. An alia fuerint χατηχουµενεῖα, ca-
techumenorum ab his de quibus sermo propri
diverszeque sedes, quidam inquirunt. Non abnuo,
liec qux adhuc in templo S. Sophie supersunt,
fidelibus, cum sacris interessent , fuisse commu-
nia contendo; similiaque nonnullis in ecclesiis
mulieribus etiam hodie preces iu ecclesia facturis
Grecia concedit.
P. 97. [Δεσποίνης. Imperatorum et despotarum
offertur. Hic postea wt. lanceola signatus, et divinis D conjugum appellatio est δέσποινα. De Monomachi
verbis super se factis, loco donorum tremendorum,
tidelicel iis qui nen. communicarunt, dispertitur.
Quod episcopus ubi fecit et populo bene precatus est
finem misse imponit. GR&TS.
Ibid. [ Ατίδωρον panis benedictus, ἀντὶ τῶν ἁγίων
δώρω» communionis vice in ecclesia sumptus, de
quo Balsamon in. can. 2 Antiochenum : Ἐπενοήθη,
ὡς ἔοιχεν, ἡ τοῦ ἆ,τιδώρου διάδσις ὥστε πᾶσαν
ἀνάγχην ἔχειν xal αὐτοὺς τοὺς μὴ δυναµένους µετα-
λαῦεῖν τῶν ἁγίων xal ζωοποιῶν µνστηρίων ποοσ-.
χαρτερεῖν µέχρι τέλους τῆς θείας ἱεροτελεστίας xol
ix χειρὺς ἱερατιχῆς λαμθάνειν αὐτὸ εἰς ἁγιασμόν.
En cur ἁγίασμα vocet auctor, quod nimirum su-
mentibus sauctiicalieonem operetur, quia piius
pellice ad. summum honoris gradum ab amante
provecta scribit Zonaras: Ἐτετίμητο δὲ d yuvi,
σεθαστὴ, αὐτῃῇ πρώτῃ τῆς πρώην βασιλίσσης ἆπο-
νεµηθείσης καὶ ἀξίας xaX χλήσεωςν xai ὠνομάνετο
ἔσποινα, Λεσποίνης iterum iusignia a Joannis pel-
lice, more rec'amante, usurpata suggillat logotheta :
Ἐρώτων δὲ θήλεων ἠττᾶτο, μάλιστα δὲ τὴς ἐξ
Ἰταλίας Μαρχεσίνης, ὡς χαὶ πέδιλα ὑποδεδέχθαι
κοχχοθδαφῆ xai ἑφεστρίδας xal χαλινὰ, ἔπεσθαί τε
πλείονας ἢ τῇ δεσποίνῃ. Consule Nicetam Manuelis
Comneni, |. 1.
Ibid. [᾿Απέρχονται εἰς τὸ zaAdcov. Ducto ni-
mirum triumpho, nulliusque pomp» pratermisso
apparatu, qualem describit citatus Simocatta, vil»,
£09 GRETSERI ET GOARI NOTA. m
10, Nicetas in Man. Comn. I. ur et. v, triumphalis Α τῆς βασιλίδος ἀδελφοὶ Ἰωάννης xai Μανουἡλ καὶ ὁ-
ingressus et processus conjugi Leontia a Phoca
delatos honores describit citatus Simocatta : Ὑπῆν
δὲ τῷ τυράννῳ γύναιαν, Λεοντία ὄνομα αὐτῷ * ταύτῃ.
σ:έφανον βασ[λειον περιτίθησιν, Ἐπεὶ δὲ xal nop nate
εἴθισται τοῖς αὑτοκράπορσι τὰς ὀμρζύγους ἀναγο-
βεύειν, ἐπιφανῶς τιµήσας τὸ ἔθος ὁ τύραννος τὴν
Αεοντίαν βασίλισσαν ἡξίου θρ:αμθεύειν, [renes Leo-
nis viduz triumphum splendidissimum commendat
Cedrenus in filii Constantini Vita.
bid. [Πάντες πεζη. Cantacuzenum tamen impe-
Fatoerem recenter coronatum equites omnes secuti
sunt, l. rr, 27; Μετὰ δὲ τὴν εὐφημίαν ἔφιππος γε-
νόµενος ὁ βασιλεὺς, χαὶ τῶν ἄλλων πάντων ἐπο-
µένων ἐφ᾽ [πποῖς, ὅσοι σαν. 60. ]
1ὐ]ά. Pro σχαιώµατα lego χαιώµατα, et τούθια
seu τουθία omnino retinenda sunt, nec mutanda in
τουφία. ]ucpte Junius parvos. tubos seu tubulos in-
terprejatur. ldem circa. χαιώµατα iterum arabi-
zat. ,
P. 98. Imago S. Georgii in palatio erat circa sa-
rellum virginis Nicopose, ut.ex supra dietis con-
stat, c. 11, et hoc libro c. 6. Gars. ,
Ibid. [Cantaeuzenus Thessalonics, ut modo rela-
tum est, cum suis πρὸς τὸν vabv τοῦ µεγαλομάρτυ-
poc ἐγένετο Γεωργίου «τοῦ Παλαιοκαστρίτου προσα-
γορευοµένου, καὶ vhs προσχύνησιν ἀπεδίδου, ut feli-
eibus 96) :ε]ας auspiciis coronam sumpsisse vi-
deretur. Subditur, quod híc. tacuit Codinus, impe-
ratorem oflicia dignitatesque coronationis ritu per-
acto contulisse: Καὶ τισι τοῖς ἐκ τῆς. Λατινιχῆς
στρατιᾶς τὴν χαδαλαρίων παρεῖχε τιμὴν, πάντα ἐπ)
αὑτοῖς τὰ εἰθισμένα πράττων. ldem prestitit ac.
cepta corona Joannes. Audronici (ilius : "Ev τῇ ἑορτῇ
δὲ xal τῶν τῆς συγκλήτου πλὴν ὀλίγων ἀξιωμάτων
πάντες ἔτυχον, ὡς ἂν ἕχαστος παρὰ βασιλίδο; xal
πατριάρχου xal τῆς βουλῆς ἄξιος ἐχρίθη. Subjungit
dignitates qua cuique colla»: at ille nihil ad rem.
]ta |. ejusdem c. 36.
Ibid. [Kexvpéva. Non fusilia, sed absque numero
sparsa et coacervatim effusa.
Ibid. ['ApxortózovAa. Procerum filios seu jute-
nes proceres, et cum Cantacuzeno ἐπ) εὐγενείᾳ λαµ-
πρυνοµένους νέους hic interpretor, prout Cedre.
nus κομητόπουλα juvenes comites scripsit. in. Con-
stantini Romani Lecapeni genero. ᾿Αρχοντοπούλους
cohortem ita dictam in Alexii exercitu fuisse docet
Anna filia, |. vii. At hi ἀρχοντόπουλοι nomine,
non forsan ἀρχοντόπουλα sanguinis nobilitate. "Exe
λεξάμενος λογάδας xax αὐτοὺς τοὺς ἀρχοντοπούλους
λεγομµένους. Et infra : Πίπτουσι τῶν ἀρχοντοπού-
^tov ὡσεὶ τριαχόσιοι.
Ibid. [ Ἐκ γένους.τις τοῦ βασιλέως. Cantacuze-
nusmensz suz ministros fecit esse uxoris fratres
l. 11, ο. 27 : Ἐκχεῖθεν δὲ εἰς τὰ βασίλεια ἐπανελθὼν
ἅμα βασι)ίδι τῇ γαμετῇ λαμπρῶς εἰστιᾶτο, πάντων
παρισταμωένων χατὰ τὰ νενομισμένα βασ.λεῦσιν.
Ὑπηρετοῦντο δὲ αὑτοῖς πρὸς τὴν ἑστίασιν of τε
τοῦ.βασιλέως ἀνεψιὸς ὁ "Αγγελος Ἰωάννης. Gean.]
P. 99. Omninolegendum tv τῇ εὐωχήσει, non iv
τῇ εὐλογήσει, quia εὐλόγησις nihil penitus ad rem
facit, a£ multum εὐώχησις. Dicit enim ἱιωρογαίο-
rem inter epalandum ferre coronam suam, si prius
coronatus fuerit, et sedere in loeo eminentiore, hoe
est in anabathra sed tabulato editiore, prout die
coronationis sedere consuevit. Junius prorsus fla» -
gitiose : Sciendum ferre imperatorem coronam suam
in.benedietione, si proposita est ; sic autem. sedere
in anabethra, Νέ ante dictum. est, in coronatione.
Perperam plane. GnurS.
lbid. [ Ῥομφαῖαι. H»c circa imperatorem ad ho:
neris insigne etiam in acie delát:e. Vidit eas Ale-
' xius in adverso Bryennii exercitu erectas, mox
eversis eL capto imperatoris equo quem comitaban-
tur, praeconis voce tyrannum et hostem interiisse
proclamat. Annal., 1l. x : Ὁρᾶᾷ ὁ πατὴρ τὸν ἱπποκό-
pov τοῦ Βρυεννίου ἵππον ἐπισυρόμενον τῇ τε ἆλουρ-
γῷ ἐφεστρίδι κεχοσμημένον καὶ χατάχρυσα τὰ φά-
λαρα ἔχοντα, καὶ δη xol τοὺς κατέχοντας τὰς iE.
ἔθους τοῖς βασιλεῦσι παραπεµμποµένας ῥομφαίας
ἐχεῖθεν αὐτῷ παραθέονσας. Et infra : ἹΚαταδάλλει
μὲν τὸν ἱπποχόμον, συναφάρεῖται δὲ καὶ τὰς
ῥομφαίας, xat λάθρα: ὑπέξεισι τοῦ στρατεύματος.
Ἐν τῷ ἀκινδύνῳ δὲ χαταστὰς τόν τε χρυσοφάλα-
pov ἐχεῖνον ἵππον ἐξέπεμφε xal τὰς παρ) ἑχάτερα
τοῦ βασιλικοῦ σώματος στρεφηµένας ῥομφαίας.
CQ Goan.]:
Porro imperatores in sua insuguratione etiam
alios, si occasio offerretur, dignitatibus honestabaut
novisque titulis condecorabant : uam cum Joanncs
Andronici Junioris filius corenaretur, omnes ferme
proceres, ut quemque imperatrix, patriarcha el con-
cilium ésse dignum judicarat, dignitates adepti sunt.
Ei Isacius quidem: Asaneà. panhgpersebastus | decla-
ratus est, Apocaucus magnus duz, Chumnus magnus
stratopedarcha. $988 Andronicus Pálaologus Apo-
cauci gener etiam ipse magnus stratopedarcha. desi-
gnatur ,Gabalas protosebastus, et ita ali omnes, eorum
suffragiis, de quibus supra divimus. Patriarcha quia
grad&m permutare non poterat, habituse. ααθκείο-
rem fecit, et in. subscriptionibus colore. ceruleo | est
usus ; flammeumque seu tegmen capitis, quod antea
patriarchas, si de monachis non. essent, album ferre
mos exai, ipse auro illustravit, Servatoris: nosiri et
illibate ejus genitricis Deipara ac Jeannis Daptiste
depictis in. eo iconibus. Cantaeuzenus, 1n, 36. Ita
ad ambitionem. tegendam argumenta pietatis ima-
gines assumi debuerunt.
Ambitiosior.adbuc Bulgaris - archiepiscopus, qui
teste Georgio Logotheta. in' Chronieo τὸ βασιλιχὸν
περιτίθησι σχήμα xal διάδηµα, ὡς ἔφασχεν abtóvo-
pos Gv xai μηδενὶ εὐθύνας ὀφείλων διδόναι, xal διὰ
᾿φοῦτο ἔχειν ἐξουσίαν βασιλέα στἐφειν, Vide. Novel
Jam 134 Justiniani imperatoris:
Cum Joannes Cantacuzenus Didymotichi impera -
tor initiaretur, ipsemet primo vestem impsratoriau
. 9 bk. oam ule. 975
AM . IN LIBRUM DE OFFICIIS CP. 42
induit, deinde in. conspectu omnium peaes. crepidis Α diem sue vocationis tanquam speculum suis. obtuti-
purpureis exornat ; quarum. dexieram. αἱ sanguine
prozind, sinistram ex conductitiis Latinis nobililate
et splendore generis. primi inducunt. Imperialem au-
tem tiaram ante immaculate — Virgimis Dei Matris
imaginem humi positam manu sua tollens ipse capiti
$40 imponit. Cantacuz. n», 97. Ubi observa morem:
poneudi bumi coronam, ut insinuetur bumilitas,
et ante imaginem B. Virginis, ut ostendatur impe-
raloris in sanctos pietas.
lterum coronatus eet idem. Cantacuzenus Adria-
nopoli, prout ipsemet his verbis exponit, ni, 92 :
Jam vero placuit etiam imperatorum more coronari, :
quandoquidem οἱ patriarcha — Hierosolymorum et
episcopi complures coram adessent, Cumque mandas-
bus anteponat, districtum ultima discussionis judi-
cium coniremiscat, quatenus, dum nunc Creatoris
sui legibus subditur, qui inter creaturas, qug lerre-
no suni, videtur insignis, in celesti quoque gloria
veraciter sit sublimis. Et huc tendebat quoque aca-
cia, quam imperator altera manu ferresolebat, de
qua jam szpius dictum. Est autem 3kacia ad ver-
bt innocentia, et Acacius Innocentius, ut suo loco
notavimus, Gazrs.
" CAPUT Xil.
Observationes εἰ explicationes in. c. 18 et 19, de
coronatione despotee, sebastocratoris et Cesaris.
P. 100. [Τὰ οἰκεῖα. Dignoscuntur c. 4 hujus ope-
ris. Goan.]
sel artificibus s coronam et aliis ut alia ad eam ce- B. Jbid, Λιδολέα πέδιλα, duplicis coloris caleea-
lebritatem c&remoniamque accommodata conficerent,
paratis omnibus a Lazaro patriarcha Hieroselywi-
lano, mense Maio, quando Constantini Magni et
Heclene matris ejus, apostolis comparandorum, me-
moria colitur, corona induitur. Coronat autem et
ipse, ut mos tenebat, Irenen conjugem suam ; omnia-
que solitis ritibus, quam mazime fieri potuit, peracta
sunt. Nam et argentea atque aurea numismata spar-
gebantur, comvivia poculorumque invitationes ad
dies plurimos frequentabantur. Tertio demum coro-
natus est Cpoli in Blachernis Deiparz virginis tem-
plo, prout ipse fuse exponit iv, 4.
Ad finem hujus capitis de coronatione imperato-
ris accipe ex Petro Damiano |. 1, ep. 17, hunc mo-
rem iu coronatione observari consuetum, quem a
Codino omissum mirarcr, nisi scirem ei non fuis-
se propositum omnia in literas referre. lta ergo
l'amianus : Apud Grecos hoc teneri consuetudo per-
hibelur, ut cum imperator quis in dignitate creatur,
moz ul imperialibus fuerit infulis redimitus, corone
simul ac scepiri gloria decoratus, cum denique pro-
ceriin vallatur obsequiis, cum excipitur modulanuti-
bus psallentium choris, quidam sibi presto fit obvius,
qui videlicel una manu vasculum plenum mortuorum
3689 os*ibus ac pulveribus offerat, in alia vero stup-
pam lini subtiliter pezam ac pilis pensilibus molliter
demolitam, cui protinus ignis adhibetur, εἰ repente
in iciu oculi flamma subito vorante consumitur, ut
ín altero debeat. considerare quod est, ἵν altero
valeat videre | quod habel, in cineribus siqui-
dem se cinerem recognoscit; instuppa jam col-
ligit in die judicii quam subito mundus ardebit ; qua-
tenus, dum se simul ac sua tam vana, tam floccipen-
. denda considerat, de imperialis culminis | ascenso
[«stigio nullatenus | insolescat ; εί dum possessor
atque possessio subjacere communi omnium casui
non ambigitur, jam φκαεὶ de singulari dignitatis
apice, qui ad summa provectus est, non. infletur,
Pulchrum ergo mundana conditionis ordinem homo
consideret, et dum suis usibus omnia cernit attribui,
non sibi sed suo referat gratias conditori ; lenoci-
nantem mundi gloriam | sub judicii sui calcibus de.
primat, virorem carnis aridum jam pulverem credat,
e
menta. Vel hinc apparet vocabulum διδολέα spectare
ad duplicem «colorem. (Hzcc. 9. Goan.) Ex voce
πέδιλα natum est πεδούλιον, et Latinis quoque
pedulis. Interpres Juvenalis Sat. 1 : Pedules novos
in braccis, quos pedornes dicunt. GaxTSs.
Ibid. [ Υπόψηφον. Froprie qui ad aliquod munus
electus est et deputatus, nondum tamen impositum
habet vel a superiore commissum. Sic electus ad
episcopatum, nondum tamen ordinatus, ὑπόφηφος
est. Eucbologium : Προσφέρεται ὁ ὑποψήφιος (ita
legit) ὑπὸ τῶν xAnpuu)v αὐτοῦ, ut consecretur.
lbid. ['Acxd(sca: πόδα. Vido dicta ia nota ad p. 92.
Ibid. [Καμάρας μικρὰς téccapac. Despotse coro-
c na solus circulus est (ροπίθια ambiens, quem ge-
mini hemicycli superne in crucem acti exornant.
Radix unius in fronte est etin oecipite, supra
utramq»xe aurem alterius ; ἱίὰ quatuor fornices
exsurgunt : χαµάρα enim hemicycli pars est media.
Imperii Francorum successor delphinus coronam
gestat duobus istiusmodi hemicyclis in crucem
transversis insignem et χαµάρας μιχρὰς τέσσαρας
ἔχουσαν. Consule Marcum Vulsonium in Scientia
heroica.
3770 1bid. [Ἔμπροσθεν µόνον. lemicycli nimi-
riim parlem. mediam circulo in fronte prominen-
tem. GoaR.]
Jbid. Stemmatogyrium, a stemmate scilicet et
gyris, quibus constabat. Junius gyratam coronam
vocat. GRETS.
Ibid. [Coronarix cujusvis machinae circulus pla-
nus solet esse hasis, qua χύχλος vel γὔρος nuncu-
panda. Circulus ille eodem opere conflatus, parque
conspiciendo in imperatoris praclariori stemmate,
στεμματογύριον est, quasi nudus, solo semifornice
adjuncto, stemmatis circulus ; στέµµα vero przci-
puum est iinperatoris insigne. Infera ejus ora στεµ-
μαλογυρίῳ vallatur. Parte fronti superposita ger-
mioant semicirculi duo, in ima quam in supera
parte, qua declinant ad latus, eonjunctiores, Σ:εµ.-
ματογύριον eque ac prominentes semicirculi ex
metallo fabrilique opere videntur confecti ; velant-
que pileum, at non supra aures, velspatio quo
dissident ab invicem, ubi pileus, sicut et ipsi cum
413 GRETSERI ET GOARI NOTAE. | 41
circulo inferiore, lapillis gemmisque coruscat. Pene A modo dixit: at ille color Περάνεος inter c:rulewin
me fagerat explicanda pilei ferma rotunda, verum
ad latera nonnihil latior, ob conspectum lapidem in
ejus vertice insignem, adeo ut verticis decus omne
quantumvis exiguum ab illo moderni Grzct στέμμα
denominent, quasi fuerit στέμματος Ipsius στέμμα,
Percipe ex istis logothete verba: Τὰ μὴν ἐρυθρὰ
πέδιλα ἀπεθάλετο χαὶ τὴν περιμάργαρον πυραμίδα,
eig fjv καὶ λίθος ὑπερχάθηται χόχκινος, ἃ βασιλικὰ
σύµόδολα. Cantacuzeni quoque, !, 9 : Εἰσιὼν τοῦ
; οξκίσχου τὴν θύραν ix μαρμάρων οὖσαν τὴν φλιὰν
ἠρμοσμένην συµδέδηκε τὸν ἐπὶ τῆς χεφαλῆς λίθον
τῷ μαρμάρῳφ προσαῤῥαχθῆναι,
P. 104. [Τὰ γὰρ παλαιὰ ζητεῖται. Néc immerito;
vix euim sub favillis exiguus ardebat primavi de-
coris igniculus, despotaque sebastocratori et utro-
que Cesari przlato, nonnisi. nominis et insignium
erat huic postremo dignitas. Insignia vero lizec. ulti-
mis temporibus adeo rara supererant ut vere apud
Nicetam Isaacii Angell, !. i1 Conradus Cesar expro-
bret, εἰς µόνον τὸ μὴ τοῖς πολλοῖς ὁμόχρωμον ὑπό»
δημα τοῦ obe τὸ τῶν Καισάρων παράσηµον κατα-
λτξαι. Vetustiora Cesarum insignia legimus apud
Theophanem: Τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ Χριστοφόρον xai
Νιχηφόρον προεθάλετο Καΐσαρας, τοῦ πατριάρχου
ποιῄσαντος εὐχὴν, καὶ τοῦ βατιλέως ἐπιθέντος αὖ-
τοῖς τάς τε χλαίνας xal τὰ Καισαρίχια περικεφάλαιᾶ.
Ὡσαύτως xoi Νιχήταν τὸν ἔσχατον ἁδελφὸν αὐτῶν
ποιἦσας νωδελίσσιµον, ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαϊῖναν χρυ-
σήν καὶ τὸν στέφανον. Καὶ οὕτω προΏλθον ῥίπτον-
τες βασιλεῖς ὑπατείαν, τριµείσια xat αιµείσια xal
νομίσματα καινούργια, ἕως τῆς μεγάλης ἑχχκλησίάς.
Nobilissimi, de quo locutus est. Theophanes, anti-
quata jum erat Codini tempore memoria. Ad Cxsa-
rem redeat sermo, quem, imperatori assedisse refert
Theophanes. Βααιλίσχον τὸν 'Appazlou υἷὸν προδἀλ-
λεται ὁ Ζήνων Καΐσαρα᾽ xal συνεχάθισεν αὐτῷ Ev
τῷ σῄναῳ, καὶ ἑτίμα τοὺς ἡνιόχους σὺν τῷ βασιλεῖ,
eo quod in Circo perageretur ejus promotio, &v τῷ
σήνσῳ, in sessione, alibi κάθισμα τοῦ Ἱπποδρομίου
voealo, c. 17, nota ad p. 90. Bardam Cesarem
creatum nummos in populum sparsisse scribit Leo
Grammaticus in Michaele Theophili : Προθάλλεται
Mtyah Βάρδαν θεῖον αὐτοῦ Καΐσαρα, 6; ἐπὶ ἆρμα-
et viridem medius est. Nicetas γεράνεων scribit lia
aci Augeli 1 1: Ἡρπάγησαν παρὰ τῶν βαρθάρων
αἱ χατοῦναι πᾶσαι καὶ τὰ χρυσοῦφῃ ῥοῦχα τοῦ Καΐι
capog, τὰ μετὰ τῶν γερανέων χρωμάτων σεση’
μειωμένα.
Ibid. [Elc τοὺς αὐτῶν οἴκους. Miror ad proprias
domos, non ad ecclesiam, preces pro imposita di-
gnitate, quo fausta reipublice felixque evaderet,
suscepturos Cesarem et selhastocratora deductos
auctorem scripsisse. Tanta namque religione im-
posita sibi munia subibant aulici CP., ut illa non»
nisi previa episcopi vel patriarche benedictione
auspicarentur. Ilinc Euchologice orationes ἐπὶ προ-
χειρίσει Καίσαρος, νωδελισαίµο», κουροπαλάτον, 46
B ἐπὶ προαγωγῇ ἀρχόντων Ἠτοι πατρικίων, alia. Hino
iterum videas apud Cedrenum in Constantino Leo-
nis F. patricii dignitate provectum quemdam confe-
etim κατελθόντα, ὡς ἔθος, λαδεῖν εὐχήν. Sed οἱ supe-
riores magistratus aliis subditis nullam conferebant
potestatem quiu eam cruce facta committerent. Inde
τοῦ σφραγίζω verbi novam percipies sigaificantiam,
qua tibi secularis magistratus cruce facta designa-
tur institutio. Blastares τοῦ στοιχείου K c. 52: Τοὺς
συνηγόρους φησὶν ἡ πς’ νεαρὰ τοῦ βασιλέως Λέοντος
τοὺς ἓν πολιτιχοῖς τεταγµένους δικαστῃηρίοις xal
ὑπὸ ποιμμικηρίοις ὄντας καὶ ὑπὸ χοασμιχῶν &pyóv-
των σφραχιζοµένους. Eadem quoque voce monaste-
rii prefecti denotat iastitutioneim Germani pa-
triarch:e decretum Juris. GR., l. ir, p. 254 :
Τοὺς fjyoupévoog δὲ οὓς ὁ μητροπολίτης προεχειρί-
σατο εἰς τὰ μοναστήρια, ἑξέσται σοι παραστεῖλαι,
καὶ ἀνθετέρους αφραγίσαι, el µή πως ἀρεστοί σοι
δοχῶσιν οἱ προεσφραχισµένοι. Ἡγουμένου σφραγίδα
legis p. sqq. tum sparsim in eodem opere. GoaR.|
CAPUT XIV.
Observationes εί explicationes in. c. 90, de electione
patriarchg.
Ibid. Titulus Junii est περὶ χειροτονίαρ. Est sutem
chirotonie vocabulum, ut et τὸ χειροτονεῖν et yetpo-
τονεῖσθαι, homonymum, significans interdum ipsam
designationem, electionem el renuntiationem, ali-
quando consecrationem, ordinationem, initiationem
et sacram inaugurationem. Quare videndum quem
τος ἐποχηθεὶς ἔδωκεν ὑπατείαν τῇ péor. Scribitur D sensum hoc vel illo loco dictiones ists ferant. Errat
jdem συγκαθεσθεὶς τῷ βασιλεῖ, ac pertransiens a
caeteris assurgenlibus praecipuo honore cultus.
Bápba δὲ τοῦ Καίσαρος £v τῇ προελεύσει διερχομέ-
νου μετὰ σκαρσμαγγίου ὀξέως, el τὸ ὡρολόχιον χαθ-
εζόμενος Δχμιανὺς οὐχ ἐπηγέρθη τιμῆσαι αὐτόν *
τοῦτον ἰδὼν ὁ Katcap ἑθυμώθη λίαν. Goan.]
Ibid. De Manuele et Joanue uxoris suz fratribus
ipsemet Cantacuzenus, 1Ww ὃν ibidem de filiis suis
idem. Manuel Asanes aliquoties etiam a Cantacuzeno
appellatur despota. 6ΛΕ18.
371 lbid. [διὰ «ίθων' ἠερανέων. Quia color ille
tepáveoc subviridis, de quo c. 5, Caesaris est Insigne,
περιδἀλου, dicebant illi Bardas Caesari apud Leonetn
citatum, τὸν ypusonépsixóv σου χιτωνίσκαν. 'Οξύν
ergo Junius, cum ista verba Codiul, e. 20, χειροτο”
νεῖται δὰ ὁ πατριάρχης ὑπὸ τοῦ Ἡραχλείας, sic
reddit: Designalur vero patriarcha. a metropolitano
Hleracleg. Vno consecratur, ordinatur, οἱ ut sic di-
cam, inauguratur ; nam designatio seu electio pa-
triarchze Cpolitani non erat episcopi Heracleensis.
Aut si et hujus, nonoisi ut partis unius, quaudoqui-
* dem ad patriarchze electionem plures conveniebant,
ut docet nos hic Codinus. Ab Heracleensi episco-
po patriarcham consecrari consuevisse testis est
eliam Zonaras in imperio Constantini (ilii Leonie
fol. 156, qui Beracleensis cum imperatorem offen-
disset, Polyeuctum patriarcham 3792. consecravit
episcopus Caesariensis. "Je παρὰ τοῦ Καισαρείας
4!5
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP
p5
κεχειροτόνητο. Ubi male interpres Wol(ius : Α Ce- A accepit, et patriarchicam ibi sedem collocavit, ut est
sariensi episcopo electus. Non electus, sed consecratus
est ; jam entea enim fuerat eleetus, καὶ προεχειρίσθη
πατριάρχης Πολύευχτος μοναχός. Male etiam. Cru-
sius in historia patriarchica Malaxi, 1. 1 Turco-
Graeisz, p. 131 : Ἐχειροτόνησεν αὐτὸν 6 Ἡρακλείας
πατριάρχην. Declaravit ipsum Heraeleensis patriar-
cham; imo consecravit, ordinavit, initiavit, Pulclire
Zonaras ad cau. 1 Apost. : Νὸν μὲν χειροτονία xa-
λεῖται dj τῆς καθιερώσεως τοῦ ἱερᾶσθαι λαχόντος
τελεσιουργία τῶν εὐχῶν καὶ τοῦ &vlou Πνεύματο;
ἐπίχλησις ἀπὸ τοῦ «ὺν ἀρχιερέα τείνειν τὴν χεῖρα
εὐλογοῦντα τὸν χειροτονούμενον' πάλαι δὲ χαὶ αὐτὴ"
$ φῆφος χειροτονία ὠνόμαστο.
Errat iterum Junius cum verba ista, tv δὲ τῷ τῖς
αὐτοῦ χειροτονίας xatpip ἔρχεται uiv ὁ βασιλεὺς εἰς
τὴν ἁγίαν Σοφίαν, more Calviniano detorquet in so-
Jam (veluti ministri alicujus) designationem, ita
vertens: (πο autem eligendus est tempore. Minime
vero, sed: quo tempore ordinandus et. consecrandus
est patriareha ; seu. tempore ordinationis et conse-
eretionis appetente, venit imperator ad Sanctam So-
phiam. GazTs.
P. 102. Cantacuzenus, wv, 37. Divina S. Spiritus
gratia 4nvocata, tres in patrtarchum. eligunt, Philo-
theum Heraclee, Macarium Philadelyfilie episcopos,
et privatum adhue Nicolaum Cabasilam ; electórum-
que nomina imperalori scripta mittunt, qui Philo-
theum. malnit; etis nom diw post, legitimis omnibus
in historia politica l. 1 Turco-Grsc. p. 15. Verum
hzc benevolentia sultanorum in patriarehas non diu
duravit. Nam sub isto ipso Mahomete patriarchze
novem exstiterunt, et prater Gennadium, qui spen-
te cessit, vix ullus fuit quem calumniatores 'de so-
lio non dejecerint vel dejiciendum per Bassas Tur-
cicos curarint, introducto etiam duorum millium
florenorum bescesio, quod patriarcha recens ele-
ctus pendebat, et annuo tributo tetidem millium,
cui charazio nomen erat.
Postea etiam usque ad hzc nostra tempora vix
unquam pax schismatieis cum schismatico patriar-
cha fuit. Semper suppuilularunt emulationes invi-
diz et occulte machinz ad hujus vel illius exitium;
ut mihi videatur non sine consilio divino edita esse
in Turco-Gracia historia politica et ecclesiastica
seu patrizrchica rerum Cpolitanarum, ος qua per-
spicue elucet schismaticos non modo cum supremo
catholicae Ecclesiz capite per charitatem conjunetos.
non esse, quod per se liquet, sed nec inter se, cum
sub gravissima infidelium servitate mutuo sese mi-
ris cuniculis infestent, et modo hunc modo illum
in patriarchalem thronum Turcarum ope sublevent.
V4let nimirum hic illud; Qui pote, plus urget.
Phranzes, Chronici, 1, 19, ferme accuratius mo-
rem declarandi patriarcham ab imperatore descri.
bit quam Codinus. GaETSs.
P. 102. ['O βασωεὺς ἀπὸ τούτων. Αά trium
servatis, patriarcha consecratus ecclesiam aliquandiu C electorum tertium in patriarcham nominandum non
ailministravit. Olim imperator arbitratu sno, solus,
sine episcoporum sufíiragiis, patriattham designa-
bat; quod contra canones factum esse fatetur Can-
tacnzenus, 1v, 07, ubi episcopis potestatem facit ut
more veteri tres nominent, ex quibus ipse postea
eam qui magis'arriseril c:eteri9 praeferat: i
Postquam Graci a communione sedis apostolice
sejuncli omnem potostaten, eliam ecclesidstieam,
in suos imperatores. transtulerunt, non. defuerunt
certe imperatores partibus sibi delatis, sed qua po-
* testate patriarchas ponebant, eadem eosdem iternm
deponobant. et si liberet, depositos reponebant.
Omnia histerieorum volumina plena sunt exemplis,
prseeipue Codreni, Zouarz, Clyes, Constantini Ma-
nasss, Nicephori-'Gregorz, Cantacuzeni ; Turcasque
suos successores ipsis ficiis suis edocuerunt quo-
modo ipsi itidem cum patriarchis agere deberent.
Certe Mabometes sult4nus, qui Cpolim sub suum
jugum misit, vix alio ritu Gennadiam Seholarium
creavit quam - hic a Codino describatur: Nam exis
manibus δεκανίκιον seu δικανίχιον, pastorale pedum,
magni pretii dedit, baculum nempe argenteum inau-
ratum , artificiose facium, Dedit et. equum bonum
et. ceriam | aurcerum. summam, his. verbis .dditis
quod faustum ac [elis sit, esto patriarcha, et
ulere nostra amicitia in quibus rebus voles, habene
omnia jura privilegiaque, sicuti superiores ante. te
patriarehe habuerunt. Habe quoque. templum San-
clorum Apostolorum 3'J 3 domicilii loeo, Ita id tunc
ita coartata imperatoris libertas, quin omissis epi-
gcoporum suffragiis eum quem vellet, consuetudine
pernüttente, designare potuerit. Blastares τοῦ K
στοιχείου, c. 58 : Τῶν γὰρ χανόνων τῶν τὰς ἐπισχό-
πων φήφους τοῖς ἐπισχόποις τοῖς ἐπαρχίας ἀνατιθέν-
των, ἄρχοντι δὲ μηδενὶ τούτων ἐξεῖναι κοινωνεῖν
χελευόντων, οἱ βασιλεῖς xal τῆς φήφου τῶν ἐπισχό-
πων χωρὶς xal πατριάρχας καὶ ἐπισχόπους προδάλ-
λονται. Διὰ γοῦν τοῦτο, ὡς ἔοικε, ἐπὶ τῷ βαδιλεῖ
Mtya τοῦ Δοῦχαά ὁ μητροπολίτης ἐχεῖνος Σίδης τὰ
τῆς βασιλείας ὠχονόμει xal à Νεοχαισαρείας τὰ τῆς
πλλέεως ἀνεγράφατο, χαὶ kg! ἡμῶν ὁ Κυζίκου Νίφων
τήν τε ἀπογραφὴν χαὶ τὰς τοῦ δημοσίου ἁπάσας ἑνέρ-
γῆσε δουλείας. Sane operas episcoporum que ac
electionem imperatoris dispositioni subjectas adu-
Jante supra modum calamo scribit Blastares. De CP.
patriarcharum electione et inauguratione docte prz-
clareque illustrissimus episcopus Vabrensis eo prz-
sule digno Αρχιερατιχκῷ. De trium electione facienda
accuratiorem habet narrationem, p. 481 et sqq.
Ibid. [Μήνυμα nonnunquam vadimonium dictum,
aliquando principis mandatum sive rescriptum, hic
ejusdem codicillos, breve, nobis brevet. πιττάχιον
proprie vel Ψήφισμα significat. Datis enim regiis
diplomatibus collatas dignitates fitmabant impera-
tores. Anna, Alexiados, 1r : Ἐδεδίει γὰρ μὴ τοῦ
χρυσοθούλλου τάχιον f| προσήχῃ χατακχεμφθέντος
αὐτῷ, ὃ τὴν τοῦ Καίσαρος ἀξίαν τούτῳ ἐχαρίζετο,
elc.
L . m —— —— ———
AIT
GRETSERI ET GJARI NOT £.
A18
P. 105. [Θρόνου ἠεραγέου. Honor et. color qua- Α δέδωχεν αὐτῷ δεχανίχιον (ita corruptius profertur)
lis Cesari patriarche tribuitur ; ac eam forsan ob
rem ejus proclamationi se Cesar subtrahit. Vide
dicenda ad v. 15 et sqq.
lbid. [Aviccavra: ἁμφότεροι. Mutuo nec non
equali honore se colunt imperator et patriarcha ;
dumque sibi invicem assurgunt, pari sese 374 ex-
cellere dignitate profitentur. Cantacuzenus, 1,5:
0ὐχ ἔθος βασιλεῦσιν ἑξανίστασθαι ἰδιώταις.
Jbid. ['Azó τῶν ἀξιωμάτων vic. Aliud in aula
CP, dignitas, aliud officium. Dignitatem voco, qua
obtenta solus honor acquiritur, officium, quod mi-
nisteriis in principis vel publici bonum impenditur.
Quid prrestitit imperio sebastocrstor, panhyperse-
bastus, Sebastus et tot alii, de quibus auctor ϱᾱ-
pius αὖχ ἐνεργεῖται vel ἀνεπίγνωστον scripsit, nisi
ul delatos honores admitterent, rogis acceptis cor-
roderent aerarium, vani nominis appellatione gau-
derent ? Hos proprie ἀξιώματα οἱ ἀξιωματιχούς
dictos reperies, aliog ὀφφικιάλιδας vel ἄρχοντας,
Lonarazs in Basilio οἱ Constantino : Παρεχωρήθησαν
ἔχειν ὃ ἂν ἕχαστος ἐξ ἐχείνου τυραννοῦντος εἰἱλήφει,
ete ky. ἀξίαις fjv εἴτε ἓν ἀρχαῖς else μέντοι ἓν κτή-
σεσι. Annua süpendia sive pensiones viris in digni-
tate constitutis colligo e Comnene l. tir, loco.sub-
obscuro, quo Germanorum imperatori ab Alexio
promittuntur .pacti jam inter eos acti ratione .ῥάγαι
τῶν δοθέντων εἴχοσι ἀξιωμάτων, virorum viginti
dignitatibus precellentium stipendia.
πολλοῦ ἄδιον, ἤτοι ῥά6δον ἀγρυρᾶν, περικεχρυσω-
µένην, ὡραίαν, καὶ ἵππον ἀγαθὸν, xal µέρος χρυ-
σίνων ex Chronico Cp. Goan.] -
P. 101. Junius hzc non vertit, sed penitus ever-
tit. Sciendum est quod. alii sacerrotes summi ele-
ctionem. facientes obsignant bis, Patriarcha designa-
tur solum ; quia ab imperatore facta designatio pro
minore sigillo ducitur. Corrige. Sciendum est autem
alios sacerdotes summos (hoc est episcopos, archi-
episcopos, etc.), eligi per duplez sigillum; hoc est
per duplicia suffragia seu vota obsignata, seu per
duplex scrutinium. Thv μὲν πρώτην σφραγῖδα xa-
λοῦσι μιχράν' Primum sigillum vocant minus. Pri-
mum sigilom, hoc est, ut jam plerique vocant,
primum scrutinium, vocant minus. AL vero patriar-
cham (Cpolitanum) per unum duntaxat sigillum,
hoc est uno scrutinio, eligunt, eo quod πρόδλησις
δει renuntiatio ab imperatore facta suppleat vicema
375 minoris sigilli. Quod ait Junius, primum il-
lud sigillum seu scrutinium vocari nominationem vel
presentationem, secundum vero collationem sive?
collaturam, id minime dixisset, si ex Jure didicisset
quidnam jue nominendi, quid jus przsentandi et
quid jus conferendi esset. Nec hoc osittendum, in
Tureo-Grsecia τὴν πρώτην xal δεύτερον σφραγῖδα vo-
cari τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον μήνυμα, p. 108. GaeTs.
P. 104. [Elecetionem deputationemque ad officium
quodpiam, ut et germanam.in illud institutionem,
lbid. [Τοῦ παεριάρχου δικανικίου. Nusquam C Τοσβοἱ ecclesiastici σφραγῖδα, ceu crucis signo vcl
sceptra, sed pastorales baculos sive peda gerunt ec-
clesiz pastores. Διχανίχια vocont. Greci, eo quod
et ipsi justitiam in subditos exercent. Πατερίσσαν
benignius vocant hodierai. Doeclius ἀρχιερατιχὴν
ῥάδδον posuit Euchologium : Εΐτα δίδωσιν αὐτῷ 6
ἀρχιερεὺς àgyispatixhu ῥά6δον, λέγων οὔτι πρὸς
αὐτόν Λάδε τὴν ῥά6δον, ἵνα ποιμαίνῃς τὸ -ἔμπρο-
σθἐν σου ποιµνίον τοῦ Χριστοῦ, xal τοῖς μὲν εὖπει-
θέσιν, ἔστω αὐτοῖς ὑπό σου βακτηρία χαὶ ὑποστη-
ριγμὸς, τοῖς δὲ ἀπειθοῦσιν καὶ εὐτραπήλοις χρῆσον
αὐτῇ ῥάδδῳ ἐπιστυπτικῇ, ῥάδδῳ παιδεύσεως.
Ibid. ΠοΛνχρονίζουσι, Ex hac eonsuetudine, ut
recens inslituto patriarche πολυχρόνιον occinatur,
de Copronymo narrat Theopbanes : ᾿Ανῆλθεν Κων-
fleri solitam vel firmatam. llla πρώτη xat μικρὰ σφρα-
τὶς, haec δευτέρα καὶ µεγάλη. Quia vero non cruce
signal imperator patriareham, minor siquidem 4
májori benedieitur, ejus electio virtute par est πρώτῃ
σφραγῖδ., nomen nibilominus non adipiseitur. Goan.]
P. 105. Eocem modo quo patriareha Cpolitanus
tresque exteri natriarche, eligebatur archiepisco-
pus Achridis; qug quia patria Justiniani imperatoris
erat, ab eode: prima Justiniana vocata est, magnis
aucta privilegiis, qua ecclesiasticis qua politicis
quam ad archiepiscopatum evexit, eique subjecit oar
nes provinciales episcopos dioeceseos, Dacis et My-
sim seeunds»; Dardani», Przevalitane et secunde
Macedoniz. Gregoras, l. n: Olim Justinianus. impe-
σταντῖνος Ev vip ἄμδωνι, κρατῶν Κωνσταντῖνον µο- D rator eam provinciam ex qua oriundus erat cum aliis.
ναχὺν Escloxorov γενόµενον τοῦ Συλαίου, xoi &meu-
ξάµενος ἄφη µεγάλη τῇ φωνῇ εΚωνσταντίνῳ οἱ-
χουμενιχῷ πατριάρχῃ πολλὰ τὰ ἔτη. »
P. 104. |᾽Απάρχαται ἱαπότης. Restiutio ín
thronum, zque ac primum instituto, Isaia patriar-
chz parem honorem exhibuit junior Andrenicus,
teste Cantacuzeno, l. 1, c. ult. : Καὶ πατριάρχη
Ἡσαῖᾳ δι) αὐτὸν ἐγχεχλειαμένῳ, ὅσον τε ὃ χαιρὸς
ἐδίδου εὐχαριστήσας, xal alc τὸ πατριαρχεῖον ἐφ᾽ ἵπ-
που βασιλιχῶς χεχοσµηµένου ἀγαγὼν, ἑπανῆκεν
αὖθις εἰς τὰ βααίλεια. Gennadium patriarebam το»
εεπίος consecratum Mobametus nomine seeundue,
primus Cpolis sibi subjects infidelis tyrannus, µοτα-
χαλεσάµενος ἔνδον τῶν βασιλείων αὐτοῦ ἰδίχις χερσὶ
multis rebus ornarat, twn primam Justiniauam αρ) εἰ--
lacerat, atque etiam perpetua libertate donarat, eo
lamen ezceplo, ne ejus archiepiscopi Romanorumim-
peratores inungerent ; que praerogativa legibus | aliis
est concessa, etc. Regia sedes. eorum. (Bulgarorum)
deinceps urbs. ea esse caepit quam Justinianus. impera.-
tor archiepiscopatus honoreprimeque, utdizimus, d us-
tiniana nomine ornavit. Post appellatione gentis it-
lius vulgata locus ipse Bulgaria dictus est, et Bulgariae
metropolis prima Justiniana. Vide Novellam 11 Ju-
s(iniani οἱ ad eam scholia Cujaeii, et Nevellam 451.
Alia Justiniana nomine secunda fuit in Cypro insula,
patría Theodors uxoris, ut est apud Nicep'orum
xvii, 28, et xvi, 57, quanquam Procopias, |. ιτ De
419
IN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
Kn
sediflciis Justiniani, affirmat Ulpianum, Dardanix A alium esse non reor ab eo, de quo sermo, archiman-
oppidum, secundam Justinianam appellatum esse.
Tertía Justiniana non est Chaleedon, ut inepte ver-
tit Junius, sed Carthago in Africa; neque eni: Kap-
χηδών, ut in sua quoque ed:tione habet Junius, est
Chalcedon, sed Carthago ; quz Justiniana dicta,
quod Justinianus imperator Cartliaginem una cum
Afríca, pulsis Vandalis, Romano imperio restitue-
rit. Vide Novellam 131. AlisJustiniana nova exstat
in Notitia, not. 8, et alia notit. 28, ut notat Cujacius
ad Nov. 11.
Ibid. Formula hujus precationis inserta est ]. vi
Juris GR., p. 441. GagTs.
Ibid. [ Ἀρχιμαν δρῖται. Non. amplius. specum sed
ovium caprarumve gregem Graci vocant. µάνδραν,
qua vox ad homiues sociam ad invicem et pacatam
vilam agentes translata aliam confestim producit,
ἀρχιμανδρίτην nimirum, qui hujusmodi quietam ,
solitariam ac sociam vitam in montibus et specubus
terre. agentibus ducem se praebet ac rectorem.
Quo perspecto 976 non exigua oritur diffcultas,
quotorum vel qualium $t dux ac rector archi-
mandrites, an plurium vel paucorum monacho -
rum (li enim sunt, qui testante Basilio iv ὄρεσι
xai ὁπαῖς τῆς γῆς habitant, an unius abbas vel
multorum monasteriorum sit gubernator supremus,
velut is qui nobis provincialis dicitur aut generalis,
Quai partem tenueris, nullum incurres deceptionis
periculum : unius enim quandoque superiorem, plu-
drite. Goas.]
Ibid. Memorat hic Curopalata protosyncellos. Ju-
nius legit protosyngelos. Vox composita, inquit, ες
πρῶτος οἱ σύγγελος, quud nomen est per syncopen —
dictum pro συνάγγελος. éd esi, ut kodie magis rece-
ptum est, canobita. Sed in eis cenobiis archimandrite
sunE abbates seu patres, protosyngeli vero senes qui-
que. Si protosyncellus idem est quod ceenobita, tunc
omnis monachus cum aliis in monasterio degens erit
protosyncellus, quia omois talis monachus est
ccenobita. Át boc inauditum est. Deinde οἱ protosyn-
celli sunt senes quique in suo ordine, ad quid op:s
habent propria ordinatione et chirotonia, ut archi-
mandritz ?* Nam ut quis sit senex aut senior in suo
ordine, id nou largitur electio et consecratio, sed
tempus et etas.
Quis igitur protosgncellus et simplex syncellus ?
Olim syucellus appellabatur i$ qui mortwo patriar-
chase successurus erat. Testes Zonaras et. Cedrenus
in imperio Constantini Monomachi, quorum iile
explicans quisnau apud Saracenos diceretur seri-
phus seu seriphes, ita scribit: Οὗτος δ) ἐστὶ παρ)
αὐτοῖς ὅπερ παρ᾽ ἡμῖν πάλαι ἣν ὁ λεγόμενος σύγ-
χελλος. Ὡς γὰρ ὁ σύγκελλος τοῦ πατριάρχου θανάν-
- toe εἰς τὸν ἐχείνου τόπον ἀντικαθίστατο, οὕτω xai
ὁ σερίφης τοῦ Χαλιφᾶ φθαρέντος τὸν τελευτήσαντα
διαδέχεται. Eadem Cedrenus. Übi notanda vox πάλαε,
qua significant oli.n quidem hac notione nomen hoc
rium etiam nonnunquam signiüicat monasteriorum (C, usitatum fuisse, postea desiisse. Sic Anastasius Ger-
presidem. Primi sensus allati argumentum est Eu-
tychetis appellatio, quz Ila. concilio Chalcedonensi
et apud Theophanem archimandritz est, apud Theo-
dorum presbyterum, de Incarn. Domini τοῦ ἡγουμέ-
νου * ὁ Εὐτυχῆς ὃς fv ἡγούμενος µοναστηρίου ἑνός,
inquit. Idem est igitur ἀρχιμανδρίτης qui ἡγούμε-
vog, unius solius monasterii abbas, pater, superior
ac rector. Secundo tamen sensul non deest imulti-
plex probatio, prima, quod privati monasterii su-
perior non patiatur ob humilem nimis statum $e
ἀρχιμανδρίτην vocari; secunda, quod eam tantum
gustineant appellationem qui plura regunt jure su-
premo monasteria, vel qui saltem majori prezsunt
monasterio, cui plura subjiciantur pezoystz, velut
antiquis nostris abbatils minores prioratus : tertia,
quod in textu quem elucubramus interposita inter
ἀρχιμανδρίτας et χαθηγουµένους πρωτοσυγχέλλων
dignitate ab invicem longissime differre common-
strantur, imo particula exaggeransg ἀλλά res omnino
diversas indicare de:larat. Transit in aucturis no-
stri mentem Jllustrissimi prasulis Vabrensis opus
vere pontificium eo loci τοῦ ἀρχιμανδρίτου xal τοῦ
ἐξάρχου xai τοῦ ἡγουμένου πρόθλησιν dat spectan-
dam, certe non utunius, sed ut plurium, quorum
ut una non est appellatio, ita nec unum officium
fuisse temere putandum est. Ceterum quem Canta-
cuzenus, 1, 92 εἰ 99 τὸν τοῦ ἁγίου ὅρους πρῶτον, sa-
cri montis, ubi plura monasteria visuntur etad qua-
tuor millia mouachorum degunt, praefectum vocat,
mani patriarche syncellus fuit, Cedren. iuimp. Leo-
nis Iconomachi p. 456. Syncellus item fuit Steplia-
nus frater Leonis imperatoris, 377 Cedren. p.
594, in locum Photii substitutus. Syuncellus quoque
designatus Theophylactus Romani Lacapeni ülius a
Nicolao patriarcha, etsi ei non successit, sed Stc-
planus Amasese metropolita, Cedr. in imp. Rom.
Lac. p. 621. De Joanne syncello lege Zonaram in
imperio Theophili, ut et de Michael syncellu Cedre-
num. ldem Cedrenus wentionem facit protosyncelli
in imperio Micbaelis Stratiotici, satisque indicat eam
de qua ibi loquitur dignitatem fuisse politicam, nen
ecclesiasticam, cum dicat penes illum fuisse reipu-
ο administrande curam, T πρωτοσυγχέλλῳ
Δέοντι, inquit, προσελθόντες τὰ χοινὰ διοιχοῦντι τῷ
τότε. |
Est autem syncellus quasi ejusdem cella consors,
et protosyncellus primus inter cella consortes.kes
tandem in dignitatis nomen abiit , ut qui nec σύγ-
χαπνοι nec σύγχελλοι essent, tales tamen appelia-
rentur. Sicut hodie mult habent eum titulum
ut vocentur S. D. N. domestici, ita et syncelli patriar-
charum tandem evaserunt illi qui forte nunquam
in patriarcbio babitaverant. Huic postea dignitati
2gnatum est πρῶτος, πρωτοσύγκελλος, ex solita ni-
mirum ambitione qua simplicTf vocabula τοῦ πρώ-
του conveslire solent. Invenerant olim Graci titulum
uobilissimi. Res hic non stetit, ambitio πρωτονωθε-
λίσαιµος esse voluit. Nec hie, quamvis in longo no-
AM
GRETSERI ET GOARI NOT £.
122
mine, (inis : ut placet. tibi ille in jure Graco -oma- A Χελλον Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσχοπον προεχειρί-
nol. tv Νικήτας πρωτονωθελισσιμοῦὔπέρτατος! Quale
mousturum tituli! erant Grecis πρόεδροι : titulus iste
augendus fuit prescripto vocabulo πρώτου, πρωτο:
πρόεδροι : quod in Jure Graco Romano passi
obvium est, Etsi (autem scriptura illa σύὐγ-
Ίελος εἰ πρωτοσύγγεχος apud nonnullos scri-
ptores reperiatur, nou dubito tamen vitiosam esse,
germanamque illam σύγχελλος εἰ πρωτοσύγχελλος,
quia clarum esta concella, hoc est ab eadeni cella, no-
men descendere, Hiuc Wilbelmus Tyrius, xiv, 12,
concellos nominat. Ennodius, |. 1, epist. 5j vocat
eeliulanos οἱ quod Gracuui magis exprimit, concel-
laneos. Heraclius imperator, ut esi in quadam ejus
consütutione, quas exstat |. 11 juris Graco-Bomnani,
numerum sgyncellorun ad duos redegit. Mirum ve-
ro Codinum syacelli seu. syncellorum. mentionem
nuliam fecisse, dum catalogum officialium magnze
ecclesize texeret, nisi quis dicat syncellorum υ)-
pellationem non officii, sed dignitatis fuisse.
Ibid. [Qui primus omnium σύγχελλος ac ideo tem-
poris ordine πρωτοσύγχελλος legitur, fuit. Apasta-
sius ille presbyter, cui, referente Theophane, quam
conceperat de fide perversam sententiam, publi-
ce pronuntiandam in ecciesi:e conventu dedit Nesto-
rius ; 'Oudav περὶ πίστεως ἐκδέδωκεν τῷ ἑαντοῦ
συγχέλλῳ. Hic autem cum aublato e vivis Nestorio
patriarcha dignitatem non exceperit, nihil aliud eo
vivente adeptus quam ut esset convictus ejus parti--
ceps, domus cellaque consors, anima rebus in du-
biis director, in arduis consiliarius, in secretis cone
secius, ac indivisus in proeperis et. adversis socius.
loc primum primi qui legitur syncelli munus; baec
ut vera nominis expositio, ita pariter ofücii finis
el cognitio sincerior. Evagrius de ipso syncello,
vi, 2: Too Νεστορίου διάπυρος bpaothe, ὃς xai συν-
ἐκδημός οἱ γέγονεν πρὸς τὴν ἐπισκοπὴν ἀπαίροντι,
Socrates, vii, 922 : Συνην αὐτῷ Αναστάσιος πρε-
σθύτερος, ἅμα αὐτῷ ix τῆς Αντιοχείας σταλείς.
378 Τοῦτον διὰ τιμῆς εἶχε πολλῆς, xal ἐν τοῖς
πράγµασι συμθούλῳ ἐχρῆτο. Presbytero deinceps
hujusmodi in cibi celle secretorum, vitz denique
omnis societatem adscito, procedentibus annis fa-
ctum est ut qui in ecclesie ceetu amicos, in.palatio
quoque'notos allegerat, nullo, οἱ quz forent, ejus
merita virtutesque ignorante, defuncto patriarcha
in ejus locum suceessor eligeretur; quique nomine
syncelli vel dignitate penes patriarcham adhuc in
vivis agentem, ceuejus sincerior coneellaneus, insi-
gnis vixerat, idem post lethum, ut in ecclesia thro-
1102, ita χελλίον ipsum et secretius patriarchii pe-
mnebrale occuparet. Videtur mos hujusmodi circa
L.eouis lsauri tempora invaluisse, de quo Cedrenus :
EKCOptv οὖν ἓν τούτῳ σύμμαχον ᾿Αναστάσιον σύγκελ-
λον τοῦ ἁτίου (Γερμανοῦ) αυνταξάμενος αὐτῷ τοῦ
θρόνου διάδοχον Ὑενέσθαι. Invaluisse dixi, non pri-
mo merem institutum ς jam enim sub Arastasio se-
niore Τιμοθέου ἀποθανόντος, scribit Theophanes
᾽Κωάννην τὸν Καππαδόχην πρεσθύτερον xal σύγ-
σαντο. Et sub Justino pariter seniore Ἰωάννου ἐπι-
σχόπου Κωνσταντινουπόλεως τελευτήσαντος Ἐπι-
φἀάνιος πῤεαθύτερος τῆς αὐτῆς ἐχχλησίας xaX σὐχ-
χελλος ἐχειροτονήθη. Majora semper incrementa
more capiente, Stephanus Leonis Sapientis frater,
quem Basilius pater clero CP. sociarat educandum-
que ac syuncelli dignitate ornandum Photio dederat,
ait Leo Grammaticus, eodem Photio secundo sub-
moto confestim in ejus locum suffectus est patriar-
cha. Cedrenus vitae Leonis initio : Προσέταξεν ὁ
Λέων τοῦ θρόνου Φώτιον χαταγαχεῖν, xarà πόδας
δὲ Στέφανον σύὐγκελλον τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν ὁ βασι-
λεὺς πατριάρχην προθάλλεταε. Et in eodem Leone:
Χειροτονεῖται πατριάρχης ὁ σύγχελλος Εὐθύμιος.
B Consuetudinem hanc quasi legem habitam narrat
Cedrenus idem in Monomacho : Ἐχείνου γὰρ (πατρι-
άρχου) ἀποθανόντος, Ó σύγχελλος εὐθὺς elc τὸν τούτου
θρόνον ἑἐγχχαθίδρυται, Πάλαι dixerat nonnihil supe-
rius : Monomachi enim state consuetudo vel lex
quacu:nque de syncellis ad patriarchatum subvehen-
dis exstincta erat et penitus abrogata. Eo tamen aec
seguentibus temporibus non unus modo sed et
plures syncelli ; ac tandem inter eos primas tenens
protosyncellus, cujus nomen deinde plures ambie-
runt. Verum integram syncellorum cohorteui ali-
quando miratus, ac de iis cum Grzcis ipsis colle-
cutus, percepi ex ea qu:e semper inter eos viguit
dignitatum ambitione vel titulorum cupiditate pro-
C fluxisse, ut qui patriarchatum expeterent vel syn-
cellos iu munere vellent 3:mulari, nomen primum -
aucuparentur. Pristini vero temporis syncellus, pa-
triarchze licet successor designatus, quo desiderii
successionis a se amoveret suspicionem, ubi pa-
triarchz consacrificabat, populum ad preces pro eo
et ejus salute nec non ei vita longeva obtinenda fun-
dendas hortabatur, quod cum facerent pariter per
CP. ecclesias alii presbyteri, exin quasi syncelli no-
men promeriti, ea se dignitate promovendos cura-
runt; ac ut viget οἱ aliis praeferri quaerit honoris
cupiditas qui magna in ecclesia syncellus preces
hujusmodi denuutioret faciendas, protosyncellus,
ut reliquis anteponendus ac dignior, est appelatus ;-
ac ubi sacerdotes vel metropolitae patriarcha conce- -
lebrantes id muneris fuerunt exsecuti, syncellorum
quoque ac protosyncellorum honorem sibi arroga-
runt, Audi Celrenum in Romano Argyro: Ἐτίμησε δὲ
συγχέλλους µητροπολίτας τρεῖς. Plures itaque syn-
celli, adeo sublimis etiam honoris cupidinemoti ut
in consessu a sacerdotibus in missa habendo metro-
politis se preferri contenderent. Idem Cedrenus in-
ferius : Ἐγένετο δὲ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας Πεν-
τηχοστῆς ταραχὴ δ.ὰ «nv χαθέδραν ἐν τῇ λειτουργίᾳ,
ph χαταδεξαµένων τῶν μητροπολιτῶν προχαθίσαι
αὐτῶν τοὺς συγχκέλλους Ev τῷ συνθρόνφῳ. lpsi nihilo-
minus metropolite aliquando syncelli, ut pramis'.
Cedrenus idem in B.silio οἱ Coustaniino Romani
FF.:'0 σύγχελλος Στέφανος xol τῆς Νικομηδείας
πρόεδρος. Pene przterieram non syncellorum nodo,
15
TIN LIBRUM DE OFFICIIS CP.
1n
qui patriarchze concellaneus ac ejus. πνευματικός Α possunt ad varia loca Codini in quibus mandye
foret, sed et qui imperator praestaret idem officium,
eo nomine 379 vocatum, quod maxime semper eum
comitaretur, ac in palatio ad ejus cellam (κελλίον
eaim etiam imperatoris secretius penetrale dictum
superius) coxcellaneus σύγχελλος, ac prz aliis dignus
μέγας πρωτοσύγχελλος habitaret. Aderant ei (si
Phranzz interpreti fides habenda) sacerdotes sui (pa-
Jatini nimirum) et spiritualis pater Gregorius magnus
protosyngelus. De Joanne imperatore loquitur ad eon-
cilium Florentinum viam capessente. Scribit porro
protosyngelus, prout alii Grace σύγγελον ob eam-
dem cum σύγχελου pronuutiationem et ignoratam
συγχέλλου propri: vocis significantiam et originem.
P. 105. [Καθηγούμενοι.Ώιο5 fyougévouc quoque
dicimus : προηγουµένους autem, qui hos in. officio
pracesserunt, et superiorum munere, quo se abdi-
carunt, sunt funeti.
Ibid. [Thy egpavióu. Πρόδλησιν, npoyelptstv, pro-
molionem intellige, qux facto crucis signo comple-
retur, Requires in Euchologicis ; et consules po-
siremam superioris capitis notam. Goa4&.
Jtid. Καὶ οἱ uày dpysepsic slc προσκύνησι» τοῦ
βασι]όως, ὡς εἴρηται, ἑρχόμενοι μετὰ τῶν ἑχόν-
των µαν δύον αὐτῶν ποταμούς. Junius p. 912 edi-
tionis sue, I, c. 20, n. 16 : Summi autem saeerdo-
tes ad salutandum imperalorem, ut. diximus, ve-
nientes cum aliis snandyum suum habentibus. Per-
peram. Lege ex codice Lauther. μετὰ τῶν ἑχόντων
mentionem facit. Quod Junius mándys originem
ex Persica lingua deducit, p. 536, id facit, opinor,
ut l'ersicse linguz non ignarum sciamus. Longe fa-
eilius a Latino mantello aut'Germanieo Mantel de.
duxisset. Nec assentior Meursio, qui ita legit, &p-
Xóutvot μετὰ τῶν — kyóvtov µμανδύον μὲ ποτα-
μούς. Nam sensus esset : Episcopi veitiunt 380 ad
venerationem imperatoris. cum illis qui habent man-
dyum cum fluviis sivc undulatum. cum ipsimet in-
dati mandyis undulatis venfant ad culthm impera-
tori deferendum. Nec barbarico Πο hellenismo μὲ
pro µετά Curopalatam usum esse verisimile flt,
praescrtim hoc solo et unico Ioco. Potius hoc nu-
pero alicui Ma'axo competat, qui in putriarchiea
sua historie Tiurcogrzecke Inserta ἐχάρισε χαππᾶ-
στον ἐνδύμιον μὲ τὸν καμουχᾶν, xol pavot, μὲ τοὺς
ποταμοὺς, καὶ ἄλογον ἄσπρον. GnETS.]
lbid. [Superius pontificum indumentum extra
missarum solemnia est mandyas, pallio quam s'mi-
Its, ad fauces fibula nexus, sinibus et rugis amplissi-
mus et omnino insignis Ad ejus latera circa ven-
trem 3ffix:e sunt tteniole ali rubrique coloris ter-
nte, quibus undequaque varlatur et adornatur. Tz-
niole illie eunt ποταμοῖ, dé qwibus lu praesenti,
eamque gratiam et scientiam designant quam in-
tellexit Christusipse Dominus, dicens « lumina de
ventre ejus fluent, ete. Ac propterea circa ven-
trem appictz.. Superlus ad coltum et angukos | infe-
µανδύων αὐτῶν ποταμούς: cwn mandyis suis ha- C riores sunt πόµατα, quatdor nimirum? additi pan-
bentibus fluvios. Hoc est cum tnandyis | undulatis.
In scripto Grecob. 1l. n Turco-Gr. p. 108: Καὶ
μανδη pk τοὺς motapoUe. Μανδεῖον, inquit ille
Graecus in Turcogr. p. 189, λέγουσιν ὃ φἐρει ἑπά-
νω ὁ πατριάρχης μετὰ ποταμῶν, διὰ τὸ διδακτιχὸν
ὀφείλειν. Dicitur ergo μανδύας, μανδεῖον, μανδη,
et µαντίον, a quo in Turcogr. p. 189 numero mul-
titudinis τὰ µαντία. Ot ἀρχιερεῖς βαστοῦν εἰς τὰ
µαντία τοὺς ποταμοὺς χοχκἰνόυς χαὶ ἄσπρους, Pon-
Aifices gestant in palliis fluvios (limbos) coccineos εί
albos. Germanice Mantel, a Latino mante(o. Est
autem μανδύας forma similis ei vesti sacre quam
vulgo vocamus ein Tlauchmantel ; et qua ipse impe-
rator Romanus adhuc in inauguratione insigniri et
pingi solet quoque cum electoribus.BSimeon magister
officiorum in Pandecte Histor . Turcicz, c. 199, δι-
κητήσιον vocat ; quod Graci rogati ab auctere Pan-
decte interpretabantut ἀπιμάνδυον, quasi dicas
supramaniellum. Forte δικητήσιον παρὰ τὴν Di-
κην derivatur, ut et δικανἰίκιον, quod imperii et
potestatis insigne sit, Eratque vestis hzec tam. im-
peratoribus quam patriarcbis aliisque pontificibus
communis, ut ex Caropalata et Turco-Grecia con-
$ia; nec salis apte vertitut paludamentum, utl
agnoscit etiam Leunclavius, eum vox. hzc milita-
vem vestem significet, μανδύας autem etiam extra
castra gestari. consueverit ; nec ab imperatore tan-
tum, sed et ab Ecclesie przsulibus, quibus paluda-
mentum apte nemo tribuerit. Et bxc accommodari
niculi quadri, de qvibus singulis Symeon Thesssl.
episeopus : Τοῦτο δὲ xal ὁ ἀρχιερατικὺς διδάσχει
μανδύας. ποταμοὺς μὲν ἔχων διὰ ck προειρηµένα,
πόµατα bk εἰς τύπον παλαιᾶς τε χαὶ χχινῆς χάριτος,
ἃ ὑπεράνω χεῖνται τῶν ποταμῶν. Goan.]
CAPUT XV.
Observationes οἱ explicationes im. c. 213. de luqu-
bribus imperatoris gestaminibus.
P. 106. Alius titulus habct περὶ βασι)έως ἆποῖα-
νόντος. Sed melior est inscriptio quam capiti hvie
pretsimus, Citat hoe Codini caput Casaubonus
Exercit. 56 contra Baronium. Et, leu ! quid laboris
non exanilat, quid sudoris non profundit, quos lecy-
tios suorum collectaneofum non effundit, ut do-
ceat nos aliud esse λαμπροφορεῖν, aliud λευκοςορεῖν
seu λευχειμονεῖν, aliud colorem λαμπρόν, aliud co-
lorem λευκόν, interdum tamen λαμπρὸν xal ev-
xóv pro eodem accipi, proprie distingui. Apud Ce-
dinum, inquit, vestes albe, [uctus indices, vocautur
λευχαί ; iisdem opponuntur λαμπραί, id est omnes
nitidiores; pula candide a fullone recentes, quales
[uerunt olim candidatorum, quas Plutarchus et alii
Greci λαμπράς wertunt, aut purpurem, vel alius
cujusvis coloris, presertim intensioris. Non enim sola
candida dicuntur λαμπρά,.κθά quecunque valde si-
tent, cujusmodi erant cum primis ille chlamydes veri
luminis, de quibus ad Trebellium Pollionem diximxs
Quan abscondita nobis pandit operosus iste exer-
i25
GRETSER! ET 6048! NOTAE.
οὗ
citator | quasi non omnia hzc ex ipso Codino satis À portet, id intelligendum *€sl extra. easum quo ipse
superque persperta sint, presertim adjunctis iig
que c. 11 idem Codinus. tradít.
lbid. Luce xxi indutus est Christas ab Blerode,
irrisus eausa, 381 icün:a λαμπράν. Bera vertit
splendidam, interpres noster. albam. Approbat hec
Casaubonus, quia λαμπρόν et λευκόν spe eodem
signiicaru usurpantur. Illud critica. ferula: sic ca-
stigat : Magis ex usu Latine loquentium dixissent
candidam. Mirum Bezam hec 1oco non fuisse me-
morem sus candide, a fullone candentis, eujus
iterum oblitus est Jacobi c n, dum ἐσθῆτα τὴν λαμ-
πράν denuo splendidam vestem interpretati. Bonam
tamen operam, sed nimis seram navat nebis asceta
iste, dnm nos docet quid sit µαργέλλιον, sed per
negationem : ait enim. imperatorem eitrina vesti-
menta assumere, sed sine limbis el pretiosis. pratez-
turis : hoc. margellium significat, non margaritas.
Audis, Juni, quid te olim Geneve incolam doceat
ejusdem scholte quondam et orbis insessor Casau-
bonus ? Mitte ergo tandem tuas margaritas. Vocavi
operam. seram respeetu nostri, quia jam pridem ex
Balsamone et aliis didicimus quid sint neargeliia.
σχετς. |
.P. 106. |Τεσσαρᾶκοντα. Defunctorum recolenz
memorie sacri sunt. dies tertins, nonus, quadra-
gesimus, et annuus a morte. Τοῖς τεθυεῶσιν ἀποτε-
Meza, inquit Nicepherus CaHistus, τὰ τρίτα, τὰ
ἔννατα xal τὰ τεσσαραχοστά, Rationes sabdit : ter-
tio die faciei, qua dignoscitur homo, discrimen
éeperditur ; nono corpus tabescit, solo corde
adhue incorrupto manente ; quadragesimo tandem
etiam cor eum reliqua corporís mole tabo corra-
ponique ex integro cedit. Apüus alii τὰ τρίτα
apud Gr:ecos resurrectionem | Christi post tridua-
nam sepulturam, τὰ ἕννατα novem angelorum cho-
ros, quibus mertuos aggregari precantur, τὰ ves-
σαραχοστά luctum [lsraelitiei populi in Moysis
morte ad quadragesimum usque diem productum,
quo defuuclis lacrymas precesque parentare pos-
sumus, affirmant designare. Hujus mentis est Neo-
phytus Rodius in sua. Synopsi. vernacula Clemen-
iem. in. Coustit, Apost. |. viu, ο. 49, secutus.
GoaR.
P. 107. [Τῶν νενοµισµένων ἐννάξων. De quibus
superiore nola. Sacros in feriis agendls novem díes
refert Blastares, τοῦ Δ στοιχείου c. 8, adeo ut Ale-
xjus imperalor edita Novella sanxerit nemini licere
demorini parentes vel uxorem vel haeredes, vel
filejussores ante novem. dierum lactui dicandorum
prxfinitum tempus accusare, causam in eos iuteu-
tare velio judicium trahere : θεσπίζομεν μηδενὶ
ἐξεῖναι τοῦ τελευτήσαντος τοὺς Υονεῖς T] τὴν Υυναῖκα
à τοὺς πληρονόµους ἢ τοὺς ἑγγυητὰς πρὸ τῆς τῶν
ἑννέα ἡμερῶν προθεσμίας τοῦ πένθους αἰτιᾶσθαι 1|
παρενοχλεῖν ἢ εἰς δικαστήριον ἕλχειν. (ολλ.]
Jbid. Ceterum, quod Codinus ad calcem capitis
scribit, nefas esse ut quis vestes nigras in palatio
Ῥατκοί.. Gn. CLVII. -
imperator luget : tunc enim omaes µελανειμ2-
νοῦσιν, ut paulo antea Codinus dicebat. GnETS.
CAPUT XVI.
Observationes et explicationes in c. 92. De. [utura
sponsa et imperalrice.
-
f ^id. [Πεζεόειν. Es equo vel curru desilire et pedes
incedere. Goaa.]
Ibid. Ad fontem. Πηγή scu πηγα, templum cele-
berrimum Cpoli extra moenia, cnjus summus ama-
ter, adinirator et encomiastes 384 (uit Nicepho-
rus Callistus, ut constat ex l. xv Historia ecclce-
siastiese, c. 25 et 20; qui de miraculis ad fontem
editis integrum se commentarium sreripsisse dicit.
Exstat Vienns» in Cesarea bibliotheca fortassis
unicum totius Europe exemplar ; cui nisi cito διις-
eurratur (vidi enim et percurri allatum Monachium
et huc Ingolstadium), penitus a blattis tincisque
corrodetur ; οἱ jam nunc aliquot locis ab aquis pes-
sime scceptam est, ita αἱ mulia legi nequeaut,
presertim sab fiuem. N
. Ad hoc templum divertit quoque llelena Canta-
cuzeni filia, nuptura Joanni Palseotogo. Rem narrat
ipse Cantacuzenus, 1v, 1, GaETS.
lbid. |Urbis CP aitus triangulat^s est; ejuscua
latera duo slluuntur. mari, tertium contineuti oh-
tenditur. Ad eam itaque adveniens ilinere terrc-
stri imperatrix ad Pegem ecelesiam celeberrima
et regium simul palatium, qua continentem respi-
eit urbs, desilit ; sin mari appellat, eirca Blachrr-
nas loco portus commodissimo, ubi aliud Dlacher-
nense. dicium palatium, terram saleatat, Ecclesie
porro Πηγῆς nowen est a fonte nnn minus continua
miraculorum profluvio quam perennibus aquis ex- .
uberante, Ad salutares ejus aquas. si a Marciano,
qui postmodum Romauumn imperium obtinnit, de-
ferretur, lumen oculorum recwperaturum ewera
ger divinam visionem est monitus. Tulit εἰς «ttv
ΠΒηγήν Marcianus emcum, ει visum. ex aquis
retulit, Inde, ait Menguim Griecoriin, | miracnlo-
vum τῆς Πηγῆς origo et. celeberrimum loco. no-
men factum: Ἐν τῷ sépévec ἡ Πηγή ἐστιν ἀφθό-
D νων ἑαμάτων, in templo ipso non adeo fons quam
miracutorum uberlim decurreatium. latex. emer-
git, ait Cantacuzenas.. Justinianus fonti templum
superstruxit : Τὴν ᾿θεοτόχκον Πηγὴν Tovattiviav.z
ἔχτισε, scribunt Origines CP. ; exstat adhuc locus
Christianis Turcisque venerandus, quodque super-
es templum nulla. ruina. fedatum, antiquitate
son modice venerandum, ob pretium omne supe-
rantes aquas, a plebe Χρυσοπηγῆς, aurei fontis Δι”
cepit appellationem. Goa&.] |
-
P. 107. De teraplo Blachernarum suo loco dixi-
mus. Erat et ipsum extra urbem ad littus maris, ce
quo multa Nicephorus loco cilàto. Principio tem-
pla solummodo eraut; successu temporis acces-
serunt splendidissima palatia. Quomodo excepta
14
-
£27 GEORGII CODINI 1?8
fuerit ab Androníco juniore sponso Anna Sabsuda, Α ἁπάντων ταῖς ἐρυθραῖς χρηπῖσι to; πόδας κατε.
leges aptid Cantacuz., 1, 42. GnaeTs.
P. 108. [Περὶ τὴν dxpózxoAmw. Ad urbis eum an-
gulum qui Chrysopolim oppidum Asiaticum ex
adverso respicit, ubi hodie principis Turcarum re-
gis, Vulgus χέρας, cornu, vocat.
^id. [Αρχοντιαστῶν. Legendum omnino àpyov-
᾿τισσῶν :ἀρχουτιαστάς enim nec usus nec lexica nec
auctoritas docet. Est autem ἀρχόντισσα domina, fe-
mina nobilis. Simon Portius ἀρχάντισσα, δέσποινα,
δεσπότις, χυρ΄α. Inter przcipuas hujusmodi ἄρχον-
τίσσας Celrenus habet ζωστάς, que pairiciorua
cingulo et honoris insigni uterentur.
]hid. ['Yxotovcw αὐτὴν τὰ ἐρυθρά. Non mi-
nus capit! corona quam rubra calecamenta fuerunt
pedibus imperatorum insignia. Logotheta de Joanne
abdicante se imperio : Kal τὰ μὲν ἐρυθρὰ πέδιλα ἆπε-
6άλετο xaX τὴν περιμάργσρον πυραμίδα, εἰς fiv. xal
λίθος ὑπερχάθηται χόχχινος, & βασιλιχὰ σύμδολα. Α
regibus Albe tum ad sc deduxit, tum ad posteros
imperatores Romanos calccorum hunc. colorem
transmisit Julius Czsar. Diol. Σω: Tf. ὑποδέσει τῇ
ὑφηλῇ xal ἐρφ[οχρόφ κατὰ τοὺς βασιλέας τοὺς kv
"AXfm ποτὲ Ὑενοµένους, ὡς xoi προσήχκων σφισὶ
διὰ τὸν ΄Ἴουλον ἐχρῆτο. Ammianus pedum tegmina
purpurea vocat, qua a comite 983 largitionum
servabantur. Ilinc repetita totles in. Grecorum his-
toriis«potv:xd πέδιλα, πέδιλον ἔρυθρ»ν, χοκκοδαφὲς xal
φοινικοθαφὲς, ἐρυθροδαφὲς πέδιλον , ἐρυθρὰ ὑποδή»
Χόσμει, τὸν ἕτερον μὲν ὑπὸ τῶν ἄγχιστα xa0* αἷμα
προσπχόντων ὑποδούμενος, τὸν δὲ λοιπὸν ὑπὸ τῶν
τὰ πρῶτα φεροµένων ἐπ) εὐγενείᾳ xat λαμπρότητ.
µισθοφόρων Λατίνων. Alta fuisse hec. calceamenta
Dio monstravit, vocans ea ὑπόδεσιν ὑψηλήν. Ad genu
pertinuisse testatur Procopius, l. πι De Αα
Just. : Ὑποδήματα µέχρι εἰς Υόνυ φοινικυῦ χρώμα-
τος, ὃ δεῖ βασιλέα µόνον 'Ῥωμαίων τε καὶ [ερσον
ὑποδεῖσθαι. Τζάγγας ideo vel τζάγγια barbaro nc-
mine dicta existimo ; de il/is actum superius.
lbid. "Er. ἡμέρᾳ ῥητῇ. Finem bis seriptis ia
ponit e Regiis ss. alterum, et vocem τέλος addi ;
ut quod sequitur alieni auctoris opus esse conjicia-
mus. GoaR.]
lbid. Assumentum illud, ἱστέον δὲ xal τούτο,
elc., vere assumenium csse ncque huc per'!inere,
clarius esi quam ut multis ostendi debeat. Quia
tamen Junius reperit in quodam exemplari sibi 3
Freliero suluniuistrato, et quia aller Doicus codex
eedem additamento cateris auctior est, relinqua-
mus sane hoc loco, ne dum alium quarimus εἰ
assiguamus , forte iucommodiorem attribuamus.
Illud certum esto, bíc omnino tanquam peregrioum
atque exoticum habitare. Codex tameu Boicus po
παρδόδαλλοι exhibet παρδδἀγιλοι. GaETS.
Ibid [Παρδόδαλλοι. Alia lectio πσρδοξέγὺο»,
qui pardos curant :. feras enim ad ostentationem
vel delectationem principes enutriunt. Ποῖουλον su-
pasa. Ex pluribus unum aut alterum exemplum de- (; perius procuratorem, bajulum referre diximus : pa-
prom«, Botoniates apud Annan Comnenam, exuens se
inperio, at non ejus insignibus, µόνον ἔσομαι φϕ.λοῦ
τοῦ τῆς βασιλείας µετέχων ὀνόματος xal εῆς εὖφη-
μίας χαὶ τῶν ἐρυθρῶν πεδίλων». Ὀὸ Alexio scribit
Gregoras, qui θα ἐρυθροῖς ὑπὸδεδέσθαι χρηπῖσι
πρλατετάχει, ἵν αὐτή τε καὶ ὁ ταύτῃ συζευχθησό-
µενος τῆς βασιλείας διάδοχος γένηται. Ut. impera-
trici βοὐΐϊος feminz rabrs calceamenta induebant,
sic nouaisi proceres viri pedibus imperatoris illa
consueverant immittere, Cantacuzenus qui fucrint
designat, τι, 27: ^0 νέο; δὲ βασιλεὺς πρότερον
ἑαθῦτα βασιλικὴν ἑνδὺς, ἔπειτα ὑπ ὄψισι ταῖς.
Τωύλου vice nonnunquam βλάγυον apud Thcophanem
vel etiam βάγιλον Ι9βο. Regium hic habet παρδοδά-
γιλον; qua de causa pardorum curatorem. expono.
Goat Ἱ
Ibid. Turcarum sultano etiam hodie χρνυοτήρια
potui refrigerando in pretio esse, meiini me legere
alicubi in observationibus Bellonii. Gars.
Ibid. |Παρσινόχοοι. Regium correcte. &apocvo-
γόσε, qui pincernis administrant, et. aquas vel pu-
riores vel salubriores aut certe nives aut glacicm
vino refrigerando equis aliunde vehunt. Goan.]
1*9 DE ORIGINIBUS CPOLITANIS. ) 430
GEORGII CODINI
EXCERPTA
DE ANTIQUITATIBUS CPOLITANIS.
EMINENTISSIMO ET REVERENDISSIMO PRINCIPI, .
FRANCISCO BARBERINO, S. R. E. CARDINALI,
DOMINO MEO SUMMA OBSERVANTIA COLENDO,
. PETRUS LAMBECIUS S.
Multa sunt, Eminentissime Princeps, qua homini ad immorlalem &loriam aspiranti viam
prebent ; verum aut me amor proprie opinionis fallit, aut ulla nec honestior nee compen-
diosior potest reperiri quam velipsa eruditio vel quee eruditis exhibetur benevolgntia et beni-
gnitas. Harum altera quibuscunque egenis οἱ obscuris terree filiis ad summaurtaudem aditus
patet, dummodo natura aptam iis non denegarit indolem, nec ipsi profectui suo dehilta dili-
gentia,fama autem legitime non desint ambitione. Altera illis duntaxat ad claritudinem
pervenirelicet, quibus eam generis potentie et fortunarum amplitudinem largiri Deus voluit,
ut protegere alios possint et sustentare. Illi ergo hos colunt, ut necessariis ad studia admi-
niculis potiaotur : hi contra illos fovent, ut monumentis litterarum nominis el virtutis sua
memori& apud posteros celebretur ; ita utrique per se indigettes alteri alterorum vigent
auxilio. Quare beatissimos ego semper existimavi qui hanc velut omnibus numeris perfec-
tam felicitatem consecuti sunt, ut pariter splendidissimo vilee statu et merito baud vulgaris
eruditionis venerabiles sint atque conspicui. In his te numero, eminentissime princeps,
qui cum majestate sacre purpurte et pontificalis familite prerogaliva satis sine ullo aliunde
petito splendore fulgeas,edeo tamen litterarum studio inter publica tantes dignitalis munera
el fuistà semper et etiamnune es deditus, ut cum iis qui tota vita aliudnihil egerunt jureet
audacter de multifariee scientie palma possis contendere. Testatur enim hoc ditissima tua
lectissimaque bibliotheca, qua post Vaticanam nihil Roma perfectius liabet aut mayniticen -
tius; lestatar haud exiguus prestantiam ingeniorumnumerus, quibus aula tua nunquamnzn
fuit exornata ; testatur publieum doctissimorum virorum de Te judicium, qui. sepe vra-
vissimarum questionum arbitrium tibi detulerunt, quod cum ita sit abunde, ni (81:01, ap
paret quibus ego nunc causis impulsus volumen hoc Originum Cpolitanerum "eminenti:
simo nomini tuo dedicare audeam. Nempe jam primum minime dubito quin pro singulari
tuo erga litteras affectu, quidquid hoc munusculi liLterarii est, leetissimo vultu sis exceptu-
rus : deinde precavebo hac dedicandi ratione ne exprobrari mihi possit, quod olim Anacliar-
sin philosophum in Grecorum ludis improbasse refert Laertius, ἀγωνίζεσθαι μὲν τοὺς τεχνί-
τας, κρίνειν δὲ τοὺς μὴ τεχνίτα;. Certum denique habeo obtensam nominis tui auctoritatour non
honori tantum laboribus meis fore, sed et praesidio adversus malevolorum improbas detre. -
lationes ; quod videlicet nemo sanus ea lacessere ausucrus que libi optinio acerrimoque
scriptorum ceusori probantur. Et heec quidem precipue ex iis sunt quàs cum omnibus
eruditis communes habeo causas, cur tibi potissimum , eminentissime prineeps, quidqur.i
hoc et qualecunque est libri, merito ac lubens consecrem : insuper veró alias multas privi:
tim habeo, quas domesticas appellare lubet ; easque tanto ctceteris graviores existimo quanto
vehementius ἀχαριστίας crimen subire vereor. Eteniin repetenti inihi rheinoriam omnis ejus
temporis quod studiurum causa exteris regionibus perlustrandis impendi, vix uilus occur -
rit dies qui singulari aliquo tuo it me collato beneficio non sil notabilis. Advenientem uie
primum Lutetiam humanissime per eos qui tum rebus luis ageudis ibi preerant excipi
curasti. Mox ipse Lugduno reversus participein me fecisti mensi, adinisisti inter intimos ;
et ut paucis omnia complectar, tanto me prosecutus es alfecta ut inajorem ab avuncu!o non
potuissem desiderare. Eamdem benevolentiam Rome postea expertus sum, ubiintlegrum bien -
nium in aula tua coinmoranti mihi ea videudi multa et discendi fuit occasio, ut. vere glo-
riari possim plus me iu luce illa et strepitu aulico quam iu ullo Academia recessu et um-
bra profecisse. Reversus deinde in Galliam incredibile memoraiu est quantam ex comimnen.
datione tua cum aliis multislovis utilitatem perceperim, tum vero inprimis Tolosae, cujus
urbis itlustrissimus archiepiscopus Dn. Carolus de Montchal, vir sanctitatis simul οἱ pru
denuUe et erudiliónis rarissima, continuos octo menses in palatio suo plus «quam paterna
431 GEORGII CODINI e.
Hiberalitateet cura me tractavit. Plura ejus generis addere inconveniens esse credo et super-
fluum, tum quod ipsa haec beneficiorum enumeratio nescio quid videatur babere levitatis ei
arrogántie , tum quia vel ez minimo eorumque jam dicta sunt satis superque elucet, quanta
obligationis necessitate tíbl sim devinctus. Acelpe igitur , eminentissime princeps, et boni
consule qualemcunque hunc juvenilis diligentiee mese fructum, quo pariter et gratitudinem
meam tibi studeo declarare, et quanti faciam judicii tui acumen et auctoritatem nouinis.
Quodsi forte nonnusquam editionem minus feliciter curatam deprebendes, ignoscas velim,
et benigne reputes, ex quo hec Lutetia absoluta reliqui, triennium jam preeteriisse, ideo-
que quidquid sub prelo commissum est erreris, absentice mese esse tribuendum. Vale.
Dabam Hamburgi prid. id. Decembr. 1653,
LAMBECII PRAEFATIO AD LECTOREM.
Cum ante biennium Lutetie Parisiorum agerem, tantum apud me potuerunt innatum
publice utilitatis studium et amicorum cohortationes et exempla complurium doctissi-
morum, ut suminum nefas esse crederem inceptee editioni corporis historie Byzantine qua-
licunque mea opera deesse. Quasivi igitur cui potissimum parti laborem impenderem, et
cum fere omnia ab aliis preeoccupata esse viderem, tandem mecum cogitare copi opere pre-
tium fore si hactenus inedita Codini excerpta deantiquitatibus Cpolitanis iu publicum produ-
eerem. Prgterquam enim quod pertineant ad rem et multum lucis afferant historie By-
zaniine, hoc etiam nomineedi merentur, quod a gravissimis hujus et superioris seculi
seriptoribus sepius laudata et ad confirmationem dubiarum opinionum adhibita sint. Etenim
Joannes Leunclavius in Pandectis historie Turcis libri de eediticiis frequentissime mentio-
nem facil ; et queecunque Nicolaus Alemanus notis snis in Procopium ἐκ τῶν ἀνεχδότων «atplos
CP inseruit, inde desumpta sunt. ]tem Petrus Gíllius ex supredicto libro de eediticiis οἱ al-
tero de statuis integras transscripsit paginas. Certum quoque est ineditum illud Chronicon
Cpolitanum, quod Joannes Meursius in Glossario Gresco-barbaro et alibi creberrime cilat,
nihil aliud fuisse quam ineditam partem exeerptorum Codini; que nunc publieatur. Testan-
tur hoc citata loca, et teslabitur integrum Chronicon, si quando in lucem veniet, Similiter
etiam per antiqua illa collectanea θεαµάτων urbis CP, que dectissimus Jacobus Sirmondus in
notis ad Sidonium Apollinarem citat et in multis bibliothecis occarrere ait, heec alias non
evulgaia Codini excerpta intelligenda sunt. Adderem plures coetaneos auctores, in quo-
rum seriptis ea cilantur, nisi longum esset illos enumerare et supervacaneum. Cum itaque
jm omnino decrevissem edere Codini illa ἀνέχδοτα, nihil mibi antiquius fuit quam ut pro-
positum hoc avunculo meo per litteras signiücarem, qui illud nou tantum non improbavil,
verum ut coptum urgerem monuit, atque insuper duos mihi subinisit codices manu
scriptos, quibus continebantur hec Georgii Codini opuscula :
Π:ρὶ τῶν πατρίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, -
Περὶ τῆς σχηματογραφίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως,
Περὶ ἀγαλμάτων, στηλῶν xai θεαµάτων,
Περὶ χτισµάτων,
Περὶ τῆς οἰχοδομῆς τοῦ vao τῆς ἁγίας Σοφίας, ,
Περὶ τῶν βασιλευσόντων ἐν τῇ Κωνσταντιφουπόλει µέχρι τῆς παρὰ τῶν Ἁγαρηνῶν εαῦτης ἁλώσεως,
Περὶ τῆς τάξεως τῶν ἀξδιωμάτων xat ὀφφιχίων τοῦ παλατίου xal τῆς μεγάλης ἐκχλησίας.
Horum primum, quintum, septimum et! principium tertii à Georgio Dousa, Francisco Junio
et Jacobo Greelsero jampridem edita fnerunt : reliqua vero nunc primum a me publicantur.
Ceterum preeter duos avunculi mei codices, quorum unum a V. Cl. Peirescio dono accepe-
rat, alterum vero ex Vaticano exemplari curaverat transscribi, quatuoraliis codicibus im
adornanda editione usus sum, quorum primum ex Britannico exemplari descriptum dedit
mihi eruditissimus Isaacius Vossius, cum adhuc essem Amsterodemi ; secundum R. P. Ja-
cobus Sirmondus mecum communieavit ; tertium mihi suppeditavit bibliotheca Recia per-
missu Petriet Jacobi Puteanorum fratrum ; quartum ipsemet Rome in bibliotheca Vallicellana
reperi.
Hactenus dixi unde Godini xv£x5oca. prodterint : sequitur ut paucisagam de meis anima'-
versionibus. 1185 vero tres maxime ob causas conscripsi, nempe ut varias lectiones, que
sensum auctoris immutare posse videbantur, aliorum ingeniis dijudicandas proponerem ;
tuni ut loca mendosa, dubia, obscura atque minus recte ab aliis intellecta corrigerem et
explicarem, et ubi opus esset, correctionis atque explicationis mem rationem redderem. Ve-
rum utrum ego hoc quod mihi proposueram bene prestiterim BecRe, res ipsa indicabit.
. luterim tamen, amice lector, velim tibi persuadeas sedulo me operam dedisse, ut utili-
tati tue pro viribus meis quam fldelissime servirem, neque prteter modum diligens atque
. mon necessaria multa aut multoties ab aliisantea dicta compilaus patientia tua abuterer.
133 DE ORIGINIBUS CPOLiiaNiS. - pt
Ad hec quo facilius mihiignosceres, sicubi-vel in versione vcl in animadversioni-
bus humanitus lapsus essem, omnes omnino occasiones fugi, que oblate mihi fuerunt
ad contradicendum iis qui ante me aliquid Codini edideruntvel secus quam oportebat intel-
lexerunt ; et siquando necessitate coactus fui eorum errores detegere, tantam ea in readhi-
bui moderationem ut contra quos scribam obscurum sit, manifestum vero, me non eo hoc
fecisse ut ex alienis erroribus gloriam quarereu, sed ut precaverem duntaxat nie aliis ne -
cessarii quidquam ignorautia preeteriisse viderer. Reliquuia ergo est ut hosce labores meos
benevole excipias, et si qua in iis deprehendes αυ minus tibi placebunt, aliquantulum
indulgeas juventuti mes el nimia erga te voluniati etgravioribus occupationibus, per quas
exactüssime omnia persequi et recensere non potui. Sic et gratum.te preebebis, et alacriorem
me reddes ad presstanda majora. Vale. —
Rom: 1659, calendis Maiis.
ο--
LAMBECII
DE GEORGII CODINI VITA ET SCRIPTIS
ΒΒΕΥΙ5 DISSERTATIO. |
Georgium Codinum non sub ultimis tantum imperatoribus Cpolitanis vixisse, sed stiquandíu etiam su-
perfuisse post ipsam Cpoleos expugnationem, ex ipsius scriptis liquido apparet. Curopalatzm γεγο
" cognomen, quod ei ab illis tribuitur qui librum ejus de Officiis palatii CP-ediderunt, in illis quos ego
vidi codicibus manu scriptis non reperi ; et facilius multo credam impositum ei fuisse Curopalate
cognomen, quia de Officiis palatii scripsit, quam quod ipse europalatze dignitatem obtinuerit, Caterum
quod ad scripta ejus attinet, non. propterea duntaxat vauo quodam przjudicio improbanda sunt, quoniam
Codinus ducentis tantum abhinc annis floruit; quippe qui, quaecunque edidit, ex antiquioribus et
magis probatis auctoribus excerpsit et collegit. Nam quod primum inter. opuscula ejus locum obtinet
et inscribitur περὶ τῶν πατρίων sive de originibus CP, ejus major pars verbotepus descripta est ex
Hesychio Milesio, reliqua veroex Glycse Annalibus, Chronico Alexandrino et alio quodam hactenus non
edito, cujus auetor est quidam Julius Pollux, antiquo illo, qui Commodo imperatori Onomasticum suum
dedicavit, aliquot seculis recentior. Libri vero de statuis prima pars de simulacris deorum gentilium ex
Phurnuto desumpta est et ex Joannis Lydi Pbiladelphiensis libro nondum edito de Mensibus "), unde
etiam Suidas hausit eadem, Altera autem pars, qua tractat περὶ στηλὼν xoi θεαµάτων, quod est, utego
interpretor, de statuis aliisque rebus spectatu dignis Cpoli, ea tota. verbotenus descripta est ex antiqui
anouywi auctoris collectaneis sniiquitatum Cpoleos, quie inscripsit παραστάσεις συντόµους χρονιχὰς, ct
compilavit ex Theodoro lectore, Papia, Eusebio, Socrate, Marcello lectore et eompluribus aliis. llc
vero collectanea nunc primum ex antiquissimo codice bibliothece Regie in jucem prodeunt, qui, ut
omnes, quotquot eum viderunt, testantur, ad minimum anie quadringentos annos scriptus fuit. Est
autem inter codices ejus bibliothecze numero millesimus vigesimus septimus. Quisquis igitur auctor est
iorum collectaneorum, ducentis saltem vel trecentis annis Codino esl antiquior. Ex iisdem quoque
collectaneis libri περὶ κτισμάτων satis. magna pars excerpta est ; caetera desumpta suntex. Joanue. Au-
tiocheno, Panodoro JEgypto et aliis, qui in.eo libro citantur. Totus denique catalogus Imperatorum
C€poleos usque ad. imperium primi Alexii Comueni, auctoris est multo antiquioris Codino: quippe qui
eum catalogum conscripsit sub Manuele Comneno Alexii nepote, ut ipse testatur his verbis : ὁ xüp:o;
Αλέξιος 6 Κομνηνὸς, ὁ πάππος τοῦ κραταιοῦ χα) ἁγίο ἡμῶν βασιλέως. Reliqua porro catalogi pars, a
Theodoro Lascare ejus nominis. prime usque aJ ultimam Cpoleos expugnationem, ab ipso Codiuo supe-
gioribus. adjecta est, cum ille, ut principio dixi, aliquantulum illi urbis excilio superstes fueris.
*) Lydi liber ah Hasio et Roethero-editus est, ^
GEORGII CODINI
DlEOPTIOY TOY KOAINOY "'
| IIAPEKBOAAI |
EK THX BIBAOY TOY XPONIKOY
ΠΕΡΙ TON IHATPION ΤΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ (2).
—
GEORGII CODINI
EXCERPTA EX LIBRO CHRONICO
DE ORIGINIBUS CONSTANTINOPOLITANTS,
—
1-9 Feruat Argivos primum oraculo Pythie mo- A Φασὶ μέν τινες “Αργείους πρώτους τῇ 0d (3)
Bios,
Bic ubi miscentur madido duo flumina ponte,
Cecvus ubi et piscis vescuntur pabulo eodem,
su235 (Ixisse sedeseo in loco in quo Cydarus et Borhy-
zes Buvii, quorum alter ab arcto, alter aboccasu ve-
nit, apud aram Sesimetr:e nympha? mari miscentur.
Cum igitur fato eo delati sacrificio indigenis diis lita-
vent, & corvus particulam victimse subreptam alium
in locum deportavit, qui Bosperus cognominatur,
pastore volatum avis indicante, unde et Bucolia lo-
e:s ille vocatus est. Alii vero memori» prodiderunt
Megarenses, à Niso genus ducentes, illie appulisse
duce Byzanie, a quo etiam urbi nomen inditum es-
se volunt, llli igitur diverse hae de re uarrant : nos
vero historiam cognoscere cupientibus, quod vero οἰ-
mile e:t, commemorabimus, ab loluachi filia initium
facientes. Inachi eim Argivoru:w regis flfiafuitTo :
χρησάσῃ
"Ev0a δύο σχυΛαχες διερὴν µάρπτουσ! 0dlac-
σαν,
"Ev0' Ιχθὺς ζ1αφός τενομὸν Εόσχονσι τὸν abtir,
πήξασθαι τὰς οἰχήσεις ἐν ἐχείνμ τῷ χωρίω ivo
Κύδαρός τε xat Βορδύζης (4) ποταµοὶ τὰς διεζ΄δους
παιοῦνται, ὁ μὲν τῶν ἀρχτφωνι ὁ δὲ τῶν ἑσπερίων
προῤῥέοντες, xal xavà «by τῆς Σεσιµήτρης νύμφις
βωμὸν τῇ θαλάττῃ μιγνύμενοι,. Ἐπεὶ οὖν χατὰ τν
εἰμαρμένην ἀφίκοντο xai θνσίαν τοῖς ἐγχωρίοις ἐξ-
λάσκοντο δαίµοσι (5), χόραξ τῆς ἱερουργίας ὑσαι-
πάσας βραχὺ µέρος εἰς ἕτερον µετέθηκε τόπον, ὃ-
ἔχει τὴν Βοσπόρου προσηγορίαν, βουκόλου τὴν τοῦ
ὄρνιθος ὑποδείξαντος φτῆσιν, ἀφ᾽ οὗπερ xti Bouxe-
λία &xetvo «b χωρίον ἐχλήθη. Ἕτεροι δὲ τοὺς Μεγα-
ρέας ἱστόρησαν, ἀπὸ Νίσου «τὸ γένος χατάγοντα:,
εἴσπλουν ἐν αὐτῷ ποιησαµένους τῷ τόπῳ 0g" {γ:-
µόνι Βύζαντι (6), οὗπερ τὴν προαηγορἰαν µυθεύουσι
Meursii et Lambecii note.
(4) Γεωργίου τοῦ Κωδίνου Facilius diverim quo
tempore hie auctor non vixerít quam quo vixerit.
ln libro enint de Officiis aule. Cpolitane meminit
Joannis Cantacuzeni et Theodori Metoehita, qui
sub primis Palzologis tatem egerunt. MEURS.
(2) Περὶ τῶν πατρίων τῆς Κωνσταντίνου πό-
«Ίδως scripsere etiam Leo Byzautius libris septeu,
teste. Suida, et Priseus Panita, qui temporibus
'T'ueodosii vixit. Auctor est ει Suidas in IIpt-
σκος. Et meminit bujus non seimel Joruandes de
Web. Get, sed corruptum ejus nomen est. apud
Evagrium Πίςι. Eccl. 2, 1 : Mapxiasbz τοίνυν xal
τῷ ῥήτορι, Corrigo χαὶ ἄλλοις ΄τε πολλοῖς xal μὴν
καὶ Πρίσχῳ ἱστόρηται. Et postea apud eumdem aoc-
currit incorruptum? Ejus Eclogas de legationibus
edidit nuper eruditissimus vir, David Hoesebielius.
ΝΡΙ ΑΟ.
(9) Scribe, sicut Jegitur apud Hesychium, τῆς
Πνθίας χρισάσης.
(4) Βορδύζης vocatur βαρύθυσσος apud Suidam
in ᾿Ἡράκλειος. MEURS.
(5) Seribe θυαίαις τοὺς ἐγχωρίους ἐξιλάσκον:ο
δαΐμονας. Sic infra τοὺς πατρφους inquit ἐξιλασκό:
μενος δαίμονας. LAMB.
(6) Νήσον τῆς vov Καταγωνίας. Meursius in
notís ad llesvcliium pro χαταγωνίας hic legendum
eenset Καταώνίας. Sed profecto, quisquis Corueli
Nepotis , Constantini Porphyrogeniti et reliqua 3»
eo citata geographerum loca inspiciet, primo ani-
madvertet intuitu Cataoniam, eujus ibi mentia fit,
non esse insulam, sed regionem supra Ciliciam in
άλλοι τε πολλοῖς xal μὲν xai πατρίσχῳ ἱστόρηται C. continenti sitam, quie etiam pro parte Cappadociz
. Vabetur. Vera gitur hujus loci emendatio liac est:
ἀπὸ Νίσου τὸ γένος χατάγοντας. Nisus autem hic
intelligitur Pandionis Εως, Meyarensium ret, à
quo ipsa Megaris Νισαία denominata fuit, ut test
tur Stephanus ; Νισαία, inquit, ἐπίνειον λΜεγαρί
δος xal αὑτὴ 4 Μεγαρὶς, ἀπὸ Νίσου τοῦ Πανδίονο,
Vide praterea Surabonem — principio libri nom. 3
-
d -- ««αςσ-
417
ΡΕ ORIGINIBUS CPOLITANIS.
438
τῇ πόλει προσγραφῆναι. OL μὲν οὖν διαφόροις &ypfj- A hujus virgiuitatem custodiebat Argus, quem multo?
σχντο λόγοις * ἡμεῖς δὲ πιθανὴν τὴν ἱστορίαν τοῖς
θέλουσι (7) παραδώσοµεν, ἐκ τῆς Ἰ.άχου θυγατρὸς
"loue την ἀρχὴν ποιούμενοι. Ἰνάχου γὰρ τοῦ Ἆρ-
Ὑείων βασιλέως Τέγονε θυγάτηρ Ἰώ. Ταύτης δὲ τὴν
παρθενίαν ἐφύλαττεν "Αργος, ὃν πολυόμµατον λέ-
129g, Ἐπεὶ δὲ Ζεὺς ἐρασθεὶς τῆς χόρης πείθει τὸν
Ἑρμῆν δολοφονῆσαι «by "Apyov, λυθείσης αὐτῇ τῆς
παρθενίας ὑπὸ Διὸς εἰς βοῦν µετετράπετο, ρα δὲ
χολωθεῖσα τῷ Ὑενομένῳ οἵστρον ἐπιπέμπει τῇ δα-
µάλει, καὶ διὰ πάσης ἑλαύνει τῆς ξηρᾶς τε xa
ὑγρᾶς. Ἔπεὶ δὲ πρὸς «hv θρᾳχῶν ἀφίχετο χώραν,
ὄνομα μὲν τῷ τόπῳ κατέλιπε Ἡόσπορον, αὐτὴ δὲ
πρὸς τὸ Καλούμενον χέρας (8) ἐπανελθοῦσα, χαθ'
δ Κὐύδαρός τε χαὶ Βορδύζης cuppgíyvuvtat, τοῖς
ἐνοιχοῦσι προθεσπἰζουσα τὰ ἑσόμενα, τὶν λεγοµέ-
νην Κερόεσσαν (9) ἀπεχύησεν, ἐξ f; καὶ Κέρα: ὃ
τόπος ὠνόμασται. "Αλλοι δὲ μάλιστα τῇ θέσει τοῦ
χωρίου τὸ ὄνομα προστιθέασιν * οἱ δὲ τῇ τῶν χαρ-
πῶν εὐφορίᾳ τὸ τῆς ᾽Αμαλθείας αἰγὸς χέρα», προσα-
Ὑορεύουσιν. Ἡ τοίνυν Kepócaca: τραφεῖσα xat πα-
ῥαδόξῳ μορφῇ λαμπρυνθεῖσα πολὺ τὰς θρᾳχίας
ὑπερέδαλλε παρθένους, Ti δὲ θαλαττίῳ μιγεῖσα
Ποσειδῶνε τίχτει τὸν χαλούμενον Βύζαντα, τὸ ὄνομα
λαθόντα Ex τῆς θρεφάσης αὐτὸν κατὰ τὴν ὁράχην
νύμφης Βυζίης (10), ἧς µέχρι καὶ νῦν οἱ πολῖται
τῶν ὑδάτων ἀρύονται, Ὡς οὖν ἐπὶ τῆς ἀκμῆς τῆς
ἡλιχίας ὁ νέος ἔδαινε χαὶ τοῖς Θρᾳκίοις ἑνδιέσριδεν
ὄρεσι, φοθερὸς πρὸς τοὺς θῆρας χαὶ τοὺς βαρδάρους
φερόµενος, πρεσδείας ἐδέχετο ὑπὸ τῶν τοισύτων,
σ΄μμαχος αὐτοῖς elvat xal φίλος προτρεπόµενος.
Ὡς οὖν xat Μελίας ὁ τῶν θρχχῶν βασιλεὺς αὐτὸν
ἐπὶ τὸν τοῦ θηρὸς ἆθλον µετεπέμφατο, xal τὰς ἐξ
αὐτοῦ δόξας ὁ Βύζας ἀπηνέγχατο, τὸν ὑποταγέντα
ταῦρον τῇ ἱερουργίᾷ προσφέρων xal τοὺς πατρῴους
ἐφιλασχόμενος δαίµονας χατὰ τὴν τῶν εἱρημένων
ποταμῶν σύμμίξιν, ἀετὸς ἀθρόως φανεὶς τὴν χαρ-
δίαν ὑφαρπάξειτοῦ θύματος, xal χατὰ τὴν ἄχραν τῆς
Βοσπορίας ἀκτῆς ἀποπτὰς ἔστη ὄντιχρυς τῆς Χρυ-
σοπόλεως, ἣν Χρύσης ὁ talc ἐκ Ἀρυσηίδος γεγονὼς
καὶ ᾿Αγαμέμνονος, φεύγων τῆς Κλυταιμνήστρας
ἐπιδουλὴν μετὰ την τοῦ πατρὸς «ἀναίρεσιν, xal πρὸς
την τῆς Ἰφιγενείας ζήτησιν ἐπειγόμενος, μνῆμα
τῆς ἑαυτοῦ ταφῆς, τοῖς ἐγχωρίοις τὸ ὄνομα τοῦτο
Χχατέλιπε, Φθασάσης αὐτὲν ἐχεῖ τῆς τοῦ βίου κατα-
στροφῆς. Ὁ μὲν οὖν Βύνας (11) κατὰ τὴν ἄκραν
τῆς ὩἩρσπορίας ἁλὸς δ.έγραφε πόλιν * Ποσειᾶῶνος δὲ
xai ᾿Απόλλωνος, ὡς φασὶ, συνεργούντων ἀνῳκοδόμει
culum fuisse aiuut. Ast uti Jupiter puelle amere
. captus Mercurio auctor fuit ut dolo Argum occi-
deret, ipsam imminuta virginite in vaccam multa
vit. Quamobrem indiguabunda Juno «estro juven-
cau sliiulavit et per omnes terrarum Tparisque
tractus circumegit. À& ubi on. Thraciam pervenit,
Bospori nomen ei loco reliquit. Inde progressa est
sd Cydari et Dorbyza confluentes, ejusque loci mul-
ta incolis futura predixit, atque Ceroessam pepe-
rit, a qua locus iste Ceras nuncupatur. S Alii no-
minis causam ad situm loci potius referunt : alii ob
fructuum abundantiam Amalthe:z caprz cornu appel-
lant. At Ceroessa adulta, et incredibili pulchritudine
cxteras omnes Thracix virgines longe antecellens,
€x congressu Neptuni Byzautem peperit, ita nomi-
natum a nympha Byse, quz illum iu Thracia euu-
triverat ; cujus aquas ad hoc usque tempus cives
haurient. llic igitur juvenis ubi ad ztotis florem
pervenit, cum moraretur in Thracix montibus, feris
et Barbaris jnxta metuendus, per legatos a loci do-
minis ad amicitiam societatemque invitatus est.
. Cumque euni Melias Thraeise rex ad fera: certamen
ablegaret, et victor iade cum gloria reversus Byzas
devietum taurum diis patriis offerret ad fluminum
illorum quas dixi concursum, apparens derepente
aquila victims cor abripuit et ad extremum Bospori
littus avolans substitit e regione Chrysopoleos, quam
Chryses Agamemnonis e Chryseide filius, post necetu
C patris Clytemnestree insidias fugiens οἱ Iphigenia
quaerendi intentus, sepulcri sui monumentum | in-
digenis reliquit, cum mors illie eum occupasset. Ce-
teruro Byzas in extremitate Bosporii maris urbem
designavit, ct Neptuno Apollineque, ul fertur, ϐ
adjuvantibus mcenia omni praedieationeexeellentiora
exstruxit. Septem enimturres ita coaptavit ut loqui
inter se et responsare viderentur : quippe si tube
aut alius aliquis sonus Lurres illas percuteret, altera
alleri sonum ad ultimau usque transmittebant. E:t
et aliud quod ab harum rerum scriptoribus memorize
proditum minime silentio przeteribiauus : turrim sei-
licet, αυ Herculis znuncupatur, hostiui arcana ci -
vibus prodere solitam narrant. Absoluto muri am-
bitu delubra quoque condidit ; et Rhez quidem tem-
plum et simulacrum in loco nuncupato Basilica
erexit, quod etiam ut Εοτίυπῶ fanum a civlbus οὐ”
lebatur. Neptuni quoque templum juxta mare ex-
struxit, ubi nuuc Mena martyris zdes est ; llecates
Meursii et Lambecii not».
scholiasten Theocriti ad ista verba Idyll. 12 ; Nicatot
Merapst;. Similiter etiam corrigendus ef vertendus
est llesychius, apud quem perperam legitur ἀπὸ
νήσον τὸ γένος χατάγοντας, quod interpres vertit
ex insula oriundos, Lau.
(7) Supple ex Hesychio τοὺς τυγχάνειν θέλουσι.
LAwE.
(8) Κέρας Plinius l, 4 c. 11 appellat Chrysoceras,
et promontorium facit. Strabo et Polybius sinum
dicuut. Muss.
(9) Κερόεσσα». Sic quoque a Stephano vocatur
αι Βυζάντιον : ergo corrigé Etyumologici auctorem
τοῦ Κρεούσης.
in Βύζαντες * ἐχλήθη δὲ ἀπὸ Βύζαντος τοῦ Κεροίσ-
σης τῆς Ἰοῦς θυγατρὸς καὶ Ποσειδῶνος. Male liodie
MEuns.
(10) BuZnc. Ut ratio constet derivationi nominis
Byzaniis, non dubium est quin scribendum sit B;-
ζης. Quod autem addit Codinus, Byzantios ad colen-
dum memoriam Ἁγπιρίιῷ Byzze aquas ejus haurire
selitos fuisse, id referendum esse puto. ad. Borhy-
zen fluvium, qui itidem Bvzautis educator creditis
fuit. Laus.
"S 'O μὲν οὗν Βύζας. Factum hoc regnanto
Tullo Hostilio. Cassiodorus in Chronieo ; Tullus
49
6ECRGII CODINT
H0 ’
utem, ubi Hippodromus, Dioscure:um — Castoris et Α τὰ τείχη, λόγου τε πανιὸς xpelctova μηχανώμενες.
Pollucis ad fuminnm confluentes, iu. quo etixin. a
morbis homines liber:bantur. Prope Strategium
Ajaci εἰ Aebilli arss erexit, ubi etiam mune therma
cognomento Achilles suut, Preterea Amphiarao vati
in regione Sycsena, qu» a feubus nomen labet,
sdem deiieavit; e siam Veneri paule.supra Neptuvi
fanum, Dian; vero et Minervz? ad montem Veneris,
Tov; γὰρ ἐν αὐτῇ πύργους (12) ἑπτὰ ὄντας ἀντι-
φθέγγεσθαί τε xa διηχεῖν ἀλλήλθις συνήρµοζεν;
εἶ ποτε γὰρ σἀλπιγξ 7| φωνή τις ἑτέρα τοῖς πύργοις
ἐπεςοίτα, ἕτερος ἐξ ἑτέρου τὸν Ίχον µετεδίδου, xai
τῷ πρὸς τὸ πἐρας χειμένῳ παρέπεµπον. ᾽Αλλὰ μὴν
xaX ἄλλο τι τοῖς ταῦτα συγγράφασιν εἰρημένον οὐ
παραλεἰφοµεν * τὺν γὰρ Ἡραχλέους πύργον ἱστά-
Βενον ἑντὸς τοῦ τείχους (15) τὰ τῶν πολεμίων µεταδιδόναι μυστήρια λόγος fjv. Μειὰ 6h τὴν τοῦ τεί-
ous στεφάνην xal τὰ τεμἑνη τῶν θεῶν ἀπειργάζετο. Ῥέας μὲν χατὰ viv τῆς βασιλικῆς λεγόμενον τόπο,
γεών τε xal ἄγαλμα χαθιδρύσατο, ὅπερ Τύχαιον τοῖς πολίταις τετίµητο * Ποσειδῶνος δὲ τέµενος πρὺς τῇ
θ41άστῃ ἀνήγειρεν, ἕνθα vov ὁ τοῦ μάρτυρος Μηνᾶ (14) οἶχος διαχεκόσµηται * Εχάτης δὲ κατα
τὸν νῦν τοῦ ἑπποδρομίου τόπον * τῶν δὲ Διοσχούρων Κάστορός τε xat Πολυδεύχους ἐν τῇ τῶν ποταμῶν
pig, bv f καὶ λύσις τῶν παθῶν τοῖς ἀνθρώποις ἐγίνετο. Ἐγγὺς δὲ τοῦ χαλονμένον Στρατίιγίυ (15)
Λἴαντός το xal ᾿λχ.λλέως βωμοὺς ἀνέθηχεν, ἔνθα καὶ νῦν τὸ τοῦ Αχιλλέως χρηµατίζει Aoutpóv. ἸΑμ-
φιάρεω δὲ τοῦ ἱερέως Ev ταῖς λεγοµέναις Συχαῖς (16) ᾠχοδόμησε va^v, al τὴν ἐπωνυμίαν ἐκ οῶν συχοφό-
pv δένδρων ἑδέξαντο. ᾿Ανωτέρω δὲ τοῦ Ποσειδῶνος ἱεροῦ τὸ τῆς Αφροδίτης προθαγορεύεται τέµενας,
Αμτέμιδος δὲ xat ᾽Αθηνᾶς πρὸς τὸ τῆς ᾿Αφϕροδίτης
7 Urbe sic constituta supererat ut. incurrentas B
barbaros subinoveret, et imprimis Bamum Thracie
tyrangum, qui ad Byzantis urbem progrossus ipso-
que leroo ad pugnam provocato cuneta vastare de-
creverat, Ceterum Dyzas, non. exspectato adventu
Barhari, singulari,certamine eum adortus in inonte
ceegnomine prostravit. Post banc victoriam cum
hostes in Thraciam usque Bysas persequeretur,
Seytlisrum rex O Iryses trajeeto [stro ad ipsa. ma-
nia progressus urbem obsedit, cum quo Bysantis
uxor, hostium multitudine imperterrita, muliebri
mani decertavit, serpentum auxilio barbarum cir-
δρο». .
Ἐπεὶ δὲ ταῦτα πρὸς τὴν ἑαυτοῦ διῳχῄσατο πύ-
λιν, ἐχρῆν λοιπὸν τοὺς ἑπιόντας αὐτῷ ἁπωθῆσαι
βαρδάρους, xal μάλιστα tbv Αἴμονα, ὃς εύραννος
θράχης ὢν καὶ πρὸς αὐτὴν fixe τὴν οὗ Βύὐζαντς
πόλιν, αὐτόν 18 τὸν Ίρωα προκαλούµενος εἰς μάχην
καὶ διαπορθεῖν ἅπαντα προθυμούμενὸς (11). οὐχ
ὑπομείνας τὴν ἔφοδον τοῦ βαρδάρου μόνος πρὸ; µό-
voy διαγωνίζεται, καὶ καταθἆλλει τὸν Αἴμονα ἐπὶ
*iv ὁμώνυμον αὐτοῦ λόφον. 'O μὲν οὖν Biz
μετὰ τὴν εἰρημένην νίκην ὡς ἐπὶ τὴν θρῴκην ἠλαυνε
τοὺς πολεµίους * Χρύσης δὲ ὁ τῶν Σχυθῶν βασιλεὺς
περαιωθεὶς νὸν "Ίστρον καὶ πρὺς αὐτὸν διελθὼν ἐπν-
eumseniens : angues euim quos in urbe uno in lo- C λιόρχει «à νῆς πόλεως τείχη. Πρὸς ὃν fj τοῦ Βύζαν-
Meursii et Lambhecii note.
Wlostilius regnavit annis 32,qui primus apud Roma-
nos purpura usus est. Hujus temporibus Chalcedon
rondiur et Byzantium, que nunc Cpolia dicitur.
EUARS.
(19) Τοὺς γὰρ ἐν αὐτῇ πύργους. De septem 9 -
zintii turribus huic loco congrua vide apud Suidam
ia Βυξζάντιον, Cedrehum, et Zonaram Annal. 3 in
initio. MEgas.
(15) ᾿Ἱστάμενον ἐντὸς τοῦ τείχους. Scribe τοῖς
ἐντὸς Ἱσταμένοις τοῦ τείχους, ut referantur hsec
verlia uon ad turrim Herculis, sed ad urbis incolas.
Confirmant hane lectionem Hesychinset fragmen-
"um historicum de turribus vocalibus Byzantii,
«uod ex antiquo codice bibliothec:e Regi» deprom-
ptum hsc apposui. "Or: Βύνας ὁ «) Βυζάντιον
Ὑτίσας τὴν πύλιν ἀνῆγειρεν τείχεσι µεγάλοις xal
πύργοις περιχαλλέσν ἑπτά. Ἀένον δέ τινα xal
ἀξιοθαύμαστον οἱ πύργοι οὗτοι τὴν ἐνέργειαν εἶχον.
Εἴποτε vào, φῃ κ, θάλπιγξ ἡ φωνή τις ἑτέρα, ἀνθρώ.
T^v τυχὸν ἢ ἄλλου ζώου f] xal λίθου βολῆς, ἑνὸς τῶν
ἑπτὰ τούτων πύογων ἐπεγένετο. εὐθὺς εἰς τὸν μετ
α’ τὸν 6 Ίχος δ:έδαινε, xal καθεξῆς διὰ τῶν ἄλλων
| ἐχρ; τοῦ ἑσχάτου παρεπέµπετο, χαθαρὺς οἷος ἐξ
Qo fe ἑξέφωνίήθη, εἴτε ἔναρθρος είτε xal ἄναρθρος.
'AAM xal ὁ el; τῶν ἑπτὰ τούτων πύργων, ὁ καὶ
ποῦ Ἡρακλέος χαλούµενος, τὰ τῶν πολεμίων ἔξωθεν
µνστήρια, τῶν εἰς πολιορχέχν τυχὺν τεἷς πόλεως
χχθισταµένων, ἔνηχα ἔποίει τοῖς ἑντὸς xal ἀχονστά.
"lóputo δὲ ὁ πύργος οὗτος bv τῷ τῆς ἀχροπόλεως
1g, ὃς vüv Κυνήνιον ὀνομάζεται. Ceterum ex boc
Iragimento et antiquissimo codice Palatino Hesy-
chius quoque corrigendus est, apud quem perperam
legitur σάλπιγξι f| quvf] τις ἑτέρᾳ pro. σάλπιτς à
φωνή τις ἑτέρα. Laws. .
(144) Μήνα. De hoc Mene infra dicemus. Mun:
— Sensus est, templum Nepiuni ín eadem urhis
rogione fuisse ubi. postea S. Men: martyri ades
dicata est. Quare frustra. ebjici«nt quidam odi-
num dicere quod templum S. Méuz antea Jos
fanum fuerit, Nam licet hoc verum sit, non pro-
pterea sequitur alterum falsum esse, cum idem
templum eodem tempore et. Jovis fanum esse po-
tuerit, et in eadem urbis regione exstructum csse,
in qua Neptuni fanum situm erat. Laus,
(15) Zrpatnqyíov. Severus postea restauravit.
D Vide Suidam in Z«6fpo;. MrURS..
(16) Zuxaic. Palauum erat. (Victor Cumunensis
in Chronico : Theodosius Cpoli Sugas. relegatus to-
(um pene palatium et maximam regit wrbis partem
sua perfidia maculavit) et in. propinquo. portus,
Strab. |. 7 : ἐπὶ τὸν ἐπὶ τῇ αυχῇ καλούμενὸν λιμένα.
Zonaras in Leontio : ἅμα τῷ στόλῳ χαταλαδὼν ὁ
Βωζάντιον àv Zuxalq τὰ σχάφη προσώρμισεν. Sentio
eti»m liujus loci est Νοτεί]. 59 οἱ αρα Evagrium
$ 33, tein ἆ 30. Vide nostrum Glossariamn in Zx242.
Mgun^.
(17) Post vocem προθυμοῦµενος interpungendum
est : liucusque enim sermo fait de. lleno; cetera
vero quz sequuntur, ad Byzantem pertinere atque
ita supplenda esse censeo : οὐχ ὑπομείνας δὲ ὁ Dv-
ζας τὴν ἕφοδον τοῦ βαρθάρου, eic. Eodem modo
corrigendus eat llesychius, apu.1 quem aeque mutilus
hic locus legitur. LAMB.
1
14i DE ORI!GINIDUS CPOLITANIS. 449
τος Yvovh, μηδὲν Χχαταλογισαμένη τὸ πλῆθος τῶν Α «ο collectos asservabat, eos subito in hostes sagít-
πολεµμίων, τῇ γυναιχείᾳ χειρὶ χρησαµένη διηγωνί- — tarum et jaculorum instar iinmisit, et plurimis boc
ζετο, Σοφισαµένη τὸν βάρθαρον τῇ τῶν δραχόντων — modo interfectis urbem servavit. Atque hinc. fluxit
συμμαχίᾳ (18) * οὓς γὰρ κατὰ τὴν πόλιν ὄφεις εἰς — antiqua illa fabu'a, nefas esse quemquaim serpentes
ἓν τῶν χωρίων συλλαδοῦσα ἑἐφρούρει, ἀθρόως τοῖς — in urbe captos, quippe qui ei saluti. fuerint, occi-
ἐναντίοις ἐπιφανεῖσα, καὶ «δίχην βελῶν &xovtlov — dere.
ἔπεμπε τὰ θηρία, xal πλείστους καταλυμηναμένη τούτῳ τῷ τρόπψ διέσωσς τὴ» πδλιν. Ἐντεῦθεν τοίνυν ἀρχαῖος
μῦθος φέρεται, μὴ δεῖν τοὺς χατὰ τὴν πόλιν ἁλισχομένους ὄφεις ὀπολλύειν ola εὐὑεργέτας αὐτῆς γενοµένους.
Οὐ μετὰ πολὺν χρόνον Στρόμδος ἀνῆρ τοῦὔνομα, ^ Non longo post tempore Sirombus quidam, et ipse
xal αὐτὸς ix Κεροέσσης τεχθεὶς, πόλεμου ἐπιφέρει (9Γ0θβ5α genitus , numercso exercita. adducto bel-
τῷ Βύζαντι, πολλὴν ἐπαγόμενος δύναμιν. Ἐκινεῖτο — lum Dyzanti intulit, Uuiversa itaque & Scythica
τοίνυν ἅπαντα τὰ Σχυθικὰ γένη, συνέτρεχον δὲ καὶ — natio commota est : praestantissimi etiam ΟΓΦεο-
οἱ τῆς Ἑλλάδος κρατοῦντες xal Ῥοδίων οὐκ εὖκα- rum et Rhodiorum non contemneniz copiz conve-
ταφρόνητος δύναμις ὅτε τῆς γείτονος Χαλχήδό — nerunt, unaque vicine Chalcedonis dominus Di-
voz (19) τοπάρχης Διναιὸς, ix Μεγάρων ἄποιχος 9 nus qui deducta Megaris colonia novemdecim an-
ἐχεῖαε γενόμενος (0 ἔτεσιν (20) ἔμπροσθεν τῆς Bó- — nis ante Dyzantis principatum sedem illic sibi ele-
ζαντος αὐταρχίας. Χαλχηδὼν δὲ ὠνόμασται «b χω- gerat. Chalcedon apteim appellata est, ut. quidem
plov, ὡς μέν τινές φασιν, ἀπὸ τοῦ Χαλχηδόνος πο- — volunt, a fluvio Chalcedone, sive ut alii, a Calchban-
ταμοῦ, ὡς δὲ ἕτεροι, ἀπὸ τοῦ παιδὸς Κάλχαντος τοῦ — tis vatis filio, qui post Trojanuum bellum vixit : alii
µάντεως, Ὁστερον τοῦ Τρωϊχοῦ πολέμου γενοµένου. — vero a Clialcide- Euborz urbe, unde missi illico co-
"Alios δὲ ἀπὸ Χαλχίδος πόλεως τῆς Εὐδοίας &àmol- — loui, quos et czxcos appellarunt, quod solum Byzan-
χων ἐχεῖσε παραπεμφθέντων, οὓς 5n καὶ τυφλους tii non animadvertissent. Caterum Dinxus cum
ἐχάλεσαν (21), παρεωραχότας τὸ Βυξάντιον, Ὡς δὲ — magna classe suppetiatum Byzanti veniens, cum ad
εὖν σὺν πλείοσι ναυσὶν ὁ Διναιὸς εἰς συµμαχίαν fix — urbem appellere non posset, Byzante ejus rege paulo
τοῦ Βύζαντος, μὴ δυνηθεὶς προσορμῆσαι τῇ πόλει, — ante defuncto et universo populo ea re perturbato,
ἄρτι τοῦ βασιλέως αὐτῶν Βύζαντος µεταλλάξαντος — ad Anaplum, ut vocant, pervenit, ibiquecommora-
xal τοῦ δήµου παντὸς iv ἀγωνίᾳ τυγχάνοντος, πρὸς —tusllestiasloco nomen dedit. Nec multo post urbem |.
τὸν χαλούμενον ᾽Ανάπλουν ἀφίκετο, ἔνθα xal διατρί- — ingressus est, et barbaris profligatis ipse secundug
ψας Ἑστίαν τὸν τόπον ὠνόμασε,. Μικρόν γε μὴν c Byzantiorum praeturam gessit. Hac tempestate varia
Ustepov διαδὰς bv τῇ πόλει xal τοὺς βαρθάρους serpentum genera urbem ínfestahani et pernicier
ἁπωσάμενος δεύτερον αὑτὸς ἑστρατήγησε τοῦ δήμου — civibus afferebant, quos. Neptuni ope,ut aiunt, ci-
τῶν Βυζαντίων. Ka0' οὓς χρόνους καὶ δραχόντων — coniarum superventu interfecerunt. Paulo post
πλεῖστα γένη ἐἑπεφοίτησε τῇ πόλει xal τοὺς οἰχοῦν- — cum aves inimicum animum induentes, mortem
τας αὐτῇ ÓugÜrngpsv* οὓς bh τῇ τῶν xaloupévov — denuo inferrent, serpentesque quos ceperant in
πελαργῶν ἐπιφορᾷ διεχειρίσαντο, Ποσειδῶνος αὖ- cisternas projicerent, et cives in plateis publi-
τοῖς, ὡς φασὶ, συνεργήσαντος. Οὐ μετὰ πολὺ 0à cis 9 adorirentur, stupore perculsi eraut: sed
τῶν ὀρνίθων αὐτοῖς ἑναντίακ φρονούντων xal θάνα- vir quilam Tyaneus Apollonius nomine , tres
«ον ἔτι ἑπαγόντων, τούς τε ἁλισχομένους ὄφεις πρὲς — ciconias ex lapjde albo obversa facie se mutuo
τὰς τῶν ὑδάτων δεξαμενὰς (22) ἀχοντιζόντων, xal — aspicientes erexit, qu:e ad lioc usque tempus
τοῖς Yt πολίταις iv val; λεωφόροις ἀφανῶς ἔφαλ- durant neque ciconias in urbem venire permittunt.
λομένών, £v ἀφασία διετέλουν. "Avhp δέ τις τῶν Ex Τυάνων τοὔνομα ᾽Απολλώνιος ἐκ λίθου ξεστοῦ (95) τρεῖς
Meursii et Lambecii note.
(18) Tà τῶν δραχόγτὼν συμμαχίᾳ. Eodem stra- D πνίγοντες τοὺς ὄφεις πρώην Ἠχόντιζον νεχροὺς κατὰ
tegemate adversus Eumenem usus est. Hannibal, τῶν δεξαμενῶν. [ xus.
ut refert Cornelius Nepos in ejus Vita. Laus. (95) Τρεῖς — Πελαργούς. Id est, ciconiarum sta-
(419) Tuc re(roroc Χαλκηδόνος, nam septem —tuas magice congecratas, τετελεσµένας, quae ciconias
tantum stadiis distabat. Plinius l. vi, c. ult. Mgens. — ingredi prohibebant. líuc respexit Justinus Martyr
(20) Aexaerréa &cecir, llerodotus l. 4 septen- ita loquens : E: θεός ἐστι δη μιουργὸς καὶ δεσπότης
Qvcim tantum. Meuns. τῆς κτίσεως, πῶς τὰ ᾽Απολλωνίου τελέσματα ἓν τοῖς
(21) Τυφάοὺς ἐκάβεσαν. Tacitus Annal. 12, — pépest τῆς χτίσεως δύνανται; Καὶ γὰρ θᾳλάττης
Polybius 1. 1v, Strabo |. vir, flerodotus. etiam l1. 1v, ὅρμὰς xal ἀνέμω» φορὰς xai μυιῶν xat θηρίων
Plinius 5 32, Manasses in Annalibus, MEURs: ἐπιδρομάς, ὡς ὁρῶμεν, χωλύουοι, Vide prolixius
(22) Πρὸς κὰς tov ὑδάτων δεξαµαγάς. Ad hunc. supec liac re disserentem Salmasium in Flavium Vo-
€odini loeum illusirandum pertinet. fragmentum — piscum. Hoc dautaxat addo, ejusdem | generis τελέ-
historicum, quod ex antiquo codice bibliotheez σματα fuisse illa σεισιῶν φυλαχτήρια, quze Marinus
Regie excerptum biesubjunxi, "Ότι ἑνοχλουμένων — in posteriore parte Vit: Procli, hactenus inedita, ab
Όστερον τῶν Βυζαντίων ὑπὸ τῶν ὄφεων, διαφθειρόν. — ipso ait erecta fuisse; item illa ἀγάλματο, ὑγιείας
των αὐτεῖς τὰ ὕδατα, ὁ Τυανεὺς Απολλώνιος ἀπὸ µπεριποιητιχὰ xai νοσοποιὰ δημιουργήματα, quorum
λίθου ξεστο” τρεῖς ἀνέστησε πελαργοὺ»ς, οἵ τινες οὐχ — meminit Psellus in libro ἀνεχδότῳ (a),cui titulus ext
ἑῶσιν ἐπιφο.τῆσαι τῇ πύλει πθιαργούς. Ἐκεῖνοι γὰρ — Tiva περὶ δαιμόνων δοξἀάξουσιν "Ελληνες. LAMD.
(a) Vide tomum nostrum CXXI. Epir. -
τς «πο c-r — 90. y Ὁ- oS o fo -
44) GEORGII CODINI μι
ἀνεστήσατο πελαργοὺς, ἀντιπρο-ώπως ὁρῶντας ἀλλήλους, οἳ xal μέχρι τοῦ νῦν διαµένουσιν, οὗ συγχω-
ροῦντες ἐπιφοιτησαι τῇ πόλει τὸ τῶν πελαργῶν γένος.
Post h:ec Din:co prefecto mortuo Leo quidam By- A
zantii sumnmun' magistratum. suscepit, subquo Phi-
lippus Macedonum rex, Amyntz filius, magis copiis
admotis urbem obsedit, et. cuniculis aliisque ma-
chinis bellicis muros aggressus est. Et sane facile
eam expugiasset nocte illuni et immensa pluvia ad-
juvantibus, nisi quis deus tulisset opem, et canes
per urbem ad latratum exeitasset, nubesque lucidas
ad septeutrionem produxisset. Ea re suscitat cives
urLem jam fere a. Philippo captam conservarunt,
turresque et murorum propugnacula labefagtata ex
l:pidibus sepulcralibus restaurarunt. Ejus rei gratia
illum murum coguominarunt Sepulcretum, erecta
simul lampadifera Hecates statua. Postea vero ad
pugnam navalem reversi illustri clade Macedones
Mfecerupt ; quamobrem Philippus bello ita finito
Byzsntiis cessit.
q^pov Ἑκάτης ἁναστήσαντες ἄγαλμα. AU0 δὲ
δόνας ἑνίκησαν. Καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ διαλυθέντος
Postquam autem Leo quoque excessit e vita,
Atheniensium imperator 10 Chares cum quadra-
ginta navibus in auxilium Byzantiorum profectus ad
hellum contra Philippum occupavit promontorium
Pronpontidis, quod inter Chalcedonem et Clryso-
"polim situm est, ibique periculum bclli subiit. In
eodem lococonjugem, expeditionis comitem, morbo
exstinctam sepultur:e tradidit, et aram ei posuit cum
e€olumna, in qua damalis seu juvenca conspicitur
ex lapide polito ; hoc euim nominc nuncupata fue-
rat Charetis illa uxor, ut liquet ex ascriptis hisce
versibus, qui adhuc supersunt :
νων ἐχεῖσε στίχων ἀριδύλως ἐμφαίνεται, μέχρι τῶν
οὗτοι '
Inachiv non sum signum bovis, haudque vocatur
Α me adversum illud Bosporium pelagus.
Hanc etenim prius ira gravis Junpnis abegit
Usque Pharum : $ed ego mortua sum Cecropis.
Atque Charetis eram conjux, illumque sequebar
Nempe Phitippeis navibus. oppositum.
Buculadicta [ui : conjunz nunc grata Charetis
Yerrarum gemino lgtor utroque solo.
Cum vero Chares Athenas navigasset, Protoma-
clius praeturam excepit, qui cum obturbantes Thra-
«as armis subjugassel, s:erea tropza eo in urbis toco
evi Miliarium dicitur statuit, FHuc etiam mortuo
T anesius 11 quidam Argivorum civitati ascriptus
Ἐπὶ δὲ τοῖς εἰρημένοις τοῦ στρατηγοῦ Διναιοῦ
τὸν βίον µεταλλάξαντο-:, Λέων τις τῶν Βυζαντίων
τὴν ἀριστοχρατίαν ἐδέξατο, ἐφ᾽ οὗ Φίλιππος 6 τῶν
Μακεδόνων βασιλεὺς, ᾽Αμύντου παῖς γεγονὼς, πολ-
λὴν ἐπαγόμενος δύναμιν ἐπολιόρχει τὴν πόλιν,
διώρνξί τε xal πολεμικαῖς μηχαναῖς τοῖς τείχεσι
προσπελάζων * xal ταύτην ἂν εἷλε ῥᾳδίως voxi;
ἐπιλαδόμενος ἀσελήνου, xai ὕμδρου χαταῤῥαχέντος
ἐξαισίου, εἰ pf) τις αὐτοῖς τοῦ θείου γέγονε συµµα-
χία, τοὺς χατὰ τὴν πόλιν πρὸς ὑλαχὴν ἀναστί[σαν-
τος Χύνας, χαὶ νεφέλας πυρὸς (24) τοῖς ἀρκτιώοις
ἑπάγοντος εόποις ' ἐξ οὗπερ οἱ δῆμοι ἑἐπεγερθέντες
ἤδη τὴν πόλιν ὑπὸ τῷ Gui γενοµένην ἑῤῥι-
σαντο, ἀναλαδόντες τοὺς διαφθαρέντας πύργους
τοῖς Ex. τῶν τάφων παραχειµέγοις λίθοις, χαὶ ἁνοι-
D χοδοµήσαντες τὰς ἑπάλβεις τοῦ τεί(ους, οὗ δὴ yá-
piv (25) τὸ τεῖχὸς Τυμδοσύνην ἐκάλεσαν, λαμπαῦτ-
πρὸς ναυμαχίαν τραπέντες περιφανῶς τοὺς Maxe
τοῦ πολέμου Φίλιππος παραχωρεὶῖ Βυζαντίοις.
Ἐπεὶ δὲ xai Λέων τὸν Λίον µετήλλαξεν, ὁ τῶν
Αθηναίων στρατηγὸς Χάρης, σὺν νανσὶ p' εἰς συµ-
µαχίαᾳν Βυζαντίων ἐλθὼν ποὺς τὸν χατὰ Φιλίππου
πύλεμον, χατἐλαθ: τὴν ἄχραν τῆς Προποντίδος, fi
τις μεταξὺ χεῖται Χαλχηλόνος xai Χρυσοπόλεως,
xai ἐν ἐχείνῳ τῷ τόπῳ προσορµίσας ἀἁπόπειραν
ἑλάμδανε τοῦ πολέμου. Ἔνθα xal τὴν γυναῖχα cuv.
εποµένην ἔχων αὐτῷ, νόσῳ βληθεῖσαν ἀποθᾳλὼν
ἐν τάφῳ κατέθηχεν, ἀναστήσας abii βωμὸν χαὶ
κίονα, kv ᾧ δάµαλις (20) δείχνυται ἐκ ξεστοῦ λί-
θου. Οὕτω γὰρ οἣν ἐπωνυμίαν ἐκέχλητο ἑχείνη f
C fuv του Χάρητος, ὃ περ xal διὰ τῶν ἐΥγεγραμμέ-
καθ) ἡμᾶς διασωζοµένων χρόνων. Εἰσὶ δὲ οἱ στίχοι
Ἰναχίης οὐκ εἰμὶ βοὺς τύπος (31). οὐδ' ἆπ᾿ ἐμεῖο
Κ.1ῄζεται ἀγτωπὸν Βοσπόριον zéAaroc.
Κείνην γὰρ τὸ πάροιθε βαρὺς χάλος d
pac
'Ec Φάρο» ' 505 0 ἑὼ Kexponlc &lp« νέχυς.
Εὐνέτις ἦν δὲ Χάρητος, ἔπ.ῖων Ó' ὅτε π.]ωεγ
[ἐκεῖγος
Τῇδε ΦιΛιππείων ἀγτίπα.ος σχαφἑέωγ.
Ροιΐδιον 8' ἤκουον ἐγὼ τότε * vor δὲ Χάρητος
Εὐγέτις ἡπτείροιὸ τέρποµαι ἁμφοτέροις.
Τοῦ δὲ Χάρητος εἰς ᾿Αθήνας ἐχπλεύσαντος, Πρυ-
τόµαχος τὴν στρατηγιχὴν ἀρχὴν διαδέχεται, ὃς τοὺ;
ἐπαναστάντας θρᾷχας χαταδουλωσάµενος τοῖς ὅπλοι
by τῷ χαλουμένῳ Μιλίῳ τόπῳ τῆς πόλεως χάλχεΙ
ἀνέστησε τρόπαια. ἹΚατοιχομένου δὲ καὶ τούτον,
Meursii et Lambecii note.
(24) Nepélac πυρὸς vocat nubes ardentes et
Iucidas, Simili loquendi formula utitur Suidas in
v. Μαξέντιος * εἶδεν, inquit, £v. τῷ οὐρανῷ στύλον
πνρός. 1ης.
(25) οὗ δἡ xdper. Ob eamdem causam aliquot
Dvzantiorum numismatibus figuram luna inscul-
ptam videinus, cum bac iusceripiione BYZANTINH
ZOTEIPA. Lauv.
(26) Klova ἐν ᾧ &dpa.lic. Mansit liec. columba
ad tempora usque Constantini Lconis F., ut cx
D Cedreno accipimus. Mguns. — fHujus statue me-
minit antiquus ineditus chronograplius, qui in
bibliotheca Regia asservatur, his verbis : y(vecat €
τῷ Ἰνάχῳ θυγάτηρ ὄνομα "ko. Ταύτης ἐπώνυμος ὁ
Βόσπορος ἐκλήθη τοῦ Βυζαντίου, ἀφ᾿ οὗ στήλην E7-
τησαν δαµάλεως bv Χίονι πρὸς τὸ ἀντίπεραν την
ἀχροπόλεως Βυζαντίου. Laus. .
(27) Ἰναχίτς οὐκ εἰμὶ βοός. Hoc epigramma alii
Dioscoridi cuidau, atii Hecataeo adscribunt. Exstal
Anthlologio 1l. iu, Mrcns.
415
DE ORIGINIBUS CP3LITANIS.
446
Τιμῄήσιος ávhp τῶν iv ᾿Αργείοις τραφέντων (28) A primum ad pontum Euxinum, in loco nuncupato
πρῶτον μὲν χατὰ τὸν Εὔξεινον πόντον πρὸς τῷ λε-
γομένῳ 'Rosotávg (20) (ἔνθα ποτὲὶ Ἐφέσιοι ἆποι-
κίας πἐμφαντες xal πόλιν οἰχοδομεῖν πειραθέντες
αὖθις τοῦ Βυζαντίου ὑπήχουσαν λόγου :
“Ο.ἐέιοι οἳ κείνη» ἱερὴ» zdAw. οἰκήσονσι»,
Ἁπτὴν pnixiqv τ’ ὄΥνΥρο» παρά τε στόμα
Πόντου,
"Ev0a0vo σχύ.ῖακες xoAuw Ἰάπτουσι θάλασσαν»,
"Ev0' Ιχθὺς 50) διαρός τε vopór βόσχονται ἐς
[αὐεόν)
ἀντιχαταστῆσαι πόλιν ἐπιχειρήσας χαὶ διαμαρτὼν
τῆς ἑλπίδος πυνοιχίζεται Βυζαντίοις, xal στρατηγὸς
ἀναδειχθεὶς τοῦ παντὺὸς δήμου πᾶσαν ὁμοῦ τὴν πό-
*tv εἰς τὸ μεῖνον xal περιφανέστερον µετεῤῥύθμισε,
νόμους περὶ τῶν καθ) ἡμέραν συµδολαίων τιθέµε-
νος, χαὶ ἔθη χαθιστὰς πολιτικὰ δι’ ὧν ἀστείους τε
xai φιλανθρώπους τοὺς πολίτας ἀνέδειξεν. Ἱερά τε
θςῶν πλεῖστα τὰ μὲν αὐτὸς ἀνεστήσατο, τὰ δὲ xa)
ατρὶν ὄντα διεχόσµησε * τὸν γὰρ πρὸς τῇ ἄχρᾳ τῆς
Προποντίδος θαλάσσης χείµενον vabv, ὃν Ἰάσων ποτὲ
τοῖς δώδεχα θεοῖς χαθίδρυσε, χατηρειπωμένον ávf-
γειρε, xai τὸν ἐπὶ τῷ Φρίξῳ λεγομένῳ λιμένι 'Ap-
τέµιδος οἶχον ἀνεχαίνισε. "Evi 6t τούτῳ Καλλιάδης
στρατηγήσας τοῦ Βυζαντίου, ἄριστά τε πρὸς toU;
ὀθνείους χαὶ ἑμφυλίους πολέμους ἀγωνισάμενος, τὸ
περιθόητην xal θαυμαστὺν τοῦ Βύξαντος ἄγαλμα
γραψεν οὕτως *
Τὸν xpatspóv Βύζωτα (51) καὶ ἱμερτὴν Φιδά-
| [Aeiav
Klort κοσµήσας ἄνθετο Κα λιάδης.
Ephesiate (ubi quondam Ephesii, coloniis eo de-
duelis, urbem xdilicare conati secundo Byzantinuin
oraculum audiverunt ;
Felices, sacram qui Ponti in faucibus urbem.
Threicioque siam condent in litore. cives.
Hic ubi ceruleum lambunt duo flumina pontum,
Piscis ubi cervusque cibo vescuntur eodem ),
urbem ex adverso condere incipiens , cum spe
excidisset, ad Byzantios se coniulit, universique
populi imperator designatus totam civitatem 1ma-
joreu splendidioremque reddilit. Leges etiam de
quotidianis commerciis promulgavit, οἱ cousuetu-
B dines instituit civiles, quibus elegantes ae humanos
cives effecit ; ad lise fana deorum plurima par-
tim ipse exstruxit, partim prius exstructa adorna-
vit. Nam templum in promontorio Propoutidis
positum, quod lason olim duodecim diis dedicave-
Tal, dirutum restauravit, et in. portu Plirixi Dian:
sedem renovavit. Post hunc Calliades Byzantii dux
in externis et civilibus bellis strenuus, 19 celebre
illud οἱ aumiraudum Dyzavtis simulacrum ín f)a-
silica consecravit, eum liac inscriptione :
χατὰ τὴν λεγομένην Βασιλιχὴν àvéürnxs, xat ἐπέ-
Magnanimum Byzautem cum grata. Phidlalewa ,
Erezit junctis Calliades statwis.
Meursii el Lambecii nolee.
(98) Τραφέντων. Scribe γραφέντων. Sensus est, C siorum est vortus, a multis navibus Eplesiorum huc
Timesium non notione sed jure tantum municipali
Argivum fuisse. Ejusmodi cives Latine adscripticii
dicuntur, quibus opponuntur nativi. Egregius hac
de re Ciceronis locus exstat in oratione pro L.
Cornelio Balbo. In. Grecis, inquil, civitatibus vide-
mus Athenis | Rhodios, Lacedemonios ceterosque
undique adscribi, multarumgue esse eosdem homines
rivitatum. ldem Archia poetam adscripticium
vrivem vocat et lHeraclee adscriptum fuisse ait,
Πίος loco igitur simplex γράφειν idem est atque
πολιτογραφεῖν seu in civitatem adscribere. Hinc
qnoque corrigenda est Latina versio Hesychii :
frustra enim ejus interpres antiquam et genuinam
codicis Palatini lectionem sollicitat et pro γραφέν-
των legenduin censet τραφέντων. Idem ibidem an-
notat Timesium hunc fuisse patrem Pescennii
Nigri, qui cum Severo de imperio dimicavit. Sed
praeterquam quod ex /E£lio Spartiano et Dione con-
stat Pescennium Nigrum ltalum fuisse et patrem
habuisse Annum Fuscum, matrem vero Lampri-
diam, vel 80la distantia temporum, quibus vixe-
runt, errori detegendo sullleit, quia alter Grzecia
Romanorum. consulum ariiis nondum subjugata
floruit, aller autem. aliquot. centum aunis. post
Severo imperalori fuil co:etineus. Las.
(29) Πρὸς τῷ λεγομένῳ Ἐφεσιάτῃ. In. uno. cod.
Vat. legitur πρὸς τὸν λεγόμενων ἐφαστατην, iu alio
ἑφεσάστν. Mihi dubium non est quin locus nomi-
naius Ἐφεσιάτης vel Ἐφεσίτης Plem sit atque
portus. Ephesiorum, cujus meminit Dionysius
Byzanius Lis verbis, εἶπερ ἄρα τῶν Ὑνησίων
&laiv * His, inquit, aute commemoratis locis proxi-
sus succedit. Phosphorus locus, q«i vel a Diuna vl
a vicina antiqua. P'haro cognomen traxit. [luic ad-
junctum et. contineus longum. littus vocatum Ephz-
appulsis. $:d procul dubio ibi seribendum est :,
huic adjunctum est continens longum littus εἰ portus
vocatus. Ephesiorum. Verisimile enim est Dionysii
h:ec verba in hunc modum Grace concepta fuisse :
ἔπειτα mpostyf: té ἐστι xol paxpb; αἰγιαλὸς
χαὶ ὃ λιαὴν ὁ χαλούµενος 'Ἐφεαίτης vel τῶν Ἔφε-
σίω». Similiter fere Strabo, de littore Latino lo-
quens, ἔπειτα ait. προσεχἠς τέ ἐστι χαὶ ἀλίμενος,
πρὸς αὐτῷ µόνον τῷ Κιρχαἰῳ λιμέν'ον ἔχων. Item,
l. 1v, ubi agit de ora Ligustica, et pnssim alibi.
Boc przterea notandum est, portum antiqnis
nuncupatum Ἐφεσίτην tiodieque paulum immutato
nomine ᾿Αφοσιάτην vocari. Laws.
(90) "Ev0' ἰχθύς. Ultimus hic oraculi versus
continet sububscuram periphrasin sinus nuncupati
Cornu. Nam cervus denotat formam ejus cornu
cervino similem, quoniam in multos sinus quasi
in ramos fipditur. Per piscem vero signifleatur
D pelamys, qux ob vim fluctus intro eompelleutis et
angustiam sinuum numerose illic capitur. ÜUtrum-
que conlirmat Strabo, |. vit his verbis : "Esc δὲ
τὸ Κέρας Τροσεχὲς τῷ BoQavvíuv aslyet, χόλπος
ἀνέχων ὡς πρὺς δύσιν ἐπὶ σταδίους ἐξήχοντ», ἐοικὼ;
ἑλάφου χέρατ.. Eig γὰρ πλείστους σχίζεται xóm;
ὡς ἂν χλάδους τ'νὰς, εἰς οὓς ἐμπίπτουσα ἡ πηλαμὺς
ἁλίσχεται ἑᾳδίως διά τε τὸ πλῆθος αὐτῆς xal τῖν
βίαν τοῦ συνελαύνοντος ῥοῦ xal τὴν στενότητα τῶν
χόλπων,
(31) Tóv xpatspóv Βύζαντα. Exstat hoe ερἰ-
gramma Anthbolog.,4. 1v, legiturque ibi elv ἑνὶ pro
xiovi. Exstat ibidem alterum etiam p. 298, cujus
initium est ἱμερτὴῇ φιδάλεια. Fuit quoque siuus
tiidaliae, cujus memiuit Suidas in Ἡράκλειος.
EURS,
-
A1
partim sub tyrannorum ímperio diversis tempori-
bus acciderunt. Caeterum postquam | consulari vir-
tute lomauum imperium reliquas omnes potestates
Superaverat, redacta jam inm servitutem Gracia
merito se quoque illi submisernnt Byzantii. Ali-
quanto tamen post, Severo Romanis imperante,
Nigri Orientis tyranni partes secuti cum impera -
lore manus conserere ausi sunt; quamobrem jure
civitatis multati, meenibusque urbis fuuditus eversis,
Perinthiorum cognomento Heracliensium | servitio
aldicti sunt. Sed sedata. mox. Severi Indignatione
rursus eidem paruerunt imperatori; qui etiam
majoribus atque illustrioribus ornamentis Byzan-
tium restituit. Nam balneum extruxit amplissimnm
juxta Jovis equestris aram, et lucum Herculis, qui
domitis ibi Diomedis equis Zeuxippi nomen loco
dedisse creditur. Item vicinum Hippodromum, Dio-
scuris sacrum, tabulatis et porticibus exornavit, ubi
usque nunc metze deorum presidum indicia 18
chibent, ova nimirum neis obeliscis imposita.
Quousque igitur Severus superstes fuit, ab ejas fllio
Antonino urhs Antoninia appellabatur. A Byzante
autem usque ad Severum anni 685 elapsi sunt.
GEORGII CODINI
Et hiec quidem Byzantiis partim sub optimatum A
Ag
᾽λλ)ὰ ταῦτα μὲν ἀριστοχρατουμένων τῶν Buzoy-
τίων, ἔτι Ub xal τυραννουµένων χατὰ διαφόρους
σνµδέθηχε χρόνους * ὡς δὲ τῇ τῶν ὑπάτων ἔπιστα.
τεἰᾳ 1j τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴ πάσας ὑπερεθάλλετο ci
δυναστείας, χατεδούλωσε δὲ xal Ἓλληνας, εἰχύτως
αὐτῇ χαὶ Πνζάντιοι πειθόµενοι διαετέλουν. "Enc! δὲ
μετὰ τινας χρόνους Σεθἠρον τῆς Ῥώμης βασιλεύον-
τος αὐτοὶ τὴν τοῦ τυραννήσαντος τῶν ἑφων Nlypw
προτιμήσαντες ἑλπίδα εἰς χεῖρας ἑλδεῖν ἑτό.μησαν
πρὸς τὸν αὐτοχράτορα, ἀφαιρεθέντες τῶν πολιτιχῶν
δικαίων, xal τῆς στεφάνης αὐτῆς τοῦ τείχου: χατα-
λυθείσης, Πειρινθίοις ἐτάχθησαν δουλεύειν (22) τοῖς
χαλουμένοις Ἡραχλεώταις. Παυσαμένης δὲ τῆς
ὀργῆς τοῦ Σεθήρου αὖθις τοῦτον ἔσχον εἰς βασιλέα,
ὃς καὶ εἰς µείζανα χαὶ περιφανῆ κόσμον πανήγσγε
τὸ Βυζάντιον. Λουτρὸν μὲν µέγιατον κατὰ τὸν τοῦ
Ir miou Διὸς βωμὸν (55), fox τὸ Ἡραχλέους χαλού-
µενον ἅλσος, ἀνήγειρεν, ἕνθα δὴ χαὶ (51) τὰς Διο-
µήδους δαµάσαντες ἵππους Ζεύξιππον (35) τὸν τόν
πον ὠνόμασαν. Καὶ τὸν αὐτοῦ πλησιάζοντα χῶρον
τοῦ ἔπποδρομίου, «ol; τοῦ Διὸς ἀναχείμονον xoi-
pote, ἱκρίοις τε xaX στοαῖς διεχόσµησεν, ἔνθα xal
νῦν ol χαμπτῖρες δηλοῦσι τὰ τῶν ἑφόρων γνωρί-
σµατα (36) διὰ τῶν ἐπικειμένων div τοῖς χαλχοῖς
ἐδελίσχοις. Καὶ µέχρι μὲν οὗ περιῆν ὁ Σεθήρος, ἀπὸ τούτου παιδὺς Αντωνίνου Αντωνινία (31) f
πόλις χατωνοµάζετο ' ἀπὸ δὲ τοῦ Βύζαντος µέχρι τοῦ Σεδήρου ἔτη διῆλθον ἑξακόσια ὀγδοήχηντα
πέντε.
Meursii et Lambecií note.
χόλπων, ὥστε xai yepatv ἁλίσχεαθαι διὰ τὴν στενο- () terpres. pro ἐφόρων legendum esse monet ἐφό-
foot Pluribus eruditissime de hac re disputat
ο. Tristanus in explicatione nummi Byzantii, cnei
in bonorem Sabina uxoris Hadriani imperatoris,
in quo visuntur dus. pelamydes cum inscriptione
ΒΥΖΑΝΤΙΩΝ. ΕΠΙ. A... POC. TO. B. Ejusdem ge-
neris nummum vili Romz apud Franc. Gotofre-
dum, in eujus una parte visitur delpbin medius
iuter duas. pelamydes, cum inscriptione BYZAN-
T!QN, ab altera vero effigies mulieris cum inscri-
ptione IOYAIA. MAIKA. AYT. Laus.
(52) Περινθίοιςο ἑτάχθησαν δουλεύει». Herodia-
nus l. 11: ἑάλω ὕστερον λιμῷ, πᾶσά τε ἡ πόλις χα-
τεσχάρη, xai θεάτρων τε xal λουτρῶν παντός τε
χόσµου xai τιμῆς ἀφαιρεθὲν τὸ Βυζάντιον χώµη
δουλεύειν Περινθίοις δῶρον ἑδόθη. Vide Suidam in
Σεθηρος, Cedrenuu, Manassem, Zonaram. Musas.
(56) Κατὰ τὸν τοῦ ἱππίου Διὸς βωμό». Per Jo-
vem equesirem credo hic inielligi Neptunum, qui
etiam Ζεὺς θαλάσσιος nuncupatus fuit, Law.
(54) "Evga δὴ xal- Scribe ἔνθα 6f αὐτόν φασιν
τοὺς Atopfjboug δαµάσαντα ἵππους ζΖεύξιππον τὸν
τόπον ὀνωμάσαι. Dicuntur αιίθιΏ hiec per parenthe-
sin. Sensus est, thermas Zeuxippi ita noiminatas
fuisse διὰ τὸ τὸν ᾿ΗἩ ραχλέα ἐχεῖσε ζεῦξαι τοὺς ἵπ-
πους τοῦ Διομήδους ὑφ) ἅρμα, Eusebius in Canone
clirenico eas ita. appellatas fuisse ait ad conmser-
vandam memoriam Zeuxippi, ultimi Sicyonioruin
reyis. Laus.
(bb) Ζεύξιππον. Multa passim celeberrimi hujus
balnei mentio apud scriptores. Couflagravit anno ὃ
imperii Justinianei, teste Cedreno. Erat auteur Liic
balneum etiam aliud minus, in quod exstat epis
grauuna istuJ Leontii Scholiastici Apntbol. L τν :
Mi) reuéca, Σεύξιππε, παραντέ..ἰοντι Aogcpip*
hal μεγά 1 παρ ἅμαξαν ἐρωτύ.Ίος ἠδὺ gu&lv&.
MEuns.
(356) Tà cor égópor γνωρίσματα. Wesyctui in-
δων, eamque secutas correctionem haze ita Latine
vertit : ubi etiamnum curvatura ascensum | indicia
exhibent, per superiora, que «neis obeliscis incum-
bunt, Sed vertendum est absque ulla Graeci. textus
mutatione : ubi etiamnum mele deorum prasidum
exhibent indicia, ova nimirum aeneis obeliscis impo-
sita. Nam per tqópouc, hoc est presides et. inspe-
ctores, intelliguntur Dioscuri, quibus dicatum
fuisse Cpolitanum hippodromum ipse Hesychius
paulo ante affirmat. ideoque subjwngit ad sua
usque tempora castrorum ibi insignia permansisse,
ova nimirum supra metas φηοὶς obeliscis imposita.
Coterum poat verba τοῖς χαλκοῖς ὀθελίσχοις adde
ex llesychio, qu: apud Codinum perperam omissa
sunt, ἐπὶ δὲ τούτοις xai στρστιωτιχἁ τέλη προς-
έ,ειµε. Στρατιωτικἁ τέλη hic significant τὰ στρα-
τιωτιχκὰ τάγματα, ut apud Homerum lliad. **
δόρπον ἔπειθ) εἴλοντο χατὰ acpashv ἐν seMsaatv.
Similiter exponenda sunt illa verbs apud Hesy-
chium, cujus interpres longe diverso sensu Ha
vertit : et assignavit in hanc rem impensas e militari
erario. LAMB.
(57) Ἀντωνινία. Corrige Suidam, apud quem
male legitur ᾽Αντωνινία fj πόλις. Μελ». Post Άντω-
νινία ἡ πόλις χατωνοµάζετό adde ex Hesychio qua
hic ownissa suut: ἐπειδὴ δὲ τοῖς θείοις τῶν βασι-
λέων ἀπεδόθη, αὖθις τὸ Βυζάντιον ὠναμάζετο, id
est, postquam aulem in mumerem divorum. velaius
esl (sc. Severus), iterum Byzantii nomen urbs acce-
pit. Sed apud Hesychium pro ἀπεδόθη necessario
scribendum est ἁπεδόθησαν, ut referatur ad utrum-
que, Severum nempe et. Antoninum Caracallam,
quoniam ea qua pr:ecedunt, ita sunt concepta, xat
έχρι μὲν οὗ περιῆν E:6npo; xai ὁ τούτου παῖς
Αντωνίνος. Praterea notandum hic occurrit, verba
ἐπειδῆ δὲ τοῖς θξίοις τῶν βασιλέων ἀπεδύθη iue
valere ac si dixisset μετὰ δὲ τὸν Üávatov αὐτου
num, ut ait Tacitus im flue libri xv Aunalium,
4'9
ΡΕ OnIGINIBUS CPOLITANIS.
450
'AXA* ἐπαναχκτέον τὸν λόγον (58), χαὶ διηγητέον Α — Seil revocanda oratioest, et narrandum quomodo
ὅπως Σεθῆρος τοῦ Βυζαντίου - ἐχράτησεν. ᾿Αναστὰς
ix Ῥώμης Σεθῆρος (59) χατείληφε τὸ Βυζάντιον,
κρατοῦντος τὀτε αὑτοῦ Νίγρου τοῦ υἱοῦ Τιμησίου"
καὶ εἰρηνιχὰς απονδὰς μετὰ Νίγρου ποιἠσας εἰσ-
ἤλθε μετὰ τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ εἰς τὸ Βυζάντιον.
Ἐπεὶ δὲ οἱ Βυξάντιοι ὑπὸ Μακεδόνων (40) κακῶς
ἐπολιορχοῦντο xai ἑλυμαίνοντο, ἐξῆλθεν ὁ Σιδῆρος
χατὰ Μαχεδόνων, ὑπερμαχῶν Βυζαντίων. Μέλλων
δὲ ἐξέρχεσθαι τὴν ἰδίαν θυγατέρα τῷ τοῦ Νίγρου
vlp εἰς γυναῖκα παρέδωχεν * τὸν Υὰρ στρατὸν αὐτοῦ
ὁ Σεθήρος χατέλιπεν ἓν Χρυσοπόλει,. Ἐν δὲ τῇ τοῦ
γάμου εὐωχίᾳ ἕστησαν ἐπὶ τῖς τραπέζης (41) δύο
Ῥιλόσοφοί τινες Ῥωμαῖοι, Φόρτων χαὶ Maoxlovy xa-
λούμενοι, xat εἶπον πρὸς τοὺς ἑσθίοντας BuQavtloug*
€ ᾿Ἠγάγομεν χαρὰν ἀχερδῇ xol λύπην ἀξήμιον. »
Προσκαλεσάµενος δὲ Νίέγρος τοὺς φιλοσόφους αὐτοῦ
ἐποίει ἔρευναν περὶ τοῦ ῥήματος. Ἁλλ) οὖδεὶς
Ἠδυνήθη διερμηνεῦσαι αὐτὸ. Ες δέ τις τῶν Ey. τῷ
συμποσίῳ ἀναχειμένων, ἀρχίνους πάνυ, Ίδη γε-
pase, ἀναλογισάμενο, τὸ ἀπόφθεγμα εἶπεν * « Τοῦτό
ἐστιν ἰππιχὸς χαὶ ἀγωνιστιχὸς ἀγών. » Τότε 6
Σεθῆρος πρὸς θεραπείαν τοῦ συμπενθεροῦ (42) αὐ-
τοῦ Niypou ἔχτισε δύο λουτρὰ, ἔσωθεν μὲν τῆς
πόλεως xal πλησίον τοῦ παλατίου ἓν, «b χαλούμενον
Ζεύξιππον, ἔξωθεν δὲ τῆς πόλεως τὰ νῦν χαλού-
μενα Καμίνια, λουτρὸν εὐμεγεθὲς xal ἀξιοθαύμα-
στον. 'Ex δὲ τῆς ὑπερδολῆς τοῦ μεγέθους αὐτοῦ àv
ἑχάστῃ ἡμέρᾳ δύο χιλιάδες ἐλούοντο. Ἡπτε δὲ τὸ
Severus Byzantio potitus sit. Profectus Roma Sevc-
rus Byzantium venit, quo Niger Timesii filius tunc
occupaverat; pacisque foedere cum Nigro sancito,
cum proceribus stiis urhem ingressus est. Postea
vero cuta. Byzantii gravi Macedonum obsidione pre-
merentur , Severus contra Macedonas egressus pro
Byzantiis pugnavit. — Exiturus vero filiam suam
Nigri filio uxorem dedit: exercitum enim. suum
Severus Cbrysopoli reliquerat. Cum igitur παρ
eelebrarentur, duo quidam philosophi Romani,
quibus Phorton et Marcion nomen erat, mense
astiterunt, Byzautinis epulantibus dicentes : «Inano
gaudium et dolorem indemnem adduximus.» Qua:e
Niger, vocatis ad se philesophis suis, quid sibi lioc
dictum vellet inquisivit, sed nullus interpretari po-
lerat. Unus autem ex convivis almudu;n ingeniosus
jam senex apophthegma ilud considerans « 1ου
eet, » iuquit, «equestre et gymnicum certamen. »
Tum Severus in honorem affinis sui Nigri duo balnea
condidit, unum 14 in urbe vicinum palatio, quod
Zcnxippus nuncupatur, alterum vero extra urhem,
quod nunc Caminia vocatur, balneum. magnum ct
mirabile, adeo ut propter vaatam ejus magnitudi-
nem duo millia hominum quotidie in eo lavarentur.
Succendebatur autem hoc. balneum igne Medico.
Ceterum llippodromus, qni usque huc integer
permansit, ab eodem Scevero exstructus fuit, cui
prius in eo loco essent. horti: duorum fratrum ct
τοιοῦτον λουτρὸν μετὰ τοῦ μηδιχοῦ mupóc (45). Τὸ c eujusdam vidus. Erat quippe ad xream usque co-
Meursii et Lambecii note.
deum honor principi non ante habetur quam agere
inter homines desierit. Simili mortis periphrasi
utitur Solinus, uli ait. Angitiam salubri scientia
adversus morbos resistenlem, cum inter. homines
φέρετε desiisset, deam habilam fuisse. Hà enim ibi
restitnendum est ex autiquissimo codice R. P. Sir-
mondi, pro eo quod vulgo legitur, cum dedisset
hominem vivere. Sic S. Augustinus de civit. Dei 2,
5 : nec ullo modo, .inquit, crederet. verecundiam
laudabilis femine ita iu contrarium divinitate mu-
tari, ut honoribus eam (alibus advocarzent cultores
sui, qualibus conviciis in. quempiam jaculatis, eum
inter homines viveret, aures clauderet. seseque sub-
traheret, tem Seneca apotheosin Claudii enarrans,
et ille quidem, ait, .antmam ebulliit, et eo. desiil
vivere videri ; 21quo paulo post subjungit : ultima
ος ejus hec inler homines audita est. kAiam Cicero
Tuscul. 4 : Abiit, iuquit, ad deos Hercules. Nun-
quam abiisset, misi, cum iuter homines esset, eam
sibi viam munivisset. Ελ).
(58) 'AAA' ἑπανακτέον τὸν Acyoy, Quz hucus-
que Codinus narravit. de originibus Byzautii, ea-
dem ad verbum sunt qui in antiquissimo codice
Palatino bibliothec:;e Vatican: habentur cum loe
titulo, Πάτρα Κωνσταντινονπόλεως κατὰ ᾿Ησύχιον
ἑλλούστριον. Lau.
(39) ᾿Αγαστὰς ἐκ ᾿Ῥώμης Σεθῆρος. Totum hoc
quod sequitur, de reconciliatione Severi οἱ Nigri,
futile est et nugatorium. Confundit enim Severum
imperatorem cum Seve:o Aureliano, quein ZElius
Spartianus refert filias suas Nigri filiis despon-
disse. Sed deceptus est, inquit (sc. Niger), consiliis
Severi Aureliani, qui filias suas ejus filiis despon-
dens persistere eum [ecit in. imperio. Peseenniunm
Nigrum Tiwesii filium fuisse supra duplici argu-
mento refutavi, scilicet distantia temporum quibus
vixerunt, οἱ auctoritate Spartiani οἱ Dionis, qui
ipsum lialum fuisse aiunt, et patrem Apnum
uscem, matrem. Lampridiam habuisse, Sed cum
omnia, quz hic a Codino de Pescennio Nigro et
Severe &arrantur, futilitatis summzeque levitatis
plena sint, inde satis absque alio argumento liquet
quam fidem mereantur qui de Timesio Nigri
[4e nunquam alibi lecta, hoc loco refert.
AMB.
(40) Μακεδόνων. Videtur loqui de legionibus
Maecedonicis, quihus Severus imperator ad Byzan-
tium expugnandum usus est. LAMB.
(44) Ἐπὶ τὴν κάτω μοῖραν τραπέζης Ίγουν τοῦ
διαζυγίου. Vat. cod. Laus.
(42) Tov συμπεν0εροὺ. Iterum confundit. Sevc-
rum Aurelianum cum Severo imperatore. Laws.
(45) Μηδικοῦ πυρός. Quis lie Medicus iguis?
querendum. est. Invenio. etiam Pomaleumn api
Diaconum in Leone et Michaele, quem pariter
ignoro. Mguns. — Per ignem Medicum credo iutel-
ligeudum naphtham, quam Nicander vocat τὸ Μη-
δείας Κολχηΐδος ἐχθόμενον πῦρ, quia sponsam Ja-
sonis hoc igne a Medea crematam feruut, teste
Plinio 9 105. Alias Graci appellant Έλαιον Μη-
ὃξίας, ut refert Procopius Gott. 4 : "AvysIa θείου
τὲ xal ἀσφάλτου ἐμπλησάμενοι xat gappáxou, ὅπερ
Μῆδοι μὲν νάφρθαν καλοῦσιν, Ἕλληνες δὲ λ]ηδείας
Ελαιον. Sed forte apud Procopium pro Μηδείας
scriptum fuit Μηδίας, id. est Mediz regionis. lta
Ammianus Marcellinus, l. xxii et. Solinus, c. 21
oleum Medicum nuncupant, et vetus Nicandri
scholiastes φάρμαχον Μηδιχὸν, cà noster. auctor
hoc loco Μηδιχὸν πῦὂρ. De usu autem naplithie set
ignis Medici iu succendendis balneis nihil alibi
£l
GEORGII CODINT
4t?
luinnam Tetrapleuri planus locus : inde vero usque Α 6i µέχρι τοῦ νὺν σωνόμενον ἑπποδρμιον ἐχτίσ'"ἡ
ad Sphendonen magnas columnas οἱ substructio-
nes erexere, co quod locus csset valde prieruptus,
quam eliam ob causam cistern:e quam frigidam
vocant destinatus est. Unam quidem graduu:n par-
tem ipse Severus absolvit, alleram | autem iper-
fectam reliquit, quia ipsi nuntiabatur. Gallos Ito-
mam depopulari ; quare statim illo se contulit, ubi
etiam morbo comitiali vitam üinivit, anno imperii
decimo septiino.
παρ) αὑτοῦ τοῦ Σεδήρου (A1), κήπων ὄντων Excist
δύο τινῶν ἁἀδελφῶν καὶ γυναιχὸς χήρας. Μέχρι μὲν
οὖν τοῦ yaÀxoU χἰονος τοῦ Τετραπ]εύρου (45) πε-
δινὸς ἣν ὁτόπος, ἀπὸ δὲ τούτου καὶ μέχρι τῖς Zgcv.
δόνης (46) χρημνοῦ ὄντος xloveg εὐμεγέθεις xai
κτίσματα ἀνηγέρθησαν. "Ενθα δὴ χαὶ fd Φυχρὰ
χαλουµένη κινστέρνα ἐστὶ, διότι máv) χρηµνώ-
δης (41) ἦν ὁ τόπος. Τὸ δὲ ἓν µέρος τῶν βαθμίδων
ἀνεπ)ληρώθη παρ) αὐτοῦ τοῦ Σεθήρου. Κατελείφθη
δὲ τὸ ἕτερον ἀτελὲς δ.ὰ τὸ ἐλθεζν εἰ: αὖ -ὸν ἀγγελίαν ὅτι Γάλλοι πορθοῦσι τὴν Ῥώμην, καὶ παραγενὲ.
αΌαι (48) ἓν αὑτῃ. "HE. δῆτα καὶ τελευτᾷ νόσῳ ἐπιληψίας, βασ.λεύσας χρόνους δεχοεὐτά.
À morie vero ipsius usque ad imperium Con-
stantini magni anni 00 οἱ ultra elapsi sunt. Caeterum
$62 anno post Augusti Cesaris principatum, cum
Roma vetus ejusque res jam declinare cepissent,
Constantinus — Constantii filius imperio potitns
novam hane οἱ perpulchram 15 urbem Constantini
nomine insignilam condidit, Cumque uirabili pul-
Παρῇλθον δὲ (49) χρόνοι ἑξήχοντα xai ἐπέχεινχ
ἄχρι τῆς βασιλείας τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Ἐν
p δὲ τῷ εριακοσιοστῷ (50) καὶ ἐξηχοστῷ δευτἐρῳ ἔτει
ἀπὸ Λὐγούστου Καΐσαρος μοναρχίας, τῆς πρεσδυ-
τέρας Ῥώμης (51) χαὶ τῶν πραγμάτων αὐτῖς Ίδη
πρὸς τὸ πέρας ἀφιγμένων, Κωνσταντῖνος ὁ Κων-
σταντίου ral; (52) τῶν σχήπτρων ἐπιλαδόμενος thv
, . φυ
Meursii οἱ Lambecii no!m,
legi. Creterum. qno! Mesreiis ad. inne 102»m οἳ-
servat de igne Pom (ico, cujts mentio fit in Πἰκιο-
ria M:scella, nullius. pla^e mamenti est, Ibi enim
nou Pomalens, sed Romaicus fegendum e«t, Verha
Historie Miscell, !. x«t haec. suit : Porro vernali
lempore venit Suphian, e! comperta. Romaici iquis
efficacia transcurrit in. Bithyniam, [ον pan'o
post : Post paululum venit. et. Gizid : similiter et
ipse cnm eadem didicisset de hwmido igne, applicavit
penes Sat&ron, ÜUhi nota, qui primo vocatur ignis
Romaicus sen. "Prouatx5z. postea. apnellari. ignem
p C
humidum. Est ereo Romaicns sive Romanus ignis
idem qui Grzecis dicitur mop ὀγρὸν scu ignis liqui-
d's, quoniam per siphones emittitur. Alias igu!s
Grecus nuncupatur, ut. πρι Luitpzandum de re-
hus Τρ. 5 6. 1n antiquo. Chronico ms. Cavensi
vocatur ignis marinus : Anno Domini 669, indict. 49,
Constantinus. filius Constantis superioris, Hujus
tempore, anno quinto, ignis adinventus est marinus
α Callinico architecto, qui e Syrie civitate Heliopoli
profuqus. ad Romanos venit. Minc. corrigen ius est
Constaniinus. Porphyrogenites de administr. Imp.
c. 48, ubi agit de igne Grzco * Ἱστέον. inquit, ὅτι
ἐπὶ Κωνσταντίνου υἱοῦ Κωντταντίου, τοῦ xav πω-
γωνάτου ναλουμένου, Καλλίνιχός τις ἀπὸ Ἰλίον
mAh ᾿Ῥωμαίοις προσφυγὼν τὸ διὰ τῶν σιφιόνων
ἐκφερόμενον πῦρ ὑγρ)ν κατεσχεύασε. Pro υἱοῦ
Κωνσταντίου lege υἱοῦ Κώνσταντος. et qux sequun-
tur τοῦ καὶ Πωγωνάτου refer ad. Constantinum
cujus Constans, qui in Sicilia obiit, pater fuit, ut
σρενδόνῃ ἀνιφθῆναι καὶ τὸν mpavtóotvoy ἓν αὑτῇ
γατχκαΏναι. Et hinc observa supplicia ibi de noziis
&o'ita suni, MEcns.
(41) Κρηιινώδης. 1n uno cod. Vat. perperam
legitur σχυμνώδης, quam lectionem secatus. infe-
rina τόπον σχυμνώδη verterat locum catulis leonum
destinatum. Law.
(48) Kal παρργενέσθαι. ᾿Αχούσας τοῦτο Ó ΣευΤ.
po: παρεγένετο Vat. Laws.
(49) f/lapnA80ov δὲ. Μετὰ δὲ τὸν θάνατον αὐτοῦ
παρῆλθον Vat. Laws. -
(50) Ἐν δὲ τῷ τριακοσιοστῷ. Vide Suidam in
Κωνσταντῖνος ὃ μέγας, item iu. Κωνσταντινού-
πολις. Μειυια.
(5) Ἆπὸ Αὐγούστου Καίσαρος μοναρχίας.
τῆς πρεσδυτέρας ᾿Ρώμης. WRa ex codicibus ma-
nuscriptis ct Hesychio liunc locum restitni. Antes
perperam legebatur : 'Az$ Αὐγούστου Kaígapo: f
povapyla διἢλθεν τῇ πρεσδυτέρᾳ Ῥώμῃ. Lawn, —
Hesychius certe aptius (p. 43), δύο va ἐξήκοντα
τριαχοσίων ἀπὸ τῆς Αὑγούστου Καΐσχρος µοναρ-
χίας διεληλυθότων ἐἑνιαυτῶν τῆς πρεαθυτέρας
Ῥώμης. |
(5?) Ἀσγμένων, Κωνσταντῖνος ὁ Κωνσταν-
τ/ου παῖς. lia. he continua serie legenda sunt.
In superioribus editionihus post vocem ἀφιγμένων
interpunetum erat, novo subsequente titulo : zy]
τοῦ µεγάλον Κωνσταντίνου. Cetera ita legebantur :
Κωνσταντῖνος 4 Κώνσταντος παὶς etc. Sed antequam
ulterius. progre liar, libet hic adscribere fragmen-
testanter Zonaras, Cedrenus οἱ alii historici. Pogtea D tim ος incerti cujnsdam Jo'ii Pollucis chronica
pro ἀπὸ Ἰλίου πόλεως scribe ἀπὸ “Ηλιρπόλεως.
LauB.
(44) ᾿Εκτ/σθη παρ) abtoD τοῦ Σεδήρου. Vide
Sutdam in Στ6ῆρος. Μευπς.
(45) Tov TerpazAevpov. Hanc columnam Tetra-
pleuri collapsam. et. multo. tempore prostratam
erexit rursum per Proclum Theodosius imperator.
Eamque in rem epigramma exstat Autlioloz. 1. 1v
(2 p. 259 Jac.) : Κίονα τετράπλευρον x. τ. X. Dicit
poeta xlova τετράπλευρον, ut lloratius Stertinium
acumen et alii alia : itaque. errat. interpres, qui
vertit columnam quadrilateram, Erat autem Tetra-
pleurum locus Cpoti, ubi. statue nudorum Cupidi-
nuum pomis $»se petentium, et Ανεμοδούλιον quoque
dicehatur. V. Nicetas. in. Andronico Comueuo
p. 422. Mgzns.
(16) Τὴς Σφεγδόνης. Meminit hujus loci. etiam
Cedrenus : Κελεύει οὖν ὁ βασ.λεὺς πυρὰν ἐν τῇ
hactenus. inedito, eujus collatione, qui deinceps
Codinus narat. de Consiantino. Magno οἱ instau-
ratione Byzantii, corrigi et illustrari possunt. 'O δὲ
βασιλεὺς Κωνσταντῖνος Ἡβξατο χτίζςιν πόλιν εἰς
ὄνομα ἴδιον ἐν τῷ πεδίῳ, τὸ rob τοῦ ἡλίου ὑπὲρ
«bv Αἴαντος τάφον, οὗ δη φασὶν τὸν ναύσταθμον
ἑσχηχέναι τοὺς ἐς Τροίαν στρατεύσαντας Ἓλληνας,
θέλων thv βασιλείαν ᾿Ῥώμῆς µετατιθέναι ἐπ a5-
τὴν. cb; δὲ κατ) ὄναρ τῷ βασιλεῖ ἐχέλευσεν bv τῷ
Βυζαντίῳ Χτίσαι «tv νῦν λεγοµένην Κωνσταντινο”-
πολιν. "Όστις xol τὸ πρώην τεῖχος τῆς αὐτῆς πή-
λεως ἀναντώσόας τοῦ Βύζαντος, προτθήσας ἄλλο διά-
στηµα πολὺ τείχους νέου, xal συνάγας τῷ παλσιω
τείχει τῆς αὐτῆς πόλεως": ἀναπληρώσας καὶ τὸ
ἱππιχὸν, xai χοσµήσας αὐτὸ χαλχκουργήµασι xa:
πάσῃ ἀρετῇ, Χτίσας ἓν αὐτῷ xoi χάθισμα θεωρίου
β-σικικοῦ, καθ) ὁμοιότητα τοῦ tv Ῥώμῃ ὄντος.
"Ἔχτισε δὲ καὶ παλάτιον ufya xai εὑπρεπὲς, χαῦ
4^?
-* Wow
DE ORIGINTRUS CPOLITANIS.
451
νέαν ταύτην xal περικαλλήῃ ὀνέστησε πόλιν, τὴν Α chritudine eam adornasset, muros quoque versus
λεγοµμένην Κωνσταντίνου (531. GOavpoothv ὰρ
προσεργασάµενος τῷ κάλλει πόῤῥωθεν xaY τὰ τείχη
µετέατειλεχ ατὰ τοὺς Τρωαδικοὺς ἐμθόλους (34), 202- |
τρά τε χαὶ ἱεροὺς δύο (55), οἴχους μεγάλους ἀνήγει-
pt (56), καὶ ἓν τῷ Στρατηγίῳ λεγομένῳ φόρῳ (ὅ7),
Troadenses porticus longe protulit. Preterea balnea
ad duo templa magnifica exstruxit, Juraque emnia
et veteris Rom instar ei attribuit, οἱ in foro Stra-
tegio, ubi olim militum duces dignitates suas sus-
cipiebant, sc column: lapide: insculpi curavit, Ad
Meursii et Lambecii note.
ὑμηιότητα ὡσαύτως τοῦ ἓν Ῥώμῃ ὄντος πλητίον,
τοῦ ἱππικοῦ. Ἔχτισε δὲ καὶ φόρων píva» xal εὖ-
πρεπΏ πάνὺ, στῄσας iv µέσω κ[ονχ ὁληωπόρρυρην
ἄξιον θαύματος. xaX ἑπάιω τοῦ αὑτρῦ xlovoz ἕστη-
σεν ἑαυτοῦ ἁἀνδριάντα. ἔχοντα ἓν τῇ αὐτοῦ χγεραλῇ
ὀχτῖνας C. Όπερ χαλκούργημα) γαγεν ἐκ τῆς
Ἡλιουπόλεως οὔὖσης τῆς Φρυγίας. Ἁγαγὼν δὲ val
1) παλλάδιον ζφανον ἀπὸ Ῥώμης λάθρα . ἔθηχεν
ele τὸν αὐτὸν φόρον ὑποχάτω «59 xlovoc τῆς αὑὐλῆς
αὐτοῦ. Ἔκτισε δὲ xal δύο ἑμόόλους ἀπὸ τῆς εἰσόδου
τοῦ παλατίου ἕως τοῦ φόρου εὐπρεπεῖς,. χεχοσµη-
µένους ἀνδριάσι xal pappápotc, χαλέσας τὸν τό-
πον τῶν Σμδόλων Ῥίχιαν", χτίσας ἐγγὺς xoi βασι-
λικὴν, ἔχουσαν χόγχην xai ἔξω ιεγάλους κχίονας
καὶ ἀνδριάντα-, Άνπερ ἑχάλεσε Σινάτον, κατεναν-
tlov στήσας «fj ἰδία μητρὶ Ἑλένῃ στήλην Αὐγού-
στης δεσποίνης. Ὁμοίως δὲ ἀνεπλέρωσεν xal «b
λεγόμενον Ζεύξιππον δηµόσιον λουτρ)ὸν. χοσµήῄσας
χίοσι xaX µαρμάροις πηιχ[λοις, xaX yaXxouptfiua-
σιν. Ἑῦρεν yàp αὐτὸ ἀπλβρωτον, ἀρχθὲν πρώην
ὑπὸ Σευβρου βασιλέως * xal ὅτε πάντα ἐπλήρωσεν,
ἐπετέλεσε ἐππιχὸν, ἓν πρώτοις θεωρήσας ἐχεῖ φο-
ρέσας ἓν τῇ αὐτοῦ χορυφΏ διάδηµα διὰ µαργαρι-
τῶν, xal λίθων τιµίων, βουλόµενος πληρῶσαι τὴν
προφητιχὴν φωνὴν τὴν λέγλυσαν’ ε Ἔθηκας ἐπὶ τὴν
χεφαλὴν αὑτοῦ στέφανον ix λίθου ειµίου.» Οὐδεὶς
γὰρ τῶν πρὸ αὐτοῦ βασιλέων τοιοῦτόν τι ποτὲ ἐφό-
ρεσεν. Καὶ ἐπετέλεσεν ἑορτὴν μεγάλην μηνὶ Mato,
τῷ xal ᾽Αρτεμισίῳ τὰ ἔτους κατὰ ᾿Αντιόχειαν τὴν
. μεγάλην χρηµατίζοντος tow. Κελεύσας τῇ αὑτῇ
ἡμέρα ἐπιτελεῖσθαι τὴν ἑορτὴν τοῦ γενεθλίου τῆς
πόλσιος αὐτοῦ, ἓν δὲ τῇ συμπληρώσει τῆς ὑπα-είας
αὑτοῦ. ἕῥόιφεν ἐν Κωνσταντινουπόλει χαρίσματα
τοῖς Βυζαντίοις, χαλάµων συντόµια ἄρτων ἡημερη-
σίων πολιτικῶν διαµεριζόντων, οὕς τινας ἄρτους
ἐχάλεσε παλατίνου-, δίὰ τὸ kx τοῦ παλατίου ῥο-
γεύεσθαι τοὺς αὗτοὺς, ἑχάστου ἄρτου ἀφορίσας
οἶνων, Χρέα, βέστια. 'Adoo ίσας πρόσοδον ὑπὲρ αὖ-
τῶν Ex τῶν ἱδίων, χαὶ χαλέἐέσας αὐτοὺς παλατιχούς.
Ὀλίγους δὲ ὁρῶν τοὺς οἰχήτορας, ὡς ἓν µεγέθει
ποσούτῳ πόλεως. ἀπό τε ᾿Ῥώμης τοὺς ἀξιολόγους
χ1τὰ Ὑένος ἐπιλεξάμενος, ἀπό τε ἑτέρων τόπων,
xaY οἵχους μεγάλους αὐτοῖς οἰκοδομήσας xal χαρι-
σάμενος, οἰκῆσαι την πόλιν ἐποίησεν. Ἔχτισε δὲ
τὸν ναὺν τῆς ἁγίας Εἱρήνης, xat τῶν ἁγίων ἆπο-
στόλων. xai τοῦ ἁγίου Μωχίου, xal τοῦ ᾿Αρχαγγέ-
400, τοῦ ky τῷ Ανάπλῳ. Ey δὲ τῷ ναῷ τοῦ ᾿Ανάπλου
«παράδοξα σημεῖα, χαὶ εἶδεν, καὶ Ίχουσεν. Κατέ-
λυσε “δὲ xal τοὺς τρεῖς ναοὺ-. τοὺς ὄντας ἐν τῇ
λεγομένῃ ἀκροπόλει, τοῦ τε 'Ἡλίου, καὶ ᾽Αρτέμιδος,
xaY ᾿Αφροδίτης, xal ἐχέλευσεν τοῦ λοιποῦ ἀχρημα-
τίστους τυγχάνειν αὐτούς. LAMB. ν
(55) T» νέαν — Κωνσταντίνου. Hec verba ex
codieibus scriptis et Hesychio ila reformanda sunt :
Νέαν ἀνίστησι ᾿Ῥώμην τὴν vov Κωνσταντινούπολιν
λεγομένην, xal προθύµως ἀνασχομένην τὴν προσ:
ηγορίαν. Laws. —
(54) Τοὺς Tpoaóixobc &p6cAovc. Wunc locum
interpres non satís intellexit : tin. verte Trojana
rosira. Erant autem rostra Cpoli varia. Magna
exstruxit quinto imperii anuo Arcadius : duo quo-
que Constantinus, teste Cedreno. Et eraut quatuor
Alia, quz sub Constantino magno fecerat Eubulus,
ut ipse hic auctor infra docct. Meminit. etiam
Domnini rostrorum Cedrenus οἱ Theodorus Anagno-
sia Eclog. 2, apud quem tamen corrup:e iegitur év
D
C
τοῖς Apuvoon tguf/ec. Corrige Aouvivou. Snnt
ultima verha E-lJog:e. Confligrarunt autem ea suh
Ἰκαποίο Angelo, ut testatar. Nicetas. in ejns Vita.
Μεῦμα. — In codd. Vat. Codini et cad. Palatino
Hesychii pro Τρωαδικοὺς legitur Τρωχαδησίους,
Τρωαδήσιος antem formatum est ex La'ina termi-
natione in ensis, ut 8pavforoz Thracon:is, Ναρθως
νήσιος Narbonensis, Λουγδουνλαιος Lugdunensis,
Κιρχῄσιος Circensis. Witelligunt igitur Codinus οἱ
Hesychins per τοὺς Tguabnslou: E466 ong nilil
aliud quam Troadense« porticus, quarum meminit
auctor antiquus in descriptione regionis duodoe-
cimze. Hinc patet quantum errent. qui Τρωτδικοὺς
ἑμδόλους hic vertendum esse censent Trojana
rostra. Equidem antiquitus Ep6o2oc significabat
rostrum navis : recentioribus vero. Grecis ἔμβεληι
dicuntur. porticus. sive tecta ambulacra, quo se po-
pnlus ad caloris incommoda et imbres repen'inas
arcendos recipiebat. lta sepe apud scriptores hi-
storix&& Cpalitane mentio fit τοῦ δημοσίου ἐμβόλου,
τῶν δύο ἐμθόλων τοῦ φόρου. τοῦ ἑμδόλου τῶν XaAxo-
πρατείων, τῶν ἑμβόλων τοῦ Εὐθούλου x2Y Δομν/νου,
Ad hane signifleationem vocis ἔμδολος videtur
respexisse Etymologici magni auctor, qui originem
ejus derivat παρὰ τὸ τὸν λαὸν àpÓaivsw. Apud
Latinos quoque hzc vox in eadem significatione
occurrit, ut testatur [silorus 15 98: Imbuli, vel
quia sub volumine sunt, vel quia sub his ambulant :
sunt. enim porticus hinc inde platearum. ldem in
Glossis : fmbulus, ab. ambulando, ambulatoritm.
Sed non advertit Latinum vocabulum imbulus a
Graeca ἔμόολος originem et signiflcationem acce-
p'sse. Laus. — Post ἑμδόλους Hesychius, πρότερον
αὐτῶν οὐκ ἔξω τῆς ἐπωνύμου ἀγορᾶς τοῦ βασιλέως
λειμένων.
(55) Δύο om. Hes. et Vat. Laws.
(56) ᾽Ανήγειρε, xal. Hic locus. οκ codicibus
scriptis et. Hesychio ita supplendus est et emen-
dandus : ἀνήγειρε , δίχαιἀ τε πάντα πρὶς ζῆλον
τῆς πρεσθυτέρας 'Pournc ἐδωρήσατο, xaX καὶ ἓν
τῷ Στρατηγίῳ λεγομένῳ φόρῳ .... ἀνέγραψεν ἐπὶ
λιθίνης στήλης, ἑαυτοῦ τε καὶ τῆς αὐτοῦ μητρὶς
Ἑλένης ἐπὶ κ΄ονος ἀνέστησεν ἀγάλματα. Laws.
(57) TQ Στρατηγίῳ Agyouérq φύρφ. [ος forum
purgari solebat, sed mox desiit, donec morem an-
tiquum revocaret Michael Stratiolicus, teste Ce-
dreno. Zonaras Annal. 5 non in Strategío collocat,
sed in Placoto. Mguns. — Quz hic narrantur. de
columna Sirategii et ejus inscriptione, unice illu-
strat Socrates Hist. Eccl. 4,14, ubi de Constantino
magno et Byzantio agens, χρηµατίζειν δὲ, inquit,
δευτέραν "Poprvy νόµμῳ ἐχύρωσεν ὃς νόμος ἐν λι-
θίνῃ Υέγραπται στήλῃ, καὶ δηµρσίᾳ ἓν τῷ χαλου-
µένῳ στρατηγἰῳ πλησίον τοῦ ἑαυτοῦ ἐφίππου πα-
ρέθηχεν. luterpres verlit : lege denique sancivit «t
secunda loma vocarelur, eic. sed χρηµατίζειν apud
Socratem nom significat nominari, sel esse. lta
Hesychius : Τὴν véav, inquit, &.(ovusc ᾿Ρώμῃην,
ἴσα αὑτὴν τῇ πρὠτῃ χρηµατίσειν προστάξας, dd
est, ut interpretatur Nicephorus Callistus, Ll. vii,
ἴσα τῇ πρώτῃ χρατεῖν xal οἰκονομεῖν xat δυνα-
στεύειν. Hoc. enim lex illa Coustautini. column
in Strategio posite incisa continebat, Roman
atque Cpoliim idem jus cauidemque diguitatem lia-
bere. LAW.
-——— --w-o-o————————- - —
AS GEORGII CODINI L5
bec suam et matrís Hlelenze statuas erexit, atque Α ἔνθα ποθ οἱ ατρατηγοῦντες τὰς τιμὰς αὐτῶν ἀπι-
locum nominavit Augusteum, Sendtoriibus etiam
Roma ipsum secutis valde munificum se prebuit,
et xedes illis donavit, quas propriis sumptibus ex-
struxerat. Idem aquzsductum in. urbem perduxit,
duosque erexit arcus in foro ; ita enim locum vocant.
Tum quoque purpuream illam et illustrem colum-
vam, cui ipsius Constantini statua. impesila est,
quam solis instar civibus przlucere cernimus, Hc
autem statua de columna decidit, et decem circiter
lomines ilie tune prssentes oppressit, quinto
Aprilis, decime quartz indictionis, anno 6014,
vicesimo imperii D. Alexii Comneni, hora ciiciter
tertia, oborta caligineet austro vehementer spi-
rante. Dane vero aeris pertubationem — ezci-
taverat «till. erinita, dicta acontiss, que vespera
parasceves primas 16 hebdomadis apparuit, ldem
Constantinus quoque senatui curias sedificavit, et
lecum nominavit Senatum. Ibi Jovis Dodonzl εἰ-
guum et dua Palladis statue sunt positas, Populo
ctiam demercndo singulis annis panes diurnos elar-
gitus est, quos palatinos, eo quod ex palatio prz-
berentur, nominavit. Yinum insuper, carnes, olei
et frumentum distribui instituit, quibus etiam
' usque in presens tempus civitas fruitur, symho-
lorum loco tesseras ab ipso sparsas proferens. Prz-
terea commerciorum leges ex quo et bono. pro-
inulga vit, et urbem nruris amplissimis eingens va-
rk que exornans ad instar. veteris Roma splendi-
δέχὼτο, ἑυτὸν ἐπὶ λιθίνης ἀνέγραφα στήλης, xii
τῆς αὐτοῦ μητρλς Ἑλένης ἐπὶ χίονος ἀνέστησεν
ἄγαλμα, xo τὸν τόπον ἐκάλεσεν Αὐγουσταῖον (58)
ευῖς τε συναχολουθῄσασιν αὐτῷ ἀπὸ ᾿Ῥώμης ονγ-
χλητιχοῖς ἐφιλοτιμήσατο, οἴχους αὐτοῖς δω ρησάµε-
voc, οὓς ἐξ ἰδίων ἑδείματο χρημάτων. Ἐπλ δὲ το"-
του καὶ ὁ τῶν ὑδάτων ὀλχὺς προσετέθη τῇ πόλει,
αΑνέστησε δὲ xal δύο ἀψῖδας (59) πρὸς τὸν καλού-
µενον Φφόρον, xaX ὁ πορφυροῦς (60) καὶ περίθλεπτος
xbv ἐφ᾽ οὗπερ ἵδρυται Κωνσταντίνος (01) ὃν ἑρῷ-
μεν δίχην fou τοῖς πολίταις ἐκλάμποντα. Toute
χοῦν τὸ ἄγαλμα (62) χατέπεσεν ἀπὸ τοῦ xlovo;, καὶ
φόνον τῶν ἐχεῖσε εὑρεθέντων ἀνδρῶν τε χαὶ uva
xv ὡσεὶ δέκα εἰργάσατο, κατὰ την πέµμπτην ὅη-
b λαδὴ τοῦ Απριλλίου μηνὸς, τῆς τεσσαρεσκαιδεχάτης
ἰνδιχτιῶνος, τοῦ ἐξαχισχιλιοστοῦ χαὶ ἑξαχοσιοστοῦ
πεασαρεσχαιδεκάτου ἔτους, εἰχοστὸν ἔτος ἁγοί-
enc (05) τῆς βασιλείας τοῦ κυρίου "Αλεξίου τοῦ
Κομνηνοῦ. Ὥρα Tfjv ὡσεὶ τρίτη, ὅτε Υνόφος ἐγένεν
wai βίαιος νότος ἔπνευσε σφοδρὸς, τοῦ χομήτο
ἀστέρος τοῦ. ἀχοντίου (64) χληθέντος τὸν τοιουτον
τοῦ ἀέρος τάραχον ἐξεργασαμένου, τοῦ φανέντος
κατὰ «hv ἑσπέραν τῆς παρασακενῆς (65) τῆς πρώτη;
ἑδομάδος (66). Οὗτος δὲ (67) «ic συγχλήτου βουλῖς
ἐποίησεν οἴχους, xal σενάτον τὸν τόπον ὠνόμασεν,
ἂν ole καὶ τὸ τοῦ Δωδωναίου Διὸς ἵσταται ἄγαλμε
καὶ δύο τῆς Παλλάδος ἱδρύματα (68). Ἐφιλοειμή-
cato δὲ xol τῷ δήµφ χαθ' Ev ἕχαστον ἔτος παρέ-
Meursii οἱ Lambecii note.
(58) Αὐγοιυσταῖον. P ocopins de »difleiis Jus'i- C Glossarium nostrum, Μεῦλς, --- Παρασνευὴν Gere
niaui, l. 1: Ἔτστὶ δέ τις ἀγορὰ πρὸ τῶν βασιλείων
περίστυλος" Αὐγουσταῖον καλρῦσι τὴν XiYophy οἱ
Βυζάντιοι. Vocabant etiam Αὐγουστεῶνα, ut Cedre-
nus aliique et ipse hir nester infra. VideSuidam in
Αὔγονστος. Conllagravit autem anno quinjo iuiperii
Justinianci, teste Cedreno. MEuns.
(59) ᾿Αγέστησε καὶ δύο ἀψῖδας. Scribe ut Ic-
pur apud llesycbium, ἀνέστησάν τε αἱ δύο ἁγί-
sc. LAMB.
(60) 'O πορφυροῦς. Hujus. purparceze. columnze
mentio passim apud auctores reium Dyzanticarum.
Et erat alias quoque talium. usus. Corrigendus
vero per occasionem est. Sidonius, |. n, ep. 2:
-Nec pile sunt. Medie, sed columne, quas architecti
peritiores edificiorum purpureas nuncupavere. llodio
editur purpuras. MEUsS.
(61) Ες) οὗπερ ἵδρυται Κωνσταντῖνος. C«dre-
nu$ Zonaras et alii. Eraut. vero isti Constantini
elatuz inscripti quatuor hi versus :
Iv Χριστὲ κόσμον κοίραγος xal Δεσπότης,
Σοὶ vor προσήξα τήν Ίε 0v δούἑην πό.
Kal σχήπτρα τάδε καὶ τὸ τῆς ᾿Ρώμης αράτος.
Φύάαττε ταύτην, cos t' éx πάσης fBAd6nc.
Exstaut apttd Celrenüum. MgURs.
(62) Tovzo γοῦν τὸ dyaidyga. Omne hoc quod
sequitur usque τῆς πρώτης ἑήδομάδος in. codicibus
Vat. deest. Laus. — Deest! et Hesychio,
(66) Elxoctór ἔτος ἀγούσης. Zonaras Annal. 3.
Meuns.
(64) Tov àxovrlov. Aconti& vocantur cometze
qua jaculi mode feruntur, de quibus vide Pli-
tium 2 25. Laub. —
(605) Τῆς zapacxsvi5uc. Recentiores Grreri. om-
wes dies Veneris παβασχευὰς appellabant. Vide
vocant diem. Veneris instituto S. Svlvestri, ejus
nominis prim! pontificis Romani, in eujus actis hse
leguntur : Παρὰ Υὰρ τοῖς "Ἑλλησι τῶν ἡμερῶν τῆς
ἐόδομάλος δνομαζομένων Ἠλίου, Σελήνης, "Apes,
"Εομοῦ, Ad, Αφροδίτης, Κρόνου, ὁ ἅγιος Σίλθεστρας
μετωνόμασεν, τὴν μὲν τῆς Σελήνης ἡμέραν καλὲ-
σας δευτέραν, «hv δὲ τοῦ "Apsoc τρίτην, τὴν δὲ τοῦ
Ἑρμοῦ τετράδα, τὴν δὲ τοῦ Διὸς πέµκτην, τὴν ot
τῆς Αφροδίτης παρασχευὴν, την δὲ τοῦ Κρόνου ix
τῆς παλαιᾶς δ.αθῄχης δάδδατον ' τὴν δὲ τὸῦ 'Ηλίου,
οἷα 5 τῇ "Δεσποτιχῇ ἀναστάσει χεκοσµημµένον,
xoproxtv ὠνόμασα. Laus. .
(66) Post ἑόδομάδος Valliceflanus, xx0* ἣν ἑννά-
την εἶχεν ὁ Φτυρουάριος µήν. Laus. Quadragesiwmze
septimanas numero suo distinguebant, dicebant-
que ἡ πρώτη, f| δευτέρα, nsque ad septimam, quam
τὴν μεγάλην appellabant. Do prima Nicetas p. 501
49 et 702 21 et primze hujus. hebdomadis quinque
p diebus erant pervigilia. Joannes episcopus Citri
in resp. ad Cabasilam : al τοιαῦται 6k. παννυχίδες
γίνονται μὲν xaX ἐν ἄλλοις χαιροῖς, ἐξαιρέτως δὲ ἐν
ταῖς πέντε αμέραις τῆς πρώτης ἑδδομάδος τῶν ντ-
στειῶν. Sextam nominat Nicetas p. 755 12. At δει-
timam, ut dixi, «hv µε"άλην vocabant. Itaque aput
huuc nostrum libro de Officiis aul» CP. legitur &xc-
Aov0(a τῆς μεγάλης ἑδδομάδος. Apud Etvwologici
auctorem ἑἐδεξιοῦτο τὸ λοντήριον εἰς τὸν χανόνα της
μεγάλης ἑθδομάδος. MEUCRS
(67) Οὗτος δέ. De Constantino Magno intelli-
gendum est, fn. cod. Vat. scriptum. reperi, ut. ia
llesychio, ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ, etc. Laus.
(65) Tic Πα.1.λάδος ἱδρύματα. Zonaras Απηαι.
5 non duo palladia sed unum narrat; et constiteit"
non in senatu, sed in foro Placoto, M&uns. |
181
DE ORIGINIBUS CPOLITANIS,
28
[t]
χων ἄρτους ἡμερησίους (69), ὀνομάσας αὐτοὺς πα- À dierem reddidit. Imprimis duo templa exstruxit,
λατίνους, τοὺς ἐκ τοῦ παλατίου χαρηγουµένους,
οἶνόν τε xal χρέας χαὶ ἔλαιον xal αιττρεσία τάξας,
ὧν καὶ µέχρι τοῦ vov ἡ πόλις ἁπολαύει, τῶν ὑπ'
αὐτοῦ ῥιφέντων χαλάμων (70) φέρουσα τὰ γνωρί-
σµατα. Nópou; τε χαὶ συµθό)αιχ χαθ᾽ ἑχάστην τι-
θεὶς (71) ἀπὸ τοῦ βελτίστου xaX δικαίου, τείχεσί τε
µεγίστοις περιχλείσάς τὴν πόλιν, χαὶ διαφόροις
εοσμήσας τρόποις «lc ἁῆλον τῆς πρεσδυτέρας ᾿Ρό-
ane περιφανεστέραν ἀπέδειξεν. Ὠκολόμησε δὲ ἐν
πρώτοις ἱεροὺς οἴχονς δύο, ἕνα μὲν àx' ὀνόματι τῆς
ἁγίας Βἱρήνης, ἕτερον δὲ τῶν ἁγίων Αποστόλων,
xal τὰ τῶν Ἑλλήνων ἅπαντα χαθεῖλε θρησχεύματα’
εἶτα xal ἄλλους πολλοὺς ἀνήγε:ρεν, οὓς μετ’ ὀλίγον
εἴπώμεν. "Ἔκτισε δὲ τὴν. ἁγίαν Σοφίαν ξυλόστεγον *
ἀφ᾽ Ἶς ἀφῃρέθησαν (72) στῆλαι τετρακόσιαι εἴχοσι
ἑπτὰ, καὶ πλείονες μὲν Ἑλλήνων ὑπάρχουσαι, Διὸς
xai Kápou τοῦ πατρὺς Διολλητιανοῦ (75), xaX τὸ δωδεκάζωδον, χαὶ ἡ ae) fjv, χαὶ ἢ Αφροδίτη,
unum. S, ἨΘΗ68, alteram SS, Apostolorum. Tum
emnes paganorum superstitienos abrogavit. Plura
dcinde alia templa aedificavit, de quibus paulo post
dicemus. Templum S, Sopbhis ligneo tecto opertum
£ondidit, unde.427 status ablato sunt, quarum
major pars fuere gentilium, Jovis videlicet et Cari
et Diocletiani; preterea duodecim signa, Luna
queque et Venus, et Àrcturi sidus duabus Persicis
eolumnis impesitum, et polus sustralis, et sacerdos
Minerva, Hieronem philosophum vaticinantem a la-
tere habens ; Christianorum vero admodum padcr,
ut dixi. Exstrexil. étiam optimns 1'7 imperator
templum S. Agtthonici, S. Acacii et SS. Apostolo-
rum , quod adjuvante ejus matre oblongum fecit
et ligneo laqueari operuit. linmperatorum quoque mo-
numenta fecit, in quorum uno et ipse conditus est.
xa
ὁ ἑρχτοῦρος ἀστὴρ, παρὰ δύο Περσικῶν στηλῶν βασταζόµενος, ὁ νότιος πόλος (74), καὶ fj ἱέρεια τῖς
Αθηνᾶς, ἀπὺ τοῦ πλευροῦ Ἱέρωνα τὸν φιλόσοφον µμαντευόµενον ἔχουσα, τῶν δὲ Χριστικνῶν ὀλέγαι
tile, ὡς εἶπον, Ἔχτισε δὲ καὶ τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου ᾽Αγαθονίχου, ὁ ἁγαθοδότης βασιλεὺς, καὶ τὸν ναὺν
τοῦ ἁγίου ᾿Αχακίου, xal tiv ναὸν τῶν ἁγίων ᾽Αποστόλων μετὰ τίς μητρὸς αὐτοῦ, δρομιχὸν xat
τοῦτον ποιῄσας xal ξυλόστεγον, Ἀλλὰ xal μνημοθέσια τῶν βαδιλέων, ὧν ἐν E καὶ αὐτὸς τέθει-
ται (75).
Μδυγς! ot Lambecii note.
(69) Αὐτοὺς ἡμερησίους. Corrigo | ἄρτους
ἡμερησίους. Vide Glossarium nostrum in παλα-
τἶνοι, Mruns.
(10) Tov ὑπ) αὐτοῦ ῥιρέγτων καΛάμων. Όπου-
sum hic calami? Superest ea vox, itaque ejicio.
Suidas me canürma!, cujus in hae ipsa re ea
verba.: προσέθηχε δὲ τούτοις xol xpéía xa olvov
xai ἔλαιον, ὧν µέχρι τινὸς ἡ πόλις ἠπόλανυσε τῶν
ὑπ'᾽ αὑτοῦ ῥιφέντων φέρουσα τὰ γνωρίσματα. Nisi
pro καλάµων malis ΓΘΡΘΩΘΓΡΟΘ παλατίνων. MURS.
Καλάμων γνωρίσματα vocat tesseras panarias,
quibus quasi signis. et symbolis quibusdam prolatis
i! cognoscebanitur quos annonarum civicarnm ero-
gationilus frui jus erat, Julius Pollux in Fragmen-
to chronico paulo anie citalo χαλάμων Guvtó-
pia vocat, Vide plenissime super hoc Godini loeo
disserentem Salmasium iu notis ad Flavium Vo-
pisci. Laub.
(11) Λόμονς τε καὶ cvyu6óAJaia xa ἑκάστην
τιθείς. Scribe νόμοὺς τε περὶ τῶν καθ ἑκάστην
συµθολαίων τιθείς. Sie Πι[ΓΑ νόμους τε inqnit περὶ
τῶν καθ) Ἰμέραν συµέολαίων τιθέµενος. Latinis
τὰ καθ ἑχάστην συµθόλαια dicuntur res quoti-
dian:e ; qua significaliene Caius IC aliquos de suis
comwienlariis juri& inscripsil rerum. quotidiana-
rum, in quibus disputabat περὶ τῶν χαθ' ἑκάστην
{μέραν χινουµένων Tpaypáteov, uf refert Theo-
interpres.
philua Justinianarum — Institutionum
φία. Mkuns.
PATROL, Ga. CLVIT,
Laws.
(73) "Ag" 3c ἀφῃηρέθησαν. Suidas in Σο-
(75) Κάρου τοῦ aarpóc Διοκ.λητιανοῦ. Λη igi-
tur Carus pater Diocletiani ? nego clare. Adi Aure-
lium Victorem : ille tibi Dalmatam dicet et liber-
tum Apulini senatoris. Sed apud Suidam quoque
ja Σοφία es( Κάρου πατρφον Διοκλητιανοῦ. Quid
ergo ? scribendum censeo ulrobjque Κάρου τοῦ
πρὸ Διοχλητιαγοῦ. Nam Carus predecessor Dio-
c'etianí fuit, Mguna. — Hlc verba in omnibus fere
codicibus diverse leguntur. la uno Vat. cod. seri-
ptam inveni χαρύου, in. alio καὶ Kapíesou τοῦ πα»
τριχέονυ Διοκλητιανοῦ, in auonywui Collectaneis. xal
xápou τοῦ πατρυοῦ Διοχλητιανοῦ, in cod. Valii-
C
cellano καὶ Kápou καὶ Διηχλητιχνοῦ. Apud Sui-
dam legitut xat Kdpoo tatptoou. Διοκλητιανοῦ. In
«lio codice scriptum reperi τοῦ τε A; xal Κάρου
τοῦ πατρὸς xal Διοχλητιανοῦ, quod satis mibi pto-
l'atar. Nam ut alias observavi Constantium Chlo-
rum, Constantinum magnum, et filios ejus Con-
stantium, Constantem οἱ Constantinum, item. Se-
verum — imperatorem et Severum Aurelianum,
Jjustinos et Justinianos, Valerianum et Aurelianum
imperatores 4 Codino ob nominum similitudinem
inter se. confundi, ita hoc quoque loco Cari ει
Carini ejus filjinomina ipsum confinlere existimo,
eamque ob causam nomini Cari addidisse τοῦ πο.»
ερὸς, scilicet ut. Carum patrem a Carino filio
distingueret, Meursius pro Kápou τοῦ πατρὸς
Διοχλητιανοῦ legendum censet Κάρου τοῦ πρὸ Ato-
χλητιανοῦ : quam emendationem ut ingeniosam
quidem laudo, sed ut pro genuina Codiui lectione
habeam, vetat unanimis omnium mss. codicum
contradictio. Laus.
(74) 'O vórioc xoc. Satis mihi suspecta. cst
hsc poli australis statua. In. anonymi. Collecta-
neis Chronicis n. 191 legitur ó νοµάτιος πῶ-
"λος : quare vereor ne legendum sit ὁ νοµάλείος
πῶλοςν ut fuerit statua pulli equini, caplte proni,
forma pascentié, quales in. antiquis nammis spe-
ciantur plurimi. Subjicere libet pro. exemplo ra-
rissimuo nummum M. Opelii Macrini imperato-
ris, in que visitur equus paseens inter duas faves,
cum inscriptione EIHMIKTOZ. ΒΥΖΑΝΤΙΩΝ. Ροε-
sidetur. autem hie numus a Francisco Getofreuo
Romano. Laws.
75) 'Qv ἐν érl xal αὐτὸς τόθειται. Eusebius
de Vita Constantini |. 1v, auctor est apostolis eum
sepulcra erexisse, suum vero,ia medio corum,
senis ad utrumque latus monumentis. MEURS. —
Post bec verba adduntgr in uno cod. Vat. non
pauca, qua cum in edis tuo) quoque in. esmteris
mss. co.icibus desiderantur. Sunt autem σε; ὅτι
ὁ μέγας Κωνσταντῖνος Ἡρξατο ατίζδιν τὴν Κων-
αταντιναύπολιν ἐν ἔτει δωλη’, κρατῄήσας ἐν αὐτῇ
χρόνους δεχαεννέα. Περαιωθέντος οὖν τοῦ ἑνδεχάτου.
ἐνιαντοῦ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, xai ἀρχὴν -λαθόντοφ
15
e
4:9
GEORGII CUDINI
i00
S.icndum autem est quod anno mundi 5837, ter- Α Xph δὶ εἰδέναι ὅτι τῷ πεντακισχιλιοστῷ (76)
tio mense sccunda indictionis, vicesimo seszto Sep-
tembris, sole Sagittarii signum ingresso, Cancro
horo:copante, priino anno 265 olympiadis, funda-
menta murorum Occidentaliom jecerint ; cumque
novem mensibus maritimum el terrestrem murum
eum aliis urbanis aedificiis absolvissent, undecimo
Maii Euca:nia urbis celebrata suBt et Cpolis nomen
ei impositum est. Constitu:t vero. Constantinus ut
imposterum quotannis die urbis natali statua
jpsius cum solito bonore, ludis circensibus, impers-
tori populoque ad tribunal Hippodromi spectanda
proponereiur. Hzc facta sunt anno 18 duodecimo
imperii €oustautiui magni, adjuvantibus in struc-
tura civitatis divino przssidio munitse. Euphrate ac-
ὀχταχοσιοστῷ εριακοστῷ ἑέδόμῳ (77) ἔτει «oo
χόσμονυ, τῷ *plt:p μηνὶ τῆς δευτέρας ἐπινεμή-
σεως (78), τῇ εἰχοστῖι ἔχτῃ τοῦ Σεπτερθρίου µη-
voc, ἐν ἡμέρφ Ἱτετάρτῃ (79), ὄντος τοῦ ἡλίου εἰς
€b τοῦ Τοξότου ζώδιον, ὡροσχόπει yàp Kapxi-
voc (80), τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς διακοσιοστῆς ἐδηχο-
στῆς πέμπτης ὀλυμπιάδος, ἐπήξαντο τοὺς θεµελίους
τῶν δυτικῶν τειχῶν (81) τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Καὶ ἐν ἑννέα μησὶ τὸ τε χερσόαῖον καὶ παράλιον
φεῖχος μετὰ πλείστων οἰκοδομημάτων τῶν ἐν 1j
πόλει δοµηθέντων ἁπαρτίσαντες, τῇ ια’ τοῦ Ἱαΐου
μηνὸς (82) τὰ ἑἐγχαίνια τῆς πόλεως (85) γέχονε,.
xai προσηγορεύθη Κωνσταντινούπολις (84). "Exi
δὲ τῇ τῶν ἐγχαινίων ἡμέρᾳ διέταξεν ἐπὶ τοὺς ἔφε-
eubitore, Urbicio οἱ Olybrio praepositis, Isidoro et B ga χίόνους τὴν αὐτοῦ στήλην ὁρᾶσθαι μετὰ τὶς
Eunstorgio οἱ Michaele primo vestiario, utroque
patricio, et Tlonorisio prefecto, quemadmodum
memorant Eutychianus a secretis primus, gramma-
ticus, οἱ Eutropius sophista, qui Juliano apostatze
in Perside simul adfuit, et Constantinus epistole-
graphus, et Eleusius diaconus philosophus, et Troi-
εἰθισμένης τιμῆς, ἱππικοῦ ἀγομένου, τῷ xatà χαι-
p^» βασιλεύοντι xal τῷ δἡµῳ (85) χαὶ ἀνέρχεσθαι
μέχρι τοῦ στάµατος (86). Ταῦτα ἑπράχθη (87) τῷ
δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας (88) τοῦ μεγάλου Κων-
σταντίνου, συµπραττόντων αὐτῷ χαὶ συνενδοχούν-
των £l; τὴν τοιαύτην οἰχοδομὴν τῆς Όεοφρουρήτου
Meursii et Lambecii note.
τοῦ δωδεκάτου ἔτου-, ἐπεχείρησεν «hv Βόξδαντος
πόλιν χτίζειν. Sciendum est Constantinum Magnum
cepisse condere Cpolim auno 5818. εἰ imperasse in
ea annos 19. Finito igitur anno 11 ejus imperii sub
principium duodecimi, edificando Byzantio manum
adinovit. LAMB.
(76) "Οτι τῷ πεγεακισχ,.11οστῷ, etc, Totum
hune Codini locum utl a. Scaligero libro quinto de C
emendatione temporum correctus est, Μο aseripsi:
Ti πενταχισχι)ιοσνῷ ὀχτακοσιοστῷ τριακοστῷ &6-
δόμῳ ἔτει τῷ χόσµου, τῷ τρίτφ μηνὶ τῆς δευτέρας
[τρίτης] ἐπινεμήσεως, τῇ εἰχοστῇ Extr) τοῦ Σεκτεµ-
6ρίου [Ν.εμδρίον] μηνὸς, ἐν ἡμέρᾳ τετάρτῃ, ὄντος
τοῦ ἡλίου sl; *b τοῦ Τοξότου ζδιον, ὠρρσχόπει
γὰρ Kapxlvo; τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς διαχοσιοστῃης
ἑξηχοστής [ἐδδομηκοστῆς πέμπτης] ὀλυμπιάδος,
ἐπήταντο, etc. LAMB.
(77) Τριακοστφ ἐθδόμῳ. 1n aliquot codicibus
legitur, óv55«.. Lau.
(18) Επιεμήσεως,τῇ εἰκοστῇ Exen τοῦ Zex-
τεµθδρίου µηνός. Rectius in colice Vaticano legi-
tur, ἐπινεμέσεως, τῆς χατὰ τὸν Noépópiov
μῆνα, LAMB.
(19) Ἐν ἡμέρᾳ εετάρτῃ. Perperam scriptum
cst in aliquot codicibus, ἡμέραις τεσσαράκοντα.
AMB.
(80) Ὡροσκόπει γὰρ Kapxivoc. ln. codice Ya- p
ticano legitur, Ὡροσκόπος δὲ Kapxivoc. Laus,
(91) Tov δυτικῶν εειχῶν. Cod. Vat, τῶν πρὸς
δύσιν τειχῶν. Ταν.
(82) Τῃ ἐνδεκάεῃ τοῦ Μαΐου µηνός. Observa :
Nova loma eondita est et nomen accepit. unde-
cima Maii : at antiqua illa 11 kal. ejus mensis, ut
discimus ex kalendario vetere, qued in. eum diem
Parilia rejicit. MEURSs. |
(85) Τὰ ἐγκαίνια τῆς xóAsoc. Simocatus Hist.
Maur. 4, 12 : Ἐν τῇ ἐγχνχλίῳ τῶν ἑγχαινίων
ἡμέρᾳ τῆς πόλεως. Vide Glossarium neswrum.
EUAS.
(84) Προσηγορεύθη Kovcravteroéxodic. EA
hoc quidem 44 Maii. Clare hic videmas. Qus
sunt igitur ílla Nominalia, qua hiemi οἱ sole
ad Capricornum vergente. tribuit Agethias ]. v
(p. 202) ? An. loquitur de Saturnalibus, que ex
veteri Roma instituto nova quoque celebrabot ?
Atqui hxe nop erant Nominalia, Ergo error fuerit
Agsthizm, qui potaverit Satarnalium oricinem a
dedicatione et lustrico, ut sic dicam, die urlis
antique esse. Hoc non erat. praetereundum. Vir
doctus non recte interpretatur matalicia. MEvss.
-— Post hec verba adduntur aliqua in colice
Vaticano, qux in editis desunt : ὁ αὐτός. "Ότι ff
Ινδιχτιῶνος, ἔτους εωλη, ἦρξιν ἓν Ῥώμῃ μετὰ
Μαξιμιανοῦ καὶ ἹΜαξεντίου ἔτη *** µόνος δὲ
ἕτερα c', ὡς εἶναι ὁμοῦ τὰ ὅλα ἔτη τῆς αὐτοῦ
βασιλείας 1β’, &v Ῥώμῃ ιΥ, καὶ ἓν Κωνσταντινου.
πόλει i. Laws.
(85) Tolg x. x. βασιλεύουσιν ὄντων xo τῶν ὃὅτ-
μοτῶν cod. $058 ap. Bandorium.
(86) Tov στάµατος. Perperam in aliquot eodi-
cibus legitur στέμματος et in aliis στόματος,
Στάμα hic significat tribunal Hippodromi, in quo
imperator sedebat, cum ludos spectaret Circenses.
Sic in(ra p. 80, Είλκον ἀπὸ τῶν καγκέλλων µέχρι
τοῦ βασιλικοῦ στάµατος, xal στῄήσαντες ἑνώπιον
τοῦ βασιλέως, et p. 40, slafis« εἰς τὸ στάµα καὶ
ατεφαύωθὲν ἑξήῇει, el p. 60, ἕπάνω ἅρματος φἑρον»
τες Ίγον ἀπὸ τῶν χαγκέλλων ἕως τοῦ στάµατος.
Idem alias Codinus vocat . χάθισµα βασ,λικὸν et
χάθισµα τοῦ ἱπποδρομίου. LAWS.
(81) Ταῦτα ἑαράχθη. Verba baec non Intelligen-
da sunt de encsniis Cpoleos, quas 25 anno imperii
Constantini celebrata sunt, sed de principio ejus
zedifiestionis, quod incidit in annum impcrii Con-
stan'ini 12, quando Roma Byzantium venit. ita
vero bzc verba esse interpretanda testatur ipse
Codinus in paulo ante citato fragmento codicis Va-
ticani et infra p. 150. Laws.
(88) Τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας. Hoc
verum esse non polest : nam asniea dicil accidisse
tertio mense | indictionis secunde, Atqui indictio
complectebatur quindecim annos, fuitque per eam
numerati cepuum, eum occiso Maxentio pax Chri-
stjanis fida ac ceria aCoustontino data est, decimo
demum snuo imperii, ut ος Eusebii Chronico di-
scimus. Ergo 4 principio ipsius imperii ad secua-
dain indictionem, qua facta hsec dedicatio Cpoleos,
sünt necessario anni viginti quinque. Et clare
Cassiodorus llieronymusque in Chronicis suis
hanc rem in aunum vicesimum quintum referunt.
Apud Cedrenum corruptus iterum numerus est : zt
Av! ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ὁ μέγας Κωνσταντῖνος
£1 DE ORIGINIBUS CPOLITANIS. 469
πόλεως Eügpátou παραχοιμωμένου, θὐρθικίου xaX & lus. rhetor, qui mulios magisuatus cum honore
'OXu6piou τῶν πραιποσίτων, Ἰσιδώρου, καὶ Εὐ-
στοργίου xal Miyat) πρωτοδεστιαρίου, ἀμφοτέρων
πατρικίων ὄντων, καὶ ᾿νορισίου (89) ἐπάρχου,
καθὼς ἱστοροῦσιν Εὐτυχιανὸς (00) «ερωτοασηρκήτης
ὁ Υραμματικὺς, καὶ Εὐτρόπιρς. ὁ οοφιστῆς ὁ τῷ
παραδάτῃ Ἰουλιανῷ συμπαρὼν ἐν τῇ Περαίδι (91),
xal ó ἐπιστολογράφος Κωνσταντῖνος (93), Ἐλεύ-
σιός τε διάκονος ὁ φιλόσόφος, χαὶ Τρωίλος ὁ ῥήτωρ
ὁ πολλὰς ἀρχὰς μετὰ δόξης ἀνύσας, xat 'Ηαύχιος ὁ
ταχυγράφος. Οὗτοι πάντες αὐτόπται γενόμενοι τῶν
τηνιχαῦτα πραχθέντων ἀκριδῶς ταυτὶ συνεγρά-
ψαντο. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ Φωδεκάτῳ ἔφει τῆς βασι-
λείας αὐτοῦ ἐποίησεν, ὡς εἴρηται, μείζονα civ
Βύζαντος πόλι», xal ἐχάλεσεν αὐτὴν Κωνσταντινού-
πολιν. Ἔκτισε δὲ χαὶ τὰ παλάτια τὰ ἀπό τε τῆς
χαλχῆς (95) καὶ τῶν ἐξχουθίτων (91), καὶ ναὺν
ἀγήγειρεν ἐχεῖσε τῶν ἁγίων ἁποστόλων (95), xat
τὴν θόλον τῆς Ἑπταλύχνον, ἢ χαὶ µέχρι τοῦ νὺν
οώζεται ἔσωθεν τῶν σχολῶν, καὶ τὸ τριθουνάλιον,
xdi τὰ νῦν ὀνομαζόμενα Noüpepa, χαὶ αὐτὰ εἰς
παλάτιον, χαὶ τὰ δεχαεννέα ᾿Αχχούδιτα (90), xat τὸ
Στέφιμον, xai τὸν ναὺν τοῦ ἁγίου Στεφάνου (97),
ὄνπερ εἶχε χειμερινὸν χοιτῶνα. ᾿Ανήγειρε δὲ καὶ
τὴν Μαγναύραν (98) καὶ τὴν τοῦ Κυρίου ἐχχλησίαν
gessit,et llesychius uotarius. Hi omnes, quee suis ocu-
lis tum viderunt, accurate seriptis mandarunt. Ànuo
igitur duodecimo imperii sui, at dictum est,Constan-
tinus Byzantis urbem ampliavit vocavitque Constanti.
nopolim. Condidit etiam palatia, a Chalce et Excu-
bitis ; ibidemque 8S. Apostolorum templum exstru-
xit, et iholum Heptalychni, qui usque adliuc intus
in scholis eonservatur ; praeterea. tribunal ejusdem
palatii, et que nuncdicuntur Numera ; item novem-
decim accubita et Stepsimum et templum 8. Ste-
phani, in quo hiberno tempore pernmoctabat. 19
Exstruxit quoque Magnauram et templum Domini-
cum, tum ararium publicum et privatum et vestia-
rium et Cabalam οἱ Sigmaet Osinm, proximum
D Ecclesie nova, et estera usque ad. portam ferream
et balneum pellucidum, et palatia superiora usque
ad Geranium ; tum Chrysoclavum, et balneum ma-
gnum OEconomii, proximum Tzycabpisterio, quod
septem receptacula habebat et duodecim porticus
et amplissimum natabulum figuris variatum. Et
seplem quidem receptacula similitudinem scptem
planetarum, duodecim vero porticus duodecim men-
sium temperamenta referebant, Permansit autem
integrum usque ad imperium Nicephori Plhocm,
Meursii et Lambeeii note,
τελευτᾷ, μετὰ ϐ’ ἔτος τοῦ οἰχισμοῦ καὶ ἐγχαινι-
μου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Corrige μετὰ wj
E:o;. Ecce 335 annis detrahe 8.: habebis reliquos
tur, restaurata 4 Basilio, qui tribunal esso fecit,
in que jus diccretur. Cedrenus t. ll. p. 204 sia-
tua illic fuit Pulcberiee sororis Theodosii, teste
25. llic est consensus auctorum. Itaque apud eum- (; Suida. Erat item synagoga Judzorum, quam Justi-
dem Cedrenum scribendum τῷ χε ἔτει τῆς βασι-
λείας. Hodie editur τῷ x' ἔτει. Proclivis errer est,
et absorptus numerus quinarius a priore littera
vocis sequentis. Ergo magnus error in Codino no-
siro. MeUns. .
(89) Ὡνορισίου. in aliquot codicibus legi-
tur Ὀνοταρσίου, Credo legendum esse 'Qvopá-
του : videtur enim loqui de Honorato, qui a Con-
$tantio Constantini filio ex prefecto prztorii Gal-
liarum primus Cpoli prefectus urbis factus est,
ut scrihunt Bieron. et Nic. Callistus ix, 44. Laub.
(90) "0 τε Εὐτυχιανὸς γραμματιχὸς 6 πρωτοαση”
χρητε», Χα) ὁ συμπαρὼν τῷ παραθάτῃ Ἱουλιανῷ ἐν
Περσίδι, Εὐτρόπ:ός τις ὁ σοφιστὴς καὶ ἐπιστολογρά-
qoc Κωνσταντίνου, Τρώῖλος Bandurii cod. $058.
(91) Συμπαρὼν ἑν τῇ Περσίδε, Testatur ipse
Eutropius, |. x Breviarii rerum Romanarum.
Hinc, inquit, Julianus rerum potitus est, ingentique
apparatu Parihis intulit bellum, cui ezpeditioni ego
quogne inter(ui. LAMB.
(92) ᾿Επιστοϊογράφος Κωνσταντῖνος. Videtur
ergo Eutropius Constantino imperatori ab epistolis
fuisse. Sic iofra p. 1354, Plutarchi cujusdam me-
minit, quem vocat ἐπιστολογράφον "lovesuvitavoU.
Laus.
(93) Της χαλκῆς. Domus Anastasii imp. Julia-
nus Autholog. 4, 25 :
Olxoc ᾿Ανγαστασίοιο τυραν»οφόνου βασι.1ήος
ΔΙουνος ὑπερτέλ ἑω ααννπείροχος ἄστεσι γαίης.
6avpga φέρων πάνγτεσσιν.
Prius χαλκόστεγος dicebatur, ut discimus ος Ζο-
nara, propier zmeum videlieet tectum, cujus
elian mewinit Juliauus epigrammate citato :
ΕΙ xal xaAxsiov ὀρόφων ἁμαρύγματα xépxeic.
Conflagravit sub Justiniano, et postea denuo er-
s5irucia , cum iterum pra vetustate ruinam mninare-
nus minor anno imperii 19 ab iis redemptam con-
vertit in ecclesiam Sancue Dei Genitricis, ut acci-
imus ex Diacono. Postremis temporibus carcer
uit. Zonaras : 1hv τοῦ παλατίου χαλχόστεγον,
ἥτις ἣν ἡ νῦν χαλουµένη χαλχη xo εἰς sipxthnv
Χρηματίζουσα. Nicetas in isaacio Angelo |. in.
£URS
(94) Tor ἑξκουέίτων. Vide Glossarium nostrum.
Mavsns.
(95) Ναὸν dvi rsiper. ἐκεῖσε τῶν ἁγίων ἁποστό-
ων. Hie sepulcrum erst Juliani aposiatse. Joannes
episcopus Citri in resp. : εὑρίσχονται δὲ καὶ δυσσε -
65» βασιλέων τάφοι ἓν τοῖς χαθ) ἡμᾶς ἁγίοις
vaolc, ὡς χαὶ τοῦ παραθάτον Ἰουλιανοῦ ἐν τῷ
va τῶν ἁγίων x«t πανευςήμων ἀποστόλων.
Msuns.
(96) Τὰ Pexasvréa Ακκούδιτα. Diaconus in
Leone Constant. F.: In cfastino «abbato sancto
D ezibit imperater ἵν tribunalibus. deccm εί novem
accwbituum. Mgzuns. — Greci antiqui. ἀναχλιν-
τήρια vocabaut. Latinis accuhita dicuntur, ut
Lampridio in Heliogabalo : nec cubuit iu accubi-
lis facile, nisi iis qua pilum leporinum habebant
aut plumas perdicum. Vetus Lexicon m$. «uod as-
servatur in bibliotbeca Petri Seguieri, magbi can-
cellarii Frauciz, interpretatur ἀχούδιτα στρωμνὰς
μαλακὰς εἰς Ὄφος ἠρμένας, et addit : οὗται δὲ
τρυφῆς xai βλανείας εἰσίν. ldem : ᾿Ακούμδω παρὰ
vol; Ῥωμαίοις *» ἀναπίπτω, ὅθεν χαὶ τὰ ἀκού-
θιτα. Laws,
(97) Τὸν vaóv ἁγίου Στεφάνου. lioc templum
solo jam collapsum restauravit Basilius Macedo,
leste Cedreno. Mruns.
(98) Th» Μαγναύραν. Diaconus Manauram ap-
pellat in M»uritio et Constantino Constantis F.;
debet. Magnauram restitui. Incuria est supinorum
librariorum. fic autein. personas. illusties adve-
nas excipiebant iniperatores.. C-drenus : Χαταλα-
163 .
GEORGIT COD.NI
τις
euius successor Joannes Tzymisces illud evertit, A χα) τὸ ἰδικὺν χα) τὸ Deaztáp:oy, κσ' τὸν Καθα)ᾶ».
et ex. materia. Chaleen. condidit, in qua sepultus
est. Ceeteruni cupiens eliam Constantinus. in urbe
sua eircum ad imitationem Romani sedificare, eum
quem Severus imperfectum reliquerat ipse sbaol-
vit, nnam nempe graduum partem, quibos ascen-
ditur ad duo ambulacra, et. supra cancellos sphen-
donen, metas et factiones. Oinnja autem zrea signa
el simulaera ex variis locis οἱ civitatibus collecta
ad ornatuut urbis erexit, Similiter et columnas
ambulacrorum, quie pavimento stravit tessellato.
[pie vero ibi primum gymnicum eL equestrem lu-
dum edidit, Verum s12tuà, qux: $0 pedes. alatos
habet, dedacta est e magna Antiochia, et Bellero-
phontis est, qui illic colebatur. De reliquis statuis,
καὶ τὸ Σῆμα (59), καὶ τὸ Ὥκτον (1) τὸ «pi; ci
νέαν (9) χείµενον xol µέχρι τῆς ὀνομαξομέντς σι-
δηρᾶς πόρτης, xal tb χάτοπτρον λουτρὸν, wol τὰ
παλάτια τὰ ἑπάνω µέχρι τοῦ Γερανίου, xal τὸ Χρυ»
σόκλαξον, xaX τὸ μέγα λουτρὸν τοῦ οἰχονομίου τὸ
πλησιάζον εἰς τὸ τξυχανιστήριον, ἔχον ἑνθλχας Enti
xai δώδεχα στοὰς, χαὶ χόλυμίον εὐἀμεγέθη ἔν-ωδον,
Καὶ αἱ μὲν ἑπτὰ ἐνθτχαι εἰς µίμησιν τῶν Enti
πλανητῶν, αἱ δὲ δώδεχα στηαὶ τῶν δώδεχα μηνῶν
τὰς χράσεις ἴσαζον. Ἑσώξετο δὲ µέχρι τῆς βατι-
λείᾳς Νιχηφόρου τοῦ Φωχᾶ. Ὁ 55 Ἰωάννης 6 Tjv-
μισχΏς χατέλυσεν αὐτὸ, καὶ &x τῆς ὕλης ἔχτισε την
Χαλχην, ἔνθα καὶ ἑτάφη. Ώορλόμενος δὲ κτίται xal
ἱππικὸν (3) χατὰ τὴν µίµησιν τῖς Ῥώμτς eps
quot et quales exo sint, et unde quzlibet venerit, B τὸ τοῦ Σεύήρου, xa ἀνεπλήρωσεν αὐτὺ, "γουν e)
et quare fuerint erectae. postremo breviter dicemus.
iv µέρος τῶν βαθμίδων τῶν δύο περιπάτων, xal vo
τῶν χαγχέλλων xal τὸν σφενδόνα καὶ τοὺς χαμπτῆρας καὶ τοὺς δήµους (A). Πάντα δὲ τὰ χαλχουργ-
µατα xoi τὰ ξόανα ix. διαφόρων τόπων καὶ πόλεων ἀθροίσας ἕστησεν αὐτὰ εἰς χόσμον τῆς πόλεως.
"Ομοίως χαὶ τοὺς Χίονας τῶν περιτάτων. Ἑπάτωσε δὲ τοὺς αὐτοὺς περιτάτους μετὰ συγκοτῆς, xal
ἁπετέλεσεν αὐτὸς πρῶτον Ὑυμνιχὸν xol Γππιχὸν ἀγῶνα. '0 δὲ ἔχων τοὺς ἀρνιχοὺς πίδας (5) Tx
ἀπὸ τῆς μεγάλης Αντιοχείας, ἔστι δὶ ὁ Ώελλεροφύντης, καὶ ἑσέδοντο αὐτὸν ἐκεῖσε. "Onósa δὲ val
ἅλλα ἀγάλματα, xaV εἶνες cix χαὶ πόθεν Ίχασιν ἔχαστοι xat διὰ τί ἑστηλώθησαν, ἔσχατον λεπτομε-
ρῶς ἐροῦμεν (6).
ΟµἱδσίΏ cum vellet Coustantinus Magnus urbem
suam maxime a Romanis habitari, | awnulos pra-
stantíssimi cujusque viri occulte accepit, et misit
ipsos eontra Persarvin regem Saporem :. videlicet
quatuor magistros Adam, Protasium, Scolymbrum,
Philoxenum, et octo patricios, Probum, Domninum
Dariurs, Maurum, Rhodanum, Sallustium
Θέλων δὲ 6 μέγας Κωνσταντῖνος (7) οἰκῆσιι τὶν
πόλιν αὐτοῦ, μάλιστα δὲ τοὺς Ρωμαίους εἰς τὸ Βυ-
ζάντιον, ἔλαθεν ἐξ αὐτῶν λαθραίως τὰ δαχτυλίζια
αὐτῶν ἑνὸς ἑχάστον ἰδίως, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς
εἰς τὸν τῶν Περσῶν βασιλέα, ὅστις ἐκαλεῖτο Ῥάδα-
poc, τέσσαρας μὲν µαγίστρους, τὸν ΄Αδαν, τὸν Πρ)-
prafe« C τάσιον, τὸν Σχώλυμθρον, «iv Φιλόξενον, ὀκτὼ δὲ
Meursii οἱ Lambecii not.
ῥοῦσα δὲ τὲν βααιλίδα τῶν πόλεων, Doync vevosé-
ν-ς. ὡς ἔθος, iv. μαγναύρᾳ εἰσήχθη πρὸς βασιλέα
ἑντέμως. Et alibi. Ejus triclinium: eelebravit epi-
rammate Julianus, quod ezstat Autholog. 4, 25.
lasillius etiam in tribunal convertit. οἱ ut. jus
Ibi diceretur constituit, teste Cedreno. MEURS.
(99) Τὸ Σῆμα. Puto rescribendum τὸ σῖγμα.
]nvenio in destriptione urbis Cpolitanz regiono
terlia porticum semirotundam, qu& ex. similitudine
fabrice sigma Greco vocabulo. nuncupatur. Erat
illic templum Deiparz, quod terrze motu collapsum
restituit Basilius Macedo. Auctores Cedrenus et
Zonaras. MEums.
(4) "Datov. Cubicolum pslatii, à. forma ovata
sie nominatum, Meminit ejus in Vita Anastasii
Dicori anonymns historicus ms. biblietheez Regis
Christianissimi : xal βροντῶν, inquit, xat άστρα»
suov περὶ τὸ παλάτιον εἰλουμένων, καὶ τοῦ βασιλέως
φεύγοντος ἁ πὺ τόπου εἰς τόπον, kv. ἑνὶ τῶν κοιτω-
νίσχων τῷ λεγομένῳ Ὠάτῳ «λτέλαδεν αὐτὸν «ἡ
ὀργὴ. ὥστε αἰφνίδιον εὑρεθῆναι vexpóv. Laws.
(2) Th» véar. Diaconus in Mauritio Nopses ap-
pellat. Mguns.
(3) Καὶ ἱππικόν. De Constantino Magno loqui-
tur. Quod autem Codinus ait Constantinum Ηἱρ.
podromau: Severi imperfectum abaolvisse, contir-
mat bis verbis chronographus ἀνώνυμης xal ἀνέχ-
6ovo;.in bibliotheca ltegia : Tà δὲ τοῦ Ὀνραντίου
ἱππιχὸν ἕχτισε Σεθῆρος 6. Ῥωμαίων βασιλεὺς πρὶς
βεραχείαν τῶν ΕΒυζαντίων, ὅπερ οκ ἔφθασε
εελειῶσαι, xai διέµεινεν ἀτέλεστον µέχέι Κω"σταν-
τίνου τοῦ πρώτου χαὶ μεγάλου Χριστιανῶν βασι)έως,
ὃς χτίσας τὴν πόλιν µετωνόματε Κωνσταντνουπο-
.
λιν * fiv χαὶ χοσμήσας χαλχοὐργήμασι, xal τὸ ἔππι-
πὸν ἀναπληρύχας, πρῶτος ἐπκετέλεσεν àv. τῇ veve-
θλίᾳ ἡμέρᾳ τῆς πόλεως τὸν Γππιχὸν ἀγῶνα, Ἶτις
τελείται ια ἡμέρᾳ Μαϊου, Laws.
(4) Τοὺς δήμους. ΔΏμοι hic vocantar loca Π{ρ-
ραγαταὶ, ubi sedebant dum factiones populi, Pra-
βία nempe et Veneta. Alias διμοι ipsas factiones
signideant. Law.
(5) 'O δὲ ἔχων τοὺς ἀρνυιοὺς πόδας, etc. ln
uno cod. Vat. pro ἀρνιχοὺς, scriptam inveni ὁρνι-
χούς : crederet igitur quis legendum esse ὀρνιθια-
χοὺς, hoe est. ὁρνιθίους, vel ὀρνιθώδεις. Quod si
vera esi haec emendatio, verisimile es& Porsci
ius quam Bellerophontis hanc fuisse statuam.
íc enim equo Pegaso, ille vero acceptis a Mer-
curio talaribus per aera iter fecisse perhibetur.
Caeterum in alio quedam cod. Vae. bic locus ita
conceptus est, τὸ δὲ ζώδιον τοὺς ἐππιχοὺς ἔχον
πέδας Άνεγκαν ἀπὸ τῆς, ete. Videtur ergo hic
Codinus loqui de statua ilia equestri iu foro nun-
cupato Tauro posita, eujus meminit in libro de
statuis, num. 48 et 49. Laws.
(S Ἐροῦμεν. Scilicet in excerptis Περὶ στηλῶν
xai θεαμάτων. Laub.
T) 66Aov δὲ ὁ μέγας Κωγσταντῖνος. πο
omnia breviter Sozomenus 9, $ : Ἐπεὶ δὲ τος
αὑτόχθονας οὐχ ἰχανοὺς ὀνόμιζεν εἶναι πολίτας τῷ
µεγέθει τῆς πόλεως, µεγίστας οἰχίας àvà τὰς
ἀγορὰς σποράδην οἰκοδομήσαὸ, ἄνδρας bv λόγψ
σὺν τοῖς oixslot;: δεσπότας ποιῄσας idv ταύταις
κατῴκισε, τοὺς μὲν ix τῆς πρεσθυτέρας ἹΡώ-
µης, τοὺς ὃς ἐξ ἑτέρων ἐθνῶν µεταχαλεσάµε.
yos. MEURS.
£5
DE ORIGINIBUS CPOLITANIS.
i6 i
πατριχίαυς, τὸν Πρόδον, «bv Aopvlvev, «bv Aapciav, A ctum, Modestum et Eubulum cum magno exercitu
tbv Maüpov, τὸν Ῥοδανὸν, τὸν Σαλείωνα, τὸν ἕπαρ-
yov Μόδεστον (8), τὸν Ἐὔδουλον. Μετὰ πλείστου
στρατοῦ ἑξαπέστέιλεν αὐτοὺς, ποιῄσαντας δέχα ἓξ
pva; (9) ἐν Περσίδι. Ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος
ἀιποστείλας εἰς Ῥώμην ἀνελάθετο τὰς ἤυναῖχας
αὐτῶν καὶ τὰ τέχνα καὶ τὰς Φφαμιλίας. Ὥρισε δὲ
xai χτίστας μηχανιχοὺς, ἵνα ἴδωσι τοὺς οἴκους αὺ -
τῶν xal τοὺς τόπους ἑνὸς ἁκάστου, «20 τε χεῖνται
παλ ὅπως, ἑτέρας ἐπὶ τοὺς αἰγιαλοὺς τῆς θαλάσσης,
ἄλλας ἐπὶ τοὺς ἠπείρους, xat τὰ σχήµατα τῶν xti-
σαµάτων, xai τὰς ἀνόδους οἷαι φαν χοχλιώδεις. Καὶ
λαδόντες τὰς φαμιλίας τῶν συγκλητικῶν ἀνῆλθον
ἐπὶ τὸ Βυξάντιον, καὶ ἔχτισαν ὅμοια ἕχαστα, xal
ἐχάθισαν ἐντὸὺς αὐτῶν τὰς gap ac τούτων. "Exclos
ἑαθόντες γοῦν ἐχ τῆς Περσικῆς χώρας μετὰ νίχης,
ἀναλαθόμενοι xaV πάχτα (10) κεντηνάρια τριακό-
σια ἑξήχοντα πέντε, ἐδέξατο αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς
ἄσμενος, xal ποιῄσας εὐωχίαν εἶπεν αὐτοῖς * « θέ-
λετε ἀπελθεῖν εἰς τὴν 'Ῥώμην ; » δοκιµάζων αἎ-
τούς. Οἱ δὲ ἔφησαν nh καχελθεῖν µέχρι δύο μηνῶν.
Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη» « "Anógs ἔχω δοῦναι ὑμῖν τὰς
οἰχίας ὑμῶν, » προστάξας Εὐφράτῃ τῷ παρανοι;:
μωμένῳ αὐτοῦ, ὅστις xal ἐποίησε τὸν µέγαν Κων-
σταντῖνον Χριστιανὸν, ἑνὶ ἑχάστῳ ἀποδοῦναι αὑτῶν
τοὺς οἴχους. 'Q; γοῦν εἶδον τοὺς πυλεῶνας xal τὰς
αὖλας χαὶ τὰς ἀνόδους ὁμοίας ταῖς ἓν τῇ ᾿Ῥώμῃ xai
τὰ µέτρα χαὶ τὰ σχήματα καὶ τὰ ὕψη καὶ τὴν ἁπό-
Θλεφιν vio» θυρίδων, ἔδοξαν εἶναι ἐκ φαντασίας εἰς
τὴν ᾿Ῥώμην. Εὐρόντες δὲ χα) τὰς φαμιλίας αὐτῶν
ἐξεπλάγησαν. Ἑρωτήσαντες δὲ τὰς ἑαυτῶν φαμµι-
λίας xal µαθόντες ἀχριθῶς, τότε ἐπίστευσαν ὡς
οὖχ ἔστι φάντασμα, ἀλλὰ φρόνησις τοῦ βασιλέως,
ὅτι καὶ &xovvag xal μὴ βονλοµένους ὤχισεν ἑνταῦ-
02. Ἐκ δὲ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν εἰλήφασιν οἱ τόποι
*tág προσηγορίας. 'O Φιλόξενος Χινατέρναν ἕχτισε
την Σπονομαζομένην Φιλοξένου,. 'O Ἡρόδος (11)
&vi,Ystps τὸν ναὸν τοῦ Προδρόμου, ὄνπερ ὁ Καθαὶῖ-
yo; ὁποίησεν ἑργοδόσιον τὸ λεγόμενον Ἡρόθον. 'O
Δημνίνας ἔχτισεν οἶχον (12) εἰς τὰ Μαυριανοῦ, ὃν-
περ ἔχει ὁ ᾿Αγριχόλαος. 'O Δαρεῖος ἕκτισε τὸν οἵ-
χον τῆς Κανατίσης τοῦ Σχληροῦ. Ὁ Μαῦρος ἔχτι-
σεν οἶχον ὃς λέγεται νῦν τοῦ Βελ)ονᾶ. '0Ο 'Ροδανὸς
in Persiam misit, ubi sexdecim-«menses commorati
sunt, Interea Constantinus magnus, missis Romam
legatis, eorum uxores, liberos et familias accersivit.
Misitetiam architectos, ut domos eorum et eujus-
vis locum situmque sive in ora maritima sive con-
tiuentj, tum formam structure earumque gradus
εἰ scalas observarent. ,Assumptis igitur familiis
senatorum Byzantium redierunt, ibique singula
simili modo zdiíicia exstruxerunt, eorumque 91
familiis dederunt inhabitanda. Cum itaque acceptis
963 centenariis tributi ex Perside victores rediis-
sent, imperator ees convivio excepit, et dixit illig
tentandi causa: « Nunquid abituri estis Romam ?»
Mli autem responderunt se intra duos menses non-
B dum eo reversures. Tum imperator : «Vesperi, »
inquit, «dabo vobis vdes vestras. » Jusscrat enim
Euphrati accubitori suo, qui et Constantinum ma.
gnum Christianum fecerat, ut. unicuique suas ades
restitueret. Ut igitur viderunt por!as, atria, gradus,
mensuram et formam, altitudinem et prospectum
fenestrarum Romanis similes, putabant se per
somnium esse Romas ; cam vero et familias suas
invenirent, obstupescebant. Ubi vero cas interro-
garunt, et uti res gesta. essel. intellexerunt, tum
demum éfrediderunt pon esse phantasiam, verum
prudentiam imperatoris, qui hoc pacto invitos et no-
lentes ibi habitare coegisset. Loca autem ex nome
nibus eorum denominata sunt. Philoxcnus cister-
nam condidit, cui nomen Philoxzeni; Probus templum
prodromi exstruxit, quod Cons!autinus Caballinus
seu Copronymus mautaiit in officinam fabrilem die-
t2m Probi, Domnints in regione Mauriani domum
&dificavit, in qua habitat Agricolaus, Darius 29
sedem Canatise uxoris Scleri condidit, Maurus vero
domum, qux nunc dicitur Bellon:e, F.hodanus do-
mum nuncupatam Jm celis condidit, Sallustius
aulem eam que Contormiti appellatur. Moiestus
eedificavit domum ad SS. apostolos, qua Lampri
dicitur : tria vero ejus atria Eubulus exstruxit.
Idem quatuor porticus condidit a palatio usque ad
euni locum terrestris muri in quem sordes efferun-
tur. Una incipiebat a Tzycauisterio, Manganis,
Meursii οἱ Lombecii note,
(8) Τὸν Σα.τίωγα, εν ἔπαρχον Μόδεστον, Ὦ Sic πάχτα διδόναι significat. tributum pendere. ln
Scribe τὸν Σαλούστιον ἔπαρχον, τὸν Μώ:εσ-
του. Salustius hic fuit prefectus praetorii imperante
Juliauo, anno Cbristi 562, ad quem aliquot ex-
stant leges codicis Theodosiani. ldem sequemi
anuo 365 consul ordinarius fuit cum Juliano. No-
men ejue bis corruptum legitur apud Eunapium
in Vita Maximi ς Καΐτοι γε i ἔπαρχος λαλούτιος,
àvip χαὶ ἐπὶ τῆς Ἱουλιανοῦ βατιμείας χοσµῇσας,
οἱ paulo posi : τῷ γοῦν Σαλουτίῳ τὴν ἀρχὴν
παραλύσας. Utrobique scribendum est Σαλούστιος
et Σαλουστίῳ. Laus.
(9) Ποιήσαγτας δέκα ἓξ µῆνας. Verbo ποιεῖν
ita hoc loco usus est. νι Latini verbo agere pro
esse.Qua signillcatione dicit Virgilius (/Eu. v, 21):
liuuc ego Gaiulis agerem. s1 Syrtibus exsul.
LAMB.
(10) Πάκτα, Iláàxzov noc loco signifieat tributum.
' vápta τδε’.
Menologio Graecorum die 16 Augusti : Kal δὴ
τοῦ βασιλέως προθεµένου δοῦναι αὐτεῖς κπά-
xva. ]u eadem significatione utitur hac voce Οριή-
nus p. 142, εἰς δὲ τὸν ἄμδωνα xai «jv. σωλέαν
ἐγένετο X χρόνου πάκτου τῆς ΛΙγύπτου xevtr-
AMD.
(11) 'O Ilpó6o:. Meminit hujus templi etiam
Cedrenus. Substitit hic incendium illud quod
aceidit sub Justuiamo, anno imperii ejus 54.
Meuns.
(12) 'O Δομνίνος ἄκτισεν οἶχον. Ὠιίαπι rostra
Domnini invenio, et retuli antea. Erot ibi edes
resurrectionis Christi et Anastasiz martyris, quam
rerectam lapideo. ornavit Basilius (astiglio, cum
antea ligneum — tantum. esset. Zedrenus auctor
cst, MEURS.
e
461
GEORGII CODINI
105
acropoli et turre Eugenii, et pertingebat usque ad Α ἔχτισεν ofxov ὃς καλεῖται τὰ ἓν οὗρανοῖς (15): ἔσει
S. Antonium; altera a Daphne et palatio Sophiano
usque ad ecclesiam Dei Genitricis nuncupatam Rau-
dum. Reliqu: dus porticus a Chalce Milio et foro us-
que 3d Taurum, Bovem et Hexacionium pertende-
bant. Supra porticusa utem ambulacra erant lapide
quadrato strata et status cres innumerz ad orna-
mentum arbis. Pr:terea latrinas condidit, et aquae-
ductus ex Bulgaria in. urbem perduxit. Fecit etiam
eloacas subter universam urbem — transeuntes,
equantes profunditate altitudinem porticuum, ne
ex nalo odore raorbus nasceretur, sed omnis 93
factida colluvies pereas in mare deflueret. Hzc ita-
que, ut dictum est, Urbicius praepositus, Sallustius
praefectus et reliqui condiderunt. Imperator autem,
sexcentis auri centenaríis ad porticus, aquzeductus
et muros exstruendos relictis, ipse adversus Scy-
Vas profectus cst, illisque subjugatis urbes eoudi-
dit Persthlabam, Distram, Pliscubam et Constan-
tiam. llec Erbicius duobus annis οἱ dimidio, hortatu
Hermia zdifleavit. Preterea. exstruxit. Constanti-
nug cedes Harmatii vulgo dictas, ubl cortem suam
eurrusque posuit, cum Byzantios subjugssset. Ά
δὲ τῆς Ἱάαμαίνης. Ὁ Σαλτίων ἔκτισεν olxos ὃς
χαλεῖται τοῦ Κορδομίτου (14). Ὁ Μόδεστος ἔχτισεν
olxov εἰς τοὺς ἁγίους ἁποστόλους τὸν λεγόμενον τοῦ
Λαμπροῦ. Οἱ δὲ «pst; πυλεῶνες (15) ἑκτίσθησαν
παρὰ τοῦ Ἐὐδούλου. Ἔκτισε δὲ 6 αὑτὸς (16) καὶ
εέσσαρας ἑμδόλους, ἀπὸ τοῦ παλατίου µέχρι τῶν
χερσαίων τειχῶν (17), ἐγχορήγους, θόλους. 'O μὲν
εἷς Ίρχετο ἀπὸ τοῦ τζυκανιατλρίου xal τῶν μαγτά-
νων (18) χαὶ τῆς ἀχροπόλεως xat τῶν Εὐγενίου (19),
καὶ διἠρχετο µέχρι τοῦ ἁγίου Αντωνίου * ὁ δὲ ἔτε-
poc ἀπὸ τῆς Δάφνης καὶ τῶν Noguov µέχρι τῆς
'ράδδου (20)- οἱ δὲ ἕτεροι δύο ἔμόολοι dnb €i;
χαλκῆς χαὶ τοῦ Μιλίου (21) xul τοῦ φόρου μέχρι
«o0 Ταύρου (22) καὶ τοῦ Βοὺς (25) xal του ἔξαχιο-
B νου (24). "Exávo δὲ τῶν ἑμδόλων περίπατοι πλα-
χωτοὶ λίθινοι χαὶ στῆλαι χαλκαϊ ἄπειροι εἰς διαχό»
epnow τῆς πόλεως. "Έχτισε δὲ xol τοὺς μυδρῶ-
vac (25), καὶ τοὺς ἀγωγοὺς ἔφερεν (20) ἀπὸ Βου)-
Υαρίας. Ἐποίησε (27) δὲ καὶ Υγάδους (33) ty-
χορήγους ἐπὶ πᾶσαν «hv πόλιν, βαθεῖς τῷ ὕψει
ὅσον τῶν ἑμθόλων διὰ «b μὴ εἶναι δυσωδίαν τινὰ,
καὶ ἑνοχήπτουσι νόσοι πολλαὶ, ἀλλ' εἰς «5 βάθος
Meursii et Lambecii note.
(45) 'O ᾿Ροδανὸς ὄπισθεν τῆς ἁγίας Σοφίας τὸ
νῦν τυγχάνον, ὅπερ λέγεται τὰ Αὐγοράνης Vat.
alius.
(14) Κοντσμίτης hoe loco cognomen est ex bre-
-Nitate nasi desumptum : xóvto; enim Grzco-Barbare
brevis dicitur, εἰ pen vel µίτυς nasus. Eodem
mo.lo igitur κοντοµίτης compositum est ut χουτοσ»
νέλης, κουτχέρτς, κοντολέων, χοντοστέφανος LAWB.
— Κονδομύτου. Band, 3028.
(15) Οἱ Cà τρεῖς x. Lonaras recenset etiam hos-
pitale ab hoc. Eubulo exstructum, quod sub Justi-
niano couflagravit. MEuns.
(16y '9 αὐτὸς τοὺς τέσσαρας ἑἐγχορήγους θολω-
τοὺς ἀπὸ τοῦ παλατίου καὶ µέχρι τοῦ χερσαίου
τείχους Vat.
(11) Tor χερσαίων τειχῶν. Hi conciderunt ter-
r2 motu sub Lcone, ut testatur Diaconus. Mgvns.
(18) Tox μαγγάνων. Manganma locus erat in-
strumentis bellicis e& materiis mechanicis asser-
Tandis destinatus, de quo pluribus agitur, p. 74.
M5.
(9) Kal τῶν Εὐγενίον. Interpres vertit ab. Eu-
gelio. Debui-set a portis Eugeni:. Nam plurali nu-
mero τὰς πύ.λας clferre Gri:cis non insolens. Erat
vero porta Eugenii prope nrcem. lpse hic auctor
lih. de Ofllc. aule CP : Προῦὔπαντᾷ αὐτῆ εἰς τὴν
τοῦ Εὐγενίου πύλην ἔφιππος (v ὁ βασιλεύς. Exstat
in hanc epigramma ἰδιυόά Antholog. |. 4 :
Οὗτος 'IcvAuavóc Aaoccóa τείχεα πήξας,
Σζῆσε τρόκαιον énc σύμέοῖον ἀγρυασνίης,
Σφάζειν ἁντιδίους ἐχθροὺς ἁπάνγευύε μεγυινῶν,
"H πρυπἀροιύε xpotsir τῆς «πόλεως πο.έμους.
M&uns.
(20) Μέχρι t" 'Pá66ov. Erant hic templa De-
$etrii εἰ AZuwuiliaui uartyrum. Auctor Cedrenus.
MEuna.
(41) Tov Μιλίου. Hic capita noxiorum delge-
bautur. Observo ex Diacono in Coustantino Copro-
nymo 5 Bagratum autem in vivario decollavit, et
hujus caputin Milio suspendu diebus tribus. Mkuns.
(22) Tov Ταύρου. Hic nymphium fuit, exstru-
clum sub. Valente a prifecto urbis. Zonaras An-
x3l.3: 'U' δὲ τῆς πόλεως ἔπχαρχος νυμφαῖον ἐν τῷ
C ἀγορᾶς.
καλουμένψ Ταύρῳ κατεσχευάχει. Atque hroc tneen-
dio perit sub Leone magno, anno imperii quinto,
Testis Cedrenus. Forum quoque juucium erat.
Evagrius 2, 15: Απὸ τοῦ Κωνσταντίνου προσαγο-
ῥευοµένου φόρου µέχρι τῆς τοῦ Ἐαύρου χαλουμένης
MEvns.
23) Tov Βοός. Unde loco nomen tradit Zonaras
in Plioca : τὸ δὲ δύστηνον σῶμα xauB vat χατὰ τὸν
Βοῦν, ἔνθα ἣν χάµινος ὡς λέγεται bx. χαλχοῦ χατε-
σχευασµένη, σχΏμα βοὶς ἔχουσα, &xco ix Περγάμου
χεχόμιστο, ἐξ fi; χαὶ ὁ τόπος ὠνόμαστο. Ejus vesti-
bula conflagrarunt sub Justiniono, anno imperii
ejus 65. MEcns.
(24) Tov ἐξακιονίου. ltem. infra : àv5 «»5 ἕξα-
Χιονίου µέχρι χρυσίας. Tamen apud Cedrenum
ἑξωχιόνιον bis, apud Nicetam in Alexio Man. F. se-
mel invenies, et ἐξωχιονίτης monachus: erat enim
monasterium, ut ex ipso discimus. Puto autem
Codini nostri lectionem esse rectiorem. Sic £n:
Χίονας invenio apud Evagrium Hist. Eccles. 1, 15,
et 94 columnas apud Victorem in Chtounico : usque
ad Constantini (orum supra longitudinem platee co-
lumnarum 94. Λο diplocionii meminit Phranzes
Chron. 1,539, et ὁ, 8. MEoRs.— Cod. Vat., t£uzto-
p viov, ὅπου fiv ἡ πόρτα τοῦ χερσαίου τείχους.
(25) Τοὺς μυδρῶνας. Vocem μυδρών nunquam
alibi legi. Sunt qui Latine exponunt officinam ferra-
riam, quasi derivetur a μύδρος, quod vocabulutn si-
gnillcat ferrum eandens.Sed forte legendum est ὑδρῶ-
vas , id est, ut ego interpretor, aquaria vcl [oca
aquatienis. Greci antiqui ὑδρεία voeabant, ut. pas-
siti Strabo. Item Plinius et Solinus Aydrea appel-
lant, Sed verisünilius est scribendum esse λυτρῶ-
vas, id est ἀρεδρῶνας sive latrinas. Laws.
(20) "Ἔφερεν. Δι ὧν τὸ ὕδωρ ἐχφέρεται, cod.
5058. ap. Baud.
(27) '"Exolncs. Μέσον δὲ τῶν ἐμθήλων, ἕἔνθα d
λεωφόρος ἐστὶν ὁδὺς, καὶ ἐπὶ πάντα ἄλλον τόπον τὴς
πόλεως ἔχτισε χανάλους θολωτούς Val.
(38) Γάδοι recemioribus Grsecis dieuntar cari scu
loca concava. Hoc loco autem γάδοι ἐγχόρηχοι si-
gnilicant c'oucas seu cavernas, per quas cotiuvies
eifiuebat in mare, LAMB.
,
469
DE FORMA ET AMBITU CP.
A10
δεέρχεσθαι τὰς δυσώδεις Όλας xal κατέρχεσθαι el; A nomine autem trium filiorum condidit palatia, quze
«i$ θάλασσαν. Ταῦτα δὲ ἐκτίσθησαν, ὡς εἴρηται,
παρὰ Οὐρδιχίου πραιποσίτου καὶ Σαλουστίου ἑπάρ-
xou xal τῶν λοιπῶν. Καταλιπὼν δὲ αὐτοῖς χεντη-
νάρια χρυσίου ἑξαχόεια elc τε τοὺς ἑμόδλους xai
τοὺς ἀγωχγοὺς xal τὰ τείχη, αὐτὸς fiv χατὰ Σχυθῶνι
Constantii et Constantis nominantur. Suruxit etiam
domum Tubacz et Oberitz:e, in qua prafectus arcís
habitat. Ceterum de templis et reliquis, quz» Con-
stantinus Magnus cdificavit, postea in bro de
:sedificils dicturi sumus.
καὶ ὑποτάξας ἐκείνους ἔκτισε πόλεις ἐχεῖσε, τήν τε Περαθλάδαν, thv. Alavpav, τὴν Πλίσκουδαν, καὶ την
Κωνσταντίαν, Ταῦτα δὲ ἐχτίσθησαν παρὰ τοῦ Οὐρδικίου εἰς χρόνους δύο Ίμισυ, ἀπὺ φωνῆς Ἑρμίιο»,.
"Ἔχτισε δὲ xal τὰ ᾽Αρματίου. Thy δὲ χόρτην αὐτοῦ ἔπηξε χαὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ ἐκεῖσε ἀπέθετο, ὅτε
ὑπέταξε τοὺς Ώυξαντίους (29). El; δὲ τὰ ὀνόματα τῶν τριῶν αὐτοῦ υἱῶν ἔχτισε τὰ παλάτια τὰ καλού-
ενα Κωνσταντινιανὰς καὶ τὰ καλούμενα Κώνστα. "Eat δὲ xoi ὁ οἴχος τοῦ
τοῦ
Τουθάχης καὶ
Ὀδηρίτζη (50), ὄνπερ ἔχει ὁ ἀχροπυλίτης, Τοὺς δὲ ναοὺς xa τὰ λοιπὰ ὕσα ἀνήγειρεν
5 μέγας Κωνσταντῖνος, ὕστερον εἰς τὰ περὶ κτισμάτων ἑροῦμεν.
-
Meursii οἱ Lfnbecii note.
(29) ᾽Αρματεῖα, ἔνθα τὸ πρῶτον, πρ) τοῦ xatáp-
ειν τὸ Βυῤάντιον, ἔπηξεν τὴν χόρτην αὐτοῦ xai τὰ
ρµατα αὐτοῦ ἀπέθετο Vat.
(50) Ἕστησε δὲ xal οἴχους τοῦ βασιλέως xal τοῦ
Ὀδηρίτζου Vat. alter. Μεθ ὧν xaX τὰ καλούμενα
Κώνστα, ἅπερ εἰσὶν οἴχοι τοῦ τουδάλχη xal ἰδερ"
ίτζη alter,
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΓΡΡΑΦΙΑΣ
THX ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΟΣ,
DE FORMA
ET AMBITU
URBIS CONSTANTINOPOLITAN E.
Xph γινώσχειν ὅτι τοῦ Βύζαντος τὰ παλάτια iv B. Sg Sciendum est quod Byzaniis palatium in acro-
tf) ἀχροπόλει σαν, ὁ δὲ ναὺς τοῦ ἁγίου Μηνᾶ
ὑπεήρχε πρῶτον τοῦ Διὸς ἱερὸν, ὅθεν δὴ χαὶ εἰς τὰς
μαρμαρινὰς ἀφίδας, τὰς ὕπερθεν τῶν δύο μεγάλων
κ.όνων, ὑπάρχουαιν al στῆλαι τοῦ Διὸς xal τοῦ Κρό-
νου. 'Ἐθος γὰρ fjv (51) τοῖς ἀρχαίοις ἀρχηγοῖς εἰς
tX; ἀχροπόλεις χτίζειν τὰ ἑαντῶν παλάτια. "Hp-
χετο δὲ τὸ τεῖχος, καθὰ καὶ νῦν, ἐπὶ τοῦ Βύδαντος
ἀπὸ €o0 πύργου τῆς ἀχροπόλεως, xat διηρχετο εἰς
«by τοῦ Εὐγενίου πύργον, καὶ ἀνέδαινε μέχρι τοῦ
Ῥτρατηγίου, καὶ διἠρχετο εἰς τὸ λεγόμενον τοῦ
Αχιλλέως λουτρόν. Ἡ δὲ ἐχεῖσε ὀρωμένη ἀφὶς, ἡ
λεγομένη νῦν Οὐρθικίου, πρότερον πόρτα ἣν χερ-
caía τοῦ Βύζαντος, χα) ἀνέδαινεν εἰς τὰ Χαλχο-
ατρατεῖα τὸ τεῖχος ἕως τοῦ λεγοµένου μιλίου. "Hv δὲ
poli exstiterit,et templumS. Menz antea fuerit fanum
Jovis, quamobrem etiam nunc in marmoreis ejus
arcubus, qui duabus mazimis columnis sustentan-
tur, Jovis et Saturni statu supersunt. llle nimirum
antiquis principibus mos erat, ut nonnisi iu arci-
bus urbium palatia sua ezstruerent. Sub Dyzante
igitur, uti hodieque, incipiebat murus a turti acro«
poleos et pergebat usque ad turrim Eugenii; inde
ascendebat ad Strategium versus, et progrediebatur
usque tbermss Acbilleas. Arcus vero qui ibi viai-
tur et nunc Urbicii Q5 appellatur, erat olim ter«
restris porta tempore Byzantis. Hinc in Chalco-
pratia tendebat murus, et porro usque ad wiliariuw,
ubi altera erat porta terrestris. Inde procedebat ad
xàxtics πόρτα τῶν BoQavilev χερσαία, xai διἠρ- C voluriles columnas Tzycalariorum, et descendebat
χετο εἰς τοὺς πλεχτοὺς χίονας τῶν τζυχαλαρίων (52),
' ad Topos, et rursus deflectebat per Mangana et tber-
Meursii et Lambecii note.
(31) "Eüoc γὰρ ἦν. Huc pertinet quod legitur
Geoponicorum n, 2: ᾿Αχροπόλεις δὲ ἐχάλουν πα-
λαιοὶ τὰ» κατασχτνώσεις τῶν βασιλέων, ὡς διὰ τὴν
ἀσφάλειαν ἓν ταῖς ἄχραις τῶν πόλεων Ρἱκηδομουμέ-
vuv. LAB.
(53) Τζυκαλαρεῖον Grecis rccentioribus dieitur
locus ubi fiunt vel. venuudantur. oll, a. tyuxá)3,
id est olla, Perperam ju aliquot codicibus legitur
τι ὀθαλχρίωνι Law.
yen
GEORGII CODINI
2
mas Arcadianas, atque ita demum rexertebatur in A xal χατέδαινεν εἷς Τόποος, καὶ ἀπέχαμπτε πάλιν
acropolim. Contincbat autem totus
turres.
murus 97
[ρου igitur erat urbis forma sub Byzante : secun-
da vero, quam 4 Cóhstantino magno accepit, ila .
se habet. Latus quidem maritimum ab acropoli et
turri Eugenii promotum est usque ad Zeugma S.
Antonii eta Topis ad S. Dei Genitricem cognomine
Raudum. Verum murus terrestris protensus est
usque ad Hexacionium et a niliario usque ad vete-
rem portam Przcursoris et monasteria Studii et
lcasiz ; inde pergebat usque ad cisternam Boni et
templum SS. martyrum Manuel, Sabel et Ismael ;
hine rursus descendehat ad locum mwncupatum
Harmatii, et desinebat in templo S. Antonii. Hae
urbis ferma duravit annos 1292, decem imperato-
rum tempore. Thecdosius vero junior quinto im-
perii anno, cum 218 terrz motus esset et mnri col-
liberentur propterea quod Amalechitz et Chazinza-
rii in urbe habitabant et vrisagium impie irridebant,
preces et. supplicationes in. eampe wibwnalis una
cum patriarcha Proclo instituit. Cz:eterum cum jam
per multas horas Kyrie eleison cantassent, parvus
quidam puer cunetis aspoétantibgs in &crem surre-
ptus audivit angelos cantántes: «Sanctus Deus,
sanctus fortis, sanctus immortalis, miserere nobis.»
Puero iterum in terram demisso populus ad eum-
dem modum cecinit, desiitque terra motus; et
διὰ τῶν Μαγγάνων καὶ ᾽Αρχαδιανῶν, xai ἔφδασεν
εἰς τὴν ἀχρόπολιν. Εἶχε δὲ πύργους «b ὅλον τεῖχος
εἴχοσι ἑπτά. 07
Καὶ τοιαύτη μὲν fy ἡ ἐπὶ φοῦ Βύζαντας aynga-
τογραφία τῆς πόλεως * ἡ δὲ δεντέρᾳ, καθὰ διὰ τοῦ
Μεγάλου Κωνσταντίνου ἔχτιστο, ἐστὺν αὕτη, Κατὰ
μὲν τὸ παράλιον µέρος προσετέθη ἀπὸ μὲν τῆς
ἀκροπόλεως xal τοῦ Εὐγενίου πύργου μέχρι τοῦ
Ζεύγματος τοῦ ἁγίου Αντωνίου (93), ἀπὸ δὲ τῶν
χαλονµένων Τόπων μέχρι τῆς ὑπεραγίας Θευτόχου
τῆς Ῥάθδου. Τὸ δὲ χερααῖον τεῖχος ἀνέδαινεν ἕως
τὸ ἐξαχιόνιον, ἀπὸ δὲ τοῦ μιλίου προΐρχετο µέχρι
τῆς παλαιᾶς πόρτας τοῦ Προδρόμου (54) καὶ t5;
Ἠμονῆς τοῦ Στουδίου καὶ τῆς Εἰκασίας, xat δ.Ίρχετο
µέχρι τῆς Βώνου xai εἰς τὸν ναὺν τῶν ἁγίων µαρ-
τύρων Μανουὴλ Σαθὲλ xai "laua (55), καὶ χατ-
Ίρχετο ti; τὰ ᾽Αρματίου, χαὶ ἐπληροῦτο εἰς τὸν
vaby του ἁγίου ᾽Αντωνίου. Διῤρχεσε (56) δὲ τὸ
τοιοῦτον σχῆμα τὸῦ τείχους ἔτη ἐχατὸν τριάχοντα
δύο, δέχα βασιλέων αὐτοκρατορησάντων. Ὁ δὲ
μιχρὸς θιοδόσιος εἰς τὸν πέμττον χρόνον (51) τῆς
βασιλείας αὑτοῦ, σεισμοῦ γεγονότος (28) xal τῶν
τειχῶν χαταπ.πτόντων, διὰ τὸ τοὺς ᾽Αμαληχίτας
τοὺς Χατζιντζαρίαυς (09) οἰκῆσαι ἐν τῇ πόλει xol
βλασφημεῖν σφοδρῶς εἰς τὸ τρισάγχιον (40), ποιῄσας
ὁ βασιλεὺς ἱχεσίαν xai λιτὴην εἰς τὸν χάμπον τοῦ
τριδουναλίου (11) μετὰ τοῦ πατριάρχ»υ Πρόχλου (42)
xa παντὺς τοῦ λαοῦ, κραζόντων τὸ « Κύρις ἐλέησον »
imperator omnes hzreticos ex urbe ejecit, muro&- ϱ ἐπὶ πολλὰς (pae, πάντων ὀρώντων ἡρπάγη παιδίον
que ab llexacionlo usque ad portam Auream pro-
tulit. Quare etiam pone elepbantos istic collocatos
statuam suam erexit, et£ murum maritimum a Rau-
do nsque ad portam Auream extendit, cta S. An-
tonio, in loeo nuncupato Harmatii sito, usque ad
Blachernas et portam Auream, Dua autem factio-
εἰς τὸν ἀέρα, xol ἤχουσεν ὁ mal; τῶν ἀγγέλων
µελῳδούντων καὶ ὑμνούντων * « "Άγιος 6 θεὸς, Ἅγιος
Ἰόχυρὸς, ἅγιος ἀθάναῖας, ἑλέηδον ἡμᾶς. » Κατελ-
"θόντος δὲ τοῦ πα:δὸς ὁ λαὺς οὕτως ἐμελῴδει, xai
ἕστη ὁ σεισμὸς ἕκτοτε, χαὶ ἑξέωσεν ὁ βασιλεὺς
πάντας τοὺς αἱρετικοὺς ix τῆς πόλεως. Ἐξέδαιε
Meursii et Lambecii note.
(53) Ak ἑτέρα σχηµατογραρφία, ἣν αυντέθειχεν ὁ
μέγας Κωνσταντῖνος. Προτέθηχε τοίνυν τὸ τεῖχος
ἀπὸ τοῦ Εὐγενίου µέχρι τοῦ ἁγίου Αντωνίου cod.
5058 Ban4.
(64) Tov Προδρόμου. Vjnste conqueritgr Gyllius
Topogr. CP.,i1, 5 Codinum teicplum S. Joannis
Precursoris sive Baptisize intra muros ponere, cum
et'am multis annis post Constantinum extra urbein
fuerit, Nam αἱ recte ejus verba inirosperxisset, ani-
Ioadvertisset. procul dubio cum simpliciter dicere
inuros Byzantii à. Milio pertendisse usque ad anti-
quam portam Prodromi seu S, Joannis Baptistze. Tan-
tum igitur abest. ut. dieat templum S. Joannis
Baptiste intra muros fuisse, ut ne mentionem qui-
dem templi illius fecerit. Et quamvis dixisset hauc
urbis poriam a quodam prope sito templo S. Joan-
nis Baptiste fuisse denominatam, non tauien ad-
gni [ucritne exua an intra urbem illud templum.
ANB.
(33) ἹἸσμαὴλ, iv ᾧ τόπῳ ἀνμρέθτσαν οὗτοι ol
ἅγιοι, καὶ 9058 et, qui addit πσρὰ τοῦ Ἰουλια-
νοῦ, Vat.
(50) Αντωνίου xat ἕκαμπτε si; τὸν τοῦ Εὐγενίου.
Διηρκεσε 5058.
^ (S1) Tór πέμπτον χρόνον. Diaconus οἱ Gedrenus
lricesiimum annua dicunt, MEuns.
(8) Σειζμοὺ vercrócoc. Duravit hic terr:e mo-
tus menses quatuor, ut referunt Celrenus et Dia-
conus. MEURS. uu
(59) De Cliatzintzariorum hzresi vide Nicephorum
Callist. xvirt, 56. Exorta. àsutem est liec. lieresis
temporibus Constantini Heraclii filii, circa annum
Christi 640. Laub.
(40) Τὸ τρισάγιον. Vide Glossarium nostrum, in
quo abunde satisfecimus. Μευας.
(4M) Tor κἀμπον τοῦ tpi&ovraAtov, Proprie bic
locus Campus dicebatur. Diaconus : s timentes By-
aanlii extra civitatem, in [loco qui dicitur Campus,
essent perseverantes. Theodorus Anagnosta Eclog.
) : Ἐν ταῖς λιταῖς γενοµέναις ἓν τῷ χάµπῳ πεζὸς
Μαρχιανὸς ἐξερχόμενος πολλὰς τοῖς δεοµένοις δω-
ρεὰς παρεῖχεν. Et hic quoque defigi solita noxioruin
capita, colligo ex Diacono 1n Phoca: Phocas ty-
rannus Mauritium peremit, w!. prediclum εἰ, «na
cum masculis quinque pueris ejus, et horum capita
jussit. poni. in Campo tribunalii diebus multis.
M.EURS.
(42) IIpóxAov. Hic est ille ipse Proclus ad quem
exstat Synesii epistola 70. Facile niihi assentieris,
qui attendis initium : πέρυσι» e» Άχει µοι γράµ-
µατα παρὰ τῆς ἱερᾶς σου χειρός. ltem) exordiuin :
Γενέσθω δἠ τις παραμνθία τὸ δἐξἀσθαι τῆς πατρι-
χῆς σου κεφαλῆς γράμματα, τὸ τιμαλφέἑστατον óc
θράκης ἀγώγιμονυ. Mns,
43
DE ADIABENE. |
er
-—
δὲ τὰ τείχη ἀπὸ τοῦ ἑξακιονίου μέχρι τῆς χρυσείας ᾿ A nes: populi, ab ipso ei rel destiiat», muros ἰδιοφ
ἐξ οὗ xal στήλην αὐτοῦ ἕστησεν ὄπιαθεν τῶν bAs-
condiderunt, uti habetur in libro De :edificiis.
φάντων, xal ἀνεδίδασε τὸ παράλιον τείχος ἀλὸ τη "Ῥάδδου µέχρι τῆς χρυσείας, καὶ ἀπὸ τοῦ ἁγίου
Αντωνίου, τὰ Αρματίου, µέχρι τῶν Βλαχερνῶν (45) καὶ τῆς χρυσείας (44). Οἱ δὲ δύο δῆμοι ἔχτισαν τὰ
τείχη παρ) αὐτοῦ ὀρισβέντες, καθὼς εἰς
τὰ περὶ κτισμάτων περιέχει.
Meursii οἱ Lambecii nota.
(45) Tov BAayepróv. Fratillie templum. Ce-
drenus : χαθ᾽ ἣν ἡμέραν εἴθιστο ἀπιέναι πρὸς τὸν
ἐν Ἡ)αχέρναις θεῖον ναόν. Atque inde infelfigendus
Diaconus, qui in [leraclio narrat. filium ejus Con- .
«lantinum in Blachernis 3 Sergio patriarcha esse
b3p:izatum. Exstruxit hoc Theodosii soror Pulche-
ria post mortem fratris, teste Zonara. Et bic tra-
dunt vestem ac zonam τῆς 8:otóxou idedicatas
luisse. Auctores et Nicephorus 15," 44 et Menolo-
gium. Erat preterea illic trichnium Anastasii. Vide
-
*
Suidam in'Avastácto:. Atque hic magnus logo-
theta jusjurandum accipiebat uovi imperato:ie.
Licet haurire ex Niceta p. 447, 6. Conflagravit
8ub Joanne Palzologo, viginti circiter annis ante
Captaur urbem a. Turcis. Vile Phrauzen. Chronic.
9, 10: Mrvns. ᾿
(44) Τῆς χρυσείας. Πϊο erat simulacrum Theo-
4dosii majoris, quod corruit ex terr» motu tempo-
ribus Leonis. Auctor est Diaconus, Mguns.
———————————————————
ΠΕΡΙ 55 ΑΛΙΑΡΗΝΗΣ.
DE ADIADENE.
Αὕτη fj χώρα χεῖται nob τῆς Μεσοποταμίας (46) B. Tec regio Μοαερροίαπη] ο ohjacet, orientem versus,
ὡς ἐπὶ ἀνατολῆν, πέραν τοῦ Τίγριδος. "Ev αὐτῇ δὲ
ἐστιν fj ἄσφαλτος, ἡ λεγομένη νάφθα (AT). Λέγεται
δὲ ᾿Αδιαθήνη (48), διὰ τὸ εἶναι πλείονας ποταμοῦς
ἐν αὑτῃ, καὶ δυσχερεστἑραν ποιεῖν τὴν διάδασιν.
Ἐκεῖ πού ἐστι καὶ ἡ Nwevl. Τοσαύτην δὲ ἀσφάλειαν
ποιεῖ τοῖς Χτίσμασιν (49) f ἄσφαλτος, ὥστε ταῖς
ὁπταῖς πλίνθοις καὶ τοῖς λεπτοῖς λίθοις συμαιγεῖσχ,
ἰσχ»ροτέρα γίνεται παντὸς σιδήρου. Ἐκεῖσς δέ ἐστι
τὸ "Aopyov στόμα, ἃξ οὗ δεινὸν πνεῦμα ἀναδίδοται,
ὥστ) ἐπίγειον ζῶον ἅπαν wal πετεινὸν ἀποφθείρειν,
εἴπερ "ὖχοι ὁσφρανθῆναι (50) * xal οὗ κατ’ εὐθεῖαν
ἐξέρχετιι (01)* ὀλίγον δὲ ἀνερχόμενον ἄνεισι χαὶ
πάλιν ἀνταναχκλᾶται, xal Ex τούτου τὰ Ev ὑψηλοτέρψ
ultra Tigridem. In ea naphtha bitumen gignitur.
Dicitur autem. Adiabene, quod plures in. ipsa. sint
fluvii et transitum reddant difficilem. Ibi etiam sita
est Ninive, Cztterum bitumen coctis lateribus et mi-
nutis lapillis permistum, sediflcia quovis ferro soli-
diora efficit. Ilic quoque est Averni ostium, unde
gravis exsudat halitus, qui odore suo quodvis tam
terrestre quam volatile animal perimit. Yerum non -
recta egreditur, sed cum paulum emersit, langue-
Scit et refringitur, eoque modo aves altius volantes
discrimen evadunt: omnia vero, quse circumsitus
Asie tractus continet, odoresuo corrumpit, pre-
terquam eunuclios.
πετόµενα σώζεται. Καὶ τὰ πἐριξ "Acla; ὥσπερ πάντα ὀσφραινόμενα qOslpet, πλὴν τῶν εὐνού-
ye» (52).
Meursii et Lambecii note.
(45) Περὶ ᾽Αδιαδηνῆς. Caput Ίου de. Adiabena 6
regione in pluribus codicibus deest, et nihil oinni-
πο facit al origines Constantinopolitanas. Legitur
autem iisdem fere verbis apud Suidam in v. 'A&«a-
Εήνπ. εἰ apud Amm. Marcellinum lib. σε. Laws.
(46) Πρὸ t?*ic Μεσοποταμίας. In cod. Vat. legitur:
πρὸς τῆ:. etc., idest, prope Mesopotamiam : ita.
eism scribendum apud Suidam. Laus.
(A37) Ἡ Aeropévri xág60a. In codice Vaticano
scriptum erat ἄφθα, quod idem est. Auctor Epi-
tomes Sirabonis, ὅτι λέγεται ὁ ἄφθας, xaX ἡ ἄφθα,
xai ἡ νάφθα. xai τὸ νάφθα. Ita. d ἄφθα pro ἡ νάφθα
legitur apud Constantinum Porph. De admin. imp.,
et ὁ ἄφθας pro τὸ νάφίθα apud Simplicium in Com-
mentario in Gategorias Aristotelis. LAMB,
(43) Λέγεται δὲ Αδιαέήνη, διὰ có, εἰο. Itidem
Awminiaaus Μαγοι [ας lib. xxii tradit, veteres cie-
didisse, Adiabenawm [uisse cognominatlam, quod
iuter OEnawu οἱ Tigridem sita novigeros Üuvios,
adiri vado gunquam poterit. Sed addit, sibi potius
(50) Εἴπερ τύχοι ὀσφρανθηναι. Apud. Suidam
legitur, £t πρὸς τὸ τυχὸν ὀσφρήσαιτο. -
(51) Kal οὐ κατ’ εὔθειων ἑξέρχεται. Supple. ex
codice manuscripto et Suida : xaY el. ἐσχελάννυτο
ἔξω, οὐχ ἂν ᾠκίσθη 6 χῶρο:. ᾿Αλλὰ οὐ xas' εὐβεῖαν
ἑξέρχετα:, elc. « Quod si ille halitus foris dis-
pergeretur, locus non posset labitari, Verum non
recta egreditur, sed cum paulum emersit, langues.
cit, et refringitur. » Hinc illa Ammiani subobscura
verba illustrari possunt :« 1n his pagis hiatus
quoque conspicitur terre, unde halitus letlralis
exsurgens. quodcumque anfinal proxime steterit,
odore gravi consumit. Qux lues oriensa profun-
do quodam pueto, cum 05 cjus excesserit latum,.
aniequam sublimius vagaretur, terras circumsitas
inhabitabiles acerbitate. fecisse. » Apud. Suid.
vero scribendum est, ἁλλὰ οὗ xav' εὐθεῖαν ἑξέρ.
χεται ^ ὀλίγον ὃξ ἀνερχόμενον ἄνεισι xal πάλιν ἀν-
τανακλᾶται. Vulgo perperam legitur, ἀλλὰ xaz"
εὐθεῖαν ἄνεισι, καὶ ὀλίγον ἀνερχόμενον πάλιν àv.
videri ila appellatam esse a 000 amuibus per- p τΤαναχλᾶται.
petuis, Diaba et Adiaba, qui in ea regione. sunt.
l.A»8.
(49) Cod. Vat., zou i; τοῖς χτίσμασ.».
(52) Καὶ ἐκ τούτου zAhv τῶν εὐνούχων. lie
lovus ex codice Vaticano ita supplendus stque. re-
lormaudus est; Καὶ £x τούτου τὰ ἐν ὑγτ)οτέριῳρ
-
GEORGII CODINI U6
ου...
ΠΕΡΙ ΑΓΑΛΜΑΤΟΝ
ΣΤΗΛΩΝ,
DE SIGNIS, STATUIS
ΚΑΙ GEAMATON ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΘΛΕΩΣ.
ET ALIIS SPECTATU DIGNIS CONSTANTINOPOLIS.
De simulacro Jani.
S'mulacrum Jani quadriforme esse tradunt, pro-
pter quatuor anui conversiones. Alii fingunt eum
dextra manu clavem gestare, quasi principium
temporis, atque anni aperturam et Janitorem. Qui-
dam vero formant ipsum, dextra monu trecentos,
sinistra antem sexaginta quinque calculostenentem,
tanquam patrem anni.
De simulacro hastato.
Minerve simulaerum hastam tenet ad significan
dum ejus constantiam, et. fortitudinem ; similiter
etiam clypeum, quod omnes insidisz sapientia repel-
lantur. Minerva enim et mens, idem sunt. Galeam
porro illi tribuunt prop'erea quod sapientise ου|-
men sub aspectum non cadit: et oleam ob naturz
Περὶ ἁγά Ίματος τοῦ Ἰάνου (55).
1ὸ ἄγαλμα τοῦ Ἰάνου ἱστοροῦσι τετρᾶμορφον,
διὰ τὰς τέσσαρας τροπάς. "Άλλοι δὲ πλάττουσι aj-
τὺν iv «fj δεξιᾷ χλεῖδα χατέχειν, ὡς ἀρχὴν οὗ
χρόνου, xaX ἄνοιξιν τοῦ ἐνιαντοῦ xa θυρεόν (54):
ἕτεροι δὲ τῇ δεξιᾷ χειρὶ χρατεῖν ψήφων τριαχόσια,
τῇ δὲ εὐωνύμῳ ἑἐξήχοντα πέντε, ὡσανεὶ πατέρα τοῦ
χρόνου.
Περὶ ἀγά ἂματος κρατοῦντος δόρυ.
Τὸ τῆς ᾽Αθηνᾶς ἄγαλμα δόρυ κρατεῖ, διὰ τὸ στ]-
θερὸν xal ἀνδρεῖον. ὁμοίως καὶ &cniba, διὰ cb κᾶ-
σαν ἐπιδουλὴν διὰ τῆς σοφίας ἁπωθεῖσθαι * ἡ αὐτὴ
γὰρ ἔστι τῷ wp. Καὶ περιχεφαλαίαν διδόασιν aisi,
διὰ τὸ εἶναι τῆς σοφίας τὸ ἀχρότατον, ἀθέατον ᾿ xal
ἑλαίαν, ὡς καθαρωτάτης οὐσίας οὕσης * φωτὸς vip
Meursii οἱ Lambecii note.
πετόµενα σώζεται xaV τὰ πέριξ νεµόµενα. Λέγει δὲ
à Δίων τοιοῦτόν τι ἑωραχέναι bv Ἱεραπόλειτῆς Ασίας
ὅπερ πάντα τὰ ὀσφρα.:νόμενα φθείρει πλην τῶν εὓ-
νούχων, id est : « Eoque modo » (nempe prepter
refractum et suppressiomem noxii illius odoris)
« aves alius supra volantes, et. qu»? circumcirca
pascuntur animalia, servantur. Caeterum refert Dio,
se simile foramen Hierapoli Phrygis vidisse, cujus
odor omnia corrumpit, praeterquam eunauchos. »
l;sdem fere verbis eamdem rem narrat Ammianus :
« Cujus simile, » inquit, « foramen spud Hiera
lim Phrygis, antehac, nt adserunt aliqui, videba-
Lir : unde emergens itidem noxius spiritus per-
severanti odore quidquid prope venerat, corrum
bat, absque spadonihus solis. » Odorem bulus
foraminis Ammianus persev erantem vocat, com-
parationealterius odoris, quem simile foramen
Adiabenicum exspirabat. ls enim non perseverabat,
sed simulatque ad os foraminis pervenerat, refrin-
gebatur, et desinebat esse noxius. Damascius 1n
Vita Isidori, spiraculum illud Hieropolitanumgeuo
etiamnum Lempore superfuisse memorat, seque
cuin Doro philosopho eo descendisse, et salvum
inde egressum esse. « Soli enim, » ut ille ait,
τετελεσµένοι, hoc est, « consecrati, οἱ initiati in-
trare, et illzesi intus degere poterant. » — Post εὖὐ-
νούχων addituc in codice Vaticano, ἔστι δὲ ἐν τῇ
Διαθηνῇ ἡ Κτησιφὼν, id est, « In regione Adiabeua
est Ctesiphon. » Ubi nota Διαθηνὴν vocari : quz
Alias dicitur ᾿Αδιαδηνή. Ita iu. veteri Lexico mauu-
seripto Διαθηνίτης exponitur, ὁ ἀπὸ Διαδηνῆς τό-
που, ubi Διαθηνίτης idem valere puto atque ᾿Αδια-
θηνὸς, ut Σπά.ὸς, idem est. atque "Iexavoc. Laus.
(55) Τὸ ἅγα-ίῖμα τοῦ ᾿Ιανοῦ, eic. ln. aliquot
codicibus legiiur Ἱανουαρίου, uti etiam spud Sui-
din, Tota autein lec simulacri Jaui descriptio ex
Joannis Philadelphiensis libro hacteuus iucdito
« De mensibus, » verbotenus fere desumpta est :
Verba ejus super hac re hzc sunt ; Ῥητέον τοίνυν
περὶ Ἰάνου εἰς εε ἄρα bos, xal τίς fj περὶ αὐτοῦ
δόξα Υέγονα τοῖς ἀρχαίοις. Καὶ ol μὲν δµορφον αὐτὸν
μυθολογοῦσι, νῦν μὲν χλεῖδα τῇ δεξιᾷ φέροντα ὡσα-
vs θυρεόν. Nov δὲ τῇ μὲν δεξιᾷ τριαχοσίας, τῇ Óà
ἑτέρᾳ ἑξήκοντα πέντε φήφους ἀριθμοῦντα, ὥσπερ
τὸν ἑνιαυτόν. Ἔνθεν xai τετράµορφον ἀπὸ τῶν τεσ-
σαάρων τροπῶν ’ xal τοιοῦτο αὐτοῦ ἄγαλμα. ἓν τῷ
φόρῳ τοῦ Νερδᾶ ἔτι καὶ νῦν λέγεται σεσωσμένον.
Id est : « Quocirca nunc dicendum de Jano, quis
ille, et qua veterum de eo fuerit opinio. Alii eum
fingunt bifrontem, et vel claves destra gestantem
Iln-tar Janitoris, vel trecentos calculos dextra, e
sexo ginta quinque sinistra instar anni dinumeran-
tem. Unde etiam quadriírontem a quatuor anni con-
versionibus fingunt : quale ejus signum adbuc
exstare atunt in foro Nerve. Laws.
(54) Καὶ ἄνοιξιν τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ θυρεόν. 8:pd;
hoc loco idem est atque θνρωρὸς, hoc est, «janitor.
seu « ostiarius. » Etymologicon magnum : Υένεται
παρὰ τὴν θύραν Ovpóc xal πλεονασμῷ toU ε Qupths
ὁ θύρας τάξιν ἔχων. Ita. sumitur in. supra citatus
Joannis Philadelghiensis verbis ; Νῦν μὲν μυθολο-
γοῦσι χλεΐδα τῇ διξιᾷ φέροντα ὡσανεὶ θυρεὸν, quod
esi, interprete Macrobio, Saturn. lib. », cap. 9:
« Et cum clave figuratur quasi portarum eustos. ?
Alias θυρεὸς ipsum quoque januz claustrum signi
fÉlcat, ut apud Homerum "Odyss. ::
Αὐτὰς ἔπεις ἐπέθηχε Ovps?v µέγαν.
ad qua verba Eustathius notat, θυρεὸν ab Homero
vocari « saxum claudens speluncz ingressum. )
llinc ergo satis apparet falli viros doctos, quorum
unus pro θυρεὸν legendum — censet θυρωρὸν, alter
θύραν, quas) vero θυρεὸς non aliam quam « sculti ?
siguilicaüuonem habeat. Laus.
6]
DE SIGNIS CP.
ns
ὕλη f ala. Καὶ Γόργσνα διδόασιν ἐπὶ τοῦ στήθους A puritatem, quippe quis bujus materia est olea.
αὐτῇ, διὰ τὸ ταχὺ τοῦ νοῦ.
Περὶ τοῦ ἀγάλματος κρατοῦνεος κιθάρα».
Κιθάραν ἐπὶ χειρῶν πλάττουσι τοῦ Απόλλωνος,
olovel τὸν ἥλιον τοῦ πανιὸς ἁρμονίαν (55). Κιρ-
νάµενος γὰρ τοῖς λοιποῖς ἄστρασι, καὶ τίχτει xai
ζωογονεζ.
Περὶ ἁγά. Ίματος πρατοὔντος γαλίδα χαλχήν,
Την "Hpav λέχουσιν εἶναι τὺν ἀέρα. καὶ ἐπεὶ ὁ
&hp χαθαίρει, ποιοῦσι τῆς "ρας τὸ ἄγαλμα βαστά-
Quy ψαλίδα χαλχήν (56). "Amb μεταφορᾶς φαλίδος,
τῆς ἄνω χειρούσης τὰς τρίχας, xal χαθαρὸν άποδει»
χνυούσης τὸ σῶμα.
Περὶ ἀγά Ίματος βαστάζοντος πύρ]ον.
Την Δήμητραν οι παλαιοὶ τὴν γῆν χαλοῦσι * xai
ἐπειδὴ] Έδρα πάσης mu; ἡ y7j ἐστιν, ὡς βαστά-
ἆουσα τὰς πόλεις, πλάττεται πυργοφόρος.
Περὶ ἁγά Ίματος «τένα φέροντος.
Ti Αφροδίτης τὸ ἄγαλμα κτένα φέρει. Ἐπειδὴ
συνέθη ποτὶ ταῖς τῶν Ῥωμαίων γυναιξὶ, χνήφην
λοιμώδη γενέσθαι, xoi ξυρουµένων πασῶν, γεγόνα-
otv αὐταῖς οἱ χτένες ἀχρεῖοι. Εὐξαμένας (57) δὶ τῇ
Αφροδίτη, ἀνατριχωθῆναι, τιμῆσαί τε αὐτὴν
ἀγάλμασι Χτένα φἑρουσι. Πλάττουσι δὲ αὐτὴν χαὶ
Ύένειον ἔχειν (58) ^. Ecc δὲ χαὶ ἄῤῥενος xal θηλείας
ὄργανα (59). Αὐτὴν γὰρ λέγουσι ἔφορον γενέσεως
τοῦ παντός. xol ἀπὸ τῆς ὀσφύος τῆς ἄνωθεν, M-
Ίουσιν αὐτὴν ἄῤῥενα, τὰ δὲ χάτω θήλειαν (60).
Gorgonem quoque in ipsius pectore collocant, ob
mentis celeritatem.
De simulacro tenente citharam.
"Fingunt Apollinem manibus tenere citharam;
solem ne:pe iutelligunt, qui auctor est consonan-
tite omnium rerum, Admistus enim reliquis astris,
omnia generat et producit.
De simulacro tenente forficem &eneum.
Junonem dicunt esse aerem, et quoniam aer pur-
gat, fingunt Junonis simulacrum gestare forficem
seneum, sumpisa translatione a forfice, quo capillt
resecantur et corpus glabrum redditur.
De simulacro turrigero.
Cererem veteres terrai vocant ; οἱ quoniam cu-
jusque urbis sedes terra est, fiagitur turrita quasi
urbas gestaret.
96 ' De simulacro pectinem. gerente,
Veneris simulaerum pectinem gerit. Olim enint
mulieribus Romanis accidit, ut pestilenti prurigine
laborerent: cumque omnes radetentur, nulli usui
eis pectines fuerunt. Nuncupantes autem Veneri
votum, capillos receperunt, et deam simulacris bho-
horarunt pectinem gerentibus : fingunt eam quoque
barbatam, et maris atque femin:z instrumenta ge-
uitalia habere : eo quod presidem esse deam aiunt
universe generationis, et a lumbo quidem superio-
re virum, csetera feminam. Praeterea fingunt eam
Πλάττουσιε δὲ αὑτὴν xai ἔφιππον (61) , ὅτι Αἰνείας ὁ C equestrem, propterea quod neas ejus lillus cum
voc αὐτῆς πλεύσας µέχρι τῆς δύσεως, μετὰ τοῦτο
ἵππῳ ἐπέδη, καὶ τὴν μητέρα ἐτιμήσατο τοιούτῳ
ἀγάλματι.
ΠΗερὶ dráApatoc τοῦ Διός.
"Aragua πλάττουσι τοῦ Διὸς καθήµενον, ἔχον τὰ |
μὲν ἄνω γυμνὰ, τὰ δὲ χάτω σχεπασµένα. Κρατεὶ δὲ
&d occasum navigaret, equum postea conscendit,
et matrem hujusinodi simulacro honoravit,
De simulacro Jovis.
Simulacrum Jovis ffngunt sedere superne nudam,
inferne tectum; et Iz; va quidem manu sceptrum te-
Meursii et Lambecii note.
(55) Κιθάραν... ἁρμονίαν. Lege, τοῦ Απόλλωνος,
ουνεὶ τοῦ Ἡλίου, διὰ «b εἶναι αὐτὸν αἴτιον τῆς τοῦ
παντὸς ἁρμονίας. Id est, « Citharsm manibus tenere
fingunt Apollinem, seu solem, quoniam is auctor est
consonantie omnium rerum. » Confirmat bane
lectionem Proelus, cojus de Apolline hzc verba
sunt in. Commentario ἀνεχδότῳ ad. Cratylum. Pla-
tonis : Τὸ δὲ τῆς μουσιχῆς παρίστησιν, ὅτι θεὺς
οὗτος αἴτιός ἐστιν πάσης ἁρμονίας, ἀφανοῦς τε xol
ἐμφανοῦς διὰ τῶν ἡγεμονικῶν αὐτοῦ δυνάμεων, καθ
οὓς ἁπογεννᾷ σὺν τῇ ἂν μοσύνὴ xai τῷ Ad τὰς
ἹἩρύσας. Συνδιαχοσμεῖ δὲ πᾶν τὸ αἰσθητὸν ταῖς δη-
μιουργικαῖς αὑτοῦ δυνάµεσιν, &; δὴ θεουργῶν παῖ-
δες χεῖρας ἀπογαλοῦσιν, Ἐπεὶ xa τῆς ἁρμονίας
ἑνέργεια τῶν φθόγγων τῆς τῶν χειρῶν ἑξῆπται χινἠ-
σέως ἁλλὰ xal τὰς φυχὰς καὶ τὰ σώματα διὰ τῶν
ἁρμονικῶν λόγων χαταχοσμεῖ, οἷον φθόγγοις tU
χρώμενος ταῖς διαφόρος αὑτῶν δυνάµεσι, Καὶ
χινεῖ ἑναρμονίως xat ἐνρύθμως πάντα ταῖς δηµιουρ-
γ.χαῖς αὐτοῦ χινῄσεσιν. ᾽Αλλὰ xal ἡ οὐρανία πᾶσα
τάξιε- xaV χίνησις τὸ ἑναρμόνιον τοῦ θεου ἔργον &v-
δείχνυται. Huc quoque faciunt illa verba Joannis
Lydi libro De mensibus : Ἑριῆς χιθάραν δίδωσι
μυθικῶς τῷ ᾽Απόλλωνι, οἵον ὁ λόγος τῷ Ἡλίω τὴν
τοῦ παντὸς ἁρμονίαν, Laus.
(56) Ποιοῦσιτῆς Bpac τὸ ἄγα ἲμα Ββαστάζειν ῥ'α-
λίδωα. Mà visitur in nummo Treboniaui Galli cuu
inscriptione, Juxo ManTu Lis. Laus.
(57) Εὐξαμάνας... ἔτι τεκαὶ, ete, Tta hunc locum
restitui ex cod. Vat. cum antea. corrupte et indi-
stincte Ita legeretur : Εὐξαμένας δὲ ἀνατριχωθῆνας
τη Αφροδίτὴ, τιμῆσαί τε αὐτὴν ἀγάλματι. Κτένα
φέρουσαν πλάττουσιν αὐτὴν, καὶ γένειον ἔχειν, ἔτι δὲ
καὶ, etc. Similiter corrige Suidam v. ᾿Αϕροδίτη.
Laws.
D (58)IlAderovow αὐτὴν καὶ γέγειον ἔχευ», Dcsum-
ptum est ez Josnnis Lydi libro De mensibus :
Παμφῖλιοι, Inquit," καὶ πῶγωνα ἔχουσαν islymsav
᾽Αφροδίτην ποτέ. Banc. Latini vocant, « Venerem
barbatam. »
(59) Ἔτι τε xal ἄῤῥενος καὶ 0nslac ὄργαγα,
scilicet γεννητικά. Venerem. utriusque sexus. Ρο”
tentem, Grzci vocant ἀῤῥενόθηλυν. Joannes Lydus :
καὶ γὰρ xa ἡ Αφροδίτη τὴν τοῦ ἄῤῥενος xal 0ἡ-
λεος ἔχουσα φύσιν. ἀῤῥηνόθηλυς καλεῖται. Lau.
(00) Καὶ ἀπὸ εῆς ὀσφύος... τὰ δὲ κάζω Oi Aera.
Ex Joanne Lydo desumptum est, eujus hzc verba
sunt in libro « De mensibus » : Ἑρμῆς àv τῇ χ2σµμο-
ποιῖα, τὰ μὲν ὁτὲρ ὀσφὺν ἄῤῥενα τῆς ᾿Αφϕροδίτις,
τὰ δὲ μετ) αὐτὴν Ofen παραδίδωσι. Laws. .
(61) Πλάττεουσι δὲ αὐτὴν καὶ ἔφιαπον. Veneris
equestris imago visitur in quodam nummo L. AÀu-
relii Veri. L4ub. :
; 9
GEORGII CODINI
I0
nere, dextra vero aquilam protendere. Quod autem Α τῇ μὲν εὐωνύμῳ χειρι σχῆπτρον, τῇ δὲ δεξιᾶ ἀξτὶν
sedeat, stabilitatem potenti: significat : quod super-
ne sit nudum, innuit ipsum intelligentibus et cz-
Jestibus mundi partibus esse conspicuum. Cetera
teguntur, quod Deus bumi repentibus est ignotus.
Sceptrum in lzva, poteststis indicium ; Aquila] al-
tera manu extenta, significat eum spiritibus aerís
imperare, at aquilam volucribus. Alias etiam ἱρ-
sum fingunt tria mala gestantem manu, quod upi-
versus terrarum orhis in (res divisus sit partes.
De simulacro Mercurii alati.
Grz:ci et Romani veteres secundum falsam eorum
mylthologiam .dieunt Mercurium Jovis et Maiz
fium esse, id est, mentis et pradentie : nam ος men-
te et prudentia oriter oratio. Propterea. etiam ala-
tum fingunt, quia sermone nihil cst velocius : unde
Homerus verba vocat alata. Praeterea fingunt eum
omnium deorum natu minimum, quia non senc-
Τι oratie : atque etiam quadratum, ob verí sermo-
nis ürmitatem et constantiam.
De simutacro Mercurii marsupium gestante.
Mercurium lucri auctorem perhibent et prxsidem
mercaturs, eamque ob causam marsupium illi tri-
buunt. Phonices quoque deos $uos fingunt gestare
aurea marsupia, quod aurum sit potentize symbo-
lum. Grzci vero eos. fiugunt. armatos, quod armis
humanum genus subjugetur.
προτείνει. χαὶ τὸ μὲν καθέζεσθα., τὸ ἑδραῖον τῆς
δυνάµεως αἰνίττεται τὸ δὲ τὰ ἄνω γυμνά ἔχει,
ὅτι φανερὺς τοῖς vospolg xai tol; οὐρανίοις τοῦ
κόσμου µέρεσι. Τὰ δὲ λοιπὰ σχέσεται , διότι το:
χαμαιζήλοις ὁ θεὺς ἄγνωφιος * «b δὲ τῇ λα ᾷ exi
πτρον χατέχειν, τὸ ἑᾷουσιαστιχόν. Τὸ δὲ τῇ ἑτέρᾳ
προτείνειν ἀετὸν, bool, ὅτι τῶν ἀεροφόρων Ίνεν-
µάτων κρατεῖ, ὡς ὁ ἀετὸς τῶν µεταρσίων ὀρνέων.
Διὰ δὶ τῶν τριῶν μήλων, δηλοὶ τρία χλέματα χατί-
ye? τὴν πᾶσαν διαχόσµηςιν (62).
Περὶ éydAparoc πτερωτοῦ ᾿Ερμοῦ.
Tov Ἑρμῖν οἱ Ἕλληνες χαὶ οἱ λοιποὶ τῶν àp
χαίων Ῥωμαίων, χατὰ τὴν αὐτῶν πεπλανημένην
μυθολογίαν, υἱὸν Διὸς λέγουσι χαὶ Mata; (65), οἵιν
τοῦ νοῦ καὶ τῆς Φρονῄσεως " Ex νοῦ γὰρ voi qp
νῄσεως ὁ λόγος γεννᾶται. Διὰ τοῦτο καὶ sepu
αὐτὸν ποιοῦσι, ὡς ταχύν " οὐδὶν γὰρ λόγου ταχύτε-
pov. Καὶ Όμηρος, ἔπεα πτερόεντα ^ «πάντων ὃ
νεώτατον αὐτὸν ἑργάζονται, διὰ τὸ ph Υηράσκευ
«ὃν λόγον. Άλλὰ xai τετράγώνον αὐτὸν ποιοῦτι,
διὰ την στεῤῥότητα τοῦ ἀληθοῦς λόγου.
Περὶ ἀγάχματος 'Ἑρμοῦ βαστάζογτος pápoixor.
Toà κέρδους αἴτιον (64) λέγουαι xai ἑμπόριν
τὸν Ἑρμῆν (65). "O0sv τὸ ἄγαλμα αὐτοῦ ἰστῶπι
βαστάχειν µάρσιπον. ᾽Αλλὰ xal οἱ Φοίνικες tout
Ócou; αὑτῶν πλάττουσιν ἐπιφέροντας βαλάντια
χρυσᾶ, ὡς τοῦ χρυσοῦ συµθόλου ὄντος ὄννα-
στείας (00). Οἱ δὲ Ἕλληνες σιδηροφοροῦντας αὐτοὺς
Q πλάττουσιν, ὡς τοῖς ὅπλοις ὑποταττομένους τὸ ἀν
θρώπινον (67).
Meursii οἱ Lambecii note.
(62) 'Opr&ov etc. Nemo non primo intuitu anim-
advertet, post vocem ὀρνέων quxdam deesse : inci-
pit enim nova descriptio simulacri Jovis tenentis
manu tria poma, veluti tres globos, ad significandum,
Jovem, ut ait Ovidius « Metamorph. 5 lib. xv, «Ár-
ces temperare z:tbereaset mundi regna triformis. »
Supple igitur ex cod. Vat. et lege: Αλλὰ xol
π)άττουσιν αὐτὸν «pla una àv τῇ χειρὶ βαστάζειν *
διὰ δὲ τῶν τρ,ῶν μήλων δηλοῖ τρία κλίματα κχατέ-
χδιν την πᾶσαν διαχόσµησιν. Κλίµατα videtur abu-
sive appellare tres antiquis cognitas orbis partes,
vel, ut Cicero loqui amal, « triparitas orbis ter-
rarum oras, » nempe Europam, Asiam atque Afri.
cam. Huc facit nummus | Augusti. imperatoris, in
quo visuntur Ires globi pyramidatiin positi, quorum
uni inscriptum est, Eun. alteri, Asi. tertio ÁFR.
ad significaudum omnes totius orbis nationes Io-
mano nomini subjectas esse. Cxterum in alio quo-
dam codice Vaucano legitur : Διὰ δὲ τῶν τριῶν
μήλων, δηλοῖ ὡς αφαίρας «lg τρία κλίματα χατέ-
χειν τὴ» πᾶσαν διακόσµησιν. Laus. -
(03) Ylóx Αιὸς Aéyovot καὶ Maíac. Incodice Vati-
ticano legitur, καὶ 'Péac. Omnia autem. qua. hoe
loco de Mercurio. narrantur, idisdem fere verbis
exstant in Joannis Lydi libro « De mensibus. » Εἰσὶ
65, inquit, οἳ ςασὶ Διὸς xat Matie τὸν Ἑρμῆν εἶναι
ἀλληγορικῶς υἱόν * νοῦν μὲν εἶναι Δία, Maiav δὲ
την Φρόνηαιν * παῖδα ὃξ εξ ἀμφοῖν Ἑ μῆν Ἀλόγιων
α.νιττόµενον, πάντων OS νεὠτατα εἱργάσαντο, Gre
δη μὴ γηράακοντο, τοῦ λόγου. Ἔτι pv ὠχύτατον πξ-
Ἠοίηνται τοῦτον ταρσώσαντες πτεροῖς, νοῦ ὀξύτητα
Καὶ τἆχος λόγου διὰ τῆς τοιᾶσδε sin; αἰνιτιόμε-
b
vot. Ὁ γοῦν ποιητής φησιν, Ἔπεα tcvepóevsa. Etc
δὶ χαὶ τετραγώνῳ σχήµατι Ἕλληνες ἀναπλάττοσ
τοῦτον, τεχμήριον μέγιστον παρεγόµενοι, λόγον
εἶναι τοῦτον, καὶ λόγον ἀληθὴ, etc. LAMB.
(64) Τοῦ κέρδους αἴτιον. Joannes Lydus. libro
« De mensibus, » ηὈχοντο δὲ Matq τε xat ' Epi? x2
πραγματενταὶ, ἀκίνδυνα τὰ τῶν κερδῶν elvat. Laus.
(65) Too κέρδονς--τὸν Ἑρμη», Ἐμπόριος, proiy-
πρικὸς , nullibi, quod sciam, lectum est : Ep mop;
jn ea significatione semel duntaxat apud Nounum
Panopolitam occurrit Parapirasi in Joaunem cap. tt,
vera. 15, ubi ἔμπορον ἕδρην vocat τὴν spáticQavxoi-
λυδιστιχὴν, boe est, « mensam fceneratoriam, » see
« taberuam trapezicam, » Non male igitur quis pro
ἑμπόρων bic legeudum censeret, ἔμπορον. Sed mili
scribendum videtur τοῦ χέρδους altuov Aévouct, xz
τῶν ἐμποριῶν τὸν Ἑρμην. lta Casar lib. v1 De hello
Gallico: « Deum,» inquit, « Mercurium colunt ; hunt
iu quastus pecunia mercaturasque habere vim
maximam arbitrantur. » Et Phurnutus de Mercurio
agens : Ἐντεῦθεν, àit,, xal τῶν ὀμποριῶὼν ἐπισ ἁτης
ἔδοξεν εἶναι, xat ἁμπολαῖος, xal χερδφος erii
σθη. Apud Suidam legitur : Λέγυυσι δὲ αὐτὸν (st.
τὸν Ἑρμῆν) καὶ τοῦ χέρδους αἴτιον καὶ τῶν ipzc
gov ἔφορον.
(06) ᾽Επιφέροντας δυναστείας. Vocem χρυσᾶ per-
peram antea omissam ex cod. Val. restitui, Eamdem
quoque apud. Suidam woneo restituendam. ese,
voce 'Eppfje, ubi utilem deest. ]
(07) Ὡς τοῖς ὅπ.ῖοις ὑποταττομένους tó dx, «x
amor. lac lectio γα ferenda est ei quas apud δυι-
dam babetur, ὑποταττομένω, τῶν ἀνθρώπων.
. 481 |
Περὶ ἁγά Ίματος Εὐ]γωμοσύνης.
. Τὸ ἄγαλμα τῆς ἘΕὐγνωμοσύνης τῇ δεξιᾷ χειρὶ
σχηπτρον χατέχει, ὡς ἀγχίνου οὕσης τῆς Εὐγνωμο-
σύνης' τῇ δὲ ἀριστερᾷ βιθλίον, διὰ τὸ τὸν εὐγνώ»
gova δέεσθαι ἀναμνήσεως, τις διὰ βιδλίων γί-
εται.
Περὶ ἀγάΐματος τοῦ Πριάπου.
Τὸ ἄγαλμα τοῦ Πριάπου, τοῦ "(pou παρ' Alyv-
τίοις xaloupévou, ἀνθρωπόμορρον ποιοῦσι, τῇ
δεξιᾷ σκΏπτρον χατέχον, ὡσανεὶ παρὰ τὸ φα»Ώναι
εην ξηρὰν χαὶ τὴν θάλασσαν (68). Ἐν δὲ τῇ εἰω»ύμῳ
τ) αἶδοζον αὐτοῦ ἐντεταμένον, ὅτι τὰ x punt ἐν τῇ
YÀ σπέρµατα φανερὰ χαθίότησιν. Ἔχει δὲ καὶ
πτερά χατὰ μέσον δὲ τῶν πτερῶν, δισχοειδεῖς
xóxloug' τὰ μὲν πτερὰ, διὰ τὴν ταχύτητα τῆς
χινήσεως, τοὺς δὲ χύχλους, δίἁ τὴν τοῦ δίσχου πὲ-
ριφέρειαν. Ταντὺν γὰρ εἶναι τῷ ἡλίῳ αὐτὸν δοξά-
ζονσιν (69). |
Περὶ ἀγάλματος τῆς Γῆς.
Th» γῆν λέγουσιν Ἑστίαν, xai πλάττουσιν αὐτὴν
γυναῖκα, τύμπανον βαστάζουσαν (70), ἐπε.δη τοὺς
Ἀνέμους f) γη ὑφ' ἑαυτὴν συγχλείει.
Περὶ drdAparoc ἔχοντος Ey τῇ κεφα.]ῇ κέρατα.
Τὸ δὲ ἄγαλμα τοῦ Σελεύχου (71) τοῦ δι ἀνδρείαν
ὀνομασθέντος «ΝΜιχάτορος, τοῦ δόντος τῷ υἱῷ αὐτοῦ
Αντιόγῳ Στρατονίχην τὴν ἑαυτοῦ γυναῖχα, ἐρα-
οθέντι αὐτῆς χαὶ διὰ τὸν πρὸς αὑτὴν ἔρωτα ἆσθε-
νβσαντι xal ἐπιχρυπτομένῳ, γνωσθέντι ὃξ ὑπὸ
Ἑρασιστράτου τοῦ ἱατροῦ. Φασὶ δὲ συνόντα Σέλευ-
xov ᾽Αλεξάνδρῳ τῷ Μαχεδὂνι ταῦρον θυοµένῳ ἆπο-
δράν-α, µόνον Σέλευχον περιγενέσθαι αὐτοῦ τῶν
χεβάτων χρατήσαντα” xal διὰ τοῦτο τῷ ἀγόλματι
αὑτοῦ lv τῇ χεφαλῃ κεριτιθέασ, χέρατα.
Περὶ Ἀτραδατικῶν. |
Ἑν ταῖς ἑορταῖς (72) xal vol; ὀπινικίοις, xai
παρόντων πρέσδεων, ἑνεδύαντο χλαμίδας ποιχίλας
ἀπὸ χρυσοῦ xai πορφυρᾶς ἢ ἄλλω:ς πως πολυτελεῖς,
ἓν δὲ ταῖς χοιναῖς συνόδοις ξηραμπελίνας (15) τῷ
χρώματι, ἃς ἐχάλουν ἀτραδατικὰς (74) ἀπὸ τοῦ
DE SIGNIS CP.
ο. ὶ
157
De simulacro Gratiudinis. -
Graütudinis simulacrum dextera sceptrum tenet,
quod ingenio sit candido. Sinistra vero librum, ^
quod probus vir recordatione opus habeat, quie li-
"brorem adminiculo acauiritur.
| De simulacro Priapi.
Sünulacrum Prispi, quem Horum AgyptH indigl-
.[ant, forma humana fingunt, dextra scéptrum te-
.gens, eo qued terra, marique appareat: sinistra
vero penem intendens, quod occultata in terra se-
mina producat. Habet etiam alas, et iu medio
alarum circulos disco similes: illas quidem pro-
pter celeritatem ejus motus, lios vero 0b rotundita-
B tem corporis solarís. Eundem enim Priapum atque
solem esse exislimant.
De simulaero Terre.
Terram vocant Vestam, eamque fingunt mulie-
rem, tympanum gestantem, quod lerra venios in 60
concludat.
9"J De simulacro cernuto.
Simulacrum est Seleuci, qui propter fortitudinem
cognominatus est Nicator, et filio suo Antiocho de-
dit propriam conjugem Stratonicen, amore illius cap-
to et prz? amore zgrotanii et dissimulanti morbum,
quem Erasistratus medieus deprehendit. Ceterum
* tradunt Seleueum, cum Alexandro Macedoni sacri-
ficanti taurus effugissel, bestiam cornibus prehen-
sam solum tenuisse, eaque de causa capiti simulacri
ejus cornua imponunt.
De Atrabaticis.
lu festis ct victoriis, et presentibus legatis, indue-
liant tunicas variegatas, auro et purpura vel alia re
ornatas : in vulgaribus autem 28 conventibus xe-
rampelino colore tinetas, quas vocant. Atrabaticas,
aut quia nigrum appellant atrum, aut quoniam illis
Meursii et Lambecii Bots.
(68) Ωσανε) παρὰ τὸ φανῆναι τὴν ξηρὰν καϊτὴν D 96 verha exstant.
Qdlacc'av. lta Tuemistius in oratione ad Constan-
tinum, de sole loquens, 'H δύναµις, inquit, ἁπαντα-
χοῦ καὶ αἱ ἀχτῖνες καὶ ἐν fj, καὶ ἓν θαλάσσῃ, καὶ
Ey νἑσοις. καὶ ἓν Ἠπείριρ, ete, lioc est, « Visejus et
railji universa pervadunt, terras, maria, insulas,
eontinentem, » etc. Corrigendus ergo Suidas voce
Πρίαπος, ubi perperam legitur, ὡσανεὶ παρ) 12109)
φανεῖσαν thv ξηρὰν xal τῶν θάλασσαν, quod. inter-
pres vertit, « Eo quod abeo telluá et iare sil mon-
stratum. » Scribe ὡσανεὶ παρὰ τὸ φανῆναι την
ξηρὰ:, καὶ τὴν θάλασσαν, el verte, Eo quo! terra
snarique appareat. Laus.
(69) Ἔχει δὲ xal πτερά..... δοξἀζουσιν. lta resti-
tui et supplevi hunc locum ex codice Vaticano. Antea
legebatur : ἔχει δὲ χαὶ πτερὰ διὰ τὴν ταχύτητα τῆς
νινέσεω:. Τόν δὲ χύχλον, τοῦ δίσκου περιφέρειαν.
Ταὔτην γὰρ εἶναι τῷ ἡλίῳ αὐτὸν δοξάζουσιν. lidem
corrige Suidam in v. Πρίαπος, uti eque corrupte
(70) 14» γῆν βαστάζονσαν. Πα ex eod. Vat. fe
stitni., Perperam antea legebatar, γυναῖκα λέγουσι
τὴν ἑστίαν, xal πλάττουσιν αὐτὴν olovel την ΥΠ»,
τὔμπανον βαστάξουσαν,
(71) Τοῦ Σελεύκου. Suidas in Σέλευχος. MEUns,
(70) Εν ταῖς ἑορταῖς. Suidas in ᾿Ατραθατι-
χάἁς. MEURSs.
(76) Σηραιιπε.1ίνας. Juvenal. sat. 6 ς et. zeram-
pelinas vestes donaverit ipsi. Ubi vetus scholiastes
notat xerampelinas vocari vestes ampeline colore
tinctas, qui ínter coccinum et inuricem medius
est. Lawn.
(74) ᾿Ατραδατικάς. Scilicet. quasi. ἀτραθαπτάς
vel ἀτραθαπτικάς, quod colore atro tincta essent.
Sed rectius observat Salmasius ad Trebellium Ῥο]-
lionem et. Flavium Vopiscum Atuabaticos birros
pomen accepisse ab Atreba:is Gallig populis,
AMB,
483
una cum trabeis uti solent : nam vestes
nominantur trabes,
De Augusteone,
Quinta die mensis Octobris przfeeti regionum ur-
bis in Gusteo seu foro.cibario choreas ducebant in
honorem imperatoris illius lempozis. [απο igitar
locum vulgus Augusteonem numinat. Ibidem Con-
slantinus Magnus sibi sueeque matri statuam posuit,
eanique ob causam locum vocavit AÁugusteum seu
Augustalem, cum antea Gosteum sive forum ciba-
rium appellabatur.
De statuis in «γεν camere fori.
In areu camera fori collocatz erant duz status,
Helens et Constantini, et in earum medio crux. cui
inscriptum erat : « Unus sanctus, Dominus, Jesus
Christus in gloria Dei Patris, amen. » Item viseban-
tur ibi duz angelorum statu: alate : erectz autem
[nerunt a praefecto fori,
De εἰαίκα equestri in Atgusteone, feuente crucem
et globum,
Cum Justinianus templum Sanetm Sophis ex:edi-
ficasset, repurgavit quoque aream ante ipsum si-
tam, eamqtie. marmoribos exornavit, cum antea
Gusicum sive forum cibarium esset ; ideoquestatuam
suam cquestrem ibí supra columnam erexit, qua
s$inisira manu tonet globum, 99 cui crux superin-
GEORGII CODINI
sumptuoss Α χρώματος. τὸ γὰρ μέλαν ἄτρον χαλοῦσι. Ἡ ὅτι
EM
μετὰ τραθέων ταύταις εἰώθασι X07a8at* τραδέαι
δὲ (15) λέγονται αἱ πολυτελεῖς χλαμύδες.
Περὶ εοῦ Αὐγουστεῶνος.
Tfj πέµπτῃ (76) τοῦ Ὀχτωδρίου μηνὸς ἔχόρευν
ol ῥεγεονάρχαι kv τῷ Γουστείῳ ἤγουν τῷ ὀφοπωλίῳ,
εἰς τιμὴν τοῦ βασιλεύοντος χατὰ τὸν χαιρόν. Tuy
αὐτὸν οὖν τόπον οἱ ἰδιῶται Αὐγουστεῶνα χαλοῦσιν,
Ἐν ᾧ καὶ στῆλαι ἔστησαν τοῦ Μεγάλου Κωνσταντί-
vov χαὶ τῆς αὐτοῦ μητρός: διὸ xal ἐπωνόμασε τὸν
τόπον Αὐγουστεῖον, πρότερον Γουστεῖον λεγόμ-
voy (77) fiyouv ὀψοπώλιον.
Περὶ στη.1ῶν τῶν à» cà ἀψίδι τῆς xapápac τοῦ
Φόρον.
Ἐν μὲν τῇ ἀφῖδι (78) τῆς χαµάρας τοῦ φόρω
ἵσταντο δύο σιῆλαι Ἑλένης xoi Κωνσταντίνου, χαὶ
σταυρὸς μέσον αὐτῶν, Ὑράφων (79)* « Elc ἄγιο, .
εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χρισιὸς εἰς δόξαν θεοῦ Πατρὺς,
ἁμήν. » Ὁμοίως xal δύο ταχυδρόµων στῆλαι mu-
ῥωταί (80)- ἀνετέθησαν δὲ παρὰ τοῦ τὸν φόρον
ἐπαρχοῦντος.
Περὶ τοῦ ἐν Αὐγουστεῶνι ἁγά ἔματος ἑφίαχον,
xpatovrtoc σταυρὸν καὶ σφαῖρα»..
Κτίσας ὁ Ἰουστινιανὸς (81) τὴν ἁγίαν Σοφίαν
ἐχαθάρισε τὴν αὐλὴν, καὶ ἁμαρμάρωσεν αὑτὴν, τὸ
πρότερον οὖσαν Γουστεῖον ἤγουν ὀψοπώλιον. Ab
ἕστησε τὴν ἑαυτοῦ στήλην ἔφιππον ἐπὶ χίονος. Kal
τῇ piv ἀριστερᾷ χειρὶ φἑρει σφαῖραν, ἑμπεπηγότος
σταυροῦ kv αὐτῇ, ὡς διὰ τῆς εἰς τὸν σταυρὺν τὶ-
fixa est, significans quod ob fldem in erucem uni- C στεως τῆς γῆς πάσης byxpazh; γεγονώς ' αφαῖρε
versi terrarum orbis imperium adeptus sit. Globus
nempe terram signilleatob rotundam ejus ligoram ;
. flleni vero cruz, quia Deus in carne illi fuit affixus.
Dexteram manum versus Orientem extendit, Persa«
rum seditionem innuens, eosque extensione et re-
μὲν γὰρ fj γή δ.ὰ τὸ σφαιροειδὶς τοῦ αὑτῆς σχᾖ-
µατος, πίστις δὲ ὁ σταυρὸς διὰ τὸν αὑτῷ προσηλω-
θέντα ἐν τῇ σαρχὶ θεόν, Τὴν δεξιὰν χεῖρα ἀνατε-
ταμένην ἔχει χατὰ ávavolà;, στάσιν τῶν Περσὼν
σηµαίνων, xal μὴ µεταδαίνειν ἐπὶ τῆς Ῥωμαῖϊκῆς
Meursii οἱ Lambecii note.
(75) Τραδέαι δέ. Tiastrat hanc. trabearum. des-
eriptionem Joannes Lydus libro De mensibus p. 9.
Laus.
(76) ΤΗ zépatgy. Apud Suidam in Αὐγουστος est
τῃις, MECns,
(71) Πρότερον Γουστεῖου λεγόμενον et paulo post
v. 17 τὸ πρότερον οὖσαν Γουστεῖον, Utrobique res-
cribo Αὐγουστεῖον. Suidas in Άθγουστος * οἱ ῥεγευ-
νάρχαι xai σεθαστοφόροι ἐχόρευον ἓν tp Αὐγου-
στείῳ οἷον ἓν τῷ ὀψοπωλίῳ. fterum alibi in Ἰουστι-
γιανός ᾿ἐμαρμάρωσεν αὐτὴν, τὸ πρὶν οὖσαν Αὐγου-
στεῖον. Descriptio urbis CP: Tetrapylum aureum
unum, Augusteum, Capitolium, Monetiam. Tamen
non temere damnem. Vide Clossarium nostrum | in
hae voce. Meuas. — Ante templum S. Sophie οἱ
palatium imperatoris forum erat, quod antiquitus
vocabatur γουστεῖον sive ὀψοπώλιον, quia obsonia
in eo vendebantur. Postquam vero Justinianus
adificato templo S. Sophiz simul hoe forum pur-
gavit el marmoreo stravit pavimento, pro Youctsiov
nominatum fuit αὐγουστεῖον, et vulgo αὐγουστεών,
ui παλατιών pro παλάτιον. Mujus loci Ex 9a-
'e:w scripsit Georgius Pachymerius [editam a οἷ-
vino not. ad Gregoram]. Pro tv τῷ Γουστείῳ (v. 6)
perperam antea legebatur ἂν τῷ αὐγονστεῶνι. Item
ap'd Suidam corrupie legitur àv τῷ αὐγουστείῳ.
ftecte Juannes Lydus libro De mensibus, uude liec
de:umpta sunt, p. 124 : ἐν [ονστείῳ, inquit,
οἷον τῷ ὀψοπωλίῳ εἰς τιμὴν Τιθερίου οἱ σεθαστοφό-
pot ἐχόρευο». Τὸν δὲ τοιοῦτον τόπον ol ἰδιῶται aj-
Τουστιῶνα χαλοῦαιν. Laws.
t(78) Ἐν μὲν τῇ ἁψίδι. Cedrenus : ἓν τῇ πρὸ;
ἀνατολὴν ἀφίδι τοῦ φόρου à μέγας ἵδρυται Κωνσταν-
τῖνος μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, μέσον ἔχοντες σταυρό».
Vide etiam Suidam in Ἑλένη οἱ στήλη. Μευας.
(79) Πράφων. Pro iv ᾧ ἐγράφη. Sepe alias. ver.
bum Υράφειν apud Codinuin hac siguificatioue oc-
currit. LAMR.
(80) Ταχυδρόµμων cria ztsp«rcal. Procul. du-
bio angelorum statuz fuerunt, quibus ad ezpri-
mendam eorum celeritatem alas tribuit antiquitas.
]ta Paulus Silentiarius εὐπτέρυγας vocat in descri-
ptione templi S. Soplii, v. 559.
Ihj μὲν ἑθαητερύγων στρατὸν ἔξεσεν ἀγγελιάων.
Refert auteur historie Miscellae auctor 1, 2 Con-
stantinum, cum in ccelo Sig»um erucia exterritus
adwmiraretur, sibi astare vidisse angelos dicentes, "Ev
τοὔτῳ νίκα. Ad conservandam igitur ejus rci me-
moriam non mirum est quod ait lioc loco Codinus,
cruci, ad. imitationem illius celestis erect, ange-
lorum simulacra apposita fuisse. lluc facit quo.
memoral Anastasius Bibliothecarius, Con-tantinum
magnum Dasiliee Constantinianze obtulisse. qua-
tuor angelos argenteos cruces tenentes. LasB.
(81) O Ἱουστιγιανός. Suidas in Ιουστινιανός.
Acciderunt autem liec anno 16 impcrii ejus, teste
Cedreno. Μευπα,
i DE SIGNIS €P. «480
v); διὰ τῆς ἀνατάσεω,ς xal ἁπώσεως (82) τῆς A pulsu manus provincias Romanas invadere vetans,
χειρὺς fosp « Στῆτε, Πέρσαι, καὶ μὴ πρόσω yo- — his quasi verbis : « State Persae, nec. ulterjus pro-
ρεῖτε» οὐ γὰρ συνοῖσει ὑμῖν (83). » gredimini : neque enim conducet vobis. »
Περὶ τοῦ ἐν τῷ βαρείῳ µέρει φόρου ἱσταμένγου De cruce in septentrionali parte [ori collocata.
ταυρου.
Ὅτι περὶ τὸ βόρειον µέρος τοῦ φόρου (84) ἵστα- In septemtrionali parte fori eollocata est crux, ins-
ται σταυρὸς, ὡς εἶδεν αὐτὸν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος — tarillius quam Constantinus in caelo vidit, auro
ἐν τῷ οὐρχνῷ χρυσέμπλαστον * xal àv τοῖς ἀχρω- — obductahabensque in apicibus retenda mala. Ibidem
τηριαχοῖς µέρεσι στρογγύλοις µήλοις. Ἔνθεν καὶ liliorura ejus statue aurata usque in hodiernum diem
αὐτὸς καὶ ol υἱοὶ αὐτοῦ χαθορῶνται χρνσέµδαφοι — Couspiciuntur.
μέχρι τοῦ νῦν.
- *llepl tov Ξηρολόφου. De Xerelopho.
ὍΌτι τὸν Ξηρόλοφον πρώην τινὲς tapa (85) ἐκά- 90 Xerolophum quidem prius Theama vocabant.
lov: ἐν αὐτῷ yàp ἕστησαν Χοχλίαι δεκαὲξ xai — In illo enim sexdecim cochlez erant, et statua Dia-
λρτέμιδος στήλη xal Σεδήρου τοῦ κτίσαντος, xai — nz? et Severi conditoris, et theawatium tripes,
θεχµάτιον τρίπουν. Ἔνθα ἐθυσίαζε πολλὰς θυσίας D Ibi Severus multa sacrificia fecit, eoJemque in loco
Σιδῆρος, xai χρησμοὶ πολλοὶ bv τῷ τόπῳ Ὑεγόνασι. — multa oracula edita sunt ; quo tempore etiam puel-
Καθ ὃν xatpbv xaX κόρη παρθένο: ἐτύθη. Καὶ 04. la virgo illic immolata est, Fuit etiam thesisastro-
σις ἣν ἀστρονομιχὴ, τριάχοντα ἓξ χρόνους διαρκέ- — nomica, qus annos 36 duravit. [n eodem Xerolo-
σασα. Ὁ αὐτὸς δὲ Ἐηρόλοφος (86), καθὼς ὁ διαχρι- plio, ut vulgo fama fertur, collocat» erant statue
νόµενος λόγος φησὶν, τὴν στήλην εἶχε τοῦ τε — Theodosii junioris et Valentiniani et Marciani iufra
μιχροῦ θεοδοσίου xai Οὐαλεντινιανοῦ, xai Μαρχιανοῦ — columuam, quae postea terre motu corruerunt.
κάτωθεν τοῦ xÍoyoz. Σεισμοῦ δὲ Υγενοµένου πεπτω- ΄
κέναι τὰς στήλας (81).
Περὶ τῶν δύο σταυρῶ» Ape cv, καὶ τοῦ βικίου De duabus crucibus latronum, et. urceolo wunguen-
τοῦ ἔχοντος püpor. 22.4 tario.
Ὅτι χάτωθεν τοῦ xlovog τοῦ φόρου χεχωσμµένοι In inferiori parte columna fori deposit: erant
εἰσὶν οὗτοι οἱ δύο σταυροὶ (88), καὶ βίχιον μύρου οὗ due eruces duorum latronum, qui upa cum Christo
lisljaxe ὁ Χρεστὸς, καὶ πολλὰ ἕτερα σημειοφορικὰ, crucifixi sunt ; et urceolus viireus unguenti, quo
τεθέντα μὲν παρὰ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου, ϱ Christus inunctus fuit, et multa alia admiranda quie
ὁσφαλισθίντα δὲ ὑπὸ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου. . 8 Constantino magno ibi collocata Theodosius Ma-
gnus, quo tutius asservarentur, inde abstulit,
Περὶ τῆς γεφύρας πέραν τοῦ ἁγίου Μάμαντος. De ponte, qui est ultra S. Mamantem.
"Οτι el; τὸν ἅγιον Mápavta (89) πέραν ἵστατο Ultra S. Mamantem erat poas magnitudine equalis
Meursii et Latnbecii note.
($2) Errant qui pro ἁπώσεως legenanm. censent πλαγεὶς xa θαυμάσας ἔστειλε τούτι τὰ αἰτηθέντα.
ἁπώσεως * impossibile enim est unam et eamdem — Ai ταῦτα ουν Ιουστινιανὸς ἐπαρθεὶς ἔφιππον ἑαυτὸν
mánum explicatam simul οἱ complicatam fuisse, ἔστησεν ἐπὶ χίονος, O4 ὕστερον φθονήσας τῷ ῥη-
Sensus igitor hujus loci est, Justiniani statuam ita θέντι στρατηγικωτάτῳ Βελισαρίῳ. ἑξύρυξε τούτου
liguratam fuisse, ut dextra manu Orientem versus (τοὺς ὀφθαλμους, xal προσά-αξε τοῦτον καθεσθΏναι
δχιρηἰὰ Persae videretur ἁπωθεῖσθαι, hoc est re- εἰς τὰ Λαῦύρου, xai. ἐπιδοῦναι αὐτῷ σχεῦος ὀστράκι-
pellere et in. provincias Romanas invadentes a pro- — vov, xai ἐπιῤῥίπτειν αὐτῷ τοὺς διερχοµένους ὁδο-
gressu arcere, Tali ἀπώσει χειρός, etiam nos bodie- — Àóv.
que ulimur, ubi importune supervenienti signum (84) Περὶ τὸ βόρειον µέρος τοῦ Φόρου. Suidas
recessus damus. Cieterum pro τῆς χειρός, quod ex — jn σταυρός. MEURS.
cod. Vat, restitui, perperam autea legebatur τῶν (85) θέαµα. Sensus est fnisse quosdam qui Xe-
jipüv. lidem corrigendus est Suidas v. Ἰουστι- | rolophum iuter spectacula Cpoleos nuinerarent, seu
vavó;. LAwB. D res pra cseteris in ea spectai dignas. lidem. corri-
(83) Post ὑμῖν 5058 Band. Tv οὖν αὐτὸν Ἴουστι- — gendus et interpretandus est uidas in v. Enpó-
νιανὸν λέγεται ἐπαρθῆναι τοῖς τοῦ Βελισαρίου εὐτυ- κ) Laws. . .
χήμασιν, Οὗτος οὖν σταλεὶς κατὰ τῶν Περσῶν xal 80r &npólogoc. Restituendum est per occasio-
τών λοιπῶν τῶν τῆς ἀνατιλῆς «παρὰ τοῦ βασιλέω», nem. erolophi nomen apud Diaconun in Leone :
xil πάντας κατατροπωσάµενος, xal Γελίμερα χρι. — cecidit el titulus Arcadii, qui supra Xerolophi co-
τἶσας ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς Μαυρουσίαν, ἐκεῖσε τη- — lumnam stabat. llodie male editur Xerophili.
ρείσθαι ὑπὸ τοῦ Φαρᾶ. "Uc εἰς μεγάλην ἔνδειαν ἄρ- MEuRs. ens.
του γεγονὼς δ.ἁ τὸ μὴ ἓν τῷ τόπῳ τῆς Μαυρουσίας (87) Ilextoxérat τὰς στή ας. Accidit id. 14
σἶτον γεωργεῖσθαι, ἁλλ᾽ ἐφθὸν τὰς ὀλυρας σ.τείοθαι, — anno imperii Justiniani, teste Cedreno ; qui tamen
ἔγρανε τῷ βασιλεῖ aselÀxt αὐτῷ ἄρτον xal σπόγγον — dextram tantum statum cujusdam ibi posite cor-
xai χιθάραν. Ὁ δὲ ἐχπλαγεὶς ἐπὶ τούτοις fjpsso τὸν — ruisse auctor est. Μευβ. — — u
ἐπιστολέα τίνος χάριν ταῦτά γε ἐπιζητεῖ. Καὶ ἐνεί- (88) Οἱ δύο σταυροί. Suidas in Βόρος. Sed illie
πεν ὅτι ἄρτον μὲν διὰ tb αὐτὸν ἐπιθυμεῖν τε xal — corrige ὑπῆρχον δύο στανροἰ. Hodie depravate edi-
φαγεῖν, σπόγγον διὰ τὺ λούειν τὸ ἅπαν αὐτοῦ σῶμα tur δυο στρατηγοί. Manifestum mendum. ΜΕΟΣ5.
ὑπὸ τῶν δαχρύων, τὴν δὲ κιθἆἀραν διὰ τὸ παραμν- (89) Elc τὸν ἅγιον Μάμαγτα. Suidas in Μάμας.
ψεῖαθαι ἑαυτῷ ταῖς σομγοραῖς. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐκ — Mauns. |
481
"E, * av
GEORGII CODINI (8
Chalcedonensi duodecim forntcibus constans, infra A γέφυρα µεγἀλη, ὁποία τῆς Χαλχηδόνος, δώδεχι
quem magnus fluvius transibat, in primís mense
Februario. Ibidem stabat draco :zreus, eo quod qui-
dani draconem ín isto ponie habitare crederent,
multzque virgines ibi immolatz sunt, et magna copia
ovium, boum et volucrium. Nam quidam Basili-
scus, qui a parteNumeríani Cesaris stetit, loci amore
captus zdes ibi 81 exstrecias inhabitavit et. tem-
plum maximum Jovi excitavit, quod cum caeteris
omnibus zdificiis Zeno secundo sui imperii anno
evertit.
De S. Mena.
Cum ecclesia S. Mene in arcerepurgaretur, magna
ibi multitndo ossium gigantum in ampla quadam
fossa reperta est, qux Ánsstasius imperator cum
sumnma admiratione conspicatus in palatium trans-
poni curavit.
De statua. eunuchl In Chelone.
In templo S. martyris Procop!i in Chelone statua
cujusdam eunuchi posita fuit, in eujus pectoreltize
inseripta erant : « Quisque hoc signum loco move
rit, laqueo percat. » Erat. autem statua. Platonis
cubicularii, qui temporibus Basilisei imperatoris
vivus arsit. Cum autem cognati ejus postularent ab
imperatore, ut tiemorie illorum qui imperatori ad-
versarentur , Platoni eunucho statua poneretur,
haudquaquam proliibuit, Cum vero templum S.
martyris renovaretur, in IHippodrómum statua illa
transiata est. /Edes autem. Ipsius ennuchi hodieque
supersunt in Chelone.
De loco Cynegio.
In Cynegium olint violenta mortc perempti proji-
cicbantur eoque in foco statux quzdam posilzi erant,
Huc Theodorus anagnostes cum $392 Himerio char-
tulario prefectus vidit statuam minime longam, sed
valde latam. Me igitur, inquit Theodorus, eam ad-
Qirante, dixit Himcrius ; « Quisnam Cynegium con-
didit? » Tum ego: « Maximinus condidit, Aristides
vero dimensus est. » Quo dicto, protinus statua itla
ex alto delapsa Himerium afflixit, ut extemplo mo-
χαµάρας Éyousa. Ποταμὸς δὲ κατήρχδιδ εαμμ:-
γέθης, xa µάλιατα τῷ Φεθρουαρίῳ grt. Ἔνθι
καὶ ὄρᾶχων ἵστατο χαλκοῦς, διὰ «b λέγειν tw;
δράχοντα οἰχεῖν τὴν γἐφυραν. Δι» καὶ πολλαὶ πα-
θένοι ἐτύθησαν καὶ πλήθη προθάτων xal Boy χαὶ
ὀρνέων. Βααιλίσχος γάρ τις ἐρασθεὶς τοῦ τόπο», ὃς
Tv εἷς τῶν ἀπὸ Νουμεριανοῦ Καΐσαρος (90), χτίσας
χατῴχησεν iv αὐτῷ. Ἔνθα καὶ vabv τοῦ Διὸς ἤγειρε
παμμµεγέθη. Ταῦτα δὲ πάντα Ζήνων τῷ δευτέρω
Exec τῖς βασιλείας αὐτοῦ κατέστρεψφεν,
| Περὶ τοῦ ἁγίου Mnxá.
*O:t ἓν τῷ ναῷ toV. ἁγίου Μηνᾶ, ἐν τῇ ἀχροπόλει,
ὄρυγμα εὑρέθη, ὅτε ἔχαθαρίζετο, χαὶ ὁστᾶ ἀνθρώ-
X πων γιγάντων εἰς πλΏβος, & τινα θεασάµενος "Ava-
στάστιος ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ παλάτιον χατέθετο τὰ
ὁσ-ᾶ εἰς θαῦμα ἐξαίσιον.
Περὶ στή.ἵης εὐνούχσυ év τῇ Χε.Ιώνῃ.
"Oc. ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου µεγαλομάρτ»ρις (91)
Προχοπῖου ἓν τῇ Χελώνῃ στήλη ἵσταται εὐνούχ
τινὸς, T] iv τῷ στίθει iypágn* « Ὁ μετατιθεὶς
θεµάτια (93) τῷ βρὀχῳ παραδοθἠτω. » "Hy δὶ ἡ
στήλη Πλάτωνος χουβικουλαρίὀν, ὃς ἓν ταῖς ἡμέραις
τοῦ βασιλέως Βασιλίσχου πυρίκαυστος Υέγονεν. Ol
6b τῆς Υενεᾶς αὐτοῦ ἠτήχαντο τὸν βασ:λέα, εἰς
μνημόσυνον τοῖς ἀνταίρουσι βασιλεῖ, στήλην θεῖναι
«tp εὐνιύχῳ Πλάτωνι. Ὁ δὲ οὐχ ἑἐχώλυσεν. "Ey &
τῷ ἀνακαινίζεσθαι «bv τοῦ ἁγίου μάρτυρος ναὸν
μετετέθη εἰς τὸ ἱππεδ,όμιον. Οἱ δὲ οἵχοι τοῦ αὐτοῦ
εὐνούχου σώζονται Ev τῇ Χελώνῃ ἕως τῆς ai
ps pov.
Περὶ τοῦ τόπου του κα.ουμένου Kvurnrlov.
Ἑν (95) τῷ Κυνηγίῳ τὸ πρῶτον 'ἁῤῥίπτοντη οἱ
βιοθάνατοι (94). "Ἠσαν δὲ τινες ἐχεῖσε στῆλοι.
Ἰλπελθὼν δὰ Θεόδωρος 6 ἀναγνώστης μετὸ Ἰμερίου
χαρτουλαρίου εἶδεν ἐκεῖσε στήλην μιχρὰν τῷ µήχει
xoi πλατεῖαν «dvo. ἸΚμοῦ δὲ, {φησὶν ὁ θεόδωρ».,
θαυμάζοντος, ἔφη ὁ Ἱμέριος xat αὐτὸς θαυμάζει
ὅστις ὁ κτίσας τὸ κυνήγιόν ἁστιν. Ἐμοῦ δὲ εἰπόν-
«oc * ε Μαξιμίνος ὁ χτίσας παὶ Αριστείδης 6 χατα-
µετρῄσας, » παρευθὺ πεσεῖν τὴν στήλην ix τοῦ
Meursii el Lambecii noté.
(90) *Oc dv εἷς τῶν ἀπὸ Νουμεριανοῦ Καΐσα- — gione Transtiherina : Quisquis hoc sustvlerit aut le-
poc. Si genuina est bxc lectio, vertendum videtur : D serit ultimus suorum moriatur,
: qui fult partium Numeriani Cosarís. In. cod. Vat.
legitur ὃς fjv εἰς τὸν ἆ πὸ Νουμεριανοῦ Καίΐσαρος, in
(ωμεειαμεῖς anonym] ὃς εἰς τὸν ἀπὸ Νουμερίου
Καΐσαρο;: ὑπῆρχε, apud Suidam ὃς ἣν Νουμµερια-
vou Καΐσαρος. Ünde quidam probare conantur. Ba-
silisceum Numerlani Casaris fllium fuisse; sed
aequius est credere S$uidze hunc locum esse decur-
totum, quam dubioso atque unico ejus testimonio
Basiliseum Nuweriano Caesari fiium aflingere.
ANB. '
(91) Tov ἁγίου pera Aopáptvpoc. Suidas in Ἡρο-
χόπιος. MEU«S.
(92) θεµάτια. Scribe 5 μετατιθεὶς τὸ θεαµάτιον
βρόγῳ παραδοθήζω, id est quisquis hoc signum loco
moverit, laqueo pereat. Similiwr currigendus οί
Suidas v. [Ἱροκόπιος. Similis huic inscriptio est
incisa pectori status inuliebris, in. modum ter-
mini, factz, quae hioc anio reperta est Rome im re-
Laus.
(95) "Ev. . . πάγυ. "Ex τῶν Ἡμερίου yaptej-
λαρίου φράσις τῶν παρὰ Θ:οδώρου, ὅτε παραγέγην.ν
iv τῷ Κυνηγίῳ θέας χάριν. Πυλλὰ γὰρ ἡμῖν ἐμελίθη
περὶ τοῦ ἐρευνῆσαι ἀχριδῶ; περὶ ὧν παρεχάλεσας
xai φανερῶσαι τῇ σῇ ἀρετῇ. ὦ φιλόκαλε. ᾿Απελθόν-
7t» ἡμῶν ποτὲ ἓν τῷ Κυντγίῳ σὺν "Ἡμερίῳ τῷ
προλεχθέντι ἑνδόξῳ χαρτου)αρίῳ, τὰς ἐχεῖσς [oto
ῥῆσαι εἰκόνας, bv ος εὕρομεν µίαν ατΆλην μισρὰν
τῷ µῆχει xal πλατεῖαν xaX παχεῖαν πἀνο. Rey.
127.
(94) Εῤῥίπεοντο ol βιοθάνατοε. Suidas in x»-
γήγιον. Ftebat autem hoc quoque in Pelagio. Zona-
ras Annal. 5. : Kal ῥίφαι εἰς τὰ Πελαγίου, ἔνθα $?-
ῥίπτοντο ol πολέμιοι xal χατόχριτηι, Fuerat. a 0a
fanum S. Pelagii, sed Constaminus Copron visus
demofitas sepulturie damnatorum destinavit. Vie
Cedrenum et ipsum quoque Zonaram Annal, 3,
p. 99. M&uns.
439
DE SIGNIS CP.
490
kxstos ὕφους xol κροῦσαι τὸν ᾿μέριον (95) καὶ A reretur. Me autem perterrito, et ad templum confu-
παραυτὰ θανατῶσαι. 'EuoU bb φοδηθέντος χαὶ πρὸς
τὴν ἐχκλησίαν φυγόντος xai καβαγγέλλοντος τὸ
πραχθὲν, οὐὗδείς pot ἑπίστευσεν, ἕως ἂν ὄρκοις
αὐτὸ ἐδεδαίωσα (96), Οἱ οὖν οἰχεῖοι «τοῦ τελευτή-
σαντος xal οἱ φίλοι τοῦ βασιλέως σὺν ἐμοὶ ἔπο-
ρεύθησαν ἓν τῷ Χυνητίῳ, χαὶ mph τοῦ τὸ πιῶμα
ἰδεῖν τοῦ ἀνδρὸς τὸ πτῶμα τῆς στήλης ἐθαύμαζον.
Ἱωάννης δέ τις φιλόσοφος φησὶν ὅτι εὗρεν ὑπὸ τού-
του τοῦ ζωδίου ἔνδοξον ἄνδρα τεθνηξόµενον * ὑφ᾽ οὗ
Φιλιππικὸς (97) ὁ βασιλεὺς πληροφορηθεὶς ἐχέλευσε
τὸ αὐτὸ ζώδιον Ev αὐτῷ τῷ tóm χαταχωσθῆναι (98).
ΜΗΠερ)ὶ τῶν δύο στη ῶν Βηρίνης τῆς τοῦ μεγάλου
Λέσντος.
Δύο στΏλαί siat τῆς Βηρίνης, µία μὲν νοτιωτέρα
giente, et quod acciderat annuntiante, nemo id,
donec jurejurando cónürmarem, credidit. Aliquot
igitur ex perempti cognatis et familiaribus impe-
ratoris mecum ad Cynegium abierunt, et antequam
Himerium prostratum animadvertissent, statuz ca-
sum admirati sunt. Czvterum Joannes quidam phil-
losophus pridem se invenisse dixit, fore ut isto
Signo preclarus quidam vir opprimeretur. Quam-
obrem Philippieus imperator illud signum in eo^
dem loco terra obrui jussit.
De duabus statuis είπα, uxoris Leonis Magni.
99 Dus sunt statu» Verinz, una austrum ver-
πλησίον τοῦ ἁγίου μάρτυρος ᾿Αγαθονίχου, μετὰ p $us prope S. martyrem Ágathonicum post ascensum
τὴν ἄνοδον τῶν ἐχεῖσε βαθμίδων, ἑτέρα δὲ ἄντικρυς
αὐτοῦ, πλησίον τοῦ ναοῦ τῆς ἁγίας Βαρδάρας.
Καὶ (99) ὁ μὲν τοῦ ἁγίου ᾿᾽Αγαθονίχου γέγονε ζῶν-
τος Λέοντος Μακέλη τοῦ ἀνδρὺς αὐτῆς, ἡ δὲ τῆς
ἁγίας Βαρδάρας μετὰ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ, ἠνίχα
Βασιλίσκον τὸν ἁδελφὸν αὐτῆς ἔστεφε, φυγόντος
Ζήνωνος τοῦ γαμθροῦ αὐτῆς (4).
Εὐφημίας τῆς γυναιχὺς Ἰουστίνου τοῦ 8paxb;
στήλη (2) ἐν τῇ ἁγίᾳ Εὐφημίᾳ τῇ ὑπ' αὐτῆς χτι-
αὐςίσῃ ἑστηλώθη.
Ἀρχαδίας τῆς Υυναιχὸς Ζήνωνος, τῆς ἓν τῷ
δευτέρῳ συνοιχεσίῳ, Ev. τοῖς πλησίον µέρεσι τῶν
βάθρων (3) τῶν λεγομένων Τόπων, ἐν τοῖς τοῦ àp-
χιστρατήγου (4) µέρεσιν, εἰς ᾿Αρχαδιανὰς ἑστηλώθη,
graduum, altera e regione, prope templum S. Bar-
barz. Qua ad S. Agatbonicum est, superstite adhuc
Leone Maeela ejus marito posita est: qua prope
S. Barbaram, post ejus obitum, quando Basiliscum
[ratrem suum coronavit, Zenone genero fugato.
Euphemiz uxorts Justini Thracis statua posita
est in templo S. Euphemise, quod ipsa condidit.
Arcadiz secunde uxoris Zenonis stetua collo-
cata est prope gradus, qui vocantur Topi, in regione
Micbaelis archangeli, in thermis Arcadianis. Ibi olim
Zeno judicium exercuit in eos qui Basilisci parles
ἔνθα Ζήνων ἔχρινε τοὺς μετὰ Baa:Moxov, xat σέ- (C secuti fuerant, et loeum illum fecit Secretum. Pri-
χρετον (9) τὸν τόπον ἐποίησε. Τῆς δὲ πρώτης αὐτοῦ
ma autem uxoris ejus Ariadne ipsiusque Zenonis
Meursii et Lambecii note.
(95) Δοῦναι τὸν Ἱμέριον. Verbum διδόναι pro
χρούειν, id est afffigere seu ad terram. prosternere,
Alias oceurrit apud Codinum in libro De cedificiis.
Τοῦ Λεωμαχέλου, inquit, ἐχεῖσε διερχοµένου ἐφ᾽
ἵππου, χειμῶνος ὄντος, κρύσταλλον ἔπεσεν xal ἔδω-
χεν αὐτόν. ln alio quodam todice totus híc locus
paulo mutatus ita legitur: Παρευθὺ πέπτωκεν ἡ
στήλη ix τοῦ ἐκεῖσε ὕψους xai ἐθανάτωσε τὸν "Ipé-
ριον. Laus.
(96) ᾿Εδεδαίωσα. Φοδηθέντος διὰ τὸ μὴ εἶναι ἔτε-
pov ἐχεῖ fj µόνους τοὺς ημιόνους ἡμῶν κατἐχόντας,
xat αὐτοὺς ἔξω τῶν ἀναθαθμῶν ὑπάρχοντας, δειλιά-
σας ph κινδυνεύσω, αύρας τῷ δεξιῷ mob. ἔνθα τοὺς
χαταδίχους ῥίπτειν ἐπεχείρουν. Δειλιάσας δὲ, τὸ
&yBoc ἀφήσας ἓν τῷ στόµατι τοῦ ἄχθους ἀνεχώ-
σα, πρὀσφυγος γενόμενος ἐν 5 μεΥάλῃ ἐχχλησίᾳ.
αἱ ἀγγέλλων τὸ πραχθὲν ἐν ἀληθείᾳ οὐχ ἀπιστευό»
µην, ἕως εἰς ὄρχου βεδαίωσιν ἀλθεῖν µε, διὰ τό ποτε
xài τοῦτο µόνον τηρῆῃσαί µε τὸ κατόρθωμα. Reg.
4037.
(97) ΦιΙιππικός» Hic ille Philippieus, qui Justi-
niano occiso imperium invasit. Certe de Philippo
bic locus esse non potest, qui post Gordianum
regnavit annis sex. Meuns.
(98) Καταχωσθήηγναι. "Occ μὰ τὴν θείαν πρόνοιαν,
οὕτως εὐρίσχω ἐν τοῖς Δημοσθένους συγγράµµασιν,
ὑπὸ τούτου τοῦ ζωδίου ἀποχτανθῆναι ἑνδοξον ἄνδρα.
"Os xai παρενθὺ τῷ βασιλεῖ Φιλιππικχῷ πληροφορή-
σας χελεύξται χαταχώσαι τὸ αὐτὸ ζώδιον by τῷ αὐτῷ
τόπῳ. "Ὁ xal yéyove διὰ τὸ μὴ δέχεσθαι χαταλύ-
σξως, Ταῦτα, Φιλόχαλε, μετὰ ἀληθείας ἐρευνῶν
εὔχου yt εἰσελθείν εἰς πειρασμὸν, xal ταῖς ἀρχαίαις
PATRoL GR. CLVII.
στήλαις, xal μάλιστα ταῖς Ἑλληνικαῖς πρ΄σεχε θέω-
piv. Reg. 1027.
(99) Ἡαρδάρας
cod. 23058.
(1) Heg. addit, Κράζοντος τοῦ πρασίνου µέρους,
ε Βηρίνης ὀρθοδόξου "Ελένης πολλὰ τὰ ἔτη. » "hv
γὰρ ὀρθόδοξος πάνυ. |
2) Στήήῃ. Ἐν τοῖς ᾿Ολυθρίου, πλησων τῆς
ἁγίας Εὐφημίας, Ἶτις ἐχκλησία ὑπ) αὐτῆς ἐκτίσθη,
στήλη Ev ἀναθάσει, μιχρὰ πάνυ, χρυσέµδοφος ὑπάρ-
χουσα. Reg. addit: Ἑὐδοξίας γυναικὺς 'Apxabtou
άλη πἀνυ, xat Πονλχερίας θυγατρὸς αὐτῆς, xoi
τοῦ ᾿Αρτοτυριανοῦ τόπου, Καὶ
I
D ἑτέρων δύο θυγατέρων αὐτῆ., ἀμφοτέρων ἀργυρα].
"Est εἲς αὐτῆς Εὐδοξίας &v xíow χαλχῇ, καὶ ἑτέρα
kv τοῖς Αὐγουσταίοις, δι Άν ὁ Χρυσόστομος ἀνε-
αχευάσθη,
(9) Βάθρα hic siguificat gradus seu tribunalia.
Tórot vero cognomen est, quo tribunalia ista, quo-
rum hic mentio 6t, a reliquis dignoscebantur, Ver-
tendum ergo: prope gradus qui vocantur Topi.
Quare autein. cognominati fuerint Topi, plenissime
narratur in libro De edificiis. Corrigenda hinc Sui-
dz versio v. στήλη. Liu.
(4) ᾿Αρχιστρατηγός pro S. Michaele aliquoties
occurrit in libre De edificiis. Apud Suidam leyitur
ἐν τῷ τοῦ ἀρχιστρατηγοῦ, quod idem .valet atque
ἐν τοῖς τοῦ ἀρχιστρατηγοῦ µέρεσιν. Interpres per-
peram vertit : in praitoris domo. Lab.
(5) Σέχρετον dicitur locus in quo judiees conve-
Biunt et causas audiunt, Harmeuop. lib. in, tit. 4:
Βεδαιούσθω Ἡἡ πρᾶσις ἐπὶ σεκρέτῳ. Latini juris
auctores secretarium vocant, ut passim videre est
16
&9T GEORGII CODINI ) n
statua posita. sunt ad portam regiam domus nuncu- A γυναικὸς Αριάδνης καὶ αὐτοῦ τοῦ Ζήνωνος ἓν sj
pate JErez. βασιλικῇ πύλᾳ (8) τῆς Χαλκῆς ἔστησεν,
Φ4, Paulo superius in eadem Chalce, prope am- "Ou ἐν τῇ Χαλχῇ πλησίον ἄνωθεν Παυλχερίας
bulacrum palatii, erecta est statua inclyteePulcherise, τῆς ἀοιδίμου, ὡς πρὰς *bv περίπαταν ταῦ παλατίου,
liidem visuntur Zenonis et Ariadnes statum, et alite. ἀνηγέρθη στήλη. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ sx καὶ ὁ 25-
duse pedestres siipra columnam exiguam Secundi piles νων καὶ ἡ Αριάδνη ἵστανται. Καὶ ἕτερα: δύο acia
losophi disichis ornata. Ex adverso autem arcus — «Qai ἐπὶ χίονος βραχέος ἵστανται:, Σεχφύνδαυ φιλο.
ejusdem Chalcs spectantur eapita duo Gorgonum, σόφου ἑλεγεῖα ἔχουσαι. ᾽Αντιχρὺς δὲ τῆς χαλχής
facie mvliebri, dimidiata οἱ auro obduets. Ex temple ἀφίδος γοργονοειδεῖς πεφαλαὶ ἡμίσειαι δύο, aicut;
Dianz Ephesim octo status allate fuerunt, quarum — eis: χρυσέµδαφοι γυναικεῖαι. "Ἠχθησαν δὲ καὶ ἀπὸ
qualior in. regione Tauri in pslatio autiquo collo» Ἅ᾿Ἐφέαου &x τοῦ ναοῦ τῆς Αρτέμιδος ατῆλαι ἀχτώ'
catz sunt, Constantini et Juliani et. uxoris libero- καὶ αἱ μὲν τέσοαρες tv τοῖς τοῦ Ταύρου µέρεσιν ἓν
rumque ejus οἱ Galli : relique& quatuor posite sunt τοῖς παλανοῖς παλατίοις προετάγησαν στῆναι, Κων-
in sinistra parte Clialeze ; ubi et crux a Justlniaoo σταντίνου καὶ Ἰουλιανοῦ (T) καὶ τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ
posita cernitur, et status inaurata Belisarü, et Ti- D xaX τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ Γάλλου, αἱ δὲ τέσσαρες Lv
berii Thracis et Justiani et cognatorum ejusstatus — tip τῆς Χαλκῆς εὐωνύμῳ μέρει. "Evita xai στχυρὺς
septem, aliz ox ere, alia ex marmore factse. Duo ὑπὸ Ἰρνστινιανοῦ ἐπεπήγει xo στήλη χρυσεμθαφὴς
etiam illi equi, qui supra Gorgonum capita in ante ἉἈελισαρίου xal Τιθερίον καὶ τοῦ χουρτοειδοὺς (8)
dieto arcu stant, ab Justiniano S, Sophiz conditore — 8pqxb; καὶ Ἰονατινιανοῦ. Ὁ πρῶτος λεκτοειδής.
ex Dian: Ephesis templo illuc translati sunt. ἵπ Καὶ τῶν συγγενῶν αὐτοῦ στῆλαι ἑπτὰ, αἱ μὲν ἀπὸ
eodein loco Maximini statua 30 posita est. Conspi- μαρμάρων, αἱ δὲ χαλκαῖ. Καὶ δύο ἵπποι, οἱ ἐπάνω
ciuntur ibidem statuz totiua fawilie Theodosii ma- τῶν γοργονοειδῶν ἱστάμεναι ἐν τῇ ἀψίδι * καὶ οὗτοι
gni et Mauricii, et uxoris liberorumque ejus. ἐχ τῆς Αρτέμιδος ναοῦ ἀπὰ Ἔφέθου fj 6ncay ini
Ἰουστινιανοῦ τοῦ χτίσαντος τὴν ἁγίαν Σοφίαν. Καὶ ἑστήλωσεν αὐτὰ διὰ τὸ μὴ ἀντιζηλεῖν τοὺς ἵπτους.
Οµοίως χαὶ τὸν σταυρὸν διὰ «b ἑδραῖον. Καὶ Μαξιμίνου ατήλη kv αὑτῷ ἵαταται βαρυτνάτη, 60s
νῦν xai τὸ γένος ἅπαν τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου ὑπάρχει. Καὶ τοῦ Μαυριχίου xal τῆς Ὑυναικὸς αὐτοῦ xol
πῶν τέχνων ἵστανται.
1u fornice miliarii status$ sunt Constantini magni
€t Helenz. Ibidem quoque conspicitur crux, quain
illi orienti obtendunt. Mediam vero crucem ambie-
bat catena clausa atque magice consecrata, in. qua
fortuna urbis credebatur consistere, ut scilicet,
. quousque illa catena integra maneret, urbs omaium
gentium victrix essel futura et atab hostium incur-
Ἑν δὲ τῇ χαμάρᾳ τοῦ μιλίου στῆλαι τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνον καὶ Ἑλένης εἰσίν. Ἔνθα χαὶ σταυρὸς
ὁρᾶται πρὸς ἁνστολὴν βασταζόμενος ὑπ) αὐτῶν.
Μέσον δὲ τοῦ σταυροῦ ἡ τύχη τῆς πόλεως, χατήνιον
χλειδόμενον καὶ ἑστοιχειωμένον (9), τοῦ παντὸς
εἴδους ἀναλλιπῆ εἶναι χαὶ νίχην πᾶσαν τῶν ἐθνῶν
ἐπιφέρειν, τοῦ µηχέτι ἰσχύειν προσεγγίσει f προσ-
Meursii et Lambecii note.
jn codice Theodosiano et Justinianeo. Puto Graecos
recentiores Gíxpstov pro secretorium dixisse, ul
µίλιον pro miliarium, In codice Baverico pro aéxpe-
«ον perperam scriptum fuit σεκρέτου. Lawa.
(6) Graeci βασιλικὰς πύλας vocant portas majores,
ut hoc loco Codinus, et p, 145, v. 8: ἔδραμε δὲ
ἀπὸ τῶν βασιλικῶν πυλῶν µέχρι τοῦ ἄμόωνος. Eliani — viriute urbs credebatur conservari incolumis.
Latini regias nunCupahl, ul tesialur inscriptio anti- — Hujusmodi autein statuas conücere et. consecrare
qua qui exstat in descript, Rouge Subterr. p. 107. .. ipsemet Codinus p. 55 v. $ ἀγάλματα στοιχειοῦν
Ki Avcastasius Bibl. in Vita Gonouis : ad. custodien- b appellat. Dieit igitur Codinus lioc loco mediam
das, inquit, regias Basilicqe clausas observabani, — crucem, quam Constantinus εἰ Helena manibus
Liu. gesisbant, ambiisse eatenam ejausam et. inagice
(1) m «od. Bavar. pro 'lovàtavou Ἰουλιανῆς, — censecratam, iB qua fatum seu fortuna urbis. cre-
substantivo στήλη. Justinus is primus est, qui alias
gominatur Thrax. Lass. "m 1
9) Ἑστοιχειωμένον hoc loco idem valet qued
εετελεσµένον, boc eei ice consecratum; Wa
στοιχειώδη τῆς πόλεως Φφυλακτήρια vocat Nicetas
Ghoniates siatuas εἰ imagines consecratas, quarum
quain lectionem etiam in uno cod. Vat. Sed quanam
est ἴδια Juliana? Si certo. coniaret Minerviuam,
primam Constantini magni uxorem, δη prano-
men habuisse, scribeudug) ceuserem : Ἰουλίας τὴς
τνναικὸς αὐτοῦ. Cuui vero hec. nondum $aiis pro-
batum sit, transpositis varbis hunc locum iia
legendum existimo : Κωνσταντίνου καὶ. τῆς γυναι-
χὸς αὐτοῦ xal τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ Τάλλου καὶ
Ἱουλιανοῦ. Laws. .
(8) Kal Τιδερίου xal τοῦ κυρτοειδοῦς. Hic locus
ita emendandus ex. Collectaueis anonymi : xai
Τιβερίον τοῦ κυρτοειδοὺς θρᾳκὸς, καὶ Ἰουστίνου
τοῦ πρώτου λεπτοειδής. ld. e»t, εἰ οίαίµα Tiberii
Thracis incurva εἰ Justini primi forma macilenia.
Aijeetivum λεπτοειδής respondet paulo praced-ini
derer cousistere, ita ut, quousque illa catena in-
legra εἰ obserrata maneret, utbs omnium gentium
vicrix esset. et ab hostium impetu libera. De ejus-
μιυάἱ consecrationibus magicis, quae ad regnorum
el urbium conservationem vel ad. hostium | incur-
*iones prohibendas sniiquitus adhibebantur, pro-
lixe agit Salinasius ad. Fl, Vopiseum. Quare µου
nisi unicupi. Adscribam locum ex Augustini de Civ.
Dei 5, 26, queu! observavi huic rei ilustraudz
servire posee. Verba Augustini suut hao: Victor
autem (1leodogius contra. Kugenium tyranuun)
sicui. crediderat. et. pradixeret, Jovis. simulacra,
qua adversus ewm fuerant nescio quibus truibus velut
consecrala εἰ in Alpibus consiituia, deposuit. Lass.
3 .
DE SIGNIS CP.
4t
φαῦσαι, ἀλλὰ πὀῤῥω ἀπέχεσθαι καὶ ὑποναστεῖν ὡς A sionibus libera. Clavig autem catena sub Lasibut
ἠτιωμένους. 'H δὲ χλεὶς τοῦ κατηνίου (10) χατε-
χώσθη εἰς τὰς βάσεις τῶν κιόνων.
Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ pup στῆλαι ἵστανται vpels,
Σοφίας τῆς Ὑνυναιχὸς Ἰουστίνου τοῦ θρφχὸς (11),
xat Αραδίας (12) τῆς θνγατρὲ; αὐτοῦ, χαὶ "Ελένης
ἀνεφιᾶς αὐτοῦ.
Ὁ λεγόμενος Πιττάχης dj στήλη ἐστὶ τοῦ μεγάλου
έαντος τοῦ Μαχέλου, ἣν ἀνήγειρεν Εὐφημία fj
τούτου γνησ/α ἁδελφὴ, διότι οἴκος ἦν αὐτῆς ἐχεῖσε,
χαὶ ἑχάστῃ ἑόδομάδι εἰς αὐτὴν ἀπήρχετο ὁ βασιλεὺς
Λέων διὰ τὰ εἶναι αὐτὴν σώφρονα xal παρθένον.
Καὶ πάντες οἱ ἁδιχούμενοι, εἴτς πολῖται εἴτε θεµα-
τικοὶ (15), 1] xal ἀπὸ πάσης €f« οἰκουμένης, ἐχεῖσε
εἰς τὰς βαθμίδας τοῦ x(ovog ἑτίθουν τὰ πιττά-
κια (14) αὐτῶν, φυλασσόντων αὐτὰ ἐχεῖσε τῶν
ταξεωτῶν. Καὶ ὁπόταν Ίρχετο & βασιλεὺς, ξδίδοντο
αὐτῷ, xaX παρευθὺς ἑλάμδανεν ἐχεῖσε ἕχαστος την
λύσιν αὐτοῦ. "Ocs δὲ fjv ὁ βασιλεὺς bv τῷ παλατίῳ,
καθ’ ἑχάστην πρωῖαν ἔπεμπε ἑδδομάριόν. τινα, xal
ἐνελαμθάνειο ἀπὸ τῶν ταξεωτῶν τὰ ῥικπτόμενα
Δεητικἁ αιττάχια (15), καὶ ἑἐδίδου xal ἑκάστην ὁ
βεσιλεὺς τὰς λύσεις χαὶ τὰς ἀποφάσεις αὐτῶν 8h
τῶν πιςταχίων τοῖς ἑδδομαρίοις f) χοιτωνίταις αὖ-
v0), καὶ ἀπήγαγον αρὺὶς «hv αὐλὴν τοῦ Πιττάκου,
χαὶ ἐδίδουν τοῖς φυλάσσουσι, κἀχεῖνθι τοῖς δεομό-
νοις. Ach καὶ οἱ µέλλοντες διοικεῖσθαι ταχέως
ἑεπέρας ἐτίθονν *àg δεῄσοις, χαὶ τῇ ἑκαύριον
ἑλάμδανον οὐ πέρας. "Ex «ούτου ἐκλήθη ὁ τόπος τὰ
Πιττάχια.
Ἐν τῷ εριθουναλίῳ «τοῦ παλατίου Εὐδοχίας τῆς c
γυναιχὸς Θεοδοσίου xal αὐτοῦ τοῦ Θεοδοσίου Map-
χιανοῦ τα xal Κωνσταντίνου avia: ἕστησαν. Ἔνθα
καὶ ὀρχῆσεις τῶν δύο δημοτικῶν μερῶν ἐγένοντο ἕως
Ἡρακλείου.
Ὁ δὲ Ζεύξιππος τὸ λουτρὸν ὑπὸ Σενυήρου xatt-
σχενάσθη, καὶ ἑστοιχειώθη μετὰ χανδήλας ἅπτεσθαι
ῥελίνης, τὸ δὲ ὕδωρ ζέειν αφοδρῶς, καὶ τὸν ἀέρα τοῦ
λουτροῦ. ᾽Αλόγιστοι (16) 66 τινες ἑλθόντες τοῦτο
κατἐατραφαν. "D τῆς ζημίας {
Ἡ στήλη ἡ ἱσταμίνη àv «p ἁρμαμέντῳ Φωκά
τοῦ ατρατιώτου ἐστὶ, καὶ àv τῷ ἐἑδδόμῳ ἔτει τῆς
αὐτοῦ βασιλείας περὶ τὸ τέλος σπουδάζων &vaya-
18!» αὑτὴν ἐν τῷ κπιαθέντι κίηνι, καὶ μετὰ τὸ
ἀναγαγεῖν αὐτὴν περιελθουσῶν ἡμερῶν δεχαοκτὼ
Zupsüw (17) ὁ ὅσιος.
columnatuim defossa fuit.
In eodem milliario posite sunt status Sophie uxe-
ris Justini Thracis et Arabia filie ejus et Helenz
consobrin:z ejus.
Statuam magni Leonis Macel:, nuncupatam Pit-
lacen, erexit Euplemia germana ejus soror, quia
ibi domum haberet : solebat autem imperator sin-
gulis septimanis eam invisere, quoniam prudens ail-
modum erat et perpetuam servabat virginitatem.
Quotquot igitur ab aliis injuria affecti erant, vel ci-
ves vel provinciales vel ex quacunque alia orbis par-
te, libellos suos gradibus ejus columna imnpone-
B pant, asservantibas 36 illos ei rei destinatis mini-
strís, a quibus postea imperatori istuc venienti offe-
rebantur ; et accipiebat ibi ex tempore quilibel
scntentiam suam. Quando autem in palatio commo-
rabatur imperator, quotidie prime mane ablegabat
aliquem er cubiculariis ad recipiendos a pra dictis ΄
ministris ollatos libelloS supplices, ad quos ipse
statim respondebat, ei responsiones per hebdomada-
rios seu cubicularios remlttebat ad co'umnam l'it-
tacii custodibus restituendas, qui illas porro snam
cuique supplicantium reddebant. Quare qui cito sibi
satislieri cupiebant, vespera illic deponebant pos'u-
latjones auae, et postridie primi responsum aecipie-
bant. llinc locus Pittaeia dictus,
In tribunali palatii status collocata. erant Eudo-
cie uxoris Theodosii et ipsius Tlieodosil et Marciani
et Constantini. Ibidem solemnes fiebant saltationes
duarum popularium fsctiongm uaque ad Heraclium.
Therm:» Zeuxippl a Severo condit sunt, et arte
quadam ita parate ut caodelis vitreis succenderen-
(αγ. Aqua autem ferventissime bulliens aerem quo-
que balnei calfaciebat. Quod postea stolidi quidam
mortales sustulerunt. d
Statua in argiamentario posita Phocse wrauni est,
quam ilie septimo snno sui imperii supra columnam
erigi curavit, octodecim 97 ante diebus quam im-
perio dejiceretur. Vivebat tunc temporis S. Symeon.
κατηνέχθη τῆς βασιλείας αὐτοῦ. Τότε δὲ ἂν ὁ
Meursii et Lambecii notte.
(10) Κατήνα et χατήνιον Graecis recentioribus ca- D
ienam significant. LAMB. | κ
(11) Ἰουσε/νου τοῦ θρᾳκός. Scribe Ἰουστίνου τοῦ
ἀπὸ xou ροπαλατῶν. Omnibus scriptoribus historise
CP constat Justini Thracis uxorem Euphemiam no-
minatam fuisse, Justini vero curopalatzee Sophiam,
Corrigendus etiam Suidas v. µίλιον, ubi legitur
Σοφίας τῆς Ὑνναικὺς Ἰ,νυστινιανοῦ ; scribendum
Ἰουστίνου, ecilicet curopalatae, vel utioqui amat
anonymus in Collectaneis, τοῦ μετὰ τὸν μέγιστο»
Ἰλουστινιανόν. Ες. .
(19) ᾿Αραδίας. Fuit hec Arabia Justini jenioris
et Sophie filia : Helena vero fia fuit Daduarii
Curopalate et Arabis, neptis Justini junieris.
Laus. *
(45) θεµατικοί. Hoc est ἐἑπαρχεῶται seu provin-
£iales. LAws. . .“ἑ.
(14) Πιετάκια boc loco libellos supplices κἱρηῖῆ-
cant. Laws.
(15) Πιττάχια δεητικὰ sunt libelli supplices ;
pau!o inferius vocantur δεῄσεις, et ii. gui. suppli-
cant seu libellos supplices efferunt οἱ δεόµενοι.
Laws.
(16) Ἀλογίσεους vocat Codinus vel qui omnino
Christiauz fidei adversantur, vel qui Christianos
quidem se profitentur, sed &oa catholicos. 14a alías
hoc libro Leonem Isaurum iconout«chum ἀλόγιστον
nuucupat. Lau.
(17) '0 Συμεών, Quisnam est hic Symeon quem
Codinus tempore Pboes tyranni vixisse ait? Scio
195
: Jdem Phoras templum S. Phocz exstruxit in Mi- A
- Jio, sed absque concameratione ; ubi usque nunc mu-
tatio erat equorum cursus publici, eoque in loco
nervos equorum incidit. Exinde autem, quoniam ibi
olim mutatio erat terrestris, mutatis ecquis usque
ad portam Aurcam perrexit. Postquam vero in wr-
bem reversus et imperio potitus est, erexit ibi duos
equos enervatos et aras quadratas lapideas, prope
templum S. Phocz a se conditum, et locum nomi-
navit Diippium. Ibidem quoque collocavit quatnor
imagines Constantini et Helen:e, ex aureis crustis
vermiculatas. Caeterum Dleraclius ubi in urbem νο-
nit et imperium suscepit, ornavit illam ecclesiam tec-
loque cperuit, ei conimutato nomine sancto apo-
GEORGII CODINI
495
'O αὐτὸς 83 Guxd; ἔχτισε τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου
Φωχᾶ ἐν τῷ Μιλίῳφ, µήπω ὀρορώσας αὑτόν. Ἐκεῖσε
δὲ ἣν ἕως τότε ἡ ἀλλαγὴ τῶν πουντούρων (18), xat
δΥ τόπον ἠντξοχόπησε τὰ χούὐντουρα καὶ kx τῶν
ἐχεῖσε, ἔτι ἐχρημάτιζε πρότερον ἀλλαγὴ χερ-
cala (19), Άλλαξε μἐχρι τῆς ΧἈρυσείας πύλης. Μετὰ
«b ἀνελ͵ εἷν xal βασιλεῦσαι ἕστησεν ἐχεῖσε δύο
ἵππους κουντούρους ἠντζοχοπημένους, χαὶ βωμοὺς
λιθίνους τετραδισίους σύνεγγυς τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου
$oxü, ὃν αὐτὸς ἀνήγειρε, Διίππιον (20) αὐτὸν
ὀνομάσας τὸν τόπον. Ἐχεῖσε γὰρ χαὶ εἰχόνας τέσ-
σαχρας μετὰ Ψψηφίδων χρυσῶν Κωνσταντίνου καὶ
Ἑλένης ἱσεόρησεν. Ὁ δὲ Ἡράχλειος ἐλθὼν xal
χρατήσας ἑτίμησε (21) τὸν ναὺν, σκεπάσας αὑτὺν
Meursii et Lambecii notre.
equidem fuisse auos Symeores quorum
riis seu publico cursui destinatis nervos incidisse,
st ylitas,
primus temporibus imperatorum Marciani et Leo- B posteaque in urbem rediisse imperioque potitum ad
nis Macelli floruit, ut referunt. Cedrenus, Suidas
et complures alii scriptores : secundus circa annum
duodecimum Mauricii imperatoris vitam finivit, ut
testantur Evagiius 4, 92, et Nicephorus Callistus
18, 294. Sed cum vterque ante. Phocze imperium
vixerit, nibil ad rem oraSentem faciunt. In. cod.
Vat, pro ó Συμ-:ών legitur ὁ Σικεών ;. quare. scri-
bendum ceusco Τότε δὲ ἣν ὁ Συχεώτης 6 ἔσιος, vel
quod idem valet, τότεδὲ Ἡν ὁ ὅσιος Θε΄δωρος 6 Συ-
νεώτη-. lia vero emendandum 6496 bunc. locnm
patet ex. anonymi Colleetaneis chronicis, unde
quidquid hoc loco Codinus narrat de statua Phoca
e! S. Theodoro Syceota. desumptum est. 'H στήλη,
inquit, 4 ὄπισθεν τῆς μαγναύρας, xasà τὸ ἀνατο-
Ἀιχὸν µέρος τοῦ ἡλιικοῦ μετεώρου, Φωκᾶ ἑστιν.
Καθ fjv iv τῷ ἑθδόμῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ
σπουδὴν πολλὴν περὶ τοῦ ἀνελθεῖν ἐπεδείξατο. Μο-
ναχὸς δέ τις Ex τῆς τοῦ ὁσίου Θεοδώρου τοῦ λεγομένου
perpetuam ejus rci memoriam erexisse duas. eque-
rinm statuas, quibas nervi crurales incisi essent, et
locum ab iis denominasse Acizmov. Sed. vereor ne
suo more Codinus Phocam tyrannum coufundat
cum Barda Phoca, Nicephori Ρος imperatoris
nepote, cujus exsilitim et affectatio imperii qnodam-
modo quasi umbra sunt hujus (αρ de Phoez ty-
ranni fuga et adeptione imperii. Cxterum quod ait
Codiuns Phocam nervos equorum incidisse, ne usui
essent illis qui ipsum insequebantur, ejus rei exem-
plum exstat apud Zonarsm,in vita Justiniani Rbi-
noLmeti secunduni imperantis :. Ἑντα τοὺς ἵππους
πάντας νευροχοπῄσαντες, ἵνα μ] τούτους λάδοιεν
ol πολέμιοι, τοῖς τοῦ στόλου σχάφεσιν ἐμθεδηχότες
ἐπανῆλθον εἰς τὸ Βυζάντιον σὺν αἰσχύνῃ πολλῃ.
Idem a1 eumdem modum refert Cedrenus. Notan-
dum vero apud utrumque eorum νενοοκοπεῖν idein
significare atque apud Codinum ἀντροχοπεῖν. Nam
Ῥυχεώτου μονῆς, χατὰ ταῦτα Ὑὰρ xal ὁ µακάριος ϱ ἄντζα vel ἄνζα vel ἄντα recentioribus Grxcis ἀῑεί-
ϐ.όξωρος Tv ἐν ταῖς ἡμέραις του αὐτοῦ Φωχᾶ etc.
(ΓΗ cognomen Συκεώτου S. Theodorus acce-
pita loco quodam Galati* nuncupato Συνεών,
unde oriundus fuit, ut testatur Menologium Grz-
.corum die 22 Aprilis: 'O ὅσιος Θεόδωρος ὁ Συχεώ:
της ὥρμητο ἐκ τῆς τῶν Γαλατῶν χώρας x χωρίου
λεγοµένου Συχεοῦ, χατὰ τοὺς χρόνους γεννηθεὶς
Δουστινιανοῦ τοῦ πάλαι. ]υἱάεπῃ de eo hic versus
Aegitur : Εἰκάδι δευτερίῃ Συχεώτην τύμδος ἔχρυφεν.
. Ubi nota eum omisso nomiue Theodori simpliciter
vocari Συκεώτην ; ad eumdem enim modum hoc
.quoque loco apud Codinum scriptum fnisse et
scribendum.esse credo, Tóve δὲ ἦν ὁ Συχεώτης ὁ
ὕσιος. LAMB.
(18) Κούντουροι οἱ χούνταρα hic significant equos
cursus publici, uti eliam in utulo 17 libri 57 Eclog.
Bavilicor, qui ita conceptus est: Περὶ τοῦ ὁημοσίου
δρόµου xal τῶν tol; κοντούροῖις χρωμµένων. lu cod.
Y at. pro χουντούρων legilur χουρσώρων. Κουρσῶ-
pes autem Graecis recentioribus vocantur. nuntii :
videlur ergo ἡ ἀλλαγὴ τῶν χουρσώρων exponeuda
esse statio, ubi cursores seu nuntii equos uiutabant.
Non equidem boc absurduui est, sed. άν 8-
gis mihi placet ut pro τῶν χουρσώρων scribatur
τῶν κο»ρσωρίὼν, scilicet ἕππων vel ζώων. "Iznot
κουρσώριοι seu equi cursorií dicuntur equi publico
cursui deslinali. 1n cod, Theod. appellantur equi
cursuales, et 3pud Grzcos juris auctores 404. ópo-.
pixá. Cursorn autem simpliciter hic dicuntur. pro
.cursoriis equis, ut apud Sulonium ep. 5 l. 1cursoria
pro nave cursuria $eu. cursui publico ΠΟ
destinata : Ticini, iaquit, cursorigi (sic. navigio
nomen) ascendi. LAMB. — lirzioxoaqnvee τὰ κούγ-
tovpa, Sensus hujus loci, quantum conj: cLura asse-
qui possum, is.e8t, Phucai Ltyraunum . quan ne-
$Cio ob causam CP prolugisse, el, ut iis qui eum
iusequebautur fugientem elaberetur, equis CursoQ-
Ur pars exterior cruris tuiuida vel nervosa, ut tes-
tatur. Eustathius ad. Iliad. t, p. 1061 : Ἔνθα δρα,
inquit, ὅτι μυῶν fj Ὑαστροχνηµία ἐατὶν, ἣν ἡ τῶν
πολλῶν γλῶσσα ἄντξαν qnot, συγχειµένη Ex νεύρων
πολλῶν χαὶ συνεστραμµένων σαρχῶν. Videadus
idem ad lliad. d, P 1526. Laus. — Κόντουρα, ὅτε
xai µαγχλαθδίοις ἐτύφθη παρὰ Μανριχίου τοῦ βασι-
λέως, τολµήσαντος τοῦ αὐτοῦ Φωχᾶ ἐν τῷ χόντῳ
αὐτοῦ προσδῆσαι τὸ πιττάχιον, ὅπερ ἀπὸ Λογγιθαρ-
δίας ἐἑλθὼν ἔφερε, τοῦ στρατοῦ ἐχεῖθεν ἁποστείλαν-
τος τοῦτον διὰ τὴν ῥόγαν αὐτῶν. Καὶ Σγχαλέσας ἐν
ἡμέρα ἱπποδρομίου, ὅτι οὗτος εὐρὼν ἄδειαν xal &va-
αθόµεγος τὰ χόντονρα ὑπεχώρησε, Τὰ δὲ χαταλει-
φθέντα ἀντζίσας κατηλθεν ἕως Λογγιδαρδίαν, ἔτι τὰς
πληγὰς ἔχων ' διὰ τουτο γὰρ προετιµμῆθη εἰς τὴν
βασιλείαν παρὰ τοῦ στρατοῦ. Μετὰ οὖν τὸ cod.
23058 ap. Bandurium. ;
(19) 'A.L1aqv χερσαίαν verti mutationem cursus
publici terrestrem. His autem Codini verbis con-
firmatur, quod pridem ad ista Sidonii verba, Ticini
cursoriam ascendi, observavit Jacobus Sirmoudus,
cursum publicum non tantum per terras equis ve-
biculisque, sed eliam navigiis per imaria fluviosque
distribuiis peragi solitum fuisse. Pro duplici enim
hoc inodo cursus publici duplices etiam luere mu-
tationes seu staliones, nempe Lerrestres et mari-
Una, Laus.
(3U) Mibi dubium non est quin pro Alztuov
(quod antea legebatur) utrobique apud Codinum
seribenduin git. Διίππιον ' dicit enim in. pracedeu-
tibus hunc locum ita denominatur fuisse. a statuis
duorum equorum, quas Phocas ibi erexerat. Dis
eüam lii Dibippii amentio. apud Zonaram iu vita
Constantini Copronyun. Linus.
(24) hga:foae καὶ τὸν Φωκᾶν τιµωρίήσα:, xal
"καύσας àv τῇ τω! Boo; ἀγορᾷ ἐτίμησε 5038.
197
DE SIGNIS CP.
4t8:
καὶ µετονοµάσας εἷς τὸ τοῦ ἁγίου ἁποστόλου xax A stolo ei evangelistos Joanni, nunc.pato Theologo,
εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου ὄνομα τοῦ Θεολόγου.
Τὰ δὲ Λαύσου οἶχος ἣν Λαύσου πατριχίου xal
πραιποσίτου, ὅστις ἀρχὰς πρλλὰς καὶ δόξας διἠ-
νυσεν bv τοῖς χρόνοις Αρκαδίου τοῦ υἱοῦ Βεοδοσίου
τοῦ μεγάλου. Ἐχόσμησε δὲ αὐτὸν διὰ ποιχέων xal
πολυτελῶν μικρῶν χιόνων χάὶ μαρμάρων. Οὗτος δὲ
ὁ οἶχος ix τῶν δώδεχα τοῦ μεγάλου Κωνσταντί-
νου (32) ὑπτρχεν. "Ev i xai ἀετοὶ λίθινοι xot
φιάλαι xal βαθμοὶ xal βωμοὶ τετράγωνοι εἰς δια-
χήσμησιν τῆς πόλεως ἵστανται µέχρι τῆς σήµε-
pov.
Πλισ'ον δὲ τῆς ἀφίδος τοῦ μιλίου otf)vn ἐστὶν
ἔφιππος Τραϊανοῦ, xal πλησίον αὐτοῦ ἔφιππος
στήλη Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ.
Αρχαδίου δὲ τοῦ υἱοῦ Θεοδοσίου, καὶ ᾿Αδριανοῦ,
πλησίον τῆς στήλης Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου, ἀμφό-
τεροι (25) ἔφιπποι (24) ἵστανται, Ev. τοῖς τοῦ Ταύ-
ρου µέρεσι πλησίον τοῦ Χιόνος χάτωθεν..
Ἡ δὶ ἐν τῷ Ζευξίππῳ (25) λουτρῷ. ἱσταμένη
στήλη Ex χρωμάτων Φιλιππικοῦ ἐστι τοῦ πραοτά-
του, |
Περὶ τῆς βασιλικῆς Κινστέρνης.
Ἡ λεγοµένη (26) βασιλικὴ Κινστέρνα (27) ἐχτί-
σθη ὑπὺ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. 'H δὲ καθε-
ζομένη bi τοῦ δίφρον ἐχεῖσε µεγάλη στήλη ἐστὶ
τοῦ Σολομῶνος, ἣν ὁ μέγας Ἰουστινιανὸς ἀνεστή-
Mese, χραιτοῦντος τὴν σιαγόνα αὐτοῦ χα) ὁρῶντος C
τὴν ἁγίαν Σοφίαν, ὅτι ἑνιχήθη εἰς µῆκος xal κάλλος
ὑπὶρ τῶν» παρ) αὐτοῦ Χτισθέντων ναῶν Ἱερουσα-
λἡμ. Ἐκεῖσε δὲ (octavo στήλη xai τοῦ μεγάλου
θεοδοσίου ἐπὶ δύο χιόνων τετραδιχῶν χρυσεµδά-
Φων, ὄπισθεν τῆς βασιλιχῆς, πλησίον τοῦ μιλίου,
θέαμα πρῶτον.
Ἐν αὐτῃ τῇ βασιλιχῇ χρυσοφόρῳ (28), ὀπίσω τοῦ
dicavit. —
Lausiaca domi erat Lausi partricii οἱ prepositi,
qui multos gessi magistratus multosque adepti
est honores sub Arcadio Theodosii 348 Magni (ilio.
Exornavit autem istam domum variis pretiosisque
column's et marmoribus. Hzc una erat ex duodecim
illis quas exstruxit Constantinus Magnus; quare
etiam usque ad nostra tempora aquila lapides et
phiale et gradus et aree quadratze pro ornamento
urbis ibi supersunt.
Apud arcum miliarii statua est equestris Trajani,
et prope banc alia equestris Theodosii junioris.
Arcadii autem filii Theedosii et Hadriani statu
equestres posit: sunt juxta statuam Theodosii Ma-
gni, in regione Tauri, prope columnam, in parte in-
feriori.
Statua colorata in thermis Zeuxippi posita Phi-
lippici est principis mansuetisstmi.
De basilica sive regia Cisterna.
Cisterna basilica a Constantino Magno condita
est, Qui vero ibi visitur magna statua. in solio se-
dens, Salomonis est, quam Justinianus Magnus ere-
xit, maxillam manu sustentantis et 5. Sophiam admi-
rantis, 39 quod magnitudineet pulchritudine tem-
plum Hierosolymis ab ipso conditum illa superaret.
Ibidem collocata erat statua Theodosii Magni supra
duas columnas quadratas et auro obductas, pone
cisternam regiam prope miliarium.
Speclaculum primum. .
In ipsa Basilica prope miliarium posita erat sta-
Meursii et Lambecii nota.
(292) Τῶν δώδεκα τοῦ μεγάλου Κωγσταντί-
vov. Supra dixit Codinus Constantinum Roma evo-
casse quatuor magistros, Adan, Protasium, Scolym-
bum, Philoxenum, et octo patricios, Probum, Dom-
nium, Darium, Maurum, Rhodanum, Salustium,
Modestum et Eubulum, iisque Cpoli suis sumptibua
domus sdiflesri curasse, per omnia similes illis
quas Romse reliquerant. Has igitur duodecim illas
domus esse puto, quarum unam Codinus hoc loco
ait cognominatam (visse Lausi. Laus. ———
(235) Πλησίον δὲ τῆς στήλης Θεοδοσίου τοῦ µεγά-
λου ᾿Αρχαδίου καὶ Θεοδοσίου του vloó αὐτου xol
᾿Αδριανοῦ ἀμφ. cod. 5058. NN
(2Ày 'Eq' ἴπποις Bet 1026, additis his, "Ocs xat
σιτηβέσια ἐδόθη πολλὰ, ἐξαιρέτως δὲ τῷ πρἀσίνων
μέρει, κράζοντος τοῦ δήµου, « 'O Ὑόνος Θεοδοσίου
Κωνσταντῖνον ἐνίχησεν. »
(35) 'H δὲ ἐν τῷ Ζευξ/ππφ. Statuarum quae
sita fuerunt in balneo Cpolitano nuncupato
V, euxippi ve! Zeuxippo, elegans exstat descriptio
Christodori poetze, qui vixit sub Anastasio Dicoro.
Sed perperam nunc illa in epigrammata dissecta et
quinto Anthologiz libro inserta est. Titulus ejus. in
codice ms. hic babelur : Χριστοδώρου ποιητοῦ τοῦ
θιδαίου Κοπτίτου ἄχφρασις τῶν ἀγαλμάτων τῶν εἰς
τὸ δημ όσιον γυμνάσιον τοῦ ἐπικαλουμένου Ζευδίπ-
που. |n codicibus impressis male pro Κοπτίτου
editum eat Κοπίτου * oriundus enim fuit Christodo-
rus ex opto, celeberrima olim Zgypli urbo el
D
Thebaidos metropoli. Praeterea notsndum est fn
iisdem codicibus post versum 120, Οὐ µόθον ἐντύ-
νων Πελοπήϊῖον, ἱστάμενος δέ, tollendam esse iu-
scriptionem εἰς Πυθαγόραν, et facta iterpanetieno
post voeem Πελοπήῖον verba ἱστάμενος δέ sine dis-
tinctione annectenda esse sequenti versui : Ἔπρεπε
Πυθαγόρης. Laus.
(26) 'H Aeyopévrn. Ἡ πλαχωτὴ βασιλικὴ Κινστὲρ-
να µαλακταρέα Tiv, ὅτε ἐχτίζετο ἡ ἁγία Σοφία.
Ὡσαύτως xai fj ἄνωθεν αὐτῆς στέγη, ἡ βασιλισχάρα
ὀνομαζομένη, καὶ αὐτῆ µαλακταρέα ἐτύγχανε τοῦ
δηλιχάτου τής ἁγίας Ῥοφίας 3058.
(27) Βασιλικἡ Κίνστεργα. Prepe hane. erat pa-
latium ip quo habitabat magister cecumenicus cnin
12 discipulis, viris in omni genere eminentibus, ae
quibus inconsultis ne ipsi quidem imperatori agere
"quidquam licebat, Vide Glossarium nostrum iu ét-
6$áoxalog. Cisterne vero Cpoli erant plures, una
Mocisia, quam Anosiasius condidit, teste Suida iu
ὁλναστάσιος et χίνστερνα : hane τὴν τοῦ ἁγίου Μω-
xlou κίνστερναν appellat Cedrenus. Erat iem fri-
gida, cujus meminit hic ipse auctor supra. Etiam
Ásparis, de:qua Cedrenus. ln descriptione urbis
Cpolitapze tres alias invenio, in regione 5 Theodo-
sianam, in 44 Arcadiacam οἱ Modestiaeam. Μευβς,
(28) Ἐν αὑτῆ τῇ βασι]ικῇ χρυσορόφου ὁπίσω.
Hic locus ex cod. Vat. et anonymi collectan. Περὶ 0ea-
µάτων ita restiuendus est : Τὸ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλικῇ
χρυσοφόρῳ, ὀπίσω τοῦ. μιλίου, ἀ. δροείκελον ἄγαλμα
- - ασ. m v aM πο —* - --
BERT S AR aco
499 GEORGII CODINI τρ0
tua virilis inaurata (ibidem etat Examon Heraclii A μιλίου, ἦν ἀνδροείχελον ἄγαλμα χρνσέμδαφον (ἔνθα
imperatoris) et genuflexa Justiniani tyranni. llllc
Terbelis concionatus est, eodenique ín loco siabat
ingens elepbas a Severo erectus. Erat autem collis
ante partem graduum, ubi schola custodum urbis
excubabat, Habitabat etiam ibi argentarius qui lan-
cibus iniquis in veuditis utebatur. Hujus taberna cum
ab elephanto eversa esset, mortem minabatur ejus
custodi, nisi belluam cohiberet. Magister autem ele-
phanti cum ininas ejus nihili faceret, interfecit ip-
sum falsus ille libripens, et elephanto devorandum
objecit. Bellua vero needum cicurata ipsum una
sustulit. Quo audite Severus elephanto. sacrificavit,
et in eodem loco ipsius bellus ejusque magistri sta-
tuas erigi curavit. llidem quoque Hercules multis
sacrificiis colebatur, qui postea in Hippodromum
wanslatus est. Juliane vero consule Rome Byzantium
devcetus est cum aliis deeem statuis.
Spectaculum secundam prope miliarium.
{0 1n miliario jam inde ab antiquis temporibus
supra duas columnas stabat eurrus solis quasi vo-
lans, eui juncti erant quatuor equi coloris ignei, Ibi
vero Porphyrius auriga faustis Venetz factiouis ac-
clamationibus exceptus fuit, postquam vicit factionis
Prasinz aurigás Azotium et Byzantem. Ubi vero ille
currus ia Hippodromo subversus fult, fecit Constan-
tinus novam statuam fortune urbis, portatam « Sole,
fv τὸ "Εξαμον Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως) vat γονυ-
Χλινὲς Ἰουστινιανοῦ τοῦ ευράννου. Ἐκχεῖ ὁ Τερθέ-
λις (39) ἐδημηγόρησεν. "Ev o; ἑλέφας ἵστατο παµ-
µεγέθης, ὑπὸ Σευήρου κατεσχευασµένος. "Όρος δὲ
ἣν πρὸ τοῦ µέρους τῶν ἀναθαθμῶν, ἔνθα ἣν καὶ
σχολὴ φυλαττόντων τὴν πόλιν. Ἔμενε δὲ ἑἐχεῖσε
ἀργυβοχόπος ἑναντίοις ζυχοῖς (50) «hv mpdew
ποιούµενος. Καὶ «oU οἰχήματος αὐτοῦ πορθουµένου
Ἀπείλει τῷ τὲν ἐλέφαντα φυλάττονει θάνατον, εἰ μὴ
τοῦτον χρατήσειεν. 'O δὲ θηροκόµος oox ἑνοδίδου.
Ὃν φονεύσας ὁ ζυγοπλάστης δέδωκε βορὰν τῷ ἑλέ-
φαντι. Τὸ δὲ θηρίον ἀτίθασσον δν καὶ αὐτὸν ἀνεῖλε,
Καὶ ὁ Σευῆρος ἀχούσας τῷ θηρίῳ θυσίας fiveyxev.
Ἑν αὐτῷ δὲ τῷ tóm παρενθὺς ἀνετυπώθησαν τό
τε θηρίον xal ὁ Onpoxónoc. "EvÓa καὶ ᾿Ηραχκλῆς
ἑλατρεύθη, πο)λὰς θυσίας δεξάµενος ὃς ἐν τῷ Ἱπ-
ποδροµίῳ µετετέθη. "Eni δὶ Ἰουλιανοῦ ὁπατιχοῦ
ἀπὸ Ῥώμης Άλθεν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον, εἰσήχδη δὲ
Μετὰ στηλῶν δέχα.
Θέαμα δεύτερον π.2ησίον τοῦ Μιλίου.
Ὅτι ἐν τῷ pl (51) ἐν τέτρασιν ἵπποις πυρί-
vot; ἅρμα Ἡλίου ἑπτάμενον παρὰ δύὀ σεηλῶν ix
παλαιῶν τῶν χρόνων ὑπῆρχεν. Ἔνθα εὐφημίσθη (22)
ὁ μέγας Κωνσταντῖνος μειὰ τὸ νιχῆσαι ᾽Αζώτιον,
breit χαὶ Βύδας ἐκεῖσε εὐφημίσθη. Κατενεχθέντος
δὲ τοῦ ἅρματος &v τῷ Ἱπποδρομίῳ, στολίδιον χαινὸν
παρὰ Κωνσταντίνου ἐδχευάσθη εἰς τύχην τῆς πό-
λοως (53), ὑπὸ) Ἡλίου φερόµενον, ὅπερ δορυφορυύ-
Meursii et Lambecii note.
xpocép6agov (ἔνθα ν τὸ ἔξαμμον Ἡρακλείου τοῦ { ἓν σταδἰῳ. Tine patet duplex Codinl error : primo
ῥασιλέως) xal γονυχλινὲς, Ἰουστινιανοῦ ἐστι «οῦ
τυράννου, id est, Statua inaurata virilis εἰ genuflexa,
que in ipsa Basilica awreo laqueari operta pone
milium est collocata, Justinianl tyranni est. Verba
ἛἜνθα fv τὸ ἔξαμμον Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως pa-
renthesi includenda : «quid vero sibi velint, nondum
satis mibi constat. In. anouymi Collect. legitur,
Ἔνθα τὸ ἔξαμον 'HoaxAlou τοῦ βασιλέως χατεσχευ-
ἀσθη. Apud Suidam, v. βασιλική, preposito ἕως
ante Ἡρακλείου inserta est. Ibidem pro Ἰουστίνου
τοῦ Supávvou scribendum est Ἰουστινιανοῦ τοῦ
τυράννον, id est Justiniani Rhinotmeti, αἱ patet
ex anonymi Collect. Περὶ θεαµάτων, ubi prolixius
agitur de hac Justinian! Rhinotmeti etatua. genu-
flexa. Lau».
(29) Terbelis Bulgarorum princeps cujus auxi-
lio Juetinianus Ihinotmetus imperium recuperavit.
AMB.
(30) "Evarrioic ζυγοῖς. Suida lectionem confir-
mat, quod paulo post eumdem ζυγοπλάστην vocat :
ita autem dicitur falsus Hbripent, seu qui πλαστοῖς
Quyol;, hoc est [ancióus adamiterinis, |n librando
vtitur. Quos. Suidas xAactob; ζυγούς vecat, eos
appellat Codiuus ἑναντίους ζυγούς, id est lances
iuiquas scu impares, quibus opponuntur ἴτοι
ζυγοί sive. lances equa et pares. Hine corrigenda
Suida versio, v. βασιλική, vhi perperam ζυγοπλά-
σ.ην interpretatur fabrum librarum, et àv πλαστοῖς
ζυγοῖς τὴν κρᾶσιν ποιεῖν libras ase factas vendere,
vel in. libris ace factis uas merces vendere. Laus.
(31) "Er τῷ pio. Suidas in µίλιον. MeUas.
(32) "Evós εὐφημίσθη. In anonymi Collectaneis
περὶ θεαµάτων ita igitur: "Ev0a Κωνσταντῖνος ὁ µέ-
Ύας εὐφημίαθη µετά τὸ γνιχῆσαι ᾿Αζώτιον xat Βύ-
Qav xal αὐτὴν, κράζοντος τοῦ Βενέτου μέρους *
ἛἜλες παλίνορσον ἱμάσθλην᾽ ὡς δὲ δὶς ἠδήσας ualvsat
enim confundit Constantinum magnam imperato-
rem cum Constantino quodam auriga Circensi, in
quem aliquod ezstant epigrammata Anthologize |. 5,
deinde hunc Constantinum confundit cum alio au-
riga Porphyrio, in quem similiter plurima exstant
epigrammat». Unius partem, qua continetur εὐφη-
ιόµός seu fausta acclamatio Venetz factionis, eitat
Γη supra citatis verbis snonymus περὶ θεαµάτων,
Epigramma hoc est :
Πορφύριον Λήξαντα πόνων ἀὐόαντά το µίερην
Καὶ πάρος ἀντ᾽ ἀρετῆς χά.Ίκεον ὀσεαότα.
Τῇδε πάλιν yaAxobD τε καὶ ἀργύρου ἱδρύσαντο.
Πρέσόν., σὺ 5 ξείνων ἀντιάσας γεράων,
Δήμου μὲν Boóurtoc ἅ λες πα.ἰίνρρσον ἱμάσθλην,
ὡς δὲ δὶς ἠδήσας, µαίνεαι ἐν σταδίἰοις.
Hic Porphyrius fectionis Venetz auriga is est,
quem perperam Codinus Constantinum magnum
vocat et ob devictum Asotium fausta acclamatione
exceptum ait, ipsa verba illius acclawationis con-
tinentur. ultimo disticho citati epigrammatis. Azo-
tium vero intelligo Prasinz factionis aurigam, qui
eum Porphyrio palma cencertavit, Similiter
corrigendus et illusirandus est Suidas, qui ruo
more ea qua hic apud Codinum leguntur, iisdem
quinimo verbis iexieo suo. infarcivit, voce µίλιον,
μα.
(56) ιο Fortame wrbis et pompa, qua in
tribanal Hippodromi deducebatar, meminit ipse
CoJuinus p. 59 Utremque Codini jocum ple-
bissiwe iluatrat Chronicon Alexandrinum p, 550,
ubi Constantinum. dicil. praeter. illam statuam
porphyreticee columnz Fori impositam, aliam
sibi fecisse ex marmore, dexua gestantem si-
mulacrum — auratum Fortunse urbis Cpoltane ,
atque constituisse ut imposterum quotannis die
*ol
DE SIGNIS CP.
502
µενον εἰσήει εἰς τὸ στάμα (64) xal στεφανωθὲν A quie magno comitatu in tribunal Hippodromi dedu-,
ἑφήει. Ἑτίθενο δὲ £v τῷ σενάτῳ ἕως τῶν ἐπιόντων
γενεθλίων τῆς πόλεως. Διότι δὲ ἐπὶ χεφαλῆς oxao-
ρὺν εἶχεν, ὃν ἐχάραξε Κωνσταντῖνος, ᾿Ἰουλιανὸς
αὐτὸ βοθύνῳ κατέχωσεν. |
Περὶ τοῦ 'Apsiov.
Ἔνθα "Apttog (55) τὸν ἔχθιστον θάνατον ἀπὸ τῆς
χαµάρας τοῦ φόρου taU σενάτου (56) ἀπέδωκεν (57).
Ἔνθα xai ἑτνπώθη ὑπὸ τοῦ θεοφιλοῦς θιοδοσίου
"Apte i9 µαρμάρῳ ἀναγλύφῳ, Ὑειτνιῶν «τῇ T5,
καὶ σὺν τῇ τοῦ Αρείου xai Μακεδονίου (38), Σα-
δελλίου ($8) xal Ἐόνομίου (40) πρὸς αἰσχύνην αὖ-
τῶν, ὡς ἂν οἱ καρερχάµενοι χόπρον xa οὔρον καὶ
ἐμπτύσματα ἐνῤίπτωσιν αὐφοῖς.
Πορὶ τοῦ σενάξυυ.
Ότι «b σένατον , ὡς οἱ μὲν λέγουσι, ἐξ ἀρχῆς
fv τῶν κωδικέλλων φυλακτῆριον * ἐχεῖσε γὰρ οἱ
πατρίχιοι ἐλάκδανον αὐτους ἕως Κωνσταντίνου.
Καὶ Καλλίστρατος πρῶτος (41) τὴν ἀξίαν τοῦ ὑπά-
ευ ἐκεῖσε ἐδέξατο, τοῦ δήμου (42) χράδαντος, εΚαλ-
cebatur indeque coronata iterum exibat. Ponebatur
autem in senatu usque ad diem urbis natalem. Cax-
terum ob erucem, quam capiti ejus Constaniinus
insculpi curaverat, Julianus eam in foveam projici
et terra obrul jussit.
De Ario.
In eo loco Árlus abominanda morte obiit a cames
ra senaeuli, quod erat in. foro. viginti Bovem pal-
mos. Ibidem pius Theodosius Arium et una cum ip-
80 Sabellium, Macedonium et Eunomium, ad notan-
dam eorum ignominiam, marmori adeo vicino terre
insculpi curavit, uta pretereuntibus stercore, urina
el sputo conapurcarentur.
De senatu.
|n senatu, ot quidam tradunt, codicilli antiquitus
custodiebantur : nam ibi patricii eos accipiebant us-
que ad tempora Constantini. Ibidem Collistratus pri-
mus digaitalem consularem suscepit, acclamante
popelo : 4« « Callistratus fortuna favente iasmpet
Meursii et Lambecii note.
nrbis. natalX ea statua in. Hippodromum spectanda
deduceretuP, exercitu et civibus comitantibus.
Inde igitur patet theama seu spectaculum, quod
lioe loco Codinus descrihit, fuisse statuam Constan-
(ini Magni, capite radiato instar solis, quadrigam
agitante, porrectaque dextra sastinentem simula-
eram Fortune urbis Cpolitanze. Quod divi Coustan-
tini Magni statuam fuisse; manifesto testatur Chro-
nicon Alexandrinum ; fuisse figuratam instar solis
capite radtato, Codini hzc verba (indicant,-$x5
hàlou φερόµενον: ibi enim per solem intelligenda
est Constantini statua instar solis, ut dixi, eapite
radiato formata. Ita. in columna porphlyretica fori
visebatur Constantinus διὰ τὰς iv τῇ κεφαλῇ ἀχτῖ-
vice Άλιος τοῖς πολίταις ἐχλάμπων, ut refert
panlo post Codinua, ubi agitur de columna fori.
Visitur etiam in aliquot nummis antiquis Constan-
tinu« ἠλιοχέφαλος. Quod preterea dixi, hanc Con-
e(amtini statuam quadrigam ogitasse porrectaque
dextra sustinuisse Vietoriolam, ex his Codini ver-
bis elicitur, Ka Ίπποι χρυσολαμπεῖς τέσσαρες, xat
ξιρρηλάτης bmi τοῦ δίφρου ἐν τῇ δεξιᾷ φέρων χειρὶ
στηλοειδὲς τι ἄγαλμα, ὅπερ πρθεγράφει, εἰς
τύχην τῆς πόλεως ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἑτίμησε.
Quem hic Codinus διφρηλάτην seu aurigam vocat,
ipse eret Constantinus, vehens curru quadrigarum
et dextra gestans parvum aliqnod simulacrum,
quod cultum fuisse ait pro Genio seu Fortuna
wrbis, Sed verisimile mihi videtur, quam Codinus
Fortunam urbis vocat, foisse Vieteriolam. Ita in
nummo quodam antique conspicitur Nero imperator
quadrigze insistens, et sinistra palmam, dextra
Victoriam tenens ipsum coronantem. Laua. |
(54) Στάµα hic significat τὸ βασιλιχὸν χάθισµα
τοῦ Ἱπποδρομίου, tribunal. Hippodromi, in quo im-
perator sedebat, cum spectaret. ludos Circenses.
Vide quz notavi p. 17, v. 18. ad illa verba xat ἀνέρ-
χεσθαι µέχρι τοῦ στάµατος. Laws.
(55) Ἄρειος. VideSuidam τη Αρειανλς, Rufinum
1, 15, Cedrenum, Zonaram Annal. 3. Loca non ex-
scrivo, Mguns. — Quidquid hic narrat Codinus
de Ario, fragientum est tertii theamatíis seu spe-
ciaculi, quod erat in foro, Integra ejus descri-
ptio exstat in Collectaneis anonymi περὶ θεαµά-
των, ex quibus ex codice Vaticano hic Cedini
locus ita. supplendus ct. refecrmindus est : "Eva
(sc. ἓν τῇ xapápa τοῦ φόρου) xal "Apetoz τὸν
ἔχθιστον θάνατον ὑπέστη, χείρονα Ἑλλήνων βλασ-
φημῆσαι ἀποτθλμήσας ὁ δείλαιος, καὶ τὸν θρόνον
Κωνσταντινουπόλεως βασιλικῇ χειρὶ χαθαρπόσιι
βουλόμενος. Αλλ οὐχ Αλέξανδρος ὁ πολὺς iv
θεογνωσίᾳ τοῦτο παρέσχεν, ἕως τῷ ὀλεθρίῳ θανάτῳ
«οῦτον παρέδωχεν. Ἐν αὐτῷ οὖν τῷ «εόπῳφ x0'
παλαιστὰς ἀπὺ τῆς χαµάρας τοῦ Σενάτον τοῦ φόρου
ἐπὶ τοῦ θεοφιλοῦς Θεοδοσίου ἑτυπώθη ἡ τοῦ ᾽Αρείου
εἰχὼν, lv µαρμάρῳ ἀναγλύφῳ γειτνιῶντι τῇ T7,
καὶ aov τῇ τοῦ Aperto» xai $j Μαχεδονίου Σαθελλίονυ
xai Εὐνομίου, πρὸς αἰσχύνην αὐτῶν, ὡς ἂν οἱ παρ-
ερχόµενοι χόπρον xat οὔρον xal ἐμπτύσματα ἑνρί-
πτωόιν αὐτοῖς. ld est, Quo in loeo (scilicet in. For-
nice Fori) etiam Arius horrenda morte obiit, qui
pejus quam ipsi Gentiles Christo maledicere audebat
et. episcopatum — Constantinopoleos fretus. potentia
imperatoris per vim invadere conabatur. Sed huie
Alexater episcopus restitit, waque adeo donec ipsum
adegit ad mortem. lbidem igitur viginti novem pal-
sos a camera Senaculi, quod esi in foro, pius
Theodosims Arii, et Macedonii, et Sabellii, e1 Eu-
tomii imagines propter. contemplum marmori. in-
sculpi euraeit adeo humili, ut α pratereuntibusa
stercore, lotio et sputo contaminareniur. Laws.
(56) Τοῦ φόρου τοῦ Σενάτου. Scribe του Σενά-
συ τοῦ φόρου, lioc. est camera. Senaculi, quod est
€
D in foro, scilicet Constantiano, ubi stabat columna
porphyretica. Laus.
$7) Απέδωκεν, ποῦ καὶ οἱ παρερχόμενοι οὖρα
κ qónpa ἀτίθουν αὐτῷ τῷ ἐχθίστῳ Ἀρείῳ cod.
(58) Μαγεδὀν/υυ. Hic in locam Pauli episcopi
subrogatus ab Arianis anno 5 imperii Gonstan-
tini magni, anno 24 pellebatur Cpoli. Testis no-
bis hujus rei est Hieronymus in Chronico. Meuns.
(39) Za6&AAlov. Sabellius sub Gallo et Volu-
siano vizil; de cujus lieresi Ensebius |]. νι et
H»rmenopulus lib. de Sectis. Mguns.
(40) Εὐνομίου. Hic sub Valentiniano 'et. Va-
lente vixit. Hieronymus testis in Chronico. Mans.
(41) Καὶ KaAAlocpatoc πρῶτος. Hzc prolixius
narrantur in anonymi Collect. Laus.
L 42) Too δήμου. Facto intelligitur Prasina.
AMB.
503 GEORGII CODINI 904
a: aliud provehetur. » Quare ille perterritus ad ec- A λίσερατος εὐτυχῆς καὶ εἰς ἄλλο προχόψει. » Ὁ δὲ
clesiam confugit, et quamvis Constantinus juraret
se nullam ei injuriam illaturum, attamen ille minus
fidens primum presbyter,'postea vero episcopus cre-
atus est.
De columna fori.
Ininferiori parte column: fori Palladium et multa
alia admiranda posita fuerunt. Cireuitus autem fori
tantus est quantus fuit ambitus tentorii Constantini
Magni, quod Rome Byzantium veniens istic fixerat.
θα autem illa semirotundz porticus tunc tempo-
ris stabula erantcircum tentorium ; et illa columna,
cui Constantinus statuam Apullinis sub nomine
300 imposuit, infixis capiti radiorum instar aliquot
clavis passionis Christi Dej nostri, ut veluti sol civi-
bus suis przeluceret.
De Artopoliis.
In Artopoliis visitur statua, qu: exornata est capi-
tibus pavonis, aquilz, leonis, leporis, arietum, pas-
serculorum, cornicis, turturis, muris, felis et bucu-
lz ; item Gorgones du: ex marmore sculpt», una ad
dextram, altera ad sinistram,-facie sibi invicem ob-
versa, et. demum copiosus porcorum grex. Persti-
terunt autem usque ad Zenonem. Caeterum Galenus
quidam medicus et philosophus, istac preter Gorgo-
nas transiens, bieroglyphica esse dixit, iisque sstro-
nomicum futuri presagium £49 contineri, et cunetas
declaravit historias cum nomine Constantini Magni,
qui illa erexit. Cum vero Galenus multum jam enar-
rasset, et in iis intelligendis occupatus quz Zenoni &
Verina olim eventura essent in risum prorumperet,
Callistratus quidam homo nihili, qui cauponariam
exercebat, Zenonem Cpolim redeuntem eo usque in
φοδηθεὶς προσέφνγε τῇ ἐχχληαίᾳ. Κωνσταντῖνος δὲ
ἐξωμόσατο μὴ ἁδιχῆσαι αὐτόν. 'O δὲ μὴ ἀνασχό-
µενος ἐχειροτονήθη πρεοθύτερος, εἶτα ἐπίσχο-
πος,
Περὶ τοῦ κίονος τοῦ φόρου.
Ὑποχάτω δὲ τοῦ κίονος τοῦ qópou ἐτέθη xal τὸ
Παλλάδιον (456) στοιχεῖον καὶ ἕτερα σημειοφοριχὰ
πολλά. 'O δὲ χύχλος τοῦ φόρου ἐστεὶ «b (gov τῆς
ποδέας τῆς χόρτης toU μεγάλου Κωνσταντίνου, fiv
αὐτὸς ἔπήξεν ἐχεῖσε, ὅτε ἀνηλθεν ἀπὸ Ῥώμης.
Οἱ δὶ σιγματοειδεῖς δύο ἔμδολοι ἀτύγχάνον τότε
σταῦλοι γύρωθεν τῆς χόρτης, χαὶ ὁ περίδλεπτος
οὗτος χίων, καὶ ἡ στήλη τοῦ Απόλλωνος (44), ἂν
Β ἕστησε Κωνσταντῖνος ὁ µέγας δίκην ἡλίου εἰς
ὄνομα αὐτοῦ, θεὶς (45) bv τῇ χεφαλῇ ἥλους Ex τῶν
τοῦ Χριστοῦ xal θεοῦ ἡμῶν δίχην ἀκτίνων , ὡς
ἥλιος τοῖς πολίταις ἑχλάμπων.
Περὶ τῶν Αρεοπωλείων.
Ἐν δὲ τοῖς ᾿Αρτοπωλείοις χιονάρια ὀκτὼ (48)
περιφέρει τυῆ xal ταῶνας xal ἀετοὺς xal λέοντας
λαγωούς τε, xal χριῶν χάρας xoi στρουθίων καὶ
κορώνης xal τρυγόνος xal pube xai γαλῆς xal
ὁαμάλεως, xal Γοργόνας δύο, pav μὲν ix. δεξιῶν
καὶ ἑτέραν ἐξ εὐωνγύμων, ἡ pla τὴν ἑτέραν κατ'
ὄψιν βλέπουσα, ἀπὸ μαρμάρων ἐγγεγλυμμέναι, xol
χοιρῶν ἁγέλας. Ἵσταντο δὲ μέχρι Ζήνωνος. Γαλη-
νὺς (47) δέ τις, ἰατρὸς xal φιλόσοφος ὑπάρχων,
ἐχεῖσε περαιωθεὶς τὰς Γοργόνας ἔλεγεν ἱερογλν-
C φικὰ καὶ ἀστρονομικὰ τῶν μελλόντων, δηλώσας τὰς
ἱστορίας πάσας aov τῷ ὀνόματι, Κωνσταντίνου τοῦ
µεγάλον τυπωσαµένου ταῦτα. Τοῦ δὲ αὐτοῦ Γαλη-
νοῦ ἐπὶ πλεῖστον συχνάσαντος xai τοῖς ἀναγνώ-
σµασι προσσχόντος , τὰ μέλλοντα σνμδαίνειν (48)
Ζήνωνι παρὰ Βηρίνης εἰπόντος χαὶ γελάσαντος,
Meursii οἱ Lambecii note.
(45) Τὸ Ha.AAd8iov. In. aliquot codd. Vaticanis
et Bavarico pro Παλλάδιον perperam legitur Πα-
ψάδι»ν; quo mendo deceptus Meursius alias inau-
ditum vocabulum παφάδιον inter Grsco-harbara
retulit. Palladii hujus meminit Chronicon Alexan-
drinum p. 598 et Julius Pollux in supra citato
fragmento Chronici inediti. Las.
(44) 'H στήη τοῦ 'AzódAoroc. Hec est cele-
bris illa Apollinis status. quam Heliopoli deductam
ergo est Ίνωο inscriptio Cedreno, spud quem cor-
rupte. legitur : Ἐν ᾧ γέγραπται * Κωνσταντῖνος
ἔλαμφεν ἡλίου δίκην ὃς ἦν μὲν etc. Corrigendus
etiam Zonaras, ubi de hac statua loquitur : Λέγε-
παι δὲ χαὶ ᾿Απόλλωνος εἶναι στήλην τὸ ἄγαλμα,
καὶ μετενεχθῆναι ἀπὺ τῆς ἐν τῇ Φρυγίᾳ πόλεως τοῦ
ἩἨλίου. Scribe &vb τῆς £v τῇ Φρυγίᾳ πόλεως τοῦ
Ἡλίου. 11a Julius Pollux in supra citato fragmento
Chronici. Puto autem status illius solaris exem-
Constantinus Magnus columna porphyretica fori D plar esse imaginem, qus visitur in quodam Con-
imposuit, addita hac inscriptione: Κωνσταντίνφ
λάμποντι ἡλίου δίχην. Inscriptionem bane reperi
spud veterem Chronographum ms. Bibl. Reg. eujus
hzec verba sunt, ubi agitde Constantino Magno : Κτί-
ζει δὲ τὴν πόλιν ἀπὸ μὲν τῆς ἑλεύσεως αὐτοῦ «7
πρὸς τὸ Βυζάντιον εἰχοστὸν πρῶτον ἔτος, ἀπὸ δὲ
τῆς ἀρχῆς τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἔτη χε’ ἀπὸ δὲ
᾽Αδὰἀμ ἕως ἣν εωλς’. Ἐντεῦθεν ᾖλθεν εἰς τὸ Βυ-
ζάντιον ἀναλαδὼν καὶ τοὺς ἁγίους xai ἐμφανεῖς
Πατέρας πρὸς τὸ εὐλογηθῆναι παρ) αὐτῶν τὴν πό-
λιν ἣν ἕχτισεν. Ὠκοδόμησε δὲ παλάτιον xal ἱππιχὸν
καὶ τοὺς δύο τερπνοὺς ἑμθόλους, καὶ τὸν φόρον, àv
ᾧ κίονα μονόλιθον xal ὁλοπόρφυρον ἕστησεν, ix
Ρώμης ἀγαγὼν, ἐχδήσας αὐτὸν διὰ χαλκῶν ζωνῶν
γεγραµµένων, Ἱδρύσατο δὲ ἑπάνω αὐτοῦ ἀνδριάντα
ἐπ ὀνόματι αὐτου, ἐπιγράψας διὰ τὰς ἐν αὐτῷ
ἀκτῖνας' Κωνσταντίνῳ rA ἡλίου δίχην. “Ος ἣν
μὲν ἔργον Φε!δίου, Ἠχθη δὲ ἐξ ᾽Αθηνῶν. Restituenda
stantini Magni nummo, vullu dextraque versus
ccelum porrectis, septem in capite radios gerens,
atque sinistra manu globum, cum inscriptione Cla-
ritas reipublice. LAMB.
(45) ᾽Απόλλωνός ἐστι τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου,
fjv ἕστησεν οὖτος δίχην ἡλίου, τιθεὶς cod. 5058.
(16) Κιονάρια ὀκτὼ. Scribe χιονάριον περιφἑρει
ταώνος xal ἀετοῦ xal λέοντος λαγωοῦ τε χαὶ χκριῶν
χάρας. Fuit statua nature, qua innumeris mammis
ei omnigenorum animalium capitibus circumdata
liguratur. Vide qua» notavi ad Anonymi Collectanea
περὶ θεαµάτων. LAMB. .
(41) l'aAnvóc. Diversus hic est a Galeno, qui
sub Marco Commodo et Pertinace imperatoribus
vixit. Laws.
(A48) Τὰ u&Alovra cvp6alvew. Nempe quod
Verina, Zenone genero fugato, fratrem suum
Basiliscum ad imperium promotura esset, Laus.
5b DE SIGNIS CP. 566
Καλλίσερατός τις συρφετὸς , κάπηλος τὴν τέχνην, A Galenum calumniis instigavit at ipsum Interficeret.
μετὰ τὴν ἐπάνοδον Ζήνωνος διαδάλλει τὸν Γαληνόν.
Ὅ δὲ Ζήνων τοῦτον ἀνηρήκει. Λέγουσι δὲ, xal
ἔστιν ἀληθὲς, ὅτι ab ἁγέλαι τῶν χοίρων ἐχεῖσε
διερχόµεναι εἷς τὸν ᾽Αρτοτυριανὺν τόπον , μέσον
ες χαµάρας, ὅθεν ἀνέρχεται, καὶ οἱ τούτους ἑλαύ-
νοντες τ’πτουσι τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων σφοδρῶς,
µέχρι ὅτου αἷμα χυθὲν kx τῶν ῥινῶν αὐτῶν εἰς
θυσίαν τοῦ τόπου ἐχείνου, οὗ µεθίστανται Ex τῶν
ἐχεῖσε. 'Ἠνίχα δὲ χυθῇ (49) αἷμα ὀλίγον, ἀθρόως
épud ἡ τῶν χοίρων ἀγέλη. Καὶ τοῦτό ἐσίιν ἅλη-
θές,
"Ott. dv τῷ Ταύρῳ στήλη τοῦ μεγάλου Θεοδυσί2ὀ
ἵσταται. "Hv δὲ πρώην ἀργυρᾶ. Ἔνθα τοὺς ἀπὸ
ών ἐθνῶν Ίκοντας ἐδέχετο ἐχεῖσε; Καὶ πρώην
παλάτιον ὑπῆρχε xai ξενυδοχεῖον τῶν Ῥωμαίων,
ῥηλονότι εἰς τὸ χαλούμενον Αλωνίτζιον (60).
Ἐπάνω δὲ τοῦ μεγάλου χίονος ἑστήλωτα, Θεοδόσιος,
οἱ δὲ υἱοὶ αὐτοῦ, ὁ μὲν 'Ovóp:o; ἑπάνω τῆς λιθί-
ντς ἀφῖδος τῆς πρὸς δυσμὰς, ὁ δὰ ᾿Αρχάδιος iv
τῇ πρὸς ἀνατολὴν λιθίνῃ ἀφῖδι. Ὕπερθεν δὲ τῶν
περιθλέπτων μεγάλων χιόνων τῶν τετραδισίων ,
µέαον δὲ τῆς αὑλῆς, ἔστιν ἔφιππος ὃν ol. μὲν λέ-
Ύουσιν Ἰησοῦν «bv Ναυῆ (51), ἕτεροι δὲ τὸν Βελλε-
ῥοφόντην’ Ίχθη δὲ ἀπὸ τῆς μεγάλης ᾿Αντιοχείας.
Té δὲ τετράπλευρον τοῦ ἐφίππου τὸ λιθόξεστον
ἔχει ἐγγεγραμ. µένας ἱοτορίας τῶν ἑσχάτων (59)
τῇ πόλχει, τῶν Ῥωσῶν µελλόντων πορθεῖν «hv
αὐτὴν πόλιν’ xal τὸ ἐμπόδιον ἀνθρωποειδὲς χαλ-
Porro commemorant, et sane res ita sehabet, quod,
cum aliquando greges porcorum istac transduce-
rentur ad locum nuncupatum Artotyrianum, in me-
dia fornice unde ascenditur, licet subulvi poreos
vehementer fustibus coutyndereot, eos tamen loco
isto príus movere non potuerint quam sanguinem -
naribus tn speciem sacrificii profunderunt. (uo patt-
lum saltem profluente statim totus porcorum gres
uno impetu se ab eo loco commovere coepit.
In aurocollocata est Theodosii Magni status,
qua prius argentea fuit. lbiolim palatium erat et
hospitale Romanorum nuncupatum Alonitzium, in
quod ab exteris nationibus venientes recipicban-
tur. Ibidem sup a magnam columnam visitur sta-
tua Theodosii Magni, filiorum autem ipsius supra
arcus lapideos, Honorii ad Occidentem, 43 Arcadii
ad Orientem. In medio ejusdem arcex statuam eque-
strem magnzx columnae quadrate sustinent, quam
alii Jesu Nav», alil Bellerophontis esse dicunt :
allata fuit ex magna Antiochia. Cseterum basis
lapidea quadrilater equestris illius status habet
insculptas hietorias rerum novissimarum, qua
urbi accident cum a Russis expugnabitur. Item
parvum illud signum zreum virile, quod ad pedes
ante dictz? equestris statuze vinctum et genuflexum -
visltur, eadem continet. Praeterea quoque pes
χούργημα βραχ ὺ παντελῶς καὶ δεδεµένον γονυχλινὲς C levus equi, quod In eo inscriptum est, pr:esignift-
ἔχει (50). Ὁ ποῦς 6 εὐώνυμος τοῦ ptyálou xal
αὐτὸς σηµαίνει ὅτι ἐκεῖσε ἐγγεγραμμένον (54)
eat. Simlliter et magna columna concava οἱ Xero-
lophus ultimos urbis casus figuratos exhibent.
Meursii et Lambhecii nota.
(19) ᾽Ανέρχεται, ἵστανται ἑνεοὶ καὶ οὐ δύνανται
προέρχεσθαι, ὅτε ol χοιροδέται οἱ τούτους ἐλαύνον -
τες τύφωσι τούτους, Χαὶ εότε µεθίστανῖαι * ἠνίχα
γὰρ χνθῃ. 5056.
(00 Ἓνθα τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ᾽Α.λωγίτ-
Gov. Hec verba ita transponenda sunt : Ἔνθα
πρώην παλάτιον ὑπῆρχε xa ξενοδοχεῖον τῶν "Pu-
µαίων, xal τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν Έχοντας ἐδέχετο
ἰχεῖσε, δηλονότε εἰς τὸ χαλούμενον )Αλωνίεζιον.
Αλωνίτζιον Grzecis recentioribus dicitur dómus,
quibuscunque sive indigenis sive peregrinis pu-
blice alendis destinata. Cpoli κατ’ ἐξοχὴν vocabatur
᾽Αλωνίτζιον palatium a Constantino Magno in re-
gione Tauri exstructum, in quod proceres Roma
inique Cpolim venientes recipiebantur, ut testa-
lur Codinus in libro de edificiis p. 74, v. 9. Hoc
loeo ξενοδοχεῖον τῶν Ῥωμαίων appellat. Pro 'AXo-
νίτζιον etiam contracte scriptum invenitur ἁλω-
Vitqtv, ut pro καραθίτζιον καραδίτζιν, pro πέτριον
títpw, etc. Laus.
(61) 'IncoUv τὸν Ναυῆ. V. Nicetas Choniates
Ρ. $48, εἰ 857 sed quidquid ille dicat, mihi du-
bium non est quid fuerit antiqui eujusdam Ro-
manorum imperatoris statua equestris : ita enim
prumque formari solitas fuisse, ex nummis
el statuis. antiquis bodieque videre est. Laws.
(32) Ἱστορίας τῶν ἐσχάτων. Procul dubio in-
scriptio et eztera ornamenta intelligenda sunt, que
basi illius equestris statuze insculpta fuerunt. Sed
Codinus hic nugatur more recentiorum Gracorin,
qut quascunque inscriptiones et figuras antiquita-
lis Romanis oracula et praesagia rerum futurarum
Interpretantur. Laws. ;
(93) Τὸ ἐμπόδιον — vovvxAwéc ἔχει. Si. ge-
nuina est hzc lectio, verbum ἔχει referendum vi-
detur ad illud quod superius dizit. ἐγγεγραμμένας
ἱστορίας τῶν ἑσχάτων τῇ πόλει. Statuam. autem
virilem vinetam et genuflexam, quam Codinus
ait ad pedes (sic enim vertit. ἐμπόδιον) equestris
illius statuse fuisse collocatam, nationis cujusdam
devicte simulacrum fuisse verisimile. est. Γονυ-
κλινές veri genuflexum, et hoc revera hic signi-
ficat, ati etiam supra in descriptione theamatis
secundi. Errat igitur Meursius, qui in Glossario Grze-
co-hbarbaro utrumque Codini looum citans γονυ-
κλινὲς substantive accipi credit, et significare pul-
vinar, quod geuibus substernitur. Laws.
(54) Ὁ ποῦς — ἑωεγραμμένον. in. cod. Vat.
hzc verba precedentibus absque interpunctione
annexa sunt, cet pro τοῦ μεγάλου legitur τοῦ
ἵππου. Quare credibile est Codinum scripsisse,
"O ποῦς εὐώνυμος ὁ ἐμπρόσθιος τοῦ ἵππου, ὃς τὸ
ἀνθρωποειδὲς χαλχούργηµα βραχὺ παντελῶς xol
δεδεµένον γονυχλινὲς ὄχει, καὶ αὐτὸς σηµαίνει ὅτι
ἐχεῖσε ἐΥγεγραμμένον. [d est, etiam equi pes lavus
anterior, cui sigillum ereum virile vinclum εἰ genu-
flexum inclusum est, prasignificat qua in eo inscripta
sunt. Nempe respicit Codinus ad illul quod refert
Nicetas Clioniates p. 849, in anteriori sinistra
ungula illius equi latuisse imagunculaum consecra-
lam viri clavo traustixi et plumbo undique cincti ;
qus ad conservationem urbis et prohibendas bar-
barorum incursiones ibi inclusa erat. Cf. idem
jy. 858. De ejnsmoli statuis consecratis alias quae- -
dau notavi. LAMB.
——— —- --- -
EK, 08 AERE o IMPARUREPREURUF EPUM prr. ga a eg e t gt qp
.
δι] GEORGII CODINI 503
ἐστίν. Ὡσάύτως καὶ ὁ μέγας χίων (Db) 6 χοῦφος xav ὁ Ἔηρόλοφος τὰς ἑσχάτας ἱστορίας τῆς --
Mex ἔχουσιν ἓν ἱστορίαις ἐγγεγραμμένας.
Speetaculum eui Philadelplii nomen, status À
eunt liorum Constantini Msgni : postquam enim
ipse ebiit, Constantius in partibus Orientis degens et
Constans cum Gallo ab Occidente veniens, ambo in
hioc loco conjuncti se invicem salutaverunt,. Vocatut
autem locus ille Philadelpbium non propterea qui-
dem, quod ibi conjuncli fuerint, sed quoniam priml
eorum congressus signum istic erectum est. Alii
vero dicuntlocum qui nunc vocatur Philadelphium
antiquitus propugnaculum fuisse et portam terre-
sirem a Caro exstructam. In Ώου loco stabat. £4
prius statua fori, quam inde eurru in forum deve-
xerunt, vel ut alii diverse tradunt, a Manaura..
Statua in foro posita multisque celebrata hymno- B
diis ut fortuna urbis ab omuibus aderabatur, erecta
supra columnam, sacerdote pr:sente cum supplica-
lione et centies clamante : «Kyrie eleison. » Capi-
tulo autem ejus columuae admiranda quadam et mi-
raculosa superiiposuerunt, et solemne festum to-
tos quadragiuta dies actum fuit, atque ipse impe-
rator copiosam annonam distribuit. Caeterum po-
siridie natalitia urbis celebrata sunt, et magni
circenses acti, eoque die urbs nominata est Cpo-
li
18.
*.
Crucem in Philadelphio erexit Constantinus Ma-
gnus supra columnam ínauratam et lapideis vitreis-
que crustis inlextam, ad crucis quam in celo vidit,
et columnz porphyreticz formam. Praeterea quo-
que filiis suis statuas posuit throno insidentes, et
e regione earum colutanam hieroglypbicis notis,
inscriptam, quas ultimum Romanorum rerum sta-
tum variis figuris pezenantiant. Stabat. sutem ere-
gione filiorum Constantini Magni, qui In thronis
sedent, et eorum qui se invicem amplectuntur.
Ay Modium quod vocan!, horolegíium erat et
examen modii, positum supra arcum Amastriani,
inter duas manus, a Valentiniano constructum ;
quare etiam iis vicinum est signum Lamis. Infra
autem in volumine manuum bistorise inscriptus
sunt, quas periti earum rerum facile interpretantur.
Coterum eum lege sancitum esset ut. modius fru-
menti cumulate venderetur, mercator quidam con-
"Ott τὸ καλούμενον Φιλαδέλφιον ol viol εἰσι wo;
μεγάλου Κωνσταντίνου. ᾿Οπόταν δὲ ὁ μέγας iw.
λεύτησε τοῦ Κωνσταντίνου ὄντος kv τοῖς ἀνατολιχοί;
ψέρεσι, Κώνσταντος δὲ ἀπὸ δύσεως xal Γάλλου
ἐρχομένων , συνήφθησαν ἐχεῖσε xal ἁἀσπάνονται
ἀλλήλους. Καλεῖται δὲ ὁ τόπος Φιλαδέλφιον οὐχ ὅτι
ἐχεῖ αυνήφθησαν, ἀλλὰ τῆς ὑπαντήσεως αὐτῶν
ἐχεῖσε ἀναστηλωθείσης. Ὡς δὲ ἕτεροί φασιν, ὅτι
τὸ νῦν χαλούµενον Φιλαδέλφιον, ἐν ᾧ ἔστι βόδρῳ
ἀφλ:, προτείχισµα ἣν καὶ πόρτα χερσαία τὸ xa-
λαιὸν, ὑπὸ Κάρου χατασκευασθεῖσα. Ἐχεῖ οὖν
ἵστατο ἡ ατλη τοῦ φόρου, ἣν εἰς χαρούχαν (56)
Ίνεγχαν ἀπὸ τοῦ Φιλαδελφίου, ὡς δὰ ὁ διαχρινύ-
µενος λέχει, ἀπὸ Μαγναύρας.
'H ἐν τῷ φόρῳ τεθεῖσα στήλη πολλὰς ύμνφδίας
δεξαµένη εἰς τύχην τῆς πόλεως προσεχυνήθη παρὰ
πάντων, ὑψωθεῖσα iv τῷ χίονι, νοῦ ἱερέως pesi
τῆς λιτῆς παρεστηχότος xai μετὰ χραυγῆς «b, Ki
pu ὀλέησον, βοῶντος ἑχατοντάχις, καὶ ἄνωθεν
ἐχεῖσε ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ χίονος πολλὰ ἑτέθησαν
θαυμαστὰ xol παράδοξα. Καὶ πανήγυρις περὶ τού-
του Ὑέγονε τεσσαραχονθήµερος, xal σιτηρέσια
πολλὰ τότε ὁ βασιλεὺς δέδωκε. Tfj δὲ ἑπαύριον τὸ
γενέθλιον τῆς πόλεως γέγονε, xol μέγα ἱπποδρύ-
prov, ὅτε dj πόλις ὠνομάσθη Κωνσταντινούπο-
Jig.
Τὸν δὲ εἰς τὸ Φιλαδέλφιον ὄντα σταυρὸν ἀνέστι-
σεν ὁ ἅγιος Κωνσταντῖνος ἐπὶ χίονος χεχρυσωµένο
διὰ λίθων xol ὑέλων, κατὰ τὸν στανροειδῆ τύπον
ὃν εἶδεν àv τῷ οὐρανῷ xal τοῦ xlovog &xelvou τοῦ
πορφυροῦ. Καὶ ἑποίησε στήλας τῶν vlov αὐτοῦ,
καὶ ἑτύπωσεν ἐπὶ θρόνου χαθέζεσθαι. Ἐποίει δὲ
xai τὸν χίονα ἐχεῖνον, ἱστορίας ἔχοντα ἐν a0:
ἑνζώδους (57), xal γράμματα Ῥωμαίοις τὰ ἔσχετε
σημαίνοντα. Ίστατο δὲ ἀντιχρὺς τῶν δύο υἱῶν
αὑτοῦ τῶν ἐπὶ θρόνου καθεζοµένων καὶ τῶν ἄλλων
τῶν ἀσπαξομένων (58).
"On cb λεγόµενον (59) Μόδιον ὡρολόγιον ἄν, fire
«b ἔξχμον τοῦ µοδίου. στατο δὲ ἑπάνω τῆς ἀφίδο;
τοῦ ᾽Αμαστριανοῦ, μέσον τῶν δύο χειρῶν , χατα-
σκευασθὲν ὑπὸ τοῦ Οὐαλεντινιανοῦ, διὰ τὺ καὶ ciy
Λαμίαν εἶναι ἓγγὺς αὐτῶν. Ὑποκάτω δὲ ἐν τῷ
εἰλήματι τῶν χειρῶν Ἱστορίαι εἰαίν' οἱ δὲ πεπειρα-
D µένοι εὑρήσουσιν αὑτκάς. ᾿Ὡρίσθη δὲ «b μόξιο
κουμούλιον (60) πιπράσκεσθαι. Ες δὲ τῶν ἔμτί-
Meursii et Lambecii ποἰβθ.
) 'O pérac χίων. Columnam cochlidem
Theodosii in Tauro sitam hie intelligendam esse
censeo, qus ad summitatem usque intra. se pervia
erat, et circumcirca [figuris sculptis exornata.
Manuel Chrysolotas in epistola de comparatione
veteris et tov? Roue Χίονας περιγλύφονς vocat.
Ejus generis column: sunt Trajasna εἰ Antonina,
quie hodieque Romz visuntur. Codinus hic suo
more nugatur, et flyuras Romanas pro oraculis hs-
bet. Laws.
(56) Kapovya et καροῦκα Graeco-barbare dicitur
curras. Laus.
(57) Ἱστορίας ἑνζώδους vocat Codinus historias
figuris expressas. Laus.
(58) Tov ἁσπαζομένων. Loquimr de statuit
Constantii et Constantis post patris obitum in spen
perpetus concordiz erectis in. Philadelphio, qua
rum supra meminit p. 45. Laws. ]
(59) "Οτι τὸ Aerópsror. Legendum esse videter
"Ὅτι τὸ λεγόμενον µόδιον ὡρο)όγιον ἂν xal τὸ ἔφα-
pow τοῦ µοδίον. Vide quomodo verterim, et quid
ea de re notaverim ad p. 65. Laus. -
(00) Κουμού.λιον. Cumulus — Latiais ἀῑείίας,
quod Greci antiqui vocant σώρευμα et ànips-
τρον, hoc est quod menimre plene. ieu — usa
uddiur, ldem apud recentiores valet κουµου”
λος. Sic hoc loco, et p. 66 modium cumula-
iun. Codinus appellat µήδιον κουμούλιον. Lans.
509 DE
SIGNIS CP.
t.[0
ρων πἰπρασχἑ vtt. σἵτον, ῥίγλιον (61) τὸν µόδιον. Α trà edictum ad regalam alicui vendidit ; qua de re
lw; δὲ ὁ βασιλεὺς ἔχοψε τὰς δύο αὐφοῦ χείρας,
καὶ ἀνεστήλωσεν ὁρᾶσθαι , ὁμοίως καὶ τὸν μόδιον,
ὃς ἐχρημάτιζεν (63) ὡρολόγιον.
"τι iv τῷ τόπῳ τοῦ ᾽Αμαατριαπροῦ Ἠλιος ἵστατο
ἐν αὐτῷ, iv ἅρματι μαρμαρίνῳ στηλωθεὶς , xai
Ἡραχκλῆς ἀνακείμενος (65). Ἔνθα xai ποταμὸς,
χαὶ ἀπὸ Λύχου λατρενόμενος (64). Καὶ χελῶναι
ἰχεῖσε μετὰ ὀρνίθων, καὶ δράκαιναι δεκαοκτώ. Καὶ
μαρμάρινος στήλη ἱσταμένη àx χώρας Παφλαγονίας
ῥεσπότου, xaX ἑτέρα χδχωσµένη ἐν τῇ χόπρῳ xai
vil; οὔροις, δοῦλος τοῦ ix χώρας ᾽Αμάστρων Πα-
φλαγόνος. Ἐχεῖσε δὲ ἓν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἐτύθησαν
τος δαίµοσιν ἁμφότεροι χαὶ ἀνεστηλώθησαν,
Ἐχεῖσε xal χαλλωπισμὺς χιόνων λευκών σιγµα-
τοειδῶς ἀνεγερθέντων. Ἐχγένοντο δὲ ἐκεῖσε δαιµό-
νυν ἐπιστασίαι πολλα[.
Ek 8b τὸν χαλούμενον Βοῦν (65) χάμινος fv
eertior factes imperster manas illi ampotari jussit,
easque usa etum modio in exemplum publiee erigi
curavit. Ibidem quoque collocatum erat horo-
logium.
Ih Joco nuneupato Amastriano positze erant So-
lis i& eurru quirmoreo et Herculis vecabantis £ta-
wi. lbidem Lycus fluvius est, qui a lupo nomen
babet. ltem viswetur ibi testudines plens avibus,
et dracones octodecim, et statua marmorea domini
cujusdam Paphlagonis, et alia statui servi ex Áma-
siriana regione Paphlagowis oriendi, urina et ster-
. core obruta. Uterque autem in eb loco dremontbus
immolatus foit. Ibidem visuatar columns candidae
in figuram semirotundam erectss, Mult» etiam dae-
monum suscitationes ibi flebant.
8 In loco noneupato Bore mazima erot fornax
παμμεγέθης ἑκτισμένη, Bob; ἔχουσα κεφαλήν. "Ev- — bovis figuram gerens, ín qua malefiei pamiebantur.
Üz χαὶ οἱ κακοῦργοι ἑτιμωροῦντο, ὅθεν xal Ίου- Quare etiam Julianus (που Christianos in 64
λιανὸς προφάσει τῶν χαταδίκων πολλοὺς iv αὐτῇ — cembussit. Gerebat autem illa ferma. maximi bo-
χατέχηυφε Χριστιανούς. "Hw δὲ ἡ Χάμινος Bo — vis formsm, ad cnjus exemplar postea similis bos
τύπο; παμμεγεθεστάτου θεάβατος, οὗ κατὰ µέμη-
σιν xal lv τῷ νεωρίῳ βοῦς ἀνετυπώθη. "He δὲ ἡ
χάμιος ἕως Φοκᾶ, ἀλλὰ ὑπὸ Ἡρακλείου ἐχωνεύθη
1έχῳ φόλεων. Ἐν αὐτῷ δὶ τῷ τόπῳ xol ἀφίδες
ὅμοιαι τῷ ξηρολόφῳ, Έχουσαι ἀγάλματα πολλὰ καὶ
ἱστορίας λιθίνας. |
in Neorio exstruetus est. Integrs autem permansit
illa fornaz usque ad Phocam tyrannum, qui vulti-
mus omnium 5b HeracHo ín eo combustus est.
Ja eodem loco arcus ereeti erant. similes illis qui
in Xerolopho spectantur, et continent simufacra et
historias lapidibus insculptas.
T) Ἑξαχιόνιον χερθᾶαῖον fj» τεῖχος (88) παρὰ C — Hexactonimm erat. lorus muro septus auroque
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου &cto0bv, διήρχεσε δὲ
ἑρόνους 19' µέχρι τῆς βασιλείας Θεοδοσίου 409
μινροῦ. Ἔξωθεν δὲ ἵσίατο χίων ἔχων στήλην τοῦ
μεγάλου Κωνσταντίνου, xat τούτου χάριν λέγεῖαι
ornatus 4 Constantino Magno : duravit autem annos
$9 usque ad Imperium Theodosii junioris. Extra
eum stabat columna enm statua Constantini Magni,
unde ipse locus Hexacionium appellatus fuit. Ybi-
Meursii et Lambecii note.
(61) Ρ/γΊιου. "Piy1a vel. ῥῆγλα, quasi regn!a,
Grecis recentioribus dicitur radius seu hostorium,
quod est instrurbpentum quo raduntur mensura.
la hie µόδιος vel µόδιον µῥἰγλιοὺ appellatur
madius radio adcequatus. Citerem ótv)voc ῥίγλα
derivatur αἱ 4 XoóuouXoc χουμρύλιος. Laus.
(62) Ἐχρημάτιζεν. Χρηματίξειν hie significat
té, tt supra p. 6. De horolegio autem in arcu
orientali fori posito, cojus hic mentio (lt, plu-
ribus agitur p. 65. Laws.
(65) 'Hpax.Aijc ἀνακείμεγος. Credo hic signift-
eai Herculis. cubantis simulacrum, quod prius
Rome colloestum erat in xiv. regione, et postea
Cpolum deductum atque in Hippodromo posi-
lum fuit, ut supra testatur Codinus p. 39 v. 19.
Quale autem fuerit hoc. simnlaerum, accuratis-
sime describit Nicetas Choniates p. 839 e.
Bonn. Laus.
(604) "Ev8a καὶ ποτακὸς καὶ dxó Λύκου Ja-
tpevóuevoc. Hae est leetio codicis Vaticani, quia
$i genuina est, legendum videtur Ἔνθα xa ποταμὸς
ὁ ἀπὸ Λύχου προσαγορευόµενος, hoc est, ubi etiam
[luvius est qui a (upo nomen habet. Newpe intelligit
llavivlum nomine Lycam, Byzantium transeuntem,
cnjus. infra p. 147 meminit. Ejusdem fluvii men-
lionem facit Cedrenus, et adversus ejns exun-
dationem Apollonium Tyaneum ait quas nescio
consecrationes adhibuisse. In cod. Bavar. pro λύχου
seripium fuit λευκοῦ. — Quodsi hec lectio alteri
yrefereuda est, scribendum videtur "Ev0a xai π2-
ταμὸς ἀπὸ λευχοῦ λίθου ὀρώμενος, ld est, ibidem
visirur ffuvias seu. simulacrum fluvii ex candido la-
pide. Ut vero hunc locum ita reformem, àucior
mihi est Manuel Chrysoloras, qui in epistola de
comparatione veteris et πον Roms tradit supra
caput rivuli (scilicet Lycl), qui Cpoltm perlabitur,
positam fuisse statuam ex candido lapide, qure
enbito videbatur inniti : Κσὶ ἄλλου δὲ, inquit, (sc.
ἀνδριάντος) ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ ἐκ λευχοῦ λίθου fi
μαρμάρου, ὑπὲρ χεφαλῆς τοῦ διὰ τῆς πόλεως ytt-
µάῤῥου, δοκοῦντος εἰς ἀγχῶνα ἀνακεῖσθαι, Hoc ergo
illud simulacrum fluvii esse puto quod nunc Codi-
uus his verbis inuuit : "Evóa xai ποταμὸς ἀπὸ
λευχοῦ λίθου ὀρώμενος. Laus. uu
(65) Tóv καλούμεγον Βοῦν. Hujus loci ita
meminit Joannes Tzetzes Chil. 9, 615 : Περὶ Bob δὲ
ἀγορὰν ὅτοι πρὺς Βοῦν τὸν τόπον. LAwE.
(66) Τεῖχος hic non murum significat, sed castel-
lum seu locum munitum. [ία Homerus lliad. à
Thebas vocat τεῖχος "Άρειον, et. Herodotus 1. 1,
Sardes appellat τὸ τεῖχος τῶν Λυδῶν, et in. ora-
culo Apollinis Atheniensibus dato τεῖχος δύ-
λινον significat munimentum. ligneum. Szepissime
i hac signilicatione occurrit apud Stephanum
De Urbibus, ut νέον τεῖχος, χωλὸν τεῖχος, A6nvou
εεῖχος, "Ἠραιον τείχος, Γορδίου τείχος, παλαιὸν
τεῖχος, δίδυµον τεῖχος. Χάλχεον τεῖχος exponendum
est castellum &reum. Similiter apud Constanünuim
Porpi. de admin. Imp. c. 22. Laus.
511
GEORGII CODINI
δι
dem et alize roulta statue colloeatze erant, quas uua A. Ἑξακιόνιον (67). Ἵσταντο δὲ ἐχεῖ στῆλαι πολλα
omnes confregit Mauricius. Columnis autem hueu-
sque iutegre reliclis impositze erant statue ex urbe
Cvzico allatz.
Tetrapylum prius Quadrivium vocsbatur, et du-
ravit annos 160 usque ad imperium Zenonis. Ibi-
dem cubiculum erat columnis suffültum, a Con-
stantino Magno exstruetum ad similitudinem illius
quod est Romz. 47 In iste loco consanguinei
defuncti imperatoris, et ipsa Augusta, ante fane-
ris elationem lugebant mortuum intra cubiculum,
obductis velis, ne quis e pepulo intrare aut. [ηίγο-
spicere posset ; et lessum ibi sex horarum cum -
multo planctu faciebant. Exinde funus comitaban-
tur ad templum SS. Apostolorum ; eoque compo-
sito revertebantur mulieres.
Statua ip Hexacionio columns exigus imposita
septentrionem versus Gonstantini erat cognomento
Czci junioris fllii Irenz.
In porticu cui nomen Sigma columna statuam
Theodosii junioris, Glii Arcadil sustinet, quam
erexit Chrysaphius eunuclius et accubitor.
Statuz elephantorum ports» Aures allatse supt
Athenis ex templo Martis a Tbeodosio juniore, qui
condidit murum terrestrem ad Biachernas usque,
intra 60 dierum spatium, opera duarum factionum
populi, quz octo millia hominum continebant. Ve-
netz? quidem factionis prefectus erat Mandalas,
Συνέτριψε δὲ ταύτας 6 βασιλεὺς Μαυρίκιος. "Ex
δὲ εἰς τοὺς νῦν σωζομένονς Χίονας ἵστανται αἱ ἁπὺ
Κυζίκου ἑἐλθοῦσαι στῆλαι.
Τὸ δὲ τὸ νῦν λεγόµενον Τετράπυλον (68) πρὠών —
ὠνομάζετο Τετρᾶδ.οῦ, καὶ διῆρχεσεν (09) ἔττ Exi.
«bv ἑξήχονια µέχρι Ζήνωνος. "Hv δὲ ἐκεῖσε χου- ͵
ϐ/χλειον ἑπάνω κιόνων ὑπὸ τοῦ μεγάλου Κωντταν-
€(vou χτισθὲν, καθ᾽ ὁμοίωσιν τῆς Ῥώμης (10), 0!
δὲ συγγενεῖς τοῦ τελευτῶντος βασιλέως χαὶ f |
Αὐγοῦστα προελάµθανον τὸ ἑἐξόδιον, xai ἑθρήνουν
ἐχεῖσε τὸν τελευτῄσαντα ἔσωθεν τοῦ χουθιχλείον,
xai ἁπέλυον τὰ βήλα πρὸς τὸ μὴ εἰσέρχεσδαι ἡ
χατοπτεύειν τοῦ λαοῦ εινὰ , xol xaz' ἰδίαν ἐχί-
πτοντο οἰμωγὰς xal θρῄνους σφοδροὺς ἕως ὡρῶ»ν tz.
p Καὶ ἕκτοτε ἐλάμδανον «bv. ἁποιχόμενον µέχοι τῶν
ἁγίων Αποστόλων , καὶ ἐχήδευον αὐτόν. ETU' οὕτω,
ἀνθυπέστρεφον αἱ γυναῖχες.
Ἡ δὲ ἱσταμένη cl; τὸ Ἐξακιόνιον στήλη ἐπὶ β0:-
χέος χίονος, χατὰ τὸ βόρειον µέρος, ὑπῆρχε Κωνσταν-
«(vou τοῦ Τυφλοῦ τοῦ νεωτερίζοντος υἱοῦ τῆς Eloy.
Ἡ δὲ ἰσεαμένη εἰς τὸ Σίγµα (113) ἐπὶ κίονος ῥπάρχυ
Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ υἱοῦ 'Apxablou, fiv ἀνήγειρ
Χρυσάφιος εὐγοῦχος ὁ Τζουμᾶς xat παρακοιµώμενα,
Al δὲ στήλαι τῶν ἑλεφάντων τῆς Ἡρυσῆς αρ:
ἤχασιν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ "Αρεος ἀπὸ ᾿Αθηνῶν, παρὰ
θεοδοσίου τοῦ μιχροῦ, τοῦ κτίότορος τοῦ χερσαία
τείχους µέχρι τῶν Ἑλαχερνῶν, ὅπερ ἔκτισεν εἰς
ἑξήχοντα ἡμέρας, ἑχόντων τῶν δύο μερῶν τοῦ ἕψμο
ἀπὺ χιλιάδων ὀχτὼ, ὄντων δηµάρχων Μανδχλᾶ pé
Ρταβίη vero Charsios ejus frater cum Eulampio. C ρους τῶν Βενέτων xai Χαρσίου ἀδελφοῦ αὐτοῦ i
Utraque autem factio, Veneta a Blachernis et Pra-
sina a poria Aurea, conjungebatur in porta nun-
cupata Myriandra, qua alias quoque nuncopatur
Polyaníra, quod ambe factiones ibi unite fue-
rint. Reliquas ἄβ statuas in. porta Aurea po-
suit Vigilius a secretis εἰ astronomus; uti etiam
ρους Πρασίνων, μετὰ xal Εὐλαμπίου συγγενος.
Ἡνώθησαν δὲ οἱ Βένετοι ἀπὸ Βλαχερνῶν, οἱ ἃ
Πράσινοι ἀπὸ Χρυσείας πόρτης, καὶ ἡνώθησαν ες
τὴν Μυρίανδρον πόρτην (72) τὴν χαλουμένην Toi
ανδρον. Οὕτως δὲ ἐκλήθη Πολύανδρος διὰ «b. ἁμο-
τερα τὰ µέρη ἐχεῖσα ἑνωθῆναι. Al δὲ λοιπαὶ otio
Meursii οί 'Lambecii note.
(67) Τούτου χάριν .Ίέγεται Εξακιόγιος. Ergo
secundum hanc etyraologiam necessario scriben-
dum est &&oxióviov : attamen in. omnibus codici-
bus ἑξακιόνιον scriptum inveni. Mibi videtur hunc
locum utroque modo nominatum fuisse, ἐδωχιόνιον
aempe et ἐδαχιάνιον. Ilujusmodi diversas nominis
unius leci prolationes &epius apud Codiuum ob-
servavi. Sic p. 28 unum euinlemque locum ap-
pellari ait Αὐγουστεῖον et Αὐγουστιῶνα, et p. δὲ
v. 16. Φφωχόλισθον et qouAxólis0ov, et p. 109
v. 14 ψαμαθέαν et φευμαθέαν, eip. 117 v. 9 εἰ 18
Ἡραιον et Ἡρίον, et p. 120 v. 9 Μανανραν et
Μαγναύραν, et p. 190 v. 10 σεῖσμα σῆμα et σίγμα,
et p. 71 v. $ µεσόμφαλον el µεσόλοφον, p. 127 v. ὁ
τὰ λου et τὰ "Dàov. Vera autem ratio diversitatis
illarum denominationum habetur apud Procopium
lib. De edificiis, ubi locum ad Anaplum, qui. auti-
quitus πρόοχθοι appellabatur , postea βρόχοι
nuncupatum fuisse ait, hzc subjuugens : 3:a-
φθειρούσης τὰ ὀνόματα τῆς τῶν ἐπιχωρίων ἀγνοίας,
hoc est pristino nomine ignorantia incolarum cor-
rupto, Laus.
(68) Tetrapylum arezerat quadrilatera, quatnoc
porticibus terminata et totidem habens portas,
quamobrem Quadrivium queque seu Τετράθιον
antiquitus nominalum fuit. Laus. —
(69) Διήρχευεν. Antiquum Tetrapylum, a Con-
siantino magno exstructum, perduravit usque 1
imperium Zenouis, cujus tempore, ut refert. En-
griusó 28, Mammianus senator notum ezstrusi
teirapylum, hoc est, ut ego interpretor, antiquum de
novo rezdificavit. De hoc Mammiani tetrapylo put
Codinum loqui p. 50 v. 2 : addit enim xe! διά”
χεσαν µέχρι τοῦ Θεοφίλου. Ergo auliquum Τείη:
pylum Constantini usque ad Zenonem integran
mansit, secundum autem Mammiani usque ad Thee
pbilum. Laus.
(10) ᾿Ῥώμης. Καὶ ὅτετις συγγενὴς βασιλέως 1
αὑτὸς ἀπέθανε, προελἀμόδανεν dj Αὐγοῦστα xi d
συγγενεῖς τοῦ τεθνεῶτος βασιλέως, xal Eüp. cw.
5008. . .
(11) Elc «à σίγμα. ld est, in porticu semito
tunda, qua a similitudine fabrice Sigma nuncu
patur. Graeci antiqui sigma pingebaut ut C Rom
num. LAMB.
(12) Τὴν Μυρίανγδρον πόρτην. Porta olim not
cupata Μνρίανδρος seu Πολύανδρος hodie vocals!
Hadriunopolitana, et. medium in muro terres
locum occupat, uL referti omnium accuraissimul
doctissimusque historia Turcica scriptor Jo. Leur .
clavius. ln hae perta periit oppressus lom
num turba Coustautinus ultimus Graecorum unpe
rator. LAMB.
41 '
DE SIGNIS CP.
b14
αἱ ἱστάμεναι εἰς τὴν Χρυσείαν Ίχασι παρὰ Bi- A statnam muliebrem coronatam, qua urbis figuram
fios (75) ἀσηχρήτου xal ἁστρονόμου, μετὰ τῆς
Ἰνναιχείας (74) τῆς χατεχούσης τὸν ατέφανον εἰς
τύπον τῆς πόλεως. "Ανωθεν δὲ xal χάτωθέν εἰσι xoi
refert. Sunt preterea supra et infra alia quidam
parva simulacra, qus ejus rei peritis mbgnam
prebent scientiam. "
σιπά μιχρὰ ἄδανα, ἄτινα σηµαίνουσι τοῖς πεπειραµένοις ἀχριδῆ πολλὴν γνῶσιν,
T) χαλούμενον Στρατήγιον στήλη ἐστὶν ᾽Αλεξάν-
ὅρυ ποῦ Μαχεδόνος (25), ἡ àv τῷ µεγάλῳ χίουι
ἱπαμένη. Καὶ ἵστατο πρώην εἰς τὴν Χρυσόποχιν,
ὅτι τὸν στρατὸν αὐτοῦ ἐχεῖσε ἑῤῥόγευσε διπλΏν ῥό-
Yav (16) τὸν ἕνα χρόνον * xal διὰ τοῦτο ὠνομάσθη
Χροσόπολις παρὰ τῶν Μακεδόνων. Τὸ δὲ Στρατή-
Tiv ὠνομάσθη παρὰ τοῦ λαοῦ. Ἱστατο δὲ, ὡς elpu-
τει, ᾗ στήλη εἰς τὴν Χρυσόπολιν, ὡς ἀνήγειραν.
αὐτην ol λαοὶ, χρόνους ἐξακοσίους τεσσαράκοντα
xw). '0 δὲ μέγας Κωνσταντῖνος Ίγειρεν αὐτὴν ἐν
τή πάλι, Ἐχεῖσε δὲ ἐπεδοχιμάζοντο οἱ στρατιῶται,
Στρατήχιον,
Τὸ & μονόλιθον τὸ Ἱστάμενον ἐχεῖσε ἁπόχλασμα
ἦν τοῦ Ἱσταμένου εἰς τὸ ἱππικὸν, fjxe δὲ ἀπὸ τῶν
Αθηνῶν παρὰ Πρόχλου πατρικίου ἓν τοῖς χρόνοις
τοῦ μιχροῦ θεοδοσίαυ.
Ἴστατο δὲ εἰς τὸ αὐτὸ Στρατήγιον καὶ ὁ τρίπους,
ἔχων τὰ παρῳχηχότα, τὰ ἑνεστῶτα xal τὰ μέλλοντα
ἔσεσθαι, καὶ ὁ νότιος πόλος, καὶ ἡ λεχάνη τοῦ Τρι-
χαχχάθου, ἡ τεθεῖσα εἰς và Τζύρου * «lg μαντεῖον
ὰρ ἓν ὁ τόπος, [Πλησίον δὲ ἐχεῖσε καὶ ἡ τύχη τῆς
τόλεω;, Ὁ δὲ Βάρδας ὁ Καΐσαρ, ὁ θεῖος Μιχαλλ
*)9) βασιλέως, µετέθηκε xal παρέλυσεν αὐτὰ xai
συνέτριψε, Περὶ δὰ τοῦ µονολίθου ὁ χρονιχὸς δηλοῖ
τὴν αὐτὴν ἱστορίαν. 'O δὲ μιχρὸς Στρατήγιος ὑπάρ-
χει στήλη τοῦ Λεωμακχέλλου,
Ὅ λιμὴν τῶν Σοφιῶν ἑχτίσθη παρὰ Ἱουστίνου
1^) ἀπὸ χουροπαλατῶν, τοῦ ἀνδρὸς Σοφίας τῆς Λω-
67;. Μέσον δὲ τοῦ λιμένος ἴστανται τέσσαρες στῆ-
Statua in Strategio supra magnam eolumnam
posita Alexandri Macedonis est, quse prius Chry-
sopoli stetit, quoniam ibi exereitui suo duplex ati-
pendium uno eodem tempore erogavit ; quare illud
oppidum a Macedonibus Chrysopolis nominatum
fuit. Ánnis autem 648, postquam haec statua Chry-
sopolis erecta est, Cpoliro eam transponi curavit
Constantinus Magnus. Propter planitiem vero loci
milites ibi exerceri solebant, unde Strategii sive
B campi militaris a milite nomen aecepit.
ὅτι πεδίον ἣν ὁ τόπος, Ἐκ δὲ τοῦ σερατοῦ ὠνομάαθη
Monolitbum ibidem positum fragmentum era!
illius quod in Hippodromo stat, Allatum autem est
Athenis à Proclo patricio, tempore Theodosii ju-
nioris.
In eodem Strstegio collocatus erat tripos, pre-
teritarum, presentium et futurarum rerum notitiam
ceontinens4 item polus australis, {θ et catiuus
Tricaccabi, qui positus: est in loco nuncupato Tzy-
ri: his enim.pro oraculo erat. Eidem loco propin-
qua erat fortuna urbis, quam Bar!as (4810,
patruus imperatoris Michaelis, in alium locum:
transposuit ; reliqua vero confregit. De monolitho
C chronicon auctor eamdem refert historiam. (z-
terum Strategium parvum dicitur statua Leonis
Macelli.
Portus Sophisnus constructus est. a. Justino cu-
ropalate, marito Sophie cognomento Lobes. ln
medio bujus portus visuntur quatuor statue, So
Meursii οἱ Lanbecii nol.
(T5) Brytov. Ut. βήγλην Greci recentiores vo-
ent vigiliam, ita. etiam Vigilium BlyAtov et Vigl-
lantiam B:yAevctav. Laws. -
(13) Tac γυναεχείας. Quin fuerit. hzc muliebris
Ρίτα simulacrum | Cpolcos, dubium non est : sed
quomodo dicatur τὸν στέφανον χατασχεῖν, aliquid
habet. duhitationis. An dextra extenta videbatur
comm porrigere, qualis visitur antique Romse
n nunimo Claudii? an sedens dextro brachio íu-
lexo teneba! mann coronam geuu sustentatam, ut
"nitur in borto Cesiorum ltoma de Dacia pro-
'incia sub8eta triumphans ? an babebat in. capite
o?ronam galez: circumvolntam, ul $pectatur in
immo Constantini magni? LAMB.
(15) Τὸ xaJo)gsrovr Στρατήχιον — lcta-
£n. Hic locus ita transformandus est : Ἡ εἰς τὸ
ούμενον Στρατήγχιον στήλη, dj ἓν τῷ μεγάλῳ
tovt ἱσταμένη, ἔστιν ᾽Αλεξάνδρου τοῦ Maxebóvo;.
wategium Cpoli forum erat, in: quo antiquitus
ilium: duces creari solebant, ut. testatur. Hesy-
ius. Ἐν στρατηγίῳ, inquit, λεγομένῳ φόρῳ,
θα ποτὲ οἱ στρατηγοῦντες ἄνδρες τὰς τιμὰς ὑπε-
4^v*0. Ibidem iilites exercebantur, quod locus
iset campestris seu planus, ul refert. Codinus
iuto infra. Videtur ergo Strategium hoc Cpolita-
1m campo Martio Ronz antiqui tain. vsu. quam
ui simile fuisse. Socrates bist. Eccl. !, 14 inemo-
rat Constantini Magni statuam equestrem ibi ste-
tisse : hanc ego eamdem esse puto qua; Codinus
ait fuisse Alexandri Magni et a. Constantino Chry-
&opoli deductam atque erectam fuisse. Similiter
Constantinus Apollinis Heliopolitani statuam iro
sua columnas porphyretiem fori imposuit. llla
autem verba, ἡ ἱσταμένη iv τῷ μµεγάλῳ xloyt,
propterea addidit Codinus ut distingueret hanc
D Alexandri seu Constantiui Magni statuam ab alia
quadam Leonis Macelli statua, quam paulo posi
dicit in eodem foro eollocstam | fuisse et. nomina-
tam ὁ μιχρὸς στρατήηγιος. Caeterum. Coiini verba,
τὸ χαλούμενον στρατήγιον στήλη ἐστὶν ᾽Αλεξάν-
δρου τοῦ ἩΜαχεδόνς dj iv τῷ µεγάλῳ lota-
µένη, preterquam ut supra emendavi, eliam hoc
modo corrigi possunt : Τὸ χαλούμενον atpat)vtov,
3j στήλη ἡ ἐν τῷ µεγάλῳ xlow ἱσταμένη, ἔστιν
Λλεξάνδρον. Familiaris admodum est Codino hic
loquendi modus. Sic passim τὸ Αὐγουστεῖου, τὸ
:Φιλαδέλφιον, τὰ πιττάχια, ὁ βοῦς, pro statuis οἱ
pro locis in quibus illa positz:e sunt, promiscue
accipiuntur. Quare ferri quidem posterior hec
emendalio potest, sed prior praefereuda — est
ANB.
(16) 'Ρόγα Grecis recentioribus dicitur slipei-
dium εἰ douativum. lude ῥοχεύειν, quod est erogare.
AMB,
51b GEORGII CODINI Jv
phie nempe et Justini, Árabiz et Vigilantize matrie A Aet, Ῥοφίας χαὶ "Iovetivou, ᾿Αραθίας xoi Βιγ)εν-
ejus Earut due ablat:e sunt a Philippiee : eouti-
Rebaut autem notas rerum futararum.
Portum Eleutberii exstruxit. Constantinus Ma-
gnus: in eo stabat lapidea statua Eleutherii a se-
eretis, scapulare super humeros et ligonem mana
gestans, otrumque lapideum. Cum autem erigere-
tur statua Theedosli supra columnam in Tauro,
terra fossili in hunc portum ingesta totus oppletus
est.
Crucem collocatam supra columnam prope Ar-
Lopolia, in aula lapidibus strata, erexit Constanti-
πι Magnns, quo tempore urbem condidit. Anti-
quis autem utriusque factionis aurigs equos ibi
agitabant, B6) verba himc beno ominata procia-
mantes : « Potentia. crucis sit eorum ausilium. )
Ibidem quatuor eraut portz zree pro numero fa-
etionum, et totidem porticus In. circuitu, et alia
multa admiranda. He ita permansere usque ad
Theophilem, qui ejus loco ibi exstruxit vallem
. Planctus, et mancipia servosque a negotiatoribus
ejusmodi istic venum proponi jussit.
De Hospiiali Theophili,
Ia loco nencupato Zeugmate supra collem, ubi
τίας (TT) τῆς μητρὸς αὐτοῦ. Καὶ αἱ μὲν δύο ἀφηοί.
Όησαν καρὰ Φιλιππικοῦ. Etyov δὲ xal γράμματ:
τῶν μελλόντων (78).
0 δὲ λιμὴν τοῦ Ἐλευθερίου ἔχτίσθη παρὰ τῷ
μεγάλου Κωνσταντίνου, “Ἱστατο δὲ χαὶ στήλη 2s
θίνη Ἐλευθερίου ἀσηχρήτου, φέρουσα ἐπ ὤμῳ
σχαπούλιον καὶ πτύον ἓν τῇ χειρὶ (79), ἀἁμφότρι
λίθινα. Ἱτισθείσης δὲ τῆς στήλης τοῦ Θεοδοσία ἐπὶ
τοῦ xlove; τοῦ Ταύρον, ὁ χοῦς ἐχύνετο εἷς τὸν Ἰιμέν
xal ἐγεμίσθη.
T^ δὲ σταυρέον (90) «5 ἱδρυμένον ἐπὶ xlovo; xix.
* σίον τῶν Ἀρτοπωλείων, ἓν τῇ αὐλῇ τῇ λιθοστρό.
* (81), ἀνηγέρθη παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνστανη-
νου, ὅτε ἐχτίσθη ἡ πδλις. Elc δὲ τὸ παλαιὸν Ego
ἔχεῖσε τοὺς ἵππονς ἑχατέρων τῶν μερών ἠνίοχα,
καὶ εὐφημίζωντες ἔλεγον ' « Τοῦ σταυροῦ fj ὀύναμι
βοήθεια αὐτοῖς. » Ἐκεῖσε δὶ ἵσταντο xal πύλαι ni
καὶ τῶν τεσσάρων μερῶν (84). χαὶ περίπατοι y
ῥωθεν τέσσαρες, xoi σημέιοφορικὰ πολλὰ, x1 δέ
wscav μέχρι τοῦ Θεὀφίλου. Ἔκτοτε δὲ ἐχλήθη χο);
Κλανθμῶνος παρ) αὐτοῦ, καὶ προσετάγησαν οἱ m-
ματοπρᾶται (88) ἐχεῖαε πιπράσχειν τὰ οἰχετιὰ
αρόσωπα.
Περὶ eov. Ξενῶνος τοῦ ΘεοφἰΊου.
Ἐν 8 τῷ χαλουμένῳ Ζεύγματι ἑπάνω τοῦ λόφο,
Meursii et Lambecii noto.
(TT) BryAeveíac. Loquitur. de Vigilantia sorore
Justiniani imperatoris, matre Jjustinl sccundi,
Laws.
(18) Γράμματα τῶν μεΆ.λόγτων. Intelligendoe
sunt procul dubio inscriptiones basibus stgtuarurm
ánsculptze. Laws.
(19) Φέρονσα — ci χειρί. Antiquus mos est, ho-
4ieque observatur, ul novis aedi(iciis exstruendis
primus manum admoveat cujus auctoritas structu-
Te praeest. Sueton, in Vespa-jano, Ipse, inquit, re-
stitutionem: GCapitelii aggressus ruderibus purgandis
Tanks primus admorit, ac suo collo qu&gdam extulit.
Πάει in Neroue: In Achaia Isthmum perfodere ag-
gressus. primus. rastello humum effodit et corbula
congestam humeris extulit. 1n sutiquis actis Latinis
'S. Silvestri papiel simile quid narratur de Con-
-stantino Magna basilicas Vaticanam et Láterauen-
sem crigente: Exuens se chlumyde et accipiens bi-
dentem, terram primus aperuit ad fundamentum ba-
silice construendum. Dehinc ín numerum duodecim
apostolorum duodecim cophinog plenos suis humeris
euppositos bajulavit, Altera vero die similiter intra
ula ium suum Lateranense basilice fabricam coepit.
M actis Grzecis de Lateranensis basilicae erectione
erolizius agitur his verbis : "va 55 πᾶσι χαταφανὲς
γένηται ἐς ὄλη: φυχῆς αὐτὸν πεπιστευχέναι, ἓν τῷ
παλατίῳ αὐτοῦ àv τῷ λεγημένῳ Λατερνησίῳ λαθὼν
ὃ:χελλαν οἰχείαις χερσὶν αὐτὸς πρῶτος Ἡρεατο ὁρῦσ-
σειν, χαὶ διαγραφἣν ποιησάµενος προσέτασεν ἐκχλη-
οἷαν οἰποδομηθῆναι Eni τῷ ὀνόματι τοῦ δεσπότου
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Quod igitur de Vespasiano et
Nerone Suetonius et de Constantino Acta S. SIl-
vesui referunt, idem procul dubio fecit Eteutlierius,
quem portus ab ipso denominati structura Con-
stantinus Maguus praefecerat. Ut autem se hoc
fecisse testaretur, statuam suam ibi erexit, qua
Aexua ligonem et sinistro humero scupulari tecto
ge tabat copbinum. Haec illa est quam et boc loco
describit Codinus et In libro De edificiis p. 104.
Ὑλχαπούλιον vero Codinus vocat tegumentum coria-
Ccüim, quo plerumque bajuli contga gravitateni oneris
humerum solent munire, LawB,
(80) Τὸ δὲ σταυρίον. Errant. qui hec verbi it
interpretantur acsi pro. τὸ σταυρίον legatur 5
ταῦρον. Loquitur eniw hic Godinus de celeherrini
illa cruce, quam Constantinus Magnus ad sinilitt-
dinem illius quam in celo viderat, supra colur-
nam ad septenwionalem partem — sui fori ereri.
Passim ejus mentio fit apud seriptores ΜἱειδήΣ
CP. Sel vide imprimis Codinum p. $8 et 08 Lam.
(81) Tfj 4223 τῇ λιθοφτρώτφ|. Forum Const
Magui scriptoressspius per excellentiam vocant c»
eópoy, vel τὸν µέγαν qópov. Alias appellant t
πλακωτὺν φόρο», quod planis οἱ latis. lapidilo:
strati esset ; vel, ut hoc Joco Codinus, nuncupat
τὴν αὐλὴν τὴν λιθόστρωτον, id est aulam lapidibu
stratam, £ aw. E
(82) Τὰ τέσσαρα µδρη vocat quatuor factiens
Circi, uempe Prasiuau δὲ Russatam, Venetam t
Albatam, quarum duz priores duabus posteriortub
erant contrariaz. Sic quatuor quidem erant divers
colores Circensium aurigarum, sed duse tanus
factiones, qua sibi invicem repugnaboant, 0
Prasina et Russata, et contra Veneta et Albata pt
una et eadem accipiebantur. Secundum hanc factio
num Circeusium distinctionem — populus quoq
Cpolltanus in duas divisus erat paries, quarum um
Prasino colori, altera Venelo favebat, Procopis
Pers. 1, Οἱ δήμοι, inquit, ἐν τῇ πόλει E; τε Biber
ἐχ παλαιοῦ καὶ Πρασίνονς tc Lon vea. Idem in bis!
arcaua bas duas populi facuoneg μοίρας vot:
Τοῦ δὲ δήμου, inquit, àx παλαιοῦ ἐς μοίρα: 9^
δ,εστηχότος µίαν αὐτὸς τὴν Βένετον ἕταιρ oápivos
Codinus eas appellat τοὺς δυο δήμους el 12^
δημοτικἁ µέρη τοῦ δήμου. Law.
(85) Σωματοπρᾶται sunt mangones, qui τὰ 67
λιχὰ σώματα, hoc est mancipia, venditanL. Ala
vocantur ἀνδραποδοχάπηλοι, quasi μεταδολεῖς 99
àvbpimóbtv. Strabo eos appellat atp.aseprópo
Notandum etiam quod Codinus maueipia nuuc?
mpóswm 1 oixevixá. Laus
-
911 DE SIGNIS CP. . 808
ὅπερ ὁρᾶται εὔμηχες χτίσμα vosoxópou (84), ὁ μέ: A nunc peelongum conspicitur edificium ia quo
yu Κωνσταντῖνος (85) ἀνήγειρεν αὐτὸ εἰς πορ-
νεῖον (86). Ἴστατο δὲ στήλη ἐπὶ κλωσεοῦ λιθίνου
xiovo; τῆς ᾽Αϕροδίτης * τῶν δὰ πολιτῶν ἐχεῖσε ἁπ-
ερχοµένων καὶ & ρώντων τὰς ἐχεῖσε οἰχούσας μαχ)ά»
ὃας, ἔξωθεν τοῦ αὐτοῦ ofxou οὐχ εὑρίαχετο ἕτερον
πορνεῖον. Καὶ σαν ἀπόχωροι ἐπὶ τοὺς «αίονας (87)
μετὰ χοικέλλων xal κουρτίνων. Καὶ οὕτως ἐκεῖσε
ἐν ἁσωτίᾳ ol ἐρῶντες ἑτέρπαντα, "Hv δὲ xai στήλη
τῶν tv ὑπολήψει οὐσῶν χαθαρῦν γυναικῶν καὶ παρ-
θένων. "Exgiwov δὲ ph θελουσῶν ὁμολοχεῖν, ἔλε-
Ίον (88) αὐταῖς οἱ γονεῖς τε xai φίλαι. « ᾿Απέλθωμεν
εἰς € ες ᾽Αϕροδίτης ἄγαλμα, xax sl. χαθαρὰ ct,
ἐλεγχθήσῃ bel ἐπὶ τῆς στήλης. Καὶ ἅτε ἐπλησία-
(ov, ἡ μὲν ἄμεμπτος διήῄρχετο ἀθλαθὴς, ἡ δὲ διε-
egroti curantur, ibi olim a Constantino Magno lu-
penar exstructum foerat, preter qued nullum
aliad in urbe inveniebatur. Stabst illic sopra οὐ»
Jumnam lapideam Veneris statoa, quam colebant
meretricum istic babitantium amatores. Circa eo-
lumnam vero eraut celle cancellis et. cortinis dis-
ünctio, intrà quas amantes libidinibus suis perfrao-
bantur, Proterea quoque inserviobst la statua
mulieribus et virginibus, quarem suspecta erat pu-
dicitia.His enim factum fateri nolentibus parentes
et cognati dicebant : « Eamus ad ststuam Veneris,
ei ills puritatis tum indicium faciet. » Post ubi
illuc $1 venerunt, quse extra eulpam erat, [κ
accedebat: conira vero si qua vitiata sppropiu-
ἠὐαρμένη, ἠνίκα ἐπὶ «bv χίονα τοῦ ἀγάλματος ἐπλη- B quaret columno ejus status, Hli licet. repaguanti
ἰαζεν ἄχουται καὶ [th βρυλομένη, ἐπιστασίᾳ ἀθρόφ
ἐσηχοῦντο τὰ ἱμάτια αὐτῆς, χαὶ ἑδείχννα τὸ ἑαυτῆς
αἰδοῖον,. Ὁμοξως δὲ καὶ αἱ ἔχουσαι ἄνδρας, ἐὰν λα.
θραίως ἐμοιχεύοντο * τοῦτο καὶ ἐπ αὐταῖς ἐγένετο,
χαὶ eto; ἀτεηλέγχοντο, Καὶ ἱθαύμαζον πάντες,
χαὶ ἑπίστευον τῇ ytvopévg παρνείᾳ"' ἐχεῖναι γὰρ
ταριυθὺς ὡμολόγουν. 'H 5b γυνωικαδελφὴ Ἰουστίνου
τοῦ ἀπὸ κουροπαλατῶν σννέτριῴε «hv σςήλην διὰ
τὸ καὶ αὐτῆς τὸ αἰδοῖον φανῆγναι µοιχευθείσης, καὶ
διερχοµένης ἐκέῖσε ἐφ᾽ ἴἵππῳ ἓν τῷ λούματι τῶν
Βλαχερνῶν διὰ τὸ ἐξαίσιον ὅμόρον γενέσθαι καὶ
μηχέτι (89) δύνασθαί τινα περιπατεῖν πλὴν ἐν τοῖς
βασιλικοῖς δρόµωσιν (90).
Τὰ δὲ λεγόμενα Κοντάρια (91) βέγλα ἂν üxel µε-
subito quodam impetu vestes discerpebantur, ita ut
pudenda palam appareront. Idem eveniebat uxoribus
aduhtaratis, eademque indicio convineebantur. Hoie
violate pudieitis testimonio omnes cum summa
admiratione fidem adhibebant, ipsis quoque aceu-
satis factum postea mea amplius negautibus. Soror
autem uxoris Justini curopalatse statuam banc
confregit, eo quod ipsa. quoque denudatis pudendis
adulterii conviseeretur equo. iliàc transveliens ad
beineum Bigehernarum : etenim adeo ingens fue-
rat pluvia ut alia via nonnisi in dromonibus impe-
ratoris en adire posset.
Qus nunc Contaria vocantur, prius vigilum
- Meursii et Lambecii note.
(81) Εανών signifieat hospitale seu domum exci- C tine vela lanea vel linea. vel bomhyeina, quihus.
mendis peregrinis destinat:m, qualem, ut bic Codi-
nus refert, Theophilus imperator exstruxit in re-
gione urbis nuncupata Zengmate, loco lupanaris
publici, quod ibi 4 Constantino Magno fuerat
consitatum., — Meminit ejus rei Cedrenns |. Ii.
B.
(85) Νοσοχομεῖον fv ὅπερ ἀνήγειρεν ὃ μέγας Kov-
δταντῖνος εἰς πορνεῖον. Γέγονε δὲ xai οἴχος ᾿Ιαιδώ-
ρου πατριχίου, εἶτα µοναστήριον γυναικεῖον . xal
06 pa ógtios ἐποίησεν αὐτὸ ξενῶνα. "1svaxo cod.
(80) ᾽Ανήγειρεν αὐτὸ εἰς πορνεῖον. His statim
subjungenda esse videnturilla verba quz paulo infe-
rius leguntur, Ἔξωθεν δὲ τοῦ αὐτοῦ οἵχου οὐχ εὖ-
βίσχετο Exe pov πορνεῖον. Laus.
(87) Pro ἐπὶ τοὺς χίονας legendam videtur ἐπὶ
ὧν xlova, id est apud ante memoratam columnam
Veneris, ᾽Απόχωροι seu. ἀποχωρήματα significant
hic secessus vel loca secreia et a. lurba separata.
Suetonius simili de re loquens distinctes. cellas
vocat : Lupanar, inquit, in palatio eonstituit distin-
cisque et. instructis. compluribus cellis. Διάχωροι
*?que probari potest ; à:áyocot enim dieuntor
miervalla seq apatia intersepta. Pro. κχουρτίνων
perperau) scriptum fuil χουρίων et χονρτίων, Unde
pastel nihili esse vocabulum χουρτίον, quod unica
hujus mendi auctoritate nixus Meursius Glossa-
ria $u0 Grzco-borbaro inseruit. Kovptíva; autem
Wl χορτίνα, Gracirecentiores vocant vela, quibus
aliquid obtegitur. Martyrologium in pass. &. Ire.
ges : Καὶ οὕτω xpuz:óusvo; ὑπὸ xoptivag διδα-
σχέτω .ράμματα τὴν θυγατέρα ἡμῶν. lta etiam
hoe loco Codinus χορτίνας appellat vela, quibus
οί merevricum circumdat eraut, Apud lialos,
Callos et Gersnanos. liodie vulgo nuncupantur cos-
lecti cireumcluduntur tam ad curiosos oculos quam
culices arcendo«, Quo facilius autem ejusmodi.
tortinze adducantur vel diducantur, solent plerum-
que circellis vel ananlis zreis suspendi. Eidem
quoque usui servisse puto istos circellos, quos cum
corünis meretricum latibula ambiisse Codinus hoc
loco refert. Cxterum Χρικέλλος transpositione lit-
terarum pro χιρχέλλος dietam est, ut χρίχος prc
xipxac. hóc est eircus. lu actis Gracis S. Silvestri
PP. | ineditis observavi χριχέλλους vocari anmuloa
ereos, in quos catena intromittitur ad obseraudum
ostium. Verba ipsa hxc sunt : Καὶ εὑρήσεις τὸ
σπήλαιον xatévavtt, ἔνθα 6 δράχων κοιτάξεται, ἐν
(p siet πύλαι χαλχαϊ ἔχουσαι χριχέλλους. Μετὰ γοῦν
τὸ χαταλθεῖν σε ἐπικαλεσάμενυς τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου
Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑλχύσεις nc ἑαυτὸν» τὰς τύλας,
xai à» vel; χριχέλλοις αὐτῶν εἰσαγάγῆς τὴν ἅλυ-
ew τῆς κατήνας, wat χλείσας ἑὲρεῖς etc. Lass.
(88) Γυνα.κῶν, τῶν τε παρβένων xai ph, πλου-
σίων τε ὁμοῦ χτὶ πενἠτων. Καὶ ἑάντις ἔλυσεν αὐτῶν»
τὴν παρθενίαν, x31 μὴ βόυλομένων ὁμολογεῖν, ἔλε-
γαν cod. 5058. .
(89) Kal µηνέτι. Mh; δυναμένῃς διὰ θαλάσσης
ταύτης iv vol; βασιλικοῖς δρόµωσιν ἐχεῖ ἀπελθεῖν
cod. 3058
expediti cursus,quibus iwperator utebatur, cum mari
iter faceret. In eod. Vat. scriptum invent δροµάσιν :
ὄρρμάδες autem sunt quas Sidonius cursurias αρ”
pellat. Laus.
(01) "Ότι τὰ λεγβµενα Κοντάρια βίγλαν εἶχον ἕως
ἔτη QC. Καὶ ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ πόλεμος ἕως ἔτη β’.
Καὶ vabq εἰδώλων μιχρὸς πάνυ, ὃ ἔλεγον l'aànvon
εἶναι Reg. 1027. )
/
(90) Βασιικοὺς δρόμωνας videtur vocare naves -
519
GEORGII CODINI
92
etant excuhite; qus ibi durarunt annos septem. A γάλη τὸ πρότερον, καὶ ἕως ἑπτὰ χρόνους ἐφυλάτ.
Post bellum autem bienne fanum illic a Gallieno
zedificatum est, quo destrueto Constantinus Magnus
S. Deipare templum ejus loco erexit, eiqueincidi cu.
ravitimaginem Christi et sanctse ejus Matris etsui
ipsius, et eelebravit lestura Dedicationis integras duo-
decim dies,Hoc templum postea S. Theele cognomi-
nauim fuit. Tunc temporis fornix miliarii porta erat
terrestris, et in loco nuncupato Diippio mutatio equo-
rum cursus publici. lpsa vero Contaria $9 magnus
mons erat, ubi Byzantii populorum oceidentalium
invasionem metuentes excubias agebant.
Biglentia , ut vocant , (firmissima erat custodia
Constantini Magni, cum Byzantium occupavit.
Neorii sive natalis prima fundamenta posuit
Constantinus Magnus. illic forum erat eorum
«qui maritimas negotiationes exercebant , quod
postea sub Justiniano translatum est in. portum
Juliani.
Aquae ductum magnorum arcuum Valens er-
suruxit, qualem nunc videre est.
Asparis cisterpa sob Leone Magno ab Aspare
et Ardaburio patriciis condita est; qua absoluta
ambo inibi interfecti fuere. Domus autem Aspa-
ris erat quam deinde possedit Basilius accu- -
bitor,
Ad cisternam Aetii, quam Aetius patricius eon-
struxit, ipsius Aetii statua posita erat,
Cisternam Boni Bonus patricius Roma rediens
condidit, eamque cameris cylindricis texit.
Ex simulacris Itoma advectis aliquot multa in
B ppodromo collocaja sunt, in primis vero sexa-
gints, inter quie eliam Augusti est. $3 Nicomedta
quoque muli allatsB sunt statuze, quarum uma,
nempe Diocletiani, hucusque in. Ilippodromo su-
peres ; stat autem ad medium tribunal imperato-
ris. Preterea magna statuarum οἱ signorum copia
τετο ἐχεῖσε. Ἡολέμου δὲ γινομένου δύο ἔτη να
ᾠχοδομήθη εἰδώλου μικρὺς ὑπὸ Dalrvoo (93), ὃν
καθελὼν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος τῇ θεοτόχφ ναὺν
ἀνήγειρε, καὶ ἐχάραξε τὸν Χριστὸν καὶ τὴν ὅπερ-
αγίαν θεοτύχον xaX thv αὑτοῦ μητέρα xat ἑαυτν,
xai ἑτέλεσε πανήγυριν ἡμέρας δώδεκα ^ ὅστις vos
µετωνοµάσθη fj ἁγία θέκλα. Τότε δὲ χαὶ τοῦ μιλίου
ἡ χαµάρα χερσαία πόρτα fv, χαὶ εἰς τὸ Διίππιον ty
h ἀλλαγή. Λὐτα δὲ τὰ λεγόμενα Κοντάρια μέγα δ-ος
fv, χαὶ ἐφυλάσσετο ὑπὸ τῆς βίγχης τῶν Βυζαντίων,
πτοουµένων τοὺς δυτικούς.
"Utt τὰ λεγόμενα Βιγλέντια ἣν ἰσχοροτάτη qv
λαχὴ τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου, ὅτε τὸ Βυζάντιον
ἑπόρθει.
Ὅτι «b Νεώριον (92) 6 Κωνσταντῖνος ὁ μέγας
ἑστοιχειώσατο, ἐν ᾧ καὶ ἀγορὰ τῶν θαλασσίων ἰμ-
«πόρων ἣν. "Evi δὲ τοῦ Ἰωωσεινιανοῦ µετεποιήθη εἰς
τὸν τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένα.
Ὦ ἁἀγωγὸς τῶν μεγάλων ἀφίδων ὑπὸ τοῦ Οὐάλεν-
σος ἑχείσθη, ὡς ὁρᾶται (94).
Ἡ καλουµένη ᾿ΑἈσπάρου χινστέρνα ὁπὸ 'Aanápo:
καὶ ᾿Αρδαθουρίου ἑκτίσθη ἐπὶ τοῦ μεγάλου Λέοντος,
καθ ἣν ἀμφότεροι πληρωθείση: αὐτῆς ἀνῃρέη:
αν (98). Ὁ δὲ οἴχος τοῦ 'Ασπάρου fjv ὄνπερ diy:
Βασίλειὸς 6 παραχοιμώμενος (96).
ὃν δὲ «fj τοῦ ᾿Αετίου χινστέρνῃ, Ἶτις ὑπὺ ᾽Αετίου
πἀτριχίου ἑκτίσθη, στήλη ἵσταῖο ἐχεῖσε τοῦ αὐτοῦ
Αετίον.
T&v δὲ Βώνου χινστέρναν ἔχτισε Booz πατρίχις,
ἀνελθὼν ἀπὸ Ρώμης, καὶ ἑσχέπασεν αὐτὴν διὰ αν:
λινδριχῶν θόλων (97).
"Ost ἀπὸ Ῥώμης πολλὰ χοµίσαντες εἴδωλα τὸ
μὲν ἕστησαν ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ, ἐξδαιρέτως δὲ ἐξήχον
τα, ἐν οἷς xa τὸ τοῦ Αὐγούστου. Απὸ Νιχομτδείας
στῆλαι πολλαὶ Ίκατιν, ὅθεν καὶ ἡ τοῦ Διοχλητιανοῦ
ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται ἕως νῦν, ἐπίχουφος οὖσα,
ἀναμέσον τοῦ καθίσµατος ἱσταμένη τοῦ βασιλι-
κοῦ (98). 'Οµοίως xal ἀπὸ ᾽Αθηνῶν χαὶ ἀπὺ Kwl-
Meursii et Lambecii notes.
(9231 Scribendum Γαλλιηνοῦ : luquitur de Gal-
lieno imperatore, Valeriani filio. LAmn.
(95) Νεώριον, queiwiadinodum Latinorum navale,
et portum signilicat et locum ubi naves fabrican-
tur. Sic Cpoli duo fuere loca nominata νεώ-
ρια, quorum unus erat portus mauufactus, quem
antiqua urbis descriptio Neorium portum vocat et
fuisse tradit in regione sexta : alter fabricandis
navibus destinatus erat, quem antiqua urbis de-
scriptio Navalia appellat et in decima tertia re-
gione fuisse refert. Hoc. loco Codinus de Neorio
portu loquitur, quem ait factum fuisse a Constan-
tino magno. Idem testàtur anonymus iu Collecta-
neis. In aliquot codicibus pro ὁ Κωνσταντῖνος ὁ
μέγας legitur ὁ Κώνων vel ó Κώνστανς, οἱ ἐτοι-
χειώσατο pro ἑστοιχειώσατο, et Ἰονστίνου pro 'Iou-
στινιανοῦ, et ἐμποριῶν pro ἑμπόριον. LAMa.
(94) Ὡς ὁραται. Nempe ex inscriptione. LAMB,
(95) ᾽ΑἈνβρέθησαν παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, ol-
τινες ἑθούλοντο μετὰ το» Of uou χαταθιδάσαι Λέοντα
τῆς ᾿ βασιλείας, αἱ μὴ ἐξ ἀγχινοίας οὗτος τούτους
ἀνεῖλε ὁόλφ. '0 $058.
D
(90) 'O δὲ olxoc τοῦ ᾿Ασπάρου — ὅ zapaxo
µώμενος. Idem p. 67 v. 18 iisdem verbis repetit,
praeterquam quod pro ᾿ΛἈσπάρου legitur "Ασπαρος.
iórumque enim dicitur, "Ασπαρ "Acmape e
΄λσπαρος Ασπάρου, ut ᾿Αρδάδουρ 'Apbáboupo; el
λρδαδθούριος "Apba6ouplou. Basilius vero, quem
Codinus ait Asparis b»bitasse domum, accubiior
fuit vel cubicularigs Constantini Porphyrogeniti
secundum imperantis. Meminit ejus Zonaras, et
ipse Constanunus de Ádminist. Imp. ο. 50 ei 55,
ubi, item ut Codinus, refert domum, quse olim Α΄
fari seu Asparis faerat, Basilium accubitoren tunc
temporis possedisse. Eo enim loco legendum est ότου
᾿λαπάρον, non ut vulgo perperam legitur, ὁ του
βαρδάρου. Siwiliter quinquies in eodem capite vi-
Liose edituw est τὸν τοῦ βαρδάρον οἶχον pro τὸν τοῦ
λσπάρον cixov. .
(97) Αὐτὴν χυλινδρικῷ θόλῳ. Ὁ δὲ οἴχος abt?
ἐχεῖσε ἣν. 'O αὐτὸς δὲ fv ἐπὶ Ἡραχλείου fae
Mox; 9053. .
(98) Κάθισμα βασιλικόν hic significat tribunal
imperatoris in Hippodromo, ubi sedcbat cum ie-
52] - DE SIGNIS CP. 53
νου xai Καισαρείας xaX Τράλης καὶ Σάρδης xai A 3 Constantino Magno deducta est. Athenis, Cyrico,
Μωχισσοῦ, xal ἀπὸ Σεθαστείαχς xoi Σατάλων xoi
Χαλδείας xal Αντιοχείας τῆς μεγάλης xat Κύπρου,
καὶ ἀπὸ Κρήτης xai Ῥόδου xai Χίου xa ᾿Ατταλείας .
καὶ Σμύρνης xai Σελευχείας xai ἀπὸ Τυάνων xo
xai Ἰκχονίου ἀπὸ Βιθυνῶν Νιχαίας xol ἀπὸ Σικε-
Mac, xal ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων ἀνατολῆς τε xol
δύσεως Ίχασι διάφοροι στῆλαι χαὶ θεάµατα παρὰ
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἃ xal ἑτέθησαν χαὶ
ἑστηλώθησαν (99).
Αρτέμιδος ἡ στήλη ἐν τῷ Ἱππικῷ ἐστιν, ἔνθα οἱ
παλαίοντες δοχιµάζονται.
Οἱ δὲ τέσσαρες χεχρυσωµένοι ἵπποι, οἱ Όπερθεν
τῶν χαγχέλλων ὁρώμενοι, ἐκ τῆς Χίου Ίχασιν ἐπὶ
θειδοσίου τοῦ μικροῦ.
Ἐν τῷ περιπάτῳ τῶν δύο μερῶν ἔφιπποι στῆλαι
xal πεζαὶ Ε ρατιανοῦ καὶ Οὐαλεντινιανοῦ xai Θεοδο- -
' Glo καὶ τοῦ χυρτοῦ Φιρμιλιανοῦ πρὸς Ὑγέλωτα
ἕστησαν. -
ΔΙ δὲ γεννῶσαι θῆρας καὶ ἀνθρώπους ἑσθίουσαι ἐν
τῷ Ἱπποδρομίῳ, fj μὲν µία ἐστὶν Ἰουστινιανοῦ τοῦ
τυράννου, δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ
πράξεων (1) * fj δὲ ἑτέρα, ἓν fj χαὶ πλοῖον ὑπάρχει,
ol μὲν λέγουσιν ὅτι d) Σχύλλα ἐστὶν dj ix τῆς Χαρύ-.
Gt; ἑἐσθίουσα τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἔστιν ὁ "Obuc-
σεὺς ὃν χατέχει &v τῇ χειρὶ àx τῆς κορυφῆς. "Est-
pov & λέγουσιν ὅτι ἡ yr, καὶ dj θάλασσα xaX οἱ ἑπτὰ
αἰῶνές εἰσιν οἱ ἑσθίοντες καὶ ἑσθιόμενοι, οἱ δὲ χατα-
κλυσμὸν, ὁ περιὼν δὲ ὁ ἔἕθδομος οὗτος αἰών.
Ἡ δὲ χαθεζοµένη εἰς τὸ σελλίον οἱ μὲν Bnplvav
τὴν γυναΐκα τοῦ μεγάλου Λέοντος εἶναί φασιν, οἱ bà
᾽Αθηνᾶν ἐξ Ἑλλάδος ἑλθοῦσαν.
Ἡ δὲ ὕαινα ἀπὸ τῆς μεγάλης Αντιοχείας Ίχθη
ὑπὸ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Τὰ δὲ λοιπὰ ἀγάλ-
pata τοῦ Ἰππικοῦ τά τε ἄῤῥενα xal τὰ θήλεα, xai
υἱ διάφοροι ἵπποι, xal τῶν χαμπτήρων οἱ λίθινοι
Χίονες, καὶ οἱ χαλκοῖ (2) ὁδελίσχοι τῶν χαμπτήρων,
καὶ αἱ ἱστορίαι τοῦ µονολίθου (5), καὶ αἱ ἠνιοχευτι-
χαὶ στηλαι σὺν ταῖς βάσεσιν αὐτῶν ταῖς ἐνιστόροις,
χαὶ τῶν περιπάτων οἱ κίονες μετὰ τῶν κεφαλῶν
xai ποδίσχων αὐτῶν, καὶ τῶν £v σφενδόναις στηθέων
Xa: συστρεµµάτων xat σχαλίων xaX σολεῶν, ὁπέ-
(sv (4) ἐχεῖσε, εὑρίσχεται γραφή. Καὶ ἐξαίρετο)
εἰς τὰς χαλκᾶς πύλας τῶν ἑσχάτων ἡμερῶν χαὶ τῶν
μελλόντω» εἰσὶ πᾶσαι αἱ ἱστορίαι, ἃς ἑστηλώσατο
Απολλώνιος ὁ Τνανεὺς εἰς μνήμην τῶν ἑντυγχανόν-
των διὰ τὸ ἀνεξάλειπτον εἶναι, Ὁμυίως καὶ ἐπὶ πά-
σης τῆς πόλεως τὰ ἀγάλματα ἑστοιχειώσατο (9).
Czsaria, Trallibus, Sardibus, Mocisso, Sebastia,
Satalis, ex Chaldia, Antiochia magna, ex Cypro,
Rhodo, Chio, Attalia, Smyrna, Seleucia, Tyanis,
Iconio, Nieza Bithyniz et ex Sicilia omnibusque
aliis tam orientis quam oecidentis urbibus, qu».
sua quaque in columna erectas et collocata fue-
runt.
ο
Diane statua in Hippodromo posita est, ubi pa-
lestrite exercentur, 7
Quatuor inaurati equi supra cancellos positi ex
Chio allati sunt sub Theodosio Juniore.
in ambulacro duarum factionum stabant eque-
sires statue οἱ pedestres, Gratiani, Valentinianf,
Theodosii, ut et Firmiliani gibbosi, risus coneitandi
gratia.
Ex duabus Hippodromi statuis, quee belluas gi-
gnunt, homines devoraut, una denotat Justinianum
tyrannum et qu: recuperato imperio B4 gessit,
altera vero, qua navim appositam habet, sccun-
dum aliquos Scylla est, homines & Charybde ab-
sorptos devorans ; atque ille quem capite prehen-
sum tenet, Ulvssem refert. Ahi autem jam devora-
tos terram et mare septemque szcula, vel ut alij
volunt, diluvium innuere, illum qui solus superest,
septimum hoc seculum signiflcare aiunt.
C Statuam selle. insidentem alii Verinam uxorem
Leonis Magni esse dicunt, alil Minervam ex Gre»
cia deductam.
Statua γη ex magna Antiochia a Cens'aun-
tno Magno advecta est, Qux preterea in Bippo-
dromo spectautur signa virilia et muliebria, et va-
ri: equorum statue, et lapidee ceolumnz inetarum
earumque obelisci rei, et monolithi sculpture, et
. $latuz curules cun earum basibus flguratis, ct
porticuum columne cum suis sibi capitulis et
spiris, item pectora statuarum in sphendone et
gradus et solia, hzc omnia unde eo perlata fwe-
rint adscriptum est. Sed precipue in portis reis
omnes visuntur historiz ultimorum dierum, qvas
Dibi statuit Apollonius Tyaneus in sempitersaut
οἱ indelebilem rerum qus future B5 sunt memo-
viam. Similiter etiam per totam urbem statua:
consecratas erexit ; et qui ejus generis apoieles-
matum peritiam habent, omnia manifesto: depre,
- Meursii et Lambecii note.
dos spectaret Circenses. In Chronico Alexandrino
aliquoties vocatur vb δεσποτιχὸν κάθιτµα τοῦ 'Im-
πιχοῦ. lu Αοοηγιοί Collectaneis nuncupatur ἡ Ba-
Gh καθέδρα. Codinus aliquoties appellat τὸ
ἡασιλικὸν στάµα. LAMB.
(99) Ἐστιλώθησαν, ἵνα οἱ διερχόµενοι ταῦτα xai
πεπειραμένοι ἔχωσι τὸ ἀλάθητον τῶν ἑσχάτω». C.
(1) Tux δευτέρων αὐτου πράξεων. Hoc est,
(rum quas gessit post recuperatum imperium.
AMB.
(2) Οἱ κίονες of τε λίθινοι καὶ οἱ yaÀxot, xal οἱ
ὀψελίσκο. τῶν παμΆτήρων οἱ χαλχοῖ eod, 2058,
PaTrnoL. GR. CLVII,
(5) Αἱ ἱστορίωι τοῦ µονο.]ίθου. Yide paulo su»
pra not. 75. M
(4) Σὺν ταῖς χεφαλαῖς χαὶ ποδίσχοις αὐτῶν χαὶ
ταῖς iv τῷ Σφενδόνι xat τοῖς στήθεσι χαὶ συστεµα-
alot; καὶ σολεοῖς, xal ἁπλῶς ὁπόθεν cod. 3053.
(5) 'AydApaca ἑστοιχειώσατο. Scnsus est Apol-
lonium Tyaneum plurimas per urkem statuas
consecratas erexisse ad ejus conservationem. Στοι-
χειοῦν hoc loco signilieal consecrare vel mysiwa
quadam arte concinnare seus conDcere. Olgmpio-
dorus deresimili loquens vocat ἀφιέερονν et τε
λεῖν : Οὐαλέριος δὲ, inquit, Ταρὰ τόπον παραχενό»
11
523
GEORGII ϱΟΡΙΝΙ
A
hendent. Preterea. quoque in tripodibus Delphicis 4 Οἱ δὲ ἔχοντες δοχ:μῆ» τῶν στηλωτικῶν ἁποτελεσμά:
et statuis equestribus inscriptum est, quam ob cau-
sam posita sinL εἰ quid signiflcent.
Augustus Octavianus mense Augusto primum con-
sulatum inivit, eamque ob causam bunc mensem,
qui Sextilis antea vocabatur, Augustum appellavit.
Ejusdem mensis die 19 obiit. Die autem 25 Septein-
bris natus fuit, et secundo die ejusdem mensis An-
tonio devicto solus imperium obtinuit: quare bunc
nensem honoravit, et indictionem ab eo initiuni su-
mere volait.
Narrant A, pianus, Dio atque alii historie Roma-
n: scriptores, Cesaren: aliquando Nicepoli Dyrrha-
chium navigautem, cum magna tempes!ate coorta
gubernator, Caesarem dissimulato habitu non co-
gnoscens, animo consternaretur, aperienten sc gu-
bernatori dixisse: «Obluctare tempestati : nam Cz-
sarem vebís et Cosaris fortunam, » eoque dicto
animum guberuatori' reddidisse, et tempestate for-
tuito sedata evasisse incolumem,
B8 Cranus, unus septem philosophorum qui
Athenis comitati sunt Eudociam uxorem Theodo-
sii Juuioris, petiit ab imperatore ut sibi liceret vi-
dere signa quz in Hippodromo asservabtur; cumque
post cetera omnia vidisset quoque statuam dictam
vulgo perichytem et asinum ipsi przeuntem, hic
των εὑρήσουσι πάντα &La0fitto;. Ομοίως δὲ xal ο)
τοίποδες τῶν Δελφικχῶν χαχχάδων xal al ἔφιπποι
στῆλαι γράφονσι δι) ἣν αἰτίαν ἕστησαν καὶ τί σηµαί-
νουσιν.
'O Αὔγουστος ὁ ᾿Οχταθιανὺς Αὐγούσιῳ uni
ὑπάτευσε, xal ἐτίμησεν αὐτὸν, Σεξτίλιον τὰ πρότετον
λεγόμενον, ὀνομάσας Αὔγουστον. Ἐν αὐτῷ δὲ χα.
ἐτελεύτησε τῇ (0 τοῦ µηνός. To δὲ Σεπτεβρίῳ
ἐγεννήθη εἰς τὰς ΧΥ. χαὶ τῇ δευτέρᾳ Σεπτεθρίου
Αντών.ον ἑνίχησε xot ἤρξατο τῖς μοναρχίας, xol
ἑτίμησεν αὐτὸν ἀρχλν ἰνδίκτου ποιησάµενος fixa
ἀρχὴν χρόνου, ὅθεν ὁ Σ:πτέθριος τετίµηται (06).
Λέγουσιν οἱ τὰ Ρωμαϊκά ἱστορήσαντες, Αππιανὺς
Δίων τε (7) xa ἄλλοι τινὲς ἱστοριχοὶ, ὡς ὁ Καΐσ;ρ
D ἀπὸ Νικοπόλεως εἰς τὸ Δυῤῥάχιον (8). διαπερῶν µε:
Υάλου χλύδωνος γενοµένου, καὶ τοῦ χυδερνήτου ἐς-
απορῄσαντος, ἀγνοοῦυντος δὲ ὅτι τὸν Καίσαρα φἐρει
(fv γὰρ χεχαλυμμένος τοῦ μὴ γνωρίζεσθαι), ἀνα-
χαλυφάμενος εἶπε πρὸς τὸν χυδερνῶντε, « Ι]ά)α.ε
πρὸς τὸν χλύδωνα * Καΐσαρα φέρεις xal τὴν Kal-
σαρος τύχτν. » Ὥστε τὸν xvÓscvt nv ἐπιμελέστερον
προστεθέντα, xal τῆς τύχης διδούσης, Υαλήνην
ΥΣνέσθαι xat διασωθῆναι 19).
Κράνος ὁ φιλόσαφος, εἷς τῶν ἑπτὰ φι)οσόφων
τυγχάνων τῶν τῇ Εὐδοχίᾳ συνελθόντων t£ ᾽Λληπνῶ»,
ἣν ἡρμόσατο ἑαυτῷ εἰς γυναῖχα θεοδόσ.ος ὁ μιχρὶς,
[1536 τὸν βασιλέα θεάσχσθαι τὰ ἐν τῷ Ἱπποξρομίῳ
στοιχεῖα (10). Καὶ 6h πάντα ἰδὼν, ἁλιά καὶ τν
Περιχύτην (11) λεγόµενν, καὶ ἔμπροσθεν αὐτοῦ τὸν
ille ad przssentes se ϱοΏΥθΓίΘΗ8, quis earn posuerit C ὄνον πορευόµενον, στραφεὶς ἡρώτα τίς ὁ στήσας"
interrogavit, atque ubi Valentiniani esse cognovit:
4 O miserum,» inquit, « rerum statum, quando ita
asini preferentur hominibus, ut hi a tergo illos serum-
xai μαθὼν ὅτι Οὐαλεντιν.χνὸς, « "D συμγορᾶ:, »
qni « xa! ojo), ὅταν οὕτως xai ὄνος προτιμηθή-
σεται, τῶν ἀνθρώπων ἐν ταλαιπωρίαις ὀπίσω ἀγχο»
Meursii οἱ Lambecii note.
µενος µανθάνει παρὰ τῶν ἐπιχωρίων Ἱερὸν τὸν τό-
vov εἶναι xal ἐξ ἀρχαίας τελετῆς ἁνδριάντας ἓν
αὐτῷ ἀφιερῶσθαι. Et paulo post : Καὶ xen, ait,
ὁ τῶν àvbptávtov ἀριθμὸς κατὰ παντὸς ἔθνους τε-
λεῖσθαι βαρθάρον. Ita Codinus p. 35 v. 6 catenam,
in qua credebatur fatum seu fortuna urbis con-
sistere, ἑστοιχειωμένην appellat, quasi τετελεσµέ-
vn» seu ἁφιερωθεῖσαν. Et Nicetas Choniates ejus-
modi statuas etimagires consecratas, quales híc
Xodinus ait Apollonium Tyaneum erexisse, στοι-
χι τῆς πόλεως φυλαχτήρ'α nuncupa'. Appel-
lantur etiam στοιχειωµατικοὶ qui hujus generis
sagice consecrata simulacra cemponunt. Laws.
(6) Αὐτὸν ἄρχοντα ἰνδικτιῶνος fivot. ἀρχὴν χρό-
vov, ὅθεν Σεπτέµθριος τετίµηται cod. ὦθοδ.
’Ινδιχτος et. ἰνδικτιὼν Gracis. recentioribus ἔπι-
νέμησιν seu indictionem significaut, Quse vero
hic Codinus refert de iudictionum principio, con-
-lirmat Joannes. Lydus libro De mensibus p. 122.
Sed neta indictionem seu ἐπινέμησιν, quie apud
scriptores Gracos in. usu est et. cognominatur
Cesarea, incepisse post Christum natum anuo
312, die 24 Septembris, quo Constantinus Magnus
Maxeniium devicit et statiin. post victoriam Ch:i-
. ^ianis libertatem indixit. Altera, quas Hoinaua
vocatur et Latinis scriptoribus usitata est, a calen-
dis Januariis sequentibus incepit. 1,8.
(7) Αππιαγὸς Δίων v&. lta. restituendum duxi,
cuu perperam in codicibus scriptis legeretur Opz-
σπασιανὸς δι ὧν τε. Vide Appianum Alexaudrinuim
l. 1 De bellis civilibus et Dionem |. χιτ, nbi prol'ze
narrauir quam ob causam C. Julius Cazssar Dyriba-
chio Brundisium solus οἱ incogríitus navigare e-
natus fuerit, et quomoo tempestate adversa dehi-
litatos nautarum animos sui detectione ad spem
erexerit. Laws.
(8) ᾽Απὸ NixozóAeuc elc τὸ Δυῤῥάχιον. Mac
falsum est. Corrige igitur Codinum ex App aui ei
Dionis locis, quos ipze citavit, et scribe ἀπὸ Δυῤ-
ῥαχίου εἰς τὸ Βρεντέσιον. Nempe Caesar ex castris,
qu: apud Dyrrhachium posuerat, conabatur navi-
gare Brundisium, ad transveliendos. imilites. quus
ibi cum Antonio reliquerat. Laus.
(9) Γαλήνην γενέσθαι καὶ διασωθήναι. Mec
ita uarrat Codinus quasi sedata tempestate Cisari
navigatio illa deinceps feliciter successerit. : sed
neque hoc verum est. Nam nec saevitia tempestatis
se remisit, nec navis remorum vi ulterius prowo-
veri potuit ; quare adversa puppi Cesar ad castra
$ua coactus fuit reverti. Lamb.
(10) Στο:χεῖα hic signiticant simulacra et sta-
(uas. Supra ea vocavit στή/ας θεάματα et ἀχάλα .τ1
τοῦ 'Izxrixov. Lass.
(11) Περιχύτην. Anonymus in. Collectaneis tra-
dit hanc. fuisse statuam virilem, capile galeato el
toto corpore nudo, exceptis pudeudis. Si ergo
pro Περιχύτης legeretur Περίχυτος, verisimile essct
propterea banc statuam. ita denominstam | fuiss",
quod:nedia velamento esset circumdata vel cir-
cumcincta. LAMB,
525
DE SIGNIS CP.
526
λουβούντων (12). » Ἠσαν δὲ ol φιλόσοφοι xatovoga- A nose subsequi cogantur.» Nomina autem ' illorum
ζόμενοι οὕτως" Κράνος, Kópo;, Πἐλοψ, [έρουας,
Σιλθανὸς, ᾽Απέλλης xal Κύρδθος. Ἱππεύοντος δὲ ταῦ
βασιλέως, xal αὐτῶν ὀρώντων καὶ θαυμαξόντων,
ἔφη ὁ βασιλεύς ε« Τί ὁρῶντες θανυμάξδετε; » &mo-
χριθεὶς ὅ ἐκ τούτου ὁ ᾽Απέλλης εἶπεν" εθαυμάζομεν,
ὦ Δασιλεῦ, ὅτι τῶν Ὀλυμπίων (45) ἁλλασσομένων
ἵπποι γενήσονται ἀνθρώπων ἐπιθάτσι, » Nípouaq
ἔφη: « Kaxhv τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων (14), ὅτι τῷ
στοιχείῳ τῆς τύχης στοιχεῖον συντρέχδι. » Σιλδανὸς
τὸ ὀχλάζον ζώδιον ἰδὼν ἔφη᾽ « Τοῦτο δηλοϊ ὅτι ἔσονται
χαιροὶ ἀγόνατοι. » 'O δὲ Κύρθος χαὶ πρὸς τὸν δη-
μον ἰδὼν, « "OQ δῆμε, » ἔφη, «δι οὗ 6f tot περισσεύ-
οσιν.» 'O δὲ [lino ἰδὼν τοὺς ὄρους τῶν ἵππων
ἁρώτησε τίνος τὸ πρόθληµα ' τινῶν δὲ, θεοδοσίον,
εἰπόντων, ἐχεῖνον φάναι’ « "H φιλόσοφος ἄχυρος 1] βα-
σιλεὺς οὐχ ἁληθής. » Ἑώρα Κάρος θηλύμορφόν τι
ζώδιον τετραµερέσι ζωδιαχοῖς γράµµασι verpape-
μένουν, xai εἶπεν «€ "d τετραπέρατε, ὅτι ἐκ σοῦ χοµ.
ψὀ xd ἀπείρατοι ἔσονται. ». Κάρος δὲ xal αὐτὲς
προτραπεὶς λαλῆσαι sime * « Δνστυχῆ pot τὰ πάντα
φαΐνεται * εἰ yàp ταῦτα τὰ στοιχεῖα, ὡς πειρῶνται,
ἀληθεύουσιν, ἵνα τί fj πόλις (15) διὰ τούτων δοχεῖ
δυν[στασθαι ; »
Kal ἐπὶ Αναστασίου τοῦ μεγάλου βασιλέως ὁ
Δοχληπιόδωρος (16) ἰδὼν τὸ ζώδιον τὸ µέγα τὸ ἐν
septem philosophorum hzc crant : Cranus, Caius,
Pelops, Nerva, Silvanus, Apelles et Curvus. Hisce
presentibus imperator aliquando equitans vidit eos
admirabundos: sed admirationis causam qu:renti
imperatori ita respondit Apelles: «Miramur, im-
perator, quod olim mutatis Olympiis equi homines
conscendent. » Item Nerva dixit: «Malum prsagit
regina urbium, qued cum signo fortune aliud si-
gnum coneurrit, » Post hunc Silvanus videns signum
genuflexum: «Hoc, » inquit, «denotat tempora ener-
vata ipstare. »Àt Curvus oculos in populum referens
exclamavit: «O populum carnificibus aliquando
abundaturum, » Pelops autem carceres Hippodro-
mi conspiciens, cujusnam illud repagulum esset
interrogavit; $7 quibusdam vero, Theodosii, aflir-
mantibue respondit : «Aut philosophus sine 2uctori-
t3te, aut non verus imperator. » Porro Carus si-
gnum videns muliebre quadratis Zodiaci figuris
conscriptum, dixit: «Versuti pariter atque inexper-
ti ex Je procedent. » Idem ille ut pergeret admoni:
tus: «Omnia, » inquit, «infortunata mihi videntur:
el si hac signa, uti experimento constat, vera pro-
nuntiant, quare ergo μες urbs earum virtute vide-
tur consistere? ».
Sub imperatore Anastasio Magno Asclepiodorus
philosophus magnum illud signum in Hippodromo
Meursii et Lambecii note.
(12) Όνοι προτἰμηθήσονται τῶν ἀνθρώπων C
iv ταλαιπωρξαις ὀπίσω ἀκο.ουθ. ύνγτων. Quid
Cranus philosophus hís verbis significare volue-
rit, explicat Juannes Tzetzes his versibus :
"Oroc Σὲ yaJo«oUc ἱππικοῦ πινύσχεται
Ἔμαροσθεν ἑστὰᾶς, éx δὲ τῶν ὀπισθίων
"Ανθρωπος οἰκτρὸς, ζωγραφῶν τὸν νῦν βίον,
Ὡς εἶπε τὸ πρὶν ᾽Αττικὺς σοφὸς Κράνος,
"Egace καὶ γὰρ τῷ κρατοῦντι τῷ τότα
Φεῦ συμφορᾶς. ἄνθρωπος ἤττων ὢν ὄνου.
᾿Εσται χρόνος γὰρ τοῖς μεθύστδβρον χρόνοις
ὍὍταν ἑνώδεὶς δυσΊγεγεἰς καὶ χαυ.Ίΐαι
Καὶ πᾶς ἃμουσος εἰσρυεὶς κτηνγωδίαν
Κρείττων γο[ισθῇ τῶν copo» xal χοσµίων,
Laus.
Secundum hanc Tzetzm interpretationem, voluit
dicere Cranus. philosophus, quod asinus ille au-
reus/Hippodromi. etstatua virilis post eum col-
locata, priesigniticarent tempus futurum, quo asi-
ni, ignobiles, iguorantes, et inverceundi, aucto-
ritarte οἱ fortunis, doctos, ingenuos el modesio;
precessuri essent. ln. uno codice manuscripto de-
scriplionem istius statuze virilis, quam Codinus περι-
τύχην vocat, et Crani philosophi apophthegma paulo
diversis verbis ita «οπεθρίυ!η reperi : 'O δὲ Κρά-
νυς ἰδὼν τὸ γυμνὸν ἀνδροείκελον περιχεφάλαιον τῇ
χεραλᾗ περιφέρον, xa τὸν ὄνον ἕαπροσθεν, εἶπεν *
Έως πότε ὄνος ἄνθρωπος ἔσται, χχὶ ὢ τῆς συμφ.ρᾶς,
τι ἄνθρωπος ὄνῳ ἀχολουθεῖν οὐκ αἰσχύνεται' hioc
est, Videns Cranus statuam virilem nudam, capite
galeato, et asinum ante eam, dixit : Quousque asi-
nus homo erit, et, o calamitatem, quod hominem non
pudeat, asinum sequi preeuntem.
46) Tov ᾿Ολυμπίων. Oiympia hie pro ludis
Circensibus accipinutur. LAMB.
(14) Tg BaciAi6t τῶν πὀ.εων. Per reginam
urbium jnieliigit / Cpolun. Τὸ στοιχεῖον τῆς T3-
χης pu!o hie significare süinulacrum | Fortuna
urbis, cujus passim apud Codinum mentio fit.
Laub.
(45) Ἵνα τί ἡ πὀ.ις. Tanta Cpolitanorum ani«
(0s oceupaverat ignorantia et superstitio, ul quas-
cunque aniiquas statuas pro magice consecratis
haberent, earumque virtute crederent urbem 8uam
conservari incolumem. Huc igitur pertinent
illa verba : "Iva «i ἡ πόλις διὰ τούτων Boxst συν-
ἰστασθαι. Cterum qua hic apud Codinum vo-
cautur στοιχεία, Nicetas Choniates appellat. στοι-
χειώδη τῆς πόλεως φυλαχτῆρια, id est consecrata
urbis munimenta seu. s'aluas urbis conservairices.
ldem refert Latinos, postquam Cpolim expugnave-
runt, imprimis evertisse celebres istas staluas con-
secratas, quie contra lostes vel aperta vi vel insi-
diis urbem oppugnautes instar muri sc valli οἱ ες
erant. Lawn.
(16) 'AcxAnzióÓopoc. Utraque tam Regii quam
D Vaticani codicis lectio vitiosa est. Scribendum
enim ᾿Ασκληπιόδοτος. llic est Asclepiodotus philo-
$ophus εἰ medicus, qui Procli discipulus fuit et
te'inporibus Anastasii Dicori imperatoris claruit,
Pirolixe de eo agitur apud Pliotinum inexcerptis ex
Dumascio de vita Igidori, et apud Sullam v. ΄Ασκλη-
πιόδοτος 6ἱ δεισιδαιµονία. Caeterum quam fuerit
Lroclo charus et àmicus, testatur ipse Proclus iu
prooimio commentarii inediti in. Platonis Parme-
nidem, quem ei dedicat his verbis : Zo δὲ, inquit,
ὦ Φιλοσοφίας ἐπάξιον ἔχων τὸν νοῦν xai ἐμοὶ φίλων
φίλτατε ᾿Ασχληπιόδοτε, δέχου τὰ “δῶρα τοῦ ἀν-
δρὸς τέλεα τελέως bv Υνησιωτάτοις Χόλποις τῆς
ψυχῆς. Exstat hodieque in hibliotheca Medicea
ejusdem Asclepiodoti liber de re militari, cui
titilus est ᾽Ασχληπιοδότου φιλοσόφου τέχνη ΄ταχκ-
τική. Divisus est iu 12 capita, et incipit hoc modo:
Tix τελείας παρασχευῆς πρὸς πόλεμον διττης .0-
σης, χἑρσαία, τε xai ναυτικής, περι τῆς χὲρδα-ὰς.
t2] GEORGII CODINI T3
videns, quod manu facien. sustulit, repente excla- Α τῷ ἱππικῷ χεῖρα ἐπὶ προσώπου κατέχον' € "0 βία, à
wavit : «O vim ingenii et prudentie, cui uni omnium ἐθόησεν, «ὅτι πᾶσα ἀνθρωπίνη ἔνδεια εἰς μίαν àv-
liominum necessitas incumbit. » Cum vero. quidam θρώπου φοόνησιν ἐζημώθη. » Kal tg αὐτῷ ὑποὺς--
ei litteras marmorl incisas ostendi-set, iste perlec- ἕας γράμματα ἓν τῷ µαρμάρῳ, ὑπαναγνοὺς qualv
tis illis dixit: «Melius est non enuntiare qua futu- — « Αγαθὲν μὴ φράσαι τὰ τότε μέλλοντα ylvsota:,
γα portenduntur; et quantum ad me attinet, felix καὶ ὡς ἐμοὶ ἄρα κέρδος fv τοῦ ph ἀναγνῶναι.
cssem si eas non legissern, » '
Thesaurum deum Arabes maxime colunt, cujus -Θθησαυρὸς zb; (17) σέδετα., "Apafss δὲ μάλιστα
simulacrum est lapis quadrangulus, non figuratus, τιμῶσι, Τὸ δὲ ἄγαλμα αὑτου λίθος ἐστὶ μέγας τὲ-
quatuor pedum altitudinem, duarum latitudinem εἰ τράγωνος, ἀτύπωτος, ὕφος ποδὼν 2', εὗρος p, βά-ος
unius profunditatem habcws. Collocatum vero est ἕν. Ανάχειται δὲ ἐπὶ βάσεως χρυσηλάνου Τούτῳ
supra basim inauratam. Huic sacrificant sa»gui- — 00ouct xal τὸ αἷμα τοῦ ἱερείου πρ:χἑουσιν ᾿ τοῦτ)
nemque victims prifundunt: hoc enim illis procli- αὐτοῖς ἐστὶν ἡ σπονδή. 'O δὲ Q:xoz ἅπας ἐστὶν ὁ)ό-
lamento est. Tota Φε ejusque parietes ex auro Ἅµἆχρυσος" οἵ ze γὰρ τοῖχοι χρύσεοι xal τὰ ἀναθήματα
58 suut, et plurima illic offeruntur donaria, Hatet | πολλὰ εἰσίν. Ἔστι δὲ τὸ ἄγχλμα ἐν Πέτρα τὶς
ejus simulacrum colitque Petra Arabis civitas. B Ἀραθίας, xai αὐτοῦ σέδονται αὐτόν.
lconio statuz Persei οἱ ÁAndromedz deductae sunt ; Ἐκ τοῦ Ἰκονίου Περσέως xat ᾿Ανδρομέδης στη, αἱ
ibi enim mirabile illud eertamen Persei cum draco-— Ἠχησαν ' καὶ γὰρ ἐν τῇ τοιαύτῃη πύλει ἑστορεῖταί
99 aceldisse referunt. Stabulabatur illie draco, cui τὸ παρὰ Περτέως πρὸς τὸν δράκοντα γ6γονὸς θαῦμα.
$'ato tempore virgo dabatur nobilis et pulelira. Οὐ- Αράχων ἣν ἐμφωλεύων ἐχεῖ, xol κατὰ xatp^v συν»
jecta ei fuit Andromeda virgo forma in prizi» con- — s0e(ac ἑδίδουν κόρην mztpugava xai ὡραίαν. Τότε
spieua, cujus lainenta cum Perseus illuc transiens παρέσχον τὴν 'Avópopgé2nv, παρθένον ὡραίαν xii
audisset, plangendi causam quzreuti ipsa omnem Ἅµκαλἠν, Διερχόμενος οὖν ὁ Περσεὺς (18), xai τῆς
rem enarravit, nempe quod esca immaui bestie 6χ- xpauvfc ἀκηχοὼς τῆς παρθένου, ἐπυνθάνετο τί ἂν
posita esset. Hoc audito Perseus abscissum Gor- ῥὀδύρηται, Καὶ αὐτὴ ἑξηγήσατο' « "Oct. τῷ 0: plo
gonis caput, quod virginem intueri an(ea vetuerat, προτίθεμαχι εἰς fopáv. » Καὶ ὃς ἅμα τῷ ἀχοῦσαι
«btendit et versa retrorsum facie draconi moustra- — l'opyóvqv ἐκτεμὼν xal τὴν κεφαλὴν αὐτῆς ἀ γαγὼν,
vit, qui simulatque illud vidit, periit. Hinclocusile, τῇ χόρῃ τε ph προσθλέψαι τῇ l'opyóvr παραγγ:.»
ut tradit Philodorus logista, dictus est Iconium, — Aa;, xal αὐτὺς στραφεὶς ὀπισθοφανῶς ὃςίχννσιν
quod Perseus ibi Gorgonium caput. draconi o-ten- { αὐτὴν τῷ 6páxovtt, καὶ ἅμα τῷ βλέφαι ἀπενεκρώῦτ.
derit. Nuncupabatur autem prius illa urbs Danaia, Καὶ διὰ τοῦτο ἔσχαν τὴν τοιαύττν ἐπωνυμίαν ὁ zc
deine, quoniam impleta erat laineutationibus, — T6, παρὰ Φιλοδώρου (19) λογιστοῦ, δ.ἀ τὸ Dd
Threnus cognominata fuit; et tandem leonium οὗ. , τὴν εἶχόνα τῆς l'opyóvnz τῷ δράκοντι τὸν [[:ρσέα,
prawissam Philodori narrationem. In hac urbe ἍΕχε δὲ ἡ πόλις πρὸ τούτου ὄνομα Δαναεία (90).
Perseus et Audromeda vitam exegerunt, unde ipso- Εἶτα ἐπληρώθη θρηνῳδίας, χαὶ οὕτως ἐχλήθη θρῆ-
rum statu porte. civitatis 59 fuerunt. impositam, — vo:, παρὰ Φιλοδώρου δὲ Ἰχόνιον, Ἔνθα xoi συµ-
qnas postea Cpoliim deductae collocate sunt in ther- θιώσαντες Περσεὺς καὶ fj Ανδρομέδη ἑτελειώθτσα».
miis Conttautinianis prope Tzycanesterium. Ἐπάνω οὖν τῆς πύλης τῆς πόλεως ἑστηλώθησα)
&ugótto^t. Αἴτινες στῆλαι ἤχθησαν ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν (31), ἕπτησαν δὲ ἓν τῷ μεγόλῳ
Ἰουτρῷ τοῦ Κωνσταντίνου (22), πληαίον τοῦ τζυχανισττρίου.
Meursii et Lambecii nota.
τὰ νῦν kextdov. Finis autem hic est : Αυται διὰ — deliant. administrationis rei publice. De bisce ]o-
βραχέων al του ταχτικου αχαθηγήσεις, τοῖς μὲν — gistis seu rationum magistris vide Harpocraiioiem
χρωμένοις σὠτηρίαν πορίζουσαι, τοῖς δὲ ἑναντίοις εἰ Aristotelem Polit. 6 8, et. /Eschinem in oratione
χινδύνους ἐπάγουσαι. Laun. p ^?"tra Demostbenem οἱ Ctesiphontem. Laiiuis di-
(17) θησαυρὸς 0scc. Thesaurum deum eundem " cuntur curatores rei publiez, ut |. curator. C. dc
esse pulo atque Mercurium, nempe divitiarum — modo multar. curator réi publica, qui Greco vo:a-
pr:esidem, LAwB. bulo {ωφίεια nuncupatur, multanJi jus non liabet,
(18) 'O οὖν προειρηµένος Περαεὺς ἐχεῖσε οἰχῶν — Lau.
πὐύεται χλαιούσης τῆς Ἀνδρομάης τί ἂν ὠδύρετο. (20) Dicit. Codiuus lconium 2lias quoque appel-
Ἡ δὲ τὸ σνµθὰν ἐξηγήσατο. Too δὲ χαθίσαντος χαὶ — latum fuisse πόλιν Δαναείαν, heuipe, uL opinor, a
Γοργόνης χεφαλην tv Típ& χατέχυντος, ὀπισθοφα- — Perseo Dauaes filio, sive quod ab eo, quemadinodum
vio; στραφεὶς δείχνυαι τῳ θηρίῳ τὸ δηλήτρων. — aliqui tradunt, liec urbs. condita sit, sive quod ibi
"Q0ev ἰδὸν ἐχεῖνο ἀπέψυςεν. Vat. Andromedain diacoue occiso a morte liber»verit.
(19) Pro Φι)λοδώρου non dubito quin legendum — Suwiliter ipsum Perseuin O:idius Grarcorum imiia-
sit Φιλοχόρου. Nempe hic Philocborus Atlienicesis — Giote vo αἱ lheroem Dona: ium. LAMB
est, antiquus. ille el. celebris historicus, qui ab (21) Ἠχασιν ἐπὶ Κωνσταντίνου μετὰ τὸ πιηρω-
Atlienzo, Plutarcho, Harpocratione, Eusebio e αίξ Οήναι την Αντιοχέων ἐκχλησίαν cod. 3058.
passim citatur, Quo autem tempore vixerit οἱ quá (22) δν τῷ ueyá o Aovrpo τοῦ Κωνσταντίνου.
scripserit, plenissime refert Suidas. Ceterumhuic — Iu auonywi Collectan. legitur iv τῷ Κωνσταντ.αναῖς
(οί loco debetur, quod sciuus ipsum fuisse — Aoutzq. Pro Κωνστατίνου ig tur scribendum vidc-
unum ex decem viris Auicuiensium nuneupatisioyt-.— tur Κωνσταντίου. De thermis Constantianis $zp^
o:gls, qu'bus omnes ningi-tratu functi rationes red-.— fit. ientio apnd scriptores historie CP, et apu!
»-
Uy
Ἑν 06 τῇ χατωγείῳ πόρτα τῇ νῦν πληρεστάτῃ (25) A
στοιχεῖον ἵστατο τῆς ΦΔειδαλίας Ἑλληνίδος, οἴμαι
δὲ τῆς ἀρχαιοτάτης ἐχείνης, τῆς γυναικὸς τοῦ Βύ-
ζαντος. ᾿Αρθείσης δὲ χελεύσει τοῦ βασιλέως τῆς
στήλης θαῦμα ἣν ἰδέσθαι, τὸν τόπον ἐκεῖνον ἐπὶ
πολὺ εἶναι σειόµενον, ὥστε πάντας, ἁλ)ὰ μὴν xai
τὸν βασιλέα θαυµάσαι χαὶ λιτὴν ἐπελθεῖν, xaY μόλις
παυθῆναι τὸν σεισμὸν, Σάόδα (34) τοῦ ὁσιωτάτου
τῷ τότε ἕνδη μοῦντος xal εὐξαμένου ὑπὲρ τούτον.
Ἐν τῇ λεγομένῃ Νεολέᾳ (25) el; τοὺς πλεκτοὺς ”-
χίονας στήλη Ὑγυναιχεία χρυσέμθαφος ἵσταται ἐπὶ
ἅρματος καὶ βωμὸς μετὰ µοσχαρἰου. Ἐν of; xal
ἴπποι χρυσολαμπεῖς τέσσαρες, καὶ διφρηλάτης (26)
ἐπὶ τοῦ δίφρου, ἓν τῇ δεξιᾷ φέρων χειρὶ στηλοειδές
τι ἄγαλμα (27), ὅπερ, ὡς προεγράφη, εἰς τύχην
τῆς πόλεως ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἑτίμῃσε, xci B
ἕως τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου θέαµα παρὰ τῶν πολι.
τῶν γενόµενον. Μετά χηρῶν (28) λευχοφοροῦντες οἱ
«oca: xal ὀψινεύουτες (29), ἑπάνω ἅρματος qé-
ρτες ἦγον ἕως τοῦ στάµατος ἀπὺ τῶν καγχέλ-
λων (60). Τοῦτο δὲ ἐξετέλουν, ὅτε τῆς πόλεως &óp-
ταζον τὸ γενέθλιον. "Exetoe δὲ ἕνζωδοι ἐστηλώθησαν
εἰς τοὺς δύο κίονας ὁ ᾿Αλὰμ xal fj Εὔα, καὶ ἡ Εὖ-
θηνία xa ὁ Λιμός.
Ἑν τῷ λεγομένῳ λιμένι τοῦ Νεωρίου (51) βοῦς
ἕστατο χαλχοῦς παμμµεγεθέστατος. Κράζειν δὲ αὐτὸν
ἔλεγον ὡς βοῦν µίαν τοῦ ἐνιαυτοῦ, xaY ὙΥίνεσθαι
παράπτωµά τι iv ἑχείνῃ τῇ ἡμὲρᾳ ᾗ ἔκραξεν (32).
Μαυρικίου στήλη (53) xai τῆς γυναικὺς xal τῶν
DE SIOCXIS CP.
£50
In. subterranea porta, nunc oppleta, signum sta-
bat Phidalis, Grecs illius, ut opinor, antiquissima
qu: uxor fuit Byzantis. Cumque jussu imperatoris
statua inde auferretur, terribile visu erat quam lo-
cus ille aliquandlu terre motu concuteretur. Hoc
uti omnes, ita ipse quoque imperator valde admi.
ratus processionem instituit ; quo facto vix tandem
precibus saneti Sabz, qui tunc temporis Cpoli eom-.
morabatur, terre motus desiit.
' In Neolea supra columnas albas posita est inau-
rata statua muliebris currui insistens, etjuxta ipsam
ara cum vitulo. Ibidem quoque conspiciuntur qua-
tuor aurati equi et auriga currum agitans, dextera
gerens parvam statuam, quam, ui ante dictum est,
Constantinus Magnus pro fortuna urhis celuit et
cives usque ad Theodosium Magnum solemni cele-
britate honorarunt. Albis enim omnes induti vesti-
bus statuam illam G) currui impositam cumcereis .
deducehant a cancellis usque ad solium imperotorium .
Hippodromi. Hoc autem fiebat quotannis die urbis .
natali. Ibidem supra duas columnas collocata erant
simulacra Adami et Ενω et Prosperitatis et.Famis.
In portu Neorio bus maximus ex rere stabat, quem:
ferunt semel in anno mugire solitum, eoque. die
mali quid urbi aecidere. .
Mauricii ejusque uxoris et. liberorum statux ad
Meursii et Lambecii note.
ipsum Codinu m p. 93 v. 14. Suidas refert Hella- C
diun Alexandrinum grammaticum, qui tempore
Theodosii junioris vixit, scripsisse ἔχφρασιν τοῦ
λωωτροῦ Κωνσταντιανῶν seu. descriptionem therma-
rim Constantianarum. LaAus.
^ (83) Forte π)ησιεστάτη. LaMb.
(34) EZd66ua. Wic est S. Sabba abbas, quiin Pa-
kestina miro sanctitatis exemplo refulsit, οἱ bis a .
matrarehis | Hierosolymitanis ad Anastasium οἱ
Justinianum | imperatores Cpolim legatus cst, ubi
pro fide catholica sdversus impugnantes sanctain
sYno!'nm— Choaleelonensem — strenue — laboravit,
Plura vide de eoin Menolagiis die 5 Decembris Laus.
(25) "Ev τῷ ἅρματι εἰς 100; πλ. x, &v τῇ Aeyopé-
vi Neoxola C.
(26) A.gpnAárnc. Loquitur de statua quadrigaria
Constantini Magui, quse instar solis capite radiato
efieta erat, et dextra. gestabat Victoriolam, qua
yro Fortuna urbis colebatur. Jusserat autem €on-
siantinus qt quotannis hze ejus statua. natali urbis
'ie a civibus et exercitu in. llippodromum ad tii-
hunal imperaitorium deduceretur atque solemni et
siatuto honore aflicerclur, uti etiam factum est us-
quead imperium Theodosii Magui. De hae Constan- ;
lini Magni statua. et solemni ejus .deductione inu
Hippodromum mentionem facit Hesychius, item
Codinus p. 17 v. 16 et p. 40 v. 6. Laus.
(27) Στηλίδιόν τι ἄγαλμα διατρέχον. Τοῦτο οἱ μὲν
λέγουσι Κωνσταντίνου χατασκευὴν τὴν (οἱ δὲ τὴν ?)
ζεῦξιν µόνην, τὴν δὲ λοιπὴν ἀρχαίαν εἶναι καὶ µη-
δὲν παρὰ Κωνσταντίνου χατασκευασθήναι. "Eus Υάρ
θεοδοσίου τοῦ μεγάλου θέαµα παρὰ πολίταες Υέγονεν
ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ, ἀνὰ χηρῶν λευκῶν xat χλαμύδων
φορούῦντας πάντας εἰσέρχεσθαι τὴν αὐτὴν στήλην
ἐπάνω ἅρβματος Ίγουν χαρούχας ἕως τοῦ σ:. ὄ00δ
ap. Dànduriun,
(28) Μετὰ κηρὼν. Prorsus ut in Chronico
Alezandrino, πάντων κατεχόντων κηροὺς λευχούς.
Utrobique χηροί significant cereos. ltem in Actis
S. Silvestri ineditis. Constantinus. Magnus. post
pulbilicatam libertatem religionis Christians ad pa-
latium suum dicitur reverlsse μετὰ χηρῶ» xal
λαμπάδων τῆδε χἀχεῖσε ἀναπτομένων., LAMB.
(29) ᾿Οψικεύοντες, comttantes. Supra p. 40 de
eadem re loqueus vocat δορυφορεῖν, quod hic
ὀψφικεύειν ; δορυφορούµενον, inquit, lode εἰς τὸ
στάµα. Proprie Grecis recentioribus ὀψιχτύω iici-
tur idem atque Latinis obsequor; item ὀψίχιου
idem atqus obsequium, quod etiam ac.ipitur pro
comitatu et (amulitio. Laus.
(30) ἵξως τοῦ crápatoc ἀπὺ τῶν xayxéA-
Aor. ita p. 80 v. 17. Laus.
(51) Λιμένι τοῦ Neoplov; Sic etiam antiqua regio-
num descriptio Portum Neorium | appellat. Bos
vero, quem Codinus ibi collocatum | fuisse ait, a1
exemplum alterius factus erat, qui stabat iu foro
vocato Tauri, ut ipse testatur p. 46. Laws.
(33) "Expa&ev. Ἑστοιχείωσε δὲ ὁ ajc)g Κόνω»,
ἐν ᾧ xal ἀγορὰ τῶν θαλασσίων ἐμ.:όρων τὸ πμότε.
pov ἣν. "Exi δὲ Ἰ.υστίνου µετετέθη εἰς τὸν Ἰουλι-
. vou λιμένα cod. 2058.
(531 Μαυριχίου ατή.λη. Tradunt scriptores histo- -
rie Cpolitauz Mauricium, postquam wilites a cha-
gano captos per avaritiam suam occidi permiserat,
quadam nocte somniasse se ab inogiue Christi
Supra portam zream palatii collocata, cum tota
sua familia, Phoce interimendum tradi. Credo
igilur, ad perpetuaia istius somnii memoriau,
Mavricium, apud illam imaginem Christi, suam οἱ
uxoris liberorumaue statuas, in.tar. supplicautium
manjbus extensis croxisse, Ceterum proiv τῇ
χαλχῇῃ ἄνωθεν της Οεανδρικῆς εἰκόνος legeuduu
53I
GEORGII CODINT
O02
portam επ) supra imaginem Christi manibusex- A τέχνων αὐτοῦ ἵστατο ἐν τῇ χαλχῇ. ἄνωθεν εἲς θεαν-
tensis.positz erant, quas ipse Mauricius Geri cura-
verat. Reliqua vero statuz illic collocat: ex terra
Attica deductze sunt ; inter quas una est philosophi
cujusdam, ut tradit Ligurius. Postquam vero Mauri-
cius a Ploca tyranno interfectus fuit, diaconus
quidam nomine Ácatus, unusex sectatoribus Euty-
chis h:retici, videns victos magistros suos et ipse
profugit ad castellum eognomento Serapionis situm
in regione Persarum, aique statim Perittio prefe-
cto prassidiario significavit debilitatem civium Chal-
cedonensium, G1 addens insuper ipsum primo ac-
cessu facile eos subjugare posse. Quare supradictus
Persa sine mora se cum septem mille militibus in
viam dedit, tantaque celeritate invasit Chalcedonem,
ut civibus vix satis relinqueretur temporis ad Lrans-
ferendum reliquias S. Euphemi.e Cpolim, quam in
primis impius ille proditor Ácatus ultum ibat pro
dedecore Eutychiang secte scriptis illato, et quod
$nfortunato Eutychi istam metropolim concedere
noluerant. Inter cztera quze tunc temporis Persze
pradando abstulerunt, fuit quoque aureum illud et
encausto elaboratum signum Solis cognominati Cro-
ni, quod in Persiam deductum pro Deo coluerc.
' Πέρσαι ἕλαδον καὶ τὸ χρυσέγχαυστον ἄγαλμα τοῦ
εἰς Περσίαν, καὶ ἑτίμησαν ὡς θεὀν.
Sub Leone Isauro multa antiqua signa eversa et
ablata sunt, quod is omnino irreligiosus esset.
In cavis subterraneis templi S. Mocii locus erat
.δρικῆς &ixóvoz, ἑκτεταμένας τὰς χεῖρας Eyouga.
Ὑπ' αὑτοῦ δὲ τοῦ Μαυριχίου χατεσχευάσβτσαν. Al
δὲ )οιπαὶ ἐκ τῆς τῶν ᾿ΑἈθηγαίων fjxact γῆς. Φιλοσέ-
φου δέ φασιν εἶναι, ὡς λέγει καὶ ὁ Λιγύρις (04
Μετα τὸ σφαγῆναι (55) παρὰ τοῦ τυράννου Φωχὰ
Μανρίχιον, εἷς τις óráxovoz τῶν μαθητῶν Εὐτυχίω
τοῦ αἱρετικοῦ, ὀνόματι "Axato;, ἰδὼν ἠτττθέντις
τοὺς περὶ αὐτοῦ διδασχάλους, xiXxtlvo; àzobpjos;
χατέλαδε κάστρον τι χαλούμενον Σεραπίωνα. Τοῦτν
δὲ ἐτύγχανεν ὃν Ev τῶν παρὰ Πέρσαις ῥηγίων (30).
Καταμηνύει δὲ Περιττίῳ τῷ φρουράρχῳ τὰ τῆς ἀσθι
νείας τῶν kv τῇ Χαλκηδόνι οἰκούντων, προσθεὶς ὅτι
ἅμα τῷ καταλαδεῖν αὐτὸν τούτους χειρώσεσθαι,
Καὶ δῆτα (37) ἁμηνυτὶ στρατεύσας ὁ ῥηθεὶς Tip
σης, καὶ ἔχων στρατιωτῶν ἑδδομήχοντα χιλιάδα;,
χαταλαμδάνει τὴν Χαλκηδόνα * οἱ δὲ μόλις ἴσχυσαν
διαφυγεῖν εἰς Κωνσταντινούπολιν μετὰ τῶν τιµίων
λειφάνων τῆς ἁγίας Εὐφημίας, ὑπὲρ Tc τὸ πὶέοι
ἑσπούδαξεν ὁ προδότης xal ἀνίερος "Ακατος, θέλων
ἀἁμῦναι αὑτὴν, διότι τοὺς αἱρέσεως αὐτῶν τόμους
κατῄσχυνεν (58), ἅμα δὲ χαὶ διότι οὐ συνεχωρίθη
Εὐτύχιον τὸν ἀτυχῆ τὴν τοιαύτην εὐτυχῆσαι µητρί-
πολιν. Λεηλατήσαντες δὲ τότε τὰ ἐχεῖσε πάντα οἱ
Ἡλίου θεοῦ τοῦ λεγομένο» Κρόνου, xai ἀπήγαγο
"Eni Λέοντος τοῦ Ἰσαύρου πολλὰ θεάματα ἀρχαῖ:
παρελύθησαν χαὶ ἡφανίσθησαν διὰ τὸ παντελῶς ἁλέ-
γιστον αὐτοῦ.
Ἐν τῷ ναῷ (59) τοῦ ἁγίου Μωχίου tv τοῖς Ko»
Meursii οἱ Lambecii nota.
censeo ἄνωθεν τῆς χαλχῆς πλησίον τῆς θεανδριχῆς 6
εἰχόνος, lta Zonaras: τ) δὲ ὄναρ ἑδύχει παραστάναι
πολὺ τῷ ἄνωθεν τῆς χαλκῆς πύλης τοῦ Σωτήρος
Χριστοῦ ἐκτυπώματι. Vel vox ἄνωθεν adverbialiter
accipienda est, ut idem valeat ἐν τῇ χαλκῇ ἄνωθεν,
atque ἄνωθεν τῆς χαλχῆς. lta alias pro χάτωθεν τοῦ
ναοῦ τοῦ ἁγίου Ἰήωχίου, dicit Ev τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου
Μωχίου κάτωθεν. Law.
(54) ΑΙ δὲ Aoixal . . . ὁ Λιγύριος. Ut eensus sit
integer, legendum esse videtur φιλοσόφων δέ vel
Φιλοσόφου δέ φασιν εἶναι την µίαν, ὡς. Nomen Li-
gurii hic corruptum esse puto. In codice Vat. legi-
tur αἱ δὲ λοιπαὶ δύο στΏλαι αἱ ἐχτεταμέναις ταῖς
epa: ἐχ τῆς θηδαίων γῆς ἤχασι. Φιλόσοφος δὲ φησιν
ὀλγύριος Ἑλληνιχός. Ad anonymi Collectanea no-
tavi pro παρὰ Λιγουρίου scribendum esse παρὰ
Ὀλνδρίου. Quare etiam hoc loco forte quis legen-
dum conj»etaret. ᾿Ολύδριος ὁ Ἑλληνικός, Sed «eque
mihi Olybrius quam Ligurius ignoius est. Laus.
(65) Μετὰ τὸ c'paynrai. Vaticane. praeferenda
esse videlur prior lectio. liec enim, ut opinor, est
illa Persarum irruptio, cujus in Vita Phoca tyrauni
meninit Zonaras. Lau. .
(20) Ῥηγίων εἰ ῥεγεὼν Graecis recentioribus di-
citur regio, ut indictio ἰνδ.κτιὼν, actio ἀκτιὼν, allu-
tio ἀλλουθ:ών. 1n alio codice legitur τοῦτο δὲ Ev τῇ
τῶν Περσών ῥήγιον τοὔνομα. Ubi locum aliquem
p'ceuliarem potius ια regionem esiguilicare vi-
de:ur. Laus.
(37) Kal δῆτα. "0; πορευθεὶς, τοῦ ἅρματος éEmt-
ϐὰς (οὕτως yàp τοῖς ἐν ῥηγίῳ κ2στροφύλαξι mígux:)
μετὰ ἑθδομήχοντα χιλιάδων ἔρχεται ἐπὶ τὴν Καλχη-
ὀόνος μητρόπολιν. Οἱ δὲ ἐχεῖσε προγνόντες ἕφυγον
ἐν τῷ BoQavel », ἄροντὲς μεθ' ἑαυτῶν xat τὰ τίµια
λείγανα v7; ἁγίας Εὐφημίας! Vat.
(38) Τοὺς αἱρέσεως αὐτῶν τόμους κατῄσχυγεν.
Cum temporibus Marciani imperatoris Eutvchiani,
quamvis a Chalcedoneusi concilio damnati, non-
dum tamen quiescerent, sed auctoritatem concilii
magis potentia imperatoris quam veritate fidei nili
dicerent, convenit tandem inler eos atque catho-
licos ut utriusque partis dogmata in singulari
volumine scripta et consignata simul ambo pectert
S. Euphemis martyris imponereutur et miracu-
losa ejus dijudicatione controversia religionis finem
caperet. Scriptis igitur ex pacto voluminilus εἰ
pectori. S. Euphenie impositis, post triduum ip-o
imperatore praesente utrique ad loculum access
runt, eoque aperto libellus Eutychianorum ad p-
des martyris inventus est, catholicorum autem in. —
manu dextro, quem porrexisse fertur impetale
οἱ patriarchze. Ad banc historiam Codinus respi-
ciens ait Acatum Eutychianum a reliquiis S. ΕΙ.
phemie ultum ire decrevisse sus secta scrip —
illatum dedecus. Τόμοι igitur hic significan! εἶώ |
tas, in quibus Eutyclianorum dogma /inscrijlà
erant. Ita Zonaras. Ι.Ν.
(59) Ἐν δὲ τῷ vad. In cod. Vat. precedentibus
l;:ec annexa sun!, et ita. concepta 2 τότε (sc. Sub
Leone Isauro) xai τὸ λεγόµενον Τρίζωῇᾶον τὸ εἰς 11 —
κοῦφα πάτωθεν τοῦ ἁγίου Mtoxiou ὑπάρχον infc8n.
Κ.υῦφα iuterprelor concava, subterranéa. Pro τοίνω-
δον in aliquot. codd, legitur. τριέξδον. Ἱρ:εξδόν
autem vel xpuGoóo; videtur significare locuni unde
triplex patet. exitus. Cemposituu. est. ul. spiots |
τρίχωρον, τρίκλινος, .τριέμθολον, elc. Conlirmal
haue lectionem qué — Codinus addit, in eo loc
paganos olim magicae sua superstitiones exerceio
consuevisse. Trinarius euim numerus carenmouis |
niagicis accounuodatus ««nsebatur, Hinc illa ρου.
903
DE SIGNIS CP.
531
φοις ἦν τὸ λεγόµενον Τρίζωδον χάτωθεν, kv ᾧ καὶ A nuncupatus TriexoJum, ubi olim, cam templum il-
ἀστρονόμουν ποτὰ ol Ἕλληνες, εἰδωλείου καὶ τοῦ
ναοῦ ὄντος. Αλλ’ ἐπάρθη καὶ ἠφανίσθη ἱερωθέντος
τοῦ ναοῦ. Καὶ τύµθοι δὲ (40) πολλοὶ Ἑλλήνων xal
᾿Αρειανῶν ὑπῆρχον ἐν τῷ πάτῳ, xal σκηνώματά
τινα συγχεχωσµένα εἰς πλῆθος.
Ἐν δὲ τῇ πρὸς βοῤῥᾶν πόρτᾳ τοῦ χάστρου Πα-
γόρµου, ὃ ὑπὸ Πανόρμου τινὸς Ἕλληνος ἐκτίσθη,
διὰ aibi oou xaY χαλκοῦ ἀναμεμιγμένου ἵστατο στήλη
T»vatxsía δικάρηνος, Ἔνθα δὲ καὶ καλόν τι πρᾶγμα
ἐγεγόνει' ἐμπρησμοῦ γάρ ποτε b κάστρον χατειλη-
Φότος, xal πάσης τῆς πόλεως μετὰ xal τῶν τειχῶν αὐ-
τῆς ἀφανισθείσης, τὸ πυργίον ἐχεῖνο τῆς πόρτης, οὗ
ἡ ῥηθεῖσα στήλη ἵστατο, οὐ µόνον ὅτι οὐκ ἐθλάδη (41)
ὅλως, ἀλλὰ xal τὸ πῦρ ὀργυιὰς δεκαπέντε ὑπεχώρει
τοῦ τοιούτου ζωδίου. τις τοῦ Χοσρόου πολιορχή-
σαντος τὴν πόλιν παρελήφθη ὑπὸ Περσῶν, καὶ ἔστιν
ἕως τοῦ νῦν λατρευόµενον ἐν Περαίδι. Καθ) ὃν χρό-
vov Ἰχμαλώτευσεν Χοσρόης καὶ τὰ Ἱεροσόλυμα,
λαθὼν. μεθ) ἑαυτοῦ καὶ τὸν τίμιον xal ζωοποιὸν
σταυρὸν σὺν τῷ πατρ.ἀρχῃ Ζαχαρίᾳ. "Ov ἀνελὼν ὁ
μέγας βασιλεὺς Ἡράκχλειος ᾿Ῥω.αίων ἓν τῷ εἰχο-
στῷ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας, ἀνελάθετο τὰ ῥηθέντα
τιµίου σταυροῦ ξύλα μετὰ καὶ τοῦ πατριάρχου xal
τῆς αἰχμαλωσίας ἁπάση-, καὶ Ἰγάγετο εἰς Κων-
Ind idololatrie adhuc serviret, gentiles sacra sua
peragebant: post templi vero censecrationem de-
structus et eversus fuit, multaque gentilium et Aria-
norum sepulchra in ejus solo reperta snot.
62 In septentrionali porta Castri Panormi, quod
3 pagano quodam Panormo ferro ntque νο permi-
sto eonstructum fuit, posita. erat muliebris statua
biceps. Ibi res memoranda contigit. Cum enhn ali-
quando illud casirum sxvo arderet incendio, tota-
qué urbs una cum muris igne esset consumpta,
turris illa, in cujus porta stabat supradicta stotua,
nen tantum non fuit Ίδη, sed flamma viginti quin-
B que ulnas inde refugit. Post, ubi Chosroes urbem
expugnavit, in Persiam hoc signum deductum est,
atque ibi a Perais etiam nunc adoratur. Eodem
tempore cepit Chosroes Hierosolymam, auferens in-
de sanctam et salutarem verucem Christi cum Za-
charia patriarcha, quam devicto Chosroe Heraclius
Romanorum imperator vicesimo imperii sui anno
una cum sacrosancto ligno crucis et omnibus capti-
vis recepit atque Cpolim reduxit, Dei gratia adju-
vante, nee Ώου precibus Modesti, tune patriarchze
illius urbis.
σταντινούπολιν, Osoü βοηθεἰᾳ xal χάριτι, καὶ δι) εὐχῆς Μοδέστου τότε πατριαρχοῦντος τῆς τοιαύτης
εως.
T δὲ Σμύρνιον καλούμενον ἔχει (42) ὑποχάτω «c ,— Locus nuncupatus Suiyrnium habet septentrioneu
Υῆς ἐν τῷ πρὸς βοῤῥᾶν µέρει ὁὀργυιὰς δέχα, ἐν ᾧ
εἰσὶ στῆλαι ἑννέα, ὧν αἱ μὲν ὑπάρχουσι Κωντταν-
τίνου τοῦ μεγάλου, τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ Φαύστης,
χαὶ τοῦ πραιποσίτου Ἱλαρίωνος, καὶ τοῦ παιδὸς
αὐτοῦ Κ.,ἴσπου, ὃν Ἡρόδοτος καὶ Ἱππόλυτος (43) οἱ
Χρονογράφοι λέγονσιν ἀποχεφαλισθῆναι. παρὰ τοῦ
μεγάλου Κωνσταντίνου τοῦ lblou πα-ρὸς διὰ τὸ εἰς
ὑποψίαν ἑλθεῖν μοιχεῦσαι ζητεῖν τὴν μητρυιὰν
Φαὐύστη», ἣν τινα βαλανεῖον πυρωθὲν ἑδέξατο καὶ
kxel ἀνῃοέθη. ᾿Ελένη δὲ dj µήτηρ τοῦ μεγάλου Κων-
σταντίνου, uh φέρουσα τὴν τοῦ νέου ἄδιχον ἀναίρε-
versus concavitatem subterraneam decem ulnarutn.
lbi positz: suut novem status, interque eas Con-
stantini Magni et Fausta uxoris ejus οἱ Ililarionis
623 prepositi, et Crispi tilii Constantini, cui Hero-
dotus et Hippolytus chronngraphi lraduut caput
fuisse amputatum a patre Constantino Magne, quod
falso suspicaretur ipsum Faust, noverece pudicitia
sollieitasse, qux postea balnei «είν suffocata est.
Heleua vero Coustautini mater zegre fevebat injustim
mortem illius juvenis, dignitatem Cxsaris jam ade-
pti, et assiduo nil aliud vel loquebatur vel medita-
Meursii et Lambecii note. .
Terna tibi hec primum triplici diversa colore Licia
circumdo, terque hacc altaria circum E[figiem duco :
numero deus impare gaudet. Et ista : Necte tribus
nodis ternos. Amarylli colores. Eamdemque ob cau-
sam sacra EHecotv noeturna in triviis frequeuta-
bantur. Dico igitur verisimile esse illaaa quoque
magorum Speluucaim subterraneam, de qua bic
Codinus loquitur, instar trivii seu τριδου constru-
ciam fuisse et propterea nuncupatam τρ.ἐξρδον.
Sed si pro τριέξοδον legendum est τρίζωδον, vi-
detur τρίζωδον significare statuam triformem ;
cujusmodi fuit. illud τρίλιθον Ἡ τριχέφαλον ζώδιον
πορφυροειδὲς, cujus meminit anonymus. aucter. in
Collectaneis "Antiq. CP. ζώδια enim Colinus pas-
sim vocat statuas εἰ quascunque alias figuras.
Laws.
(40) Καὶ τύμόδοι δέ. Cod. Vat. Ἔνθα xai τύμόοι
Ἑλλήνων xa ᾿Αρειανῶν ὑπάρχουσι χεχωσμµέν»:, xal
ἄλλα εἰ; πλτθος ox" ώματα. ln. aliis aliquot. cod4.
pro τύμθοι perpe;am legitur τρίµθολοι et tüp-
δολοι. Posteriori autem hoc nlendo deceptus Meur-
sius novum fiuxit vecabuluim τύμδολος, quod nee
apud Grzcos nec apud Graeco-barbaros scriptores
ευρω τν. Lang.
(41) Oox ἐδ.άδη. Quod Codinus refert, statuam
muliebrem bicipitem, sitam in porta septentrionali
castri Panormi, cunctis circum flagrantibus {δι
mansisse, rarum quidem est, sed non novum. Dno
D ejus rei exempla exstantapud Tác. Annal. &.: Ad-
duntur, i«quit, sententig, ul mons (αι impos'e-
rum Augustus appellaretur, quando cunclis circum
flagrantibus sola Tiberii ef&igies, sita iu domo Junii
senatoris, inviolata mansisset. Et statim subjungit :
evenisse id olim Claudie Quinte, ejusque statuam
vim ignium bis elapsam majores apud «dem maris
deum consecravisse. LAMB. :
(42) "Εχει. Πλησίον τοῦ Ίστραδισίρυ ἐμθόλου,
σύνεγγυς τοῦ ἁγίων Θεοδώρου τοῦ Σφωρακίου, ἔχει
9058 ap. Bandurium.
(45) Ἡρόδοτος xal 'IxxóAvroc. De. Herodoto
chrouographo, quis sit, non mihi constat. Hippolyti
vero, nempe "Thebani, meminit Niceph. Callist.
Hist. Eccles, ]. n. Fragmentum ex ejus opere
chronico decerptam exstat t. Ill Antiq. Lect. Ca-
nisii. Sel pro Ἡρόδοτος legendum est Ἡρωδίων
nam lerodionem cosxtaneum auclorem citat auo-
pymus in Collect. de Antiq. Constantinop. n. 202.
AMB,
$35
GEORGIL CODINI — V6
batur quam praecipitem et. injudicatam ejus con- A σιν, fJ» τῆς τοῦ Kaísapoz ἀξιωθέντος mu (44),
demnationem ; quare tandem quoque pater sera per-
motus pomitentia integros quadraginta dies ipsum
luxit, tantaanimi cgritudíne ut nunquam nec lava-
ret corpus nec lecto recumberet. Praeterea 8tatuam
ei posuit ex argento puro et ος parte inauratam,
preter eaput, quod ex puro puto auro confectum
erat, inscriptis in fronte his verbis : «Filius meus
injuria affectus. » Hac igitur ratione penitentiam
sgens, Deum quoque multis et assiduis precibus
illius peccati veniam exoravit. Reliqua statuze sunt
Beveri, Harmatii, Zeuxippi, Vigilantii et Eleutlierii,
qui palatium senatus coudidit. Πα omnes statue
Q4 « Constantino Magno erectse erant, quas sub
Valente lizretico Ariani in eo loco terra obruerunt.
In senatu statu: aurigarum circensium positz
erant, in organo scilicet astronomico, ubi efiam
Dians et Veneris status erant collocatz. lbidem
Arcadius archidiaconus S. Irens ab Arianis occisus
fuit. Ceterum eurrus peremptorum aurigarum sub
porticu Hippodromi a Theodosio imperatore depo-
siti faerunt.,
Duodecim eorbes reliquiarum primum quidem in
palatio senatus collocati erant, postea vero in
porticum fori transpositi feerunt.
[n ecclesia magna S. Sophiz, qu: prius forma
oblonga erat et idolorum cultui serviebat, stabant
427 statu, quas magnus imperator Justinianus,
templum illud divino cultai »diflcaturus, inde ab-
stulit et per urbem distribuit. Harum non paucas do-
etl urbem perambulantes inveniunt. Major autem
, carum pars, ut supra dictuin. est, erant gentilium,
65 Apollinis nempe, Jovis, Cari patricii, Diocle-
αμ] et duodecim signorum eoe'estium, item Lune,
Veneris et Arcturi sideris, quod du Persice co-
lumnz sustinent, et poli australis, et sacerdotis
Minervai, a eujus latere stabat. Hero philosophus
fatidicus. Christianorum etiam statua inter eas erant
Ιδολέσχὲι ἐπὶ τῇ ἀχρίτῳ ἀποφάσει τούτου. Δι) χαὶ
μεταμεληθεὶς ὁ τούτου matho ἐπένθησεν ἡμέοις
τεσσαράχοντα, μὴ λουσάµενος ὅλως τὸ σῶμα. urb
ἐπὶ κλίνης πεσών. Ἐποίησε δὲ χαὶ τὴν στ/λτν αὐ-
τοῦ ἐξ ἀργύρου καθαροῦ, ἐπιχρυσώσας iv μέρει,
τὴν δὲ κεφαλην ἐκ χρυσίου τελείου, ἐπιγράψας iv
τῷ μετύπῳ οὕτως 1 0 ἠδιχημένος υἱός μου.)
Ταύτην δὲ ποιῄσας µετάνοιαν πολλὰ χαὶ τὸν θεὶν
ἑξελιπάρησεν, ἵνα ἀφεθῇ αὐτῷ τὸ ἁμάρτημα. Αἱ δὲ
λοιπαὶ στῆλαι ὑπάρχουσι Σε64ρου, ᾽Αρματίου, Zev-
. Εἶππου, Βίγλεντος τοῦ τὰ βιγλέντια κτίσαντος, xxi
Ἐλευθερίου τοῦ τὰ ἓν τῷ σενάτῳ παλάτια χτίσαν-
τος. Καὶ οὗτοι (45) πάντες π]ρὰ τοῦ μεγάλου Κων-
σταντίνου ἑστηλώθησαν, οὓς οἱ ᾿Ἀρειανοὶ ἐπὶ Οὐά-
λεντος τοῦ παρανόµου χατέχωσαν ἑχεῖσε.
Βι Ἐν δὲ τῷ σενάτῳ ἀπετέθησαν οἱ ἠνίοχοι ξευξίπ-
πων (46), καὶ ἑτέθησαν ἐν τῷ ἀστρον,μιχῷ ὀργάνῳ,
οὗ χαὶ αἱ τῆς Αοτέμιδος xal τῆς Αφροδίτης ατῖ-
Aat ἵσταντο, καὶ σχυτάλαις ἀπεχεφαλίσθη (47) παρὰ
τῶν Αρειανῶν Ἀρχάδιος ἀρχιδιάχονος τῆς ἁγίας
Εὐφημίας. ΑΙ δὲ χαροῦχαι τῶν ἀναιρεθέντων tv
χων κατεχώσθησαν ἐν τῷ εἰλήματι τοῦ ἑπποδρομίου
παρὰ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου,
Ol δὲ ιβ’ χόφινοι τῶν περισσευμάτων πρότερον
μὲν dv τῷ παλατίῳ «οῦ σενάτου χατέχε«ντο, εἶτα
ἐν τῷ εἰλήματι τοῦ φόρου χατεχώσθησαν.
Ἑν δὲ τῇ µεγάλῃ ἐχχλησίᾳ τῇ ἁγίᾳ Σοφίᾳ, ὃρο-
μιχῇ τὸ πρότερον οὕὔσῃ. εἰς εἰδωλεῖον τελούσῃ. τε”
«ραχόσιαι εἴχοσι ἓπτλ στῆλαι ἵσταντο, ἃς ὁ μέγα;
βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς tv. τῷ μέλλειν χτίσαι τὸν
θεῖον vaby ἀφείλετο xal διεµερίσατο τῇ πόλει. Οἱ δὲ
πεπειραµένοι τῶν προειρηµένων τὴν πόλιν περιερ-
χόµενοι οὐχ ὀλίγας εὑρήσουσιν. Al πλείονες δὲ ὁ πῆρ-
yo» Ἑλλήνων, ὡς προείρηται, Απόλλωνος τοῦ τε
Διὸς, χαὶ Καράτου τοῦ πατριχίου, Διοχλττ:ανοῦ, xal
τὸ ξωδεχάζωδον, χαὶ dj Σελήνη χαὶ ἡ Απροδίτι,
xoi ὁ ἀρχτοῦρος ἀστὴρ παρὰ δύο Περσικῶν σττ)ῶν
βασταζόµενος, xal à νότιος πόλος, xat ἡ ἱέρεια τῆς
Meursii et Lambecii notes.
(44) Τήῆς τοῦ Καΐσαρος ἀξιωθέντος tutrfic.
Te:tantir. nummi. antiqui, in quibus legitur Jut.
(il est bigas seu equos bijuges. ZseoS.rmot. autem hic
dicuntur quos Griz^i alias ἵππους ζυγίους seu
Crispus Non. Cae. ltem. Romualdus in Cbron. Inter p ἐζευγμένους, latini vero equos jugales nunceupaut.
hec, inquit. latent case cur judicem. gladium et
destinatam. in impios functionem Constantinus im-
perator in. proprios egit. effecius, Nam Crispum
filium suum interfecit, et. Liciuium filium sororis,
postquam Cosares sunt creati, occidi jussit. LAwB.
(45) ὀὗτοι πάντες Είφει ma5s540n5av, καὶ ὑπὸ
ἁδιχήσαντος στη)ωθέντες συγχώρῃσαιν παθὰ τοῦ
πλημμελήσαντος ἑδυσωποῦντο. Παρέλαθον δὲ xaY τὰ
οἰχεῖα τέχνα τοῦτο αὐτὸ ποιεῖν. Καὶ £x. τούτων πολ-
λο) ἕως Οὐαλῃ τοῦ ᾿Αρειανοῦ. Ol οὖν ᾿Αρειανοὶ μὴ
φέροντες τὴν fev τὴν διὰ Κωνσταντίνου ἐν τῷ εἷ-
ρημέύῳ Τετραδισῳ ἐμδόλῳ, πλησίον τοῦ ἁγίου θτο-
δώρου, ταῦτα; χα «έγχωσαν. Πορ. 1027.
(46) Οἱ ἠνίοχοι ζευξίππων. Credo fuisse statuas
aurigarum Circensium, qui enrru excussi perie-
γληί : pauio postea. enim subjungit αἱ 6& χαροῦχαι
τῶν ἀναιρεθέντων ἠνιόχων. Carterum ἠνιόχους ζευ-
Εἰππων vel, ut legitur iin anonymi Collect, ἠνώχους
ἐν ζευξίπποις interpretor aurigas. agitantes φεῦγος,
Hujusmodi duos equis jugalibus scu jugo junctis
enustabat biga. Verum quadriga 4 quidem junctis
equis constabat, sed non jugalibus : nàm med
tantum. duo. ζεύξιπποι erant seu. jqales, reliqui
duo πάριπποι erant s»u ad latera jugalium utrinque
funibus | alligati ; «namobrem Latinis ftünales εἰ
fimarii, Grxcis πκράορλι et παράσειροι voczntur.
Laus. — Codd. ap. Dandurium, ἠνίοχοι tv ζενυξίπ-
ποις ἐν τῷ ἀστρ. ὀργά.ῳ, ἔνθα τῆς Αρτέμιδος xal
τῆς Αφροδίτης ἵσταται: στήλη. Ev al; σχντάλαι;
ἀπεχεφαλίσθη ὑπὸ ᾿Αρειανῶν ᾿Αρχάδ.ος ἀργ:διάκο-
voz τῆς ἁγίας Εἱρήνης, omissis reliquis; 35058 εί
Reg. 1097 vero additis his, ἔνθα καὶ λέγουσι σεί-
ετθαι τὰς στήλας ἕως ἡμερῶν τριῶν του θανάτου
τούτου.
(47) Σχυτάλαις ἀποχεφαλίζεσθαι, hoc est, scuti-
cis sive loris cedi usque ad necem. list. Miscell
auctor, 1, xxm vertit, flagris occidi. Laws.
531
DE SIGNIS CP.
9.8
Αθηνᾶς (48), ἀπὸ τοῦ πλευροῦ τὸν 'lípiova φιλό- A non pauca,ex quarum numero quaritaidan facienda
σοφον μαντευόμενον ἔχουσα. Οὖχ ὀλίγαι δὲ Χριστια-
νῶν' xal δἑον Ex τῶν πολλῶν ὀλίγων ἐπιμνησθῆναι,
Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου xai Κώνσταντος xo
Γάλλου καὶ Θεοδοσίου xal Ἰουλιανοῦ Καΐσαρος, xai
ἑτέρου Ἰουλιανοῦ ἐπάρχου, Λιχινίου Αὐγούστου,
Οὐαλεντινιανοῦ, xal Θεοδοσίου, xai ᾿Αρχαδίου τοῦ
υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ Σεραπίωνος ὑπάτου, xai Ἑλένης
τῆς μητρὸς Κωνσταντίνου τρεῖς, ἡ μὲν µία πορφυρᾶ
est mentio, Constantini Magni, Constantis, Gallie-
ni, Theodosii, Juliani Caesaris et alterius Juliani
przfecti, Liciuii Augusti, Valentiniani, Theodosii
ejusque filii Area:lii, et.Serapionis consulis. Hele-
ne matris Constantini tres inter eas erant statum,
una ex marmore porphyretico, altera ev crustig
argenteis supra coluninam aream, tertia vero ex
ebore, quam posuit Cyrus rhetor. )
διὰ papyápov, ἑτέρα διὰ ψηφίδων ἀργυρῶν ἐν χαλκῷ xlovt, καὶ ἡ ἄλλη ἑλεφαντώδης, Κύπρου ῥήτορος
προσενέγχαντος.
Ὁ Μαναῖμ στρατηγὸς μετὰ τὸ νιχῆσαι τοὺς Exi-
θας κατὰ κράτος στήλῃ Ἱξιώθη τιμηθῆναι ἐν τῷ
χαλουμένῳ Ὡρείῳ, ὄτινες καὶ Μ΄διον χαλοῦσιν (49).
"Hv δὲ καλὸν ὠρολόγιον, ἔνθα νῦν ἵστανται xíovss
xal ἀψὶς πρὲς τὸν λεγόµενον οἶχον ζρατεροῦ: Évüa
ἵστατο xaY µόδιος χαλχοῦς xat ὠρεῖον xat δύο χεῖρες
Χαλχαϊ ἐπὶ ἀκοντίων. Τὸν δὲ µόδιον δέον ἐστὶ μὴ
παραδραμεῖν ἡμᾶς, ὅτι ἐπὶ Οὐαλεντινιανοῦ Exu πώθη”
τότε γὰρ χαὶ ἀρχὴ µοδίων ἐπὶ τῶν ἓν Κωνσταντι-
νουπόλει οἰκούντων ἀνηρευνήθη * τοῦτο τοῦ ἀργυροῦ
ευπώσαντος. "Άργυρος δὲ ἀπ' ἀρχῆς ἐτυπώθη τὸ
νόμισμα. Τοῦτο δὲ xaX θεοδώρητος διασαεῖ τρανό:
ατα. Al δὲ χαλκαῖ χεῖρες ἕκτοτε ἄνωθεν προετυ-
πώθησαν. Too βασιλέως τὸ κουμούλιον µόδιον νοµο-
θετῄσαντος, μὴ ἀντερεῖν δὲ τοῖς ναυτιῶσι προστά-
ξαντος (50), Ev. τῷ χατωγέῳφ µοδίῳ (51) τὴν δεξιὰν
χεῖρα ἀπώλεσεν' ὅθεν xal ἐτυπώθησαν al χεῖρες
τοῖς λαμθάνουσι xal τοῖς διδοῦσιν, ἀμφότλρα (52)
Manaim praefectus militum post Scythas fortiter
devictos statuam meruit án loco nuncupato [lorreo,
quem quidam etiam vocant Modium. Erat autem
olim horreum, uhi nunc stant columu:z el arcus anie
domum qua appellatur Crateri : ibidem collocata
erant modius zreus et horologium et dua manus
sre: hastis inflx:e. Neque hoc silentio G6 preter-
eundum est, modium sub Valentiniano ibi statu-
tum fuisse ; tunc enim modiorum usus Cpoli coepit.
Principio autem modius ille ex argen!o factus erat,
ut perspicue declarat Theodoretus. Caeterum mia-
nus eres proplerea supra modium posit: sunt.
Cum imperator sauxisscet ut modius frumenti cuumu-
late venderetur et navicularios veluisset edicto
obsistere, uni eorum conira facienti. dexira. manus
amputata est. Hinc igitur manus ille formata suut,
ut neque dantes neque recipientes statutis corntra-
dicerent, Ibidem supra arcum ejusdem Valentiniani
lx vv προτεταγµένων μὴ ἀγανακχτεῖν. Ἔνθα τοῦ (55) C statua collocata erat dextra gerens examen argen
αὐτοῦ Βαλεντινιανοῦ στήλη ἵστατο εἰς τὴν ἀφίδα,
ἕξαμον ἀργυροῦν τῇ δεξιᾷ κατέχουσα, ὅ xaX ἡρπάγη
εἰς πάκτον παρὰ τοῦ πρωτίχτορος ὑποχωρίου, ἐν τῇ
δευτέρᾳ ἀρχῃ Ἰουστινιανοῦ τοῦ ῥινοτμήτου.
Μενάνδρου µάντεως στήλη Σπηνέχθη Ev τῇ πόλει,
χαὶ ἕστη ἐπὶ «bv ᾽Αρτοτυριανὸν οἴχον, f) εἰς τὸ ἁρ-
teum, quod ad pactam barbaris pecuniam solven-
dam a Cyro protectore ablatum est, quo tempore
recuperato imperio Justinianus Rhbinotaietus secuime
dum imperabat,
Menandri vatis statua Cpolim deducta fuit et col-
locata ad ades slve in Artopolio. Erat autem tota ex
Meursii et Lambecii note.
(48) 'H Ἱέρεια τῆς 'A?nvác. Àuges. sacerdotis
Minerve statuam, qua in thermis Zeuxippi posi:a
Erat, memorat Chrisiodorus pocta Anihol., l. v.
MB. .
(49) Sensus est, partem fori Constantini nuncu-
petam Horreum, inde nomen babuisse quod anti-
quitus ibi fuisset horreum, cujus loco postea co-
lumn:zx erect sunt et arcus orientalis fori, alias
dictus Amastriíani, supra quem horologium sreum
Cyzico 4latum εἰ exemplar zreum modii cumwu-
la, a Valentiniano instituti, et du: manus cree
bastis intixa, et ipsius Valentiniani imperatoris
$1202, et simulacrum sereuin Fortunz urbis colio-
tata erant. Ab azreo autem modio ihi positi locns
etiam µόδιος vel µόδ'ον appellatus fuit. Ὡρεῖον vcl
5pstov pro horreur, et µόδιος seu µόδιον pro mouio
[requentssime occurrunt apud scriptores Graco-
llarbaros. lta Suidas eadem ue re loquens γ.Μαναῖμ,
οὗ inquit. (sc. Μαναῖμ στρατηγοῦ) στήλη ἴστατο :v
τῷ χαλουµένῳ Ὡρείῳ, 6 ἐστι Μόδιος: ἣν γὰρ ὡρεῖον,
ἔνθα νῦν ἵσταται χίων πρὸ) τοῦ οἵκου Κρατερο».
Quae verba ita vertenda aunt: cajus slatua. ρυδία ;
erut in loco nuncupato Horreo sive Modio. Ilorreum
enim fuit, ubi nunc stat colu.ina ante domum Crateri.
Caterum quod supra. dixi locum nominzstum Hor-
reum partem fuisse fori Constautiniani, inde elicitur
quod Codinus absidem, quam ibi stetisse ait p. 08,
appellat arcum orientalem fori, et p. 45, arcum
Amastriani nuncupat. Laws.
(50) Τοῖς αὐτοῦ νόµοις προστάξαντος, εἷς Ex τού-
των παριδὼν τὴν πρὀσταξιν γαὶ ῥίγλον πωλήσας
κὰς χεῖρας ἀπώλεσεν C, τοῖς ναυτιῦσι προστάςαν-
τος. καὶ τὰ σιτηρέσ:α εἷς ἐξ ἀμφοτέρων τῶν νάαυτῶν
τῷ βασ.λεῖ sftov ἀπεμπωλοῦν ἓν τοῖς ἐχεῖσε δίχην
ἄδικον καταγγεἰλαντος, kv τῷ χατ. Reg. 1026 ; τοῖς
D ναύταις πρυστάξαντος, εἷς viov ναυτῶν τοῦτο πο'ἡ-
σας ἓν τὸ κατ. Lambecius e Suida,
(81) 'Ev τῷ χατωγέῳ μοδἰῳ. Moc est, ut ego
interpretor, in. roncavitate. subterranea loci nuncu-
pnti Modii, Νχύτας vero simplicit^r hoc loco Co-
dinus vocat negotialores, qui ex Egypto Phosnice
Syria et aliis locis transmariuis frumentum Cpo-
lim advehebast. Supráà p. 45, eos. appellat ἐμπό-
ρους, ἔμπορος enim proprie significat, ut ait Ulpia-
nus Demosthenis iuterpres, τὸν πραγματεντην
ἄνθοωπο», τὸν πλοῦντα 034233aV. LAMB.
(52) Scribe ἁ μφοτέρους, neinpe τοὺς λαμθάνοντας
xai toU; διδύντας, LAMB.
(59) "Eva τοῦ. Ἐν δὲ τῇ ἐφῖδι τῶν χειρῶν καὶ
τοῦ µοδίου στήλη ἕστησα του νέου 02αλευτ!νιανοῦν
καὶ ἓν τῇ ὃτξιᾶ χατεῖνεν ἕζαμον ἀργυρ.ὸν, ὃ vol
ἡρπάγη ὑπὸ χύρ.υ προτἰκτορος &v ἔτει δευτέρῳ τῆς
βασιλειας Ἱουστινιανοῦ, Bey.
53) GEORGII 6ΟΡΙΝΙ ] ta0
argento ductili confecta, latitndine (97. octo ewbi- A τοπωλεῖον. "Hv .8& ἀργυροέλατος, πλάτος ἔχουσα
terum, et quinlecim longitadine. flanc confregit
pius iu perator Marcianus, ct nummos ex ea eusos
pauperibus distribuit.
Ardaburius przefeetus militam sub Leone Magno
imperatore, in regione Thracia, Hcro:liani statuam
invenit incurvam prorsus et obesam. Quare ejus
deformitate permotus eam confregit; quo facto in
ea invenit 1535 libras auri. Ifoe vero stotim cum
magno gaudio imperatori nuntiavit, qui arrepta
occasione ipsum e medio sustulit. llle autem cum '
Jam interficeretur, ultima hxc verba cum lacrymis
et lamentis protulit : « Nemo unquam, qui aurum
plumbo admiscuit, penam mervit, ut nunc mihi
evenit. 5 I:ec ubi dixit, continuo occisus est. Equi-
dem philosophi illac transeuntes non aliam causam
mortis Ardaburii fuisse putant quam demolitionem
statu: Herodiani. Simal etiam cum Ardaburio As-
por ejus frateret collega przfecturz fraterno plane
animo iortem "obiit; cujus statua equestris in
Taurina regione urbis hucusque integra sorvatur.
Dowum vero Asparis postca possedit Basilius accu-
itor.
Ad dextram fori partem statuze duodecim ex
martinore porphyreUco erant, ct lotilem Sirencs
inaurat:, quas vulgus equos marinos $8 vocat.
Harum dus» subvers:e sunt, tres ad zx dem sancti
πηχῶν vj xaX μῆχος τηχῶν τε’. "Hv χατεάξας ὁ εὖ-
σεθὴς βασιλεὺς Μαρχιανὸς ἐχάραξεν εἰς ἁργυρία
καὶ διένειµε τοῖς πόνησι,
΄Άρδα,ούριος στρατηγὸς ἐπὶ τοῦ μεγάλου Λέοντος
τοῦ εὐσεθοῦς βασιλέως, ky τοῖς θρᾳχῴφοις µέρεσιν,
Ἡρωδιανοῦ στήλην εὑρὼν ἐπίχυρτον πάνυ xat πα-
«χεῖαν, καὶ θυµωθεὶς διὰ τὸ ἀνείδεον αὐτῆς, χατέτρι-
φεν αὐτὴν iv δὲ τῷ καταθραύειν εὗρεν ἓν αὑτῆ
χρυσίου λίτρας ἔχατὸν τριάχοντα τρεῖς, χαὶ αὐτίχα
μετὰ προθυµίας χατεµήνυσε περὶ τούτου τῷ βασι-
Act. Καὶ ὁ βασιλεὺς εὑρὼν ἀφορμὴν ἀνεῖλεν αὐτόν.
"Ev δὲ τῷ σφάξεσθαι ὀδυρόμενος ἔλεγεν' « Οὐδεὶ;
µολύόθδῳ χρνσίον χαταµίξας ἐπιζήμιος εὑρίσχεται,
ola παρὰ τῷ χυρτῷ τούτῳ βασιλεῖ εἰς ἐμὲ συµδέ-
B Ónxev. » Καὶ οὕτως ἀπεχτάνθη. Ἔνθα χαὶ ol διερ-
χόμενοι τὸν τόπον μάλιστα φιλόσοφοι οὐ τοῖς προ.
τέροις χαχοῖς τὸν θάνατον ᾿Αρδαδοαυρίου ἐνέδαλλον,
ἁλλ᾽ ἕνεχα τῆς στήλης Ἡρωδιανοῦ χαταλύσεως.
"Άμα δὶ (54) χαὶ ΄Λσπαρ ὁ παραξδυναστεύων τῷ τότε
καὶ ἁδελφὸς αὐτοῦ σὺν αὐτῷ τὸ πἑἐρας ἀδελφιχῶς
ἐδέξατο' οὗ xaX στήλη ἓν τοῖς Ταύρου µέρεσιν ἕως
τῆς δεῦρο ἑσώζετο, bv. ἵππῳ καθηµένη. Tov οἴκον
τοῦ ΄Ααπαρος εἶχε Βάαίλειος ὁ παραχοιμώμενος.
Κατὰ (55) τὸ δεξιὸν µέρος τοῦ φόρου στῆλαι Ev
μαράροις πορφυροῖ; σαν δώδεχα, καὶ Σειρῆνες δώ-
ὄτχα, &; οἱ πολλοὶ θαλασσίους ἵππους ἐχάλόυν. "Πσαν
6b χρυσἐµδαφοι. Δύο (56) ἐξ αὐτῶν ἐφ᾽ ἡμῶν χαθῃ-
Meursii οἱ Lambecii note.
(54) Άμα δὲ rectius cod. Vat. Falso enim Co- C his Zonarse verbis : Μέχρι δὲ τέλους ἀντέχειν μ
dinus Ásparem, quem constat patrem fui 96 Αγιία-
burii, fratrenr ejus. appellat. Sed necessitas et oc-
casio exigit ut paulo prolixius agam de Asparis
familia. Aspar igitur, quem hoc loco Codinus a
L«one Macello interemptum fuisse ait, is est qui
consul fuit cum Areohindo anno post Christum
natum 451, et. filios. habuit. Ardaburium et Patri-
cium. Ex hisce Ardaburius consul fuit cam Alypio
anno Christi 447, οἳ una. cum patre ÁAspare a
Leone Macello ob affectatum imperium occisus δει
auno 476. Patricius vero consul fuit cum Ricimere
anno 459. Hunc Leo imperator Cesarem creavit
anno 469, οἱ filiam suam Ariaduem ei despondit :
sequenti autem anno, patre fratreque ejus occisis,
ipsum a lil.a sua Ariadne per repudium sejunctum
in exsilium misit, ut testatur Nicephorus Callistus,
l xv, c. 27. Αριάδνην, inquit, τὴν ἐχ Βηοίνης
αὐτῷ γεγεννηµένην, τῷ παιδι τοῦ "Ασπαρος Πατρι-
xlp τῷ ὑπάτῳ εἰς Υάμον ἑδίδου. Sed ibi vel pro
. τῷ ὑπάτῳ legeuduimn est. τῷ ὑπατικῷ, vel videtur
Nicephorus voluisse dicere. Leonem imperatorem
Patricio Asparis filio eo anno filiam suam Aria-!-
nem despondisse, quo ille consul fuit cum Rici-
mere. Postquam. vere. Nicephorus Asparis et Ar-
daburii οσοι — narravit, subjungit de eodem
l'awicio hzc verba: Τὸν δὲ ἕτερον &xsívou (sc.
"Asnapo;) υἱὸν τὸν Πατρίκ.ον τῆς θυγατρὸς a0:0v
διανεύξας ᾿Λριάδνης, ἐκεῖνον μὲν ὑπερόριον Ίγε.
Ciroque in loco. interpres. Nicephori non anitnad-
vertit Πατρίχιον nomen. proprium esse, sed. velut
digitatis vocabu'um exposuit, Similiter corrigen-
dus Cedrenus, ubi vitiose legitur τῷ δὲ αὑτῷ ἔτει
γα) 6 "Ασπ2ρος vlhg, πατρἰχιος iv, Καΐσαρ παρὰ
τοῦ Λέοντος γίνεται, Totlendum est participium ὧν »
udin, at dixj, πατρίκχιος hic non dignita'is ttulus,
sel ποιο proprium est. fidei). erratum est iu
οἷός τε ὧν, εἴχων ἀνάγχῃ Kalsapa ποιεῖ ἀπὸ πατρι-
χίου τὸν τοῦ "Ασπαρης παῖδα, ᾿Αρδαδουρίου ὃν
ἁδελφόν. Non dubito enim quin pro ἀπὸ πατριχίου
scribendum sit Πατρίχιον. Cieterum. tradunt. alii
auctores Patricium non in exsilium fuisse missum,
sed una cum Aspare patre et fratre Ardaburio
occisum fuisse. Marcellinus Comes in Chronico :
Ind. ix. Leone. Aug. 1v 6ἱ Probiano coss. Aspar pri-
mus patriciorum cum Ardabure et Patriciolo (lege
Patricio) filiis, illo qnidem olim patricio, hoc axtem
cesare geueroque Leonis. appellato, Arianus cum
Ariana prole, spadonum ensibus in palatio vulnera-
tus. interiit. Item auctor Chronici. Alexandrini :
Toótp τῷ ἔτει τυρα»νίδα µελετήσας τις (lege µε-
λετήσαντα) ΄Ασπαρα τὸν πατρἰχιον ὡς πρῶτον τῆς
συγκλήτου ἐφόβνευσεν ἐν τῷ παλατίῳ ἔσω, xal 'Ap-
65600 ptov χαὶ Πατρίχιο» τοὺς υἱοὺυς αὐτοῦ. Et Eva-
grius, |. 11, ο. {6 : Αναιρεῖ (sc. ὁ Λέων) "Ασπαρα
D τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιθέντᾷ, παϊδάς τε αὐτοῦ "Apza-
6ούριον καὶ Η «τρἰχιον, ὃν Καΐσαρα πεποίηχε πρό:
τερον. Interpres vertit : Leo Ásparem, qui imperium
ei tradiderat, e melio sustulit; quin etiam filios ejus
Ardaburium, quem απίεα Cesarem. creaverat, εἰ
Patricium. Ubi contra auctoris seusum dignitatem
C:wsaris, quam habuit. Patricius, Ardaburio ejus
fratri wwibuit, Sed ita alias passim tam in antiquis
quaun recentioribus historicis duo iili Asparis filii
inter se confunduntur. Law. .
(99) Κωτά. Ἐν δὲ τῷ δεξιῷ μέρει τοῦ φόρου τῆς
ἀνατολῆς ἐδέξαντο στήλας πορφυρᾶς διὰ μαρμάρων
tB xa σειρΏνας ιβ’, 5058 οἱ 1027. .
(56) Δύο. "Ez! δὲ ἡμῶν ἑπτὰ µάναι καθορῶνται.
Τὰς δὲ τρεῖς ἐξ αὐτῶν ἐν τοῖς τοῦ ἁγίου Μάμαντος μό-
ρεσιν ἔθηχαν, xal αἱ λοιπ1) ατῆλαι σώνονται δ0δ6
et 1027.
sil
DE SIGNIS CP. 519
ῥέθησαν, καὶ τρεῖς iv τοῖς µέρεσι τοῦ ἁγίου Má- Α Mamantis translate : relique etiamnum ibi ex-
pavroz ἀπηνέχθησαν' al δὲ λοιπαὶ σώζονται.
Ἡ δὲ τύχη τῆς πόλεως ἵστατο χαλχῆ μετὰ µοδίου
ἐν τῇ ἀνατολικῇ ἀφῖδι τοῦ φόρου, ἣν Mua 6
Ραγκαδὲ (56") παρὰ τοῦ βασιλέως κελευσθεὶς ἐχει-
πησεν, ἵνα ph Ισχύωσι τὰ δημοτικἁ µέρη ἱπανί-
στασθαι χατὰ βασιλέων.
Ἐν τῷ (57) φόρῳ ὁ σταυρὸς 6 μέγας γράφει:
« Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, » Οὗτας δέ ἐστιν ἀντίτυπος
οὗ ἐθεάσατο ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἐν τῷ οὐρανῷ.
Οἱ δὲ χρυσέαδαφοι viol αὐτοῦ εἰσίν. Καὶ kv τοῖς
εὐωνύμοις µέρεσι πλησίον τῆς μεγάλης στήλης ἑλέ-
φας χαλκοῦς ἵστατο, Ενθα χαὶ παράδοξον ἐδείχθη
θέαµα. Σειαμοῦ γάρ ποτε γεγονότος xal πεπτωχότος
αὐτοῦ, καὶ τοῦ ἑνὸς τῶν ὄπισθεν ποδῶν χατεαγότος,
οἱ ταξεῦται (ἔθος γὰρ ἣν παρ᾽ αὐτῶν τὸν φόρον φυ-
λάττεσθαι) συνδραµόντες τοῦ ἐγεῖραι τὸν ἑλέφαντα
εὗρον ἔσωθεν αὐτοῦ ἀνθρώπου ὁστᾶ ἀνελλιπῆ ὅλου
τοῦ σώματος, χαὶ πυξίον μιχρὸν, ἓν ip γέγραπτ»"
ε Αϕρωδίτης παρθένου ἱερᾶς (58) οὐδὲ θανοῦσα
χωρίζομαι. » Ὁ δὲ ἔπαρχος εὔνους τῷ βασιλεῖ xal
«ῇᾗ πόλει τυγχάνων, λαθὼν ὅλον τὸ τοιοῦτον ζώδιον,
εἰς προσθή sv τῷ δημοσίῳ νούµια ἐχάραξεν. ᾽Αλλὰ
xal χοῖρος ἵστατο ἄνωθεν τῶν χατὰ συστάδην ἴστα-
µένων χιόνων, σηµαίνων τὴν χραυγὴν τῆς πανη-
Ὑύρεως, xoi γυμνὴ στήλη πλησίον αὐτοῦ, σηµαί-
νουσα τ) ἀναίσχυντον τῶν πωλούντων xal τῶν ἀγο-
ραζόντων.
Συστηµάἄτια (59) δὲ ἵστανται μέσον (00) τοῦ φό-
p»9 ἔνζωδα ἐπὶ κιόνων. ἓν οἷς δηλοῦνται tv ἰστο-
βίαις τὰ μέλλοντα γενῄσεσθσι kv τῇ πύλει. Ταῦτα
stant.
Fortuna urbis:zrea cum modio posita erat ir
orientali areu fori. liuic Michael Rangabe jussv
imperatoris manus ampulavit, ne factiones populi
quidquam contra imperatores moliri possent.
In magna cruce fori scriptum est : « Sanctus,
sanctus, sanctus ; » eauinque. Constantinus Magnis
ad instar illius fleri curavit quam viderat iu costo.
Statu: vero inauratz: que ibi conspiciuntur fllio-
rum ejus sunt. Preterea olim ad sinistram magne
statu:e elephas zrreus stabat, ubi res. visu mirabilis
accidit. Cnm aliquando terre ιοί. collapso unwus
B pedum posteriorum casu difringeretur, Ταχοοία.,
quos moris erat farum custodire, accurrentes ad
erigendum elephantum 0ssà. imminuta jn eo. iuve-
nerunt corporis humani integri, et tabellam eui
inscripta erat : «À Venere virgiue sancta ne mor-
(ia. quidem seporor. » Priefectus. aute, 69 qui
imperatori et urbi bene volebat, totum illud signut
augendo :erario publico in uummos redegit. lbidem
eliam stabat porcus supra columnas contiguas,
multitudinisstrepitum denotans; et prope viseba-
tur alia statua nuda, significans impudentiam eo-
rum qui vendunt et qui emunt.
In medio foro compages quedam seriesque tigu-
9 υ 9 9 1 »
rarum columnis imposit:e visuntur, quis res. urbi
aliquando eventuras inlivaut, lilas vero. omues
Meursii et Lambecii note.
56") Ἡ v 5cnsav Mtyot). 6 "Payrafk χειροχοπτ-
ütvat διὰ - 6 μη ἰσχύειν τὰ δημοτικὰ µέρη xatà vov
ἀναχτόρων 9058,
(571 Ev. τῷ. Ἰατέον ὅτι 6 σταῦρος ὁ μεσοτυλλαδῶν
xai ἂνλγινυσχήμενος, Άγιος ἅγιος ἅγιος παρὰ τοῦ
πυωτοστατοῦντος (πρωστατοῦντο: 1027) τῷ φόρῳ
ἀντγορεύθτη (ἀνηγέρθη 1027). Ἕνθεν xai δύο ταχυ-
δρόμων καὶ αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης éx
δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων σώκονται στῆλαι. Elg 5i
τὴν ἀνατολικὴν ἁγίδα τοῦ Κωνσταντινιακοῦ φόρου
αταυρὸς ἀργνυρέμπλαστος, χαὶ Ev τοῖς ἀκρωτηρίοι:
στρογγύλοις μήλων ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἀνηγέρθη ὑπὸ
Κωνσταντίνου, ὡς ἐθεάσατο αὐτὸν ἐν τῷ οὐρχνῷ.
Οἱ δὲ 5058 et 1027.
(58) Ἀφροδίτης zop0£rov ἱερᾶς. In codice Vat.
scriptum inveni Αφροδίτη ἱέραο-ς. Si pro ἱέραος
legeretur ἱέραχος, verisimile quodammodo esset
Αφοροδίτη εἰ l£paG nomina esse amantium, qui
eodein con. ili inonumen'o ne.morte quidem se-
jungi voluerunt. Verteudum igitur esset, Aphro-
dite virgo ab ll:erace ne morte quidem separor.
llierax ut nomen. proprium apud Suidam et alios
scriptores occurrit, Aphrodite autem. io antiquo .
lioc alias inedito epitaphio : Καλλίτεχνον σεμνὴν ὅδε
τύμθος ἔχει a:, Αφροδίτη, et in alio apud Gruter.
p. 106. Teriia diversa lectio istius inscriptionis ha:c
ὑδί: ᾽Αφϕροδίτῃ παρθένῳ ἱερᾶ. Venus cognominata
virgo el sancta eadem est. quie alias vocatur οὖρα-
via sive cauestis, et pro Junone sive Luna culta
fuit, ut testatur Julius Firmicus : nam hunc ewnu-
dem, inquit, (sc. aerem) »omine Jusonis vel Ve-
ueris virginis, si Lumen. Veueri placuit aliquado
-
virginitas, consecraruat. Πιο pertinet inscriptio
que legitur. in. Colleetan. anonymi n. 191, "Aco5-
δίτῃ Σελήνη. Epitheton vero Sancte. tribuitur ο
neri in antiqua. inscriptione, cujus exemplar sub-
junsi, quia alias, quod scia:n, nondum est edita:
VENERI. SANCT. MORPII.
SACRUM
TI. GLAUDIUS. TL F. CLU PL. |
MIL, LESION. ΙΙ. PARTIIV
VO0T. SUSCEPTO, LUBEN.
L. 5. D. D.
quarta. demum lectio diversa hie ^st: ΑἉφρολίτῃ
παρθένῳ ἱερὰ. οὗ δὲ θαδῥοῦσα χωρίκομχι. Videant
alii an. quicquam. boni sensus. clici hine possit :
niihi sane non videtur, [AxuB.
(59) Συστη/ιάτια ἕνζωδα. Moc loco siynificat com-
pages 8«w coagmenta compactitia, quibus figura
vel insculptie vel impositze fuerunt : ζώδια cuim, üt
alias dixi, Cudiuus passim figuras ct statuas appel-
dat, [a aliis aliquot co.licibus pro συσττλάτια
ser pium. inveni συστεµµάτια el συστρεµ,κάτια.
Laus.
(60) Συστηµάτ.ον δὲ µέσον τοῦ φόρου ἔνκωδον ἐπὶ
χιόνω» ἑστάμενον xaX &v αὐτῷ δηλ2ὸν τὰς ἱστορίας
τῶ» µελλόντων ἑσχάτως γἰνασΏαι ἐπὶ ταύτῃ τῇ πή-
λε.. Οἱ δὲ στηλω7ικλὶ τῶν ἀποτελεσμάτων ταῦτα
πάντα αυνίασιν. Ἑστήλωσε δὲ αὐτὰ ᾽Απολ]ώνιος ὁ
Τυανεὺς πχρακληθεὶς παρὰ Κωνσταντίνου τοῦ µε-
Υάλου, x^ εἰσ:λθυ» ἑστοιχείωσξ τὰ ὁ,όματα τῆς
ἐπ.κρατείας ἕως τέλου; αἰώνω» 5038. Μετὰ ζωδίων
pro ἔνζωλα Vat.
513 “
GEORGII CODINI
δε
erexit Apollonius Tyaneus, astr»nomim scientis- Α δὲ πάντα ἑστήλωαεν Απολλώνιος ἐχεῖνος ὁ Τνα-
simus, iisque nomina successiva imperatorum us-
quead szculorum finem insculpsit.
in magno milliario collocata est Theodosii sta-
tua equestris ex aere, manu gerens pomum et par-
vam statuam ipsum coronantem, In ejus dedicatio-
ne annonam largissimam populo pr:ebuit. Octo
autem qua illic sunt column:z cum suis spiris,
totidemque aliz in Artopoliis positze, atque columnae
Tzyclariorum et. quz stant in Chalce, omnes ill:
multas continent historias, quas Callinas inaura-
vit. '
7010 Xerolopho, quem prius tlieama | sive spe-
etaculum. quidam vocabant, erant testudines sede-
cim, et Dian:e statua composita, et. complures alize
su' ra areus. Taudem vero denoininatus est foruin
Theodosianum.,
Imagines Metrophanis Alexandrini et Pauli a
Constantino Magno tabulis ligneis incise erant et
collocalz supra magnam columnam porphyreticam
αἱ Orientem, quas Ariani rerum potiti in milliario
aureo combusserun! una cum imagine S. Deiparz
et ipsius Jesu Christ infantis, ut Ancyranus chro-
nograplius libro deciiuo et Ánastaaiug memoriz pro-
didcrunt,
*
D
νεὺς, Ó σοφὺς xal ἄριστος ἀστρονόμος (61), xot
Αστο,χειώσατο ὀνόματα ἐπικρατείας ἕως τέλους
αἰώνων.
Ἐν δὲ zu µεγάλῳ µιλίῳ θεοδοσίου στήλη ἵστατα'
ἐφ᾽ ἵππου χαλκοῦ, χαὶ ἓν τῇ χειρὶ μῆλον xal στη:
λοειδές τι στεφανοῦν ἀνδροείχελον ἄγαλμα ἔχοντος,
ἣν ἀνεγείρας τῇ πὀλει πολλὰ αιτηρέσια δέδωχεν.
Οἱ δὲ ἐχεῖσε ὀχτὼ κίονες xa οἱ ποδίσχοι, ὁμοίως xal
τῶν ἁρτοπωλίων ὀκτὼ χίονες καὶ τῶν τζυχαλαρίων
καὶ τῆς χαλκῆς, ἔχουσιν ἱστορίας πολλὰς, B; χαὶ
καλλύνας ἐχρύεωσεν.
Ἑν δὲ τῷ «Ἐηρολόφῳ, ὃν πρώην θέαµά τινες
ἐχάλουν, ἔστησαν Ἁχοχλιάδες ις) χαὶ σύνθετος
Αρτεμις (63) xal ἕτεραι πολλαὶ στῆλαι slo τὰς
ἁγῖδας. Ἔσχατον δὲ ἐχλήθη θεοδοσιαχὸς φόρος.
"Ότι Μητροφάνους xal Αλεξάνδρου xai Παύλου
εἰχόνες kv σανίσι γεγόνασιν ὑπὸ τοῦ μεγάλου Κω"»-
σταντίνου, xal ἵσταντο ἓν τῷ µεγάλῳ κίονι (63) τῶν
πορφυρῷ, πλησίον κατὰ ἀνατολάς ἆἃστινας o!
'Apstavol μετὰ τὸ κρατήῆσαι πυρὶ παρέδωχαν ἓν τῷ.
Κορωνίῳ plo (64), μετὰ καὶ τοῦ τῆς θεοτόχου
ἀπειχονίσματος χαὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ νηπιάσαντος σαρχὶ
"Incoó Χριστοῦ, καθὼς ᾽Αγχυριανὸς χρονογράφος iv
τῷ ξεκάτῳ λόγῳ αὐτοῦ καὶ Αναστάσιος ἡμῖν παρα-
δεδώχασιν (65).
Meursii et Lambecii note.
(61) 'Acrporópec. Additur in aliquot eodicibhus C totum. locum cireumsitum inde nomen accepisse,
παραχληθεὶς παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Sed
hae falsum est : nam Apollonius Tyaneus sub Do-
mitiano floruit. Caetera etiam omnia, qua bic
Codinus narrat de prwsagiis rerum futurarum
exstructis 2b Apollonio Tyaneo, futilia sunt et
nullius monenti. LAB.
(62) 19. χαὶ "Αρτεμις συνθετὴ στήλη, xal Esvf-
ρου τοῦ χτίσαντος xai θεαµάτιο, τρίπουν. Ἔνθα
καὶ θυσἰαι πολλαὶ παρὰ τοῦ αὐτοῦ Esufjpou γεγόνα-
σιν. Ἔνθα χαὶ ypnouoY πλλλοὶ Ey αὑτῷ τῷ τοπῳ YE-
Υονάσι. Καθ) ὃν χαὶ χόρη παρθένος ἐτύθη χαὶ ἀστρο”
voutxt θέσις εἰς λς’ Κρόνους διῄρκεσεν. Reg. 1027.
(63) Ἐν τῷ p&yd.do χἱογι. Non dubito quiu. hic
locus ex anonymi Collectaneis ita supplendus et
reformandus: sit: £v τῷ φόρῳ πλησίον τῷ perdo
χίονι τῷ π.ρφυρῷ κατὰ ἀνατολήν, LAMB.
(64) Κορων/φ μή.Ίφ. Crederet quis pro χορωνίῳ
Πίο scribendum esse χοτωνείῳ, nempe ut χοτώ-
ψειον Grzeco-barbare idem signiflcet atque Grecis
antiquis χυδώνιον et. Latinis cotoneum., Sic enim
videretur locus hic Cpolitanus, nominatus Malum
Co!oneum sive. Cydonium, vrespoudisse illi qui fuil
in sexta reyioue loma antiqua et nomen babuit
Malum Punicun, cujus meminit antiqua urbis
descriptio et. Suetonius in Dioc etiano, Verum sí
minus hzc coujectura. placet, oinnin» legendum
est, ἐν τῷ ὦ,είῳ pio, id e-t in miliario aureo.
Sic alibi statuam Solis describens, eaim positam
fuisse ail £v τῷ ὠρείῳ μµιλίφ. Quemadmodum igitur
lRhonre. ju. octava rcgione erat miliarium aureum,
uod Dion 1. 54 τὸ) χρυσοῦν µίλιον νου, ita etiam
Gpoli, qua Romam veierein in omnibus imitabatur,
in regione quarta. miliarium. aureum fuit, quod
"5e loco μίλιον ὤρειον vocatur: mam ὥρειον vel
(prov Grxco-baibare dicilur. aureum. Notandum
vero. est Cpoli non solum ipsam columnau milia-
riam n9uiosatam fuisse τὸ ὥρξιον µέλιου, sed etiam
D τῶ»
^
Sie aliquoties à. Codino mentio fit tc χαµάρας
τοῦ po) el tà» στηλῶ» τοῦ μιλίου, hoc est, ut
ego interpretor, fornicis et stataarum positaru in
regione urhis vocata ad miliarium aureum. Laus.
(65) Παραδεδώκασ.ν. Hic desinit liber de S:at«is
cui. in omnibus codicibus statim subjungitur liher
de «dificiis, nisi quod iu duobus Vaticanis intersita
est non contemnenda narratio de 7$yuodis genera-
libus, cujus oxempluim subjunxi,
Περὶ συνόδων».
a'. Ἡ ποὠτη σύνοδος yéyovev ἓν Νιχαίᾳ τῆς
Βιθυνίας ὑπὸ τοῦ Ey ἁγίοις Κωνσταντίνου, συνελθὀν-
πων τριαχοσίων δεκαρκτὼ ἁγίων πατέρων x11 Σ.)6έ-
στρου πάτα Ρώμης, οἳ χαθεῖλον Ἄρειον, ὃς ἣν πρῶ-
τος πρεσβύτερος Αλέξανδρος (sic) * τὸν γὰρ Χριστὺν
ψιλὸν ἄνθρωπον εἶναι ἐδθλασφήῆμει. Ἴθτρες δὲ τότε
ἐχριστιάνισαν. "Eri δὲ τούτου εἰσλλθον τὰ λεἰφανα
ἁγίων ἁἀποστόλων ἐν Κωνσταντινουτόλει.
Ἐδούλετο δὲ xaX τὴν τοῦ λεγομένου χρυσαργύρου
συντέλειαν ἑχχόψαι, ἣν ἀπὸ τῆς πρεοθυτέρας Ρώ-
µης ἡ πόλις µετέλαθε, xal τὴν τελουµένην βολῖν
ὑπὸ τῶν £& ἀνάγχης τὴν τοῦ πραίτωρος ὑποσειόν
των ἀξίαν, εἰ μὴ τοῦτον ταχὺ ὃν τὸ τέλος τοῦ βίου
χατέ αύεν.
P'. "Em δὲ θεοδυσίου τοῦ μεγάλου Ὑέγονεν dj
δευτέρα σύνοδος liv Κωνσταντινηνπόλει, τῶν ἆχατὸν
πεντήκοντα ἁγίων πατέρων» χα) Δαμάσχου πάπα
Ῥώμης xai Νεκταρίου Κωνσταντινουπόλεως xal
Γρηγορίου τοῦ θξολόγου, χατὰ Μακεδονίου τοῦ
πνὲυματομάχου ' τὸ yàp ὄγιον Πνευμα οὐκ ἔλεγε
8:0; ἀλλ ἁλλότριον τῆς θξότητος. τις καὶ πρισέ-
θηχε τῷ ἁγίῳ συµθόιῳ τῆς πίστεως, οὕτως * Καὶ
εἰς τὸ [!νευμα τὸ ἄχιον τὸ Κύριο; τὸ ζωοποιό».
Ἐπὶ τοῦ αὑτοῦ ὕεοδοσίου τοῦ μεγάλον ἀπετέθησαν
λείψανα &ig τὸν νχὺν τοῦ ᾿Εθδόύμου: ὁ δὲ ᾽Δττιχὸς
T" πατριάρ/τς ὃστις χατέθξτο 22 d.
nn A —
DE JEDIFICIIS CP.
διθ
,
ΠΡΙ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ
ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ.
DE JEDIFICIIS CPOLITANIS.
Ὅ ἅγιος ᾽ΑγαΏόνικος ὑπὸ ᾿Αναστασίου πρότερον Α — 31 Templum S. Agathonici primo ab Anastasio,
καὶ ἸἹουστινιανοῦ τοῦ μεγάλου «b δεύτερον ἀνε-
χαινίσνη. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ va xoi πατριάρχιι
ἐπεσχόπησαν ἑπτὰ ἐπὶ χρόνους πεντήχοντα, xal
βαχσιλεῖς ἑστεφηφόρουν ἐχεῖσε τέσσαρες. Δι fl»
δὲ αἰτίαν µετεποιήθη ὑπὸ Ti6eplou, οὗ γινώ-
exstat, Καὶ παλάτιον δὲ fv πλησίον τοῦ αὐτοῦ
ναοῦ µέγιστον (66). Ὑπὸ δὲ Τιδερίου τοῦ πεν-
θεροῦ Μαυριχίου µετεκοιήθη, διολισθὲν εἰς τὰ βα-
σἔλεια.
Τὰ δὲ τείχη τῆς δύσεως τῶν μεγάλων πορτῶν ἐπὶ
Λέοντος τοῦ μεγάλου xal εὐσεδθοῦς ἀνεχαινίσθη,
ὅτε xal ἐλιτάνευσαν καὶ τὸ «Κύριε ἑλέησον» τεσσαρα-
χοντάχις ἐξεδόησαν, χα) ὁ δῆµος τῶν Πρασίνων (07)
ἔκραξεν * « Κωνσταντῖνος καὶ Θεοδόσιος ὁ μέγας καὶ
Λέων (68) εἰς χράτός ἑνίχησαν. »
Τὰ δὲ τείχη τὰ πρὸς τὴν βάλασσαν ἀνεχαιν[οντα
ὑπὸ Τιθερίου 'Αφιμάρου (ἕως γὰρ αὐτοῦ ἡμελημένα
Τσαν πάνυ) xai ἐχ δευτέρου ἀνεχαινίσθη ὑπὸ τοῦ
Θεοφβου.
T^v ἅγιον Μώχιον xal τὸν ἅγιον Μηνᾶν ἐποίησεν
5 μέγας Κωνσταντῖνος ναοὺς ὄντας τὸ πρὶν εἰδώλων»
secundo autem ab Justiniano Magno renovatum est.
In hoe templo intra quinquaginta annos septem
patriarcha episcopatum gessere, et quataor iupe-
ratores coronati sunt. Ob quain vero. causam mu-
tatum sit non novi. Vieinum huic templo erat pa.
latiam maximum. Ceterum sub Tiberio socero
Mauricii mutatum est, inclusum intra palatium im-
peratorium.
Murus occidentalis magnarum portarum sub
Leone Magno et pio renovatus est; qno tempore
supplicatio habita fülL, e cantatum quadragies 79
«Kyrieeleison,» acclamante factione Prasina. «Con-
B &tantinus οἱ Tbeodosius Magnus οἱ Leo fortiter
vicerunt. »
Muros maritimos antea neglectos Tiberius Apst-
marus renovavit, secundo autem restauravit eosdem
Theophilus.
Templa SS. Mocii et Menm dicavit Coustantinus
Magnus, cum prius essent fana idolorum. Et qui-
Meursii et Lambecii note.
Y. Ἐπὶ δὲ θεοδοσίου τοῦ μικροῦ γέγονεν fj τρίτη
σύνρδος kv Ἐφέσῳ, τῶν ϱ ἁγίων πατέρων, ἐπὶ
χαθαιρἑσεως ἹΝεστόρίου * τὸν γὰρ Χριστὶν xal aó-
τὸς dv ἄνθρωπον εἶναι ἐβλασφήμει ' οἳ καὶ συν-
ελθόντες ἀναθεμάτισαν αὐτὸν, xal τελείως ἑδίδαξε
τὴν ἀθόλωτον xai εἰλικρινῆ καὶ τελείαν καὶ ἁμώ-
µητον πίστιν, τὴν ἐν Τριάδι θεότητα ὑμνουμένην
ἀει.
δ’. Ἐπὶ δὲ Mapxiavoo καὶ Οὐαλεντινιανοῦ Υέγο-
νεν ἡ τετάρτη σύνοδος, ἡ ἐν Χαλκηδόνι, τῶν y»
ἁγίων πατέρων, ἐπὶ Λέοντος πάπα Ρώμης καὶ
Ανατολίου Κωνσταντινουπόλεως, χατὰ Δ'οσχόρου
πατριάρχου ᾿Αλεξανδρείας xat. Εὐτυχοῦς ἀρχιμαν-
δρίτου, οὗτοι γὰρ τὴν ἐνανθρώπτοιν τοῦ Κ.ρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ παρῃτοῦντο xal iv φαντασίᾳ τὴν
σάρχα αὑτοῦ ἐμυθολόχουν,
ε’. "Eni δὲ Ἰουστινιανοῦ τοῦ μεγάλου Ὑγέγονεν j
πέμπτη σύνοδος ἓν Κωνσταντινουπόλει, ol xa
χαθεῖλον Ὡρ.γένην Ἐὐάγριον καὶ Δίδυμον τοὺς
παράφρονας ' τὰ γὰρ σώματα ἡμῶν μὴ ἀνίστασθαι
ἐδυσρημουν, xa παράδεισον αἰσθητὸν μὴ γενέσθαι
ὑπὸ του θεοῦ μήτε εἶναι, xai ἓν σαοχὶ μὴ πλα-
σθῆναι τοῦ 'Αδὰμ, xai τέλος εἶναι τῆς κολά-
σεως, xai Oalpova; ἐλθεῖν εἰς τὴν àpyalav &moxz-
τ4στασιν. M
c". Ἐπὶ δὲ Κώνσταντίνου Ἡραχλείου xo Τιδε-
ρίον νἱοῦ αὐτοῦ γέγονεν ἡ Extr σύνοδος, τῶν p
C
D
ἁγίων πατέρων, ἐπὶ ᾿Αγάθωνος πάπα Ῥώμης, xack
Κύρου Αλεξάνδρου Σεργίου Πέτρου, iv θέλημα
ἐν µι E ἐνεργείᾳ τὸν Νύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Ἀριστὸν
ἔχειν, xal µετασάρχωσιν τὸν σύνδεσμον τῆς ὀρθο-
δοξίας διαλῦσαι θελήσαντες οἱ παράφρονες. Συνῆ-
σαν δὲ αὐτοῖς xa Μακάριος ὁ νομοθέτης Αντιοχείας
καὶ Ἰσίδωρος ὁ μαθητῆς αὐτοῦ. .
C. Ἐπὶ δὲ Εἱρήνης τῆς μητρὸς Κωνσταντίνου τοῦ
τυφλοῦ γέγονεν 1j ἑθδόμη σύνοδος, τῶν ἁγίων τή
πατέρων, ἐπὶ Ταρασαίου πατριάρχου Κωνσταντινου-
πόλεως. ἐπὶ χαθαιρένεως θεοδῥσίου, παρ᾽ of; ἓξέ-
θευτο ὅροι πίστεως.
Επὶ δὲ θεοδώρας αὐτοῦ τῆς. .. μετὰ τὸν θάνατον
Θεοφίλου τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς, σὺν Μιχαἡλ τῷ υἱφ
αὐτῆς Ὑέγονεν ἡ σύνοδος ἐν Κωνσταντινουπόλει
rs ὀρθοδοξίας, "v: ἄδεται ἕως τῆς σήμερον.
AMB.
(66) Per παλάτιον µέγιστον hic intelligitur pala- .
tium imperatoris, quod statim postea vocat τὰ βα-
σίλεια. LAMB.
(67) Tov Πρ. Τοῦ πρασίνου Éxpa&:v « Λέων Κων-
σταντῖνον εἰς χράτος ἐνίχησεν » 5058.
(68) Λέων. ᾿Ελένη Vat. ἐνίχησαν. Ὅ γὰρ μέγας
χωνσταντῖνος ἐνομοθέτησε «ἣν χυριακὴν ἀπραξί ι
τιμᾶσθαι ' πρὸ γὰρ αὐτοῦ xal κατὰ την χυριακτν
πάντες εἰργάνοντο. leg. Vat.
χι
GEORGII Ο0ΡΙΝΙ
"48
dem S. Menam, ejectis duntaxat simulacris et novo A χαὶ τὸν μὲν ἅγιον Μηνᾶν χαθὼς ἣν εἶασεν, ἐκδιώ-
indito nomine, uti eyat reliquit. Integram vero ip-
sius slructuram cunm vestibulis et sacris vasis annis
169 post proeurarunt Fulcheria et Marcianus. Tem-
plum S. Mocii duplo tune majus quam est, media
parte. contraxit. Constantinus Magnus, ct altare
ibidem erexit. Quoniam vero ibi olim S. Mocius
interemptus fuerat, ca re templum lioc ipsius uomini
dicavit ejusque corpus illuc transtulit. Tempore
Theodosii Magni cjiciebautur Ariani ecclesia Ma-
gna; posteaque reversi permissu imperatoris occu-
parunt templum S. Mocii. Septimo '73 autem anuo
postquam boc templum οὐ. Arisnis :dificatum «1
possideri eceptum fuerat, corruit, dum sacra fiunt,
plurimosque illorum oppressit. Tempore antem
ξας δὲ τὰ ἀγάλματα ἔπωνόμασς τὸν ναὺν οὗτις,
5» δὲ τελείαν αὐτοῦ οἰχοδοιὴν ἐποίησεν μετὰ
χρόνους ϱξθ’ Πουλχέρ.α καὶ Μαρχιανὸς, σὺν τοῖς
προαστείοις xal ἱεροῖς σκεύεσι. Τοῦ δὲ ἁγίου Muo-
χίου ὑπάρχοντος ἄλλα δύο pix» μείζονος παρ 0
ἐστι νῦν, ἐξέχοψε τὸ διµόριον τοῦ ναυῦ ὁ μέγας
Κωνσταντῖνος, καὶ ἀνήγειρε «b θυσιαστἠρ'ον. Διότι
δὲ ἀνῃηρέθη ὁ ἅγιος Μώχκιος ἑκεῖσε, τούτρυ yápty
ἀνήγειρε xaX τὸν ναὺν ὡς ἴδιον αὐτοῦ, καὶ τὸ cupa
αὐτοῦ ἐκεῖσε ἔφερεν, ὅπερ χεΐται ὑποκάτω τοῦ
θυσιαστηρίου. Ἐν δὲ ταῖς (09) ἡμέρχις Θεοδοσίου
τοῦ μεγάλου ἐξωρίζοντο οἱ ᾿Αρειανοὶ (70) ἀπὸ τῆς
μεγάλης ἑχχλησίας, xal ἑλθόντες πάλιν χατῴχησαν
àv τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Μωκίου, xai παρεχάλουν τὸν
Just niani Magni denuo templum | iliud exstructum B βασιλέα xacotxetv αὐτοὺς ἐχεῖσε, xal vívov&* xal
fuii, c liucisque salvum. permausit.
εὐθὺς ἀνεγείρουσι τὸν ναὺν ol "Apstavol, xal δοξἁ..
ὅσται παρ᾽ αὐτῶν ἔτη ζ’, καὶ πἰπτει λειτουργούντων αὐτῶν ἐν τῷ ἑδδόμῳ ἔτει, ὅτε xal ᾿Αρειανοὶ ἀπεχ-
τᾶνθισαν πολλοί. "Ev δὲ ταῖς ἡμέραις Ιουστινιανοῦ τοῦ μεγάλου ἀνεγείρεται ὁ αὐτὸς ναὺς καὶ ἵσταται
μέχρι τῆς σήμερον.
Constantinus Magnus zdilicavit ecclesiam vete-
rem S. Irene, et templum 9. Sophie oblongum,
et S. Agatlonicum, et S. Acacium cognomina-
tum Heptaseslum sive ad Septem gradus. Templum
vero SS. Apostolorum uua cum ipso maler ejus.
exstrui curavit, forma oblonga οἱ tecto ligneo oper-
tun, ltem monumenta. imperatorum, in. quorum
Uno ipse cum matre couditug est.
Monasterium Bethleem condidit S. Helena ; item
aliud nuncupatum Gasiria. Causa autem ejus deno-
minationis h;vc est. llelena Constantini mater 68-
cram Christi crucem lIHlierosolymis afferens ingressa
est Cpolim per portam qua vocatur Littorea, et qu:e
supra crucem reperta erant, illa phylla, basilica,
uiacontaphylla, sampsucha, balsama, ea omnia,
quo conservarentur, in vasis plantavit atque ibi
deposuit, et monasterium in eodem loco nomine
Gaswia exstruxit.
7/4 Palatium et gerocomium nomine Littoreum
condidit eadem S. Helepa ; similiter et 8. Theodo-
rum cognoininatum Claudii.
Urbicius, qui praefuit structurz, edificavit tem-
plum S. Juliani propriis sumptibus. lbideu erant
castra. Romanorum,
In loco nuncupato Alonitzio, prope Taurum. pa-
latium terrestre exstruxerat. Constantinus Magnus
ad recipiendum Romanos proceres. Theodosius
Κωνσταντῖνος ὁ µέγας ἀνέγειρε τὴν ἁγίαν Eipf.
νην τὴν παλαιὰν, xai τὴν ἁγίαν Σοφίαν δρομιχὴν,
χα) τὸν ἅγιον ᾽Αγαδόνιχον, xai τὸν ἅγιον "Axáxtoy
τὸν ἑπτάσχαλον. Τοὺς δὲ ἁγίους ἁποστόλους Éx-
τισεν d µήτηρ αὐτοῦ σὺν αὐτῷ, δρομικὸν ἔνλό-
σ:εγον ποιῄσασα, xol μνημεῖα τῶν βασιλέων,
ὧν ἑντὸς χεῖται μετὰ τῆς μηιρὺς αὐτοῦ xal
οὗτος.
Thv μονὴν τῆς Βεθλεὲμ ἔχτισεν ἡ ἁγία Ἑλένη,
xal τὰ Γάστρια (71). Καλοῦνται δὲ οὕτως, διότι
χομίσασα ἀπὺ Ἱερουσαλὴμ τὸν τίµιον σταυρὸν εἰσ-
ἐΥαγεν αὐτὸν δ,ἀἁ τῆς πόρτης τοῦ Ψαμάθου, καὶ τὰ
εὑρεθέντα ἐχεῖσε ἑπάνω τοῦ σταυροῦ χρίνα τε xal
φύλλα xa! βασιλιχὰ xal τριαχοντάφυλλα xal χώστους
xai σάµψυχα xai βάλσαµα ἐφύτευσεν εἰς γάστρας
πρὸς τὸ διασωθῆναι. "Exeios δὲ ἀπληχεύσασα (72)
ὠνόμασε τὸν τόπον Γάστρια, xal μονὴν ἀνή-
χειρεν.
Τοῦ δὶ Ὑαμάθου (75) τὰ παλάτια xal τὸ γη-
ῥοχομεῖον ἑκτίσθησαν xal αὐτὰ παρὰ τῆς ἁγίας
Ἑλένης. 'Upolog χαὶ ὃ ἅγιος θεόδωρος τὰ Κ)αυ-
δίου.
Τὸν δὲ ἅγιον Ιουλιανὺὸν ἀνήγειρεν Obp6iww; 6
παριστάµενος εἰς τὰ χτίσµατα ἐξ οἰχείων ἐξύδων,
ἐν ᾧ χαὶ σαν ἅπληχτα τῶν Ῥωμαίων.
Ei; τὸ χαλούμενον ᾽Αλωνίιζιον, τὸ πλησίον τοῦ
Ταύρου, παλάτια σαν χερσαῖα, παρὰ τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνου χτισθέντα πρὸς τὸ ἁπληχεύειν τοὺς
Meursii οἱ Lambecii nota.
609) "Ev δὲ ταῖς. Δέον Yvwocxetw ὅτι ὁ ἅχιος
Μώκιος πρῶτον μὲν ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου
vipuxobouíÜürn Ἑλλήνων πλήθη ἐχεῖσε χατἈκουν-
των πολλὰ, xal ναὺς ἣν τοῦ Moz, καὶ ix. τῶν αὗτου
λίθων ἑχτίσθη. "Ev Baud. et. [αμ. .
(70) Ἑξοοίζονται οἱ 'Aostavok τῶν ἁγίων ixxan-
c.p», καὶ ἑλθόντες àv τῷ να τοῦ ἁγίου Μωχίαυ
ἠράσθησα», καὶ παρχκαλοὺσι τῷ βατιλεῖ. Reg.
(11) Γάστρια vel Υαστέρια hic signilicant vasa
ventrosa οἱ patula ; enjusimodi sunt in. quibus ar-
buscule, flores et eria plantantur. Caeterum istius
monasterii memiuil Zonaras. Laub.
(712) Ἁππλιχεύειν ilem οδί atque Latinorum ap-
plicare. Hic siguiticat deponere aliquid seu appli-
care in aliquem locum. Paulo post sumitur pro. di-
verii ad hospitem seu recipere se. in hospitium : ἔξω
τοῦ πλλατίου, inquil, jq mAfxtussy εἰς τὰ Ῥουφί-
νου. Laun.
(15) Tov δὲ V. ᾽Αλλὰ χαὶ παλάτια χαὶ τὸ Υηροχο-
μεῖον τὰ εἰς τὰ Β αμαθᾶ d yi. "Ελένη ἀνήγειρεν.
Ὁμοίως καὶ τὸν ἅγιον Θεόδωρον τὸν Κλανδίου. 5058
ap. Band.
5)
DE ;EDIFICIIS CP. hy
προχρίτους τῶν Ῥωμαίων. Ἑν οἷς καὶ Θεοδόσιος 6 A Magnus, tenuioris adliuc fortonz, ut primum Cp :-
μέγας, révsz Gv xai ἀνελθὼν ἐν Κωνσταντ'νουπ΄-
At, ἔξω τοῦ παλατίου ἠπλήχευσεν εἰς τὰ ᾿ΡῬουφί-
νου τοῦ σκυτοτόµου, εἰς τὴν βάσιν τοῦ χίονος τοῦ
Ταύρου. 'O δὲ αὐτὸς Ῥουφῖνος ἔσχατος ἐγένετο
παρὰ θεοδοσίου μάγιστρος, ὃς ἔχιισα τὰς Ῥουρι-
γιανάς.
Τὰ δὲ Máyyava ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἕχτισε
Myo tty βασιλιχῶν ἐργοξοσίων * Ex? ήθη δὲ Μάγγανα
διὰ τὸ τὰ páyyava πάσης τῆς πόλεως xai tà; "T
χανιχὰς Όλας ἐχεῖσε ἀποχεῖσθαι, xat τὰ πρὸς τὴν
τειχομαχίαν σχεύη.
Την ἁγίαν Εὐφημίαν τὴν πανεύφημον, τὴν ἐν τῷ
ἱπποδρομίῳ, ὁ αὐτὸς µέγας Κωνσταντῖνος ἔχτισε,
1030132; τὸν ναὸν διὰ πολυτελοῦς ὕλης. Μετὰ δὲ
υμπ’ ἔτη ὅ µισόθεος Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος
ἁρμαμέντα xal χοπροθἑσιον (74) αὐτὸν ἑποίησε,
χα) τὸ λείφανον τῆς ἁγίας σὺν τῇ λάρκανι εἰς
ὦν βωθὺν τῆς θαλάσσης κχατέῤῥιφεν, Μετὰ δὲ
γρόνυς XT Εἱρήνη fj εὐσεθεστάτη Αὐγούστα ἢ
Ἀθηναία τοῦτον πάλιν ἀνιχυδόμησε, xal τὸ ἅγιον
1Ψανον ἐν Λέσδῳ (15) εὑὐροῦσα ἀνεχόμισε.
Μέλλων χτίσαι (16) τὴν πόλιν ὁ μέγας Κωνσταν-
τίνος καὶ πῆξδαι τὸ θεµέλιον χατὰ τὴν παρ αὐτοῦ
Ἱενομένην σχημµατογραφίαν, πεξὸς ἀξῆλθε μετὰ
τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ. Ἑλθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς τὸν
φόρου (77), Έλεξαν αὐτῷ ol ἄρχοντες a0t00 * « Ἐν-
εἆυθα ποίησον τὸ τέλος τοῦ τείχους. » Ἐχεῖνος δὲ
ἔφη”
πληρώσω" » μόνος γὰρ ἐχεῖνος ἑώρα τὸν ἄγγελον
πωοπορευόμανον αὐτοῦ. ᾿Απελθὼν οὖν µέχρι τοῦ
Ἐξωκιονίου πεζὸς μετὰ πάσης τῆς συγκλήτου, ἐχεῖαε
ἐθεάσατο τὸν ἄγγελον τὴν ῥομφαίαν πήξαντα xal
μηνύσαντα ἕως ἐχεῖ στΏναι αὐτόν. Διὰ γοῦν τοῦτο
ἔπτξεν ἕως kxelas τὸ τείχος, καὶ ἔστι µέχρι τοῦ νῦν
τ) σχῆμα αὐτοῦ.
Λέγουσι δὲ περὶ τοῦ φύρου ὅτε εἰς μίμησιν τοῦ
Ὠκεανοῦ ἑχτίσθη χυχκλοειδῆς. xal Ψεύδονται οἱ
τοῦτο λέγοντες * τὴν γὰρ αἰτίαν τοῦ σχήματος
τούτου ἤδη τρολαθόντες εἴπομεν (78). Ἐχεῖσε
δὲ Tv χαὶ ὡρολόγιον χαλκοῦν, ὅπερ Ίχθη ἀπὸ Κυ-
ζίκου.
Εὐρὼν δὲ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος τὰς φυλαχὰς τοῦ
Βυζαντίου εἷς τὸ Στρατήγιον, ἐχεῖσε xal αὗτὸς
t). χατακρίτους ἐφροῦρει. Διήρχεσαν δὲ χρό-
lim venit, divertit extra hoe. palatium a4 Rufinuny
Sutorem, ad basin. columng Tauri,
ultime a Theodosio magister erestus fui, et zedi-
ficavit thermas. Twfiniauas. '
Πίο Rufinus
Mangara quoque extruxit Constantinus. Magnus
ceu officinas imperiales. Dicta autem sunt Mangana
quod illic reposita essent omnia instrumenta bel-
lica et materie mechanic, εἰ apparatus necessa-
rius ad oppugnanda monia.
Jtem templum S, Euphemiz in Hippodrome con-
didit Constantinus Magnus, οἱ pretiosa exorna-
vit materia ; quod post. 448 anuos Constantinus
92 5$.Copronymus mutavit in armentarium et ster-
quilinium publicum, reliquiis S. Euphemis cum
loculo in mare projectis. Post aunos vero 57 pene,
Helene ,
religiosissima Augusta Athleniensis.hoc
templum rezdificavit, et sanctas reliquias apud
Lemnum insulam repertas eo iterum transtulit.
Constantinus Magnus urbis sue fundamenta posi-
turus juxta forinam quam designavevat, ipse pedi-
bus cireumivit, comitantibus eum proceribus suis ;
qui, ubi usque in forum perventum fuit, monucre
ut illic pomario finem statueret. Ille vero respov-
dit : «Non nisi uhi is qui me przcedit ductor con-
ε Ῥως οὗ στῃ ó προαγωγός µου, ἐχεῖσε 6 sliteril, (inem faciam. » Videbat nimirum solus an-
gelum prxeuntem. Progressus igitur pedibus cum
toto senatu usque ad Exocionium, viditibi ange-
lum, defixa in terram romphza, stationis indicium
facere; quare ipse quoquc ibi substitit, et finem
pomario statuit.
Forum ad iwitationem Oceani circu'ari. forma
constructum esse quidam falso referunt. Veram
autem formas cjus causam nos supra diximus. Ibi-
dem horologium 2ueum, Cyzico deductum, colloca-
tum erat.
76 Cum Constantinus in Strategio carceres
antiquos Byzantii invenisset, ipse etiam eodem in
loco reos asservari voluit. Permansere autem istic
Meursii et Lambecii nota.
74) ᾽Αρμαμέντα xal »ozpo0éctiov. De hac tem-
pli et reliquiarum S. Euphemiz profanatione vide
hist. Mise. 1. 22, ubi agitur de rebus gestis a
Constautino Copronymo anno 26 imperii. Crete-
rum pto ἆ 2μαμέντα hic scribendum censeo ἆρμεν-
τάριον, id est arientarium seu. stabulum armento-
run, Sie ante Copronymum Maxentins ecclesiam
S. Marcelli titulo dedicatam in. armentarium mu-
εαν, ut. ibidenf. aniwalia Catabuli. congregata
siarent, quorum servitio S. Marcellum addixit.
Notandum vero etiam in list. Misc. pro arma-
rientarium — substituendum — esse
Laus.
(10) "Ev Aéc6q. In hist. Misc. legitur apud
Lemnum. insvtam. diei. apud. Zonaram τῇ vo
-
-
armentariun, .
Λήμνῳ. Et sic anonymus in Actis S, Euphe-
miz apud Baron. Ána. 766. Crede igitur apu
Codinum quoque pro Aéc6 scribendum esso
Λήμνῳ. Laus.
(70) Mé&llwv κτίσαι. ldem refert Nicephorus
Callistus list. £cc!. 8, 4. Laus.
(77) Elc τὸν φΦήρον. Adde ex Zosimo καθ) ὃν ἡ
πύλη τὺ ἀρχαῖων ἣν. Φόρος enim hic non ipsum
forum signilicat, sed loeum ubi, posteaquane
Constantinus ambitum. urbis ampliavit, forum
maximum sive Constantinianum consiructum fuit,
Laus.
(18) "Ηδη προ.]αθύντες εἴπομεν. BRespicii ad
illud quod supra dixit p. 41.
E51
CEORGII CODINTI
τε
ελ)
carecres publici anuos 282, usque ad imperium A νους σπγ’ z£yot τῆς βασιλείας Φωκᾶ τοῦ Καπτα-
Phoce Cappadocis.
Aditficium quo! nune vocatur Pratorium, elit
domus erat vidus patricie, nomine Marci, quie
sortem acerbam carceribus inclusorum miserata,
quod (Φίογο. caligine etangustia loci. exeruciaren-
tur, accepto pretio domum suam Ρας imperatori
concessit, qui ex ea fecit Prictorium.
Numera et Chaleen Constantinus Magnus ἐσ-
struxit : sed quoniam nulli usui erant, ideo. Hera-
clius et reliqui deinceps imperatores ea in custo-
diam mutarunt.
Templa S. Philemonis ct S. Eudoxii wdificavit
Eudoxius patricius. et prefectus | Magni Coustau-
titi.
Teuplum S. Anastasii Irene cum filio Constan-
tino czcato exstruxit, Martyrium vero consumma-
vit S. Anastasi 6 tempore Heraclil, annis 208 post
Constantinum Maguum.
S. Procopium in Chelone et S. Acacium Heptas-
calum condidit 77 WU. Constantinus Magnus ; po-
steriori vero primus nomen iinposuit Justinlanus S.
Sophie conditor.
Mesoloohum sive meditullium in medio situm est -
septem collium urbis : tres scilicet ab utraque par-
' te sunt, οἱ inter utrosque Mesolophum, quod vulgo
etiam Mesomphalum 'sive urbis umbelicum vocant,
in Chalce statuam. s2eream Domini nostri. Jesu C
Christi erexerat Constantinus Magnus : Leo autem
pater Caballini sive Constantini Copronymi eam
evertit. Qua "hodieque illic visitur musivi operis
imago Dei, posita fuit ab Irene Atheniensi. Prima
autem illa :rea statua annos 415 ibi stetit, cujus
Virtute mulier. sauguinis profluvio laborans sanata
fuit et multa alia facta fuerunt miracula,
Locus nuncupatus Eugzenii domus. erat. Eugemi
patricii, qui vixit tempore Theodosii Magni; et uta
ta fuit ab eo iu templum S. Deiparm.
Templum S, Deipare cognominatum Urbicii adi-
δρχος.
Τὸ νῦν καλούμενον Πραιτώριον οἴχος ἣν πατρι-
χίας χήρας ὀνόματι Μάρχας" διὰ γὰρ τὸ εἶναι
πυιγηρὰς τὰς φυλαχὰς καὶ ζοφώδεις καὶ πλέρεις
ἐυσωδίας πάσης, xal ph ὑποφέρειν τοὺς ἑχ-ἴσε
ἑἐγκςκλεισμένους, δέδωχεν αὑτὸν εἰς μισθὸν Φωχᾷ
τῷ βασιλεῖ, xal οὗτος ἐποίησεν. αὐτὸν mpa:-
τώὠριου.
Τὰ €&à ἹΝούμερα xai τὴν ΧαλχΏν ὁ μέγας Κων-
σταντίνος ἕχτ.αξ, χα) διὰ τὸ εἶναι ἀργὰ ἑποίτ-
σεν αὐτὰ φυλαχὴν ὁ Ἡράχλειος xol οἱ καθεξὲς.
Τὸν ἅγιον Φιλήμονα xat τὸν ἅγιον Εὐλόξιον ἀνή-
γειρεν Εὐδύξιος πατρίκιος xal ἔπχρχος τοῦ μεγάλου
B Κωνσταντίνου,
0 6$ ὅἅγιος ᾿Αναστάσιος (79) παρὰ Εἰρήνης xa
τοῦ υἱοῦ αὐτῆς Κωνσταντίνου τοῦ τυφλοῦ ἐκτίσθη,
πεὶ ὁ ἅγιος ᾿Αναστάσιος &v τοῖς χρόνοις τοῦ Ἡρα-
x.tíoo ἑμαρτύρησεν μιτὰ ἔτη ση’ τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνου.
Τὴν Χελώνην τὸν ἅγιον Προχόπιον (80), xai τὸν
ἅγιον "Axáxtov τὸν Ἑπτάσκαλον ὁ ἓν ἁγίοις μέγας
Κωνσταντῖνος Ίχειρεν ^ ὁ δὲ Ἰουστινιανὺς, ὁ της
μεγάλης ἐχκλησίας χτίστωρ, ἐχάλεσεν αὐτὸν ἅγιον
"Axáxtov.
Τὸ χαλούμενον Μεσόλοφον uícov ἑστι τῶν ἑπτὰ
λόφων, Ίγουν ἡ µία μοῖρα τῆς πόλεως ἔχει c pelo
λόφους, καὶ ἡ ἑτέρα τρεῖς, χαὶ τοῦτὸ ἔστι μέσον,
ὃ χαλοῦσιν οἱ ἰδιῶται µεσόμφαλον (81).
Ἐν τῇ λεγομένῃ Χαλχῇ στήλη χαλχη ἦν «o0 Χυ-
ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, παρὰ τοῦ μεγάλου Κων-
σταντίνου σταθεῖσα. ᾿0δὲ Λέων ὁ πατὴρ τοῦ a-
θαλλίνου ταύτην χατήγαγεν, Ἡ δὶ νὺνδιὰ φηφίδων
ἐρωμένη εἰχὼν τοῦ Θεοῦ ἱστορήθη παρὰ Elpf,vr:
τῆς ἸΑθηναίας. Ἡ δὲ χαλχῆ ἐτύγχανε χρόνος υιε' *
ἐξ ἧς vuv αἱμοῤῥοοῦσα ἰάθη xal θτερα πολλὰ OaU-
pata ἐπετελοῦντο.
Τὰ λεγόμενα Εὐγενίου οἴχος ἣν Εὐγενίου πατρι-
χίου kv τοῖς χρόνοις Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου, ὃς xai
ἀνήγειρεν αὐτὸν εἰς ναὺν τῇ θεοτόχῳ.
Τὰ λεγόμενα Οὑρδικίου ἡ Θεοτόχος παρ᾽ ἄλλου /89)
Meursii οἱ Lambecii notse,
(79) Ὁ ἅγιος Αγαστάσιος. Tic e:t Anastasius D trieius, de quo in presentia Codinus luquitur, is
Οι 164 monachus, qui 17 anno Heraclii imperatoris
seu 627 post Christus naqum, 8ub Chosroe Persa.
rum rege, una cum 70 sociis urartyrium cousum-
wavit. Laws.
(80) Τὴν XeAcvnv τὲν ἅγιον Προκ.Πιο». Hoc
est, ui alias δι, τὸν ἅγιον Προχόπιον ἐν τῇ Xs-
λώνηῃ. Lass.
(81) Μεσόμφαλον seu µεσύλο-ρον Cpol'tauum niio
respondisse loco agtique Roma qui ο λες
umbiiicus Rome. Laws.
(82) Παρ dilov Οὐρθιχίου. Verba. παρ ἅλ-
409 propterea addidisse puto Codinum, ut. Ürbi-
cium patricium, quem sub Anastasio d^ re wili-
tari scripsisse ait, diverswim — esse ostendat ab
allero illo, quem supra dixit prepositum fuisse
tempore Coustantini magni et. templum S. δα»
Kani edificasse. Quid vero vox ῥαρθάτου sibi ve-
lit, nou satis mihi constat, Calerum Urbicius pa.
est cujus ἐπιτίδῥευμα sive inventum tacticum 3
Νίο. Rigsltio editum est. lpse enim inibi testatur
δυ j&ia sub Anaetasio Dicoro scripsisse : χαὶ τελεία,
inquit, νῦν ἔσται μετὰ ᾿Αρχιμίδους χκἀμοῦ σοφία,
ἐπὶ τοῦ χαλλινίκου καὶ αὑτοχράτορος Ἡμῶν 'A va-
στασίου. ldem alibi vocatur Orbicius, ut iu Etymo-
logico m3gno, ubi citatur fragmentum ἐκ τῶν "Og-
6:xlou τὼν π.ρὶ τὸ στΓάτευµα τάξεων. liem in
titulo. antiqui epig.ammat;s a Salmasio in notis ad
Spaitiauum editi : El; βίθλον ταχτιχῶν "Opf:x:ou
ἀπὸ ὑπάτων. Exstat hodieque Floreutize iu biblio-
uieca Medicea. omnium, ut creditur. optimus et
autiquissimus codex scriptorum Tacticorum, quo
jaler οδοί continentur. duodecim libri, qui-
bus prilixa est b:vec. iuscriptio, Οὐρθικίου τακ-
τικὰ στραςηγιχἀ. Sed iidem sunt qui in Bar-
berina ct aliis bibliothecis sub. nomine Mzupgs-
χ/ίου habentur. Laxs.
53 : ΡΕ JEDIFICESCP. 554
Obpfuxlou ἐχτίαθη, matpixlou xoi στρατηλάτου A flcavit alias quiiani Urbicius patricius et magister
τῆς ἀνατολῆς βαρθάτου, τοῦ (avopfisavtoc τὰ στρα- — militum Orientis, qui de re militari scripsit tempore
τηγικὰ iv τοῖς χρόνοις Αναστασίου «o0 δικό — Anastasii Dicori, 480 annis post conditam Cpolim.
ρου, μετὰ ypóvouc pw τοῦ xttcÜfvar τὴν Kov- — Domuum vero ejus una erat in Tauro, aliera in
σταντινούπολιν. "O δὲ οἶχος αὐτοῦ ἣν «tl; τὰ ῥδιτα(ερίο.
χαµίνου (85), xai ἕτερος αὐτοῦ οἶχος εἰς τὸ στρᾶ»
τήγιον.
Τὰ καλούμενα Ἡροτασίου, ὁ μὲν τόπος ix τοῦ 48 Loeus dictus Protasii nomen habet a Prota-
Δνωτέρω ῥηθέντος (84) Ἡροτασίου ἐκλήθη, ἡ δὲ — slo magistro, cujus supra mentionem fecimus. Qus
νῦν ἐκχλησία τῆς ἁγίας Θεοτόκου ἐχτίσθη παρὰ —vero hediequeibi visitur eeclesia S. Deiparz, adi-
Ἱουστίνου τοῦ βασιλέως τοῦ ἀνδρὸς Σοφίας τῆς flcata est ab imperatore Justino curopalate, ma-
λωθῇς, τοῦ ἀπὸ χουροπαλάτων, ἀνεψιοῷῦ τοῦ µε- rito Sophie cegsomento Lobes, Justiniani Magni
άλου ἹἸουστινιανοῦ, ἐπεὶ ἀπὸ τοῦ Ἡροτασίου οκ sorore nepote, annis 252 post Prot»sii. tempora.
ἕως τοῦ ατίστορος Ἰουστίνου διῆλθον χρόνοι σνβ’.
1ὰ λεγόμενα Στείρου, ὁ ναὺς τῶν ἀρχαγγέλων, Templum arebangelornm nominatum Sterllis a
ἀπὸ στείρας γυναικὸς ἔλαδε τὴν προσηγορίαν, πα- D patricia. quadam sterili cognomen accepit, et. fuit
εριχίας obere καὶ παιδοποιησάσης χαὶ ἐν τοῖς tempore Leonis Macelli parvum oratorium. Annis
χρόνοις Λέοντος tod Μακέλου εὐκτήριον μικρὺν ὃν. — autem 75 postquam illa mulier obiit, exstruxit ibi
'Azb δὲ τῆς γυναικὸς ὠνομάσθη ὁ τόπος, καὶ τε- — templum Justinianus Megne Ecclesi conditor;
Ἱευτησάσης διήλθοσαν χρόνοι ο, καὶ ἑκτίσθη ὁ quod terra motu subversum post annos 568 renova-
ναὺς παρὰ ἸἹουδτινιανοῦ τοῦ χτίστορος τῆς μεγάλης — vit Dasilius imperator, et insuper ablatam ex Stra-
ἐχχλησίας. Συμπτωμένου δὲ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ, — tegio phialam seream illue transposuit, Idem evertit
μιιὰ χρόνους tÀn' ἀνεχαίνισε αὐτὸν Βααΐλειος ὁ — statuam dictam Conopionem, quse muscis, culici-
βασιλεὺς, ὅστις καὶ ἐκ τοῦ στρατηχίον ἄρας τὴν — bus, cimicibus, lendibusque avertendis iatic erecta
φιάλην τὴν χαλκῆν τέθειχεν αὐτὴν ἐχεῖσε (86). — fuerat.
Παρέλυσε δὲ καὶ τὸν Κωνωπίωνα, ὃς Tv ἑστηλωμένος κατὰ μνυιῶν xal χωνώπων xal ἐμπίδων καὶ χορίδων
'O ἅγιος Ἰωάννης ἡ ΑἈρκαδιανὴ παρὰ Αρκαδίου — — Ecclesia S. Joannis, cognomento Árcadiama, eondita
ἐκτίσθη, ἑπελεζξαμένου καὶ -kx τῶν παλιτῶν χιλιάδας — fuit abAreadio. 78 qui sex millia civium sibi ad
E εἰς ὀφίχιων εἰς τὰ xpóxsvsa (86) αὐτοῦ. Ἐχάλεσε — proomsejionis obsequium elegit, eosque vocavit
δὲ αὐτοὺς ᾿Αρχαδιανούς (87): πάνν γὰρ ἐψίλει αὐτὰ ϱ Arcadianos summo enim amore et beneficentia illos
xoi τὐεργέτεε. * prosequebatur. |
0l δὲ λεγόμενοι Τόποι ol φ«λησίον τοῦ ἁγίου Λαζά- Topi propo S. Lazarum propterea jta vocati
ρου διὰ τοῦτο ἐκλήθησαν οὕτως. Ὁπότε ἑπανέστη — sunt, Basiliscas drungarius et. patricius insurrexit
Βαδιλίσκος δρουγγάριος xal πατρἰχιος Zívww τῷ — adversus Zenonemi imperatorem decimo mense
ῥασιλεῖ, δευτέρῳ ἔτει xal δεχάτῳ τῆς βασιλείας — post sccundum imperii ejus annum, et. fugavit ip-
αὐτοῦ μηνὶ, καὶ ἐδίωξεν αὐτὸν, καὶ ἐχράτησε Βασι- sum, ejusque loco duos annos imperio profuit.
λίσχος τῆς βασιλείας ἔτη δύο. Ὑποστρέφας δὲ ὁ — His exactis Zenocum potenti exercita ex urbe
Ἰῆνων μετὰ δυναστείας στρατοπέδων ἀπὺ τῆς — Antiochia rediit Cpolim. Basiliscus autem, ubi Ilar-
μεγάλης "évttoyslac $30€v μετὰ ταραχῆς ἐν τῇ matium cum omnibus suis copiis ad Zenonem transi-
πόλει. Τοῦ δὲ ᾽Αρματίου τὸν στρατὸὺν τοῦ Βασιλίσ- visse cognovit, continuo cum uxore et liberis in
χου προδώσαντος τῷ Ζήνωνι, ἔφυγε Βασιλίσχος otv — ecclesiam antiquam S.Irenz coufugit. Quare ' Zeno
τῇ Τυναιχὶ xai τοῖς τέχνοις αὐτοῦ εἰς τὴν ἁγίαν ' [bi curavit fleri loca judiciaria et sedes pro universo
Εἱρήνην τὴν παλαιάν. 'O δὲ Ζήνων ὥρισεν χεῖσε — clero el senatü, in quorum omnium conse&su et
Ἱενέσθαι τόπους κριτηρίων xal θρόνους τοῦ ἱερατι — pressentia. condemnavit Basiliscnm, et relegavit
χοῦ καταλόγου xai τῆς συγχλήτου, xai καθεσθέν- D eum in Limnas castrum regionis Cappadociz, ubi
Ίων ἐχεῖσε κάντων ἑνώπιον χατεδίχασε τὸν Βασι- — reserato ostio jnclusus fame et siti enectus fuit.
4 . .
Meursii et Lambecii note.
(85) Τὰ xapivov. Supra dizit p. 46 τὸν xa- µΧχειωμένον στοιχεῖου τὸ μἐγιστόν τε xal. ἀναγχαιότα-
ptvov Βοῦν, seu forum nuncupatam Bovíis, inde τον τῶν kv τῇ πόλει, δηλονότι τοῦ τε χωνωπίωνος
Domen habuisse quod χάµινος, sive fornax instar — xai τῶν μυιῶν καὶ τῶν ἐμπίδων καὶ φυλλῶν xal xo-
bovis formata ibi collocata esset, in qua punieban- µῥρίἰδων, πρότερον χρόνους σο ph ὄντων Ev τῇ πό-
tur malefici. Crederet ergo b us εἰς τὰ xapklvou je 9058,
Mem hic esse atque illud quod antea dixit, εἰς τὸν (86) Ilpóxsvca. Grxco-barbaris dicuntur proces-
χαλούμενον Bouv. Verum si non satis probabilis — siones solennes : ὀψιχεύειν vero, ut. alias dixi, si-
bxc videtur conjectura, scribendum est εἰς τὰ xa- — gniflcot comitari et honoris causa. prosequi. LAMB.
ένα, id est, in regione ubi sunt thermas quae appel- (87) ᾽Αρκαδιαγούς. Cedrenus : ποιεῖ δὸ (sc. ὁ
antur Caminía, De bis thermis supra p. 14 egit. — 'Apxáótoc) xal ἴδιον ἀριθμὸν ἓν Κωναταντινουπόλει,
Laws. οὓς ἐχάλεσεν ᾽Αρχαδιαχούς. Utrumque ergo dicitur,
(81) ᾽Ανωτέρω ῥηθέντος p. 20. Αρκαδιαχός, ut. Κωύὐσταντιχχός el. Κωνσταντιανός
(85) Ἐχεῖσε, καὶ τηνικαῦτα παρελύθη τὸ ἑστοι — et θεοδοσιαχός et θεοδοσιανός. Laus.
PATROL. GR. ΟΙ ΤΗ. | 18
- -——- $0 hoc - mom * - --. -
* o sumó 9 ΑΕ. ad sir άλαι Pu. s eret a οι . . . . ..
592 |
Ob hunc igitur judicum — consessum locus ille To-
porum nomen adeputsest. E»usque vero. pertinge-
baut triclinia magui palatii 4 Constantino Magno
cendila.
GEORGII CODINI
556
Α λίσχον, καὶ ἑξώρ:σεν αὐτὸν εἰς Λίμνας (88 , χώραν
Καππαδοκίας, ἔσωθεν χαστελλίο. Τῆς δὲ θὐρὰς
σφραγείσης ἀπὸ λιμοῦ καὶ δίφης ὀξέλιπε. Τούτου
χάδιν ἐχλήθησαν Τόποι, διὰ τοὺς χαθεσθέντας Lz-
— Efos χριτάς. Ἔφθανον δὲ ἐχεῖας τὰ κτίσματα τῶν τριχλίνω», πδρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου xu-
σθέντα. .
Ὁ0 Tenplum S. Deipare cognomine vie Duc-
Wwicis zedificavit Michael Methysta, quem Basilius
Macedo interemit. Prius vero oratorium erat com-
plurium cweorum, qui in forte ejus loci. se lavan-
tes visum receperant; quawobrem !psum quoque
templum vig Ductricis cognominatum est.
Ecclesiam S. Deipzre nuncupstam Carabitzin
sive naviccllam idem Michacl exstruxit, Cicterum
ob hanc causam ita cognominata est, Erat vidua
qitedam tempore Theophili patris. ejus, qu: tri-
vemem Labebat mire magnitudinis, eamque vi
ipsi eripuit N'eephorus praposttus, domesticus
imperatoris. FA lieet vidua ca de τὸ ssepius. ad ium-
perstorem app-llare!, adeo amen a supradicto
praeposito Impediebarur ut jus summ contra. ipsum
'eltinere nón posset, ()oare ad exveinam. detrusa
desperationem imauxilium — vécasit.— slignot ex
minis, qui eoram imperatore jocari solebant : illi
vero promiserunt ei se dolo quodam hanc rem. im-
peratori indicaluros csse. Cum igitur ludi Circenses
agerentur, introduxerunt naviculam cum carbáso,
quam currui impositam a canecllis usqve &d solium
Impe atoris proteoreruat, et coram imperatore 8E
voliorautes unus alteri acclamabat : « Aperi os, et
degluti illam naviculam. » Cumque alter se id facere
pesse negaret, respondit iHe mfgna voce, ita di ab -
imperatore exeudi;i posset : « Nicephorus prarposi-
tus plenam uiremem νήμα deglutire potuit, et tu ne
tantiljam quidem ? » Quo audito luterrogavit impe-
rator an noadum jus suum illa mulier obtinuisset,
et cum cognosceret nondum faetum esse, illico ad
£& vocavit Theodorum protespatharium et przfec-
tum nuncupatam Myarchen, et eum jussit apportare
ligna et virgulta, θἱ ignem parare in spheudone,
T&v ὑπεραγίαν (89) Θεοτόχον τὴν 'Obnv^v Myr)
ὁ μεθυστὴς ἔκτισενι ὃς καὶ ἀνῃρέθη ὑπὸ Παδιλείωυ
τοῦ Μακεδόνος. Πρότερον δὲ οὐκτήριον ὑπῆρχε ποι-
λῶν τυςλῶν ἐν τῇ Exeloe πηγἡ νιφαµένων καὶ Ba-
φάντων. Διὰ τὸ ἀναθλέφαι οὖν ἐπεῖσε τοὺς τυφλοὺς
ἐχλήθη ᾿Οδηγός. -
Τὸ Καραδίτζιν τὴν θεοτόχον ὁ αὐτὸς ἕκτισε Mi-
yaoi. Ἐκλίθη δὲ οὕτω;, ὅτι χήρα ovi τις fv b
τοῖς χρόνοις τοῦ βασιλέως Θεοφίλου τοῦ Ta:
B αὐτοῦ, ἔχονόα χουμπαρίαν &apperéOn, καὶ χαθίρ-
παζ: ταύτην Νικηφόρος πραιπέοντος ὁ olxsto; b
θβωπος τοῦ βασιλέως. 'H δὲ yfpa πολλάχις ἐγχ:-
casa τὸν βασιλέα ἔμενεν ἀδιόίχητος, κωλνομµένή
"hb τοῦ ῥηθέντος πραιτοσίχου. Ἑξαπορήσαδα οὖν
ἡ γυνὴ τινὰς τῶν παιγνιωτῶν, ct δαν εἰωθότε,
φοῦ βασιλέως ἐνώπιον παίζειν, πῤοσδκαλέσατο ti;
βοῄήθειαν. Οἱ δὲ ὑπέσχοντο διὰ μηχανΏς «wb; δηλω
ποιησαι τῷ βάσιλεῖ. Καὶ δὴ ὑππικοῦ τελουµένν
χαραθίτζιν ἀγαγόντες μετὰ ἀλμένον, wal ἐπάνο
tijv προχῶν «fc ἀμάξης θήζανθες, εἶλχον dS τῶν
υκαγκάλλων µέχρι τοῦ βασιλιποῦ στάµατος, xal ὁτή-
62vt«q ἐνώπιον τοῦ βασιλέως ἐπεδόων efc τῷ ἄλψ'
« Χάνε, κατάπιε αὐτό. » Too δὲ μὴ δύνασθαι τοῦν
ποιῖσοι ἀντι)ἐγοντὸς, ὁ ἕτερο; μεγάλη φωνῇ tl;
C ἐπήχοον τον βασ.λέως ἑἆρόησεν * « "O zxpatnósutt;
Νιχηφόρος τῆς χέρας τὸ κουμπάριον vepátov χατ'
έπιει xal σὺ οὐκ ἰσχύεις τοῦτο χαταπιεῖν;: Χάνι,
Χατάπιε αὑτό. » Τοῦτο τοίἰνὺν ἀκούσας -6 βασιλεὺ;
Ἀρώτηδεν;' « "Apá γε ἀχμὴν οὐχ ἑδιοικήθη ἡ To-
vf;» Καὶ μσθὼν (80) μὴ διοικηθεῖσαν ἐχάλεσεν
σὐτίκα Θεύδωρον πρωτοσπάθαριον καὶ ἔπαρχον τὺν
λεγόμενον Μνάρχην, xai ἐχέλευσεν αὐτῷ xoploxt
ζύλα καὶ φρύγανα, καὶ ποιῆσαι χάλινον ἐν τῇ
σφενδύνῃ, καὶ χαταχκαῦσαι (91) ἐν αὐτῇ τὸν πραι-
Meursii et Lambecii notte.
(88) Εἰς Aluruc. lta. Chron. Alexandr. p. 609.
Ejusdem — nowinis castrum [με in Messenia,
cujus meminit Pausanias, εἰ 3liud in. Macedonia,
cujus mentionem facit Procopius De edificiis 1. 4 :
sed ibi pro λίμναι perperam legitur λιµναί. Cor-
rigendus quoque est. Marcellinus Comes, ubi de
interitu Dasilisci agit. In exsilium, inquit, misage
est in oppidulum, quod Leminis in provincia Cuppa-
docie dicitur, Irusus. fame extabuit. Verisimile est
pro Leminis scriplum fulsse | Limne'is, sivo λιμνῆ-
τις, quod idem valet atque λιµναί1. Caeterum. ubi
et quomodo Basiliscus peremptus | fuerit, dubium
est eL controversum. Alii enim, ut Chronici Alexan-
drini auctor εἰ Marcellinus Comes et. Codinus,
tradunt eum in castrum seu oppidulum Cappadoclz
nominatum Λίμνσς, in exsilium missum et. intra
turrim quamdam istius Joci fame enectum foisse.
Alii eum in Cappadocjam quidem — relegatum
fuisse aiunt, sed in itiuere in mausione quadain
Muncupata ᾿Ακουσῷ fuisse occisum, ut. testantur
N,ceph. Callist. 10, 8 et Evagr. 5, 8. llinc patet Cc-
éreni error, qui utramque opinionem confundit.
D Λίμναι igitur et ᾿Ακουδός sive Κουχουσός divers
sunt loca, Don autem synonyma, nt quidam er
citatis Cedreni verbis putant colligi poese. Lau.
(89) Τὴν ὑπεραγία», "Ότι τοὺς ᾿Οληγοὺς ἔχτισ
Μιχαἡλ ὁ ἀναιῤθθςὶς ὑπὸ Βασιλείου, πρότερον οἶχον
ὑπάρχοντα * xai τυφλῶν πολλών τῇ ἑχεῖσι οὔσῃ
πηγῇ βλεφάντων xal ἑτέρων πολλῶν θαυμάτων v
Ὑονότων ἐχλήθη Θδηγός 3058.
(90) Καὶ μαθών». 'H δὲ γυνὴ παρισταµένη αἲτ-
σἰον χαὶ πεσοῦσα ἐπὶ πρόσωπον ἑδέετο τοῦ βασιλέως
ἐχδικηθῆναι, 'O δὲ βασιλεὺς πάνυ λυπηθεὶς καὶ ὁρ-
γισθεὶς ἐχάλεσε τὸν Μυγιάριὀν λεγόμενον τὸν ἔπαρ-
χον ὀνόματι θεύδωρον $058, Καὶ τότς ἡ Ὑυνὴ προζ-
βοῦσα ἵστατο εἰς τὰς βαθμίδες χαὶ ἐδέετο του ?a-
σιλέως δικαιωθῆναι. Ὁ δὲ .βασιλεὺς 'πάνυ joi
ἑχάλεσε Vat.
(91) Καταχαῦσαι. Simile quid de. Rhodano prz-
posito et Valentiniano imperatore narratur a^ Cc
dreno t. 4, p. 544.Las 5.
551
DE AEDIFICIIS CP.
559
πάόσιτον μετὰ xal τῆς ὀτολῆς αὐτοῦ (92). Λάθρα A et przpositum uti erat amictus comburere. Clancu-
Ὁὖν τὸν πραιπόσιτον ἀπέστειλε πρὸς τὸν ἔπαρχον
διά τινα ὑπόθεσιν. Κρατήσας δὲ αὐτὸν ὁ ἔπαρχος
Ἱκόντισεν el; τὸν κάµινον, Εἶτα προσέταξεν ὁ βα-
eise, xal ἀπ]ρεν fj χήρα τὸ ἴδιον χουμπάριον καὶ
πὸ Άμισυ τῆς ὑποστάσεως τοῦ πραιποσίτου. "Ev δὲ
τῷ τόπῳ ὅπου ἐστὶν dj ἐχχλησία, ἣν ἡ οἰκία τῆς
χέρας, χαὶ ἔλαθε προσηγορίαν καλεῖσθαι τὸ χαρα-
θίτζιν.
Τὸ τουχανιστήριον 6 μιχρὸς θεηδόσιος ἔχτισε. Τὸ
tk σταῦλον τὸ τρουλλωτὸν ἕκτισε Μιχαηλ ὁ υἱὸς
Θεοφ/)οῦ, κοσµῆσας αὐτὸν διὰ μαρμάρων πολυτε-
}ῶν, 0 δὲ Βασίλειος 6 Μαχεδὼν παρεξέδαλε (98) τὸ
τζυχανιστήριον καὶ ἐπλάτυνεν. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς
ἔχτισε την.νέαν ἐχχλησίαν (95) τῆς ὑπεραγίας 8eo-
jum igitur imperator przepositum sub alio quodam
pretextu ablegavit ad profectum, a qno ille compre-
hensus et in caminum projectus est. Postea autem,
ut jusserat imperator, vidua propriam navem rece-
pit, et insuper dimidiam partem bonorum prepositi.
' Caeterum ubi nunc est ecclesia, domus antea erat
illius vidus; et hinc locus ille Carabitzin vocatus ,
est.
Tzycanisterium primo condidit Theodosias Junior.
Postea vero $9. Michael Theophili filius trullaturh
addidit stabulum, qnod pretioso marmore exorna-
vit. Demum autem Basilius Macedo Tzycanisterium
»mpliavit. Idem imperator preterea exstruxit ec-
clesiam novam S, Deipars» in palatio, οἱ alteraih
λόχου ἓν τῷ παλατίῳ καὶ τὴν kv. €ip φόρῳ, χαὶ τὸν b ejus aedem is foro et 5. Diomedem.
ἅγιον (98) Διομήδην (97).
Tov ἅγιον Θεόδωρον τὰ Σφωραχίου Σφωρᾶχιος
πατρίχιος ἔχτισεν ἓν τοῖς χρόνοις ᾿Αρχαδίου καὶ
Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Elc δέ τι µέρος (98) τῶν
πινσῶν τῶν κατηχουµένων τῆς ἐχχλησίας χρυσίου
χεντηνάρια τρἰα ἀπέθετο. Metà δὲ pay! Exc) ἓν τοῖς
χβόνοις τοῦ Μαυριπίου ἐπεχαύθη µέρος τι τοῦ ναοῦ,
καὶ ἀνῳχυδομήθη παρ᾽ αὐτοῦ. Ἑπὶ δὲ τῆς βασιλείας
Άξοντος τοῦ σοφοῦ ἑἐλθών τις ᾿Βωμαῖος εὔδαλθαι
(99) εἰς τὸν ναὸν εἶδε 'Ῥωμαῖα γράμματα bxl «tvoz
τῶν πινσῶν, xal ἀναγνοὺς αὐτὰ ἂγνώρισε τῷ βασι-
Ast (1) «tv δύναμιν αὐτῶν (2). Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐδω-
pfjsato αὐτῷ κτήματα, xat ἐπο[ῆσεν αὑτὸν [λλού-
στριον. —
ρᾶχιος ἀνήγειρεν.
- Tb εὐχτῆριον τοῦ ἁγίου Γρητορίου ἕκτισε Μαυρί-
Χιος ὀβασλες. —— 50
Τὸ δὲ τετραδίσιον (6) τὸ ὀκτάγωνον, τὸ πλησίον
tT Χαλχῆς, ὁτοαὶ σαν ὀχτὼ, Ίγουν χαμαροειδεῖς
τόποι, ky οἷς σαν (4) διδάσχαλοι πάσης γραφῆς (5),
οὓς εἶχον εἰς συμδουλῆν οἱ χατὰ χαιροὺς βασιλεύον-
τες, xal δίχα τῆς αὐτῶ, συναινέσεως οὐδὲν ἑπράτ-
LM
Tov Ἡρόδρομον τὸν εἰς την χόγχην 6 αὐτὸς Sqo-
S. Theodorum cognomento Sphoracii Sphora-
cias patricius tempore Arcadii οἱ filfi ejus Theodo-
Sii exstruxit, et iu illa templi parte, ubi Pinsi Cate-
ehumenorum sunt, abdidit trià. centenazia aufi.
Hujus templi pars quaedam .post $5 annos sub
Mauricio conflagravit, et ab eodem rexdiflcata' est.
Imperante autem Leone Sapiente Romanus. quidam .
templum illud orandi causa ingressus vidit litteras
Latinas in uno Pinsorum scriptas, legitque et impe-
ratori earum significationemi declaravit; à. quo ille
magna renumerotus pecunia, allectus insuper fidt
in ordinem illustrium, , |
ldem Sphoracitus :difleavit queque templum
Sancti Joannis Przecursoris in Conche.
$83 Oratorium S. Georgii :ediffcavli Mauricius fm-
perator.
Tetradisium octangulum prope Chalcen orto erant
porticus sive loca concamerata, in quibus commo-
rabantur doctores omnium scientizrum, quos sem-
per imperatores in consium adhibebanf, nequo fle-
bat quidquam absque eorum consensu. Multi eiiam
4
Meursii et Lambecii nota.
(92) Αὐτοῦ. *O καὶ παραυτὰ γἐγονε. Kol ἡ γυνὴ
ἀπέλαδε τὸ ἴδιον χαὶ &x τῆς ὑποστάτεως αὐτοῦ οὐκ
ὀλίγα. Διὰ δὲ τὸ χαταμένειν ἐχεῖσε εἰς τὸν ἀπὸ Baxp-
6άρου o'xov τοῦ Μχυριανοῦ τὴν γυναῖκα ἐχάλεσε p
Καραθίτξιν 2058. |
(95) Τζυκανιστήριον Greco-barbaris dicitur, quod
Gracis antiquis σφαιριστήριον, id est locus exerci-
tio pite destina(us. Laus,
(94) Παρεξέδα.1ε. "Evolnos τὸ το. péya Vat.
(9θ5)Τή» véav &xxAnc(ar. Ecclesix» nove B. Vir-
ginis a Basilio Macedone in palatio imperatorio
exsiruete elegantissima exstat descriptio in. ora-
“14096 Photii patriareha CP. die ejus dedicationis
habita, quam integre inserendam esse putavi, qu0-
niam haeienus edita non fuit et ad historiam Cpo-
litanam pertinet. Law.
(96) Διομήδην. In. codice Regio subjungitur xoi
vb Στείρου, hoc est templum Es. Arehangeloriimn
cognominatum Στείρου. Vide p. 78. LAMB.
(97) Διομ. Εν δὶ τοῖς ἡμετέροις χρόνοις πλεῖον
τούτων ἐπλάτυνε Κωνσταντῖνος ὁ Δούχας, γτίσας
χαὶ τὸν µέγαν τρἰχλινον, τὸν ἐπγόδρομον καὶ τὸν
ἕνα χούθουχλον 3008.
(08) Δό.τι µέρος. Δὲ µέρος τῆς ἐχχλησίας εἰς τὴν
πινσὰν τῶν κατ. ἐπέθηχε Yat, Ab τὸ µέρος τῆς Ex.
χλησίας ὁρύσσων τοῦ χτίσαι πἰνσον εὖρξε yp. alius.
99) Εὔξασθσοι. Τοῦ προσχυγῆσαι εἰς τὰς ἔχχκλη-
σίας τῆς αόλεως Vat. .
(993) ΓΠράμµατα Ἰθινα ἐπὶ τινὸς τῶν πιγσῶν τῆς
^ «40U σφωραχίου ἐχχλησίας Vat.
(1) Βασιεῖ. Βασιλεῖ Λέοντι περὶ χρυσίου τινός.
Καὶ στείλαντος καὶ ἀναλαμθανομένου ταῦτα ἑπαξη-
σεν αὐτὸν ἱλλούστριον, 0204 αὐτῷ χαὶ χάραγµα A- .
τρας X 6058. -.
(2) Th» δύναμιν αὐτῶν. Scilicel tria centenaria
auri ibi abseondita esse. Laus,
(5) Τὸ δἑτετραδίσιον. Anonymus in Colleetaneis
vocat τὸν τετραδίσιον ᾿ἄμθολον. Notandum vero
quod Codinus ἐμθόλους lioc loco interpretatur στοάς
el χαμαροειδεῖς τόπους, id est porticus sive *conca-
merata. LAB. -
(4) 'Er οἷς ἦσαν. Ka διδασχαλεῖον ἐχεῖσε ἑτύγ-
χανεν οἰκουμενικόν Άεσ. Vat. .
(5) Διδασχαλεῖον οἰκουμενικόν signilleat arada-
miam, sive gymnasium publicum, Nulgaus universi-
tatem. vocat. LAxs,
4
B
559 - 6EORGII CODINI i60
ex illis creabantur patriarcha et archiepiscopi. Du- A4 t€vo: ἐξ ὧν xal πολ)οὶ ἐγένοντο πατριάρχαι xal
ravitautem ista doctoruni successio 114 annos, usquo — &py:eríoxoror, Καὶ κατὰ διαδοχὰς οἱ τοιοῦτοι διδά-
ad decimum annum imperii Leonis Syri, patris σχαλοι διήρχεσαν ἔτη vib µέχρι τοῦ δεκάτου χρό-
Constantini Copronymi. Ilic enim divina privatus νου Λέοντος τοῦ Συρογενοῦς τοῦ πατρὸς Κωνσταντί-
gratia doctores ἶ11ο5 ii^ probitati ejus assen:iri no- νου τοῦ Καδαλλίνου. Οὗτος γὰρ παρατρατεὶς τς
lentes pre ira omnes cum toto »dificio combussit, θείας χάριτος χαὶ γυμνωθεὶς τοῦ Θεοῦ, διὰ τὸ μὴ
sedecim nempe numero, prolessione vero monaelios. συγχοινωνὲεῖν τοὺς τοιούτους δ.δασχάλους τῇ fapave-
µίᾳ αὐτοῦ πλγσθεὶς ὀργῆς, χατέχανσεν αὐτοὺς ἅμα τοῖς. οἰχήμασι, δεχαὶξ ὄντας, σχήµατι gova-
χούς,
In €halcoprateis tempore Constantini Magni habi-
tabant Judi, et vendebaat ibi :ramenta. Post cen-
tum vero ct 52 annos expulit eos inde Theodosius
junior, e£ loco repurgato templum S. Deiparse esz-
struxit. Που autem templum terre motu dejectum ἀναχαθαρίσας vabv τῆς θξοµήτορος ἀνήγειρε, Συµ-
resedilicavit Justinus ex curopaleta creatus iimpera- «ατωθέντα δὲ ὑπὸ σεισμοὺ Ἰουστῖνος ὁ ἀπὸ χουρο-
ter, εἰ insuper ei possessiones immobiles largitus B παλάτων ἀνήγειρε, xai κτήµατα ἐπεχύρωσεν αὐτῷ
est. ἀχίνητα.
Locus nominatus Illi domus erat Illi magistri, Τὰ δὲ καλούμενα Ἴλλου, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρό-
qui multos gessit Θζ, magistratus tempore Leonis δρομος, οἶχος ἣν µαγίστρου τοῦ Ἵλλου, πολλὰς ἀρ-
Macelli et Zenonis. ldem Illius imperium invasit, et — XXe διανύσαντος (6) μετὰ πολλῆς δόξης ἓν τοῖς χρύ-
collectis ex populo 70,000 militum adversus Zenonem — vot; τοῦ Λεωμαχέλου xai τοῦ Ζήνωνος. Ἑνραννήσας
Iusurrexit, qui ad ipsum debellandum ablegavit fra- δὶ ὁ αὐτὸς Ἵλλος xal λαοῦ ἀθροίσας ἑδδομήχοντα
του suum Longinum magistrum. Commisso autem — yocálag εἰς "Avtióysiav τὴν μεγάλην ἀντῆρε κατὰ
praelio apud magnam Antiochiam victus est Longi- ᾖΖήνωνος. Ὁ δὲ Ζήνων ἀπέστειλε Λογγῖνον µάγι-
nu$, et vix solus universo deleto exercitu Antiochise στρον τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ πολεμῆσαι αὐτῷ, xol συµ-
fuga servatus est, Verum Zeno iterum Joaunem δολῆς γενομένης ἠττήθη Λογγῖνος πλησίον 'Avtw-
pstricium cognomento Curvum misit eum magna yelac τῆς μεγάλης, xal μόλις μόνος διεσώθη iv τῇ
Scytbarum et Macedonum manu ; cum quo congres- ἍΑντιοχείᾳ, τοῦ λαοῦ αύτον πάντὺς χατασφαχέντος,
sus Πως in Seleucia omnino devictus est: sed fu- — xai χατεδυνάστευσεν ὁ Ἴλλος σφόδρα. ᾽Αλλὰ χαὶ
64 in quoddam castellum elapaus, eta propriis ser- |» πάλιν ἀπέστειλεν ὁ Ζήνων Ἰωάννην πατρίκιον, ἐπί-
vis proditus, Jussu supradicti Joannis decollatus ^ χλην Κυρτὸν, μετὰ Σκυθῶν xai Μαχεδόνων. Καὶ ἐν
est. Reliquos etíam ejus proceres comprebeudit, et ἍΣελευχείᾳ συμδαλὼν πόλεμον µετὰ Ἵλλου ivixnety
una cum capite llli hasue inixoad Zenonem dedu- αὐτὸν χατὰ κράτος xal φνγὼν (7) ὃ λλος slc τι
xit. Ceterum imperavit llus menses 26. φρούριον παριδόθη ὑπὸ τῶν οἰχείων αὐτοῦ δούλων,
καὶ ἀπιτμήθη τὴν κεφαλὴν παρὰ Ἰωάννου΄ τοῦ ῥηθέντος, Συλλαθόμενος δὲ τοὺς ἄρχοντας, καὶ τὴν χε-
φαλὴν "Ἴλλου ἐπὶ δόρατος ἤνεγχε Ζήνωνι. Ἑτυράννησε tk ὁ "1o; μΏνας εἴχοσι KC.
Locus dictus Phocolisthum, ut quidanm referunt, Τὸ δὲ χαλούμενον Φωχόλιαθον Myoust τινες οὕτω
Εἰς δὲ τὰ Χαλκοπρατεῖα ἐπὶ «o0 μεγάλου Κων-
σεαντίνου Ἰουδαῖοι χατῴχονν χρόνους ἑχατὸν xe
εριάκοντα δύο, καὶ ἑπίπρασκον τὰ χαλκὠώματα. Ὁ
δὲ μιχρὺς θεοδδσιος ἑξέωσεν αὐτοὺς, xal τὸν τόπον
€oguomentum ex eo habet qued Phocew tyranni equus
jbi exspitaverit et ceciderit. Panodorus autem JEgy-
ptius et. Theodorus Thebafius philosophus tradunt
hune locum olim extra Byzantium fuisse multis fre -
quenatatum latronibus, Constantinum vero Magnum,
eum urbe potitus esset, summa cum &5 diligentia
05 pervestigasse, multosque ex iis captos inibi fur-
eis affixisse, atque exinde locum nominatum esse
Fulcolestum sive Furcam latronum.
Χληθῆναι, ὅτι Φωχᾶ τοῦ τυράννου ἐφ᾽ ἴνπου βαδί-
«ζοντος ὠλίσθησε τὸ ἄλογον αὐτοῦ ἐκχεῖσε xat ἔπεσεν.
Ὅ δὶ Πανόδωρος (8) ὁ Αἰγύπτιος καὶ Θεόδωρος ὁ
Θηδαῖος φιλόσοφος φασὶν ὅτι mph τοῦ μεγάλου Κων- ᾿
σταντίνου ὁ τόπος οὗτος ἔξωθεν τῆς πόλεως ἂν, καὶ
λησταὶ πολλοὶ σαν ἐχεῖσε χαὶ πολλοὺς τῶν Βυζαν-
τίων ἑφόνευον. Ὅ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος μετὰ
τὸ κρατῆσαι xal χτίσαι τὴν πόλιν πολλὴν ποιησά-
D µενος ἔρευναν, xaX κρατῄσας τινὰς τῶν τοιούτων
ληστῶν, ἀνεσχολόπισεν ἐχεῖσε αὐτοὺς, Ἴγουν ἐφούλχιαεν, ὅθεν xal ὁ τόπος ἐκλήθη Φουλκόλι-
- στος (9).
Meursii et Lambecii note.
(60) Πολ λὰς ἀρχὰς διανύσαγτος, nempe consul
fuit sine collega anno p. Ch. n. 478. Las.
' (1) Kal φυγών, Mac illustrat et contirmat Mar-
eellinus Comes his verbis * Leonlius interea rez εἰ
. ΓΕ ως tyrannus. in. Papyrio Isaurim castello. capti
. 1 decollatique sunt, Capita eorum, Cpolim allata pre-
a hastilibus tabuere. Hoc factum est. Dynamio et
ifidio coss. a. Ch. 488. Laus.
8) Πανόδωρος hujus ita meminit Georgius Syn-
cellus : Πανόδωρος Αἰγύπτου μοναχὸς ἰστοσιχὸς,
οὐκ ἄπειρος χροιικῆς ἀχρ:δείας, ἓν τοῖς pov;
ἀχμάσας ᾽Αρχιδίου βασιλέως χαὶ θεοφἰλν ἾἍΆλε-
ξανδρείας ἀρχιεπισχόπου. In uno codice Vat. pro
Πανόδωρος perperam scriptum inveni Πάνξωρος.
MB.
(9) Φου Ἰκόβηστος sntiquitus ille locus vocabatur
ob latrones ibi suspensos seu furcis »ffixos : postea
vero a vulgo corrupte nominatus fuit φωχόλισθου,
quasi ὁ τοῦ Φωκᾶ ὅλισθος. Similiter compluria
alia loca Cpoli duplicia habebant nomina, ut su-
pra notavi ad p. 46. Caeterum quod Codinus «it
onstanlinum magnum latrones in eo lgco, ul5
deliquerant, suspendisse seu in furcas tixisse, jure
factum fuit secundum leg. Capitalium $ Fawmusus
$c
561
DRE ADIFICIIS €P.
902
Ei; δὲ τὸν τόπον (10) τῆς ἁγίας θέκλης (18), A — Ubi nune. est templum S. Thecl», quod dicitut
ὅστις ἐπιλέγεται τὰ Kovráp:a, ὄρος, λέγουσι, vv ἐπὶ
«00 Βύζαντος. Καὶ τοῦ Αἴμου τῆς θράχης βασιλέως
ἑλθόντος «ολεμῆσαι αὐτῷ, ἔχοψαν οἱ Βυξάντιοι ix
«o9 τοιούτου τόπου τοῦ ὄρους χοντάρια, χαὶ ἔλαθεν
ὁ τόπος τὴν παρωνυµίαν. Ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖ-
νος ἀνήγειρεν ἑἐχεῖσε ναὺν τῆς θεοτόχου. 'O δὲ
Ἰουστῖνος ὁ ἀπὸ χουροπαλάτων (12) εἰς χάλλος καὶ
μέγεθος ἐπλάτυνεν αὐτὸν, xal ἔπωνόμασε τῆς ἁγίας
θέχλης,
Ὁ ἀρχιστράτηγος (15) τοῦ "ABA ἐχτίσθη ὑπὸ τοῦ
αὐτοῦ Ἰουστίνου, τὸ δὲ ἐπώνυμον εἴληφεν ἀπὸ τοῦ
Αδᾶ μµαγίστρου ἔχοντος ἐχεῖσε οἴχον.
Τὸν δὲ λιμένα τῆς Σοφίας Σοφία (14) f λωδὴ ἡ
Tuv Ἰουστίνου ἕκτισεν, ἕἔνθα xal τὸν οἶχον αὐτῆς
ad Contaria, ibi olim tempore Byzantis mons fut
Quo vero tempore ligmus Thraciz rex ad ipsum
debellandum venit, ByzanMi hastas ceciderunt ex
illa montis parte, qua etiam nunc ex ea rc Conts-
ria nuncupatur. Sed Constantinus Magnus templum
ibi zdiflcavit Virgini Deipatz, quod postes Justinus
ex curopalata ereatus imperator ampliavit et exor-
pavit, addito coguomento S. Thecla.
Templum S, Michaelis archangeli cognominstum
Ads ab eodem Justino conditum est, cognomen ve-
ro habet ab Ada magistro, cujus donus ibr erat.
Portum Sophianum Sophia cognomento Eobe-si-
ve mutilata, uxor Justini; condidit, qno loco ipsius.
εἶχεν. Πρὸ δὲ τοῦ κτισθῆναι oxok ἣν ἐχεῖσε Ίπαχροει- D palatium fuit. Id antequam in eo loco construeretur;,
Uc, παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου χτισθεῖσα, ἓν
ᾧ xat ἀνήρχοντο οἱ φιλόσοφοι θηδαῖοι (15), Αθηναῖοι
xal ᾿Ἑλλαδιχοὶ, xax διελέγοντο μετὰ τῶν iy Κων-
σηαντινουπόλει ὄντων. Καὶ διβρχεσε τοῦτο μέχρι
Ἰωστίνου, xaX πάντοτε ἑνίχων ol δυτιχοί. Ἐπὶ δὲ
τούτου ἠττηθέντες ἄλλοτε οὐχ ἀνῆλθον (16). Περὶ
δὲ τοῦ λιμένος τοιοῦτό τι φέρεται. Λέγουα, γὰρ ὅτι
τῆς ῥιθείσης Αὐγούστης kv μιᾷ χειμῶνος ἱσταμένης
εἰς τὸν ἠλεαχὸν τοῦ παλατίου, xal ὀρώσης τὰ πλοῖα
χλυδωνιζόμενά ἓν τῷ αἰγιαλῷ διὰ τὸ μὴ εἶναι λιμένα,
σπλαγχνισθεῖσα ἤρδατο ὀδύρεσθαι, χαὶ εἰσελθοῦσα -
πρὸς τὸν βασιλέα τὸν ἄνδρα αὐτῆς ἱχέτευσεν αὐτὸν
ὅπως αὐτ] παρᾶσχῃ χρυσδίον ἰχανὸν καὶ βασιλιχ]ν
χεῖρα ἰκανὴν εἰς τὸ ποιῆσαι λιμένα. Καὶ χαμφθεὶς
τῇ αἰτήσει αὐτῆς ὁ βασιλεὺς προαέταξε Ναρσῇ τῷ C
πατριχίῳ xat πραιποσίτῳ xat Toutko τῷ πρωτοδι-
στιαρίῳ χτίσαι λιμένα. Ot καὶ βόθυνον µέγαν δρύ-
ἔαντες ὀποίησαν τοῦτον χτιστόν. Δι) xal προσηγο-
erat ibi oblonga porticus a Constantino Magno σου»
dita, in qua philosophi Thebani, Athenienses et reli-
qua Grzciz disscrebaut 86 cum Cpolitanis, et sem-
per superarunt occidentales philosopbi usque ad Ju-
etinum, sub quo scmel victi nunquam postea reversi
suit, Ceterum de structura portus bzc narrantur.
Stans aliquando hiemall tempore supradicfa Augu-
sta in solario palati vidit naves I littore fluctibus
agitari, quod nullus ibl esset portus. Qyare permo-
ta eomnmiseratione imperatorem adivit, rogayitque
daret sibi necessariam aurl copiam et regia manus
sufficiens adininiculum ad faciendum portum, Im-
perator autem ejus petitioni: annuens, Narsip praa-
posito atque Troilo protovestiario porjus condendi
curam injunxit, qui magnam fodientes fossam stru-.
xere portum, qui a supradicta Augusta Sopbize no-
men accepit. In medio hujus portus quatuor erexit
columnas, quibus statuas superimposuit , suam
Meursii et Lambecii note. -
D. deparnis ;: Famosos latrones in his locis, ubigras- — cujusmbdi illa eat qus necantur in furcas fixi. Quare
salé. sunt, furca figendos quampluribus placuit; — pro ὡς φρῦλκα scribendum ilic est. vel «lg φούλχαν
qua verba ita transtulit Harmenopulus lib. 6 tit. 6: — vel à; ἓν φούλχᾳ. Laus,
Qt Επίσημοι λῃσταὶ kv τοῖς τόποις ἐν αἷς ἐπλημμέλη-
σαν φουρχίζονται. llarmenopuli φουρχίτειν et Co-
dini φονλακίδειν ἰάεπι signiflcat, nempe furce affigere,
quemadmodum etiam φούλχα εἰ φούρχα, lioe est
jurca penalis. Sic propter eonfusionem litterarum
. A et p dicitur βάλχα pro Bápxa, πλώρα pro «popa,
«χαρδηνάριος pro χαρληνάλιος. Neque Graco-barbari
lantum hasce litteras confundere consueverunt,
(10) Ek δὲ τόν. "Ότι τὰ λεγόμενα Κοντάρια, ὁ
ἅγιος Γεώργιος, ὅτε ἦλθεν ὁ βασ.λεὺς θρῴκης πρὺς
Βύζαντα, ἔχοφαν 3058,.
11) Εἰς δὲ τὸν τόπον εῆς ἁγίας Gé£xJnc. in.
cod. Regio Ίο paulo diverse concepta sunt, quasi
pracedentibus annexa essent : Λέγουσι xal περὶ τῆς
ἁγίας θέκλης, ὅτι ὅτε ἦλθεν ὁ βασιλεὺς τῶν θρᾳχκῶν
Αἴμων εἰς τὸ Βυζάντιον, ἔχοφαν οἱ Βυνάντιοι͵ ἐκ.
sed ipsi etiam antiqui Graeci, ut testatur Scholiastes D του ἐχεῖ ὕρους χοντάρια, xat οὕτως ἔλαδεν ὁ τόποφ.
Apollonii Rhodii : Διόπερ, inquit, ὀνομάσθη Κλάρος
ἀπὸ τῶν δαχρύων * cuv ycvb; γὰρ «b λτῷ p, ὡς ὑδρη:
1ο) ἀντὶ τοῦ ὑδρηροί. Errat igitur auctor Glossaril :
Graco-barbari, qui φούλχαν exponit laqueum, et
ouÀxiCetv diversa ait esse significationis a φουρχί-
A Utrumque enim idem aiguiflcat, scilicel sus-
pendendo in [wrcam sirangulare ; quod Ulpianus l.
Sacrilegii 4 1 D. ad leg. Juliam pecul. vocal in [zr
cas suspendere, et anonymus auctor apud Suidam
χρεμᾷν εἰς φούρχαν, et Cyrillis in Lexico διΣ
σχοινίου φονλχίζειν. Idem quoque re vera significat
φουλκίζειν in. illis Cedreni et Balsamonis verbis
qua citantur a glossographo. Quod purroattinet a
alterum Cyeilli tocuu ἀγχόνη βρόχος xal πνιγμονὴ
ἡ διὰ ayotvlov, ὡς φοῦλχα, nemo non videt Cyrillum
non dicere φούλχην ideis esse atque ἀρχόνην sive
laqueum sed vojuisse dicere ἀγχόνην significare
et laqueuin οἱ ipsam suffocationcin, qui fit laqueo,
τὴν ἑπωνυμίαν. Κοντάρια Graecis recentioribus di«
cuntur basia awe. ο ia
19) ο xovp. 'O πρωτοχρυροπαλάτης
ze d τῆς Λωθης 9058. 3 "he
. (43) Ἀρχισεράτηγον Graci Mieliselem arehan-
gelum vocant quasi summum celestis militis
rincipem, ut testatur Luitprandus de reb. lup. |.
c. 1. Ceterum Áda magistri, qui tempore Con -
sjantini-magni vixit, meminit supra Codinus p. 20
MB.
(14) Σοφία. Ἱουστῖνος Extiosv εἰς πρόσωπον τῆς
χυναιχὸς αὐτοῦ Σοφίας 9058 οἱ Vat.
15) ΟΙ φιωὶ. Θη6. Ot τε θηδαῖηι καὶ ᾽Αθηναῖοι xal
διελέγοντο μετὰ τῶν πολιτῶν φιλοσόφων G, οἱ φιλόν
σοφοι δυτιγοὶ, θη6 εἷαί τε καὶ Ἀθηναῖοι καὶ διελ. Vat.
(16) ᾿Ηττηθέντες οὐδέποτε ἀνηλθον µέχρι τὴς σἡ»
µερον 9058 sp. Bandurium.
563
GEORGIE CODINI
961
nempe et Arabize filie sux ei Justiai mariti et Nar- A ρίαν εἴληφε τῆς Σορίας. Μέσον δὲ τοῦ λιμένος ἁνί-
ο priefecti structura. Factus autem est ille portus
252 annis post conditam Cpoliin.
Ἱειρε τέσσαρας xoíva;, ἐφ᾽ ὧν ξατησὲ «άσδε τὰς
στέλας, ἑαυτῆς τε χαὶ ᾽Αραδίας τῆς ἀνεψιᾶς αὐτῖς
(47) καὶ Ἰουστίνου τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς xal Ναραή τοῦ ἐχεῖσε παρισταµένου. 'E& ὧν αἱ δύο ἀφῃρέθησαν
παρὰ Φιλιππιχοῦ. Εἶχον δὲ γράμματα τῶν µελλόνιων. Μετὰ δὲ «b κτισθΏναι τὴν πόλιν σνβ χρόνων διελ-
θόντων ἑἐχτίσθη ὁ τοιούτος λιμήν.
Duccinum locus ex eo ita. appellatus est, quod
ibi olim supra murum essent buccio:e arem ; turris
autem in fistularum modum concava erat. 87 Au-
siro igitur vel aquilone vehementius spirante εἰ
" fluctus maris ad murum allidente spiritus intus co-
libitus asceudehat usque ad foramina buecinarum,
et Sirenum instar edebat. concentum auditu. admi-
rabilem ; cujus sonum inde resultantem opposita
turris excipieba! οὐ simililer resonabat. Quando
antem profectura erant navales copie Bomanorum,
congregabantur prius in hunc locum, δὲ juxta so-
nuum turrium in navibus quoque tuba canebant, at-
que ita demum discedebant.
Loeus nominatus Hormisdz parvus erat portus,
navibus stationem prbens, anicquam conderetur
portus Sephiz. Postea autem per multos annos ne-
glectus et tandem totus oppletus fuit. llic olim ha-
bitabat Justinianus Magnus, priusquam ad impe-
rium pervenit. Ceterum a conditore ejus Jhliano
appollatus fuit portus Juliani.
Templum S. Platonis condidit Anastasius Dico-
rus, sub principium septimi sxculi. D:cem vero co-
jumnas sculptura ornatas Thessalonica iu hoc tem-
Τὸ λεγόμενον Βύχινου (18) οὕτως ἐχλήθη. Τὸ πα-
λαιὸν γὰρ adi ty yo Ίσαν χαλκαϊ ἑπάνω τοῦ τείχους,
6 δὲ πύργος (19) ἣν κοῦὔφος xai αυρ!'γγώδης, xai νό-
του γεγονότος 3) βοῤῥᾶ σφοδροῦ xal τῶν χυµάτων τῷ
τείχει προσχρουόντων ἀνήρχετο τὰ πνεύματα βίαια
ἄνωθεν πρὸς ποὺς αὑλίσχους τῶν σαλπίγγων , xol
ὑπηχεῖτο µέλος ξενίζον ἀκοὰς, ὅλον Σδιρῄνιον. "Hy
δὲ ἄντιχρυ τούτου xel ἕτερος πύργος, xal δεχόµι-
νος thv Ἰχὼ τοῦ τοιούτου μέλους ἀπεδίδαι xat αὖ-
τὸς ἦχομ τὸν αὐτόν. Ὅτε δὲ ἤθελε χινῆσαι 'Ῥωμαῖ-
xb; στόλος, ὁμοῦ πρῶτον ἐχεῖσε ἑἑθροίζετο, xal χατὰ
τὸν χον τῶν πύργων ἐσάλπιζον αἱ νῆες καὶ ἀπεχί-
νουν.
Τὰ ὃδ καλούμενα (20) Ὁρμίσδου (31) λιμὴν ἑτύγ-
χανε uix phe, Ev ᾧ ὥρμουν αἱ vijs; πρὸ τοῦ χτιαθή-
ναι τὸν λιμένα τῶν Σοφιῶν. "Ex δὲ τῶν ποχκλῶν χρό-
νων ἀμελτθεὶς ἐγεμίσθη. Ἐχεῖσε δὲ ον στοιανὸς
ὁ μέγας χατῴκει πρὺ τοῦ βασιλεῶσαι. ᾿Απὺ δὲ τοῦ
τίσαντος αὐτὸν Ἰουλιανοῦ εἴληφε τὴν ἁπωνσομίαν,
xai καλεῖται Ἰουλιανοῦ λιμήν.
Τὸν ἅγιον Πλάτωνα ᾿Αναρτάσιος 6 δίχορος ἔχτισιο,
ἑναρχομένου fon τοῦ ἑδδύμου αἰῶνος. Τοὺς δὲ χίο-
γα» τοὺς δέχα, τοὺς ἑνζώδους γλυπτοὺς, ἕερεν ἀπὸ
plum transtufit; quarum dus ab imperatore [λο- (, θεσσαλονίκης εἰς τὸν ναὸν, ὧν οἱ μὲν ἀκτὼ ἔσταντει
mano dicto Lecapeno. in Chalcen transposit» fue-
runt. '
88 In templo S. Ann: nouinato Diegeteze ma-
Ximum erat tricliniam, in quo antiquitus demarchi
delectum habituri duas populi factiones congreca-
bant; e$que consuetudo duravit annos quingentos.
Accidit ααίθιῃ, cum Theodora Augusta Theophili
utem gerens per porüieum Blachernas adiret,
equum ejus ibi caespitare ante nariliecem eccelesize,
idemque cum reverteretur in eodem loco ipsi eve-
ἐν τῷ ναῷ, οἱ Gà δύο ἤρβηααν παρὰ Ῥωμανοῦ βαε-
λέως τοῦ ΑΛεχαπηνοῦ xal ἀτέθησαν εἰς τὴν Χελ-
xs.
Eig δὲ τὴν χαλουµένην Διηγηστέαν &ylav- ΄Ανναν
ἀθροίσεις ἐγένοντο πάλαι τῶν δύο δημοτιχῶν μερῶν,
xo τρίχλινος Τό ἐχεῖσε παμμεγεβέστατος, xal ὅτε
ἤθελον ποιήσασθαι cl δήμαρχοι ἑχλογὴν, ἑἐχεῖσε
Ἱθροίξοντο. Διήρχεσε δὲ χρόνους πενταχοσίους.
Θεοδώρας δὲ τῆς Αὐγούστης τοῦ Θεοφίλου ἐνχύου
οὔσης, καὶ ἄπερχομένης διὰ τοῦ ἐμδ΄λου εἰς Βλαχέῃ-
wa; καὶ τοῦ ἵππου αὐτῆς ἐχεῖσε ὁλισθήσαντος
Meursii et Lambecii note.
(47) Ῥης ἀνεψιᾶς αὐτῆς. Quamvis ita in omnibus
codicilms seriptis legatur, attamen dubium non
est quin hoc loco seribendum sit, ut supra p. 55 v.
31, χαὶ ᾿Αραδίας τῆς θυγατρὸς αὐτῆς xaX "Ελένης
τῆς ἀνεφψ.ᾶς αὐτῆς. Arabia filia fuit Jastini junioris
e Sophiz, lielena autem Arabie filia fuit et Baduarii
curopalatze. Laws.
(15) Βύχινον ct Bobxivov &eeco-barbaris dicitur
buccina. Credo antem ejusdem generislocum faisse,
qui iu quarta regione antiqo om:e fuisse memo-
ratur et nomen liabuit Buccinem. aureum. LAMB.
(19)'0 δὲ πόρ]ος. Τὸ δὲ τεῖχος ὑποχάτω ἣν συριγ-
γωδες κοῦφο». Kat ὅτε Ev νότος ἡ βοῤῥᾶς, σφοδρῶς
ix ζῶν χυµάτων τῆς θαλάσσης ἀποχρανούσης ἐχεῖ-
θεν ἀνήρχειο βία.ον πνεῦμα καὶ Ίχε µε)ῳδίαν δίχην
ήν xai ἀντάλεγεν ὁ ἕτερος πύργος ὁ ἄντι-
χρυς .
(20) Τὰ δὲ xaJ. "Ότι τὰ καλούμενα Ὁρμίσδου
λεμὴν ἣν tuxpb;, ἐν ᾧ ὁ μέγας Ἰουστινιανὸς ἐχρη-
µάτισε χοιτῶνα xal ὠνόμασε Σέργων καὶ Βλύίον,
Ὡσαύτως χαὶ ἕτερον ναὺν τῶν ἁγίων ἁποστόλων,
ὅτε τν Ἱρισμὺν ἔλαδεν ὑποχάτω τῶν βαθμίδων,
ὅτε xai τὴν σφαγἣν εἰς τὸ ἱππικὸν ἐποίει. Ἐκλήθη
δὲ Ἱουλ.ανοῦ Auf» ὅτι ὁ Χτίσας οὕτως ἐχαλεῖτο.
$058 ap. Bandurium.
(21) Τὰ δὲ καλούμενα ᾿Ορμίσδον] Haec Codini
*erha iuterjretanda sunt quasi dixerit εἰς 6k τὰ χα-
λούμενα Ὁρμίσδου, id est in loco sive regione urbis
nomina;a flormisde, Quod vero postea subjungit,
Justinianum ili habitasse antequam | imperaret,
teslatur etiam Procopius De edificiis |. 4. Law.
(22) Ἱου.ιανοῦ dp. Portus Juliani eupra «quo-
que meminit p. 52 v. 7. Perperam autem in
aliquot codicibus pro Ἰουλιανοῦ legitir Ἰουστι-
vta vo) : jampridem enim hic portus ante Justiniani
tempora cogoomeutum Juliani habuit. ln cod. Re-
gio a precedentibus hec aejuncta sunt, atque ita
εοπεδµία: 'Oók Ἴουλια.οῦ λιμῆν παρὰ Ἰουλιανοῦ
ἑκτίσθη, ἐπεὶ αὐτὸς ἐχεῖσε (pxet. Laus.
-
$5
BE JEDIFICIIS CP.
566
ἔμπροσθεν τοῦ νάρθηκος τοῦ ναοῦ, πάλιν δὲ ύποστρε- A niro; quare per revelationem ia somno monita :cdi-
φούσης εἰς τὸν αὐτὸν τόπον νοῦ αὐτοῦ ὀλισθήσαν-
«o; ἵππου, δι ἁποχαλύψεως iv ὁράματι παρεγγυη-
ϱαμένη ἀνήγειρς τὸν νῦν ὄντα ναὸν τῆς ἁγίας "Άννης,
Εἰς δὲ τὰ yov καλφύμενα Μαυριανοῦ (25) οἴκος
iv Μαυρικίου τοῦ βασιλέως ἔτι ὄντας mazp:xíoo καὶ
χόµητος τῶν ἐξβχουδιτόρων . Μετὰ δὲ τὸ βασιλεῦσαι
αὐτὸν ὠνομάσθη ὁ τόπος τὰ Μαυριανοῦ.
Tiv ὃς θαυμαστὸν vabv τῆς ἁγίας Αναστάσεως
(24), τν εἰς τὰ Μαυριανοὺ (20), Μαρχιανὸς ὁ ὅσιος
(26) Ίγειρεν ἐχ τῆς περιουαίας xai ποῦ πλφύτου
αὐτοῦ (97). Τὸν δὲ αὐτὸν. ναὸν θέλων χτίσαι πρῶτον
εἰς τὰ Vijga (28), ἔνθα φηφῖδας Eo; ἣν πωλεῖν,
ὠνῄσατο τὸν τόπον εἰς δύο χιλιάδας νοµίαµατα διὰ τὸ
xà) ὑπομνήματα ἐχεῖσε εὑρεθῆναι τοῦ ἁγίου Γρη:(ο-
ficavit templ3m S. Anne, quod nunc ibi visitur.
[n loco eui nemen Mauriáno habitabat olim
Mauricius, cum a:xhuc patricius esset et comes ex-
cubitorum. Poetea vero, ubi imperio politus est,
Mauiispl nomen locus aecepit.
Adlmirandum teraplum $. Resurrectionis iu Mait-
riano adificavit sua, impepsa beatus Marcianus ; et
solum ubi illud exstructurus erat, ubi tesselle olini
vendebantur, duobus millibus nummorum emit, co
quod $. Gregorii Theologi commentaria ibi inventa
essent, 1n quibus $9 aute. quingentos anmios. ita
scriptum erat : «Deue novi foreolim ut hoc templum
phu τοῦ Θεολόγου mph ἑτῶν φ’ γράφοντα οὕτως" B majus et puichriusrenovetur, ut mihi priedicit Spi-
«Αναχαινισθήσεται ὁ ναὺς οὗτος (29) εἰς χάλλος καὶ
μέγεθος, εὖ οἶδα” τάδε µοι λέγειτὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον »
Πρώην γὰρ εὐκτήριον μικρὸν ἣν fj ἁγία Ανάατασις
χαὶ ξυλότρηυλλος» 6 δὲ Βασίλειος ὁ λαχεδὼν ἐσχέ-
πασεν αὐτὴν δι᾽ ὀρόφου χρυσοῦ. ᾽Αλλὰ xal τὴν ἁγίαν
Εἰρήνην τὸ πέραµα (30) 6 αὐτὸς ἥσιος Μαρχιανὺς
ἔχτισε (31) καὶ ἐτελείωσον, εἰδωλεῖον πρώην ὑπάρ-
χουσαν. Ὡξαύτως δὲ xol τὸ νοσοχομεῖου.
ritus sanctus. » Ecclesia autem sanete Resurrectio-
his prius parvum oratortum erat et ligneo trullo
tecia ; postea vero Basilius Macedo aureo laquee:l
eam operuit. ldem Marcianus sanctam lrenem sd
wajectum condidit et absolvit, cuin antea idelorum
delubrum fuisset, uti et rnogocomium sive valetudi-
narium.
Meursii et Lambeoii note.
03) Μαυριανοῦ. Si, nt ait Colinus, ille locusa — in Mensis aiunt hoc templum Anastasiz fuisse ἐν
Mauricio imperatore nomeu accepit, videtur pro
Μανριανοῦ seribeudum esse vel Μχυριχίου vel Μα»-
ριχιανάἁ vel Μαυρ'κιανοῦ. scilicel τόπου µέρη.
Hem paufo post ubi legitur ὠνομάχθη ὃ τόπος
Μαυριανός, scribendum videtur Μαυρικιανός. Ve-
Fumiamen non expresse dico qui quam mutandum
esse, quia omnes codices scripti unaniiniter recla-
mant. Laws, ..
(24) Ἀναστάσεως. Αναστασίας idem est. utkontm
ἁπόστασις et. ἁποστασία, ἐπίστασι; εἰ ἐπιατασφ
eundem liabent signilicationem, fta etiam hoc Inco
C
ἀνάστασις εἰ ἀναστασία. Uirumque vero women -
hee eoclesia habuit vel propterea quod collapsa
fides eatholiea S. Gregorii Naziauzeni concionibus
ihi revixerit, vel quia mulier ex alio delapsa pre-
cibus presentium Christianorum mira-ulose tn vt-
tam fuerit. revocata. Se:l prior denominationis ratio
praeferenda est, quoniam ab "ipso S. Gregorio. in
oratione ad 150 episcopos oonfirimatur, ubt tem.
pum ilu hisce verbis: alloquitar: Xaíipot:,
'"Avic*xcla µοι τῆς εὐσεδείας ἐπώνυμε * σὺ Υὰῤ
v» λόγον ἡμῖν ἐξανέστησας ἔνι χαταφρονούμενοὺ»
ὁ τῆς κοινῆς νέχης χωρίον, ἡ Σηλὼμ, kv 1) πρω-
τοῖς Δομνίνου ἑμόδόλοις. Laus.
(26) Μαρκιανὸς ὁ ὅσιος. Hic non est Marcianus
imperator, sed geconomus S. Sophiz, cajus me»
moría celebratur. die 10 Januarii. Vitam ejus scri-
psit Metaphrastes. Lass.
(27) 'Ex τῆς περιουσίας xal τοῦ π.Ίούτου ab«
ερῦ. IFoc est, quod 3it Nicephorue Ga!'bistus, 1550:7
ἀνήγειρεν ἀναλώμασι, Wejicienda igitur est codicig
Regii lectio : constat enir& S. Marcianum pridem
aut Asparis et Ardaburii necem templum S, Ana-
stast:e zdiflcasse. Lawn.
(38) Elc τὰ 9a. Il:x et quie postea. sequun-
iur de prophetico oraculo S. Gregorii Nazianzeni
de zedificatione teinpli S. Anastasi:, prolixe nar-
£antur a Motaphraste in vita S. Marcisni. Laws.
(29) Ἀνακαινισθήσεται ὁ γαὸς οὗτος. Eodem
sensu videntur intelligenda esse ifla verba S. Gro-
.garii in oratione ad 150 episcopos : Σύ τε ὅ μέγας
vah; οὗτος xii περιθόητος, ἡ νέα χλήοονομία, x?
νῦν µένας εἶναι παρὰ τοῦ λόγου λαβὼν, ὃν Ἰεδοῦς
ὄντα πρότερου “Ἱερουσαλὴμ πεποιήχαµεν. Tunc
temporis enim, quo S. Gregorius teuplum S. Ana-
Staie ita. alloquebatur, parvum ad:tue erat ora-
ταν τὴν axv viv ἐπόξαμεν. Et in carmine, quo som- D torium. Sed postea. secundum propheticum iltius
niwn suum enarrat ad. illud templum pertinens:
Εὗδον δὴ TÀvxbr ὕπνον, 'Aracraciav δέ c
[ὄνειρος
Στῆσε» ἐμοῖσι φόρων ἡματίοισι πόθοις.
H αρῶτον Aóyor αἰπὺ»' ἐνὶ προἈόδεσσι µένοντα
΄ΗΥαΥΕΥ ἐς χορυ:»ὴν υὔρεος ἀχροτάτην.
Τοῦνεκ ᾿Ανάσεασίαν µιν &x(x Ano κα.έουσι
Νηὸν, ἁμῆς παλάμης ἔριον ἀρισιόπύνου. —
Plura de hoc templo vide apud Cedrenum, ubi
agit de Valentiniam junioris et Leonis Macelii
imperio, eX api Sozomenum 7, $ et. Nicepborum
Callistum 15, 22 ct in Grxcorum Menis die 10 Ja-
nuarij. Caetera in alio codice pro τῆς ἁγίας ἀνα»
στάφεως legitur τῆς ἁγίας ᾿Αναατασίας τῆς Ῥω-
µαίΐας, quo probatur quod Metaplrastes, in. vita
5. Marciani, S. Anastaske martyri eau) ecclesiam
dicatam fuisse tradit, LANE.
(25) Eic τὰ Μαυριανοῦ. Metaphrastes οἱ Graci
presazium a S. Marciano. in. magnam basilicai
mulatum fuit et 3. Basilio Macedone splendido
exornatum, Laws.
(560) Thx ἁγίαν Εἱρήνην τὸ zápaga. Menulo-
gium. Grecorum. vocat την ἁγίαν Εἱρήνην την πρὺὸς
64Xaccav, quod iiem est, Hiec. enim procul dubio
S. tren» martyris ecclesia est, quani Procopius
sítam fuisse ut ad ostium sinus nuncupati Cornu
εἰ renovatam ab Justiniano imperatore : Ἐπέχεινα
δὲ, inquit, xxv αὐτὸ μάλιστα τοῦ κόλπου 15 σ-όµαι
Ῥϊρήνης µάρτυρύς νεὼς ἵδρνυται. Αι differentiam
hujus templi S, διὰ martyris, cognomiuati πρὸς
τὸ πέραµα sive πρὸς τὴν θάλασσαν, alterum tem-
plum a Constantino wuaguo prope ecclesiam S. So-
pliige eonditum et Paci a ernie seu. Christo dicam
fj ἁγία Βἱρήνη f; παλα;ὰ. id est ecclesia vetus S. Pa-
cis, appellatum fuit, Laws.
(91) "Ελτισε — γοσυκοιιεῖον. '"Avfhyevosv. '0 δὲ
&67 GEORGII CODINI 568
S. Theodorum ad Carbousria Hilarion quidam A — Tov δὲ ἅγων θιόδωρον τὰ χαρθδουνάρια Ἱλαρίων
Ραιγἰοῖως tempore Leonis Macelli condidit.
Ecclesia SS. Quadraginta martyrum pratorium
erat. Tiberius vero Thrax cum Anastasia uxore
eductis inde captivis locum purgasit, et novo posi-
to fundamento muros exstruxit usque ad altitudi-
nem qoatuor cubitorum. Quo mortuo Mauricius
ejus gener, imperio potitus, structuram ecclesi: ab-
solvit soliumque in ea posuil.
Orphanotrophium S. Pauli sempiternz:e memories
imperator Justinuscum Sophia uxore zdiflcavit; uti
etiam nosocomiam sancti 90 Zoticl, ubi debilibus
quies et alimenta ex eorum constituto pra'beren-
tuf.
Sub Constantio Constantiui Magni fllio Zoticus
patricius et protovestiarius monachorum | fraterni-
tatibus babitacula exstruxit, victuni quoque et
amictum sufficienter subministravit.'Quare a 0009
s'aniio silvestribus mulis alligatus, iisque ad cur-
sum stimulaUs, interemptus fuit.
Ecclesiam S. Deiparse «cognominatam Carpiani
tvedificavit Carpianus patricius tempore Constantini
Pogonati. Quz vero Bassi dicitur, eam Bassus pa-
tricius, cujus domus ibi erat, sub imperatore Justi-
nino magno condidit, Huic indignata Theodora
Justiniani uxor caput fldiculjs constripgi jussit, ut
prefocaretur.
Templum S, Artemii Anastasius Dicorus título
S. Joannis Precursoris primum erererat, ubi ipse,
eum protoasceretis adbuc esset, habitavit. Post-
quam vero reliquis S, Artemii eo translatz faerunt,
nomen ejus saucü templo impositum fuit. Praterea
τις πατρίκιος ἐν. τοῖς χρόνοις τοῦ Λεωμαχέλου
ἀνήγειρε.
"O vab; τῶν ἁγίων Τεσσαράχοντα πραιτώριαν
ἐτύγχανε. Τιδέριος δὲ ὁ θῥὰξ σὺν τῇ γυναιχὶ αὖ-
400 ἸΑναστασίᾳ τοὺς δεσµίους ἐξαγαγὼν, καὶ τὸν
τόπον ἀναχαθαρίσας (52), ἐθεμελίωσε τὸν ναὺν τῶν
ἁγίων Τεσσαράχοντα, xaX ἑξέδαλε τὰ τείχη µέχρι
πηχῶν τεσσάρων. Τελευτήσαντος δὲ αὐτοῦ Μαυρί.
χιος ὁ Ύγαμθρὸς αὐτοῦ κρατήσας ἀνεπλήρωσε τὸν
vaby xai ἑθρόνισεν αὐτόν.
Τὸν ἅγιον Παῦλον τὸ ὀρφάνοτροφεῖον Ἱουστῖνος
καὶ. Σοφία ἀνήγειραν ol ἀείμνηστοι. Ὡσαύτως δὲ
xai τὸν ὅσιον Ζωτιχὸν, xai ἑτύπωσαν ἀναπαύεσαθαι
τοὺς λωδθοὺς (53) ἐχεῖσε xai σιτηρέσιον λαμβά-
νειν (34). |
Ἐπὶ Κωνσταντίου τοῦ υἱοῦ τοῦ μεγάλου ζων-
σταντίνου Ζωτιχὸς πατρίχιος καὶ πρωτοδεστιάριος
κτίνει τοῖς bv χυρίῳ ἁδελφοῖς χατοικίας, τροφὰς
αὑτάρχεις αὐτοῖς ἐπιχορηγήσας xax ἁμφία. Διὸ xal
παρὰ τοῦ Κωνσοταντίου ἡμιόῤνοις ἀγρίοις προσδς-
θεὶς , Ἀέντροις πληττόμενος xal βιανόµενος (35)
τρέχειν, τέλει τοῦ βίου ἐχρήσατο.
Τὰ Καρπιανοῦ τὴν Βεοτόχον ἀνήγειρε Καρπεανὸς
πατρίκιος bw τοῖς χρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ Εω-
γωνάτου. Τὰ δὲ Βάσσου àvfj («tps Βάσσος πατρίκιος
ἐπὶ ες βασιλείας Ἰουστινιανοῦ (56) τοῦ μεγάλου,
ἔχων αὐτοῦ xal τὸν ἴδιον oTxov* οὗτινος εἰς ἔχθραν
ἑλθοῦσα Θεοδώρα ἡ γυνὴ τοῦ Ἀουστινιανοῦ ἔσερεγξε
C εὖν χεφαλἠν aütoü μετὰ χόρδας καὶ ἔπνιξεν (37)
αὐτόν (58|.
Τὸν ἅγιον Αρτέμιον ᾿Αναστάσιος à δίκορος [29)
sl; ὄνομα τοῦ Προδρόμου «pó?tpov ἀνήγειρεν’ ἔτι
γὰρ πρωτοασηκρήτης ὧν ἐχεῖσε κατῴχει. Μετὰ δὲ
sb χομιαθῆναι εἰς αὐτὸν τὸ λείφανον τοῦ ἁγίου
ρτεμίου ὠνομάαθη à ναλς τῷ ὀνάματι τοῦ (40)
Meursii et Lambecii notte.
ἅγιος Γρηγόριος 6 θεολόγος ἐδίδασχεν ἓν τῷ αὐτῷ
ναῷ τοὺς ὀρθοδόξους, εὐχτηρίῳ οὔσῃ τῇ ἐχχλησίᾳ.
Ανάσατασιν δὲ ταύτην ὁ ἱστορῶν φησὶν ὀνομάξεσθαι
$ διὰ τὴν τῆς ὀρθῆς πίστεως ἁνάστασιν, $) διὰ τὸ
γυναῖχα ἐγχύμονα πεσοῦσαν τελεντῆσαι ' χοινῆς δὲ
ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων γεναµένης εὐχῆς ἀνέστη,. 5053
ap. Banduriura.
(52) ᾽Αναχαθήρα: xai διαµετρῄήσας xal την ὕλην
ἑναποθέμενος xai ἐχδαλὼν τὸ χῶμα ἐθεμ. idem.
(53) Λωβαὶ sive λελωβημένοι dicuntur. mutilati.
Jtali vocant Ji stroppiati. Sic Procopius Pers. 1
privationem oculi vocat λώδην τοῦ ὀφθαλμον. Er-
rant enim qui λώδην tantum morbuyr aurium im-
terpretantur, et λωθοὺς appellari aiunt ui «ο
morbo laborant. Non mirum vero est quod Co li-
uus ait, Sophiam Justini uxorem do:wum exstru-
xisse innutilatis alendis destinatam, quia ipsa qua
nescio eorporis parte fuit mutila, ut indicat cogno-
ientum ἡ λωθὴ seu. f λελωδηµένη, quod passim
ci a Codino tribuitur. Lana.
(54) l'ost λαμθάνειν cod. 5058 ap. Bandurium,
παρίστατο δὲ Zotixhg ὁ πρωτοθεστιάριος αὐτοῦ
τοῖς κτίσλασιν.
(25) Π.ληετύμενος xal βιαζόµενος. Licet in
οοιώ 5 seriptis ita legatur, non Lamen. dubito
quiu. scribendum sil πληττοµέναις xai β.ανομέ-
σον uempe ub releratur. ad. verka. praec dentia
ἡμιόνοις ἀγρίοις. Ceterum de martyrio. S. Zotic
vide Grecorum Menologium die ὅἱ Decembris.
Laus.
(36) Καρπιανὸς πατρΐχιος ἐν τοῖς χρόνοις
Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου. Τὰ δὲ Βάσσου
ἀνήγειρε Βάσσος πατρἰχιος ἐπὶ τῆς βασιλείας
Ἰουστινιαχοῦ. In codice Regio et aliquot Vatica-
nis bic locus ità. mutilatus est, Καρπιανὸς πατρί-
xio; ἐπὶ τῆς βασιλείας Ἰδυστινιανου | etc. Errant
igiiur qui sola istius lectionis auctoritate coufisi
Cárpiauum patricium Justiniani temporibus vixisse
et a Theodora occisum fuisse gllirmaut. Perro
Bassum patricium, cujus bic Codinus menintt,
eum esse puto qui praefectus praetorio fuit. Justl-
niano Augusto quartum consule, Lau. uu
(51) "Exvitsv αὐτόν. Hoc yero crudelitatis
geuus, de quo in presentia Codinus agit, etiam
in alies, preterquam io Bassum, Theodora exer-
cuit. Describit Procopius in ᾽Ανεχδότοις. Laws. —
38) Kal ἔπνιξον αὐτοῦ. Καὶ ἐξεκήδησαν ol
ςούτου ὀφθαλμοί 6. Ἐπήδησαν ἔξω οἱ ὀφθαλμοί a5-
τυῦ Reg. Vat. d
(59) '0 Δίχαρος & ἀπὸ αελεντίων ὁ Δυῤῥαχίτην
Vat.
(40) Τὸν ναὺν τοῦ. Thv ἀρχιστράτηγον τὸν ὄντα
εἰς τὸν ἅγιον Ἰουλιανόν. Vat.
WS DB ,EDIFIC!IS CP. 510
ἁγίου. Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸν vabv τοῦ ἁγίου "lou- A idem Anssiasius 9]. ecclesiam S. Juliani condidit,
λιανοὺν ὁ αὐτὸς Αναστάσιος &vhytipev, ὅτι ὅταν
ἦλθε μετὰ τῶν γονέων «αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ Δυῤῥαχίου
ἔτι zal; τυγχάνων, ἐχεῖσε ἐμάνθανε τὴν vpsppa-
τιχήν.
'O δὲ ἅγιος Προχόπιος τὸ Κονδύλιον ἐχλ/θη οὕτως
διὰ τὸ Κωνσταντῖνον τὸν πατέρα .Ἰουστινιανοῦ τοῦ
Ῥινοτμήτου χονδυλίσαι ἐκεῖσε τὸν ἵππον αὑτοῦ xal
ῥίψαι αὐτόν.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πράδροµος τὰ λεγόμενα Κιν-
θήλια (M) ἀπὸ τοῦ χάμνειν ἐχεῖσε τὰ μιχρὰ xac-
φία τὰ καδαλλαριχὰ οὕτως ἐχλίθη : xai γὰρ τὰ
τὀιαῦτα χαβφία λέγεται χινθήλια.
Ὁ Αναστάσιος (43) μετὰ ᾿Αριάδνης ἔχτισε τὸν
ναὺν τὸν Üvta sl; Κωνσταντιανὰς τῶν ἁγίων pw,
Ἰγήχειρε καὶ ναὸν ἕτερον &m' ὀνόμανι τοῦ ἁγίου
πρωτοµάρτυρος Στεφάνου, ἴνθα xal τὸ ἅγιον αὐτοῦ
ἀείψανον ἑτέθη. ἵ
Tv ἅγιον Πολύευκτον Ἱωουλιανὴ dj θυγάτηρ
Οῥαλεντινιανοῦ τοῦ χτίστοβος τοῦ ἀγωγοῦ ἕκτισεν
ἐπὶ χρόνους τέσσαρας καὶ Ίμιον, τῶν τεχνιτῶν
ἀπὸ Ῥώμης ἑλθόντων. Γυναικαδέλφη δὲ ἦν ἡ τοι-
αύτη τοῦ μεγάλου θευδοσίου.
Τὰ ἃ Μεγεθίας ἂνήγειρε Μεγεθία δέσποινα ἓν
τοῖς χρόνοις Τιδερίου τοῦ θρφχός. .
Ἡ ὑπεραγία θεοτόχος Ἡ Πονολύτρια οὕτως ἑκλή-
θη, ὅτι µεγάλαι ἰάσεις ἐχεῖσε ἑτελυῦντο xal πόνοι
πο)λοὶ ἑλύοντο. |
Τὰ ᾿Αρεοθίνδου (45) thv ἁγίαν θεοτόχον ἀνέγει-
ρε Πέτρος μάγιστρος xaX χουροπαλάτης, à αὐτ-
ἀδιλφος Μανριχίον τοῦ βασιλέως, διὰ δὲ (44) vb
εἶναι τὸν eT xov. ᾿Αρεοδίνδου ἐχεῖσε ἐχλήθη οὕτως.
Μιὰ δὲ ἑννενήχοντα δύο χρόνους ἐπὶ Ἰουστίνου τοῦ
8pax^c (45) ἐχτίσθη καὶ τὸ λοῦμα.
Th; ἁγίαν Εὐφημίαν τὰ Ὀλνδρίου ἡ θεομισῆς
Εὐδιξία κτέζειν ἀπήρξατ»ο, xal ὄΌψωσεν ἀπὸ γῆς τὸ
θεµέλιον μόχρι πηχῶν δύο. Πιχρῷ δὲ θανάτῳ &pza-
γείσης ἀνεπο) ηρώθη παρὰ "OXuÓplou μαγίττρου τοῦ
Ρωμαίου, ἐπεῖσε τὺν αὐτοῦ οἶκον ἔκοντης. Ἐκό-
σµησε δὲ αὐτὴν διὰ πολυτε)λῶν μαρμάρων, χαὶ
χτζλατα δέδωχε πολλὰ χαὶ ἱερὰ σχεύη.
Τὰ δλ ἹΑρματίου (46) οἶχος ἦν ΄Αρματίου µα-
Ἱΐστρου τοῦ οἰκείου ἀνθρώπου Ζήγωνος , ὃς xal
προέδωχς τὸν στρατὺν ἀντάβαντας Βασιλίσχου χατὰ
Meursii et Lambecii note,
quouiam puer cum. parentibus suis Dyrrbachio ve-
niens grammaticam ibi didicerat.
Ecclesia S.Procopil cognominata Condulium inde
nomen accepit, quod Constantinus Justiniani Rhi-
notmeti pater in eo loco equum suuur pugnis insti-
gans priecipitaverit.
Templum S. Joannis Pr»eursoris cegnominatum
Cinthelia ita appellatum est, quod ibi parvi elavi
affirendis equorum soleis cuderentur. Ejusmodi
enim clavi vocantur cintlielia.
- Templum SS. Quadraginta, quod est. epud ther-
mas Constantianas, Anastasius cum Ariadna condi-
dit. Idem aliud quoque titulo protomartyris Ste-
phaui zdificav:t, ubi sancte ejus rcliquis positas
Bunt.
S. Polyeuctum Juliana Valentiniani filia exstruzit
intra quatuor annos cum dimidio, evocatis Roma
architectis. Fuit autem hxc Juliana soror uxoris
magni TheodosH.
Adificium Megethis | exstraiit domina Megethia
tempore Tiberii Tiraeis.
Ecclesia D. Deiparz Ponolytre ita cognominata
est, quod magna istic sanationum dona ferent,
multique dolores et languores solverentur.
. 99 Ecclesiam S. Deiparze eognominatam Areo-
bindi Petrus magister ei curopalata, germanus
(rater Mauricil imperatoris, condidit : sed quod
Areobindl domus ibi esset, inde ecclesia ita appel-
lata fuit. Balneum vero ejusdem loci annis 92 post
sub Justino Thrace exstructum est. .
S. Euphemiam dictam Olybrii Doo. exosa Εαῑο-
xia condere incepit, et fundameutum ad altitudi-
nem duorum cubitorum supra terram perduxit,
Postquam autem illa acerba morte sublata fuit,
magister quidam Olybrius Romanus ibi babitana
structuram absolvit, multisque pretiosis marmori-
bus exoraavit, et fundis sacrisque vasis ditavit.
Locus vocatus Harwatii domus erat llarmatii
magistri, qui domesticus fuit — Zenonis, εἰ Ba-
silisei exercitum ei prodidit. Quare ipsius Zeno-
(M) Κινθήλια slve σχυ.θ[λια Codinus paulo post D χειραν ἕτερον ναὺν μιχρ)ν xai ἱπωνόμασσν αὐτὸν
inlerpretatur τὰ μιχκρὰ χαργίχ τὰ βαταλαρικᾶ.
Κάρφας οἱ χαρφία Graco-Darbari vocant clavos.
Sic in quadam Leonis imperatoris constitutioue
equites secum eircumferre jubentur πόδιχλα σελη-
ναῖα αιδηρᾶ μετὰ χχρφίων αὐτῶν, Mdb est soleas
lunatas ferreas cum suis clavis, scilicet quibus
equorum ungulis suffiguntur. An forte etiam hic
ro τὰ βαταλαρικὰ legendum est. χαβαλλαρικά1
nterpretor autem χαρρία καθαλλαριχὰ clavos equis
calceandis destinutos. Laws.
(42) Ὁ "Aructácioc. Mec in. codice Vaticano
rolixius narrantur hoc i»odo : "Utt τὸν ναὺν τὸν
ντα εἰς Κωνσταντιανὰς τῶν ἁγίων p! Ἀναστάσως
xai Αριάδνη ἀνήγειραν. Μετὰ δὲ τὸ ἐλθεῖν τὸ λεί»
Φανον τοῦ ἁ/ίὼυ πρωτομάρτνρος Στεφάνον vir
L
φοῦ ἁγίου Στεφάνου. LAwB.
(45) ἹΑρεοθίνδου. lhe Areobindus prefectus
pratorio Orientís et Africae fuit, et. Projeciau Ju-
etiniani neptem uxorem habuit. Lawp.
(44) * Διά δὲ. Ὁ δὲ ᾿Ἀρεόδινδος, δι᾽ ὃν ἔλαδεν à
τόνος την προτηχορίαν, bv τοῖς χρύνοις ὃν Ἰου-
στίνου τοῦ θραχὺς τοῦ κρατίστου, xaX ὁ οἶχος αὐτὸ
ἣν ἐχεῖσε Φ09δ. 'O δὲ — χρόνοις ἣν Ἴουστιν ανοῦ
τοῦ χρατίστου xai Ιουστίνου τοῦ θρᾳχός. Μετὰ δὲ
δώδαχα χρόνου; ἐκτίσθη xai τὸ λοῦμα αι.
(45) "Exi Ἱ. τοῦ 6ρ. Απ ἐχείνου τοῦ "Apso-
θί1δου 5058.
(46) Αρ[ιατίου. Triplieiter hioc. nomen 86ἳ]-
ptum inveni, nempe Αρματίου, Αριατίου οί Ap :à-
του. Lun.
N
511 6ΕΟΒΘΗ COPINI | yn
nis jussu. interemptus est, cum pcr testudinem Α Ζήνωνος ὑπὲρ οὗ xai ἀνῃρέθη προτροπῇ Ζήνωνος,
ascenderet ad tribunal Hippodroui,
Prasina autem eo quod Prasinz factionis stabula
essent, sic sppellantur. Gerocomium 23 Marciano
et Pulcheria cohditum est. Artabasdus au.em jim-
perator, quiadversus Constantipum Caballinum in«
surgens 93 tresannos itnperium obtinuit, et postea
abeo dehellatus oculisque privatus fuit, is multas
immobiles possessiones supradicto €erocomio con -
firmavit eo quod domus ejus ibisita esset, Ceterum
vixit. Arlabasdus annuis 280 post conditum Geroco-
mium.
Cisternam cognomine arietariam, et Gerocomium,
et balueum quod est in loco dicto llarmatii, exstru-
xit Stephanus accubitor Mauricii imperatoris duode-
cim annis post ejus imperium.
Locus hppellatus Zeugna ex eo nomen babet,
quod reliquiis S. protomartyris Stephani in. urbe
allatis usquead hunc locum deductis, mulz ibi
currui juncti sunt, qua eas porro ad tbermas Con-
sianiianas vexerunt.
Templum SS. Anargyrorum sive Cosma οἱ Da--
miani, in Zeugmate situm, 2di(icavit sub Theodo-
sio juniore l'roclus patriarcha Cpolitanus, discipu -
lus sancti Joannis Chrysostoni.,
Templum S. Eliz, quod Petrion dicitur, legio-
nes totusque exercitus Zenonis επ Perside redux
collata magna auri summa, accedente etiam ipsiua
Zenonis et Ariadne auxilio, exstruxerunt, quibus
' ille ín castris apparuerat.
9A S. Euphemiam cognomine Petrzzam Anasta-
sius Dicorus et uxor ejus Ariadua zediflcarunt.
Gerocomium Gerogoatl:e coudidit Agatha Petri
patricii filia, femina longe pulcherrima. Propterei
autem Geragatlia nominata fuit, quoniam virgini-
tatem suam usque ad senectutem illibatam servavit.
ἀνερχόμενος τὸν χοχλίαν (4 T) τὸν ἀνάγοντα εἰς τὸ
χάθισµα τοῦ ᾿Ιπποδρομίου.
Τὰ δὲ λεγόμενα Πράσινα διὰ «b εἶναί τοὺς στα/-
λους τῶν Πρασίνων οὕτως ἐχλήθη. Τὸ δὲ γησοχ)-
μεῖον ἀνήγειρε Μαρχ.ανὸς xai flou yspta. 'Aotá-
62960; δὲ ὁ βασιλεὺς (48) 6 γαμθρὸς Κωνσταντίνου
τοῦ Καβαλλίνου, ὅστις ἐπεθούλενεν αὐνῷ καὶ ἐχρά-
τησε τῆς βασιλείας χρόνους τερεῖς, ἐτυφλώθη δὲ
παρὰ τοῦ Κοπρωνύμου ἠττήσαντος αὐτὸν xal τῆς
βααιλείας πάλιν χρατίσαντος, οὗτος ἁνένητα voli
πτηµατα ἐπεχάρωσε τῷ ῥηθέντι γηροκομείῳ, bet
o:30; αὐτοῦ ἐχεῖςς ἣν. Μετὰ δὲ σπ’ ἔτη τῆς χτί-
σῖως τοῦ γηροχοµείου ἣν ὁ ᾽Αρτάθασδος.
Tou; δὲ κριοὺς την χινστέραν xal τὸ γηρλκαμεῖον
D καὶ c λεῦµα τὸ ὃν εἰς «à ᾽Αρματίου ἕκτισε
Στέφανος παραχοιµώμµενας Μαυρικίου τοῦ βασι έως
μετὰ δώδεκα χρόνονς τῖς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ
τὸν ofxow αὐτοῦ vahv ἀνήγειρε.
T^ δὶ καλούμενον Ζεῦγμα (49) κατὰ τρόπον
τοιοῦτον ἐκλήθη. Too λειμάνου τοῦ ἁγίον πρωτ-
μάρτυρος Στεφάνου ἀναχομισθέντος καὶ μέχρι τοῦ-
δε τοῦ τόπον ἀχθέντος, ἐκεῖσς ἐξεύχθησαν μοῦλαι
καὶ Ἶραν αὐτὸ καὶ Άγαγχον µέχρι τῶν Κωνσταντις-
νῶν,
Οἱ ὃν ἆγιο, Ανάργυροι οἱ ἓν τῷ ἆςύγματι παρὰ
Ἡρόχλου πατριάρχοι Κωνσταντινουπόλεως, µαθη-
ποῦ τοῦ. Χρυσοστόμου, ἑχτίσθησαν ἐν τοῖς χρόνοις
θιοδασίον τοῦ μικροῦ.
Tóv ἅγιον "IDíav τὸ Πέτριον. Ὑποστρέφαντος
Ῥήνωνος ix Περσίδος συνέδωκαν τὰ τάγματα αὑτοῦ
καὶ ὁ στρα:ὸς χρυσίον πολὺ, xai αὐτὸς ὁ βασιλεὺς
ἔδωχεν αὐτοῖς συνδρομὴν μετὰ τῆς ᾿Αοιάδνης
ὁμοίω-;, χαὶ ἂν ήγειρε τὸν vabv, ὅτι ἐνεφανίσθη iv
τῷ ταξειδίψ.
Tiv δὲ ἁγίαν Εὐφημίαν τὴν Πέτραν ᾿Αναστάσιος
ὁ Δίχορος καὶ ἡ Αριάδνη ἀνήγειραν.
Τὰ Γηραγάθης τὸ γηροχαμεῖον Πέτρου πατριχίου
Ὀυγάτηρ ἔχτισε τοῦνομα Αγάθη (50) , ὡραιοτάτη
Meursii et Lambecii noto».
(47) "'Avapxópavoc τὸν xoyJlav. Adeo vicinum — pato Zeugmate et translatione reliquiarum S. Ste-
erat palatium imperatorium Mippodromo, ut ex D plani protomartyris, confirinat Nicetas rhetor iu
palatio in tribunal lHlippodromi per scalam cochli-
dem ascenderetur, ut. testatur. Chronici. Alexan-
drini auctor : Καὶ παλάτιον, inqnit, µέγα πριήσας
πλησίον τοῦ αὐτοῦ Ἱππικοῦ, xai üvobov ἀπὸ τοῦ
παλατίου εἰς τὸ χάθισµα τοῦ Ἱππιχοῦ διὰ τοῦ λεγο»
pivou Κυχλίον. De hac scala cocliide loquitur in
praesentia Codinus et p. 112, v. 10, ubi eam vocat tty
αχοτεινὺν Koy^lav. lia enim. uudique tecta. erat,
ne iranscunies foris conspicerentur, Kjusmodi
tr.nsitus tectos el. secretos Codinus in libro de
^swuctura S. Sophize appellat διαδατικὰ σχεπαστά.
De tribunali Circensi. imperatoris, uod. κάθισμα
οἱ στάµα βασιλικὸν τοῦ Ἱππεδρομίου Greci nuncu-
pant, alias salia notavi. Laus.
(48) Δὲ d Bac. Δὲ ὁ τυραννήσας Κσθαλῖνον καὶ
xpasioae χρόνους τρεῖς xa τυφλωθεὶς ἀχίνητα
(49) Ζεῦγμα. Quis hic dicuntur de loco. nuncu-
laetenus inedita oratione de passione S. Stephani
el corporis ejus inventione, his verbis : Προλα-
θοῦσα τοί»υν, inquit, Tov tavi xai διαπερᾶσᾶσα
τοῦτον εἰς τὸ ἐπιλεγόμενον Σταυρεῖον, ὅθεν δὴ τὰς
ἡμιόνους ὑποζεύπαντες τῷ ἅρματι καὶ P» ἁγίαν
αὐτῷ ἐπιθέμενοι σορὸν fAauvoy ὡς ἐπὶ τὰ βασίιεια.
Ταὐτῇῃ το; xal Ζιύγμα τὸν τόπον ἐχεῖνον ἕνασαν
κἀατωνοµάσθαι. Et paulo post: "Hyovto δὲ τὰ ζῶα
Mi^ diei ἕως ei; τόπον Ἴλθον Κωνσταντιανὰς ὀνο-
µενον, Ἐκεῖ δὲ Υενόμεναι xai ὥσπερ τινὶ
MA βιαίως χρατούµεναε µεταδαίνειν οὖκ ἴσχνον.
Per τὰς Κωνσταντιανάς theruze. intelliguntur Cou-
slantianz. Perperam igitur in uno cod. Vat. pro
µέχρι τῶν Κωνσταντιανῶν legitur μέχρι tj; Κων”
9: A ίας. Vide Nicephoruu Callisium 14, 9.
σὺ Αγάθη poi: ὡραιοτάτη τῷ εἴδει σφόδρα
εἴχε δὲ αὐτὸ oixov C
|
οὖσα rivo. Ἐχλήθη δὲ Γηραγάθη δ.ἀ τὸ φωλάσσειν
τὴν παρθενἰαν αὐτῆς µέχρι γήρατος. "ἕστερον δὲ
9
21d
DE AEDIFICIIS CP.
ET
ἱέφβειρεν αὐτὴν 8 Κοπρώνυμος, δοὺς αὑτῇ πλοῦτον A Ilanc tandem Constantinus -Copronymus violavit
πυλύν. Ἱππιχοῦ δὲ ἀγομένου ἔχραξεν ὁ δῆμος
CH Αγάθη ἐγήρασε, σὺ δὲ αὐτὴν ἀνενόωσας, »" Hv
B ἐν τῷ χρυπτῷ σεθοµένη τὰς ἁγίας εἰχόνας.
Πληρωθέντο- δὲ τοῦ Υηροκχοµείου ὁ θεοστυγὴς Κο-
ἀρώνυμος ἀθροίσας τὰς εἰχόνας κατέχαυσεν bust.
Ὁ δὲ ἅγιος (51) Ἰουλιανὸς 6 καλούμενος Πέρδιξ
xài ol χαθήµενοι ἐχεῖσε μοναχοὶ, σεβάσµιοι ὄντες
xal ὅσιοι, διὰ τὸ uh κοινωνεῖν τῆς μυσαρᾶς θρη-
σχείας τοῦ Κοπρωνύμου κατεχαύθησαν παρ αὐτοῦ
ἅμα τῷ vag. 'O δὲ µόλιθδος ἀναλύσας κχατῆλθε
µέχρι τοῦ αἱγιαλοῦ τῶν Σοφιῶν, Ἐκλήθη δὲ Πέρ-
δις, ὅτι ἵστατο πέρδιξ χαλκοὺς εἰς µίαν τῶν χαβά-
pov, στηλωθεὶς παρὰ τοῦ μεγάλου Κωγνσταντί-
νου.
Τὰ δὲ καλούμενα Αντιόχου οἴκος ἦν Αντιόχου
τοῦ πατρικίου καὶ πραιποσίτου xai βαϊούλου Ἆρ.
χαδου τοῦ βασιλέως (52), πολλὰς ἐπ᾽ αὑτοῦ ἀρχὰς
ῥιανύσαντος. Πλούσιος δὲ γενόμενος σφόδρα πένης
ἐτελεύτησε διὰ τὸ ἄδιχο» xa ἐπιθαρὴὺν γενέσθαι xal
δδλιον.
Ὦ δὲ ἅγιος ᾿ΕΠσαῖας xoi 6 -ἅγιος Λαυρέντιος
ἐχτίσθησαν παρὰ Μαρχιανοῦ xal Πονλχερίας τῶν
ῥοιδίμων βασιλέων , ὅτε Ίχθη χαὶ τὸ ἅγιον σῶμα
Ἡσαῖου τοῦ προφήτου ἀπὸ Ἱερουσαλήμ.
Τὰ & καλούμενα Δεξιοχράτους olxo; tv Πατρι-
Xi) οὕτως. χαλουµένου ἓν τοῖς Ἀρόνοις Θεοδοσίου
τοῦ μιχροῦ, ἐν ᾧ (B3) ναὺν καὶ Υηροχομεῖον ἐδεί-
ματο.
Τὰ Καριανοῦ καὶ τὸν .ναὸ) καὶ τὸ γηροκομεῖον
Μαυρίκιος ὁ βασιλοὺό aüv «τῷ ἐμδόλῳ ἀνήγειρεν,
ὕΐχος δὲ ἦν πρότερον ἑκεῖσε Καριανοῦ πατρικίου,
ἐξοὗ καὶ προσηγορεάθη ὁ τόπος,
Th» ναὺν «bv µόγαν τῶν Βλαχερνῶν (54) Μαρ-
χιανὸς xa) Που) χερία ἀνῆγειραν, κοαμήλαντες αὐτὸν
διὰ πολυτελῶν μαρμάρων xol ποιχέαον. Βλαχέρ»
ναι (55) δὲ ἐχλήθη τοιῤδε τρόπῳω, ἡ ὅτι βλάχνα
ἦσαν ty αὐτῷ τῷ τόπφ xal ὑκόπησαν ς καὶ οὕτως
et maximis ditavit opibus. Quare cum. celebraren-
tur ludi circenses, acclamavit ei populus : «Agatliam
jam vetulam tu venovasti, » Ceterum ipsa clancu-
lum colebat sancias imagines. Absoluto autem
Gerocomio impius ille Copronymus omnes collegit :
imagines, easque iu loco. combussit,
Ecclesia 8. Juliani nominata Perdix, et qui. eam
inhabitabant sancti et venerandi monachi, assentiri
nolentes detestabili sectz Constantini Coprengmi,
ab eo simul combusti fuerunt οἱ plumbum templi
calore dissolutum ad littus Sophianum defluxit.
Cognomen, vero Perdieis ei dedit perdix srea in
uno ejus arcu abipso olim Gosstantino Magno po-
sila, .
In loco qui vocatur Antiochi, domus erat Antio.
chi patrieii et preepositi, qui bajnlus fnit Theodosii
Junioris, filii Arcadii imperatoris, O3 et. multos
sub ipso magistratus gessit. Hiclicet valde dives
fuerit, attainen oliit. pauper, propteres quod inju-
stus esset et damnosus et. fraudulentua.,
Templa $9, £sais et Laurenüi ab imperatoré
Marciino.et ejus uxove Pulcheria zedificate fuerant,
quorum tempone sanctum corpus Eshim propheio
. Hierosolyma allatum fuit.
hs loco qui vocatur Dexioeratis, domus erat. Pa-
tricij ita nominati, qui vixit sub Theodosio juniore:
et ibi templum atque Geroeoaiium exstruxit.
Tempiem οἱ Gerocemium, qui vocaaltor Cariaan,
wuRa.cum porticu Maaricius imperator condidit,
Quia vero antea ibi domus erat Cariani patricii, lo- .
eus indecogBomenmtum accepit.
Magnam ecclesiam Blachernarum Marelianss et
Puleheria ailifleurunt, variisque et pretiosis mar-
mweribus exornarunt. Blachernse autem dictx sunt
vel quasi Dlaclernz, quod lecus. ülicibus esset con-
situs ; 9G vel quasi Lacernee, quod. locus esset la-
Meursii et Lambecii note.
151) '0 δὲ ἅγιος. Ei; τὸν ἅγιον "Iov)tavbv µο-
ναγοὺς ὀσίρυς κατέχκχυσεν ὁ Καθαλῖνος διὰ 5058.
(53) ᾽Αρκαδίου τοῦ βασιλέως. Quamvis hiec
wanimis sit omnium seipterum codieum lectio,
atamen dubium non est quin legendum sit Θεοδο-
06^) τοῦ νυἱοῦ ᾿Αρχαδίου. Hic enim est Antiochus
Persa et euboclius, qnem lsdigerdes Persarum rex
post mortem Arcadii Theodosio juniori curatorem
«ibinisit, ut testantur uno ore Zonaras , Cedrenus,
Nicephórus et ezeteri scriptotes. Eosdem veró quos :
i^ prasentia Codinus, etiam Cedrenns Antiocho
lilulos tribuit : To Ac' ἔνει, inquit, Geobcto; ὁ.
ῥατιιεὺς "Avtfoyov πραιπόσιτον καὶ Ἱπατρίχιον, τὸν
βα(ουλον αὐτοῦ, παπᾶν ἐποίησε. Utrobique βαίουλος
prec-Darbatà dickur Ἠχοιήίος vel pedajegus.
B.
(95) Ἐν dp. Ev ᾧ Μαυρίχιος οχομεῖον ἂν
Ἱειρε σὺν τοῖς ὀμόόλοις, "H» δὲ xL οἶκος καρτ
νω πατριχίου, xal ἐξ αὐτοῦ εἴληφεν ὁ τόπος τὴν
προαηγορίαν Καρπιανοῦ C, omisso de Cariano laco.
(4) Tór vaór τὸν µάγαν τῶν Βλαχερνών. Τευι-
plum intelligitur B. Virginis, quod in suburhio.
Blacliernis nominato a. Pulcheria Marciani uxore
conditam et ab Justino seniore et Justiniano am-
pliatum et renovatum fuit. Ejus templi prater
N:cephorum Callistum 15, 14, passim fit mentio
apud exteros scriptores liistoriz& CP. Laus.
(58) Β.Ιαχόρναι, Blachern:z locus erat saburba-
nus ad ostia Euxini maris; quamobrem etiam Pro-
copius templum B. Virginis ibi exstructum ἔπιθα-
λάσσιον nuncupat. Triplicem vero rationem nonfí -
nis aff»rt Codinus, primo βλαχέρναν quasi βλαχνέρ-
ναν dici, quod. Glicibus esset. consitus * β)άχνον
enim tque atque πτέρις filicem significat, ut testa-
ter Pbanias apnd Athengum οἱ scholiastes Nican-
drí; secundo βλαχέρναν quasi λαχέρναν nominari,
quoniam locus efal λαχλώδης sive lacwmosus οἱ
palustvis. Etsi quidem due etynologi verse non
siM, verisimiles tamen sunt ob loci situm. Ciete-
rem tertia paulo obscurior est, nempe ὅτι Βλάχου
πινὺς πέρµα fj» bxulst, hoc e-t, et ego interpretor.
ob cecdein cujusdam. Walachi. Quarta. hujus. loci
eiymologia, quod a quodam ibi regnante nomen:
adeptus sit, futilis est et. nullius momenti, licet
eam velut ex Diony-io Byzantio exeérptum quidam
ostentent. Las. ο.
,
975
dau eadem.
Ecclesiam S. Deiparz, quz nuncapatur condito-
rium sacrum, exstruxit Leo Macelas ; ubi sacram
illam arcam coilocavit, in qua divina vestis S. Ma-
tris Dei reposita erat. lL.lem quoque balneum ibi
edificavit, multasque possessiones et aurea argen-
teaqu^ vasa et cimnelia ei largitus est. Hoc templum
olim extra portam erat: postea vero Herac!ius muro
illud cireumdedit, eo quod muEa | ibi flerent mira-
cula et plurimi 4 morbis liberarentur.
Chrysobalandum sive auricrumena domus erat
, Nicolai patricii et domestici Orientalium, quam ille
mutavit in duo templa S. archangeli Michaelis
et S. Pamcleemouis ob bane causam, Üxor supra-
dicti domestici marito in castris commorante ab
alio quedam adulterabatur. Qua de re ipse certior
factus improviso in urbem redii, οἱ ambos simul
deprehensos articulatim consecuit. Postea autem
recordetione et metu extremi judicil duo hzc tem-
pla condidit. Cuin. vero absoluta jam fere structura
defectu peeunise plurimum angeretur, apparuit οἱ
ie somno arebangelus dicens: « Abi ad ilium locum
vicinum Asparis cisterne, ei invenies crumenam
centum auri libras coutinentem. »Domesticus Igi
ter '7 eo accedens cramenam invenit, et consum -
maia templorum structura locum, ut antea diximus,
nominavit Chrysobalandum.
Menasterium S Euplirosyn: cognominatum Líi-
badia primu: ab Irene Atheniensi exiguum valde
ct paupertinum con:litum fuit: postea. autem, uhi
Michael Theophili filius cum Theodora matre et
soribus suis simullatem babere ecpit, e palatio
illas in hoc monasterium deirusit, quod ampliatum
mulie possessionibus ditavit. Caeterum ab una
Euphirosyna, quz bene et religiose vivebat, ita co-
gnominuatum est hoc. monasterium.
* In loco nuncupato Deutero sivc Secundo stabat
Justiniani Rhinolmeti statua, quam postea Bardas
Cwsor patruus Michaelis tilii Theophili dejectam
coufregit, Appellatus autem est locus Deuterou. ob
hanc causam. Justinianus Rbinotmnetus a. Leontio
patricio rerum potiente exsul in Chersoneim rele-
GEORGII CODINI
cunosus et abundaret aquis; vel ob Vlachi cujus- Α ἑχτίσθη ὁ ναὺς, f| ἐχλήθη (56) Λαχέρνα καὶ BAa-
516
χέρνα, ὅτι λαχχώδης T» ὁ τόπος, xai διὰ τὸ εἶναι
ἐν αὐτῷ πολλὰ ὕδατα, ἢ ὅτι Βλάχον τινὸς χέρµα
fjv ἐχεῖσε.
Thv ἁγίαν σορὸν (57) τὸν ναὺν τῆς θΘεοτ/χου
ἀνήγειρε Λέων ὁ Μακέλης, ἔνθα κατατίθετο τὴν
ερὰν σορὺν, f| dj θεία ἐσθὴς τῆς θεοµήτορος ἑνα-
πέχειτο. Ἐκχεῖσε πολλὰ ἴχνη xai θαύματα Υέχονεν.
Οὗτος ἔχτισε καὶ τὸ λοῦμα xat ἐπεχύρωσε κτήµστα
πολλὰ xal σκεύη xat χειµήλια χρυσᾶ τε χαὶ ápyus
ρᾶ. "Έξω δὲ τῆς πόρτας ἐτύγχανεν, ὑπὸ δὲ Ἠρᾳ-
χλείου περιεχλείσθη, πολλῶν γενοµένων θαυμάτων
χδὶ ἰάσεων iv αὐτῷ.
Τὸ Χρυσοδάλαντον (58) οἶχος ἣν Νιχολάου π1-
τριχίου χαγδοµεστίχου τῆς Ἀνατολῆς, ὃν ἀνήγε'μεν
εἰς ναοὺς δύο τοῦ ᾿Αρχιστρατήγου καὶ τοῦ ἁγίω
Παντελεήμνος. Διὰ δὲ τρόπον τοιρῦτον ἀνήγειρεν
αὐτούς. Τοῦ ῥηθέντος δ»µεστίχου kv τῷ ταξε:δίῳ
χρονίζοντος ἐμοιχεύετο dj γυνὴ αὐτοῦ. Εἶτα ὁ τεις-
ελθὼν lv τῇ πύλει, χαὶ φωράσας τὸ δρώμενον p3-
σος, συλλαδὼν ἀμφοτέρους μεληδὸν xatixoltv.
Ὕστερον δὲ εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν τοῦ φοδεροῦ χριτη-
ρίου ἀνήχειρε τούσδε τοὺς ναούς. Περὶ δὲ τὸ τέλος
ἐλθὼν τῶν κατισµάτων, χαὶ ἁδημονῶν διὰ τὸ μὴ
ἔχειν χρνσίον, ὤφθη αὐτῷ κατ᾽ ὄναρ ὁ Αρχάγγελος
λέγων, «΄Απελθε εἰς τόνδε εὺν τόπ»ν, πλησίον τῆς τοῦ
΄Ασπαρος χἰνστέρνης, xal εὑρήσεις βαλάντιον χρυ-
glou λίτρας ἔχον &xaxóv. » Ὁ δὲ ἀπελθὼν xax εὖ-
pov αὐτὸ ἀνεπλήρωσε τοὺς ναοὺς xal ἐχάλεσε civ
σ τόπον, χαθὰ γράφοµεν, Χρυσοθάλαντον.
Ἡ μονὴ τῆς ἁγίας Εὐφροσύνη:, v; λέγεται τὰ
Λιθάδια (59), ἑκτίσθη καρὰ Εἱἰρήνης τῆς "A0»-
ναίας μικρὰ xal πενιχρά. 'O δὲ Μιχαἡλ ὁ vols
θ:οφίλου τοῦ βασιλέως, si; ἔχθραν ἐλθὼν μετὰ
θιοδώρας τῆς ὀρθοδόξου τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν
ἀδελφῶν, χατεθἰδασεν αὐτὰς ἀπὸ τοῦ παλαςίου xal
εἰσήγαγεν εἰς τὴν τοιαύτην μονὴν, χαὶ μεγαλύνας
καὶ χτηματα πολλὰ δωρησάµενος. Ἐκλήθη δὲ Εὐ-
φροσύνης ἀπὸ pido τῶν ἁδελφῶν αὐτοῦ Εύφρο-
σύνης τοῦὔνομα , χαλῶς βιωσάσης καὶ ἀσχησάσης.
Eig; τὸ λεγόμενον Δεύτερον (60) bv. τῷ κίονι
ἵστατο στήλη Ἰουστινιανοῦ τοῦ ᾿Ρινοιμήτου. Ταύτην
δὲ χατεθίδασε Βάρδας Kalcap ὁ θεῖος Μιχαἡλ τοῦ
υἱοῦ Θεοφίλου, xal σφυνέτριψεν. Ἐχλήθη δὲ ὁ τό-
To; τὸ Δεύτερον χατὰ τρόπον τοιόνδε. Λεοντίου
πατριχίου καταδνναστεύσαντος xal κρατήσαντος,
Meursii et Lambecii note.'
(56) "H àxA1j8n." H ὅτι λάχκος ἣν ὁ τόπος xal ποτε.
ἑναποχληθέντα λαχέντια ἠγρεύθησαν, xa διὰ τοῦτο "
ἐχλήθη Ὀλχχέρνα καὶ λαχαῖρναι διὰ τὸ εἶναι πολλὰ
ὕδλατα 3058.
(07) Τὴν ἀγίαν σορόν. Vide Nicephorum Calli-
sium 15, 24 et Metaphrastem De inventione vestis
D. Virginis. Erat autem. hoc templum in suburbio
Dlachernis. Quare etiam per illa verba quae paulo
post subjungit, οὗτος ἔχτισε xal τὸ λοῦμα, Intelli-
gendum esse puto τὸ λοῦμα τῶν Βλαχερνῶν, cujus
meminit p. 51, v. 10 et p. 138, v. 1. Lauc.
(58) Χρυσοδά.ίανδον. Secundum Codini etymo-
logiaui Χρυσ ,δάλανδον a vulgo corrupte no:miuatum
fuisse videtur hic locus, cum antquitus appclia-
retur Χρυσοθαλάντιον. Laus. -
(59) Τὰ Λιδάδια. Videtur hoc monasterium ita
eognominatum fuisse, quod situm esset ju loco
suburbano Cpoleos, qui Λιθάδιον seu Pratum appel-
labatur. Lass. —
(60) Κὶς cà. Àerópsror Δεύτερον. Hoc templum
ab Justiniano magrío exstructum — fuisse testatur
Procopius De edificiis 1, p. 185, 15. Bonn. ende
patet jocum urbis nuncupatum Δεύτερον sive Se-
cundum uon ob recuperatum Justiniani Rhinot-
meti imperium iia nominatum fuisse, ut. tradit
Codiuus, sed pridem antea cognomentum iud
ba!:uisse. Laus.
"—
51 DE /EDIFICIIS CP.
ου
518
ἐριστον ἔπεμφε τὸν Ἱουστινιανὸν εἰς Χερσῶνα, A gatus fuit, ubi eum decem mansisset annos, profo-
ὅστις ἑποίησε ἐκεῖ χρόνους δέχα. Φυγῇ δὲ μετὰ
ταῦτα χρησάµενος Ἴλθεν εἰς Τέρδελιν τὸν ἀρχηγὸν
τῶν Βουλγάρων, χαὶ Ἠγαγε τὴν θυγατέρα αὐτοῦ
εἰς γυναῖκα, θεοδώραν τοὔνομα. "Elafs xal στρα-
sv παρ) αὐτοῦ, ἄνδρας πολεμιστὰς χιλιάδας τε’,
χαὶ ἑστράτευσε χατὰ τῆς πόλεως, ζητῶν τὴν οἱ-
xtlav ἀρχήν. Mh δεχθεὶς δὲ πὰρὰ τῶν πολιτῶν
ὑπέστρεψε πρὸς τὴν παλαιὰν χαλουμένην πὀρ-
ταν (61), xal εἰσῆλθε διὰ τοῦ ἀγωγοῦ, καὶ ἐζῆλθεν
εἰς τὸν τόπον οὗ ἵσταται ὁ χίων (62) * αὐτόθι γὰρ
εἶχε τὴν διάπνοιαν ὁ ἀγωγός. Καὶ δεύτερον βασι-
λαύσας τὴν ἰδίαν ἀρχὴν τὴν στήλην ἑαυτοῦ ἔθετο
ἐπὶ τοῦ xloyo;, xai ἐχάλεσε τὸν τόπον Δεύτερον.
Ἀνήχειρε δὲ καὶ τὸν ἐχεῖσε ναὺν τῖς ἁγίας "Av-
νης (65) διὰ τὸ εἶναι τὴν γυναῖχα αὑτοῦ ἔγχυον,
καὶ ὁπτανθῆνχι παρὰ τῆς ἁγίας εἰς τὸν τοιοῦτον
τόπον χτίσαι αὑτῃ vaóv. ᾽Αλλὰ χαὶ τὸ ἅγιον αὖ-
τῆς σῶμα xal τὸ ὠμοφόριον ἐπὶ τούτου ηχε.
Τὸ δὲ Ξηροχήπιον ὁ ἅγιος Γρηγόριας ἐχτίσθη
παρά τινος πατριχίου ἐν τοῖς χρύνοις τοῦ µεγάλον
θιοδοσἰου.
Tóv ἅγιον Ῥωμανὸν d$ ἁγία Ἑλένη Excuse, xai
πλησίον αὐτοῦ τὴν ἁγίαν σορὸν καὶ τὸ λείψανον
χατέθετο τοῦ προφῄτου Δανι]λ xal τοῦ μεγάλου
µάρ-νρος Νικήτα xal ἑτέρων πολλών προφητῶν
λείψανα; ἅπερ Άγαγε ἀπὸ Ἱερουσαλὴῆμ ἀπελθοῦσα
εἰς φηλάφισιν τοῦ pou σταυροῦ. Λέγεται δὲ ὅτι
οἱ ποιηταὶ τῶν κανόνων, ὁ ἅγιος Ἰωσὴφ κχοὶ 8:6-
gt tandem ad Terbelim Bulgarorum ῥτ]πείραυ,
qui Gliam suam Theodoram ipsi in uxorem dedit et
insuper exercitum 15. militum millia subministra.
vit. Hunc ille contra Cpolim duxit ad repetendum
imperium suum. Cum vero cives eum recipere
nolleut, simalata fu;a, apud portam 9$ urbis
quam vocant antiquam, clanculum per aquse du-
etum in urbem introrupit, eo loco ubi nunc columna
superest, quod ibi aqua duetus spiraculum esset.
lta secundum adeptus imperium statuam suam illic
erexit, et locum vocavit Deuteron. sive. Secundum.
lidem quoque templum S. Aunz cedificavit, quod
uxorem ejus gravidam per visum monuit ut iu eo
loco templum sibi conderet. Quo postea etiam s»n-
eium ejus corpus una cum ejus. bumerali trausla-
tum fuit.
Templum S. Gregorii, quod cognominatur Xero-
cepium, exstruxit quidam patricius sub Theodosio
majore.
Ecclesiam S. Romani B. Helena sdificavit, οἱ
prope eam deposuit capsam cum reliquiis prophetae
Danielis et magni martyris Nicete, uti et aliorum
prophetarum reliquias, quas Mierosolyma secura
attalit, In hac ecclesia ferunt. canonum auctores
S. Josephum et fratrem ejus Theodorum Studitam
metu Leonis Armenii [conomaclhi profugos lituisse
bupo; (64) ὁ ἀδελφὺς αὐτοῦ ὁ Στουδίτης, διὰ τὸν ϱ et canones composuisse. Ex que autem ecclesia
«660v φνγόντες τοῦ Συρογενοῦς Adovteg τοῦ εἶκο- — iila condita fuit usque donec supradicti poete ibi
νοχαύστου, ὀχεῖσε ἐχάθηντο καὶ ἐποίουν τοὺς xa-
habitarunt, prsetericruut αὐπὶ quingenti.
νόνας. Πσεντακήσια δὲ (65) ἕτη διῆλθον, àg' οὗ ἑκτίοθη ὁ ναὺς, μέχρι tf; τῶν ῥηθέντων ποιητῶν
yato:xí2;.
Αλλὰ xal τὴν povhv τῶν ἁγίων Κάρπου xal
Παπύλου fj ἁγία Ελένη ἔχτιοεν, εἷς µίµησιν τοῦ
τάφου τοῦ Χριστοῦ, μετὰ ποιχίλων xai θαυμαστῶν
μαρμάρων, xal κτήματα πολλὰ ἐπεχύρωσε.
Την χ.νατέρναν (06) τοῦ Βώνου ΕΒώνος ὁ µάγι-
στρος ἔχτισεν, ὁ οἰχεῖος ἄνθρωπος Ἡρακλείου, ὃν
xai χατέλιπεν elc φυλαχὴν τῆς πόλεως ἀντ αὑτοῦ,
ὅτε ἐξηλθεν ἀπὸ τῆς πόλεως «ατὰ Περσῶν.
Thv δὲ Μωκισίαν ᾿Αναστάσιος ὁ Δίχορος ἕχτισεν,
Ὅτε δὲ αὐτὴν ἔχτισεν, λεῖψις ἣν ἐν τῇ πόλει ὕδατος
Praterea ctiam cdificsvit S. Helena monasterium
SS. Carpi et 99 Babyle ad. imitationem sepulcri
Christi ex vario et admiraudo marmore, nultis.;ue
possessionibus | ditavit. | )
Cisternam Doni Bonus magister. condidit, «do-
mestieus Heraclii imperatoris ; cui etiam imperator
adversus Persas profecturus custodiam urbis ct
vices suas demsndavit.
Cisternain Mocenseur Anastasius Dicorus exstru-
xit, cum tanta in urbe aqui et frumenti esset ino-
Meursii et Lambecii note.
(64) Tàv xxlaiev κα.Ἰουμένην πόρταν. De ports D τῶν Στουδίων καὶ Ἰωσὴφ ὁ αὐτάδελφος αὐτοῦ άρχιε-
urhis nominala antiqua pluribus p. 122, v. 9 sq.
agitur. Laus.
(63) Ἔ 5 ληεν εἰν τὸ θεμέλιο» τοῦ κχίονος ἔσωθεν
t$; πόλεως 2038. .
(03) Tr» ἐκέῖσε vaór τῆς ἁγίας "Αγνης. Proeul
jabio intelligitur templum S. Aure, quod Procopius
(sit ab Justiniano in loco urbis nuncupato Δευ-
εέρῳ :dificatum faisse. Errat igitur hoc loco. Co-
linus, e&t opus Justiniani magni [also ascribit Ju-
Miniano Rlunotmeto. LAMB.
(64) ᾽Ιωσὴφ xal Θεόδωρος De S. Theooro
Ibbate mona:terii Stndiani prolixe agitur. in Grae-
orum Mensis die 11 Novembris, Ejus vero fraiee
. Josephus Thessalonic:? archiepiscopus fuit, ut
estatur Cedrenus : θεόδωρος, inquit, ὁ ἡγού..ε ^;
πίσχοπος θΘεασαλονίχης. Uterque eorum κανό-
va; composuit, id est, hymnos sive cantica solem-
ma fesiorum. Sed notandum est. S. Josephum
Tüieodori Siuditae. fratrem. diversum esse a S.
Josepho diacono Ántiochiz, qvi itidem canonum
compositione clarus est ct in. Menzis Grecorum
memoratur die 3 Aprilis, Laxs.
(65) Πεντακόσια 66. Μετὰ δὲ φ’ ἕτη τοῦ χτισθῇ-
ναι τὸν ναὺν σαν Ἰωσὴφ xat Θεόδωρος οἱ ποιη-
ταί. Reg.
(06) Th» κιγστέρναν. Tiv δὲ Βωνου χινοτέρναν᾽
ἔχνιδε Ώυνος πατρίχιος ἀνελθὼν ἀπὸ ᾿Ρώμης, xai
ἑσχέπασεν οὐτὶν χυλινδρικῷ θάλῳ. Ὁ 8k οἶκος αὺ-
τοῦ ἐχεῖσς ἓν. 'O αὐτὸς δὲ ἦν ἐπὶ Ηρακλείου ῥα;.-
λέως cOd. £038 spud Bandurium.
M9
vero hec οἰδίυτυα Bhabeta vicino templo β. Mo-
cii.
Locus nuncupatus Porphyropoliun — antiquitus
vestibus purpureis tingendis. destinatus erat.
Mosp:tale nominatum Sampsonis condidit ϐ8.
Sampson auxilio Justiniani magni, quem ille a
morbo liberavit.
In Joco appellato Eubuli domus erat. Eubuli pa-
. .ο ο ' . * .
tricii, ab ipso exstructa tempore Justini Thracis,
Adificium ictum Isidori D. Isidorus Epbull fra-
ter condidit,
100 Templum S. Τι sphonis, quod prope Eubuli
est, Justinianus wagnus. :edificavit : allerum vero,
quod est in loco nuncupato Basilisci, Justinus et
Sophia condiderunt,
In loco vocato Basili-ci domus erat Basilisci pa-
tricià et drungarii, quam itnperio pottus in afboe-
nissimum palatium mutavit ; quo vestutate abolito
locus cognomentum retinet. |
Antiquum palatium Sophiauum "Mauricius. cedifi-
cavi nomine Anastasip uxeris Tiberii, socrus
su:e, Post annos autem. 82. [leraelius, antequam
lr peraret, ibi habitavit : pluvimgum enim ilo Joco
delcetabatur ; et ferunt ibidem ei revelatum fuisse
fore ut aliquando imperio praesset.
Palatium quod est supra murum et. vocatur Du- C
coleanis, junior Thicodosius condidit : Justiniauus
autem. Trielinium exstruxit, quod ab eo:nomen ha-
bet. ltem sdilicavit Triclinium aurcum ei Laugia-
cum.
Palatia Hiprodremi et Quzsioris Constantinus
M guus :dilicavit,
Suburbium Daphne sic dictum est, quod statua
ihi zollocatd esset 101 fatidice Daphnes Apul-
lini adamate, Ad lie. moris erat. et. ín eo loco
calendis Januariis populus senatui laureas of-
ferret,
llippodromus palatii ex co nomen habet, quod
GEORÓ!I CODINI
pia ut unus modius integro nummo veniret, Nomen À xat σίτου, ὡς πιλράσκεσθαι τοῦ σίτου µόδιον ἓν εἰς
TM
th νόμισμα. "Ελαδε δὲ τὴν τοιαύτην ἐπωνυμίαν ἡ
χινατέρνα διὰ ctr πλησίον εἶναι τοῦ ἁγίου Μωκίω, —
Εἰς δὲ τὸ καλυύμενον Πορφυροπώλιον «b. παλαὺν
πορφύρας ἔδαπτον.
Τὸν δὲ ξενῶνα τὸν λεγόμενον τοῦ Σαμφὼν (0Ἠ
ὅσιος Σαμφὼν ἔκτισε συνεογείᾳ Ἰουστινιανοῦ toj
μεγάλου, διότι ὁ ὅδιος Ῥαμόὼν αὐτὸν ἰάσατο ix τῆς
νόσου.
τὰ δὲ Εὐδούλου παρὰ Εὐδούλου πατριχίου ἐχτίσθη
ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστίνου τοῦ 8pqxbc, ἐπεὶ οἴχες fh
αὐτοῦ ἐχεῖσ:.
Τὰ δὲ Ἱσιδώρου (68) ὁ ὅσιος Ἰσίδωρὸος ὁ ἀδεὸς
Ἐὐδούλου ἔχςισεν.
T^v ἅγιον Τρύφωνα τὸν εἰς τὰ Ἐὐδούλου "our
νιανὸς ὁ μέγας ἀνήγειρε, tbv δὲ εἰς τὰ Bas sx
*fou7tlvoz xat Ἑοφία.
Τὰ δὲ Βασιλίσχου οἴχος ἂν Ῥασιλίσχου xag:
καὶ δρουγἹαρίου, ὅστις βασιλεύσας ἔποίησεν 2i»
«ερκνὸν παλάτιον, οὗπερ ἐκ τοῦ Χρόνου ἀφανιβὲν
τος ὁ τόπος περισώζει ἀχμὴν τὴν ἐπωνυμίαν.
Τὰ παλαιὰ παλάτια τῶν Σοφιῶν Μαυρίκιος óvi-
γειρεν εἰς τὸ ὄνομα Αναστασίας τῆς πενθερᾶς ci-
«oU, γὐνανκὸς Τιδερίου. Μετὰ δὲ εἴχοσι καὶ ὀχτὸ
"Ee Πράκλειος, πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὺν, thy
κατοικίαν ἐχεῖσε ἐποιεῖτο * πάνυ γὰρ ἐφίλει τὴν «-
᾽αύτην xatotxlav. Αέγεται δὲ ὅτι xal ἐχεῖσε üázixz-
λύφθη ὅτι μέλλει χρατῆσαι (69).
Τὰ ἑπάνω τοῦ τείχους Παλάτια τοῦ Βουχολέοντα
ὁ μιχρὺς ἀνήγειρε θειδόσιος. Ὅ δὲ Ἱουστινισὴ
ἀνόγειρε τρἰκλινον, xal καλεῖται εἰς «b ὄνομα ai-
«o3. Οὗτος ἐποίησε xal τὸν χρυαοτρίκλινον xal τὸν
Λαυσαχόν.
Τὰ δὲ παλάτια τοῦ Ἰππικοῦ χαὶ τοῦ Κοιαίστορα :
μέγας ἀνήγειρε Κωνσταντῖνος.
Ἡ 6 Δάφνη (70) ἐκλήθη διὰ τὸ ἵστασθαι ἐν w
πόπῳ στή)ην (71), fee; ἣν fj μαντικωτάτη noi
Δάφνη τοῦ Απόλλωνος. Αλλά καὶ τύπος ἣν ἓν αὐτῷ
τῷ τόπῳ τῇ πρώτῃ καλανδῶν Ἰανφυαρίου λαμῦσ
νι» τοὺς συγχλητικοὺς δχρνας παρὰ τοῦ δγµον.
0 δὲ ἐν (72) τῷ παλατίῳ Ἱππόδρομος ἐχλήθ οἵ-
Meursii οἱ Lambecii notae.
(67) Σαμψών. Quod Codinus hoe loco refert, y nominato Daphne,
Justinianum imperatorem a. Sampsone miraculose
sauatum fuisse, ejusque hortatu veluti pro gratia-
rum. actione- amplissimua xdificasse hospitale
nuncupatum Sampsonis, confirmant nnanimiter
Metaphiasies in viia S. Sampsonis et Graecorum
Meuolo;zia. di» 27 Junii. Neque minus Procopius
|. 1 De adificiis Justiniani idem probat, ut contra
aliorum opimonem doctissime — declaravit Nic.
Alemaunus in notis ad Procopii ἀνέχδοτα, LAMB.
(68) Τὰ δὲ 'Ic.ó. 'O δὲ Ἰσίδωρος ó τοῦ Εὐδούλου
ἁδελφὸς, τὸν ἑαντοῦ οἴχον ποιᾗαας ναὸὺν, ἕχτισε xai
τὸν ἅγιον Τρύφωνα, ἐπικυρώσας καὶ Χτήµατα
πολλά cod. 3050, et mox Reg. Ἔκτισε χαὶ ἀνήγει-
ϱεν τὸν oiov αὐτοῦ εἰς ναὺν καὶ Υηροχομεῖον.
(69) Κραεῆσαι. Μ:τὰ qoo». τὸ βασιλεῦσαι αὐτὸν
ἱστόρησε τὸ αὐτοῦ ὅ,ομα xal τοῦ vio) αὐτοῦ εἰς τὰ
πα, Reg.
(19) Ἡ δὲ Δάφγη. Videtur loqui de subur'.io
cujus meminerunt Evagri"
Agathias et alii scriptores. Ceterum quod ait Codi-
nus moris fuisse ut quotannis caleudis Jani
populus principibus et sena!ui laureas offerret, 38
ob ca&sam flebat, quoniam laurus prodest ad sit
tatem ejusque symbolum est, ut testatur Geopon"
corum auctor 2 2: Λέγχουσι δὲ, inquit, xal vw?
περὶ τῆς δάφνης, ὅτι ὑγιείας ἐργαστὴριόν Loc
ὅθεν καὶ φύλλα αὐτῆς ἐπεδίδοντο τοῖς dpt
παρὰ τοῦ δήμου τῇ πρώτῃ τοῦ Ἰανοναρίου p
νός. LAWwB. .
(74) Στήλην ὄνομα φέρουσαν Δάφνης, Ἶτις f
ἀπὸ Ρώμης, ὅπου xai μαντεῖον fjv. Ἐχεῖσε T3?
xai τοὺς στεφά,ους τῆς δάφνης οἱ ἄρ (οντες ἑλάμόσ
νου πατὰ τὸν Ἰανουάριον uva 5058 et Reg. à
(13) *0 δὲ ἐν. 'O δὲ Ἱππόδρομος ἐκλήθη διότι 43’
τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου ἕως v1; Εἰρήνης τη» Ao
ναίας ἐχεῖσε κα: ἰδίαν ἐπὶ ἅρματος ἔτρεχον ot p26
λεῖς. O δὲ Ἱουστιγιανὸς ἔκτισὸ τὸν Λανσιακό, 3038.
il 'DE JEDIFICIIS CP, | ! 82
τως, ὅτι τύπος "jv τοῖς βασιλεῦσιν ὅτι κατ ἰδίαν A moris esset imperatoribus ibi privatim ludos cir-
Τυμνάζοντες ἔτρεχον δι) ἵππων dust. Καὶ ἣν τὸ E00;
κρατοὺν ἀπὸ «oU μεγάλου Κωνσταντίνου μ4χρι El-
pts τῆς λθηναίαςι
Ἡ δὲ τύχη τῖς πόλεως, τὸ ἄγαλμα. ἣν ἐπάνυ τς
kj», τοῦ παλατίου ἱσταμένη, ἀχθεῖσα ἀπὸ Ρώμης
παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. 'Ὁ δὲ Μαυρίχιος
συνέτριψφεν αὐτήν.
Ἡ δὲ σιδηρᾶ πόρτα (15) ἐκλήθη οὕτως. 'O πορ-
φυροῦς µέγας χίων τοῦ φόρου Ππλοϊζάμενος ἀπὸ 'Ῥώ-.
pne διὰἁ τὴν ὑπερθολὴν τοῦ µεγέθοις αύτου τρεξ;
χρόνους ἐποίησεν ἕως τοῦ ἑλθεῖν ἐνταῦήα, Εἰς δὲ
thy (74) ῥηθεῖσαν πόρταν v Σηφιῶν μόλλοντος
ἀχθῆναι τοῦ χίονος ix τῶν σχεδίων, xal τοῦ τόπου
χαύνου xai ἁλσώδους ὄντος, δεδοικότες μὴ ὁ χίων
χωσθεὶς o) δυνήσεται ἐξελθεῖν, διὰ σιδηρῶν μοχλῶν
χατίστρωσαν τὴν περὶ τὴν πόρταν ὁδὸν, καὶ οὕτως
ἐχιήθη πόρτα σ-δηρᾶ.
Tiv ἅγιον Aovxdv, ἐν dp οἱ νεθνεῶτες θάπτονται,
Fipfvn ἡ Αθηναία ἔχτισεν, ὅπως δωρεὰν ἐν αὐτῷ
ἠάπτωνται ol. πένητες. Πάνυ γὰρ εὐσεδεστάτη οὖσα
πολλὰ γηροχομεῖα καὶ ξενοδοχεῖα καὶ πτωχοτροφτῖα
ἐποίησεν εἰς ἀποτροφὴν τῶν πενήτων. ΑἉλλά xai
φόρων (75) βάρη ἐξέχοφε, Τρία δὲ μάλιστα ταῦτα τὰ
χυριώτερα ἑ ποίησεν θανάτου xal ζωῆς καὶ ὑγείᾳφ,
θανάτου μὲν ξενοτάφιον τοῦ ἁγίου Λουχᾶ, ζωῆς ὃ
τὸ π'στορεῖον, ἡγείας δὲ τὺν ξενῶνα, τὰ καλού ένα
τῆς µαχαρίας Εἰρήνης.
Τὸν ἅγιον Διομήζην ἔχτισε μὲν ὁ ἅγιος Κωώνστανο
εἶνας, Βασίαειος δὲ ὁ Μακεδὼν διὰ τὸ )αθεῖ, ἀπ C
ἐχεῖσε τὸν περὶ τῆς βασιλείας χρησμὸν ἐπλάτυνε xal
χρήματα πολλὰ ἀπεχαρίσατο.
Τὰ Στουδίου Στούδιος πατρἰχιος ἕκτισεν ἓν τοῖς
Χβόνοις Λέοντος τοῦ Μακχέλου, xai χτήµατα πολλὰ
ἱπιχόρωσε, xal μοναχοὺς χιλίους ἀπέχειρε,
"H καλουµένη τοῦ ἁγίου Αἱμ.λιανοῦ πόρτα οὕτως
ἐχλήθη διὰ τὸ εἶναι πλησίον τὸν ναὺν τοῦ ἁγίου Λἰ-
μιλιανοῦ, ὃς πρότερον μὲν ἣν εὐχτήριον μικρὸ», ὅτι
δὲ ἤχθη εἰς τὴν πόλιν τοῦ Μωσέως tj ῥάδδος ἐπὶ τοῦ
μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐδέξατο αὐτὴν ὁ βασιλεὺς
ἐχεῖσε πεζὰς, καὶ ἀνήγειρε µέγιστον ναὺν τῆς θεοτύ-
χουν ἔνθα κατετίθετο τὴν ῥάξδον. "Ἔκχτισε δὲ µεί-
ζονα xal «bv. ἅγιον Αἱμιλιανόν. Μετὰ δὲ ταῦτα ἁπη-
νέχχατο τὴν ἁγίαν ῥάδδον ἐν τῷ παλατίῳ.
Ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου Ίχθη ελέ-
φας pix ph ἀπὸ Ἰνδίας χαὶ ἑτρέφετο εἰς τὰ βασἰ-
λεια. Ἱππικοῦ δὲ ἀγομένου, xal ἀἁπαγομένου αὐτοῦ
πρὸς αὑτὸ, Χαταλλάκτης τις διερχ΄”µενον αὐτὸν διὰ
τοῦ μιλίου ἔπαισε μετὰ ῥάδδου σφοδρῶς, Χρόνων δὲ
ecnses exercere. ως eonsueiu io duravit a Con-
s:aíitino Magno ueque ad Irenen Atheniensem.
Signum fortunss urbis stehat &tipra. areum pala-
lii, quod ol m. tome a Constaniiuo magno delutoin
Maurieius postea confregit.
Porta ferrea οὗ hanc causam ita nominata est,
Cum eolumna po?phyretica Tori Huma adveheretur,
Wienuium iütegrum ob enormem magnitudinem iu
via fuit. Cum vero tandem per supradictam portam
ex navibus in urbem introducenda esset, et. time-
rent ne, quia locus fungosus esset ct humectus,
columna in 4erram depressa ulerius non posset
provebi , ideo ferreis vect:bus. viam. straverunt
circa portam, qua inde nomen retinuit.
108 Gemeterium 8 Luee condilit lrene Attica,
ut gratis ibi sepelirentur pauperes, Eadem singu-
Jari pietate mota complures dumus senibus perc-
&rinis et pauperibus. sustentandis wditicavit, Iteth
Aributoram onera. minuit. Imprimis autem tria haec
480! ri, vilze ei sanitati exstruxit, morti Xenotaphinm
sive eomelerium peregrinorum, vite pistoriant,
sanitati liospitale quod beate reno dicitur.
Templum saboti Diomedis primus cdifieravit
Constantinus Magnis: post. cum. autom. Basilius
Maegdo id majus ct qulehrius reddidit, multisque
donavit divitiis, proptezea quod inde oraculum dé
futuro imperio aereperat. .
Monasterium Studii Studis patricius condidit
t'mpore Leoui$ Maceke, et plurimis — ditavit
possessionibus, atque monachos mille in'eo in
stituit,
Por'a S. Jrniliani nomen accepit a. proximá
templo S. Zmiliani, quod prius parvum erat oia-
torium. Cuat autem sub Constaniino Magno virga
Moysis in urbew afferretur, pedes e&m in hec loco
excepit imperator, 103 et magnam eon didit eccle-
siam S. Deiparz, ubi eam deposuit, atque templuur
Awiliaui valle ampliavit. Caeterum postea sacram
D illam virgam in palatium 4ranstalis.
Tempore Theodosii M.'gni juvenis elephas ex
lIudia adductus fuit, qui alebatur in. palatio impe- .
ratoris. Hic cum ad ludos circenses deduceretur,
celtybista quidam ei per milliarium transeunt fu.
stem impegit quam vchementiseiine. Post anuos
.Meursii et Lambecii note.
(73) 'Η 8à σιδηρᾶ πόρτα. Quam in. presenta
porlam ferream vocat, paulo post appellat τὴν
αήρταν τῶν Σοφιῶν, id es! portam portus. Sophiani
sive portam Sophianam. Laws,
NU Eic δὲ τήν. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς Σοφίας,
M πόρτῃ Οελόνίων ὀκβαλεῖν τὺν x:ou2 'ánb τῶν
ων, ἐχώσθη εἰς τὸν αἰγιαλὸν πῄχεαν 0 δ.ὰ τὸ
XEUvoy xai ἁλσώδη (τελµατώδη leg.) εἶναι τὸν τό-
πον. Μέλλοντες δὲ τοῦτον ἆ ποσπᾷν μετὰ ξύλων οὐκ
Ἰδύναντο, ἀλλὰ μετὰ σιδηρῶν μοχλίων μεγάλων,
Καὶ διὰ τοῦτο οὕτως ἐκλήθη. 5058 et. Keg. )
(15) Φόρων χουφισμοὺς ἐξέχοψε. Ἔκτισε xai εἰς
ταφὴν τοὺς τάφους καὶ εἰς ζωὴν τοὺς αρικλίνους τοῦ
πιστωρείου, εἰς ὑγίειαν τὸν ξενῶνα τὰ ÉElpfivn; κα-
λούμενον 5059.
-———Á—9 —— αι
.
981 GEORGII CODINI οί
vero decem elephas, qui jam suecreverat, iterum A διελθόντων δέκα ἀνατραφεὶς 6 liga; συνέδη χαὶ
pro more ad Hippodremum ducebatur, et ubi ad
milliarium pervenit, reminiscens ejus a quo olim
ibi erat exsus, et fortuito ipsum mensz videns
aseidentem et reéognosecns, subito impetu illuc
accurrit, et hominem cum barritu adorsus dente
eum feriit mediumque discerpsit. Unde omnes in eo
animali naturalem offensse recordationem admirati
sunt.
in loco nominato Claudii domus erat Claudii
patricii et quaestoris tempore Basilisci. impera-
toris.
In loco dicto Caniclei domus erat Theoctisti ma-
gistri et praefecti caniclei, quj capite plexus fuit
in caverna Hippodromi jussu Barde Cesaris,
qui patruus fuit Michaelis cognomine Ebriosi.
104 Portum Eleutherii Constantinus Magnus
struxit eodem tempore quo ipsam urbem condidit.
Nemen vero accepit ab Eleutherio patricio, qui
ejus structure praefuit. Ejasdem statua ibi posita
erat, manu gereus ligonem et cophinuim. Crterum
imperator Theodosius junior cum columnam eum
staiua sua in Tauro erigeret, terram fodiendo eru-
tam in huuc portum ingessit aique eum opplevit :
qui antea fundum lapide quadrato pavitum et altis-
simum habuit.
Ecclesiam S. Panteleemonis Theodora uxor Ju-
stiniaui Magni exstruxit, quoniam ex Paphlagonia
Cpolim veniens ibi habitaverat in porticu, panper-
αὖθις, ὡς ἔθος, ἁπάγεσθαι cl; ch. Ἱππιχόν. Περὶ à
«Lv τόπον τοῦ μιλίου γενόμενος xal εοῦ ποτὲ τύψαν-
τος αὐτὸν ἀναμνησθεὶς, xai ἰδὼν ἐν τῷ εραπεζίῳ
χαθεζόµενον xaX γνωρίσας, ἀθρόως δραμὼν, πρὶς
αὐτὸν, xai ἐπιδρυχησάμενος ἕχρονσε μετὰ τοῦ ὁδόν-
τος αὐτοῦ, xal ἔεχισεν εἰς μέσον ἄνθρωπον, xti
ἐθαύμασε xd; τὸ φύσει uvgaíxaxov τοῦ θηρίον.
Τὰ δὲ Κλανδίου οἶχος ἣν Κλαυδίου πατριχίου wd
ποιαίστορος kv τοῖς. χρόνοις Βασιλίαχον τοῦ βασι.
λέως.
Τὰ δὲ χανικλεῖου οἶχος ἣν Θευκτίοτου (15) µσγ/-
στρου xai ἐπὶ χανικλείου, τοῦ σφαγέντος εἰς χοῦὰ
τοῦ ἰπποδραμίου παρὰ Βάρδα Καίσαρος τοῦ θεία
B Μιχαἡλτοῦ Μεθωσοῦ.
Τὸν toU (76) Ἐλευθερίόυ (77) λιμένα 6 yis
Κωνσταντῖνος ἀνήγειρε, κτίζων τὴν πόλιν. "Ἔλαθι
δὲ τὴν ἁῥοσηγορίαν ταύτην ἀπὸ Ἐλευθτρίου πατρ-
Χίου xat παρισιαµένου εἰς τὸ κτίσμα. Ἵστατο δὲ ἐν
«ip αὐτῷ λιμένι στήλη µαρμάρινος ἙἘλευθερίου, ct
govce κτύον καὶ κόφινον. Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιο; ὁ
μιχρὸς τὸν ἀναχωματισρὸν toU χτἰσθέντος παρ αὐ-
τοῦ χίονος bv €p Ταύρῳ χύσας ἓν αὐτῷ κατέχωσε,
xai ἡφάνισε τὸν λιμένα πλαχωτὸὺν Üvta χάτωθεν x1
βαθύτατον.
T^v ἅγιον Παντελεήμονα Θεοδώρα ἡ γυνὴ τοῦ µι-
χάλου Ἱουστινιανοῦ ἀνἡγέιρε, διότι ὅτε λθεν ἀὺ
Παφλαγονίας, &xstot ἓν τῷ ἰμόόφ χατῴχει nivis
cula tunc οἱ lanificio sibi vietum quieritaus. Sed ϱ οσα καὶ ἔρια νῄθουσα (78). ἐξ ὧν ety. xa Sup
postquam ad imperium pervenit, sedes illas pauper-
&nás iu ecclesiam mutavy.
Quam vocant Narsetis, domus erat Narsetis patri-
eii et prepositi eunuchi tempore Justiniani Magui,
quam ípse postea mutavitin hospitale ct gero-
curmiun.
ldem Narses templa SS. Probi Tarachi et Andio-
nici zedificavit.
105 Templum S. Thomz» dictom Amsntii do-
mus erat Amantii aceubitoris tempore Anastasii
Dicori, quam ipse mutavit in eccclesiam. Incen-
dio autem consuptam restituit fius ejus Dasi-
lius.
; . . D
Monasterium appellatam Martinaez condidit Mer-
tinaces patricius, avaoculus domin: Theophanus,
sub Michaele Metbysta et Basilio Macedone.
φἠν. Μετὰ δὲ οὐ βασιλεῦσαι ἔχτισε τὴν πενιχρὰν
ἑχείνην οἰχίαν εἰς vaóv. .
Τὰ Ναρσοῦ olxo; ἣν Ναραοῦ πατρικἰίου xai npzu-
ποδίτου εὐνούχου kv tol; χβόνοις Ἰουστιν.ανοῦ (19
toU μεγάλου, χαὶ µετετέβη εἰς ξενῶνα καὶ Ύπροχο»
μεῖον παρ᾽ αὐτοῦ.
Tiv ἅγιον Πρ/{ον Τάραχον χαὶ ᾿Ανδρόνιχον ὁ ci-
tb, Ναρσῆς ἀνήγειρε.
'O δὲ ἅγιος θωμᾶς, ὁ tX ᾽Αμαντίου καλούμένος,
οἶνος ἦν ᾽Αμαντίου παρακο:µωμένου bv, τοῖς χρόνοι
τοῦ Δικόρου. Káxslvog ναὺν ἀνήγειρεν. Ὕστερον δὲ
πυρποληθέντα ὁ vli; Βασαίλειος ἀνήγειρεν.
Tij» povhy τοῦ Μαρτινάχου ἀνήγειρε Μαρτινάχης
πατρίκχιος ὁ θεῖος τῆς δεσποίνης θεοφανοῦς (80) ἐπὶ
Mya τοῦ Μεθυστοῦ xdi Βασιλείου Μακεδόνος.
Meursii οἱ Lambecii notum.
(75) Ρε Theoctisto ejusque ezde vide Zonaram
in Theophilo. Laub.
De hac sistua. Eleutheril satis notavi al
p. 49 v. 15. Pro χόφινον in tribus cudicibus Vati-
canis diverse legitur, ἐξτχάνθινον, ἐξακάνθηχον et
ἑξαχανθίλουον. Sed quid ista sibi velint, non satis
mübi constat. Κόφινος vero dicitur vae ex virgul-
is, terre poriandae proprium. LAMB.
(71) Ἐλευθερίου πρωτασηχρήτου Φφέροντος ἐπὶ
τῶν ὤμων κακούλιον καὶ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ,
ἀμφότερα λίθινα. Κτισθείσης δὲ καὶ τῆς στήλης τοῦ
Θεοδοσίου, fj ἐπὶ τοῦ χίονος 1&0 Ταῦρου ἣν, 6 x99;
ἐχύνετο εἰς τὸν λιμένα, xa ἐγεμίσθη 5958.
(78) Ἔρια νήθουσα. Νήθουσα ἔρια ἑκώλει αὐ-ὰ
xai ix tou τιμήματος αὐτὴν διῳκεῖτο Reg.
(19) Ἰουστίνωυ χαὶ ίας. Τὸν δὲ ξενῶνα xat τὸ
γτροχομείον xal τἠν ἐχχλησίαν ἀνήγειρεν ὁ αὐτί
xai τὰ μέχρι τοῦ ὀξυθαφίου xil τὸν ἅγιον Πρύ-
6ο» $058.
(80) Hzc est Theophano seu Tiieophania, prima
L^onis Sapientis conjux, cujus anniversaria me-
moria a Grzcis colitur 19 die Decembris. De ejus
origine h:ec verba habentur in Menologio : 'Yxie-
χεν ἐξ αἵματος βασιλικοῦ, τὴν γέἐννησιν ἔχουσα ix
τῶν περ.θλέστων Μαρτιναχίων, θυγάτηρ Κωνσταν-
τίνου thv ἀξίαν {λλ υστρίου xai μητρὸς Άννης i
585
DÉ /EDIFICIIS CP.
580
Tov Πρόδρομον τὰ Πρόδου Πρόδὸς πατρίχιος &vi- A — Templum S. Joannis Precursoris cognominatum
qupe, χαὶ παλάτια ἔχτισε ἠαυμαστὰ πάνυ..
Τὰ λεγόμενα Τοξαρᾶ eixo; ἦν Τοξαρᾶ μαγχλαδί-
«ov (81) τοῦ ἀνελόντος xa«' ἐπιτροπὴν τοῦ Βασιλείου
τοῦ Μαχεδόνος. Μιχαὴλ τὸ» Μεθυστὴν εἰς τὸν ἅγιον
Máuxv:« (82).
Τὰ Κουράτορος ἐχτίσθη παρὰ Βηρίνης γυναιχὺς
Movto; τοῦ Μαχέλου εἰς τύπον τοῦ ἐάφου Χριστοῦ.
Παρίστατο δὲ Κουράτωρ ὁ ἄνθρωπος οἰχεῖος αὐτῆς
εἰς τὸ κτίσμα.
Τὰ &iaxovícan; (85) ἔχτισε Κυριαχὸς ὁ πατριάρ-
γης £v τοῖς χρόνοις Μαυρικίου τοῦ βασιλέως, Ἔπε-
χλίθη δὲ οὕτως, ὅτι ὁ πατριάρχης ἔτι διάχονος iv
ἐχεῖσε ᾧχει, καὶ ἡ ἁδελφὴ αὐτοῦ ἐκεῖσε ἣν διαχό-
γισσα.
Την ἁγίαν Αναστασίαν εἳν Φφαρμαχολότριαν
Ἰλναστάσιος ὁ Ἀίχορος ἀνήγειρεν. "Hv δὲ ἐχεῖσε οἶχος
πατριχίον τινὸς Φαρμακοῦ χαλουµένου.
Τὸ Ἱεγόμενον Λεωμάχελλον (44) τρὀπὀν τοιοῦτον
ἐχλήθη οὕτως, ὅτι Λέων ὁ Μακέλης, ὃς ἑρμηνεύεται
οφαγεὺς, πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι λέγεται ὅτι χρέα ἑπώ-
χει καὶ ἡ qvovh αὐτοῦ ἔπλεχε χορδὰς iv τῷ αὐτῷ
vm , .
Τὰ Φλωρεντίου ofxo; ἣν Φλωρεντίου πατριχίου
xdi δουχὺς Αντιοχείας, τοῦ ἓν τοῖς χρ/νοις "Apxa-
δίου τοῦ βασιλέως, ὅστες τελευτῶν ἐποίησε τὸν olxoy
αὐτοῦ γτροχομεἴον.
Τὰ Ανθημίου οἴκος fv ᾿Ανθημίου µαγίστρου τοῦ
Probi Probus patricius exstruxit; item palatium
ediücavit admiratione dignum.
Toxara, ut vocant, domus erat Toxars mancla-
vitse, qui jussu Ba:ilii Macedonis Michaelem Ebri-
osum in templo 5. Mamantis occidit. |
Templum Curatoris condidit Verina uxor Leo-
nis Macele ad instar sepulchri Christi. Structurze
autem curstor quidam domesticus ejus prefuit.
Ecclesiam diaconissa exstruxit Cyriacus pstri-
archa tempore Meurieii imperatoris. Ita vero de-
nominata est, quod patriarcha adhuc diaconus
ihi habitaret, et soror ejus ibidem esset diaco-
nissa.
106 Ecclesiam S. Anastasiz pharmacolytre
Anastasius Dicorus zedificavit eo loco ubi Pharmaci
cujusdam patricii domus fuit.
Locus dictus Leomacellum ita denominatum
fuit, qued Leo Macelas antequam imperio poti -
F'tur, carues ibi vendiderit el uxor ejus chordas
torqueret.
Iu loco nominato Florentii domus erat Florentii
patricii et ducis Antiochim, qui vixit tempore
Arcadii imperatoris, et domum suam mutavit in
gerocomiuin.
Anthemiana domus erat Antliemii magistri, quem.
ἓν τοῖς χρόνοις Μαρχιανοῦ, ὃς xal ἔστεψεν αὐτὸν &y (1 Marcianus imperator in. urbe coronavit, et data ei
τῇ πόλει, δεδωχὼς αὑτῷ τὴν ix πρώτης Ὑνναιχὸς
αὐτοῦ θυγατέρα (85). xal ἀπέστειλεν εἰς ᾿Ρώμην
βασιλέα. Ὁ δὲ τὸν αὐτοῦ olxov εἰς vabv καὶ Υηροχο-
μεῖον ἀνήγειρε xaX λοῦμα,. |
1à Σπουδῆς "Άννα ἡ Αὐγοῦστα ἕχτισεν, ἡ Λέοντος
τοῦ Συρογενοῦς. Ἔγκυος γὰρ οὖσα xal στρεφοµένη
ἀπὸ τῶν Βλαχερνῶν, τῆς τοῦ τεκεῖν αὐτὴν ὥρας
παραστάσης, εἰσῆλθε χατὰ σπουδὴν εἰς 'olxóv τινος
ρωτοσπαθαρίου xal ἀπέτεχε, xaX ἑποίησε τὸν οἶχον
ἐκεῖνον μονὴν, καὶ ἐἑπωνόμασε Σπουδῆς διὰ τὸ κατε-
πείχειν αὐτὴν xal ἑπισπεύδειν τὸν εοκετόν, ᾿Αλλὰ
καὶ τὴν μονὴν τὰ ΄Αννης ἠἡ αὐτὴ ἄνασσα "Άννα ἑποίπσε.
Τὰ Σεδήρου τὸ Υηροκομεῖον Σεθῆρος πατρίχιος
ἔχτισεν, ὁ ἀδελφοποιητὸς Κώνσταντος βασιλέως τοῦ
ἐγγόνου Ἡραχλείου, ὃς ἀνῃρέθη Ev τῷ βαλανείῳ εἰς p qui nepos Heraclii fuit et iu Sicilia in balueo occi-
in uxorem filia, quam ex prima uxore susceperat,
imperatorem Romam misit. ]& vero demum suam
iu templum gerocomium e£ balneum imutavit.
Monasterium Festinstionis condidit Aana Augu-
sta Leonis Isauri. Cum enim gravida esset et re-
vertens ex B achernisin via pariendi necessiigte ur». —
geretur, przfestine diveriit ad quemdam protospae
tharium et ibi peperit, domumque ín inonasterium
niutatam Festiuationis vocavit ob acceieratum par-
tuv. Eadem Augusta monasterium Anng ai-
ficavit.
107 Gerocomium Severi condidit Severus pa-
wicius, frater. adoptivus Constantini imperatoris,
Meursii et Lambecii nota.
τῶν ἀφ᾿ fÀlou ἀνατοιῶν ὁρμωμένης. Mine patet
Μαρτινάκην et Μαρτινάκιον nou. esse. nomen ο”
prium, sed. comune cognomen fainilig. Sic Con-
slantinus pater Theophanonis a Zunara simpliciter
vocatus ὁ Μαρτινάχιος, LAMB. ..
(8!) Μαγχλαθίται 6γΦου- ὑατυδηῖθ vocautur jani-
(019 υμία πιρεταιοτία, quod µαγχλάδια seu claves
manuales gestare solerent. llis cum nomine
lum re ipsa «eqüivalent, qui tiodieque iu lia-
licorum principum aulis vocautur 4 maaaieri,
AMB., ..
(82) Μάµαντα. Vide p. 115. Laub. .
(83) Τὰ διακονίσσης. Tempjum fuit D, Virginis,
iut testatur Zonaras in Mauricio, Lau.
PATROL. σα. CLV1l,
-
(85) Αεωμάχεα Ίο». Codini opinio de ratione
nowinis hujus loci falsa est. Nam Λευμάκελλος οἱ
Λεωμαχέλλιον el. Λεωμαχελλεῖον dicitur macellum
publicum, quemadmodum λεώδατος 6ἱ λεωφόρος
ὁδός via publica. Laus.
(85) Verum quidem est quod hoc loco. Codinus
ait, Morcianum imperatorem Anthemio filiam suam
dexpondisse, sed falsum est quod addit, Authemium
ab eodem Marciauo Ronan missum atque impera-
torem Occiueptis constitutum fuisse. Constat enim
Antbemiui Romam pro. imperatere. ablegattim
fuisse Puseo et Jcaune coss, anuo. decimo ime
perii keonis, qui post. Chris:um natum. ext. 467.
LAMB.
- 19
ba1
GEOROTIT CODINI M
sus cst. ldem templum quoque exstruzit, quo loco Α Σιχελίαν, Αλλά xal ναὺν ἆνηγειρεν (800, ἐπεὶ cius;
domus ejus sita, fuerat. fmperatore autem supra-
dicto in Sicilia interempto sumpsit sibi bic Severus
Romanam classem, et cum ea usque ad locum cui
Pboenicis nenen est pervenit.
Gains quz vocatur domus erat Gains patri-
rii, qui tempore Arcadii imperatoris imperium
alfectavit in Tbtacis partibus, atque ibi occisus
fuit.
Adiflcium nominatum Eusebil Eusebins quidàm
patricius exstruxit tempore Justini et Sophiz con-
jugum piissimorum. .
Ecclesiam S. Deiparz cognominatàm Cyri Cyrus
. patricius et prefectus sab Theodosio Juniore con-
didit. Idem structurz terrestris muri: prefuit, et a
populo adeo dilectus fuit ut publice exclamaret
ere ut ad inàajoreim proveheretur dignitatem. Quo
audito imperator eum metropolitanum episcopum
Smyrus fecit.
In Chrysocamera, qus sita est post Mvrelzum,
s1abat olim signum aureum, 3 quo Chrysocamera
. nomen accepit. Hoc autem tempore Bard: Czsa-
. ris furto inde ablatum fuit. In altera Chrysocamera
108 4ue est prope. S. Acacium, ubi est domus
Mosele, Christi imago asservabatur.
In duobus illis locis quz vocantur Myrelea, un-
guenta scaturibant, et multi sanitati restituebantur
' epe Virginis Deiparse; unde etiam nomen ohti-
nuerunt.
Anemodulium sereum, in quo duodecim vento-
rum signa posita $unt, tempore Leonis [sauri ab
Melioloro astronomo erectum fuit. Magna autem
simulacra zrea Dyrrhachio allata sunt 8 muliere
quadam, qui ip dotem illa acceperat.
Ecclesiam 9. Acacii dietam Chaream sdifi-
eavit feater. Narsetis patricii tempore Justini et
Procopiz.
Templum 8. Procopii cognominatum Vigilantiz,
quod situm est in Tauro, primus exstruxit Justi-
nianus, qui etiam multa alia palatia ibl zedificavit
nomine Vigilantia germane sus sororis. Sed is-
αὐτοῦ ἐνταῦθα ἣν. Μετὰ γοῦν τὸ αφαγῆναι τὸν ῥη-
θέντα βασιλέα iv, Σ.χελίᾳ παρέλαδεν αὐτὸς «iv
Ῥωμαῖχὺν στόλον, xat ἀνῆλθεν ἕως τοῦ χαλουµένιν
Φοίνικος (87).
Τὰ l'atv& (88) οἴχος ἣν Γαϊνὰ πατριχίου τοῦ τυραν-
νήσαντος εἰς τὰ θρᾳχῷα µέρη ἐν τοῖς χρόνοις ρα
χαδίου xal σφαγέντος ἐχεῖσε.
' Τὰ Κὐσεδίου Εὐσέδιός τις ἔχτισε παξρἰκιος ἓν vi;
χρόνοις ᾿Ἰουστίνου xal Σοφίας τοῦ εὐσεβεστάτον
ζεύγου».
Thv ὑπεραγίαν θεοτόχον τὰ Κύρου Κὔῦρος πατρ-
χιος xai ἔπαρχος ἕχτισεν bn θεοδοσ/ὀυ τοῦ μιχρο,
ὃς xai παρίστατο él τὸ κτίσμα τοῦ χερόαίου τείχους,
ὅτε ἐχτίζετο παρὰ τῶν δύο μερῶν, xal ὑπὸ τῶν
δημοτῶν ἀγαπηθεὶς ἦν, ὅτε χαὶ φωνῇ μεγᾶλῃ εἶπον
« Κύρος καὶ εἰς ἄλλο (89) νιχήσει καὶ προκύψει. )
Ὅπερ ἀχούσας ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν αὐτὸν µητριπο-
λ/την εἰς Σμύρναν.
El; δὲ τὸ Χρυσοκάμαρον τὸ ὄπισθεν τοῦ μυρελαί»
ζῴδιον ἵστατο χρυσοῦν, LE οὗ ἐχλήθη Χ pusoxápapow.
'Ev δὲ τοῖς χβόνοις Βάρδα Καΐσαρος τοῦ δεί
M:yah ἑχλάπη. El; δὲ τὸ Χριστοκάμαρον τὸ πλησω
τοῦ ἁφίου "Axaxiou, ὅπου ἑστὶ τοῦ Μωσηλὲ ὁ οἶχος,
Χριστοῦ ὑπῆρχεν εἰχονισμός.
Ki; τὰ δύο µυρέλαια μύρα ἕῤῥδεε καὶ ἱάμα-α
πολλὰ ἑγίνετο ὑπὸ τῆς θΘεοτόχου, xal διά tov:
ἐχλήθησαν.
Τὸ ἀνεμοδούλιον (90) τό χάλκουν ἑστηλώθη sapi
Ἡλιοδώρου ἀστρόνόμου ἓν τοῖς χρόνοις Λέοντος τοῦ
Συρογενοῦς * ἐν ᾧ εἶσιν ἑστηλωμένοι οἱ δώδεκ
ἄνεμοι. Τὰ δὲ χαλκουργήµατα τὰ μεγάλα fyün ἀπὸ
«οῦ κάστρου Δυῤῥαχίου, εἶχε δὲ αὐτά τις γυνὴ tü
προῖχα αὐτῆς (91).
T^v ἅγιον Αχάχιον τὸν Χαρέαν ἔχτισεν ὁ ἀδελφὺ;
Ναρσή πατριχίου ἓν τοῖς χρόνοις Ἰουστίνου xi
Προχοπίας.
Ὁ ἅγιος Πρληχόπιος τὰ Βιγλεντίας εἰς τὸν Ταῦρον
ἑκτίσθη παρὰ Ἰουστινιανοῦ, ὃς xal ἄλλα πολιὰ ai-
τόθι παλάτια ἔχτισε λόγῳ τῆς αὐταδέλφης αὐτοῦ
Β.γλεντίας. Ὑπὸ δὲ ἐμπρησμοῦ ἀφανισθέντα Αν.
tam Ecclesisom incendío absumptam resdiflcavit [) τωνίνα f; γυνὴ Βελισαρίου τοῦ µαγίστρου, ft;
Meursii et Lambecii note.
(86) 'AAJ4à xal γαὸν ἀγήγειρεν. Ἔκτισε 0 αὐτὸ
γηροκομεῖον, διότι οἶχας ἣν αὐτοῦ * xai ἡ γυνὴ αὐτοῦ
ναὺν ἀνήγειρε, διότι μετὰ τὸ c. 3058 ap. Bandu-
rium.
(87) Φοίνικος. Credo intelligendum esse τὸ τῆς
Λυκίας νεώριον ὀνομαζόμενον Φοΐνικαν cujus me-
prinit Lonaras in Constante nepote Heraclii.
AMB.
(85) l'atvà. De Gaina patricio et interitu ejus ob
affeciatum imperjum Marcellinus Comes ad ann.
995. Laus.
(89) Kopoc καὶ slc &.AAo. Similis buic est. illa
ncclamatio p. 44, v. 4 : Καλλίστρατος εὐτυχῆς xal
εἰς ἄλλο προχόψει. Ceterum in. Cuüronico Alexan-
drinog, ubi eadem de Cyro praefecto et Theo-
. nominatum
dosio juniore narrantur, diversa babetur ac
clamatio : Κωνσταντῖνος ἕχτισε, Küpo; ἀνενέω'
. atv, La
WB.
(90) Anemodsulium pyramis erat quadrilatere
insistens b:«si, in cujus apice simulacrum positum
erat, molusuo ventos indicans. Hujus meminit
Nicetas Choniates p. 857, 10 Bonn. Cedrenus ait
fuisse ᾿Λνεμοδίριον, quasi ἀνέμων
δήριν sive ceftamen ventorum. Anonymus in Col-
lect, n. 185 Ανεμοδούριον vocat, posito p pro ?.
Siniliter μαγναύρα dicitur pro μαγναύλα, quasi
wagna aula, ut notat Luitprandus De rebus. Imp.
6,9. Laub.
(91) Post αὐτῆς eod. 3058 et Reg. add. Μετὰ
πολλῆς δὲ ἐπιστήμης xal ἀστρονομίας ἐποίε' 10275.
383
DE ΕΡΙΝΙΟΙΙΣ CP.
590
ζωστ (99) ἣν θεοδώρας τῆς γυναικὺς Ἰουστινιανοῦ A Antonia uxor DBelisarii magistri, que vestitrix
toU μεγάλον, μετὰ «bh χηρεῦσαι αὐτὴν χατῴκει μετὰ
Βιχλεντίας, xai συναινέσει αὐτῇῆ; πάλιν ἀνήγειρε τὸν
ναὸν τοῦ ἁγίου Ἡροχοπίου τὰ Βιγλέντια καλούμενον.
Τὸ δὲ λεγόμενων Κοντοσχάλιον (93) ἡ πόρτα ἀπὸ
Γαληνοῦ τοῦ παβισταµένου εἰς τὸ Χτίσμα τοῦ λιµέ-
νος (94) ἔλαδε τοὔνομα) καὶ γὰρ ἐχεῖνος Κοντόσχελας
"ἐπωνομάζετο.
Ἡ λεγοµένη τοῦ Ῥαρελαίου μονῇ «πρότερον My.
Ρόωνος ἐκαλείτο (95). 'O δὲ Κοπρώννμος διερχόµε-
wx ἐχεῖ ἠρώτησε τὸν πατρέκιον «bv. Καμουλιανὸν
πῶς χέχληται ἡ μονή» τοῦ δὲ μὴ εἰδέναι εἰπόντος,
αὐτὸς, εἰδὼς χαὶ ἑνυδρίσαι θέλων «hv τῶν μοναχῶν
βρῶσιν Ὑαρελαίου καλεῖσθαι ταύτην ἐχέλευσε, xal
Ἱέγονε τὸ τούτωυ ῥῆμα χύριον ὄνομα τῇ µονῇ. Οἱ δὲ B
ἐχεῖσε μοναχοὶ τηνικαῦτα ἐξέφνγον.
'U χορτοδολὼν ὁ ὢν εἰς τὸ Βύχινον ἐχχλησία fv
τοῦ ἁγίου Ανδρέου, ἣν ἀνήγειρεν Ἰουστινιανὸς ὁ
μέγας. Ὁ δὲ Καθαλλῖνας ἑκοίησεν αὐτὴν χορΊοδο-
λῶνα. -
El; τὴν χαλουµένην Ὑσαμαθέαν (96) εἴδωλον ἵστατο
σεθόµενον tap" "Ἑλληνές τινος. Ἔλεγον οὖν οἱ Χρι-
στιανοὶ πρὸς τὸν σέδοντα αὐτὸ, « Κατὰ φεῦσμα θεός
ἐστι τοῦτο τὸ σὸν εἴδωλον, » xal ἐκ τούτου ἔλαδεν ἡ
πόρτα τὴν τοιαύτην ἐπίχλησιν. Ἡ ἀπὸ τοῦ Όψωμα
Ξεῖον, διὰ τὸ ἄνωθεν ἵστασθαι τὸν τίμιον σταυρόν.
"lH Βέμπτη λεχομένη πόρτα ἐκλήθη διὰ τὸ εἶναι C
Vv ἀριθμὸν τὴν πέµπτην.
Ἡ δὲ Χαρσίαν πόρτα ἐχλήθη ἀπὸ Χαρσίου (97) τοῦ
ὑευτερεύοντος τοῦ µέρους τῶν Βενέτων, ὅτι παρίστα-
wixtios, ὅτε ἑκτίζοτο τὸ χερσαῖον τείχος.
Ἡ Ξνλάχερκος πόρτα (98) διὰ τοῦτο ἐχλήθη οὔ-
fuit Τλθοά οἱ uxoris Justiuiani magni, suasu ipsius
Vigilantis, cui qua post mariu sul mortem habi- *
tavit.
109 Ports que vecatur Contoscalium, nomen ac-
cepit a Galeno, qui structura portus praserat οἱ co-
£nominabatur Contoscetus.
Monasterium Peavelmi antea nominabatur Myro-
denis. Cum autem quedam tempore Constantinus
Copronyinus illud preteriens Gamulianum patricium
interrogaret, quomodo id monasterium vocaretur
atque i5 66 nomen ejus nescire reaponderet, im-
perator, qui bene illud noverat, nominari jussit
froonasterium Psarelzi, illudens scilicet monachis,
quod semper comederent pisces. Et. monasterium
quidem hec nomen retinuit, menachi vero propter-
ea inde profugerunt.
Fosuile quod est in loco nnncupato Buccino, prius
ecclesia erat S. apostoli Andrez, quam .exstruxe-
rat Justiuianus magnus. Constantinus vero Copro-
pnymus eam mutavit in feenile.
la porta quse vocatur Psaniathea, idolem stabat
quod colebatur a quodam gentili : propterea igitur,
quod Christiani ejus eultori dicere solerent : « Fal-
«us est et ementitus deus hec tuum idolum, » ideo
porta sic nominata est; vel propter exaltatum ibi san-
Cue et venerandae crucis. signum, qaod sapra &ain
positum erat.
110 Porta que vecatue Quinta, ex eo nomen
habet quod numero qanipta sit. -
Porta Charsiz ita dicta ost a Charsia secundario
factiouje Venet, qui swucture efus loci prsefuit,
cum conderetue angeus terrestris,
l'erta quie vocatur Xylocercos, nomen ex eo ha-
Meursii et Lambecii note».
(99) Ζωστή. Baius dignitatis alias meminit Co-
dinus p. 125, v 8. Laws.
(95) KorvzooxdJAur. Secundum Codini etyma-
logiam pro Κοντοσκάλιον legendum esset Κοντόσκε-
λον. Sed cum constet portam banc maritiwam fuisse,
verisimilius est eam χοντοσχάλιον sive χοντόσχαλον
appellatam feisse, id est scalam parvam. Σκάλην
enum et αχάλιρν Grece-barbari vecant scalam,
pr quam ad mare descenditur. Ejusmodi verp
enim Grzco-barbari pisces vocant, et φαρεύειν pi-
ecari, et ψαροπωλεῖον forum. piscarium, Sünili fere
. eavillatione Cicero ad Auicum 4, 44 LueeHum οἱ
Bortensium piscinarios appellat. Lawg.
(96) Portam quam lioc loco Co.linus vocat Vaua-
θίαν, eam appellavit p. 75, τὴν πόρταν τοῦ Wa-
páüov, id est portam arene sive lutoris. Quem-
admodum enim apud Latinos are»a, lta etiam apud
Graecos φάμαθος tam ipsum littus quam arenam lii-
seal maritiwae complures Cpoli fuerunt, ut. scala D toream significat. Ceterum progressu temporishuie .
Sgemna, scala Chalcedonensis, scala arcis, scala
Timasii, etc. Cseterum χοντός Graeco-barbare dici-
tur parvus : sie hoc loco Codinus ait. Galinuan
sive Agallianum a brevibus tibiis Κοντόσκελον co-
gnominatum fuisse. Eodemque modo apud Cedre-
num Stephanas scholarum occidentalium domesu-
cus et Leo Cephalleniz prefectus ob bumilitatem
siatura& Κοντοστέφανας et Κοντολέων nuncupantur.
Item Theodorus Petri magistri, qui sub. Jusiiniano
vixit, filius Κ.οντοχέρης appellauis fuit, quod iUi
manus altera esset brevior. Laus.
94) Τὸ xzicqa τοῦ Aqiévoc. Loquitur de portu
mauulacto, qui proximus fuit porte Contosealii,
ut testatur eruditissinus scriptor Jo. Leuuclavius
in Pang. Hist. Turc. Laus.
(905) Sensus est, Constantinum Copronymuin
ropterea immonasterium mulato pristino nomine
αβελαίου appellari jusslsse, υἱ illudere 1!i/ena-
Chis, quod continue comegerent pisces : φάρ'α
9
quoque porue evenit quod oomplnribus aliis locis,
uL per ignorantiam vulgi antiquum et genuinum
nomen perderet et pro φαμαθεία appellaretur φαμι-
θέα et φευμαθέα. Hinc patet. rationes. nominum
ulius ρθει, quas in presentia Codinus meivorat
ficücias esse et nullius momenti. Praterea notan-
dum est Ώου tanium illam portam cognominata
fuisse «τοῦ ἙΧαμάθου, sed etiau monasteria, geroco-
mia et palaua prope eem sita idem habuisse
cognomen, ut supra testatur Codinus p. 74. Cor-
rigendus igitur est Couastanlinus Porpbyrogeni-
tus, apud quem c. 49. deadminist. imp. pro τοῦ
Ἑωμαθέως τὴν µονήν scribendum est «nv μονὴν τοῦ
Ψαμάθου, id est monasterium littorale. LAMB.
(97) ᾽Απὺ Χαρσίου. Hzc supia p. 47 ipsemet
prolixius enartat, Laus.
(98) 'll EvAáxspxoc πόρτα. lvjus port; me-
Amiuit Zonaras in Anastasio. Dicoro.. Neque vero
hac perta μή: ξυλοχέρκου cognomen — habuit,
-€C*-w-——-——— — - ----
netu] "V" "4 5.7 P 07 οσο
591 | GEORGII
CODINI 53
het quod artifices eam struentes, propler maguam A τως, ὅτι οἱ τεχνῖται by τῷ τόπῳ εὑρόντες ὕδατα πολλὰ,
aqui copiam ibi repertam et crebram maris iuuu-
dationem, roboreis tignis el palis in aqua delixis
fundamentum superposuerunt.
Ecelesiam &, Deipara, qua cognominatur ad
Fontem, Justinianus magnus condidit. Cum enim
aliquaudo in Thraciam venatum iret, et ex hoc
templo, quod iunc temporis parvum oratorium
erat, magnan videret prodire populi multitudinem,
interrogavit quidusm illud sibi vellet ; Birategio
autem quodam magistro et custode imperialis pe-
cunis respondente fentem ibi esse morbos sanan-
tem, valde hoc admiratus est imperator, ei ex su-
perflua materia Magne Eeclesiz ingens ibi οἱ splen-
didum φον] templaun , quod Lerrae motu
collapsum Irene Attica rezedificavit 277 annis posi
primom ejua zdifieationem.. -
111 Tempis imaginis non manufactzet S. Joan-
nis Theologi 4 beato Couslautiuo primo exstracta
fucrent.
Ecclesiam 8. Josnuis Besptistm Theodosius ma-
gnus condidit, quia ipso imperante sanctum ejus
caput in urbem allatum (uit, quod imperator cum
patriarcha Nectario in Hebdomo suburbio excepit
etin S. Joannis Evangelistee templo deposuit, usque
4m per ltufinum magistru u ecclesia S. Joannis Bap-
tistze se lificoretur.
Monasterium Paulini Paulinus magister condidit,
qui valde familiaris fuit imperatori Theodosio juniori.
καὶ μὴ δυνάµενοι θήσειν τεῖχος διὰ τὴν mo
πλημμύραν, xÉpxouc xal παντουρώματα μετὰ ξύλων
πο͵ησαντες τεθείχασι τὸ θεµ ἑλιον.
Tiv θεοτόχον τὴν χαλουμένην Πηγῆν (99) ὁ μέγας
“Ἠουστινιανὸς ἔχτισεν. ᾽Απερχόμενος γὰρ cl; θρῴχκτν
ἐπὶ τῷ χννηγῆσαι εἶδε πλῆθος λαοῦ ἐξερχόμενον ἐς
τοῦ ἐχεῖσε ναοῦ, μικροῦ ἔτι ὄντος εὑχτηρίου, xol
ἠρώτησε τί ἐστιν. Στρατήγιος δέ τις, μάγιστρος xi
φύλαξ τῶν βασιλικῶν χρημάτων, εἶπεν αὐτῷ, « Ἡ
sert) τῶν ἰαμάτων beri, δέσποτα. » Kat ὁ βασιλεὺς
θαυμάσας ὥρισε, χαὶ ἑχτίσθη vabc μέγιστος xoi
περιχαλλὴς ἐκ τῆς περισσευσάσης Όλης τῆς μεγά-
λης ἐκχλησίας, Ὑπὸ σεισμοῦ δὲ συμπτωθεὶς ἐχτίοθη
πάλιν παρὰ Eipfivnc τῆς 'A0nvalac, ἔχων ὁ ναὶς
ἀφ᾽ οὗ ἑχτίσθη ἕως τῆς ᾽Αθηναίας ΕΙρήνης ἔτη δ-α-
χόσια ἐδδομήχοντα ἑπτά.
'H δὲ ἀχειροποίητος (1) χαὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ
Θεολόγος παρὰ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταντίνου ἑκτίοῦ.
Ὁ 4& Πρόδρομος 6 στρογγυλόστεγος ἕκτίσθη παρα
Θε,δοσίου τοῦ μεγάλου, ὅτι ἐπὶ ἡμερῶν αὐτοῦ 1η
ἡ τιµία χάρα τοῦ Προδρόμον εἰς τὴν πόλιν, fiv xal
ἐδέξατο ἀπὸ τοῦ Ἑδδόμου μετὰ Νεκταρίου πατριὰρ-
χον, xa κατέθετο εἰς τὸν ναὺν τοῦ Θεολόγου. ΕΞ}
διὰ τοῦ μαγίστρου 'Ῥουφίνου ἔχτισε τὸν vabv wi
Ἱροδρόμου. |
Ἡ μον] τοῦ Παυλίνου ἐκτίσθη παρὰ Ila
μαγίστρου τοῦ οἰχειοτάτου ἀνθρώπου τοῦ βασιλέως
οἱ una cum ipso educa:us. Hunc postea Theodosius ϱ) Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ ' σύντροφος γὰρ αὐτῷ ὑπῆρ-
zelot ypia-occidit ob coujuger Eudociam Augustaui.
quippe offerebatur aliquando imperatori unirz pomum
magnitudinis e Phrygia allatum, quod ipse pluvimum
admiratus eum qui atiulerat centum hyperyyris re-
muneravit, Pomum vero ες tenploS. Sop:iiz, ubi hoc
ipsi oblatum erat, ad Eudociau Augustam misil,
qua illud accipiens eque magnitudiuem atque pul-
chritudinem ejus mirata fuil. Accedeus autem ad
«am Paulinus, et idem poinum simili cuu adwira-
4ione 1149 spectans, dixit: « Ubinam, domina,
4
ed aliqua etiam muri terrestris pars οἱ adhzrene
αἱ catera vicina loca, ut testatur. Nicephorus Cal-
listus 18, &1 : Τῷ νεῷ, sit, τοῦ μάρτυρος Μάµαντος,
ἀγχοῦ τοῦ τείχους ᾧ Φυλόχερχος ὄνομα, κατετέθη-
c3, l.AMB. .
(09; Th» xaAovuiv nv ΠηγΥήν. De hujus templi
structura et iniraculoso foute. agit. prolixe Nice-
phorus Callistus 45, 25 et 26. Syntagma vero quod
ibi:em Lestalur se scripsisse de miraculis ad [οι
iem ejus templi editis, hodieque manuscriptum
csstat iu bibliotheca Vaticana. Principium illius
µου δρ : Εἶτα πηγῆς μὲν 180 τι καὶ Ψυχρόν. Ca-
iterum in imaginem B. Virginis, quae in celeberrimo
uoc templo colebatur, exstat Manuelis Ρις epi-
gramma, cujus exemplar apposui, quia alias
nouduin editum est. E ι
Εἰς εἰκόνα τῆς πηγής.
Ζωής ἑλὼ β.Ίέπω σε πηγη», παρθένα.
làcav φ.Ίόγα σδεγγύεις παντὸς xuwóbrov.
Σὺ γὰρ ἀγαγύχεις µε toic τεραστίοις
Αφθαρσίας φέρουσα εοῖς κὀ-ποις ο ἀάδα.
AMB.
χεν. "O« xai ἀνήγειρε τὸν vabv τῶν ἁγίων 'Avog-
γύρων (2). Οὗτος ὁ Πανλῖνος ἀνῃρέθη παρὰ Gto»
σίου ζηλοτυπῄήσαντος αὐτὺν διὰ τὴν ἰδίαν γυναῖχι
Εὐδοχίαν τὴν βασίλισσαν. Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἡμερὼν
᾽αὐτοῦ ηὐρέθη μῆλον παμμεγεθέστατον (5), ἀτὸ
Φρυγίας χοµἰσαντος αὐτό τινος, ὅπερ λαθὼν ὁ βασ:-
λεὺς xal θαυµάσας δέδωχε τῷ χοµέσαντι ὑπέρευρα
ἑχατόν. Τὸ δὲ prov ἀπέστειλεν Εὐδοχίᾳ τῇ βασι-
Mey ἐκ τῆς ἁγίας Σοφίας * ἐκεῖσε γὰρ ὄντι τῷ βν
σ.λεῖ ἑχομίσθη. Kixclyn λαδοὺσα κατεῖχε, χαὶ ido»
Meursii et Lambecii note. | 7
(4) 'H δὲ ἀχειροποίητος. Hoc est, ut ego. iuter-
pretor, 6 vab; τὴς ἀχτιροποιήτου εἰχόνος τοῦ
Χριστοῦ. Viletut autem hoc δρ 1) 8 Coustantiuo
p Porphyrogeuito exstructum fuisse, quo imperant:
cut Romano seniore, auno post Christum 941,
imago Christi non manufacta ex Edessa urbe Me
potamig Cpolim translata est, Similiter fuit etan
prope Cabalam Thiracie Civitatem monasterium
cognominatum τῆς ἀχειροποιήτου Βεοτόκον, quod
iwago B. Virginis ἀχειροποίητος ibi asservarettr.
Quodsi verum est Couiuum hie da. Coustautino ma
gno loqui, alia quzrenda erit interpretatio verbo-
rum ἡ δὲ ἀχε.ροποίητος. Laus.
(9) Τῶν ἁγίων ᾽Αγαρ]ύρων. Yn codd. Vat. add-
tur τὰ βραχέος, nempe ut templum S. Cósmz el
Damiani a Paulino. zedificatum diversum esse 3pj8-
reat ab altero quod iisdem sanctis eudem tempo ὁ
3 Proclo patriarca in loco nuncupato — acugiute
exstructum fuit.Lays. .
(5) Παμμεγεθέστατον μΏλον ὁπώρας δίχηΥ ἐπέ-
yov µοδίου τὸ μέγεθος C, µοδίου µἐγεύος ἔχιν. he.
η
DE ΕΡΙΕΙΟΙ5 CP.
50i.
µασεν ἐπὶ τῷ µεγέθει καὶ χκάλλει αὐτοῦ. Προσελ- A egregius ille fructus repertus est * » A1 ipsa, quee
θὼν δὲ Παυλῖνος καὶ ἰδὼν παρὰ τῇ δοσποίνῃ τὸ μήλον
ἐθαύμασεν, εἰρηχὼς αὐτῇ ' « Πόθεν τοῦτο τὸ ἀγαθὸν
η)ρέθη, δἑσποινἁ yov ; »'H δὲ ἐρῶσα αὐτοῦ, « Λάδε
τοῦτο », ἔφη. Ὁ δὲ λαδὼν ἔπεμψε δῶρον τοῦτο τῷ
βασιλεῖ, μὴ εἰδὼς ὅτι παρ) αὐτοῦ ἐδόθη τῇ δεσποίνῄῃ.
'0 δὲ βασιλεὺς Xafüv, xai γνοὺς ὅτι ὅπερ ἀπέστειλε
τῇ βασιλίσσῃ μῆλόν ἐστι, προσεκάλεσε τὴν Αὐγούσταν,
xoi ἐπηρώτησε αὐτὴν, « "Όπερ ἔστειλάσοι piov,
ποῦ ἔστιν; Ἡ δὲ εἶπεν (4) « Παυλίνῳ τῷ πιστοτάτῳ
ἡμῶν δέδωχα. » 'O δὲ αὐτὴν μὲν Ἠπείλησε ῥήμασιν
αὐστηροῖς, Πανλῖνον δὲ προσέταξε φονευθῆναι εἰσ-
ερχόµενον εἰς τὸ φαλάτιον. Καὶ δῆτα ἀνερχόμενου,
τὸν σχοτεινὸν χοχλίαν (5) οὐκ ἠδυνήθησαν οἱ προσ-
ταχθέντες τοῦτον φονεῦσαι, εἰ μὴ τὰ Gta αὐτοῦ µόνα
ἐξίχοψαν. Καὶ γνοὺς ἐχεῖνος τὴν ἐπιθουλην ἔφυχε,
Τοῦτο δὲ εἰς θαῦμα τῶν ἁγίων ᾽Αναργύρων Ὑέγονεν,
ὡς ἂν τελειώσῃ τὸν ναὺν αὐτῶν. Ὁ δὲ βασιλεὺς,
ἀχούσας ὅπως αὐτὸς ἔφυγε τὸν προχείµενον φόνον,
xai αἰσχυνθεὶς ἄγνοιαν πρ2ὐδάλλετο χαὶ τοὺς τολµη-
τὰ; ἀμῦναι ἔλεγεν. ᾽Αλλά μετὰ ταῦτα ἤδη τετελειω-
χότα τὸν ναὺν τῶν ἁγίων ᾽Αναργύρων ἀπεχεφάλι-
σεν (6) αὐτόν (T).
Την ἁγίαν αορὸν (8) τὴν tv τοῖς Χαλχοπρατείοις
Ἰωστῖνος καὶ Σοφία ἀνήγειρεν. Ἐν δὲ τῇ ἀγρυπνίφ
ἀνεγίνωσχον . μεγάλοι ἄνθρωποι, ὃ τε Μιχα]λ ὁ
Ῥαγγαθὰ ὁ χουροπαλάτης πρὺ τοῦ βασιλεῦσαι, καὶ
Βάρδας Καΐσαρ ὁ Octo; Mtyah τοῦ υἱοῦ Θεοφίλου,
χαὶ πολλοὶ τῶν µαγίστρων * ἐχεῖσε γὰρ ἑναπόχειται
3 τιµία ζώνη καὶ fj ἐσθῆς τῆ; Θεοτόχου, τὸ δὲ ὦμο- c veneranda zona et vestis S. Deiparae : humerale vero.
Φόριον ἓν Βλαχέρναις.
Thy ἅγιον Ἰάχωδον τὸν πλησίον αὐτῆς ὁ αὐτὸς
βασιλεὺς ἀνήγειρεν, ἔνθα εἰσὶν ἐν σοροῖς λείψανα
των ἁγίων νηπίων xal τοῦ ἁγίου Ῥυμεὼν τοῦ θεο-
δρυ, τοῦ προφήτου Ζαχαρίου xa Ἰαχώδου τοῦ
ἀδελφοθέου. "Ev δὲ τῷ δεξιῷ μµὲρει τῆς ἁγίας σοροῦ
t5. χείµενα τῶν ἁγίων µυροφόρων γυναιχῶν τὰ
σώματα, tv δὲ τῷ εὐωνύμῳ αἱ τρίχες τοῦ τιµίου
Προδρόμου. |
eum amabat : « Tu, ait, accipe illud. » Paulinus igi-
tur pomum ab ea acceptum imperatori remisit,
ignorans ab eoprius August:e illud donatum fuis-
ge. Imperator autem pomum recipiens, et cogno-
$cens idem essc quod antea Auguste miserat, ip-
sam ad se vocatam interrogavit: « Ubi est pomum
quod tibi misi ? » Illa vero respondit : « Paulinonos-
tro fidelissimo dedi, » Tunc imperator illam quidem
severa interminalione increpuit, Paulinum autem,
dum ingrederetur palatium, interfici jussit. Consti-
tuti igitur insidiatores eum in ascensu testudinis
tenebrose aggressi sunt ; cui tamen, solis auribus
priesectis, vitam adimere nen potuerunt : ipsecnim,
simul atque per insidias se circumventum sensit,
recta inde profugit. Caeterum hoc ila evenit miracu-
loso auxilio SS, Anargyrorum Cosmz et Demiani,
nempe ut inchoatum eorum templum exediticayet.
Imperator vero au:liens eum vitse periculum effugis-
se, pre pudore nil sibi bae de re cognitum fuisse
simulavit, et insuper aggressores se puniturum pro-
misit. Nibilominus, post absolutum templum SS.
Anargyrorum, caput ei. preecidi jussit.
119 Templum sarri conditorii in Chalcopratiis
Justinus et Sophia :edificarunt. In vigilia autem viri
magni lectorum officio ibi fungebantur, nempe Mi-
chael Rangabe curopalats, antequam imperio poti-
retur, et Bardas Casar, patruus Michaelis (ilii Theo-
phili, et complures magistri. Ibi enim deposita esi
in Blachernis asservatur.
Prope supradictum templum idem imperator ec-
clesiam S. Jacobi exstruxit, ubi suis in conditoriis
asservantur reliquia sanetorum innoedntium et Si -
meonis Theodochi et prophete Zachariz et Jacobi
'frawris Christi. Ceterum in dexira parte sacri con-
ditorii posita suni corpora sanctarum n ulierum
qua unguenta ad Christi scpulerum tulerant, in si-
nistra vero coma B. Josnnis Przcursoris.
Meursii et Lambecii note.
(4) Εἶπεν. Ele φαγεῖν αὐτό. Καὶ πάλιν ἠρώτη-
σε αὐτὴν εἰς τὴν πω τηρίαν αὐτοῦ * ἡ δὰ xai πάλιν
Us: φαγεῖν αὑτό. Ὅ οὖν βασιλεὺς ἐξενεγχὼν τὸ μῆ-
lovEgn, Καὶ τοῦτο τί ἐστι ; καὶ ταύτην μὲν ἠμύνατο
ῥήμασιν αὐστηροῖς, τὸν δὲ Παυλῖνον τὸν πιστότατον
αὐτῷ φίλον προσέταξεν εξσερχόμενον εἰς τὸ παλά-
Ξιον χαταχοπῆναι. Καὶ δῆτα Keg.
. 6) Τὸν σκοεεινὸὀν κοχ.λία». Puto hic. significa-
r! scalam cochlidem per quam transibatur secreto
ex Hippodromo in palatium. Vide qua: supra notavi
Ad p. 92. LAMB.
(6) Απεχεφά σεν αὐτόν. Mareelliuas comes
Paulinum 1pagistrum officiorum jubente Theodosio
interemptum: — fuisse ait in Cassarea Cappadocis,
Valentiniano V et Auatolio coss. Laus.
.. V) Αὐεόν. Αὐτὸν φανερῶς. Ἡ δὲ Δέσποινα ὡς
ὀηῦεν ἀτιμωθεῖσα ᾖτήσατο τὸν βασιλέα ἀπελθεῖν εἰς
102; ἁγίους τόπους, καὶ συγχωρηθεῖσα ἐξῆλθεν.
Ex.leg ἣν γενοµένη καὶ εὐαρεστήσασα τῷ θιῷ.
kv δὲ τῷ µέλλειν τελευτᾷν ἐξωμόσατο μὴ συνειδέ-»
X24 *: μετὰ Παυλίνου. Reg.
(6) Τὴν ἁγίαν copór. Duo Cpoli templa fue-
runt D. Virguiis, quae eognomen liabuere τῆς ἁγίας
σοροῦ sive sacri loculi. Horum unum in Chalco-
pratis a Pulcheria "Theodosii junioris sorore
exstructum fuit, vt testatur Nicephorus Callistus
414, 4 et 49 et 15, 14, et terrse motucollapsum ab
Justino curopalate et uxore ejus Sophia fuit rezx-
dificatam, ut refert hoc loco Codinus et supra p.
83 v. 19. Alterum vero Leo Macellus in suburbio
noneupato Blachernis exstruxit, cujus supra Codi-
nus meminit p. 96, et paulo post hisce verbis,
Τὸ δὲ ὠμοφόριον ἑναπόχειται ἐν BAay£pvatc, boe
est àv τῷ ναῷ τῆς ἁγίας σοροῦ àv Βλαχέρναις. Dc
hujus templi situ et structura apposui verbaMetaphra-
St», quae ex antiquissimo cod. is: bibliothecz αι.
licellanz excerpsi. Χῶρος ἣν, inquit, πρὸ τοῦ τείχους
τοῦ ἄστεως ἑγγίζων τῷ θαλαττίῳ κόλπῳ τοῦ Κέρατος.
"Ὄνομα ΕΒλαχέρναι τῷ τὀπῳ. θεῖος δὲ οἶχος àv τὸν
τόπον βαα.λικαῖς δαπάναις τῇ Θεοτόχῳ οἰχοδομείτας,
καὶ σορὸς ἐξ ἀργυρίου χαὶ χρυσίου χατασκευασεῖσα
τὸν ἱερὸν ἐχεῖνον θησαυρὸν ὑποδέχεται ΄ πλείστοις
τε xal ἄλλοις ἀναθήμασι χαὶ δώροις ὁ οἴκος τιμᾶ»
ται, Vide praterea Graecorum Menologium die 2
Julii, οἱ Nicephorum Callistum 15, 21. Laus.
————C0—
LI
595
GEORGII CODINI
Vv 2 s
v6
Thermas Germani Germanus, qui sub Valentinia- A Τὸ λοῦμα τοῦ Γερμανοῦ Γερμαν»ς tv tol; χρόνοις
no praior fuit Peloponnesi, exstruxit, quod do-
mus ejus ibi esset. M
De Boaporii portus denominatione refert Joannes
Antiochenus, in illa inuri parte que à. similitudine
fabric Signa nuncupatur boves olii venilsse, quod
etiam motis fuit dsuie ad. Constantinm Copront-
wum, Accidibse àutem áliquándo ut bos quidam
cstro percitus ju mate 1 1 4 desiliret et tranaret us-
que Chrysopolim, atque hinc Bosporium aominis
originem traxisse.
Turrim qus tottttar Centenaria, Constantinus Ma-
gnus magnifice et splendide exstruxit, et in ejus
structuram centum librarum millia impendit. Haa«
Ούαλεντινιανοῦ Φερατηγὸς Ὑενόμενος Πελοπονγήσου
ἀνήγειρε, οἴχον αὐτοῦ ἔχων.
Περὶ δὲ (0) τῆς του Ὡοσπορίου (10) ἐπωνυμίας
εαῦτά φησιν Ἰωάννης Αντιοχεὺς, ὅτι εἰς τὸ σιγµα-
voti; τοῦ “είχους (13) εἶχον ἔθος πιωλεῖν τοὺς
βόας, ὃ χαὶ ἐχράτει µέχρι τοῦ Κοπρωνύμου. Εἰς δ
ποτε Dou; οἰστρηλατήσας εἰσῆλθε τὴν θάλασσαν
καὶ ἑπέρασεν εἰς Χρυσόπολιν, καὶ διὰ τοῦτο ἐχλήθη
Βοόκόριον.
Τὸ» δὲ πύργον ὃς καλεῖται τὸ Κεντηνάριον, μέν
καὶ πτεριφανῆ ἂνήγειρεν 6. μέγας Κωνσταντῖνος,
καὶ ἐδακάνησε χεντηνάριον. Στισμοῦ δὲ γενομένου
postea terrt& motu dejectam rezdificavit Theophilus p καὶ Τολείως χαλασθέντος, ἑκτίσθη παρὰ θεοφίιο,
ita ut hodieque visitur. Cieterum retinuit cognemen
pristinum,
Palatium quod vocatur Petrium, Petrus quidam
pawieios tempore Justinlani magni condidit, idet
qui dictus etiam alio &omipe Warsyamianus Syrus
wnitos eo tempore gessit magistratus.
Monasterium Rome sive Romani coudidit tempo-
re Leonis Macelze Hs»mon quidam patricius Rema-
nus : ibi enim in urbem veniens habitavit.
Monasterium Procopist exstruxit Precopis θα Ni-
cephori Seieucensis, exor Mitbaetis Rangabe ες cu-
ropalata imperatoris. .
xa9à vov ὁρᾶται. Φέρει δὲ τὸ ἀρχαῖου ἐπώνυμον,
Τὸ παλαιὸν Πετρίον Πέτρος τις πατρἰχιος [13
ἐπὶ τοῖς χρόνοις ἸἹουστινιανοῦ τοῦ μεγάλου ἕκτισεν.
Ἔλεγον δὲ αἀτὸν χαὶ Βαρσναμιανὸν (13) τὸν Σύρον,
πολλὰς ἀρχὰς τῷ τότε ἀνύσαντα.
'H δὲ pov. ᾿Ῥωμαίου ἑκτίσθη ἐν τοῖς χρόνοι; tv
Λέοντος Μαχέλου παρὰ Αἴμωνος φατρικίου v6
Ῥωμαίον. εἰτελθδὼν γὰρ εἰς «hv. πόλιν iuris
Ἡ μον] 4$ χαλουμένη Προκοπίας παρὰ Προ
πίας ἐχτίσθη τῆς θυγατρὸς Νικηφάρ.υ τοῦ Σελεν-
χηνοῦ χάλ γυναικὲς Μιχαἡλ ᾿Βαγγαδὲ τοῦ ἀπὺ χου-
ῥοπαλάτων.
Templum S. Eusisthii sdiücavit ἴτεπο Ajtiea, C — Tbv ἅγιον Εὐστάθιον ἔκτισεν Εἱρήνη fj Αθηναία.
Monasterium ad Armamenta sive sancti Panteloe-
menis prime quidem 115 a Mauricio it 4rmamen-
tarium exstructum fuit, Theodora &butem uxer
Thenpbili imperatoris id monasteriuth metavit post
aunos 948.
AKdiflcium quod vocatur Picridü, condidit Pieri-
des eubicularius tempore Irene Attice.
Castellum. sedificavit Tiberius nperator socer
Mauricii, ne Chagenus Bulgardrum princeps classem
cius combureret : ibi enim naves suas subduxit, et
locum munivit castello.
TX δὲ ᾽Αρμαμέντα tj povh, fiyovs ὁ ἅγιος Dane
λεήµων, πρώην μὲν ὁ Μαυρίκιος ἁρμαμενταρεῖο
αὐτὸ ἔχτισε, μετὰ δὲ χρόνους σµη θεοδώρα ἡ ruri
θεοφίλου τοῦ βασιλόως μονὴν αὐτὸ ἑκλίησε.
Tà Πιχριδίου ἕκτισε Πεκρίδιος ὁ κοιτωνάριος i
tel; χρόνοις Εἱρήνης τῆς Αθηναίας.
Τὸ δὲ Καστέλλιον Τιδέριος ἔχτισεν ὁ βασι) εἰς ὁ
πενθερὸς Μανρικίου διὰ τὸ μὴ χαῦσαι τὸν στύλον
αὐτοῦ Χάγανον τὸν ἄρχοντα Βουλγαρίας ' ἐχεῖσ
γὰρ τὰ πλοῖα ἤγαγε χαστελλώσας (14) καὶ ὀχυρώσας
αὐτὰ ἐχεῖσε, ,
Meursii et Lambecii no&s.
(9) Περὶ 56. "Ότι *» Βοφπήριον καθώς φησιν D nomina et subrepiicie, utrique suam affinxere
Ἰωάννης 6 ἸΑννιοχεὺς, ὅτε Βύζας ἔχτισε «6. Βυζάν-
viov, βοῦν ἀπέστειλεν ἀπὸ τοῦ ΠἩροσφορίου, xat
ἀπῆλθεν εἰς Χρυσόπολιν, καὶ οὕτως ἐνλῆθη Βοσπό-
ριον. Ἐχεῖ δὲ ἑπωλοῦνεο οἱ βόες xal εἰς τὸ σιγµα-
τοειδὲς τεῖχος µέχρι «οῦ Κοπρωνύμου. "Exsive; ὥρι-
σεν εἰς «bv Ταῦρον πωλεῖσθὰι cod. 20ὔ8.
(40) Tov Ἑοσπορίου. Portus €poli fuit in re-
gione quinte e regione Chalcedonis, qui entiquitae
voeabatur τὸ Βοσπόριον, scilicet νεώριον seu ó Βοσ-
ποριανὸς λιμὴν, propterea quod situs esset ad
Bosporum Thraciuim : ita enim, ut wwadit Eusia-
thius Dionysii scholiastes , proprie appellabaiur
πὸ κατὰ Χαλχηδόνα xol Βυζάντιον στενόν, id esi
µιαβε angustum | inter. Chalcedonem. et Βψλανίένηι.
Cueterum -progreasu lemporis et vulgi ignorantia
genuinum illius portus nomen Βοσπόριον mutatum
fuit in Φωσφόριον et Προσφόριον, ut testatur Stepha-
nus v. Βόσπορος et Joaunes Tzetzes Chil, 1, 536.
Ne autem primo intuitu pateret corrupta esse hiec
Ἑαρσυάμην eum appellat.
originem. Nam Phospbortum portum dietum fuisse
aiunt, quod cum Philippus Macedo nocte illuni &
pluvia urbem prope bune portum per insidias
expugnare ἰδηίαεροί, fortuito lune exorta, quas
Grabci Εκάτην φωσφόρον nuncupant, periculum ur
bis civibus detectum fuerit. Peospborium vero e
Prosphorianum portum vocari tradunt ἀπὸ τς
προσφορᾶ;, quod nimirum.eo magta importaretur
eduliorum copis. Laus. .
(44) Τὸ σιγμαεσειδὰς τοῦ tslyovc. Loquitar de
muro maritimo. LANA. .
(13) Hétpoc tic πατρίκιος. Àd hunc plurima
eastant rescripia Justiniano imperatore, eub quo
bis prufectus praetorio fuit, Lais.
(45) Bapcvaywuróv. T Focopius in Anecdotis
Mb.
(14) Καστελλοὺν Giraeco-barbaris dicitur castellis
ei propugnaculis aliqueiu jocum munire. Laus.
X
1
2
DE XXDIFICIIS CP.
$98
Τὸν ᾿Αρχιστράτηγον τὸν εἰς τὸν Ανάπλουν καὶ τὸα — Templa B. Archangeli Michaelis in Anaplo et Sos-
Συσθένιον (1 5) 6 μέγας Κωνσταντῖνος ἔχτισε.
Τὸν ἅγιον Μάμαντα ὁ Λεωμαχέλης ἀνήγειρε (16),
διότι ἐχα[ετο fj πόλις (17) uvae ἓξ. "Ev ᾧ ὁ βασι-
λεὺς xai παλάτια ἔχτισε χαὶ ἱπποδρόμιον, ἓν ᾧ ol
βασιλεῖς ἠνιόχευσν, ὅπου καὶ Miyat ὁ vlb; G:zo-
φίλου τοῦ βασιλέως ἀνῃρέθη παρὰ Βασιλείου τοῦ
Μακιδόνος. Λέγεται δὲ ὅτι κατὰ τὴν τότε µονὴν τοῦ
ἑαπρησμοῦ καὶ χειμὼν Υέγονεν οἷος οὐκ ἐγένετο
ἆλλοτε ποτέ. Αλλὰ καὶ στακτὴν καθαρὰν ἔδρεξεν,
ὡς χεῖσθαι kv τοῖς χεράµοις μέχρι σπιθαμῆς, Τότε
& xal ὁ ὅσιος Δανι]λ (48) kv τῷ ο Ανάπλῳ fiv.
Ty ἅγιον (49) Ταράσιον τὴν μονὴν, λέγουσιν ὅτι
ὁ ἅγιος Ταράσιος ὁ πατριάρχης ἐχεῖσε ἑτέθη καὶ
μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ ἀγένετο μονή.
Tiv μονὴν τὰ Αχμιανοῦ Δαμιανὸς παρακοιμώ-
μενο; ὁ Ἀθλαθὺς (20) ἔκτισεν ἓν τοῖς χράνοις 8«o-
φίλου τοῦ Εἰχονομάχου καὶ Miyah) τοῦ υἱοῦ αὖ-
τοῦ.
Tiv ἅγιον Θωκᾶν πέρα Ἡασίλειος 6 Μακιδὼν
ἔχτιας. Ομοίως καὶ τὴν Θεοτόχαν ἐν τῷ φόρῳ, καὶ
τὴν νέαν εἰς τὸ παλάτιον, καὶ τὰ παλάτια πέρα ti)
πηγῶν.
Ἡ δὶ πἐραθεν τοῦ στενοῦ λεγομένου ἐκχλησία
γρυσοχέραµος παρὰ ᾿Ἰουστίνου καὶ Σοφίας «y
εὐσεβεστάτων βασιλέων ἐκτίσθη, καὶ 6 ἅγιος Παῦ-
λος τὸ ὀρφανοτροφεῖον, xaX ὁ batoc Zotac (21) 6
εἰς τος λωδοὺς, ἀλλὰ xal ὁ λιμὴν τῶν Σοφιῶν xal ^
αἱ Σοφιαναὶ τὰ παλάτια πέρα τοῦ ατενοῦ.
Τὰ 63 ζευχ ὰἃ χιόνια παρὰ ᾿Ρωμανοῦ τοῦ γέρον.
το: ἀνηγέρθη σαν xal εἶχον τοὺς τιµίους σταυρούς.
Τὰ δὲ Εὐτροπίου ὁ λιμὴν ἐκτίσθη παρὰ Εύτρο-
που πρωτοαπαθαρίου xal κοιαίατορος ἐν τοῖς χρό-
voe Ζήνωνος καὶ ᾿Αναστασί»υ τῶν βασιλέων * iv ᾧ
λιµένι ἀπενμήθη τὴν χεφαλην Μαυρίχιος καὶ τὰ
τέχνα αὐτοῦ xai ἡ γυνὴ παρὰ Φωχᾶ τοῦ τυράννου.
Τὰ Μακελίας (33) ἀνήγειρε Λέων ὁ πρωτοαᾶσε-
χρήτης,
thenio Constantinus Magnus :edificavit,
Templum S. Mamans Leo Macelas :dificavit,
cum urbs sex integros menses continuo incendio (Ih-
grasset. Ibidem quoque palatium exstruxit et Hippo-
dáromum private imperatorum aurigationi de$tina-
tum : ubi etiam Michael Theophili imperatoris filius
a Basilio Macedone oceisus fuit. Ferunt autem du-
rante illo incendio adeo s:evam fuisse hiemem ut
alias nunquam. Eodem quoque tempore puram *pu-
tam stactén pluit, {ια 116 ot adspitham» altitudi-
nem vasa eo replerentur, Eodem S. Daniel in Ansplo
degebat.
Monasterium 8. Tarasii nomen babet a Tarasio
patriarcha, qui ibi sepultus est. Post obitum vero
B illius in monasterjum mutatum fuit.
' Monasterium Damiani Damianus accubitor natio-
ne Sthlavus condidit temporibus Theophili Iconoma-
chi et Micbaelis fllii ejus. ) /
Ecclesiam 8. Phocz trans fretum Basilius Mace-
do zdilicavit ; item S. Deipara templum in (oro, et
ecclesjam novam in palatió, et palatia υ τα
fontes.
Ecclesiam trans fretum sitam et auratis tegulis
tectam piissimi principes Justinus et Sophia condi-
derunt. jfem orphanotrophium S. Pauli et domum
mulilatis recipiendis destinatam, quss dieitur 8.
Zotici, et portum Sopbisz, et palatia Sophiana trans
C fretum.
Columellas junctas, quibus sigea crucis imposita
erant, Romanus senior erexit.
Portum Eutropii condidit Eutropius protospatba-
rius et quzator 117 temporibus Zenonis et Ana-
stasii imperatorum ; ubi Mauricio et uxori ejus atque
liberis capita precisa. sunt. -
Adiücium quod vocatur Macelie, Leo protoease-
cretis exstruxit.
Meursii et Lambecii notg.
(15) Τὸ» Ἁρχισεράτηγον τὸγ εἰς τὸν — 'Avá-
πΊουν καὶ τὸ Σωσθβγιον. De his duobus. templis
S. Michaelis aceliangeli eorumque situ. prolixe agit
Procopius 1. 1. zedific., ubi uurumque ab Justiniano D
instauratum "fuisse meémorát. ' Vide Nicephorum
Callistum 7, 50. Laus. . '
(16) Ανήχειρε xaX ἔχτισεν ἐχεῖ παλάτια, διότι
ἐγεπρίζετο fj πόλις μῆναςς’. Καὶ ἐξελθὼν ὁ Λεω-
µάχελος ἔχτισαν αὐτὰ, xaY µόλον Σποίησε καὶ ναὸν
ὡσαύτως. καὶ ἑώρα ἀπεχεῖσε τὴν πόλιν ἐμπρηζό-
µένην. Εἶθ᾽ αὔτως ἕδρεξε στάχτην ἐπ αὐτῃ ὧς σπι-
loud sb πάχος. Ἔκτισς δξ καὶ ἱπποδρόμιον, ἐν ᾧ
καὶ Μιχαλλ ὁ βασιλεὺς ἀνηρέθη ὑπὸ ἙἩασιλείου,
9058, p missis reliquis.
(17) "Exaieco ἡ πόλις. lucendium de quo ín
presentia Codinus loquitur, incidit secuudum Mar-
ccliinum Co:uitem in annum unum imperii Leonis
qui post Christum est 465, Basilisco et Ilermine-
rico coss. LAMB. MM
(18) De hoc Daniele S. Symeonis Stylit» disci-
ufo et imitatore vide Grac. Menologium die 11
ceubris. Laus. ..
”
(19) Τὸν ἅγιο». Τὸν δὲ ἅγιον Ταράσιον λέγουσιν
εἶναι προάστειον τοῦ παεριάρχου Ταρασίου, καὶ
ἀνέστησεν kv αὐτῷ µονήν, $058.
(20) Ὁ Σθ.1άδος. Utroque modo Grzco-barbare
dicitur, ὁ σθλάδος et 6 σχλάδος, id est servus, et
1j σθλαδία et fj σχλαδία, id est servitus, et σθλαθοῦν
et σχλαθοῦ», id est. in servitutem redigere. Frustra
igitur Glossarii Greco-barbari auctor voces ἐσθλα-
660» ét ἀθλαδογενής ut mendosas rejieit. In pra-
sentia vero Codinus Damianum patricium et cubi-
cularium ímperatoris Michadlis Methysta Σθλαδόν
sive σχλαδόν appellat, propterea quod oriundus
esset ex Sclayotia sive Dalmatia. Z01a6ó; ergo
idem hic valet quód Σχλαθηνός vel Σθλαδη-
vóc. Laws.
(21) ζωτικός. Erat hospitale mutitatis recipien-
dis destimatum, et dicatum memori: S. Lotici. Vide
P 89. Italis diceretur {ο spedale degli stroppiati.
AMB.- 7
. (32) Τὰ Max. Τῆς δὲ Μαλελίας τὴν μονὴν ἀνή-
γειρε Μαλέλιος ὁ πρωτοασηκρῆτις οὕτως καλούμε-
vo; 9058 Μηλελίας Vat.
L95
GEORGII CODINI
6
Thermas Germani Germanus, qui sub Valentinia- A Τὸ λοῦμα τοῦ Γερμανοῦ Γερμανὺς ἓν tol; χρόνοις
no praetor fuit Peloponnesi, ezstruxit, quod ἆο-
ius ejus ibi esset. -
De Bosporii portus denominatione refert Joannes
Antiochenus, in illa inuri parte que α eiuilitadine
fabrice Sigma nuncupatur boves olim veniisse, quod
etiam motis fult usque ad Constantiam Copront-
wum. Accidibse autem álfqnáàndo ut bos quidam
Φ5ίγο percitus in mare 1148, desiliret et trasaret us-
que Chrysopolim, atque hinc Bosporium ominis
originem traxisse.
Turrim qus vottitür Centenaria, Constantinus Ma-
gnus magnifice et splendide exstruxit, et in ejus
structuram centum librarum millís impendit. Haae
Ούαλεντινιανοῦ φερατηγὸς Ὑενόμενος Πελοποννήσου
ἀνήγειρε, οἶχον αὐτοῦ ἔχων.
Περὶ δὲ (0) τῆς του Ἀοσπορίου (10) ἑπωνυμί::
εαῦτά qnot Ἰωάννης ᾽Αντιοχεὺς, ὅτι εἰς τὸ σιγµα-
«οειδὲς toU “είχους (11) εἶχον ἔθος πιολεῖν t0;
βόας, ὃ καὶ ἐχράτει µέχρι τοῦ Κοπρωνύμου. EI; U
ποτε βοῦς οἰστρηλατήσας εἰσῆλθε τὴν θάλασσαν
xat ἑπέρασεν εἰς Χρνσόπολιν, καὶ διὰ τοῦτο ἐχλήβη
Βοθκόριον.
Τὸ» δὲ πύργον ὃς καλεῖται τὸ Καντηνάριον, viv
καὶ περιφανῆ ἀνήγειρεν ὁ μέγας Κωνστεντῖνοι,
καὶ ἰδακάνησε χεντηνάριον. Στισμοῦ δὲ γενοµένου
postea terrm motu dejectam readificavit Theophilus p καὶ τελείως χαλασθέντος, ἑκτίσθη παρὰ θεοφίιου,
ita ut hodieque visitur. Ceterum retinuit. cognomen
pristinum,
Palatium qued vocatur Petrium, Petrus quidam
patrieias tempore Justiniani magzai condidit, idem
qui dictus etiam aHo nomine Warsyamianus Syrus
altos eo tempote gessit magistratus.
Monasterium Rome sive Roniani coudidit tempo-
re Leonis Macelee Harmon quidam patricius Rema-
nus: ibi enim in orbem veniens habitavit.
Monasterium Procopist exstruxit Precopis &lia Ni-
cephori Seleucensis, exor Mitbsetis Rangabe ex. co-
ropsinta imperatoris. ;
καθὰ νῦν ὁρᾶται. Φέρει δὲ τὸ ἀρχαῖου btxovoy.
Τὸ παλαιὸν Πετρίον Πέτρος τις κατρίχιος (13
ἐπὶ τοῖς χρόνοις Ἰουστινιανοῦ τοῦ µεγάλον ἔκτιτν,
Ἔλεγον δὲ αὐτὸν xe Βαρσναμιανὸν (13) bv Zopoy
πολλὰς ἀρχὰς τῷ τότε ἀνύσαντα.
Ἡ δὲ μονὴ Ῥωμαίσυ ἑκτίσθη ἓν τοῖς χρόνοι; t
Λέοντος Μαχέλου παρὰ Αἴμωνος πατρικίου v0
Ῥωμαίον. εἰγτελλἾὼν γὰρ sl; «hv. πόλιν ἐχεῖσ
Ἡ μον) ἡ χαλονµένη Προκοπίας παρὰ ipo
πίας ἐκτίσθη τῆς θυγατρὸς Νικηφάρ.υ τοῦ Σ4λεν-
χηνοῦ χάλ γυναικὸς Μιχαηλ "Perya6k τοῦ ἀπὸ xe
ῥοπαλάτων.
Templam S. Eusisthii sdiücevit ireme Ajtiea. C — Tóv ἅγιον Εὐστάθιον ἔκτισεν Εἱρήνη ἡ ἸΑθηνείε.
Monasterium ad Armamenta sive sancti Pantelee-
menis primo quidem 115 a Mauricio in armamen-
tarium exstructum uit. Theodora &utem uxer
Theonpbili imperatoris id monasteriuih mutavit post
annos 248.
A dificium quod vocater Picridil, condidit Pieri-
des eubicularius tempore [που Atticz.
Castellum. sedifieavit Tiberius imperator socer
Mauricii, ne Chagenus Bulgardrum princeps classem
cjus conibureret : ibi enim naves suas subduxit, et
locum munivit castello.
TX δὲ ᾽Αρμαμέντα fj uovh, fiyov» ὁ ἅγιος ὕαυτι
λεήµων, πρώην μὲν ὁ Μαυρίκιος ἁρμαμενταρεῖον
αὐτὸ ἔχτισε, μετὰ δὲ χρόνους σµη θεοδώρα ἡ γυνὴ
θεοφίλου τοῦ βασιλόως μονὴν αὐτὸ ἑπρίησε.
Φὰ Ἠικριδίου ἕκτισε Πικρίδιος ὁ χοιτωνάριος ἓν
ποῖς χρόνους Εἱρήνης τῆς A0nvalac.
Τὸ δὲ Καστέλλων Τιδέριος ἔχτισεν ὁ βασὺεὺς ὁ
πενθερὸς Μανρικίου διὰ τὸ μὴ χαῦσαι τὸν στύλον
αὐτοῦ Xáyavov τὸν ἄρχοντα Βουλγαρίας ΄ ixsict
γὰρ τὰ πλοῖα ἤγαγε χαστελλώσας (14) καὶ ὀχυρώσας
αὐτὰ ixelos. '
Meursii οἱ Lambecii note.
(9) Περὶ 86. "Ow *5 Βοσπήριο, καθώς
Ἰωάννης ὁ ἸΑννωχεὺς, ὅτε Βύζας ἕἔκτισε «6. Βυζά
τείον, βοῦν "ἀπέστειλεν ἀπὸ τοῦ ΠἩροσφορίου, xai
ἀπῆλθεν εἰς Χροσόπολιν, xal οὕτως ἐχλήθη Βοσπό-
ριον. Ἐχεῖ δὲ Ἐπωλοῦνεο ge βόες καὶ «lc τὸ σιγ
ποειδὲς τεῖχος µέχρι «ou Κοπρωνύμου. "Exsivoz ὥρι-
σεν εἰς A Ταῦρον πωλεῖσθὰν cod. 5058. d
(10; Τοῦ Βοσπορίον. Portus C€poli fuit in re-
£iotie quinta e regione Chalcedonis, qui antiquitus
voeabatur τὸ Βοσπόριον, scilicet νεώριον seu ὁ Βοσ-
ποριανὸς λιμῆν., propterea quod situs eseet ad
Bosporum Thracium : ita enim, ut tradit Eusita-
thius Dionysii scholiastes, proprie appellabatur
τὸ κατὰ Χαλκηδόνα xol Βυζάντιον στενόν, id est
sape angustum. inter. (Λαἰεεάοπεπι et Dyaantium.
Cueterum -progreasu leuporis et vulgi ignorantia
genuinum illius portus nomen Βοσπόριον muistum
fuit indwogóptov et Προσφόριον, ut testatur Steplia-
nus v. Βόσπορος et Joaunes. "zetzes. Chil, 1, 536.
Ne autem priuo intuitu pateret corrupta esse h«c
φησιν D
ye
nomina et subrepiicia, utrique suam affinxere
originem. Nam Pbosphorium portum dietum (visse
aiunt, quod cum Philippus Macedo nocte illuni e
pluvis urbem prope hune portum per insidias
expugnare Lemtassel, fortuito lune exortu, quam
Graeci ᾿Εκάτην qocqópovnuncupant, periculum ur-
bis civibus detectum fuerit. Peospborium vero ei
Prosphorianum portum vocari tradunt ἀπὸ τς
neestopdo quod 'nimirum ee magha importaretur
uliorum copia. L .
(44) Τὸ σιγμαεσειδὰς τοῦ τείχους. Loquitur de
muro maritimo. Laws. .
(13) Hétpoc tic πατρίκιος. Δά hunc plurima
eastant rescripia Justiniano imperatore, eub quo
bis presíectus preetorio fuit, Lais.
(43) Βαρσναμιωόν. Procopius ín Anecdotis
Ἑαρσυάμην eum appellat. LAM.
(14) Καστελλοῦν Girzeco-barbaris dicitur castellis
el propugnaculis aliqueio locum munire, Laus.
LU
x:
DE XDIFICIIS CP.
$98
Tiv ᾿Αρχιστράτηγον τὸν εἰς τὸν Ανάπλουν καὶ τὸ A Templa B. "Archangeli Michaelis in Anaplo et Sos-
Σωσθένιον (15) ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἔχτισεο
Τὸν ἅγιον Μάμαντα ὁ Λεωμαχέλης ἀνήγειρε (16),
διότι ἐχαίετο ἡ πόλις (17) µῆνας ἐξ. "Ev ᾧ 6 βασι-
λεὺς xal παλάτια ἔχτισε χαὶ ἑπποδρόμιον, lv ᾧ οἱ
βασιλείς ἠνίόχευον, ὅπου χαὶ Μιχαὴλ 6 vlb; θ:ο-
φίλου τοῦ βασιλέως ἀνῃρέθη παρὰ Βασιλείου τοῦ
Μακεδόνος. Λέγεταί δὲ ὅτι κατὰ τὴν τότε µονὴν τοῦ
ἑωπρησμοῦ καὶ χειμὼν Υέγονεν οἷος οὐκ ἐγένετο
ἆλλοτε ποτέ. ᾽Αλλὰ καὶ σταχτὴν καθαρὰν ἔδρεξεν,
ὡς χεῖσθαι ky τοῖς χεράµοις µέχρι σπιθαμῆς. Τότε
ὃν xal ὁ ὅσιος Δανι]λ (48) &v «pe Ανάπλῳ fjv.
Τὸν ἅγιον (49) Ταράσιον τὴν μονὴν, λέγουσιν ὅτι
ὁ ἅγιος Ταράσιος ὁ πατριάρχης ἐχεῖσε ἐτέθη καὶ
μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ ἁγένετο μονή.
Tiv μον τὰ Αχμιανοῦ Δαμιανὺς παρακοιμώ-
µενος ὁ Σθλαθὸς (30) ἕκτισεν àv. τοῖς χρόνοις Θεο-
φίλου τοῦ Εἰκονομάχου καὶ Μιχαηλ τοῦ υἱοῦ αὐ-
to.
Tv ἅγιον Buxdv πέρα Βασίλειος 6 Μακιδὼν
ἔχτιας. Ὁμοίως καὶ τὴν θεοτόχαν iv cip φόρῳ, xol
ehv νέαν εἰς t$ παλάτιον, καὶ τὰ παλάτια πέρα vi
LYCIA )
'H ét πέραθεν τοῦ στενοῦ λεγοµένου ἐκχλησία
χρυσοχέραμος παρὰ 'loucsivou xai Σοφίας τῶν
εὐσεβεστάτων βασιλέων ἑἐκτίσθη, καὶ ὁ ἅγιος Παῦ-
λος τὸ ὀρφανοτροφεῖον, καὶ ὁ δαιος Ζῳτικὺς (21) 6
εἰς τος λωδοὺς, ἀλλὰ xal ὁ λιμὴν τῶν Σοφιῶν xal ^
αἱ Σοφιαναὶ τὰ παλάτια πἐρα τοῦ στενοῦ.
Τὰ δὲ ζευχ-ὰ χιόνια παρὰ ᾿Ρωμανοῦ τοῦ γέἑρον-
t0; ἀνηγέρθησαν xal εἶχον τοὺς τιµίους σταυρούς.
Τὰ δὲ Εὐτροπίου ὁ λιμὴν ἐκτίοθη παρὰ Εὐτρο-
πίο πρωτοαπαθᾳρίου xal xotalavopoz àv τοῖς χρό-
vc Ζήνωνος καὶ ᾿Αναστασίον τῶν βασιλέων * ἐν ᾧ
λιμένι ἀπευμήθη τὴν χεφαλὴν Μαυρίκιος καὶ τὰ
τέχνα αὐτοῦ xal ἡ yov παρὰ Φωχᾶ τοῦ τυράννου.
Τὰ Μακελίας (32) ἀνήχειρε Αέων ὁ πρωτοασε-
χρήτης,
thenio Constantinus Magaus :ediflcavit,
Templum S. Mamautis Leo Macelas :dificavit,
cum urbs sex integros menses continuo incendio fIh-
grasset. Ibidem quoque palatium exatruxit et Hippo-
dromum privat: imperatorum aurigationi de$tina-
tum : ubi etiam Michael Theophili imperatoris filius
a Basilio Macedone occisus fuit. Ferunt autem du-
rante illo incendio adeo s:evam fuisse biemei ut
alias nunquam. Eodem quoque tempore puram *pu-
tam stactén pluit, ita 116 ot ad spitham:e altitudi-
nem vasa eo replerentur, Eodem S. Daniel in Anaplo
degebat.
Monssterium S. Tarasii nomen habet a Tarasio
patriarcha, qui ibi sepultus est. Post obitum vero
B illins in monasterjum mutatum fuit.
- Monasterium Damiani Damianus aceubitor natío-
ne Sthlavus condidit temporibus Theophili Iconoma-
chi et Michaelis filii ejus. /
Eeclesiam 8. Phocs» trans fretum Basilius Mace-
do zedilicavit ; item S. Deipara templum in foro, et
eeclesjam novam in palatio, et palatia vira
fontes.
Ecclesiam trans fretum sitam et auratis tegulis
tectam piissimi principes Justinus et Sophia condl-
derunt. lem orphanotrophium S, Pauli et domum
mutilatis recipiendis destinatam, qua dicitur 8.
Zotici, et portum Sopbiz, et palatià Sophiana trans
C fretum.
Columellas junctas, quibus signa crucis imposita
erant, Romanus senior erexit.
Portum Eutropii condidit Eutropius protospalia-
rius et questor 117 temporibus Zenonis et Ana-
gtasii imperatorum ; ubi Mauricio et uxori ejus atque
liberis capita precisa sunt.
AEdifüicium quod v2catur Macelize, Leo protease-
cretis exstruxit.
Meursii et Lambecii note.
(15) Tór Αρχισεράτηγον τὸν εἰς τὸν 'Avá-
zJovv καὶ τὸ Σωσθένιον. De his duobus. templis
S. Michaelis accliangeli eorumque situ. prolixe agit
Procopius 1. 1. zediflc., ubi utrumque ab Justiniano D
imstauratum "fuisse mémorát." Vide Nicephorum
Callistum 7, 50. Laws. . '
(46) ᾿Ανήγχειρε χαὶ ἔχτιαεν ἐχεῖ παλάτια, διότι
ἐγεπρίζετο dj πόλις μῆναςις. Καὶ ἐξελθὼν ὁ Λεω-
µάχελος ἔχτισεν αὐτὰ χα) µόλον Σποίησε καὶ vay
ὡσαύτως, xal ἑώρα ἀπεχεῖσε την πόλιν ἐμπρηξὸ-
µένην. EUO* αὕτως ἕδρεξε στάχτην ἐπ' αὐτῇ ὡς σπι-
θαμὴν τὸ πάχος. Ἔκτισε δὲ xai ἱπποδρήμιον, ἐν ᾧ
καὶ Μιχαλλ ὁ βασιλεὺς ἀνῃρέθη ὑπὸ ᾿Ἡασιλείου,
9098, omissis reliquis.
(VT) "Exaleco ἡ πόλις. lncendium de quo in
presentia Codinus loquitur, incidit secundum Mar-
ccllinum Co:uitem in annum ünum imperii Leonis
qui post Christin est 465, Basilisco et llermine-
rico coss. Laws. 7
(18) De lioc Daniele S. Symeonis Stylite disci-
ulo et imitatore vide Grec. Menologium die 11
ceubris. Laus. .
”
(19) Τὸν ἅγιο». Τὸν δὲ ἅγιον Ταράσιον λέγουσιν
εἶναι προάστειον τοῦ παεριάρχου Ταρααίου, xal
ἀνέστησεν kv αὐτῷ uovfiv. $058.
(90) 'Ο Σθ.1άόος. Utroque modo Grzco-harbare
dicitur, 6 σθλάδος et ὁ σχλάδος, id est servus, et
1j σθλαδία et ἡ σχλαδία, id est servítus, et σθλαδοῦν
el σχλαθοῦ», id est. in servitutem redigere. Frustra
igitur Glossarii Gracco-barbari auctor voces ἐσθλα-
660» et ἀθλαδογενής ut mendosas rejicit. In pra-
sentia vero Codinaus Damianum patricium et cubi-
cularium imperatoris Michadlis Methysta Σθλαδόν
sive σχλαδόν appellat, propterea quod oriundus
esset ex Sclavohia sive Dalmatia. Z0Xa6óc ergo
idem hic valet quod ZxAa6nvóc vel Σθλαδη-
yóc. Laus.
(21) ζωτικός. Erat hospitale mutilatis recipien-
dis destimatum, et dicatum memoriz S. Zotici. Vide
. 89. Italis diceretur {ο spedale degli stroppiati.
AMB.
. (22) Τὰ Max. Tz; δὲ Μαλελίας τὴν μονὴν ἀνή-
γειρε Μαλέλιος 6 πρωτοασηκρῆτις οὕτως καλούμε-
vo; 9098 Μηλελίας Vat.
599
collocata erat, quam erexit Theophilus tempore
Constantini Porphyrogenitl.
Palatia sita in Herzo Justinianus magnus sedifi-
ravit, quie postea exornavit Justinus ejus nepos.
Vocatur antem locus ille Herzum, quod antiquitus
ibi templum Junonis esset ; vel Erium, quoniam ci-
ves olim ibi sepeliebantur, uti etiam nunc testantur
multa marmorea monumenta. 7
Palatia quz sunt in Bryante, Tiberius imperator
οἳ Mauricius ejus gener swdificarunt. Dictus autem
est ille locus Bryas prophetico presagio futuri ur-
bis fremitus, qui ibi olim exaudietur. Cum enim
ultimus hujus urbis imperator jussu divino ex urbe
discedet et proficiscetur Hierosolymam, traditurus
Deo una cuim suo diademate imperium Romanorum,
tunc in hoc colle nominato Bryante ipse et omnes
quieum 118 conitabuntur, clamorem audient et
strepitum populi remanentis in urbe.
τι, μέλλει ἀχοῦσαι μετὰ πάντων τῶν ἀχολουθούντων
λαοῦ, τῆς πόλεως δε ποντιζοµένης.
Palatia Damatril iidem imperatores sedi(icarunt,
Visitur autem ibi πήδηµα Constantini, qui a matre:
Irene Attica excaeotus fuit.
Ades Florentii et Callistrati duo germani fratres
ita nominati exstruxerunt; qua post eorum mor-
Aem in monasteria mutate fuerunt. Hic post 428 an-
GEORGII CODINI
In monasterio dicto Pelamida statua marmorea A
6
Ἐν δὲ (35) τῇ μονῇ τῇ λεγομένῃ Πηλαμίδου (24)
στήλη ἵστατο µαρμµάρινος, ἣν ἀνῆγειρε Θεόφιλος
bv τοῖς Χχρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ πορφυρογεν-
νήτου. |
Τὰ δὲ iv τῷ Ἡραίῳ (25) παλάτια ἑχτίσθη παρὰ
τοῦ μεγάλου "loucttviavoo * ὁ δὲ ἀνεφὼς αὐτοῦ
Ἱουστίνος (26) ἑχαλλώπισεν. Ἡραῖον δὲ ἐχλήθη,
ὅτι πάλαι τῆς Ὥρας ἣν ὁ ναὺς bxet. Ἡ Ἠρίον (27),
ὅτὶ τὸ παλαιὸν ἐχεῖ ἐθάπτοντο οἱ πολῖται * καὶ yel
τοῦτο τὰ πολλὰ μαρμάρινα κιθούρια.
Τὰ εἰς sàv. Βρύαντα (38/ καλάτια Τιδέριος ὁ βα-
σιλεὺς ἔχτισε xat ὁ γαμθρὸς αὐτοῦ Μανρίχιος,
Ἐχλήθη δὲ Βρύας (29) προφητικῇ ῥήσει διὰ cv
Μέλλοντα αὐτόθι ἀχουσθῆναι βρυγμὸν τῆς πόλεως,
B xai γὰρ 6 ταύτης τῆς πόλεως ἔσχατος βασιλεὺς
µέλλων ἐδελθεῖν προστάξει θεοῦ καὶ ἀπελθεῖν ci;
Ἱερρυσαλὴμ (50) xai ἀποδοῦναι τῷ «Κυρίῳ τὴν βα-
αιλείαν τῶν ᾿Ῥωμαίων ἅμα τῷ διαδήµατι αὐτοῦ,
ἐπειδὰν γενῄήσεται dv τῷ τοιούτῳ βουνῷ τῷ Βρύαν.
αὐτῷ τὴν βοῆν καὶ τὸν βρυγμὸν τοῦ ἐναπομείναυτι
Τὰ τοῦ Δαματρίου παλάτια el αὐτοὶ βασιλεῖς
ἔχτισαν. Ἔστι δὲ ἐγεῖσε τὸ πήδηµα (51) Κωνσταν-
"φίνου τοῦ υἱοῦ Εἱρήνης τῆς ᾿Αθηναίας, τοῦ εὐφλω-
θέντος παρὰ τῆς μητρὸς αὑτοῦ.
Τὰ Φλωρεντίου xai τὰ Καλλιστράτου ($9) à
δύο αὑταδέλφων οὕτω χαλουμένων ἐχτίσθη. Μετὰ δὲ
55v θάνατον αὐτῶν ἐγένετο δύο µοναστβρια ἓν τοῖς
nos tempore ἴρεπα Attiez Paulus patriarcha, de- C χρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου. Μετὰ δὲ τι
Meursii οἱ Lambecii uote.
(23) 'Ey δ6. Th» δὲ Πηλαμίδα ἀνήγειρε Λέων ὁ
φιλόσοφος ἓν τοῖς χρόνοις Κωνσταντίνου τοῦ µεγά-
λου. Law».
(24) Πη.ϊαμίδου. Rectius in. cod. Vat. legitur
τοῦ Ππηλαμιδίου. Πηλαμήδιον enim vel Πηλαμύ-
διον suburbium erat maritimum, propterea ita no-
minatnm quod pelamides pisces numerose ibi ca-
perentur. In cod. Reg. simpliciter legitur ἐν δὲ εῷ
Aeyopévo Πηλαμιδίῳ. Hujus suborbii meminit Ce-
drenus, ubi agit de imperio Joannis Tzimisca. Ip.
(25) 'Hpaíq. 'Hpatov promontorium est Chalce-
donis, quod Stepbanus vocat τὴν Ἡραίαν ἄχραν.
Antiquitus vero ita nominatum fuit a fano Junonis,
quod in eo situm erat. Postea vero, prisco et
genuino nomine abolito, corrupte appellari cepit
neque 'Holov genuinum et proprium hujus pro-
montorii nomen fuit, sed Ἡραϊον, ut paulo anie
potavi et Stephanus testatur. Laws.
(38) Locus nuncupatus Βρύας memoratur a Zo-
nara in Theophilo : Ἐπέταξεν, Inquit, &v τῷ Βρύαντ
δείµασθαι ἀνάκτορα. Fuit autem, ut opinor, its πο-
minatus unus ex septem collibus Cpolitanis. Nam
paulo post subjungit Codinus : Ἐπειδὰν Υενῄήσεται
ἐν τῷ τοιούτῳ βουνῷ τῷ Βρύαντι. Meminit etiam
palatii in Bryante siti Constantinus Porphyrogeni-
ius. De administr. Imp. c. 51 : Διὰ τὸ, inquit, xal
ὑπ αὐτοῦ (sc. Βασιλείου τοῦ Μαχεδόνος) κτισθῆναι
τὰ τοιαῦτα παλάτια, ὁμοίως xal εἰς τὸ "Εόδομον xal
εἰς τὴν Ἠερείαν (vel Ἱερείαν) καὶ εἰς τὸν Ῥρύαντα.
Sic enim ibi scribendum est pro eo quod vulgo per-
Ἱερεῖον, Ἡρίον et Ἠέριον sive Λέριον. Etymologiz D peram legitur, καὶ εἰς τὴν Elpiav χαὶ εἰς τὴν
enim, quas Greci recentiores corruptis bisce nomi-
nibus attribuunt, non originales suut, sed tantum
flcticiae. LAuB.
(26) "lovatiroc.. Ἰουστῖνος καὶ Zopía ἑκαλλώ-
πισαν αὐτά 5058.
(27) "H 'Hplov. Quod hoc loco Codinus ait,
Ἡρίον appellatum fuisse illud promontorium
propterea quod cives Chalcedonenses ibi sepe-
liuntur, infra etiam p. 119 v. 4 repetit. Kam-
deinque nominis rationem confirmat fragmentum
ex mss. quibusdam biblioth. Reg. Collect. excer-
ptum, cujus exemplar apposui : Ὅτι τὸ τῆς Χαλ-
κηδόνος ἀχρωτήρων τὸ παλαιὸν Ἡρίον xa ὃν xal
λεγόμενον (ταφεῖον γὰρ Tfjv τῆς πόλεως Χαλχηλόνος)
ὁ μὲν Ἰουστινιανὸς ἀνασχάψας τὸ ὅλον ἀκρωτήριον
xal ἀναχαθάρας τὸν τόπον βασίλεια ἕχτισε περι»
φανέστατα, xal ἩἨερία ὁ τόπος µειωνομάσθη ἢ
'Aspla. Sed quidquid illi dicant, neque ᾿Ηέριον
Βροίαν. LAMB. .
(29) Βρύας ὅτι μέλλοντος τοῦ ἑσχάτου ἐζελῦ:ῖν
βασιλέως καὶ χατοιχίσαι εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐν αὖτῳ
ρύαντι μέλλει ἀχοῦσαν Mte xa τὴν βοὴν 1ου
κλαυθμῶνος τῆς πόλεως cod. 5058. --.
(50) Quz Codinus bic narrat de etymologia lori
no:minati Ἡρύαντος, mers nmnuge sunt et fabulz
huiles. In cod. Regio pro Βρύας legitur Βρύον,
ANB.
Ww Quid vox πήδηµα hic siguificet, nondum
mlhi-liquet. Lus. .
(52) Τὰ ΦΙωρεντίου καὶ τὰ ΚαλΛλισεράτον.
Utriusque mentio tlt in Menologio die $1 Decem-
bris, in Actis S. Zotici. In cod, Reg. et aliqnot Ya-
licanis pro Φλωρεντίου legitur Φλώρου. Qua vero
paulo post Codinus narrst de Paulo patriarcha ha-
bentar apud Zonaram in imperio lrenz et filii ejui
Constantini. LAMB.
601
Ev τοῖς χρόνοις Εἱρήνης τῆς ᾿Αθηναίας παρητήσατο,
xal κατελθὼν τοῦ πατριαρχείου ἐκεῖσε ἠσυχήσας
μετὰ µῆνας τέσσαρας τέθνηχε.
Τὰ παλάτια τῶν Ἐλευθερίου xai τὰ ἐργοδόσια ἡ
αὐτὴ Εἱρήνη ἔχτισεν. "Amb δὲ τῶν Ἐλευθδερίου
παλατίων μέχρι τοῦ Αμαστριανοῦ ἑπποδρόμιον fiy,
παρὰ τοῦ δευτέρου χτίστορος τῆς πόλεως τοῦ μι.
xpoU Θεοδοσίου κατασχευασθὲν, ὅπερ κατέλυσεν ἡ
. Ἀθηναία καὶ ἔχτισεν kv αὐτῷ τὰ πιστώρια,
Τὸ δὲ κελούµενον μέγα Λουτρὸν πλησίον φοῦ Βοὺς
ἐχτίσθη παρὰ Νιχήτα εὐνούχου xai ἐπὶ τῆς -τρα-
πέ-ης. ἐπὶ τοῖς χρόνοις Θεοφίλου τοῦ βασιλέως.
'Q ἀρχιστράτηγος τὰ ᾿Αθάχια, ὁ αληαίον τοῦ
Enpológov, ἑκτίσθη παρὰ Λεωμακχέλου. Ἐχλήθη δὶ
οὕτω διὰ τὸ, εὑρεθῆναι ἐχεῖσε ἀδάχια παμμεγέθη
xai ἀξοθαύμαστα,
Ἡ zavayía θεοτόχκος τὸ Κρύσταλλον διὰ τοῦτο
οὕτως ἐχλήθη, ὅτι τοῦ Λεωμακέλου ἐκεῖσε διερχο-
μένου ἐφ᾽ ἵππῳ χειμῶνος ὄντος κρύσταλλον ἔπεσε
χαὶ ἔδωχεν aü«óv (53).
Περὶ δὲ τῶν Ἠρίων λέγεται ὅτι οἱ ἀποθνήσκοντες
τῶν πολιτῶν πρὸ τοῦ κτισθῆναι τὸν ἅγιον Λουχᾶν
ἔχεῖσε ἐθάπτοντο, Ἔχτισε δὲ ἑχεῖσε ναὸν τοῦ ἁγίου
1 ρηγορίου ὁ µέγας Κωνσταντῖνος, Ἱστέον ὅτι xai
πρῶτον εἰς τὸ Βυζάντιον ἐλθὼν ὁ ἅγιος Ανδρέας
ἐχεῖσε ἐχάθισε xal ἑἐδίδασχεν, εἶτα ἐχαιροτόνησε τὸν
ἅγιον Στάχυν (54) εἰς τὴν ἁγίαν Εἱρήνην τοῦ Γαλά-
τοῦ πέραθεν ' ἐχλήθη δὲ οὕτως ἀπό τινος Γαλάτου
ἀνδρὸς ἐχεῖσε οἰκοῦντος. 'O δὲ ἅγιος Ανδρέας πρὸ
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου Ίλθεν εἰς τὸ Βυζάντιον,
xal εἰς τὰ λειόμενα ᾿Άρματίου ἐποίησε τὴν αχηνὴν
αξτοῦ χαὶ ἐἑχάθητο διδάφχων. Ἐποίησε δὲ χαὶ σταυ-
ρὸν Ιδιοχείρως, λατοµήσας αὐτὸν χαὶ γλύφας, ἓν
ἕστησεν «el; τὴν ἁγίαν Εἱρήνην τὴν παλαιάν. Μετὰ
δὲ ταῦτα ἦλθεν εἰς τὸ νεώριον, εἰς τὸ χαλούμενον
χερατἐμόρλον, καὶ ἐδίδασχε χἀχεῖσφ. Ἐχλήθη δὲ
οὕτως (35) ὁ τοιαῦτος ἕμδολος, διότι στήλη τις fv,
καὶ πάνω αὐτῆς ἵστατο ζώδιον ἔχον dv τῇ χεφαλῇ
τἐσσαρα χέρατα, xal θαῦμα ἐγένετο ἐν αὐτῷ ὅστις
γὰρ εἶχεν ὑπόληψιν τοῦ εἶναι χερατίαν (6), ἠνίχα
ἀἐλθὼν προσήγτιζε τῇ στήλη, εἰ ἣν ὡς ὑπελαμδά-
νετο, ἐγύριζεν dj στήλη ἐκ τρίτον, εἰ δὲ οὐχ ἂν,
ἴσ-ατο σιγ].
| DE EDIFICIIS CP.
τραχόσια xal εἴχοσι ὀκτὼ ἔτη Παῦλος πατριάρχης & posita patriarcbali dignitate, requievitet post qua»
Vor menses moriuus est,
Palatia Eleutheriana et officinas esdem Irene
eondidit. Hippodromum vero, qui inter edes Elea-
therianas el Amastrianas a. secundo' urbis. eomli-
tore Theodosio juniore exstructus erat, demolita
est Angusta, ejusque loco pistrina ssdificarit.
Thermas magnas, que sunt prope Boven, ez-
struxit Nicetas eunuchus et prsefectus mensis. tem-
pore Theophili imperatoris.
Templum B. archangelt Michaelis nuncupatem
ad Ábaces, quod est prope Xerolophum, sedificavit
B Leo Macelas. Ha vero nominatom est, quod. ibi in-
. venti füerint Abaci. magnitudinis admirande,
119 Ecclesia S. Deiparse ad Glaeiem inde co-
gnomeu habet, quod Leonem Macelam equo illac
transvehentem hiemali tempore glacies delapsa affi-
xerit.
De loco nuacipato Erio referunt oma cives ibi
sepeliri solitos, antequam conderetur ceemeterium
S. Lucz. Ibidem Constantinus magnus templum S.
Georgii condidit, Sciendnm est quod S. Andreas
apostolus Byzantium veniens primum inen loco
consederit atque docuerit, et deinde oriinaverit
B. Stacehyn episcopum ecelesie S. lrems tráng
fretum, in loco qui a Galata quodam ibi habitante
Galata vocatur. S. Andreas autem ante Constanü-
num magnum Byzantium venit, et in Jeco qui di«
citur Harmatii tabernaculum struxit, atque lbi do»
euit. Sculpsit etiam propria manu signum erucis
exlapide, collocavitque in eeclesia antiqua 8
τεμ, Postea migravit in Neorium, et ibi quoque
docuit in porticu quie cornuta ob hane causam
vocatur. Stabat ibi columna imposita statua qua-
tuor corqua in capite gerens. Quisquis igitur sue
spectam habebat pudicitiam uxoris, ad hanc sta-
tuam accedebat, et si res ita se haberet ut suspi-
cabatur, ter in gyrum 60 vertoóbal statua ; sin minus,
stabat immobilis.
Ὁ τρίκλινος τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου Mivesav y. 130 Triclinium magni Constantini propterea
Μαναῦρα διὰ τὸν τρόπον τοιοῦτον. Αναστάσιος
βασιλεὺς ὁ Mxopoc τῷ κς’ ἔτει «ἧς βασιλείας αὐτοῦ
xe τῷ τετάρτφ μηνὶ, βροντῶν xal ἀστραπῶν περὶ
Maunaura dicitur. Cum imperator Anastasius Dico-
rus 20 annos et à. menses imperasset, accidit. ut
tonitrua et (ulgura circum undique palatium vehe-
Meursii οἱ Lambecii note.
(33) "EOwxsv αὐτόν. ἁ.δόναι hic idem est atque
κρούειν, id est affligere sive ad terram dare. Sic
Florus 4, 2, de Cesare loquens, Ttibus, inquit, et
viginti vuneribus ad terram datus est. Et Plautus,
Quemcunque icero, ad lerram dabo. Yide notas ad
p. 52. Laus.
(34) S. Siachys, qui à B. Andrea apostolo pri-
mus Byzantii episcopus ordinatus est, meminit
Nicephorus patriarcha. Vide praterea Martyrolo-
gium et Menza Grzcorum die 21 Octobris οἱ 30 No»
veimbris, et Nicephorum Callistum 8, 7. Laws.
(05) ᾿Εκλήθη δὲ οὕτως. Origiualio inepta.
Laub.
(56) Κερατίαν sive tornutum Codinus vocat qui
uxorem babet adulteram. Eodem modo apud Arte-
midorum 2, 12 uxor adultera dicitur marito fecisse
cornua. Refert enim cuidam uxorem ducturo, qui
visus sibi fuerat arieti insidere et ab eo excuti,
somniorum iulerpretem ita respondisse : Ἡ γννή
6ου πορνεύσει, χαὶ κατὰ τὸ λεγόμενον χέρατά σοι
ποιῇσει. ldem loquendi genus apad lialos, Gallos
et Germanos hodieque in usu est. Laus.
603
menter impeterent. Quare ennaternates. imperator,
et hine inde pra formidine rursitans, in boe κἰο-
mum triclinio numinis ira perculsus et penetrabili
fulminis ictu. ambustus fuit. Moribundus autem
extrema. hzo verba msgna voce protulit { «O Maus,
aura pereb, »aique bine triclinium ναί Manaure
nomea retinuit.
E£.clesiam B8. Dei Genitricis qus vocatur Sigma,
Constantinus magnus primo condidit, deinde Justi-
' ianus Magnus restauravit, l'ost «nnos autew 598,
imperante Basilio Macedone, magno terr? motu
totum hoc templum coliapeuu est, die Derainice
«uà nonus erat. Januarii et 39 Polyveucto sacer.
Hae ruiua omnes, qnoiuot ia. eoe erant, oppressi
eunt, et tesplum iade cognominatum fuit. 9iema,
).| est conquassatio, sive Sema, id est sepolcrum.
Vulio auteur vocatur. Sigma.
Ecclesiam novam B. archeugeli Zeoo οἱ Arisdno
οι ΤΙΤΑΝ
Monasterium Ργουυρί eanctimonialium pestruus
Jae:iniani msgni cum uxore Esphemia condidit, et
post ebitum ibidem sepultus. est.
191 Monasterium Chorz prius oratorium erat.
Postquam vero Priscus prfectus et gener. Phocs
tyranni eo relegatus fuit, sua impenea magnum et
puiehrum monasterium ejus loco. exstruxit, mul-
tasqae pessessiones ei largitus est. Cognominatur
autem hoc monasterigm Chora, quod ibi olim ager
seu predium esset ; quemadmodum etíam "mona-
seria Siudil οἱ Xerocersmi extra wrbom ka
eram,
Templum 8. Mamautis condidit soror Mauricii
iw peratenis. Hia. enim, Maericio et liberis ejus a
GEORGII CoDINI
604
Α * πἀλάτιον εἱλουμένων, ἁδημονῶν χαὶ μὴ φέρων
ἐκ τόπου εἰς τόπον ἔφευγε. Καὶ δη εἰσελθύντα cl;
tiw τοιοῦτον τρίχλινον χατέλαδεν ἑχεῖσε αὐτὸν ἡ
ópyh τοῦ Θεοῦ * ὁπὸ γὰρ βροντῆς βιαίας xat χι-
ῥαννοῦ ἀπέψυξε xat ἐγένετο πυρἰκαυστος. οτε &
ἀπίθνησχε, φωνῇ µεγάλῃ ἔφη: « Ὦ Μάνα (51), ὑτὸ
αὔρας ἀπόλλυμαι. » Καὶ διὰ τοῦτο ἐχλήθη ὁ τρ]-
χλινος Μαναῦρα. | |
Τὸ Ῥέγμα (38) chv θεοτόχον πρῶτον μὲν à µέχας
Κωνσταντῖνος ἔχτισεν, εἶτα δὲ Ἰουστινιανὸς ὁ µέ-᾽
Υδς ἀνέχτισε. Μετὰ δὲ τριαχόδια εἴχοαι ὀχτὼ Er
ἐν τῇ αὐτοχρατορίᾳ Βασιλείου τοῦ ἩΜαχεδόνος,
σεισμὀῦ μεγάλου γεγονότος, συνεπτώθη παντελῶς
ὁ ναὺς kv. ἡμέρᾳ Κυριαχῇ, μηνὸς Ἰανουαρίου ϐ’,
τοῦ ἁγίου Πολυεύχτου, xol τοὺς Σχεῖσε ἀνθρώπους
B διέφθειρε, καὶ ἕκτοτε ἐχλήθη Σεῖσμα 9 Σῆμα. "bw
τιχὼς δὲ χαλοῦσι Σίγµα.
Tóv μικρὸν ἀρχιστράτηγον τὴν νέαν Ζήνων xd
λοιάδνη ἀνήγειραν.
T&v γυναιχείαν povhv τῆς Ἡροχοπίας ὁ θεῖος τοῦ
μεγάλου Ἰουστινιανοῦ ἔκτισε σὺν τῇ γυναιχὶ αὐτοῦ
Εὐφηαίᾳ, ἔνθα xai θανὼν ἑτάφη.
Ἡ χώρα (59) πρῶτον μὲν εὐχτήριον fjv, Πρί-
οχος (40) δὲ ὁ ἔπαρχος xaX Υαμδρὸς Φωχᾶ (41) τοῦ
«υράννου περιορισθεὶς ἐχεῖ (44) παρὰ τοῦ ἰδίου
ἔχεισε ταύτην µονὴν εἰς κάλλος καὶ μέγεθος, kzo-
χαρισάµενος καὶ χτήµατα πολλά. Ἐχλήθη δὲ Χώρε,
διότι «εν Βυναντίων χωρίον ἣν ἐχεῖ, καθὰ xat ἡ
«c9 Στουδίου novi ἔξω τῆς πόλεως ὑπῆρχε, καὶ d
μονὴ τοῦ Φηροχεράμου.
'0 ἅγιος ἹἩΜάμας ἑκτίσθη παρὰ τῆς ἀδελφῆί
Μαυρικίον (45) τοῦ βασιλέως * μετὰ γὸρ τὸ àvac
Meursii et Lambecti note,
(51) 0 Μάνα. Proprie μάνα Gra:co-Barbaris
dieitur mater : deinde etiam accipitur. pro inter-
jvetione exclamandi, mt in presentia 3pud Codi-
uum οἱ apnd Luiprandum in Legatione : Obviantes
mihi, inquit, mulieres, que prins in stuporem mentís
ters Mana Mana clamabant, Originatio antem nomi-
ris Manáurze vel Magnourm deducta ex ultimis Apa-
slasii Dicori verbis, "D Μάνα, ὑπὸ ab pac ἀπόλλυμαι,
sque mibi probatur atque altera illa quam Luit-
| randus de rebus imperat. 6, 5 enarrat his verbis :
Est Cpoli:domus palatio eontigwa mire magnitudi-
nis ec pulchritudinis, que a Grecis p loco λ posita,
Megaura vel Magnaura quasi magna aula dicitur,
AMB.
(98) De templo B. Virginis in Sigmate, et terre
motu quo temporibus Basilii Macedonis fuit deje-
cium, mentio fit in Menologio, 10 Januarii, his
verbis : ΓΡελεῖται δὲ ἡ σύναξις διὰ τὸν µέγαν veyo-
νήτα σεισμὸν χατ αὐτὴν τὴν fipépav (scilicel τὴν
ὃ.κάτην τοῦ μηνὺς Ἱανουαρίου) ἐν ἀρχῇ Bosco:
Βισιλείου, ὅτε xat ὁ ναὸὺς τῆς ὑπεραγίας θεοτόχου,
$i» τῷ Σίγµατι, xal πολλαὶ ἕτεραι ἐκχλησίαι καὶ
i5 ὠτικοὶ κατέπεσον οἶχοι. Codinus 4 Menologio
paulum discrepat, et collapsum fuisse ait hoc tem-
pum die novo Jauusrii, quo. a. Gracis aunivere
saria memoria S. Polycucti. colitur. Quod vero
supjang& pristinum eju» templi. cognomen Σίγµα
sea mutatum fuisse 4 vulgo iu. Σεισμός εἰ
μα, $2Us probabile est : refert enim Plutarchvs
ει Cinioue. AUienis quoque tumulum corum, quos
ruina ex terra motu oppressit, Σεισµατίαν appel-
latum fuisse. Laws, - ]
(59) 'H χώρα. ld est ἡ μονὴ «Tie. χώρας. Ἠε]ει
monasterü meminit Synodicon vetus : Καὶ τὸν àp-
χιεράρχην Καλλίνιχον ἁπόμματον ποιῄσας τῷ σε"
a: τῆς χώρας παρέπεμψε. Laus.
(40) Pro Πρίσχος perperam in aliquot codicibus
legitur Κρίσπος. Similiter aliquoties erratum esi
apud Zonaram in Heraclio, uti etíam apud Nicepb.
Cellist. 18, 51 et 55. Laun.
(M) Φωκᾷ. Τοῦ Καππάδοχος καὶ ἄπηνους Φωχὲ
(42) Περιωρίσθη ἐχεῖσε, ὅτι ἓν ὑπολήψει (ero
τοῦ " ραχκλείου τοῦ βασιλέως. Καὶ vàp xol αὗτῳ
eur σας 6 αὐθὸς Κρίάπος, καὶ Χρατήσας διὰ
εῆς θαλάσσης τὴν βασιλείαν, γαμθρὺς τευγχάνων
Φωχᾶ. Καὶ μετὰ τοῦτο βασιλέως γράμματα xat
αὐτοῦ δεξάµενος ὁ Ηράκλειος ἔφη αὐτῷ οὕτω».
«"Αθλιε, γαμθρὸν οὐχ ἐποίησας, xal πῶς ἀληθῆ gli
φοιῄσεις ;» Διὰ ταῦτα οὖν ἐχεῖσε «apto stel. Laus.
(45) Hapa τῆς ἁδελφῆς Μαυρικίου. Zonaras,
Nicephorus Callistus et alii scriptores templum
S. Mamantis, in quo Mauricius cum familia sua
sepultus fuit, sdifcatum .fuisse referunt non 3
sorore Mauricii, sed Pbarasmane eunucho, qui
sub Justiniano cubiculi pra feetus fuit. Quod vero
paulo .post Codinus aii. Mauricio uxorem et filias
ejus aliquanto swperloisse, testatur. etiam Nic
phorus Galtisius 18, 41. Laxa.
605 . DE ED:FICHS CP. 030
psür vat παρὰ τοῦ Φωχνᾶ τὸν λΜαυρίκιον ἅμα τοῖς A Phoca tyranno interfectis, eorpnra: eorum collegit.
τέχνοις αὐτοῦ λαδθοῦσα «X σώματα αὐτῶν κχατέθετο
ἑχεῖσε. Ἡ δὲ σὖὐμθιος Μαυρικίου μετὰ τῶν θυγα-
τέρων αὐτῆς ἐφρουρεῖτο παρὰ τῷν. τοῦ Guxi iv τῇ
2B χαλουμέντι pov] πρὺς ὀλίγον τινὰ καιρὀν.
Ὑστερον δὲ ἀνηρέθη παρ᾽ αὐτοῦ xal αὐτὴ διὰ El-
φους ἀποτμηθεῖσα, καὶ πᾶσα ἡ αυγγένεια Μαυροι
χίου, καὶ τῇ θαλάσσῃ ἑῤῥ/φησαν,
Τὴν μονὴν crc ἁγίας Εὐφημίας καὶ τοὺς τάφους
τοὺς ὄντας kv τῷ Πετρίῳ καὶ τὸ λουτρὸν Βασίλειος à
Μαχεδὼν ἀνήχειρε, καὶ τὰς θυγατέρας αὐτοῦ ἐχεῖσο
ἀπέχειρα. . 27
Την ἁγίαν Ζωὴν «hv οὖσαν εἰς Μωκισίαν ὁ ὅσιας
ávtye.os Μαρχιανὸς, οὗ χαὶ θανὼν χατατέθη.
atque ibi deposuit. Ceterum. iixor Mauricii. cum
suis. filiabus primym. quidem 3 Phora aliquantulum
in monasljerio dicto novo iueliiga fuit. Pogtea autem,
cLipsa et universa Manricii cognatio ferro ab eo
'ipterompta est et ii mare projecia.
Monssterium S. Euphomire, et. sepulera qu;e sant
in Petrie, et balneum Basilius Mecelo eowlidit, ei
filias suas ibidem attondij. ΄ .
149 Eeclesiam S. Zotici prope eisternam Moci-
siam prius imperator -Mareianus exstruxit; ia. qua
etiam mortui corpus depositum (uit.
Tob; &y Eus Novaplov; à μέγας θεοδόσιος ἀνήγερε D - Templum S. Notariorum Theodosius. smdifieavit
xal χτήµατα πολλὰ ἐπεχύρωςε.
Tó» ναὸν τῶν ἁγίων Ἱανουὴλ, Σᾳ6ὲλ καὶ
Ἰσμαλλ (44) ἐπὶ τὸ yspaatov ταῖχος ὁ μέγας ἀνή-
Ἱερε θεωδόσιος * μετὰ γὰρ τὸ καυθῆναι αὐφοὺς
παρὰ τοῦ παραθάτον Ἰουλιανρῦ τὰ σώματα αὐτῶν.
bul κατέθετο, ἐπεὶ v τούτῳ τῷ τόπῳ ἀνῃοέθῃσαν
el ἅγιοι,
Την à (45) Ηκλαιἂν λεγομένην ππόρεαν ὁ μέγας
ζωνσταντ ἒνος ἀνήγαιρε, χα) ἕως ἐχεῖ ἣν τὸ ἀρχαῖον
xa! παρ) αὐτοῦ χτισθὲν χερσαῖον τείχος, — |
Tbv ἅγιον Ἐλενθέριον Βααίλειός τις ἐν τοῖς χρό-
vot, Αρκαδίου ἀνήγειρε.
Ab δύο μοναὶ τῆς ἁγίας Δομνίνας, & τε ἐπονομά-
et multis ditavit possessionibus. ;
Eoclesiam SS. Manuel, Babel et Ismael, que sita
est ad murum tertestrem, Theodesjus magnus «ο
didit. Postquam euim a. Juliano apostata fuerunt
cremati, reliquie eorum ibilem in loco supplicii
deposita sunt.
-
Portam que vocatur Antiqua, Constantinus wa-
gnus exstruxit, eo enim usque antiquus ej ab εφ
erectus murus terrestris pewingebat.
Templum S. Edjeuherii Basilius quidam tempore
áncadii medifleasi. .
Buo monastenia, qworum unnm & Domine cog»
rem τὰ "'Alsfávbpou, xol ἡ ἄλλη ἡ Myetos τὰ € *omenmte Alezandri, alterum sero 8. Maurse dici-
Μαύρας, ἂν col; Ὑβόνοις ποῦ giydhoo θΘενξο-
σου ἐκτίσθησαν. ἘἙλθοῦεαι γὰρ ἀπὸ Ῥώμης
εὗρον ἄλικον abe εώπον, καὶ αἰσησάμεναι εὖν βασι-΄
kw, δέδωσπεν αὐταῖς πὸν πόπον xdi συνδρομὴν, «καὶ
ἀνήγειραν τὰς µονάς. Ὡσαύτως καὶ 4 ὅσιος Afoz (48)
αἰτησάμενος τὸν βασιλέα, τόσον λαθὼν, ἔἕχτισε «hy
μονῆν τοῦ Δίου καλθυµένην,
Ἡ μον] 3j λεγοµένη οὐ Μυροχέρατον ἐχτίσθη àv
τοῖς χρόνοις Ἀζαρχιανοῦ 'οῦ βασιλδως. asl δὲ πολ-
λοὶ τῶν ἰσσορικῶν ὅτι t^ αέρας .ἐχεῖνο τοῦ ἑλαίου,
ᾧ ἔχριε Σαμουὴλ ὁ προφήτης «bc βασιλέας, elc thy
ποιαύτην μονὴν ἀχρεμᾶτο, xat διὰ ποῦτο ἐχλήθη
Μυροκέρατον.
Ἡ μονη τοῦ Βυλινίτου (47) Ἐχτίσθη πἀρὰ µαγ-
«ar, tos pore Theodosii »»agoi condéta fuerunt. Tuac
eni) sanete His femiace Romo venerunt, et, impee
trata ab imperatore loci hujus tunc inbabitati co-
pia, mogasteria ibi zdiflearunt. 143 Simlliwer etiam
Φ. Dius lecum ob imperatotc petiit, et monaste-
rium in eo exstruxit, quod vocatur Dii.
Monastertum quod τοσα Myrocerstum, tempa-
te Marciani iinperstoris condita fuit. Referunt au-
tem multi historic! fuisse-in hec -menasterio sus-
pensum eornu oldái, quo prepheta '"Seinuel regos
Ffadaorum junxit, atque hine ἵνα ^ominatem esso
'Rrenasterium,
Monasterium Xylinite Nicetas magister condidit
epo Νικήτα ἓν τοῖς γρόνοις Λέοντος τοῦ Συρο- y) tempore Leonis patris Constantini Cobállimi,a quo
γενοὺς τοῦ πατρὸς Καθαλίνου, παρ᾽ οὗ xai ἀπεκε-
φαλίσθη εἰς τὸν σφενδόνα. "Eye: δὲ τὸ ὄνομα ἡ μονὴ
ctiam decollatus fuit in sphendone PFüppodromi.
Nomen vero Xylinitze inde habet hoc monasterium,
Meursii et Lambecii noto.
(M) Marovh4, Za6àA καὶ ᾿Ισμαή4. Horum
mentio fit jin Martyrologio Roein2no. die 17 Janii.
Sed hac tantum in parte ab eo discrepant Codinus
ei Menologium Gracorum, quod. non Cbalcedone
iMos martvrium consmnmasse iradunt, sed Cpoli
1n muro terrestri sive versus Thraciam sito. Nain
llem apud Codinum est τὸ χερσαῖον πεῖχας atque
in Menologio πρὸς θρῴχην τεῖχος τὸ Va e m
Kovovavilvov, Templum vero SS. martyrum Ma-
nuel, Sabel et Ismael meminit alas Codinps, p. 25,
ubi agit de murotetrrestri. Laus.
(45) Thv δέ. Τὸν δὲ Πρόδροµον vhv παλαιὰν
ἀν Ίγειρεν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος. Τὸ δὲ χτίσµα
Ἰκούμδιζεν εἰς τὸ χερσαῖον τεῖχος. 9058 et teg.
(46) B. Dii et monasterii ab eo conditi menda
fu in Martyrologio Romano die 8 Fehruarii, οἱ
iw Menologio Graecorum die 19 Julii, et iu. Ας
concilii Chalcedonensis. Laup.
(47) Ξνυλινίτης cognomen fuit Nicetze magi-tei.
Quare etiam monasterium ab eo.condiuum τοῦ Xu-
λινίτου nppellatum fuit. Falso enim Codinus iliud
cognominatum fuisse pulat a saudaliis ligneis
quibus utebantur monachz in eo inclusz. Laws.
Pd
B2 .
... ο σσ CS
U-- ww * wt ov
007
1'0d monae
Fentür.
Monasterium leasis
elimonialis β
phili imperatoris.
» Ctjus ilfie dom
US fuit,
Ecclesiam
S. Marci
pulices,
ρυιν imperator
defecit aluo COufregit.
Statua mulieb»
oni, Irene Attica,
95, quam i, hon
Constantigu, fllius posuit.
S. Deipara, co
morie Proditum €38 in
lla perm
τη DOsita in
8^omíine
hz» loeo Calceorum soleis lig
prope
nec
Basilius Miecdg ea
Phíala
vero
we ad ο σπα m
Ctorum Corpora ibi Conde.
lida, D T4 Βασιλίδου ó
U:Pstoris Justinig.
Oróm ejus
* Cm patri.
Patricia me.
GEORGIT CODINI
heis Ute- A δι τὸ ci-
χαλουμένοις ξυλίνοις,
Bo τῆς Εἰκασίας rest
χῆς εὔσεδεστάτης X2l κ
fne σοφωτ
χρᾶφθι
Hippo- Τυναιχοειδὴς στήλη ἡ χα
" Φφιάλην τοῦ »|
Ῥήνης ἐστ] τῆς Ἀθηνε(α-
Δι τὰ Νεχρὰ, οὖν
Χαὶ µέχρι «οῦ xapda
Meta τῶν νεκρών,
παμμαγεθέστατα Ἀτίσματα εἰς.
Ἀέρχιον (51) οἶχοι ᾗσ Ἐονστινιανοῦ τον
ἔτ ; Ü ου. |
Ü μεγάλου Κωνση
πατρίχιοι κά] Ἁραιπόσιτοι bals f
9v τὸν βασιλέα, Ὁμοίως καὶ αἱ "
Καὶ οἱ μὲν
xal ἑζώννυ
ώνννον τὴν δέαποιναν͵
ἅγιος Νικόλαος οἶκος ἦν α
χίου Βασιλίδου χαλ
ουμένου xa) Χοιαίστορος t5)
Υάλου Ἰουστινιανοῦ,
Al χαλκαϊ πύλαι, αἱ πρότερον μὲν ἱστάμενι!
Meursii et Loambecij nota,
48) πα Παρ) αὖ ἧς uova *$ Τεγονυίας φας. Reg. 4
s βασιλεί $ πέτυχε παρὰ θε) υ βι σιλέως i^ 99 proprie dicuntur e
OE 6a3bÍac val ᾳ la; Υχα)ούσης Ἔτις xal χα- majorilus ης quas. Feéco-harbari. : «i
νένας χα "P3 ποιῄσασα ἐν τοῖς χρβόνοις Μιχαὴλ πόρτια ΔΗΕ, Qua Vera, in education n
καὶ Θεοφίλου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἔδη ἐν αὑτῇ. cod. Σαμιλαύχιον hic accipienda «ii nondam ni
5058 ap. andurium. quet. Εκ, : DTE
(49) κοῦς. Αλλὰ χαὶ ἐστοιχειώθ (91) Σόργιον, Vido Procopium de adifcii usi
X21 ἵστατο ἐστηλῶμ $ χαλχοῦς bus, τῆς δυτικής Ubi prolixe agit de hoc leinplo et. domo lestus
ἀφίδος τοῦ αὐτοῦ ς ὕρου. 'Hy δὶ χὀ καὶ nula iani, quam babitavit ntéquam imperium alep
X2 τὰ ἄλλα ζωῦφια, χαὶ ἐξ αὐτῶν οὐχ à εφοίτα τι est. ]p.
τῇ πόλει, AA ὁ βασιλεὺς Βασίλειος ἡφάνισε συν-
)DiN[
τὸ τὰς
.. 1220;
uo vi. p. lov τοῦ Μακεδόνος ἀπὸ τοῦ ἑμδόλου (52)
T). eins. Mc τὴν νέαν.
le
P
(fw Usüv Δαλμάτου παρὰ Δαλμάτου πατρι-
TUT pi κ Mj, ἐξ οὗ xax ᾽Αϕίμαρος, ὃς xaX Τιδέριος,
TM Ἁγετὰ τῶν χελανδίων xal ἐχράτησε τῆς
V eby βασιλέα Λεόντιον χᾳταγαγὼν xal
ἱαράνδν η bat, εἶτα ῥινοχοπήσας ἐν τῇ τοιαύτῃ
i et . ἣν . .
DAL Γεώργιον τὰ Χαλχίδου (53) Σέργιος ὁ
ος Mini ἔἕχτισεν ὁ αἱρετιχὸς, ἓν ᾧ καὶ τὸ βέδη-
η "ma "abua χεῖται. Ὁμοίως xal τὰ ky τοῖς
ον, fs | lis rion; εὐχτῆρια πάντα ὁ αὐτὸς ἔχτισε, δοὺς
Dan χειμήλια xai ἀργυρᾶ χαὶ πορφύρας
Wie, ,
(49 POM
Tw) ff lm; iw Στέφανον τὸν πλησίον τοῦ Σίγµατος ὁ
ων. αι ἠσταντῖνος ἔχτισεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Λέων
" ἕως μὲν Ὡς ἑσμίχρυνε τοῦτον, καὶ τὴν Όλην (54)
εᾗ ον ἡής τε μάρμαρα xal xíova; xai τὰς χρυσᾶς
!xela; wis; iryní0sto εἰς τοὺς ᾽Αγίους (55) πάντας, ὅπὸυ
λείφανα τοῦ ἁγίου ἸἹσακίου.
κοειδ]ς πῄχ{»ιον Μητροφάνην 6 μέγας Κωνστανεῖνος
703 Ἰπεδρε), Ὡσαύτως καὶ thv ἁγίαν Τριάδα thv οὖσαν
6 Αβηνίε ηβωχιόνιον, τὴν νῦν δὲ ἁγίους Αποστόλους
ly εἰς θεια μένην. Συμπτωθέντας δὲ ὕστερον ὁ μέγας
ιλεῖται τὰ Μαιανὸς ἔχτισε.
σώματα τὰ τοῦ Προδρόμου τοῦ "Dou λέγεται ὅτι
οῦ τοῦ pryla: kv τῷ τόπῳ, καὶ δράχων ἐφώλευε παµµι-
av, id d pito; (fv δὲ τα μεῖον βασιλικὸν ἐχεῖ) xal πολ-
ραξε ü ui κέπτως ἐρχομένους χατῄσθιεν. Ὁ δὲ ἅγιος
| µέχμ ας προσελθὼν (58) ἑπάταξε τὸν θῆρα μετὰ
κατα ών πύδου αὐτοῦ, ἐχούσης ἦλον χάτωθεν σιδηροῦν,
τατα ή toot αὑτὸν, ἐξ οὗ καὶ ἔσχεν ὁ τόπος τὴν
αν Ἰηοπκλίαν (51). Ἡ καθότι καὶ ἀνώτερον (58) εἴπο-
do, — 9*5 "Doo µαγίστρου τοῦ τυραννῄήσαντος xal
ror i P6106 παρὰ Baotitoxov, 7
v d mi ἁγίαν θεοφανὼ (59), τὴν οὖσαν ἔξωθεν τῆς
δις d; 4I χόγχης τῶν µνηµοθεσίων τῶν βασιλιχῶν
m p. s ἁγίους Αποστόλους, ἀνήγειρε Κωνσταντῖ-
j pris πρῶτος πορφυρογέννητος, 6 υἱὸς Λέοντος τοῦ
tnis d
, Opi:
A) Τῶν ὶμδόλων τοῦ φὀρὸυ τῶν χαλιναρίων.
««Ππάθησαν δὲ παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου
MN sy τοῦ Σενάτου. Κτίσας δὲ τὴν νέαν ἑπῆρε
αἱ πό τας καὶ ἀπῆγεν ἐκεῖσε 5058.
(93) Τὰ XaAx. Τὸν ἐχ Χαλχηδόνι id. cod.
" AV) Ἔκτισεν * ópolw; xal τῆν θεοτόχον τὰ Map-
Ww P"wl, iv ᾧ καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ xsitüt id. cod.
Bissis reliquis,
(94) Τὴν ὕλην πᾶσαν τῶν χρυσῶν ἀφίδων, πολυ-
Hé ἰθω καὶ χίονα- ἀπίθετο εἰς τοὺς ἀγίους
. αποστόλους ςΑγί -
a, ον καὶ ναὺν .ἀνήγειρε τοὺς Αγίους πάν
Jn (5) ᾽Αγίοὺς ἀποστόλου;, xal vaby ἔχτισε τοὺς
M ἁγίους πάντας καλούμενον Heg.
** 56) Προσελθών. Παραγενόμενος μετὰ τῆς
σου αὐτοῦ ἐχούσης χάτωθεν fou; σιδηροὺς,
!P σφραγίσας xai χρούσας τὸν δράχοντα ἀπέψνξε,
^" λαδὼν αὐτὸν μέσον τοῦ φόρου προὔθηκε νεχρὸν
v bavzsv αὐτόν, 5058 et Reg. .
(97) '5£ οὗ xal ἔσχεν ὁ τόπος εἡν àxo-
γυµίαν. Hine patet. templum S. Joanuis Βαρ-
, DE &DIFICIIS CP.
qo τοῦ Τζνκανιστηρίου, ἐπήρθησαν A Tzycanisterii, a Basilio Macedone cx porticu fori
610
in ecclesiam novam transiatz fuerunt.
4
Monasterium Dalmat:ze Dalmata patricius eon-
didit.;Quare etiam Tiberius Apsimarus, postquam
, cum chcelandiis suis Byzantium perveuit, et imperio
potitus est, Leoutium imperatorem, naso przciso,
in boc mouaáterio inclusum custodivit.
196 Tenplum S. Georgii cognominatum Chal-
cida Sergius patriarcha haereticus exstruxit : nbi
étiam profanum ejus cadaver sepultum est, khen
.quoque asdilicavit oratoria, quie sunt in caie-
ehuimenis, et multa teinlilo largitus est aurea
et argenlea cimelia, et purpureas vestes auro dis-
tinctas.
Jdem 5. Siephaui, prope Sigma, Constantinus
magnus condidit : imperator vero Leo philosophus
ad minorem formam redegit, eL omnem ejus maje-
riam, marmora, columnas et aureas crustulas in
templum orhnium sanctorum traustulit, ubi deposi-
te reliquie S. 191 οἱ].
Ecclesiam S. Metrophanis Constantinus maguus
exstruxit: uti etiam adem Sancta Trinitatis, que
Sita est iu Exocionio, et nune vocatur SS. Ápost»-
Jorum. Utramque vero vetustate collapsam Justi-
nianus magnus restauravit.
De templo S. Joannis Pr:cursoris cognomine
llli tradunt maximum draconem olim in eo loco
C latitasse, ubi tum aerarium imperiale erat, et mul-
tos incaute illac transeuntes devorasse. Tandem
vero S. Hypatius eo accessit, et fustem subtus cla-
vatum draconi impegit, 197 atque eum iutereuiit.
"Hinc igitur. Jocus denominatus est, vel, ut supra
quoque diximus, ab illo magistro, qui ob affecta-
tom imperium ab imperatore Basilisco occisus fuit.
Ecclesiam S. Theophanis, qua sita est extra ve-
terem testudinem monumentorum imperialium in
templo SS. Apostolorum, sxdificavit Constantinus
primus Porphyrogepitus, filius Leonis Sapientis.
Meursii et. Lambecii notae.
tistzm, de. quo in presentia Codinus agit, du.
lex liabuisse eognomen, "Hiou wempe et ;i»-
ου, quorum lioc antiquum est οἱ genuinum, illud
D suppositiium et ignorantia vulgi. iutroductum.
Laus.
(58) "Avótepor. Scilicet p. 85. Ip
(59) De S. Theophauone, priua uxore: Leonis
Philosophi, supra mestionem fecit p. 105. Qus
vero bie narrantur de templo memoriis ejes di-
cato, in. duobus Vaticanis codicibus ita coucepta
suot; Τὴν τερπνοτάτην ἐχχλησίαν τὴν εἰς τὰ µνή-
µατα τῶν βασιλέων εἰ; τοὺς Αγίους ἁπ,στόλους, ἣν
ὀνομάζομεν ἁγίαν θεοφανὼ, Κωνστάντιος ὁ υἱὸς
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἀνήγειρεν, ἑχαλλώπισε
δὲ Κωνσταντῖνος ὁ πρῶτος πορφυρογέννητος, ὁ υἱὸς
Λέοντος τοῦ Σοφοῦ. Sed verisimilius est pro Κων-
στάντιος ὁ υἱὸς, θἱο., scribendum esse Λέων ὁ Φιλό-
σοφος ἀνήγειρεν, ἐχαλλώπισε δὲ Κωνσταντῖνος ὁ
πρῶτος πορφυρογέννητος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Etiam Zo-
naras hujus templi structuram Leoni aseribit.
lp. t
——————— -
Ac. ον ου -
607 GEORGII CODINI | 68
quod monachz loeo ealceorum soleis ligneis ote- Α διὰ τὸ «X; µοιαζούγας χρᾶσθαι «i; ὁπόδεσιν τοῖς
fentur.
Monasterium Teasim sedificavit Icasia, virgo san-
etimonialis piissima et puleherrima, quie valde
erudita fait, et multos hymnos et stichera ΄ δὲ alia
quedam admirabiliter composnit tempore Theo-
phili imperatoris.
Monasterium Smaragdi Smaragdus pstrieius et
priefectas milittm tempore Tiberii Thracis condi-
dit, cnjus illic domus fuit,
124 Ecclesiam S. Marci prope Taurum primo
Theodosius magaus eum trullo ligneo exstruxit :
postea terre motu collapsam rezdificavit Romanus
senior cognomine Lecapenus. ι
JÉreus culex et muaca et. alia insecta. supra oc- B
Cídentalem arcum Tauri ab Apollonio . Tyaueo pu
. &ita erant. Qaandiu autem illa permanserunt inte-
gra, nec muse, nec pulices, nec culiees urbem
intrarunt. Cxierum imperator Basilius Maecdo ea
dejecit atque confregit.
Statua muliebris erea, posita in Phiala Bippo-
dromi, lrensze Attico. est, quam im honorem ejus
Constantinus filius posuit.
Locus nuncopatus Necra. sive Cadaverum, ex
eo nomen habet, quod sub Justinisno magnocivium
sSepplicie affectorum cadavera ibi deponerentir.
Alibi enim ea sepeliri vetilum erat. Idem vero sea-
12s ab ostio laterali usque ad. Camilaucium maro
sejanxit atque ita defunotorum cerpora ibi. conde-
bant.
195 Maxima ifla sdificia, prope templum 8.
Sergii, vdes fuerunt. Justiniani magni, eum patri-
cius adhuc esset.
De eeclesizs S. Deipare cognomine Patrície me-
moriz proditem est imperatores et Augustas tem-
pore processionis ad S, Sephiam ibi stationem fa-
cere consuevisse. Etenim illic amplissimum erat
palatium, a Constantino magno exstructum. Hue
igMur aceedebant patricii εἰ prepositi, et succin-
gebant Imperatorem : matrona vero, quee vocantnr
Zosis, imperawicem.
Templum S. Nicolai cogeominstum Basilidz,
domus erat Basilidz patricii et qu:xestoris Justinia-
ui magui.
Porte seres, qui prius stabant in Tricyebalo
οὕτω χαλουμένοις ξυλίνοις.
Ἡ no τῆς Εἰκασίας ἐχτίσθη παρὰ Κἰχασίας (4f)
βοναχής εὐσεθεσιάτης χαὶ παρθένου ὡραίας τῷ
εἶδει, τις σοφωτάτη οὖσα καὶ xavóvac πολλοὺς
xal στιχηρὰ xat ἄλλα τινὰ ἀξωθαύμαστα ἑποίης:
"xal ἐμελῴδησεν ἓν τοῖς χρόνοις θεοφίλου τοῦ βασι-
λέως.
Τὰ Σμαράγδου ἑχτίσθη παρὰ Σμαράγδου πατρι-
κίου xal σιρατηγοῦ ἐν τοῖς χθόνοις Τιδερίου τοῦ
θρᾳκός. Οὕτως δὲ ἐχλήθη, ἐπεὶ οἶκος fjv αὐτοῦ bx.
Ὁ ἅγιος Μάρχος ὁ πληαίον τοῦ Ταύρου ἐχχλησίᾳ
ὃν µεγάλη ξυλότρουλλος, κτιαθεῖσα ὑπὸ Θεοδοσίου
τοῦ µεγάλον. Εἶτα ὑπὸ σεισμοῦ κατενεχθεῖσαν ἁνγή-
γειρεν αὑτὴν Ῥωμανὸς ὁ Ἱέρων ὁ Λαχαπηνός.
Χαλκοῦὺς (49) δὲ χώνωφ καὶ pota χαὶ ἄλλα μιχ(ὰ
ζωῦφια ἁπάνω τῆς δυτικῆς ἀφίδος τοῦ Ταύρου
ἵσταντο, ἑστοιχειωμένα παρὰ ᾿Απολλωνίου τοῦ
Τυανέω;. Καὶ ἕως μὲν οὖν ἵσταντο, οὔκ ἐφοίτων
«f| πόλει μυῖαι f) φύλλοι ἡ χώνωπες” ὁ δὲ βασιλεὺς
Βασίλειος ἐξ οἰχείας ἀγνοίας κατηγαγε καὶ ἡφάνισεν
αὑτά.
Ἡ δὲ γυναιχοειδῆς στήλη fj, χαλκη, ἡ ἱσταμένη
εἰς τὴν φιάλην τοῦ ᾿Ἱπποδρομίου, εἰς tb στυράκιον,
Βἱρήνης ἐστὶ τῆς ᾽Αθηνείας, ἣν ἀνήγειρε Κωνσταν
εἵνος ὁ vibe αὐκῆς el; θεραπείαν αὐτῆς.
Ὁ τόπος ὃς χαλεῖται τὰ Νεχρὰ, οὕτως ἔλαδε τ)
ἐπώνυμον, ὅτι τὰ σώματα τῶν ἀναιρεθέντων πολι"
τῶν ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ σοῦ μεγάλου ἐν εῷ Ἱκποδρι
pip ἑἐχεῖσε ἑτέθήσαν, διὰ τὸ μὴ χωρεῖν ἀλλαχόθι
θάψει αὐτά., ᾽Απέφραξε δὲ καὶ τὰ σχάλια ám τοῦ
παραθύρου (50) xci µέχρι τοῦ καμιλαυχίο, xal
οὕτως ἐτίθουν τὰ σώματα τῶν νεκρῶν.
Τὰ δὲ παμμεγεθέστατα αχτίσµατα elg τὸν bywv
Σέργιον (54) οἶκοι σαν ἸἨνατινιανοῦ «τοῦ μεγάλου
ἔτι vto; αὐτοῦ πατριχίου.
Εἰς τὺν ναὺν τῆς θΘεοτόχου τὰ Πατριχίας Ti
γρααται Dev ὅτε Ίρχοντο οἱ βασιλεῖς μετὰ τῶν
δεσποινῶν ἐπὶ αροελεύσεως εἰς τὴν ἁγίαν Σοφία»,
ἐν τῷ τοιούτῳ «όπῳ (locavto * fiv γὰρ οἶχος ixtist
μέγας χτισθεὶς παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνο.
Καὶ οἱ μὲν πατρίχιοι καὶ πραιπόσιτοι ἐχεῖσε ἤλασαν
xai ἑζώννυον τὸν βασιλέα. Ὁμοίως xal αἱ ζωστα'
ἐξώνννον τὴν δέσκοιναν,
Τὰ Βασιλίδου ὁ ἅχιος Νικόλαος οἶχὸς fy πατρ!-
κίου Βασιλίδου καλουµένου. xal χοιαΐίστορος τοῦ μέ”
χάλου Ἰουστινιανοῦ". —
Al χαλκαϊ πύλαι, αἱ πρότερον μὲν ἱστάμεναι εἰς
Meursii et Lambeeii note.
48) Παρὰ Elx. Παρ) αὐτῆς μηναχῆς Ὑεγονυίας,
4 ης βασιλείας ἀπέτυχε παρὰ θεορίλου βασιλέως.
σεῥασµίας καὶ ὡραίΐας τυγχα,ούσης. τις καὶ xa-
v/vas καὶ στιχηρὰ ποιῄσασα ἓν τοῖς χρόνοις Μιχαηλ
xai θεοφίλου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ EQ ἐν αὐτῇ. cod.
2058 ap. Bandurium.
(49) Χαλκοῦς. 'AXAà xaX χωνωπίων ἑστοιχειώβη
xaX ἵστατο ἑστηλῶμένος χαλχοῦς ἑπάνω τῆς δυτιχῆς
ἀφίδος τοῦ αὐτοῦ ταύρου, "Hv δὲ χώνωφ xal pola
xai τὰ ἄλλα ζωῦφια, χαὶ ἓξ αὐτῶν οὐκ ἀπεφοίτα τι
τῇ πόλει. ᾽λλλ᾽ ὁ βασιλεὺς Βασίλειος ἡφάνισε συν-
ερίψφας. Reg. D.
(50) Παράθυρα proprie dicuntur pacvule portz
majoribus adjuncte, quas Greco-harbari παρα
πόρτια vocant. Qua vera, in significatione "0I
χαμιλαύχιον bie accipienda sit nondum mihi li-
quet. Laws, --
(B4) Σέργιον. Vide Procopium de edificiis ]. !.
ubi prolixe agit de hoc templo. et. domo Justi-
niani, quam babitavit antequam imperium adepius
est. Ip.
533
DE «E£DIFICIIS CP.
610
*b Τριχύμθαλον «τοῦ Τζνκανιστηρίου, ἐπήρθησαν Α Tzycanisterii, a Basilio Macedone cx porticu fori
παρὰ Βασιλείου τοῦ Μαχεδόνος ἀπ) τοῦ ἐμθόλου (52)
τοῦ φόρου εἰς τὴν νέαν.
Ἡ μονὴ τῶν Δαλμάτου παρὰ Δαλμάτου πατρι-
χίου ἐχτίσθη, &E οὗ xai ᾽Αϕίμαρος, ὃς xaX Τιδέριος,
ὅτε ἀνῆλθε μετὰ τῶν χελανδίων xai ἐκράτησε τῆς
βασιλείας, τὸν βασιλέα Λεόντιον καταγαγὼν καὶ
περιορἰσας ἐχεῖσε, εἶτα ῥινοχοπήσας &v τῇ τοιαύτῃ
ἐφρούρει pov]. - — |
Τὸν ἅχιον Γεώργιον τὰ Χαλχίδου (55) Σέργιος ὁ
πατριάρχης ἔκτισεν ὁ αἱρετιχὸς, ἐν ᾧ καὶ τὸ βέδη-
lov αὐτοῦ σῶμα χεῖται. "Opolo; xal τὰ bv τοῖς
χατηχουµένοις εὐχτήρια πάντα ὁ αὐτὸς Exttos, δοὺς
ἐχεῖ χρυσᾶ χειµήλια xal ἀργυρᾶ χαὶ πορφύρας
διαχρύσους.
Τὸν ἅγιον Στέφανον τὸν πλησίον τοῦ Σίγµατος ὁ
μέγας Κωνσταντῖνος ἔχτισεν. 'O δὲ βασιλεὺς Λέων
ὁ φιλόσοφος ἑσμίχρυνε τοῦτον, xal τὴν ὕλην (54)
πλσάν, tá τε μάρμαρα xai Χίονας xdi τὰς χρυσᾶς
φηφῖδας ἀπέθετο εἰς τοὺς ᾽Ἁγίους ($5) πάντας, ὅπὀυ
χεῖται τὰ λείφανα τοῦ ἁγίου ἸἹσαχίου.
Tóv ἅγιον Μητροφάνην ὃ μέγας Κωνστανεῖνος
ἀνήχειρεν. Ὡσαύτως xai thv ἁγίαυ Τριάδα τὴν οὗσαν
εἰς τὸ Εξωκιόνιον, τὴν νῦν δὲ ἁγίους Αποστόλους
ὀνομαζομένην. Συμπτωθέντας δὲ ὕστερον ὁ μέγας
Ἱευστινιανὸς ἕἔχτισε.
Περὶ δὲ τοῦ Προδρόμου τοῦ "DAou λέγεται ὅτι
πηγἡ fv ἐν τῷ τόπῳ, xai δράχων ἐφώλευε παµµε-
iun ecclesiam novam transiatz fuerunt.
2
Monasterium Dalmate Dalmata patricius eon-
didit.;Quare etiam Tiberius Apsimarus, postquam
eum chelandiis suis Byzantium pervenit, et imperio
potitus est, Leoutium imperatorem, naso preciso,
in boc monasterio iuclusum custodivit. '
196 Templum S. Georgii cognominatum Chal-
cid Sergius patriarcha hereticus exstruxit : ubi
étiam profanum ejus cadaver sepultum est, khen -
quoque zdilicavit oratoria, quie sunt in caie-
chumenis, et multa telo largitus est aurea
el argentea cimelia, et purpureas vestes auro dis-
tinctag.
Jdem S. Siephani, prope Sigma, Constantinus
magnus condidit : imperator vero Leo philosophus
ad minorem formam redegit, ei omnem ejus mare-
riam, inarmora, columnas et aureas crustulas in
templum orhnium sanctorum transtulit, ubi deposi-
te reliquie S. Isaaci,
Ecclesiam 9. Metrophanis Constantinus magnus
exstruxit: uti etiam adem Sancta Trinitatis, quie
'sita est iu Exocionio, el nune vocatur SS. Apost»-
lorum. Utramque vero vetustate collapsam Justi-
nianus magnus restauravit.
De templo S. Joannis Pezcursoris cognomine
llli tradunt maximum draconem olim in eo loco
Ἱεθέστατος (iv δὲ ταμεῖον βασνλικὸν ἐχεῖ) xal πολ- C latitasse, ubi tum zrarium imperiale erat, et mul-
job; ἀσχέπτως ἐρχομένους χατήσθιεν. "O 8b ἅγιος
Ὑπάτιος προσελθὼν (56) ἑπάταξε «bv θῆρα μετὰ
«ἲς ῥάδδου αὐτοῦ, ἐχούσης ἦλον κάτωθεν σιδηροῦν,
χαὶ ἐἑφόνευσεν αὐτὸν, ἐξ οὗ xal ἔσχεν ὁ τόπος τὴν
ἐπωνυμίαν (57). "H καθότι καὶ ἀνώτερον (58) εἴπο-
μεν, ἀπὸ ΄Ίλλου µαγίστρου τοῦ τυραννήσαντος xai
ἀναιρεθέντος παρὰ Βασιλίσχου. -
Thv ἁγίαν θεοφανὼ (59), τὴν οὖσαν ἔξωθεν τῆς
παλαιᾶς κόγχης τῶν µνηµοθεσίων τῶν βασιλικῶν
εἰς τοὺς ἅγίονς Αποστόλους, ἀνήχειρε Κωνσταντῖ-
νος ὁ πρῶτος πορφυρογέννητος, ὁ υἱὸς Λέοντος τοῦ
Σοφοῦ.
tos incaute illac transeuntes devorasse. Tandem
vero S. Hypatius eo accessit, et fustem subtus cla-
vatum draconi impegit, 197 atque eum interenit.
'Hinc igiiur locus denominatus est, vel, ut supra
quoque diximus, ab lllo magistro, qui ob affecta-
tom imperium ab imperatore Basilisco occisus fuit.
Ecclesiam S. Theophanis, quz sita est extra ve-
terem. testudinem monumentorum imperialium in
templo SS. Apostolorüm, sdificavit Constantinus
primus Porphyrogepitus, filius Leonis Sapientis.
Meursii οἱ Lambecii notae.
(52) Tv ἱμδόλων τοῦ φὀρὸυ τῶν χαλιναρίων.
Ἐστάθησαν δὲ παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου
ἐντικρὺ τοῦ Σενάτου. Κτίσας δὲ τὴν νέαν ἐπῆρε
ταύτας καὶ ἀπήγεν ἐκεῖσε 3058.
(53) Τὰ Χαλκ. Τὸν ἐκ Χαλχηδόνι id. cod.
(05 "Εχτισεν * ὁμοίως xat ην θεοτόχον τὰ Map-
ναχίο, àv (p xal τὸ σῶμα αὐτοῦ χεῖτὰι, id. cod.
omissis reliquis. |
(54) Τὴν ὕλην πᾶσαν τῶν χρυσῶν ἀφίδων, πολυ-
ποικίλων λίθω, xai χίονας ἀπέθετο εἰς τους ἁγίους
Ἀποστόλους, xalvabv «ἀνήγειρε τοὺς "Aylouc πάν-
τας 9058.
(65) Αγίοὺς ἀποστόλους, xal vabv ἕχτισε τοὺς
ἁγίους πάντας χαλούµενον Keg.
(56) Προσεθών. Παραγενόμενος μετὰ τῆς ῥά-
6δου αὐτοῦ ἐχούσης χάτωθεν Ίλους σιδηροῦς, xal
αφραγίσας xai χρούσας τὸν ὁράχοντα ἀπέψνξε, xol
λαδὼν αὐτὸν μέσον τοῦ Φόρου προὔθηχε νεχρὺν x«l
ἔχινσεν αὐτόν. 3058 εἰ Heg. .
(57) '5£ οὗ xal ἔσχεν ὁ τόπος εἡν ἑπω-
γυµίαν. Hinc patet. templum |. S. Joannis Dap-
tiste, de - quo in presentia Codinus sagit, du.
plex habuisse cognomen, "Hiou nempe et De
λου, quorum hoc antiquum est οἱ geuutnum, iHud
D suppositiium et ignorantda vulgi introducium.
Laus.
(58) ἸΑνώεερον. Scilicet p. 85. Ip
(59) De S. Theophauone, prima uxore: Leonis
Philosephi, supra mentionem fecit p. 105. Quz.
vero bie narrantur de templo memeris ejus di-
cato, in. duobus Vaticanis codicibus ita coucepta
suot ; Τὴν τερπνοτάτην ἐκκλησίαν τὴν εἰς τὰ µνή- ᾿
µατα τῶν βασιλέων εἰς τοὺς Αγίους ἁπ)στόλους, ἣν
ὀνομάζομεν ἁγίαν Θεοφανὼ, Κωνστάντιος ὁ υἱὸς
τοῦ μεγάλου Κωναταντίνου ἀνήγειρεν, ἐἑκαλλώπισε
δὲ Κωνσταντῖνος ὁ πρῶτος πορφυρογέννητος, ὁ νυἱὸς
Λέοντος εοῦ Σοφοῦ. Sed verishuilius est pro Κων-
στάντιος ὁ υἱὸς, elc., scribendum esse Λέων ὁ $0.6-
σοφος ἀνήχειρεν, ἑχαλλώπισς δὲ Κωνσταντῖνος ὅ
πρῶτας πορφυρογέννητος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Etiam Zo-
naras hujus templi structuram Leoni aseribit.
b c .
61
condidit, et sub doabus parvis columellis sltare, nt
nunc conspicitur, institutia ibidem 12 clericis. De-
in.e vero Joannes Tzimisees illud in presentem
magnitudinem et pulehritudinem provexit, et 50
clericos in eo instituit. Przterea multis sacris do-
nariis exornavit, et quidquid bonorum post reditum
ex suo priesidio possidebat, ibi obtulit. Collocavit
etiam in eo sacram Ghristi imaginem Beryto alla-
lam, et ejus sandalia. Ipse quoque ibidem sepultus
est.
198 Sacrum balneum in Blaehernis Dasilius
Junior tius Roniani Porphyrogeniti, cognomine
pueri, pretiosius quam ante fuerat exornavit et au-
ro argentoque obduxit.. |
Monasterium sancti Lazari imperator Leo Sapiens
condidit, et Ámonachos eunuchos ἵπ eo instituit.
Eo etiam transtulit reliquias S. Lazari et Marise
unguentiferz, ex Cypro et Bithynia allatas.
Monasterium Tzautza tempore ejusdem Leonis
T£autzes magister exstruxit ; cujus filiam Zoen Leo
Sapiens concubinam habuit.
Monasterium Libis tempore Romani senioris et
Constantini Porphyrogeniti 2dilicatum fuit a Libe
patricio et drungarío classis navalis, qul etlam ho-
apitale condidit.
De ingentibas Istis saxis qua sita sunt extra mu-
rum matitimum, hzc narrantur. Cum Constantinus
magnus urbem hanc conderet et fere totus ejus si-
tus saxosus esset, lapicidae ad porticus exstruendas
loca 199 deplanantes montium apices exciderunt,
lisque ad mare devolutis et undique disjectis totum
littus adversus irruentem fluctuum violentiam com-
munierunt; ideoque murus maritimus intra hasce
petras erectus fuit, ut mare (turbatum eis illisum
frangeretur et tranquille muris afflueret.
GEORGII CODINI :
Templum Salvaioris in Clhalee Romanus senior A — Tbv Σωτήρα εἰς «hv Χαλχῆν Ῥωμανὺς 6 Ἱέρων
012
ἀνήγειρεν, ὑπὸ στυραχίων (60) μερῶν δύο, ὡς
ἔστιν ὀρώμενον tb θυσιαστήριον, ποιῄσας χληρι-
κοὺς ιβ’. "O δὲ Τζιμίσχης Ἰωάννης (64) ἀνήγειρε
αὐτὸν εἰς ὅπερ ὁρᾶται νῦν μέγεθος καὶ χάλλος,
τυπώσδας χληριχοὺς πεντήχοντα. Πολλοῖς δὲ legol;
ἀναθήμασιν αὑτὸν χατεφαΐδρυνε, προσκυρῶν ἅπερ
ἀπὸ τοῦ ταξειδίου χατευεδορύµενος ἐκτᾶτο. ᾿Απέ-
θετο ἐχεῖσέ xal τὸν tx. Ῥηρυτοῦ ἁγίαν εἰχόνα x:
tà σανδάλια τοῦ Χριστοῦ, καὶ θανὼν ἑτάφη iv
αὑτῷ,
Τὸ ἅγιον λοῦμα τῶν Βλαχερνῶν ὁ νέος Βασ. ειν
ὁ υἱὸς (69) Ῥωμανοῦ τοῦ καλουµένου παιδίου τοῦ
πορφυρογεννήτου πολυτελεστέρως ἑχόσμησε, χρν-
δώσας xai ἀργυρώδας αλέον παρ]ὸ fjv.
Ἡ μυνὴ (05) τοῦ ἁγίου Λαζάρου παρὰ Λέοντος
to) Σοφοῦ ἐχτίσθη. Μοναχοὺς δὲ εὐνούχους tv αὐτῆ
κετύπωκεν. Ἔφερε xai τὰ λείψανα ἀπὸ Κύπρου καὶ
Βιθυνίας τῆς τε µνυροφόρου Μαρίας καὶ ΔΛαζάρον,
xai ixst ἀπέθετο.
Ἡ μονὴ τοῦ Τζαούτζου ἐχτίσθη παρὰ Τζαούτζου
μαγίστρου, οὗτινος τὴν θυγατέρα ἐμοίχευσε Λέαν
ὁ Σοφὸς, Ζωὴν ὀνομαζομένην.
Ἡ μονὴ τοῦ Λιδὸς dv τοῖς χρόνοις δωμα-
voj τοῦ ὙἹέρονεος xai Κωνσταντίνου «οῦ πορφν-
ρογεννήτου ἐχτίόθη παρὰ Λιδὸς πατρικίου xil
δρουγγαρίον τῶν πλωῖμων, ὃς καὶ δαενῶνα ἐποί-
qt.
Περὶ δὲ τῶν παμμεγεβεστάτων πετρῶν τῶν
ἔξωθεν χειµένων τοῦ παραλίου τείχους λέγεται ὅτι,
χτιζοµένης τῆς πόλεως παρὰ τοῦ μεγάλου Κων-
σταντίνου χαὶ σχεδὺν ἀπάσης πετρώδους ὁταρχού-
σης, ἰσάζοντες τοὺς τόπους οἱ λιθοςόοι, ὡς ἂν κτί-
αωσι νούς τε ἑμδόλους χαὶ τὰ ὑξάερα, ἔχοπτον τὰ;
κορυφὰς τῶν πετρῶν xai τῶν ὀρέων καὶ xqux-
λιον (64) πρὸς τὴν θάλασσαν, Πανταχόθεν οὖν τοῦ
α γιαλοῦ ῥιφέντες ἐποίῃσαν εἴργεσθαι τὴν ἐ πιφορὰν
τῶν χυµάτων. Aib χαὶ ἔσωθεν αὐτῶν ἔκτισαν τὸ κε-
ράλιον τεῖχος, ὡς ἵνα χινουµένη fj θάλασσα καταθραύηται ταῖς πέτραις xal Υαληνιῶσα αροσπελόνὴ
τοῖς τείχεαιν.
Meursii et Lambecíi nol$.
(60) Videtur στυρᾶχιον idem híc esse atque
στῦλος sive colwnna. lem supra p. 194, wbi
στήλην ἑσταμένην εἰς τὸ exupistov verti statuam
colum impositam ; sed anu recte, ipsemet. adhuc
dubito. Nem σευρώκιον pro columna nunquam
alia« legi. Attameu ex supra citatis duolus Ώο-
«ini lecis probabiliter quodammodo videtur eol-
figi posse colummas αρρε]]ατὶ otupáxta, 5 si-
απ) ης ligni oblongi et rotundi laste, quod
Grseci στύραχα eL σευράκιον nuncupant. Laus.
(64) '9 δὲ Ἰωάννης 6 Τζιμίσκης ἐπλάτυνε καὶ
Θνήγειρεν αὐτὸν παλλύνας ἐκ χρυσίου xaX ἀργύσου
πολλοῦ. Ἐποίηας δὲ χαλικπληρικοὺς λς’, τιθεὶς αὐτοῖς
wal ῥόγχας καὶ ἀννύνας xa ἀνὰ νομισμάτων Y. 'Tà
δὲ ἱερὰ χαὶ τὰ στέµµατα xal τὰ σχΏπτρα xai τοὺς
δίσχονυς χαὶ τὰς λνχνίας χαὶ τὰς ἐσθῆςας καὶ τὰ ἅμ-
qa τὰ βαδιλικὰ ἰδιόκτητα αὑτοῦ ὄντα ἀπεχαρίσατο
πρὸς «v 'ναόν. ᾿Ὠσαύτως καὶ τὰ ἀχίνητα αὐτοῦ
κτήµατα ἑπεχύρωσαεν αὐτῷ, ἓν ip ἀπὸ τοῦ ταξειδίου
ἐφέρετο τὴν τιµίαν εἰχόνα τῆς ἁγίας σταυρώσεως
τῆς v τῇ Βηρύτῳ xal τὰ ἅγια σανδάλια τοῦ Χρ.στοῦ
xai θεοῦ ἡμῶν ἐν ποηχίλοις χρυσίοις wal à:à λίθων
Κιθουρίοις. Ἰποίησεν οὖν xzl τὸ ἑαυτοῦ μνῆμα
ἐχεῖσε ὁλόχρυσον μετὰ χυµεύσεως, ἓν ᾧ καὶ ἑτέθη.
' $058 et fteg. ' :
(63) '6G υἱός. 'O εὐσχήμων υὓς Βωμανοῦ του
p viou πορφυρογεννήτου παρέλνσε καὶ ᾿ἀνήγειρε νευ-
στ], χαλλωπέσας x3! χρυ2Φύσας πργχριεώτερον περ
ὃ fv, xaX ἐξ ἀργνρίου καὶ χρυσίου πολλού εἰκόνιο:
xai χαδεχόαµηγεν αὐτόν. 8058.
(63, Ἡ μονή. Ὁ δὲ ἅγιος Λάζαρος ἐχτίσθη ub
παρὰ τοῦ Μακεδόνος, ὕστερον δὲ «pk Λέοντος vo»
νἱοῦ αὑτοῦ ἐπλατύνθη. ἁποχαρισαμένου ἐν τῷ το:ού-
^p valp οιαὶ κτήκατα πολλά. Et, εὐνούχων — govt?
ταύτην ἀποχατέστησεν, ΄Ἔφερε δὲ ἀπὸ Κύπρου x;
τὰ ὅγια λείψανα του ἁγίου Λαζάρου xal ἀπὸ Bv
νίας τῇ: ἁγίας Μαρίας τῆς µυροφόρου, καὶ ἑπέθετὸ
ἐκεῖσε ταῦτα. ld. . .
(64) Κατεχύλιον τοὺς λίθους τοὺς κειµένους Ev
ty τειχῶν ἀπὸ τῆς Βαρδάρας µέχρι του παλατίου
xai τῶν Σοφιῶν κ1ὶ viv Ἐλευθερίου µέχρι Χρυσές,
καὶ ἔσωθεν τῶν αὐτῶν λίθων . τὰ τείχη £5
δεάστιξιν τοῦ τείχους καὶ πῆξιν αὗτου, ὅπως κυμσι-
νοµένη dj θάλασσα εἰς τὰς πέτρας αχρούσασα amr
ντᾶ. Id. εἰ leg. .
oL (Dp
E S. SOPHIA. . 614
20 περὶ THX ΟΠΚΟΔΟΜΗΣ ..
ΤΟΥ
ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ
DE STRUCTURA
. TEMPLI SANCTJE SOPHLE.
Tic μεγάλης ἐκκλησίας, fjyouy τῆς ἁγίας Σοφίας, — Cunt olim Magna Ecclesia, videlicet S... Sophiz,
εδυλείου τὸ πρὶν οὔσης, xal πολλῶν ἀγαλμάτων
ἰχεῖαε ἱσταμάνων, ἀφεῖλεν αὐτὰ, χαθὼς προείρη-
τα: (65), ὁ μ.ἔγας Κωνσταντῖνος χαὶ Ἱουστινιανός,
Καὶ ὁ μὲν μᾶγας Κωνσταντῖνος πρώην αὐτὴν ἀνῇ-
vec δρομιχἉν (66), ὁμοῖαν τοῦ ἁγίου Αγαθονίχὸυ
χαὶ 75e ἁγίας Δυνάμεως. ᾿Ανήγειρε δὲ καὶ τὴν
ἁγίαν Elpfjunv τὴν παλαιὰν πλησίον αὐτῆς τῆς
μεγάλης ἐχχλησίας, Ίγουν τῆς ἁγίας Σοφίὰς. Καὶ
πληρώσας αὐτὴν τὴν ἁγίαν Σοφίαν στήλας ἔστησε
πολλὰς, ὡς προεἰποµέν. Διῆρχεσε δὲ 4b χτίσμα
ἐχεῖνο µέχρι τῆς βασιλείας θεοδοσ[ού τοῦ μεγάλου.
Ἐν δὲ τοῖς y ρόνοις ἔχεῖνου, χατὰ τὴν δευτέραν i»
Κωνσταντινουπόλει σύνοδον, στασιάσαντες ol Ἂρεια-
νοὶ κατἐφλέξαν τὸ στέγος τῆς μεγάλης ἐχχλησίας,
ὄντος πατριάρχον Νεκταρίου τοῦ ἁγιωτάτου, εἰς τὴν
Εἰρήχην καθαζοµένου «hv. παλαιάν. Διήλθοσαν δὲ
χρόνοι δεχαξξ, καὶ fv ἀσχεπὴς ἡ ἁγία Σοφία.
Προστάξας bh ὁ βασιλεὺς Θεοδόδιος Ῥουφῖνον τὸν
μάχιστρον ἑσκέπασε τὸ στέγος διὰ χυλινδροειδῶν
χαμάρων. Kai διἠῤχεσεν οὕτως μέχρι τῆς Bao
λείας (07) Ἰουστινιἀνοῦ. Efc δὲ εν πᾶμπτον χῤόνον
τῆς αὐτοῦ βαδιλείας, βετὰ τὸ γενέσθἁὰι τν ayd-
ἣν (68) àv τῷ Ἱππικῷ τῶν Σριαχυνταπένα χέλίά-
Sov (09), ἀναιρεθέντων ἐχεῖσε διὰ vb ἀναγορευθ-
Μι παρὰ τῶν δημοτικῶν δύο μερῶν Ὑπάτιον τὸν
τρίχιον (70) xaX δἠἡμαρχὸν µἑρους τῶν Βενέτων,
ἐνέπνευσεν ὁ πανἄγαθος 865, καὶ φιλάνθρωπος cle
τὴν διάνοιὰν τοῦ βασιλέως ᾿]ουστινιανόῦ τοῦ οἶκοδο-
idolorum essel delubrum, simulacra ibi collocata
Constantinus Magnus el Justinianus, ut antea di-
ctum est, inde abstul' runt, Primum qui 'em Con-
stantinus Magnus eam ins:ar circi oblongam ex-
struxit, templi S. Agathonici eL S, Dotentie simis
lem. Adificavitquoque prope Magnam Ecclesiam
sive S. Sophiam templum S. lrenz, quod cogno
minatur antiquum, Postquam vero S. Sophiam
absolvit, multas in ea collocavit statuas, ut jam
ante diximus. Structura aotem illa duravit usque
ad imperium Theodosii magni : liujus enin tempo-
re, cum secunda synodus Cpoli haberetur, Ariani
seditione excitata tectum: Magna Ecclesim exusse-
runt, sub patriarehatu 191 sanctissimi Nectarii,
in antiqua Irene presidentis. Exinde totis sexde-
cim annia tecto S. Sophia caruit. Imperator vero
Theodosius Rufinum | magistrum. operi przficiens
tecto ex cylindrace fornicibus composito eam opes
ruit; et ita permánsit usque ad Imperium Jusii-
niani. Quinto autem anno ejus imperii post illam
strágem in qua $5 hominium millia in Hippodromo
fn(erfecti sunt, quia düs popuR partes Hypatiunr
patricium ét praefectum Vénetz factionis impera-
torem salutarant,Deus opümus et hymánissimus
Imperatori Justiuianó mentem dedit ut templum,
quale ab Adamo non Tvft neque [let, zdificarc&.
Scripsit etiam :praésidibus, toparchis, satrapis, du-
cibus οἱ omnibus prafectis omnium provinciarum
Moursii οἱ Lambeecii notes.
(85) Καθὼς ἁροείρηται. Nempe p. 64 et 16. C ejus 17. Vide dissidium in hiftoria, quod. quis
(66) Δρομικήν. Templa δρομικά Grecis dicun-
lur. quae instar Circi oblonga sunt. Ip. -
(67) Elc δὲ ctóv πἐμπτον» ypórov τῆς αὐτοῦ
βασιλείας. lInquiramus bic. Codinus noster quia-
tim annum imperii ponit, Mattheus Palmerius
in Chronico dicit orsum esse zdificationem anno
31, Zonaras indictione 415, id est auno imperii
μην) ? Laws.
(68) Τὴν σφαγή». Vide Cedrenum et. Zonacam
Annal. 5. Mguns.
(69) Tov As χιλιάδων, Consentit. Cedrenus.
Zonaras tradit 'quadésginta millia, Procopitrs De
bell. Vand., et Evagrius iv, 15. tantum triginta,
(70) 'Υπάτιον τὸν πατρίκιον. Erat hic cog-
Belus Apasiasii imperateris, teste Zonara. MgURs.
* CI. Anonymus De antiquitatibus Coolitanis, quem in appendice ad Psellim (t. CXXII) ediditous. Eprr. Pata.
-
615 GEÓRGII CODINI 6.6
imperii ad o.icntem, occidentem, septentrionem et Α μῆσαι ναὺν, οἵος οὖκ ἐγένετο ἀπ ᾿Αδὸὰμ οὔτε
meridiem, ut eibi mitterent materiam ad exstruen- ἍµὙγενήσεται. Ἔγραφε δὲ xaX τοῖς στρατηγοῖ:, τοκάρ-
dum tam mirabile et Dei prasidio munitum custo- — yat καὶ σατράπαις xat δουξὶ xol πᾶσι τοῖς οὔσιν
ditumque et pulchritudine conspicuum templum, ἀρχηγέταις πάντων τῶν βασιλιχῶν θεμάτων àv.
ubicunque videlicet invenirent columnas, lapides, τολῆς τε xal δύσεως, ἄρχτου καὶ µεσηµθρίας,
tabplas et clathratas januas. Omues igitur ei reiab «κέμψαι αὐτῷ ὕΌλην ἀνήχουσαν εἰς τὸ ἀνεγεῖραι
imperatore Justiniano destinati alacresque impe- — «ovoucov ἀξιοθαύμαστον καὶ θεοφρούρητον καὶ θεο-
valori materiam ejusmodi! submiserunt, collectam «φύλακτον καὶ περικαλλῆ vabv, ὅπου δηλαδη tüpt-
ex delubris idolorum, palatiis, balneis et sedibus — 0e, xlová; τε xal συστηµάτια στήθεά t& xai
omnium provinciarum universi terrarum orbis. — &6áxi& xai χαγχελοθύρια. Πάντες δὲ οἱ map' αὑτοῦ
Caeterum oeto columnas Rouanas, ut. refert Plu- 490 βασιλέως ᾿Ἰουστινιανοῦ ὁρισθέντες χαἰροντές τε
tarchus, primus a secretis et ab epistolis Justiniano, καὶ ἀγαλλιώμενοι ἔπεμπον τῷ βασιλεῖ Ἰουστινιανῷ
vidua quzdam nomine 1 39 Marcia, quz in dotem — «&y. τοιαύτην Όλην, συναγαγόντες aüchv ἀπό τε
illas acceperat, Roma curaviteo ratibus pervehi. ναῶν εἰδωλιχῶν καὶ παλατίων λοντρῶν τε xal
Stabant autem Romz in templa Solis, quod Vale- | οἴχων ἀπὸ mávtov τῶν θεµάσων vlc οἰχουμένης.
rianus Roumnus imperator, qui seipsum Persi&in ^ Καὶ «οὓς μὲν ὁκτὼ χίονας τοὺς "Pepalouc, χαθώς
manum dedit, construxerat. Sie vero imperatorl φησι Πλούταρχος πρωτασεχρῆτις καὶ ἑ πιστολογρά-
scripsit : Mitto tibl, omine imperator, octo colum- φος Ἰουστινιανοῦ, μετὰ σχεδίων ἀπεστάλησαν παρὰ
nas Romanas, longitudine et rotunditate, audeo «νναικὸς yfipac ἀπὸ Ῥώμης, ὀνόματι Mapxlac* οὔσ-
dicere, et pondere equales, pro anims meae salute. — «ac εἶχεν εἰς προῖκα αὐτῆς. Ἴσταντο δὲ elc chr
Alias octo columnas admirandas, coloris prasini, Ῥώμην εἰς «bv vaby τοῦ Ηλίου τὸν κτισθέντα παρὰ
Constantinus dux elatomiis excisas secum Ephe- Οὐαληριανοῦ (71) τοῦ βασιλέως "Pope, τοῦ προ-
so adduxit, Reliqua omnis materia et columue — Bóycoc ἑαυτὸν Πέρσαις. "Eypajs δὲ τῷ βασιλεῖ
Cyzicoadvecle sunt: aliasex Troode, alia& ex οὕτως: « ἸΑπέστειλά σοι, δέσποτα βασιλεῦ, ὀχτὼ
Cyeladibus insulis et Athenis przefecti imperatoris — «(oyg; Ῥωμαίους, ἰσομήχεις, ἰσοχύχλους, τολμῶ
miserunt, Omnis autem hzc maléria septem ann'8 Ἂµπεῖν χαὶ ἰσοστάθμους, ὑπὲρ Φυχικῆς µου Get
cum dimidio collecta est. Auno vero duodecimo plac. » Toug δὲ ἑτέρους ὀκτὼ «πρασίνους χίονας
imperii Jusiiniani templum a fundaments ever- τοὺς ἀξιοθαυμάστους ἑχόμισεν ὁ στρατηγὸς Κων-
teruut, Omnem autem ejus materiam seorsim depo- σταντῖνος ἀπὸ λἘφέσου λελατομημέναους. 'H à
suit: nullo enim modo ea opus habebat, quoniam C λοιπὴ πᾶσα Όλη καὶ πάντες οἱ χίονες ἀπὸ Κυζίκου
multo meliorem coacervaverat et ad manus habe- —f$y6neav. 'Ectoouc δὲ ἀπὸ Τρωάδος xal ἄλλους ἀτὸ
bat. Κυκλάδων νῄδων καὶ ἀπὸ ᾽Αθηνῶν ol. ἄρχοντες βα-
σιλέως ἔπεμπον. Συνἠχθη δὲ πᾶσα ἡ Όλη χρόνους ἑπτὰ ἥμισυ, Tip δὲ δεχάτῳ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασι-
λείας Ἰουστινιανοῦ kx θεμελίων χατέλυσαν τὸν vaóv, Thy δὲ ἅπασαν ὕλην αὐτοῦ ἰδίως ἀπέθεντο” οὗ γὰρ
εἶχον χρείαν αὐτῆς τὸ σύνολον διὰ «b ολλὴν καὶ ἄπειρον χρείτεονα ὕλην ἀθροῖται καὶ ἔτοι-
ψάσαι.
Ceyit igitur emere domos illie atque in. conti-
guis zdibus babitantium, ac primum cujusdam
viduse nuncupate Ánne, qui cum recusaret im-
peratori vendere, dixít: Etiam si quingentas libras
aummum mibi obtuleris, tamen eam non tibí tra-
dam. lmperator vero cam multos ex proceribus suis
wisisset, ut blanditiia mulierem demulcerent,nibil
impetravit. Ipse autem mulierem accedens obuixe — yuvatxbc οὐδὲν fjvue. Παραγενόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς
rogavit ut suam domum 1939 venderet. [lla cum vi- — ai; ἱχεσίαν τῆς Υυναικὸς ἑδέετο αὐτῆς περὶ τῖς
disset imperatorem, cecidit ad pedes ejus. suppliei- D διαπράσεως τῶν οἰχημάτων αὐτῆς. Ἡ δὲ θεασαμένη
ter dicens: «Domine imperator, non quidem parest — «by βασιλέα ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ δεοµένὴ
me sero zdium pretio quidquam ate accipere; volo — xat Aéyouca* « Δέσποτα βασιλεῦ, ἐγὼ μὲν χάριν
autem mein partem venire sumptuum siructurse — «ipfc τῶν οἰχημάτων οὐχ ὀφείλω λαθεῖν € ἀπὸ
hujus templi, ut et ego in diejudicii habeam mer- — €op, θέλω δὲ χοινωνὸν xàpk γενέσθαι εἰς «bv κτιζύ-
cedem eipost mortem meam sepeliar prope aedes — quevov ναὺν, ἵνα ἔχω χἀγὼ ἓν ἡμέρᾳ χρίσεως μισθὸν
meas, et identidem meg donationis memoriam fleri.) — xal μετὰ θάνατόν µου ταφῶ πληαίον τῶν olxrpá-
Locus autem xdium ejus, quem dedit Magnzm Ec- twv µου, καὶ διηνεχῶς μνημονεύεσθαί µε ὡς χκτηµα
clesiz, totum scevophylacium cum temploS. Petri δοῦσαν αὐτά. » Ἔστι δὲ ὁ τόπως τῶν οἰκημάτων
Ἠρξατο γοῦν ἐξωνεῖάθαι οἰκήματα τῶν ἐχεῖοι
οἰκούντων xal πλησιαζόνεων, xal πρῶτον ukv χέρες
«ινὸς Yuvaixbe, ὀνόματι Άννης. Ἐκείνης δὲ μὴ
βουλοµένης «ταῦτα πρᾶσαι τῷ ᾖβασιλεῖ, Exe
« Μέχρι νομισμάτων λίτρας φ΄ ἓάν µοι παράσχης,
οὐ δίδωµί «οι ταῦτα. » 'O δὲ βασιλεὺς πολλοὺς τῶν
µεγιστάνων αὐτοῦ ἁποστείλας πρὸς θεραπείαν τῆς
Meursii et Lambecii nota».
(11) Pro Αὐρηλιανοῦ seribo Οὐαληριανοῦ : nam
Valerianus est qui captivum $e Sapori Persarum
regi ttadidit, non Aurelianus, quí inter Cpoulin
et Heracleam in itinere fraude servi cireumven:
tus ab amicis trucidatus erat, Notum hoc historie
Romauz vel pauluui modo peritis. MEuas.
011
DE S. 80PHIA.
»
618
αὐτῆς, ὃν δέξωχεν εἰς τὴν μεγάλην ἐκχλησίαν, τὸ A continet. Porro locus nuncupatus Puteus. sacer. et
σχευοφυλάχιον ὅλον σὺν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Πέτρου,
. Tb δὲ ὀνομαζόμενον ἅγιον Φρέαρ (72) χαὶ τὸ ἅγιον
θυσιαστῆριον ὅλον xal ὅ τόπος τοῦ ἄμόωνος, ἕως
τῆς µέστς τοῦ ναοῦ, ὑπῆρχεν ὅἵκος Αντιόχου τινὸς
στιαρίου καὶ εὐνούχου, ὃς ἀπετιμήθη εἰς ὑπέρλυρα
ένας V, Τούτου δὲ δυσχεραίνοντος τοῦ μὴ πρᾶσαι
tu; τὸν ἴδ'ον οἶκον τῷ βασιλεῖ, ὁ βασιλεὺς φιλα-
ato, ὢν καὶ µισοπόντρος πρὸς τὸ μὴ θέλειν
x λυπῆσαι f ἁδιχῆσαι, Ἰθύμει ἁδημονῶν τί ἂν
οι εἰς αὐτήν. Στρατήχιος δὲ μάγιστρος xal
τῶν βασιλικῶν χρημάτων, καὶ τοῦ βασιλέως
ποιητὸς, ὑπέσχετο τῷ βασιλεῖ τοῦ νικῆσαι
ιά τινος μηχανῖς xaX πιπρᾶσαι τὰ οἰχῆματα
αἱ uh βουλομένου. 'O δὲ ῥηθεὶς ᾿Αντίοχος
ιάριος ἑφίλει τὸ χυάνεον χρῶμα φιλιππό-
v, x3 ἀντεποιεῖτο αὐτοῦ λίαν καὶ ἔχαιρεν
C Γππιχοῦ δὲ μέλλοντος γίνεσθαι, ὁ µάχι-
Στρατήγιος τὸν ὁστιάριον ἐφρούρῃησε xal
εν αὐτὸν εἰς τὸ πραιτώριον (16) τῇ ἡμέρᾳ
ππιχοῦ. Ἐχεῖνος δὲ ἑέόα μετὰ χλαυθμοῦ ὁδυ-
"6, καὶ ἔλεγεν * « Ἴδω τὸν ἀγῶνα τοῦ "πκιχοῦ,
τὸ θέλημα τοῦ βασιλέως ποιῄσω.» Ὕπομνη-
ντος δὲ τοῦ βασιλέως ἤγαγον αὐτὸν Ev τῷ καθί-
ατι xal ἐποίησαν ἐχεῖ τὴν πρᾶσιν, παρόντος xal
9 χρια[στορος χαὶ ὑπογραγάσης πάσης τῆς συγ-
$100, Ἐπράθησαν δὲ εἰς χρυσίου λίτρας πε'. Τὸ
δεξιὸν µέρος τοῦ γυναικίτου ἕως τοῦ xiovog τοῦ
lou Βασιλείου ὑπῆρχον οἰχήματα Χαρίτωνος s5-
τίας πολλῆς δέδωχε τῷ βασιλεῖ, διπλῷ τιµήματι
ποτιµηθέντα λ ἴτρας ιβ’. Τὸ δὲ εὐώγυμον µέρος τοῦ
ννα:χίτου µέχρι τοῦ κίονος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου
θαυματουργοῦ ὑπῆβχον οἰκήματα Δενοφῶντός
"ws ῥάπτου, χαὶ ᾖτήσατο τὸν βασιλέα ἵνα λάδῃ
ἐιπ]οῦν τὸ τίμημα Ἀίτρας d, καὶ ποιἠσῃ αὐτὸν
ᾗ ἡμέρᾳ τοῦ ᾿Εππικοῦ χαθεζόµενον προσχυνείσθαι
X) τῶν τεσσάρων ἠνιόχων. Τῶν δὲ ὁήμων xal
σης τῆς συγχλήτου εἰπόντων τῷ βᾳσιλεῖ ' « Οὐχ
στι προσχυνεῖσθαι αὐτὸν οὕτως, εἰ uh µόνον τὸν
Ma, » προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ἑξόπισθεν προσ-
εἶσθαι αὐτὸν xal ὀνομάζεσθαι ἄρχοντα τῶν
B modum delectabatur,
sanctum altare et locus suggesti, usque ad. mediam
partem templi,erat domus cujusdam Antiochi os-
tiarii e& eunuchi, quam quinquagiufa nummorum
libris zetimabat. Indign»nte vero ipso quod non
posset justo pretio suam domum imperatori ven-
dere, imperator justitie et probitatis amans, quod
nollet quemquam injuria vel damno affici, meestus
animo cogitabat quid cum illo ageret. Btrategius
autem magister, thesauri jmperaloris | preefectug
ejusque adoptivus frater, imperatori promisit se
aliquo commento illum. victurum, ut. aedes suas
eiiam invitus vendere cogeretur. Pradiotus enim
Antiochus ostiairius Circensium studio fl»graus ve-
netum colorem sive cxrnleum amabat, illoque aid4
Cum igitur ]udi Cir: cnses
exercendi essent, magister Birategius osfiairium
comprehendit, 1344 eumque in pretorium | inclusit
ipso ludorum die, At illecum ejulatu et dolore cl:umgns
dicebat : «Circenses speclem, et quidquid impera-
'tor jusserit faciam.» Imperatoris igitur jussu statin
Ín caveam adductus est, ibique ades suas praesent
quaestore et. universo senatu subscribente vendidit,
idque 85 libris auri. Dextera pars, ubi gynzcepni«
tis, usque ad columnam δ. Basilii erat domus
Charitonis eunuchi, cognomento Anseripedis, quam
cum grata animi. significatione imperatori obtu",
duplo pretio, 12. libris. astimatain. Sinistra 1879
pars gyueeconitidis usque ad columnam S, Gregorii
ὄχου τοὐπίχλτην Χηνοπόδη, & xoi μετ' εὖχαρι- (C Thaumaturgi erant :wdes cujusdam Xecnophoutig
.$utoris, qui ab imperatore dupiuim prelium, lilrag
44 petiit, et ut Circensium die in. circo sedentem
quatuor agitatoruim factiones adorarent, Sed po»
pulo et universo seuatu 'imperatori dicentibus
«Non licet nobis ipsi eum honorem soli imperatori
debitum exhibere, » jussit imperator eum a tergo
adorariet vocarj principem inferorum, quod etjam
d hoc usque tempus oQbaervatur, Templi vero areg,
lavacrum et porticus martlecis, e&. quz jn ag»
bitu ejus sunt, erat domus Damiaui patricii $cleus
eis,quam sex libris estimalam | lubepijssimo | apj-
ino imperator] obtulit,
αχθονίων * καὶ τοῦτο φυλάσσεται µέχρι τοῦ νῦν, Τὸ δὲ ἐπίπεδον τοῦ ναοῦ xal ὁ λουτὴρ καὶ οἱ
ὄτχες καὶ τὰ πὲριξ αὐτῶν οἶκος Tv Δαμιανοῦ Φατριχίου οσθλευχείας, ἅτινα ἀπετιμήθησαγ εἰς λ[τρας
C; καὶ μετὰ πολλῆς εὐφροσύνης δέδωχκεν αὐτὰ τῷ βασιλεῖ,
"Ὁ δὲ βασιλεὺς, χαταµετρίσας τὸν τόπον εὗρε p
στεφαναίαν πέτραν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου ἕως τῆς
Κάτω ἀφίδος, καὶ ἐθεμελίωσεν ἐχεῖ γύρωθεν τὰ
Ἰεμέλια τοῦ μεγάλου τρούλλου * ἀπὸ δὲ τοῦ βήματος”
μέχρι τοῦ ἔξω νάρθηχος εὗρε τόπον ἁλσώδη xal
J2vvov, καὶ ἐθεμελίωσέν. ᾿Αρξαμένου δὲ τοῦ θεµθ»
λιοῦσθαι, προσκαλεσάµενος Εὐτύχιον τὸν πατριάρ-
J^» ἐποίησεν εὐχὴν περὶ συστάσεως ἐχκλησίας, 0
hnperator vero cum locum dimensua — eseet, in-
venit rotundum lapidem 138 ab altari usque ad
iuferiorem arcuim, et circum iljum fundamenta je-
cit apsidis majoris sive trulfi magni, A suggesto:
vero usque ad exteriorem narthbecem solinn. palu-
stre et fungosum invenit. Cum autem fundgmenta
ponere ordiretur, Eutychio patriarcha agcersito
pro struciura ecclesie precatus est. Postea jmpera»
Meursii e£ Lambecii notep.
(12) Τὸ δὲ ὀνομαζόμενον "Αγιον dipéap. Cedre«
mus appellat τὸ Φρέαρ τοῦ μαρτυρίου. .Constanti-
ns de Administr. Rom. lip. Εἰδέρχονται iv τῷ
pu τῷ χρεμαιἐνῳ xb εἰς xb ἅγιον Φρέαρ. Nicetas
l'aphilago in Vita lgnatii patriarchae. Cp. ,At& τοῦ
ParROL. GR. CLVIE.
ἁγίου Φρέατος ἀνάγεται. MEpns. 7
(76) Τὸ πραιτώριον. Quod. Justinus. imperator
reparavit, Exstat hac de re epigram l'autj Si
lentiaril Antholog. l, iv, c, 35. fo, |
9
bi5
GEORGII CODINI
6.6
imperii ad o. intem, occidentem, septentrionem et Α μλσαι vabv, ofoc οὐκ ἐγένετο Gh Αδὰμ οὔτε
meridiem, ut sibi imitterent materiam ad exsiruen-
dum tam mirabile et Dei praesidio munitum custo-
ditumque et pulchritudine conspicuum templum,
ubicanque videlicet invenirent columnas, lapides,
tabulas et clathratas januas. Omnes igitur ei rei ab
imperatore Justiniano destinati alacresque impe-
vatori materiam ejusmodi submiserunt, collectam
ex delubris idolorum, polatiis, balneis et sedibus
omnium provinciarum universi terrarum orbis,
Cseterum oeto columnas Rouanas, ut. refert Plu-
tarchus, primus a secretis et ab epistolis Justiniano,
vidua quzdam nomine 1 32 Marcia, qus in dotem
ἴ]ου acceperat, Roma curavit eo ratibus pervehi.
Stabant autem Roms in templa Solis, quod Vale-
rianus Romanus imperator, qui seipsum Persisin
manum dedit, construxerat, Sie vero imperatori
scripsit : Mitto tibi, omine imperator, octo colum-
nas Romanas, longitudine et rotunditate, audeo
dicere, et pondere sequales, pro anime meg salute.
Alias octo columnas admirandas, coloris prasini,
. Constantinus dux elatomiis excisas secum Ephe-
so adduxit. Reliqua omnis materia et columna
Cyzicoadvectze sunt: aliasex Ττουύς, alias ex
Cycladibus insulis et Athenis przfecti imperatoris
miserunt. Omnis autem hzc maleria septem annis
cum dimidio collecta est. Απο vero duodecimo
imperii Justiniani templum a fundamentis ever-
terunt. Omnem autem ejus materiam seorsim depo-
Υενήσεται, "Eypade δὲ χαὶ τοῖς ovpatv vel, τοχάρ-
χαις καὶ σατράπαις xat δουξὶ καὶ πᾶσι τοῖς οὖσιν
ἀρχηγίέταις πάντων τῶν βασιλικῶν θεμάτων ἀνα-
. πολῆς τε xal δύσεως, ἄρκτου xal µεσηµόρίας,
πἐμψφαι αὐτῷ ὕΌλην ἀνήχουσαν εἰς τὸ ἀνεγεῖραι
εοιοῦτον ἀξιοθαύμαστον xai θεοφρούρητον καὶ θεο-
φύλακτον καὶ περικαλλῆ vabv, ὅπου δηλαδη εὖρε-
θῶσι, xlov&; τε xal σνστηµάτια στῇθεά τε καὶ
ἁδάχια xal χαγχελοθύρια. Πάντες δὲ οἱ παρ αὗτοῦ
τοῦ βασιλέως ᾿]ουστινιανοῦ ὁρισθέντες χαἰροντές τε
καὶ ἀγαλλιώμενοι ἔπεμπον τῷ passt ἸΙουστινιανῷ
«hv τοιαύτην ὕλην, συναγαγόντες αὑτὴν ἀπό si
ναῶν εἰδωλιχῶν καὶ παλατίων λουτρῶν τε καὶ
οἴχων ἀπὸ πἀντὼν τῶν θεμάτων chc οἰχουμένης.
Καὶ touc μὲν ὀκτὼ κίονας τοὺς Ῥωμαίους, xat
qno: Πλούταρχος πρωτασεχρῆτις καὶ ἐπιστολογρά-
qoc Ἰουστινιανοῦ, μετὰ σχεδίων ἁπεστάλησαν παρὰ
γυναικὸς yfigac ἀπὸ Ῥώμης, ὀνόματι Mapxlac* οὔσ.
εινας εἶχεν εἰς προῖκα αὐτῆς. Ἵσταντο δὲ εἰς «bv
Ῥώμην εἰς τὸν vabv τοῦ Ηλίου 43v χτισθένια παρὰ
Οὐαληριανοῦ (71) τοῦ βασιλέως Ῥώμης, τοῦ προ:
δόντος ἑαυτὸν Πέρσαις. Έγραφε δὲ τῷ βασᾶεῖ
οὕτως, « ᾽Απέστειλά σοι, δέσποτα βασιλεῦ, ὀχτὼ
χίονας Ῥωμαίους, ἰσομήχεις, ἰσοχύχλους, τολμῶ
εἰπεῖν xai ἱσοστάθμους, ὑπὲρ Φυχικῆς µου στη:
plac. » Τοὺς 5i ἑτέρους ὀκτὼ «πραδίνους Χίονας
τοὺς ἀξιοθαυμάστους ἑχόμισεν ὁ στρατηγὸς Kov-
σταντῖνος ἀπὸ Ἐφέσου λελατομημένους. Ἡ à
suit: nullo enim modo ea opus babebat, qnoniam λοιπὴ πᾶσα Όλη καὶ πάντες οἱ χίονες ἀπὸ Κυζίκου
multo meliorem coacervaverat et ad manus habe-
bat.
ᾖχθησαν. "Ετέρους δὲ ἀπὸ Τρωάδος xai ἄλλοις ἀπὸ
Κυκλάδων νήσων καὶ ἀπὸ ᾽Αθηνῶν ol. ἄρχοντες βα-
σιλέως ἔπεμπον. Συνἑχθη δὲ πᾶσα fj Όλη χρόνους ἑπτὰ ἡμισυ, Ti δὲ δεκάτῳ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασι-
λείας Ιουστινιανοῦ ἐκ θεμελίων χατέλυσαν τὸν ναύν. Thy δὲ ἄπασαν ὕλην αὐτοῦ ἰδίως ἀπέθεντο οὗ yàp
εἶχον χρείαν αὐτῆς τὸ σύνολον διὰ «b πολλην xol ἄπειρον κρείττονα Όλην ἀθροῖσαι xal ἔτοι
ψάσαι.
Ceypitigitur emere domos illie atque in. conti-
guis zdibus habitantium, ac primum cujusdam
vidus nuncupate Ànne, qui cuin recusaret. im-
peratori vendere, dixit: Etiam si quingentas libras
nummum mibi obtuleris, tamen eam non tibi tra-
dam. linperstor vero cum multos ex proceribus suis
misisset, ut blanditiia mulierem demulcerent,nibil
impetravit. Ipse autem mulierem accedens obuixe
rogavit ut suam domum 199 venderet.llla cum vi-
"Hofato γοῦν ἑἐξωνεῖσθαι οἰχήματα τῶν bulst
οἰκούντων καὶ πλησιαζόνεων, xai πρῶτον μὲν χίρες
εινὸς γυναιχὺς, ὀνόματι "Αννης. Ἐχείνης δὲ μὴ
βονλοµένης «εαῦτα πρᾶσαι τῷ ᾖβασιλεῖ, Fue
« Μέχρι νομισμάτων λίτρας φ ἐάν µοι παράσχης,
οὐ δίδωµί eot ταῦτα. » 'O δὲ βασιλεὺς πολλοὺς τῶν
µεγιστάνων αὐτοῦ ἀποστείλας πρὸς θεραπείαν τῆς
γυναικὸς οὐδὲν ἤνυε. Παραχενόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς
εἰς ἰχεσίαν τῆς Υυναικὸς ἐδέετο αὐτῆς περὶ vi
disset imperatorem, cecidit ad pedes ejus. suppliei- D διαπράσεως τῶν οἰχημάτων αὐτῆς. Ἡ δὲ θεασαμένη
ter dicens: «Domine imperator, non quidem parest
me sero edium pretio quidquam a te accipere; volo
auteni; meín partem venire sumptuum siructurse
hujus templi, ut et ego in die judicii babeam mer-
cedem etpoet mortem meam sepeliar prope aedes
meas, et identidem meg donationis memoriam fleri.»
Locus autem :dium ejus, quem dedit Magne Ec-
clesie, tulumscevophylacium cum temploS. Petri
φὸν βασιλέα ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ δεοµένὴ
xai λέγουσα « Αέσποτα βασιλεῦ, ἐγὼ μὲν χάριν
ειμῆς τῶν οἰχκημάτων οὐχ ὀφείλω λαθεῖν «v às)
6οὔῦ, θέλω δὲ χοινωνὸν χἀμὲ γενέσθαι εἰς «bv χτιζή-
µενον ναὸν, ἵνα ἔχω xàvi ἐν ἡμέρᾳ χρίσεως μισθὸν
καὶ μετὰ θάνατόν µου ταφῶ πλησίον τῶν οἶπτμά-
των µου, xal διηνεχῶς μνημονεύεσθαί µε ὡς κτηµες
δοῦσαν gütá. » Ἔστι δὲ ὁ τόπως τῶν οἰκημάνων
Meursii et Lambecii nota.
(11) Pro Αὐρηλιανοῦ seribo Οὐαληριανοῦ : nam
Valerianus est qui captivum $e Sapori Persarum
regi Ltadidit, non Aurelianus, quí. inter Cpoli
et Meracleam in itinere fraude servi circüunven:
tus ab amicis trucidatus erat, Notum hoc historie
Romauz vel paulum niodo peritis. MEuns.
011
DE S. 80PHIA.
»
618
αὐτῆς, ὃν δέδωχεν sl; τὴν μεγάλην ἐκχλησίαν, τὸ A continet. Porro loeus nuncupatus Puteus sacer οἱ
σχευοφυλάνιον ὅλον σὺν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Πέτρου.
Τὸ δὲ ὀνομαξόμενον ἅγιον Φρέαρ (72) χαὶ «b ἅγιον
Δυσιαστήριον ὅλον καὶ & τόπος τοῦ ἄμόωνος, ἕως
τῆς µέστς τοῦ ναοῦ, ὑπῆρχεν ὄἴκος ᾿Αντιόχου τινὸς
στικρ[ου xal εὐνούχου, ὃς ἀπετιμήθη εἰς ὑπέρλυρα
ivpag Υ’. Τούτου δὲ δυσχεραίνοντος τοῦ μὴ πρᾶσαι
ίως τὸν ἴδιον οἶκον τῷ βασιλεῖ, ὁ βασιλεὺς φιλο-
αιος Ov xai µισοπόντρος πρὸς τὸ ph θέλειν
E λυπῆσαι ἢ ἁδιχῆσαι, Ἰθύμει ἁδημονῶν τί ἂν
οι εἰς αὐτήν. Στρατήχιος δὲ μάγιστρος xal
τῶν βασιλικῶν χρημάτων, καὶ τοῦ βασιλέως
οποιητὸς, ὑπέσχετο τῷ βασιλεῖ τοῦ νιχῆααι
ιά τινος μηχανῖς χαὶ πιπρᾶσαι τὰ οἰκήματα
αἱ uj βουλομένου. Ὁ δὲ ῥηθεὶς Αντίοχος
ιάριος ἐφίλει «5 χυάνεον χρῶμα Φφιλιππό-
v, xX3l ἀντεποιεῖτο αὐτοῦ λίαν καὶ ἔχαιρεν
9. Ἱππικοῦ δὲ μέλλοντος γίνεσθαι, ὁ µάγι-
Στρατήγιος τὸν ὁστιάριον ἐφρούρησε καὶ
εν αὐτὸν εἰς τὸ πραιτώριον (15) τῇ ἡμέρᾳ
ππιχοῦ. Ἐχεῖνος δὲ ἐέόα μετὰ χλανθμοῦ ὁδυ-
"$, xat ἔλεγεν * e Ἴδω τὸν ἀγῶνα τοῦ "]ππκικοῦ,
τὸ θέλημα τοῦ βασιλέως ποιῄσω. » Ὑπομνη-
ντος 6b τοῦ βασιλέως Ίγαγον αὐτὸν Ev τῷ χαθί-
ατι χαὶ ἐποίησᾳν ἐχεῖ τὴν πρᾶσιν, παρόντος καὶ
V χοιαίστορος καὶ ὑπογραγάσης πάσης τῆς συγ-
ἧτου,. Ἐπράθησαν δὲ εἰς χρυσίου λίτρας πε'. Τὸ
δεξιὸν µέρος τοῦ γυναικίτου ἕως τοῦ xiovog τοῦ
ον Βασιλείου ὑπῆρχον οἰχήματα Χαρίτωνος εἰ -
τας πολλῆς δέδωχε τῷ βασιλεῖ, διπλῷ τιµήµατι
ποτιµηθέντα λίτρας ιβ’. Τὸ δὲ εὐώγυμον µέρος τοῦ
νναιχίτου µέχρι τοῦ κίονος τὸῦ ἁγίου Γρηγορίου
)θαυματουργοῦ ὑπῆβχον οἰκήματα Ξενοφῶντός
τνος ῥάπτου, καὶ ἠτήσατο τὸν βασιλέα ἵνα λάδῃ
ἐιπ]οῦν τὴ «(um ua. λίτρας d, καὶ moo] αὐτὸν
ᾗ ἡμέρᾳ τοῦ ᾿Γππικοῦ χαθεζόµενον προσχυνεῖσθαι
zb τῶν τεσσάρων ἠνιόχων. Tov δὲ δήμων xal
σης τῆς συγκλήτου εἰπόντων τῷ βασιλεῖ * « Οὐκ
στι προσχυνεῖσθαι αὐτὸν οὕτως, εἰ μὴ µόνον τὸν
0a, » προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ἑξόπισθεν προσ.
cedat αὐτὸν | xal ὀνομάζεσθαι ὄρχοντα τῶν
B modum delectab:tur, Cum
sauctum altare et locus suggesti, usque ad mediam
partem templi, erat domus cujusdam Áutiochi os-
tiarii e& eunuchi, quam quinquagiufa nummorum
libris zstimabat. Indign»nte vero ipso quod non
posset jusjo pretio suam domum imperatori veu-
dere, imperator justitie εἰ probitatis amans, quod
nollet quemquam injuria vel damuo affici, meestus
animo cogitabat quid cum illo ageret. Btrategius
autem magister, thesauri jmperatoris praefectug
ejusque adoptivus (rater, ἱπιρεγαιοτὶ promisit se
aliquo commento illum victurum, ut. aes suas,
eiiam invitus vendere cogeretur. Pradiotus. enim
Antiochus ostiarius Circensium studio flsgrans ve-
netum colorem sive czrnleum amabat, illoque ad«4
igitur Judi Cir ορθό
exercendi essent, magister Birategius osfiaiiunr
comprehendit, 134, eumque in prtorium.— inclusit
ipso ludorum die. At illecum ejulatu et dolore clamgns
dicebat : «Circenses speclem, et quidquid impera-
tor jusserit faciam.» luperetoris igitur jussu stati
in caveam adductus. est, ibique a:des suas preesentg
quas|ore et. universo senatu subscribente. vendidit,
idque 85 libris auri- Dextera pars, ubi gyuzcpni«
tis, usque ad columnam δ. Basilii erat. domus
Charitouís eunuchi, cognoiento Anseripedis, quai
cum grata animi significatione imperatori obtu",
duplo pretio, 12. libris a'stimatarm. Sinistra ve"
pars gyusconitidis usque ad columnam S, Gregorii
ύχου τοὐπίκλην Χηνοπόδη, & xoi μετ εὖχαρι- C Thaumaturgi. erant. edes cujusdam. Xenophoutig
.$utoris, qui ab imperatore dupium pretium, lilrag
44 petiit, et ut Circensium die in circo sedentem
qualuor agitatoruim factiones adorarent. Sed poe
pulo et universo senalu 'imperatori diceniibus;
«Non licet nobis ipsi eum honorem soli imperator]
debitum exhibere, » jussit imperator eum a fergn
adorariet vocari principem inferorum, quod etjani
ad hoc usque tempus qbaervatur, Templi vero areg,
lavacrum et porücus nmarthecis, et. qux jn ag»
bitu ejus sunt, erat domus Damiaui | patricii $eleus
eim,quam sex libris aestimatam | lubeptjssimg | ayj-
ino iinperatori obtulit,
αχθονίων * καὶ τοῦτο φυλάσσεται µέχρι τοῦ νῦν, Τὸ δὲ ἐπίπεδον τοῦ ναοῦ xol à λοντὴρ xe οἱ
βότχες καὶ τὰ πέριξ σὐτῶν olxog ἣν Δαμιανοῦ Δατριχίου Σδλευχείας, ἄτινα ἀπετιμήθησαν εἰςλίτρας
C, χαὶ μετὰ πολλῆς εὐφροσύνης δέδωχεν αὐτὰ τῷ βασιλεῖ, —
0 δὲ βασιλεὺς, καταµετρίσας τὸν τόπον εὗρε D hnperator vero cum locum dimensua | esaet, in-
δτεφαναίαν πέτραν ἀπὸ τοῦ Δυσιαστηρίου ἕως τῆς
Χάτω ἀψίδος, καὶ ἐθεμελίωφεν ἐχεῖ γύρωθεν τὰ
ὀεμέλια τοῦ µε γάλου τρούλλου * ἀπὸ δὲ τοῦ βήματος
µέχρι τοῦ ἔξω νάρθηχος εὗρε τόπον ἁλσώδη καὶ
χλυνον, καὶ ἐθεμελίωσέν. ᾿ΑἈρξαμένου δὲ τοῦ θεµθ»
λιοῦσθαι, προσχαλεσάμενος Εὐτύχιον τὸν πατριάρ-
Y^» ἐποίησεν ϱὐχὴν περὶ συστάσεως ἐκκλησίας, Ὁ
yenit rotundum lapidem 198 ab altari usque ad
luferiorem arcum, et circum iljum fundamenta je-
cit apsidis majoris sive tru]fi magni, A &uggesto-
vero usque ad exieriorem | narthecem soli. palu-
stre et fungosum invenit. Cum autem fundamenta
pouere ordiretur, Eutychio pajgriarcha — accersito
pro struciura ecclésio precatus est. Postea imperae
Meursii e£ Lambecii nate.
(13) Τὸ δὲ ὁνομαζόμενον "Άγιον dpéap. Cedre-
nus appellat τὸ Φρέαρ τοῦ μαρτυρίου. Constanti-
μιι5 de Administr. Bom. Imp. Εἰσέρχονται ἐν τῷ
p τῷ κρεµα;ιένῳ τὸ εἰς vb ἅγιον Φρέαρ. Nicetas
Paphlago in Vita Ignatii patriarchae Cp. ,Atà. τοῦ
ParROL. (κ. CLVIE.
ἁγίου Φρέατος ἀνάγεται. MEpns. -
U3) Τὸ πραιτώριον. Quod. Justinus imperatop
reparavit, Exstat bac de re epigrammg l'aulj Sj
lenijarii Autholog. ), iv, c, 5. fb,
0
619
GEORGlU CODINI
(9
tor primus omnium calcem eum tesià. accipiens A δὲ βασιλεὺς, οἰχείαις χεραὶ (74) λαθὼν ἄσβεστον
fundamenti initium posuit, Condidit etiam oratorium
S. Joannis, juxta horologium, Baptisterium vulgo
dietum, et :edificia vicina Metatorii, ut. ibi subiude
cuum proccribus suis comamorarctur et cibum «ume.
ret. Inde etiain usque in palatium porticum trans
itoriam tectam fecit, ut quoties vellet eo accede-
yet. Erant autem niagistri numero centum, cente-
nos singuli manuarios opifices mercenarios aub
sc habentes, ita ut sumnia decem millia operario-
vum essent; quorum quinque millia a dextera,
«quinque a sinistra parteopus ceperunt. Magno
autcm studio contendebant ut quam celerrime
opus absolverent. Caeterum templi formam angelus
persommium imperatori ob oculos posuit. Ert
au!em machinator quidam summa peritie in ex-
$truendis templis. Stabant ctiam cacabi wagni
hordei.bullientis, cujus liquoreta calce et testa
«niscébant : liquor autem ille hordei tepidus aquz
vicem supplebat. 1336 Quin etiam dissectos ulmi
«eorlices admiscebant calei et in niassam redigebant;
«ua nec calida nimis ncque frigida ad structuram
axehantur, sed tepida, quo tenacius. adlierescebat
εἰ lapides Instat ferri. conglu inaret, Fundamento
: autem duobus cubitis $upra tcrram clevato, ut dictus
audor et expeus:e rationum scriba refert, 452 auri
«entenaria expensa fuerant. Miliarisia vero quoti-
4lie alferebaut, terrzeque ea permiscentes juxta ho-
φο]ορίυιν et cireumsitaeedificia humo obruebant.
μετὰ ὀστράχου, ἔθαλεν elo τὸν θεμέλιον πρὸ πόντων.
Καὶ ἔχτισε τὸν ἅγιον Ἰωάννην (75) τὸν ὄντα εἰς Ὁ
ὠρ2λογεῖον (76), τὸν λεγύμενον ἩΒ»πτιστῖ ρα, vo!
τὰ πλησιάσαντα τοῦ Μετατωρίου, ἵνα ἐχεῖσε παρα.
µένῃ μετὰ τῶν ὀρχόντων αὐτοῦ xal πολλάκ.ς ἐσθίτ'
ἐν ᾧ χαὶ τὰ διαθατικὰ αχεπαστὰ τοῦ 7220:
ἐποίησεν, ἵνα διέρχηται ὁσάχις ἂν ἐθέ)ῃ. Y v Λο
δὲ μαῖστορες τὸν ἀριθμὸν ἑχατὸν, ἔχοντες ἀνὰ Exe
τὸν µισθίους προσχειριαρίους. ᾿Ομοῦ οἱ κά νουτες
χιλιάδες δέχα. αἱ al μὲν πέντε χιλιάδες τὸ δ.εὺν
ψέρος ἕρξαντο, αἱ δὲ πέντε τὸ εὐώνυμον. Etc &
αὐτοῦ: ἔρις χαὶ πολλὴ σπουδὴ cl; τὸ ταχέως χτ[-
ζεσθαι. T5 δὲ σχΏµα τοῦ
ὑπέξειξε τῷ βασιλεῖ. "Hv 5k. μαῖστωρ εἷς µηγαν»
xh; χαὶ πολλῆς γνώσεως Ὑέμων clo τὸ ἀνεγεῖοι
ναοὺς ἔπιτηδείους. "H δὲ κριθὴ ἵστατο βράζουσ
el; χακάδους εὐμεγέθεις, xa: τὸν ζωμὸν alt
ἐμίγνυον μετὰ τοῦ ἁἀσθέστου xal τοῦ ὀστράνῳ,
᾽Αντὶ δὲ ὕδατος αὐτοῖς ὑπΤρχεν ὁζωμὸς τῆς xpi;
χλιαρός. Ἔχοπτον δὲ καὶ τοὺς φλοιὺς τῆς vt
λέας, xaX ἐμίγνυον μετὰ τοῦ ἀσβέστου, xal ἑποίον
μάζας. Καὶ οὔτε ἄγαν θερμῖν οὔτε πάλιν Φυχρ
ἑτίθουν, ἀλλά χλιαρ)ν διὰ τὸ κολλητικώτερον εἶναι
χοὶ τοὺς λίθους χολλᾷν δίχην σιδἠρου. Δύο δὲ
πῄχεις τοῦ θεµελίου ἀπὸ τῖς vro ὑψιωθέντος, ὡς
φησὶν ὁ εἰρημένος ποιητὴρ xal ἀπογραφόμεν-ς ch
ἔξοδιν, ἑἐξωδιάσθησαν χρυσίου χεντηνάρια υνβ.
Μ.λιαρίσια δὲ ἔφερον χαθ᾽ ἑχάστην, xal ἐμέγννν
ναοῦ ἄγγελος χατ by»
Χιλ cum ab opere abituri suam singuli terram cir- ϱ τὸν χοὺν xo ἔχυνον εἰς τὸ ὡρολογεῖον χαὶ τῶν
«umc'rea lus:rarent, multa hinc inde inveniebant,
οι loii discedebant. Alia etiam miliarisia in horo-
Aogio reposita servabantur, et singulis qui lapidibus
«alce tegulis aut cocto latere onusii. ascendebant,
pro labore argentum distribuebatur, ne cui convi-
«iandi aut conquerendi occasio esset. Quidam vero
ex iis cum ingemiscens vs exclamasset, statum
praeceps dilapsus et easu contusus exspiravit. Cae-
*Xerum post pilarum eductionem et erecliobem ma-
£narum columnarum decreverant etiam una cum
Allis-Itomanas columnas collocare; quod tamen
)rinime factum fuit, sed eas quatuor concliis ful-
ciendis apposuerunt, liperator autem, souno po-
sneridiano abstinens magnoque studio operi iacum-
$ens, fabros et quadratarios circumeundo inspecta-
b»t, comitante eum Troilo cubiculario. Verum
firategéius, adoptivus imperatoris frater. ejusque
pecunisrum custos expensarum, rationibus prze-
«ai. Preceperat autem. ei imperaior ut. citra mer-
cedem οἱ diurnum 137 argentum υἱ illos sin-
gulis septimauis stipe aliqua muncraret, Quoties
πέριξ xticpátov. Καὶ ἠνίχα ἔμελλον ὑποχωσεῖ
γυρεύοντες τὸν χοῦν ἕκαστος αὐτῶν διάφορα εὕρι-
exe, xal ἀπῄτι χαίρων. Kal ἕτερα μιλιαρίσα
ἀπέχειντο εἰς τὸ ὠρολογεῖον, καὶ ὅσοι ἀνεβίθᾳζιν
xai ἑκόμιζον λίθον ἡ ὄστραχον μετὰ ἁοδέστου !
βησάλο», ἑνὶ ἑχάστῳ ix τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ ἑδίδου
ἀργύριον διὰ τὸ μὴ βλασφημῆσαι f$ στενάξαι τινά.
'ES αὐτῶν δὲ εἷς στενάξας καὶ εἰπὼν τὸ οὐαὶ ἔ:ε-
σεν ἀλρόως καὶ συνετρίδη xaX ἀπέψυξε. Τῶν ü
πινσῶν ὑψωθέντων xal τῶν μεγάλων κιόνων στα-
θέντων ἔμελλον μετ) αὐτῶν xal τοὺς Ῥωμείους
xlova; στΏσαι. ᾽Αλλ᾽ οὖχ ἐποίουν, ἀλλ ἔστισαν
τούτους εἰς τὰς τέσσαρας χόγχας. Ὁ δὶ jasót;
τὸ δειλινὸν οὖκ ἐκάθευδεν, ἁλ)ὰ πολλην σποδῆν
D ιποιεῖτο τοῦ ἔργου, xai ἑπορεύετο βλέπων tv
λιθοξόυυς xal τοὺς οἰχοδόμους, "Ἠρχετο δὲ pui
Τρωῖλου χουθιχουλαρίου αὐτοῦ. Tiv δὶ ἔρίον
κατεῖχε Στρατήγιος ὁ ἀδελφοποιιιτὸς τοῦ βασιλω».
ὁ xal φύλαξ τῶν βασιλικῶν χρημάτων. Ἐπτυτεί-
)ato δὲ αὐτῷ 6 βασιλεὺς καὶ ἑχτὸς τοῦ μισθοῦ αὖ-
τῶν καὶ τῶν καθημερινῶν ἀργυρίων ὃις τῆς ἐδί-
Meursii οἱ Lambecii nota.
(14) 'O 4$à facidebe οἰχείαις χερσί. Augusti
Alicujas operis principia ipsi imperatores aut viri
catteroqui principes dabant. Vides lic in. 3editica-
tione templi Sopliize de Justiniano. Et narrat de
Neroue Suetonius c. 19 : In Achaia. Isthmum per-
fodere aggressus praloriunos pro concione ad in-
choaudum opts cohorlaius est, tubaque signo da o
friouns rasieilo humameffodit εἰ corbula cougesium
humeris exiulit. MEUns.
(15) Tór. ἅγιον Ἱ]ωάννην. Templa Joannis δν:
piste Cpoli duo, hoc in. Strobelo, illud in. Mait-
donianis ; quorum unum magna ex parte reparzri
Uasilius, alteruin à fundamentis exstruxit. Cedre-
nus. Mgunas
(76) Τὸ apcAovys?or. quod condidit Jostiniants
anno imperii 7. auctor Cedrenus. MEuns.
621
μέδις εὐεργετεῖν αὐτούς, 'ΟΌσάχις 5
θεωρίαν, 3 o^prt λευχὸν χωλόδιον, καὶ ῥάζδον λεπτῃν
χατεῖχε τῇ χειρί.
Σχεπάσαντες δὲ ἑπάνω τὰς ἀφίδας ἁ:,φοτέρων τῶν
μερῶν τῶν ἑμθόλων τῶν Υυναικίτων (TI), καὶ
ἀναλαβόντες cl; ταὺς πιντοὺς µέχρι τῶν αχαττχον-
µένων, προσέταξε Στρατέγιος Ἱμέρᾳ ἑθδόμῃ ὥρᾳ
ερίτῃ µιλιαρίσια προσαγαγχεῖν εἰς πλῆθως, καὶ τοὺς
pat;sopa; κατελβεῖν cl; τὸ ἄριστογ. Ὁ δὲ µαῖστωρ
Ἰγνάτιος κατέλιπς τὸν νἱὸν αὐτοῦ χαθερᾷν πάντα
τῶν τεχνιτῶν τὰ ἐργαλεῖα. "Hv δὲ ὁ mal; ὡσεὶ
γβύνων δεχατεσσάρων. Κανεκοµέ.ου δὲ αὐτοῦ ἐἑφώ-
νησεν΄ αὐτῷ λευχοφόρας τις, εὐνοῦχης δηθεν ix
t.ü παλατίου πεμφθεὶς, λέγων αὐτῷ * « Τίνος χάριν
τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ ταχέως οὐχ ἐπλήρωσαν οἱ xá-
μύόντες, ἀλλὰ καταλιπόντες αὑτὸ ἁπηλεον πάντες
χαὶ ἐσθίαυσιν 5 » 'O δὲ mat; λέχει᾽ «Ταχέως, χύριέ
pov, παραγίνονται, » Kaxe'vo; πάλιν εἶπεν ͵'
: Άπελθε ταχέως, φώνησον αὐτοὺς. } Τοῦ δὲ παι-
ὢ. φοδουµένου διὰ τὸ μὴ ἀπολέσθαι τι τῶν ἑργα-
lw, ὁ φανεὶς ἄγγελος ἔφη μεθ) ὄρχου τῷ vép*
« Απελθὲ, λάλησον αὐτοῖς' ἐγὼ δὲ ἀπὸ τῶν ὧδε
ὠχ ὑποιωρῶ. ἕως ἂν ἔλθῃη:, μὰ τὴν ἁγίαν Σοφίαν,
fu ἐστὶν ὁ Λόγος τοῦ θευῦ, τὴν νῦν χτιζοµένηγ. »
Τοῦτιν οὖν τὸν ὄρχον ἀχούσας ὁ παῖς κατΏλθε, xol
εὗρε sv πατἐρα αὐτοῦ Ἰγνάτιον, χαὶ ἐξηγήσατο
αὐτῷ ταῦτα, καὶ αὐτὶς Ίγαγεν αὐτὸν τῷ passi
ἐχεῖος ἑφθίοντι τότε ἐν τῷ βαπτιστῆρι (78). ᾿Αχού:
σας 0b ταῦτα Ó βασιλεὺς µετεχαλέσατο πάντας τοὺς
εὐγούχους. Kak µηδένα ἐξ αὐτῶν γνωρίσας ὁ παῖς, C
τοις Έγνω 6 βασιλεὺς ὅτι ἄγγελάς ἐστι Κυρίου. Ἐτη-
μειώσατο δὲ τῶν ὄρχον ὃν εἶπεν ὁ παῖς, xe ὅτι
λευχοφήρος ἐστ)ν ὁ λαλήσας τῷ vé, xat αἱ παρειαὶ
αὐτοῦ tup ἀπέπεμπον, xax ἐνηλλαγμένη ἣν ἡ ὄψις
αὐτοῦ. Μεχάλιως δὲ χαρεὶς ὁ βασιλεὺς ἑδόξασε τὸν
Bis, ὅτι εὐδοκεῖ εἰς τὸ ἔργον αὐτοῦ. Καὶ ἔκτοτε
ἔλαδεν ὁ ναὺς τὴν προσηγορίαν fj ἁγία Σοφία, xat-
περ διαφχεπτοµένου τοῦ βασιλέως vl καλέθει τὸν
Vióv. Βουλευσόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς πολλοὺς ῥαίους
xal ἀρετὴν µετιόντας, εἶπον μὴ δεῖν ὑποστρέφειν
Ὁ παιδίον ἐχεῖσε' ἂν γὰρ στραφῇ, ὁ φύλαξ ἄγγελος
ὑποχωρεῖ τοῦ τόπου. "O xai ὀποίῃσε' πλουτίσας
(3p τὸν παῖδα εἰς τὰς νήσους ἑξέπεμώε διά-
Tt" αὐτὸν,
χρι τὶς φήμερον κατὰ τὸν ὄρχον αὐτοῦ. Ἐγέ-
νετο δὲ τὸ ῥῆμα τοῦ ἀγγέλου πρὸς τὸγ παῖδα εἰς
τὸ δεξιὸν µέρος τοῦ πινσοῦ πλησίον τοῦ Σηλλαχόνον.
Φῥασάντων δὲ εἰς τὰ δεύτερα χατηχούμενα xal
τοὺς χίονας ἀνηγέρθησαν gl ᾿χαμάραι. Σχεπασθέγ-
τῶν δὲ τῶν πέριξ ἐγένοτο τὸν βἀσιλέα ἀθυμεῖν διὰ
τὸ μὴ ἔχειν χρυσικὴν ποσότητα. Ἱσταμένου di
DE S. SOPHIA.
ἤρχετο εἰς A vero spectandi eausa accedebat, albam gestabat qu
1
ὥστε φυλάσσειν τὸν ἄγγελον pé- p
033
nicam, et exiguum baculum manu tenebat,
Cum verofornices po ticuum myliehrium utrinque
tegerentur, et a pelis usque ad catechumenia opus
iterum inchoaretur, jussit. Strategius die septimig
hora tertia, miliarisiorum spmimam magnam afferri
et magistros ad prandium accedere, Majzister ag-
tem Ignatius filium suum reliquit, up. omnia. ip-
Strumenta opificum sua inspectjoneg cpstodireg |
erat vero puer annorum circiier. quatuprdecjmn.
Puerum autem scdentepi. quidam caudida vesfe
jndutus compellavit, quasi eunuchus e palatio mig-
sus, dicens : Qua de causa fabri opus Dei relerjteg
non perfecerunt, sed eo relicto omnes ad eqmee
dendum abjerunt ? Respondit puer : « Primo quoe
que tenipore, mj domine, aderunt.» AJ ille: « Abi
cito, inquit, et 3ccerse eos. » Puero aujen) melgen[g
ne qua ferramenta perireut, angelus, quici upparpe-
rat, cum jurejurando dixit: 2 Abiet voca illos : nap]
ego linc uop discedam donec redieris. Jestor sau
ciam Sopliiam, qua est Verbum Dei, nuur aedificari
εαρίαπι. $ Tale igitur. juramentum puer audiepg
descendit, et invenit patrem. suum Ignatium, cy
haec oinnia enarravit, Pater aztem cup ad imperg«s
torem iu baptisterio Ltync prandenjem duxit. Hle hjg
audjtis omnes egnuchos ad 8e yocavit, cumque
138 newuinem ex iis puer agnosceret, intellexit
imperator angelum Dowiui fuisse. Caeterum jura:
mentum quod puer retulerat observabat, tum quao |
albis vestibus amictus fuisset is qni cum adulg-
gcente locutus erat ; et quod geuz ejus ignem spiias- '
sent, aliusque ab humano fuisset aspectus 6jus,
Imperator igitur valde lzta!us, Deum, qnod opera
ipsius oblectaretur, celebravit; et exinde ngnioatum
fuit templum S, Sophia, tametsi imperator de nomipe
illi imponendo deliberasset. Cuin vero imperator 3
mullis sguclitate et. virujte preeceljenjibus | yirig
consilium petiisset, suaserunt ipsi ne puerum go rez
vertj permitteret : si enim reyerteretur, fore y
angelus custos jnje regederet, Horum ergn cop-
silio paruil, et puerum muperibus ditatuim ορ
gavit in insulas, ut ibi. vitam trausigeret. Augelys
itaque juxta suum juramentum usque in lhodjer-
pum diem lorum tuetur, Alloquium vero. angeli,
quopuerum compellavit, in dextera pile parie
prope Sylagonum contigit,
Caterpm cum usque ad. secunda eateclimcnia
eorumque coluwmnsa peryenissent, fornices ex
struxerunt; quibus circum undique tectis impe-
rator propjer iuopiam agri vehementer angi coepit.
Meursii et Lambecii nota.
(11) Tov γυναικίζων. Erat hoe palatium. impe-
'airicis. Zonaras Annal, 5. Mguns.
(18) T β.ιισειστῆρι. £rrant. interpretes, qui
Baptisterium: vertunt: in templo Joannis Baptista.
pse hic noster supia: Καὶ ἔκτισε τὸγ ἅγιο,
Ἰωάννην, τλγ ὄντα εἰς τὸ ᾠρολογεῖον, τὸν λεγόµενον
βαπτιστῖρα. Cedrenus : Kal «ὐξάμενι πρὸ τῆς εἰσ-
ῥυ τοῦ ἁγίου θυσ.αστηρίου μετῆλθεν εἰς τὸν µέγαν
βαπτισ:Άρα. Mguas. Ἐν τῷ βαπτιστῆρι, id est ἐν τῷ
εὐκττρίῳ τοῦ ἁγίου Ἴ..άννου τοῦ βΒαπτιστῆρος sive
τοῦ Ba πτιστοὺ. Nihil apud Codinumi frequentius
reperitur huc loquendi genere, Βαπτιστίέρ autem
Graeis recentigribus pro. βαπτιστῆς dieitur, ϱ)
ποιητὴρ pro ποιητής et χτιστήρ pro κτίστης, Ep:
pant igi:ur qui hoc loco et eupra p. 135 id iy
esse credyut βαπτιστήρ alque ῥᾳπτιστβριον. Ly,
6919
GEORGU CODINT 0
tor primus omnium calcem cum testa accipiens A δὲ βασιλεὺς, οἰχείαις yepo (74) λαθὼν ἄσδεστω
fuudamenti initium posuit, Condidit etiam oratorium
S. Joannis, juxta horologium, Baptisterium vulgo
dictum, et xdificia vicina Metatorii, ut. ibi subinde
€um proccribus suis gommorarctur et cibum «ume -
ret. Inde etiam usque in palatium porticum trars
itoriam tectam (ecit, ut quoties vellet eo accele-
τοι. Erant autem magistri numero centum, cente-
nos singuli manuarios opifices mercenarios aub
se habentes, ita ut summa decem millia operario-
vum essent; quorum quinque millia a dertera,
«quinque a sinistra parteopus coperunt. Magno
autcm studio contendebant. uL. quam celerrime
opus absolverent, Caeterum templi formam angelus
gersommium imperatori ob oculos posuit. Erat
autem machinator quidam summa peritig — in ex-
struendis templis, Stabant etíam cacabi magni
fiordei bullientis, eujus. liquorem calce et testa
4niscébant : liquor autem ille hordei tepidus aqua
vicem supplebai, 136 Quin etiam. dissectos. ulmi
«ertices admiscebant calci et in massam redigebant;
qua nec calida nimis neque frigida ad. structuram
Auebantur, sed tepida, quo t«nacius adlierescebat
εἰ lapides instar ferri. conglu inaret.. Fundamento
autem dnobus cubitis $upra tcrram elevato, ut dictus
auctor et expens:e rationum scriba refert, 452 auri
«entenaria expensa fuerant. Miliarisia vero quoti-
«lie alferebant, terrzque ea permiscentes Juxta ho-
£0logluim et. circumsitaezdificia humo obruebant.
B ὑπέξειξε τῷ βασιλεῖ. "Hv
μετὰ ὀστράχου, E6a).ev cl; τὸν θεμἐέλιον πρὸ πόντων,
Καὶ ἔχτισε τὸν ἅχιον Ἰωάννην (15) τὸν ὅ-τα εἰς τ
ὡρ)λογνεῖον (76). τὸν λεγύμενον Ἡρπτιστῖ ρα, vo)
τὰ πλησιάσαντα τοῦ Μετατωρίου, ἵνα ἐχεῖσε παρᾶ-
µένη μετὰ τῶν ὀρχόντων αὑτοῦ καὶ πολλάχ'ς tolit:
ἐν ᾧ χαὶ τὰ δ.αθατ'κὰ αχεπαστὰ τοῦ 010:
ἐποίησεν, ἵνα διέρχηται ὁσάκις ἂν ἐθέ)ῃ. Ὑπ΄ τον
δὲ µαῖστορες τὸν ἀριθμὸν ἑχατὸν, ἔχοντες ἁ,ὰ Exe
τὸν µισθίους προσχειριαρίους. 'Ομοῦ οἱ κά αντε
χιλιάδες δέχα. Καὶ αἱ μὲν πέντε χιλιάδες τὸ 0v
ψέρος ἔρξαντο, αἱ δὲ πέντε τὸ εὐώνυμον. E'y 8
αὐτοῦ: ρις χαὶ πολλῆ σπουδΏ εἰς τὸ ταχέως xil-
ζεσθαι. Τὸ δὲ σχηµα τοῦ ναοῦ ἄγγελος χατ' ἕνχρ
δὲ µαῖστωρ εἷς µτγα»-
xh; χαὶ πολλῖς γνώσεως γέµων εἰς τὸ ἀνεγεῖοιι
ναοὺς ἔπιτηδείους. Ἡ ὲὲ κριθὴ ἵστατο βράνουα
εἰς χακάδους εὐμεγέθεις, xa* τὸν ζωμὸν αὖὐτῖ
ἐμίγννυον μετὰ τοῦ ἀσθέστου xal τοῦ ὀστρά)ῳ.
"Aviti δὲ ὕδατος αὐτοῖς ὑπτρχεν ὁ ζωμὸς της xpi;
χλιαρός. Ἔχοπτον δὲ χαὶ τοὺς φλοιοὺς τῆς mtt
λέας, xol ἐμ[γννον μετὰ τοῦ ἀσβέστου, καὶ ἑποίουν
μάζας. Καὶ οὔτε ἄγαν θερμὸν οὔτε πάλιν φυχρ
ἑτίθουν, ἀλλά χλιαρ)ν διὰ τὸ χολλητικώτερον εἶναι
καὶ τοὺς λίθους χολλᾶν ῥὀίχην σιδἑρου. Avo δὲ
πήχεις τοῦ θεµελίου ἀπὺ τῖς vro ὑψιωθέντος, ὥς
φησὶν ὁ εἰρημένος ποιητΏρ xal ἀπογραφόμενς tt
ἔξοδ.ν, ἔξωδιάσθησαν Χχρυσίου χεντηνάρ.α vg.
Μιλιαρίσια 6k ἔφερον χαθ᾽ ἑκάστην, χαὶ ἑμίγνων
'*1ta cum ab opere abituri suam singuli terram cir- (2 τὸν youv χαὶ ἔχυνον εἰς τὸ ὡρολογεῖον xa τῶν
«nne rca lusirarent, mulia hinc inde inveniebant,
et [οιί discedebant. Alia etam. miliarisia in horo-
4ogio reposita servabautur, et singulis qui lapidibus
«alce tegulis aut cocto. latere onusii. ascendebant,
pro labore argentum. distribuebatur, ne cui convi-
«ciandi aut-couquerendi occasio esset. Quidam vero
ex iis cum ingemíiscens vs exclamasset, statum
preceys dilapsus et easu contusus exspiravit. Cae-
*erum post pilaruin eductionem et erecliobem | ma-
£narum columnarum decreverant etiain una. cum
Alis-Honranas columnas collocare; quod tamen
)riuime factum fuit, sed eas quatuor conchis ful-
ciendis apposuerunt, laperator autein, soumo po-
sneridiano abstinens magnoque studio operi incum-
πέριξ κτισμάτων. Καὶ fvxa ἔμελλον ὑποχωσῦ
γυρεύοντες τὸν χοῦν ἕκαστος αὐτῶν διάφορα εὗρι-
exce, xal ἀἁπῄτι χαἰρων. Καὶ ἕτερα μµιλιαρίσις
ἀπέχειντο εἰς τὸ ὡὠρολογεῖον, καὶ ὅσοι ἀνεβίθᾳζυν
καὶ ἑχόμιζον λίθον ἢ ὄστρακον μετὰ ἀσδέστο !
βησάλο», ἑἓνὶ ἑχάστῳ ἐκ τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ ἐδίδου
ἀργύριον διὰ τὸ μὴ βλασφημῆσαι f| στενάξαι τινά.
'ES αὐτῶν δὲ εἷς στενάξας καὶ εἰπὼν τὸ οὐαὶ ἔ:ε-
σεν ἀλρόως xai αυνετρίδη καὶ ἀπέψυξε, Tov ἓ
πινσῶν ὑφωθέντων xal τῶν μεγάλων κιόνων στα
θέντων ἔμελλον μετ αὐτῶν xal τοὺς Ῥωμείους
xlova; στῆΏσαι, ᾽Αλλ' οὐχ ἐποίουν, ἀλλ ἕσττσν
τούτους εἰς τὰς τέσσαρας κχόγχας. Ὁ δὶ fasc
τὸ δειλινὸν οὐκ ἐκάθευδεν, ἁλ)ὰ πολλὴν σποιδην
Φυπο, fabros et quadratarios circeumeundo inspecta- Ὁ ιποιεῖτο τοῦ ἔργου, xal ἑπορεύετο βλέπων tX
ὑοί, comitante eum Troilo eubiculario. Verum
Sirategius, adoptivus imperatoris frater ejusque
pecuniarum custos expensarum, rationibus prze-
421. Przeceperat autem. ei imperator vt. citra mef-
cedem et diurnum 137 argentum bis illos sin-
gulis septimanis stipe aliqua muneraret. Quoties
λιθοξόυυς xal τοὺς οἰχκοδόμους. "Hpyezo δὲ po3
Tputiou κουδθιχουλαρίου αὐτοῦ. Tiv δὲ ipo"
χατεῖχε Στρατήγιος à ἀδελφοποιιιτὸς τοῦ Basile;
ὁ xat φύλαξ τῶν βασιλικῶν χρημάτων. Ἐπτιτε-
)ato δὲ αὐτῷ ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ αὐ-
τῶν καὶ τῶν καθημερινῶν ἀργυρίων ὃς τῆς ἐδο
Meursii et Lambecii note.
14 Ὁ δὲ βασιλεὺς οἰχείαις χερσί. Augusti
Alicujus operis principia ipsi imperatores. aut viri
czteroqui principes dabant, Vides lie in. 2edifiea-
tione templi Sophize de Justiniano. Et narrat de
Nerone Suetonnis c. 19 : In Achaia. [sthmum per-
(odere aggressus. pretoriunos pro concione ad in-
choaudum opus cohorlatus est, tubaque signo da o
rimus rasteilo humameffodit εἰ corbula cougestum
humeris extulit. MEURS.
(15) Tor. ἅγιον Ιωάννην. Templa. Joannis Bx-
ptis; Cpoli duo, hoc ia. Strobelo, illud in. Mact-
donianis ; quorum unum magna ex parte reparei
Basilius, alteruin a fundamentis exstrüxit. Cedre-
nus. Mguns
(70, To ópcAors?orv. quod condidit Justinianus
anuo inperii 7. auctor Cedrenus. MEU&s,
021
DE S. SOPHIA.
032
μέδις εὐεργετεῖν αὑτούς,. 'Όσάχις δὲ Ίρχετο εἰς A vero spectandi eausa accedebat, albam gestabat tu
θεωρίαν, ἐφ΄ρει λευχὸν χωλόδιον, καὶ ῥάΐδον Jamzi,y
χατεῖχε τῇ χειρί.
Σχεπάσαντες δὲ ἁπάνω τὰς ἀφῖδας ἆ,φοτέρων τῶν
μερῶν τῶν ἐμθόλων τῶν γυναικίτων (T7), καὶ
ἀναλαβόντες εἰς τοὺς πινσοὺς µέχοι τῶν αχαττχου-
µένων, προσέταξε Στρατ{γιος ἡμέρᾳ ἑθδόμῃ ὥρᾳ
τρίτῃ µιλιαρίαια προσαγαγεῖν εἰς πλῆθως, καὶ τοὺς
μαῖστορας κατελβεῖν εἰς τὸ ἄριστογ. Ὁ δὲ μαΐστωρ
Ἰγνάτιος κατέλιπε τὸν νἱὸν αὑτοῦ χαθερᾷν πάντα
τῶν τεχνιτῶν τὰ ἐργαλεῖα. "Hv δὲ ὁ mal; ὡσεὶ
γβύνων δεχατεσσάρων. Καΐεζομέ.ου 65 αὐτοῦ ἐφώ-
νησεν΄ αὐτῷ λευχοφόρας τις, εὐνοῦχος bnücv ix
τ.ῦ παλατίου πεμφθεὶς, λέγων αὐτῷ * « Τίνος χάριν
τὸ Epyoy τοῦ Θεοῦ ταχέως οὐχ ἑπλῥρωσαν οἱ xá-
μύοντες, ἀλλὰ χαταλ.πόντες αὐτὺ ἀπηλεον πάντες
χαὶ ἐσθίωυσιν ; νὶ 'O δὲ mal; λέγει’ «Ταχέως, χύριέ
μου, παραγ[νονται, » Κἀάκεῖνς µπάλιν εἶπεν '
:΄Άπελθε ταχέως, φώνηαον αὐτούς. » Too δὲ παι-
ὃ. φοδουµένου διὰ τὸ μὴ ἀπολέσθαι τι τῶν έργα-
λεων, ὁ φανεὶς ἄγγελος ἔφη μεθ) ἔρχου τῷ νέῳ:
« Ἄπελθε, λάλησον αὐτοῖς ἐγὼ δὲ ἀπὸ τῶν (óc
024 ὑπο,ωρῶ, ἕως ἂν ἔλθη:, μὰ τὴν ἁγίαν Σοφία»,
ὅτις ἐστὶν ὁ Λόγας τοῦ Θεοῦ, τὴν νῦν κτιζοµένχγ. »
Tote οὖν τὸν ὄρχον ἀκούσας ὁ mal; κατῖλθε, κ.ὶ
εὗρετὲν πατέρα αὑτοῦ Ἰγνάτιον, χαὶ ἐξηγήτατο
αὐτῷ ταῦτα, κάὶ αὐτὶς Ίγαγεν αὐτὸν τῷ βατιλεῖ
ἐχεῖσε ἐφθίοντι τότε ἐν τῷ βαπτιατῆρι (18). ᾿Αχού.
σας δξ ταῦτα Ó βασιλεὺς µετεχαλέσατο πάντας τοὺς
εὐνούχους. Καὶ µηδένα ἐξ αὐτῶν γνωρίσας ὁ παῖς, C
τοις ἔγνω ὁ ῥασιλεὺς ὅτι ἄγγελός ἐστι Κυρίου. Ἔτη-
βειώσατο δὲ τὸν ὄρχον ὃν εἶπεν ὁ παῖς, χαὶ ὅτι
λευχοφύρος ἐστ)ν ὁ λαλήσας τῷ νέῳ, xal αἱ παρειαὶ
αὐτοῦ πὺρ ἀπέπεμπον, xai ἑνηλλαγμένη ἣν ἡ ἕψις
αὐτοῦ. Ἀεγάλεος δὲ χαρεὶς ὁ βασιλεὺς ἑδόξασε τὸν
Kv, ὅτι εὐδοκχεῖ εἰς τὸ ἔργον αὐτοῦ. Καὶ ἕχτοτε
ἔλαθεν ὁ ναὺς τὴν προσηγορίαν ἡ ἁγία Σοφία, xai-
*:p διαφχεπτοµένου τοῦ βασιλέως τί κλλέσει τὸν
νιόν. Βουλευσόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς πολλοὺς ὁσίους
xal ἀρετὴγ µετιόγτας, εἶπον μὴ δεῖν ὑποστρέφειν
9) παιδίον ἐχεῖσε' ἂν γὰρ στραφῇ, ὁ φύλαξ ἄγγελος
ὑποχωρεῖ τοῦ τόπου. Ὅ xat ὀποίῃσε" πλουτίσας
Tip τὸν παῖδα εἰς τὰς νήσους ἑξέπεμφε διά-
[tw αὐτὸν,
Y^ τῖς φήμερον χατὰ τὸν Ópxov αὐτοῦ. Ἐγέ-
vto δὲ τὸ ῥῆμα τοῦ ἀγγέλου πρὸς τὺγ παΐδα εἰς
τὸ δεξιὸν µέρος τοῦ Πινσοῦ πλησίον τοῦ Σιλλαχόνον.
Φθασάντων δὲ εἰς τὰ δεύτερα χατηχούμενα xal
τοὺς χίονας ἀνηγέρθησαν gl χαμάραι. Σχεπασθέν-
τῶν δὲ τῶν πὲριξ ἐγένετο τὸν βασιλέα ἀθυμεῖν διὰ
τὸ μὴ ἔχειν χρυσικὴν ποσότητα. Ἱσταμένου (di
Y
ὥστε φυλάσσειν τὸν ἄγγελον µέ- D
nicam, et exigqgum baculum manu tenebat,
Cum vero fornices po^ ticuum mnliehrium utrinque
tegerentur, et a pelis usque ad cateclumenia opus
iterum inchoaretur, jussit. Sirategius die septimg
lora tertia, miliarisiorum spmivam magnam afferri
et magistros ad prandium accedere, Mayister ag-
tem Ignatius filium suum reliquit, up. omnia. ip-
strumenta opificum sua inspectjone custodiref |
erat vero puer annorum circiier. quatuordecjin.
Puerum autem scdentep. quidam candida vese
jndutus compellavij, quasi eunuchus e palatia mig-
sus, dicens : Qua de causa fahri opus Dei celeritep
non perfecerunt, sed eo relicto omnes ad eome«
dendum abjerunt ? fiespondit puer : « Primo qupe
que tempore, mj domine, aderunt.» AI ille: « Api
cito, inquit, et accerse eos, » Puero aujfen) metgen[g
ne qua ferramenta perirent, augelyus, qui ei gpparpe-
rat, cum jurejurando dixil: » Abi et νου illos : nap]
cgo hinc nop discedgin donec redieris. 'estor say
ciam Sophliiam, quz est Yerbum Dei, nung xdificari
«oeptam. Tale igitur juramentum puer audiepg
descendit, et invenjt patrem. suum Ignatium, cpi
li:ec oinnia enarravit, Pater atem eum ad jmperg«
torem in baptisterio tunc prandenutem duxit. Hle jg
auditis omnes eynuchos ad se vocavil, cumqug
138 neminem ex iis puer agnosceret, intellexit
imperator angelum Dowiui fuisse. Caterum jura:
mentum quod puer retulerat observabat, tup qua |
albis vestibus amiclus fuisset is qni cum adulg-
cente locutus erat ; et quod geuze ejus ignem spiras- |
sent, aliusque ab humano fuisset aspectus ejus,
Imperator igitur valde lzta!us, Deum, qnod opere
ipsius oblectaretur, celebravit; et exinde ngminatuy|
fuit templum S. Sophia, tametsi imperator de nomine
illi imponendo deliberasset. Cum vero imperator 3
mullis sguctitale et. viripte. preecellenjibus |yirig
consilium petiisset, suaserunt ipsi ne pueruwi go rez
vertj permitteret : si. enim reyerteretur, fore yi
angelus custos juge recederet, Horum ergo ϱοῇ-
silio paruii, etl puerum muperibus ditatyui ορ
gavit in insulas, ut ibi vitam trangigeref. Augelgs
ijaque juxta suum juramentum usque in lyodjer-
num diem lorum tuetur, Alloquium vero angeli,
quopuerum compellavit, in dextera pile parie
prope Sylagonum contigit,
Caterpm cum usque ad. secunda eatecliumeuia
eorumque colu«ainaa peryenissent, fornices ex
struserunt; quibus circum undique tectis impe-
rator propier inopiam agri vehementer angi coepit.
Meursii et Lambecii nota.
(11) Τῶν γυναικίζων. Erat hoe palatium | impe-
"airicis. Zonaras Annal. 5. Mgpns.,
(18) To β.ιπειστῆρι. Errant interpretes, qui
Daoptisierium vertunt : in templo Joannis Baptista.
pse hie noster sup;a: Καὶ ἕκτισε τὸγ ἅγιο,
Ἰωάννην, τὸγ ντα εἰς τὸ ὑᾠρολογεῖον, vbv Xevópsvov
βαπτιστῖιρα. Cedrengs : Καὶ εὐξδάμενι πρὸ τῆς eiq-
φίωυ τοῦ &yloy θυφ,αστηρίου µετῆλθεν εἰς τὸν µέγαν
βαπτισ:Άρα. MEuas. Ἐν τῷ βαπτιστῆρι, id est ἐν τῷ
εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου "Ic.ávvou τοῦ βατετιστῆβος sive
τοῦ Βαπτιστοῦ. Nihil apud Codinuni frequentjgs
reperitur hec loquegdi genere. Βαπτιστέρ autep
Grecis recentigribus. pro. Βαπτιστής djeitnr, 9i
ποιητίρ pro ποιητής et χτιστήρ pro κτίστης, Ep:
paut. igi:ur qui hoc loco et eupra p. 135 iil ig
egse credynt βαπτιστὴρ alque ῥᾳπτιστήριον. Lay,
€23 GEORGII CODINT Rai
Sunte autem 1pso. in superiori fornicis parte et A αὐτοῦ ἐν τῇ ἀφίλι ὕπερθεν xa! ἐρῶντο; τὰ υτί-
struciuram inspiciente, apparuit ei eunuchus facie σμµατα, ἑφάνη αὐτῷ εὐνοῦχο; ὡραῖος εἰρηχὼς αὐτῷ:
venusta, dicens : «Quid de pecunia sollicitus es? « T: λυπῇ περὶ χαοάγµατος ; 55; pol τινας abpoy
da mihi cras mane quosdam ex tuis proceribus, πρωῖ ix τῶν µεγιστάνων σου, χαὶ xopíou σοι yd:
οἱ afferam tibi pecunie quantum 139 velis. » paypa ὅσον ἂν β.ύλῃ. » Tfj δὲ ἑξῆς πορευοµένου
Sequenti vero die cum imperator ad structuram τοῦ βασιλέως xaV ὁρῶντος τὰς «χτίσεις, os ὁ
Contemplaudam — prodiisset, ccce eunuchus illi εὐνοῦχος ὤφθη τῷ βασιλεῖ λέγων * € Δός poc i
*pparens dixit: «Da mibi aliquem virum, et ibi- θρωπον xoi πορευθῶμεν. » Δέδωχε δὲ αὐτῷ zv
mus, » Dedit autem. illi predictum Strategium, εἰ ημένον Στρατήγιον καὶ Βασιλίδην χοιαΐστηρα
Basilidem | quxstorem, Theodorum patricium. e&— xaY θεόδωρον πατρἰκιον xal ἔπαρχον xat Koloxi-
prfectum urbis, et. Colocynthen, octo preterea — 85v, xat ὑπηρέτας µέχρ. τῶν ὀχτὼ, χαὶ ἡμιόνως
Tamulo-, et Πο cum bulgis viginti. Eunuchus µμετὰ βουλγιδίων εἴχοσι. Τούτους λαδὼν ὁ εὐνοῦγκ
his secum ductis urbe egressus est, cumque 4 ἐξῄει τῆς πόλεως, xal ἐλθὼν εἰς τὸ τριβουνάλιν,
tribunal venisset, palatia mirabilia non manu facta ἐφάνησαν παλάτια ἀχειροποίητα θαυμαστὰ ic
apparuerunt, Cumque ex equis descen.lissent, eu- σµένα. "Ex δὲ τῶν ἵππων καταθάντες, ἔνοιξεν ὁ
euchus unum cabieulum aperuit, cujus pavimen- B εὐνοῦχος κουδούχλιὀν ἓν, xat jv τὸ ἔδαφης πετὶτ.
$um aureis nummis pleuum erat ; acceptaque palà, µρωμένον χρυσίου χαράγµατος. Καὶ λαδὼν mti
eunuchus singulis jumentis centenaria quatuOl, ὁ εὐνοῦχος ἔδαλεν ὑφ᾽ ἓν ἕχαστον σαγμάρ'ον xr-
4. simul octoginta. couflcinnt, imposuit et ad «ηνάρια δ’, ὁμοῦ κεντηνάρια π Καὶ ἀπέοτελε
ámperatorem misit, elaudeus iterum. coram. ipsi8S αὐτὰ πρὸς τὸν βασιλέα, χλειδώσας πάλιν fux
«ubiculum. S«d. ut imperatori aurum attulerunt, σθεν αὐτῶν τὸ κουδούχλιον. Κομισάντων δὲ ο)
' ἀμιθγγοραγ]ὲ eos unde redirent, quisille vir, qua — ypua!'ov τῷ βασιλεῖ, ἑπηρώτησεν αὐτοὺς mie
«lomus fuisset. Retulerunt itaque imperatori qu£ ἀπᾶλθον xal εἰς ὁ οἶχος xaX ὁ ἄνθρωπος. Ὅσα οὖν
viderant. [Imperator autem, cum eunuchus diu οχκ- ἐθεάσαντο εἶπον τῷ βασι)λεῖ. Ἐχδεχόμενυς ὧν !
spectatus non venisset, misit αά illum quosdam qui βασιλεὺς τὸν εὐνοῦχον, οὐχ TA0ev. Καὶ Anicztüe
«um co venissent, inveneruuL area: planam nullis ὁ βασιλεὺς πρὸς αὐτόν. Οἱ δὲ ἀπελθόντες εὗμον
aedibus occupatam, llac de re certior. factus. impe- ἄοιχον τὸν τόπον, πεδίον ὄντα. Γνωρίσαντες ὧν
ajtor diviuum miraculum esse intellexit, Deoque ταῦτα τῷ βασιλεῖ, ὑπέλαδεν ὅτι θεοῦ θαῦμά ἐστι
gloriam tribuit. καὶ ἔδωχε δόξαν τῷ θεῷ.
Cum vero aitare zdificaturi essent, jussit im- ᾳ ᾗΜελλόντων 55 τὸ θυσιαστήριον οἱ κοδομεῖν, προσ
perator concham ejus perlucidam fieri, ne locus ἐέταξιν 6 βασιλεὺς γενέσθαι τὸν μύαχχ διάφωτον ὃ7
*ullis suffultus tignis nimio poudere gravaretur. τὸ μὴ δέξασθαι βάρος τὸν τόπον, ὅτι ἐχεῖσε ἱχριό-
110 Opitices autem dicebaut unam cameram al- µατα οὐκ ἔθεντο. Οἱ δὲ τεχνῖται ἔλεγον µίαν x7
παπί illuminando sufficere. Ángebatur itaque ma- μµάραν φωτίζειν τὸ θυσιαστίριον. Ἡδημόνει οὖν
3$ ister fabrum, quod imperator quandoque de uno, — 6 µαῖστωρ ὅτι ὁτὲ μὲν λέγει ὁ βασιλεὺς δύο χιμᾶ
«quandoque de duobus fornicibus loqueretar. Staute— pac, ὁτὰ δὲ μίαν. Ἑστῶτος οὖν αὐτοῦ xat χτίζουτη
Autem ipso οἱ zdiflcante venit angelus Domini, Ἴλθεν ἄγγελος Κυρίου ἐν ἐμοιώματι τοῦ βασιλέω;
Justiniani imperatoris similis et ejusmodi vestibus — 'IovctivtavoU, xat τοιαῦτα t μφιεσμένος μέχρι το:
quibus ille usque ad pedes indutus, dixitque ma- δῶν οἷα ἐκεῖνος, χαὶ εἶπεν τῷ patssopi* c Tp;
gi-tro : «Tres cameras propter levitalrem exstruc.» — xapápaq Eye:ps διὰ τὸ ἑλαφρότερον. » [Παρευθὶς 5
ágnaiius statim palatium ingressus dixit impera- — 6 Ἰγνάτιος ἀνελθὼ» ἂν τῷ παλατίῳ ἔφι τῷ fasc
torem in eodein proposito non manere. Tunc im- — ph ἔχειν λόγον ἕνα. Τότε ἔγνω 6 βασ:λεὺς oz
perator intellexit angeli illa verba fuisse et dixit : — Aou τὰ ῥήματά slot, καὶ εἶπεν, ὅτι EC τι ἄν σοι εἶτν'
«Si tibi heri quid dixi, facias,»quawmvis imperator — thv χθὲς, ποίησον, xaívot τοῦ βασιλέως μὴ árt-
€o0 non venisset. - D $4vro; ἐκεῖσε.
Qnines vero trabes. ferreis. vinculis cohibitze et Πάντες δὲ οἱ μοχλοὶ ὑπὸ σιδηρῶν μοχλῶν x:
plumbo ferruminatz sunt, Exirinsecus autem uni-.— yoveat, ὀγχλιασμένοι σὺν μολίθδῳ (79). Ἔξωθε ὃ
verso sdi(icio consolidando calx cum oleo, Joco — toU ἀυνδέσµου τοῦ ὅλου χτἰσµατος f] &s6eazo; μετὰ
aqua, illita est propter firinitatem. Ita. demum — &Xaiov χριστοῦ ἐστι πεπλασµένη ἀντὶ ὕδατο: 03
parietes marmore inciustarunt. Caeterum. impera- τὸ ἑδραῖον xal πάγιον. Οὕτως ἔστησαν τὰς bio
tor misit Troilum cubicularinm, Theodorum pri&- µμµαρμαρώσεις (80). ᾽Απέστειλε δὲ à βασιλεὺς Tou
fectum et Basifidem quastorem in. insulam Rlio-— 20v κουδιχουλάριον καὶ θεόδωρον ἔπαρχον x2
4um, ut ibi lateres maximos pondere zquales (ieri ἩΒασιλίδην κοιναίστωρα εἰς τὴν νῆσον τὴν Ῥ.δυ,
curarent. Iis lateribus impressa fuere hac verba: ὥστε χάµνειν ἐκεῖσε βῆσαλα παμυεγέθη, ct20,^
Meursii et Lambecii nota.
(79) Ἐνχ.1ιασμένοι σὺν uoA(68q. Perperam an-.— nzin marmoream parietum, et. ópfBopapuapouy pt
1e3 legehatur. ἐγγιλισμένων. Hesy-hius ἐγχλιᾶσθα: rietem marmore incrusiure vel. crust. marmore
eponit ἐμφῦναι. LAMB. obducere. LMu.
(80) Ὀρθομαρμάρωσιν Codinus vocat tucrustatio-
025 ,
DE S. SOPHIA.
6:6
ἔοντα΄ ἐπ' ἴσης, Ἐσφράγιζον δὲ αὐτὰ σφραγῖαι A cDeus in :0edio ejus, non. commovebitur. Adju-
περιἐχούσαις οὕτως" « Ὁ θεὸς ἐν µέσφ αὐτῆς,
xal οὗ σαλευθῄσεται. Βοηθήσει αὐτῃ ὁ θεὸς τὸ πρὸς
πρωῖ πρωῖ. » Kal σφραγίνοντες ταῦτα µεµετρη-
μένα ἀπέπτελλον τῷ βασιλεῖ. 'O δὲ σταθμὸς τῶν
πέντε ρησάλων ἐχείνων ἑνὸς βησάλου ἡμετέρου
εὑρίσχεται διὰ τὸ εἶναι ἐχεῖνα χοῦφα xal σπογγώδη
καὶ λεπτὰ χαὶ λευχά. Ἐξ οὗ παρὰ τῶν ἰδιωτῶν
σέρεται λόγος ὅτι ὁ τροῦλας χισσἠρινός (81) ἐστιν,
03x ἔστι δὲ, ἀλλ' ἐλαφρὸς ὁ πηλὺς xal λευχός. Μετ)
αὑτοῦ δὲ ἑξήγειρε τὰς τέσσαρας ἀφίδας εὐμεγέ-
θεις, εἶθ᾽ οὕτως τὸν τροῦλον ἀνὰ δώδεκα τιθέντες
βγσάλων. Ἐποίησε δὲ ὁ ἱερεὺς εὐχὴν περὶ συστά-
σεως ἐκχλησίας, xal ἑποίουν ὁπὰς, βάλλοντες διά-
φορα λείψανα ἁγίων πάντων, ἕως ἂν τρουλωθῇ ὁ
τροῦλος. "Hy δὲ νεωτεριχὺς ὄρθιος ἱστάμενος. EO"
οὕτως ἑμουσίωσαν xat ὠρθομαρμάρωσαν αὐτὸν, xat
εἰς 100; πινσοὺς xal εἰς τὰς ατοὰς καὶ εἰς τὰ µε-
Ἱάλα χιόνια ἕδαλον λείψανα ἁγίων ἐπισήμων., Tov
ξὲ πάτον διὰ πο.χίλων xal πολυτελῶν μαρμάρων
χτέστρωσαν, διά τε ᾿Βωμαίων πηγχνουσίων (83)
xal τῶν λοιπῶν µῥοδοποικίλων, Τὴν δὲ ἁγίαν τρά-"
πεναν, προσχκαλεσάµενος τεχνίτας, ἐθουλεύσατο
Exc χρυσὸν καὶ ἄργυρον λίθους τε τιµίους ἐκ
πάντων, µαργαρίτας, χαλχὸν, σίδηρον, µόλιόδον,
ὕελον xal πᾶσαν Όλην τετριμµένην. Καὶ xazaple
ξαντες ἀμφότερα χα) χωνεύσαντες ἔχωσαν ἁδάκιον.
Kat ἐγένετο θαν μαστὸν χαὶ ἀτίμητον, καὶ ὁὀρώμενον
3» ἔχῆαμδον. Καθ) ἑκάστην δὲ ἡμέραν ὁ βασιλεὺς
vabit eam Deus mane diluculo. » Lateres his νου»
bis inscriptos et ad eamdem mensuram exactos
lniperatori miserunt. Quinque autem: istiusmodi
lateres unum laterem nostratem pondere sxquant :
nam illi leves sunt, spongiosi, tenues et can:lidi.
linc vulgus falgo eredit trullam 1/41 esse pumi-
ceam, quia lutum illud leve est et eaudidum. Quin
etiam quatuor magnos fornices eadem materia ex-
struxit ; et deinde ipsam trullam duodecim lateribus.
eadem serie positis erexerunt. Interim sacerdos pro
structura ecclesiz preces fundebat. Fecerunt eiiam
foramina, quibus varias omnium sanctorum reliquias
indiderunt, donec trulla armato opere perflceretur.
Quam, simul atque erecta fuit, recentem adtiucinusi-
vOoopere et marmorea incrustatione exornarunt. Iutra
pilas veroet portieus magnasque columnas reliquias
celebrium sanctorum sbdiderunt. Pavimentum quo-
que diversis et pretiosisatraverunt marmoribus, Io-
manis, scilicet ruta: celore virentibus, et exteris το
&eo rubore variegalis. Ad sacrae vero mensa structu-
ram de communi artificum concilio, atro, argento,
lapidibus pretiosis et margaritis, re quoque et ferro,
plumbo et vitro, omnisque generis materia com-
minuta invicem permista et contlata, abacum sive
tabulam fuderunt adeo admirabilem et pretiosum
ut spectantibus stuporem injiceret. Imperator vero
quotidie bis mille quingentos argenteos tumulo con-
debat, unde quisque opere suo absoluto mercedeta
δύο figu χιλιάδας ἀργύρια ἔχυνεν εἰς τὸν x00V* C accipiebat. Caeterum volebat imperator parietaria
χαὶ ὅτε £mAfpouv ἕχαστος αὐτῶν τὸ ἔργον, ἓψ αὐτῶν
ἐλάμθανεν. ἘἙθούλετη δὲ ὁ βασιλεὺς τὰς ὀρθομαρ-
μαρώσεις καὶ τὸν πάτον ὅλον χρυσοῦν ποιῆσαι, Αντ-
εἶπον δὲ αὐτῷ Μαξιμιανὺς καὶ Ἱερόλεος 6 χαὶ σύμ-
ἔουλος, ᾽Αθτναῖοι, φιλόσοφοι ὄντες καὶ ἀστρονόμοι,
έχοντες ὅτ, μέλλουσιν ἐλθεῖν ἐν τῇ ἑσχάτῃ Υενεᾷ
ἆ αχτες πένητες, καὶ ἐξεδαφίσαι τὸν ναόν. El δὲ
el3t λ[θο:, συνίστασθαι μέλλει ὁ ναὺς ἕως τῆς συν- ΄
τελείας τοῦ κόσμου. Καὶ ἐκ τῆς συμδουλῆς ἐγένετο
οὕτως.
Καὶ ἡ μὲν Όλη. ὡς ἐἴρηται, συνηχθη εἰς ἑπτὰ
Ἰούνιυς xal pivas δέχα, πολχοὶ δὲ τῶν χρονογρά-
Qu) λέγουσιν el; δεχαεπτὰ ἕτη κτισθῆνσι, xata-
ρ,ὐμοῦντες, ὡς ἔοιχε, τοὺς ἑπτὰ χρόνους οὗς Guv-
ἠγετο ἡ Όχη. Ἐποίῆσε δὲ κιθώριον (58) xai τοὺς
χίουας καὶ τὰ ατήθεα τοῦ θυσιαστηρίου (84) ἐξ
ἀργύρου, καν ᾿χρυσώσας αὐτὰ, τὸ δὲ μῆλον καὶ τὰ
χρίνα καὶ τὸν σταυρὸν τοῦ κιθωρίου ὀλόχρυσα, τὺν
inarmora οἱ totum pavimentum auro obducere: re-
fragabantur autem ipsi Maximianus et llierotheus
consiliarius, Athenienses, philosophi et astronomi,
qui dicebant posiremo s:xculo venturos pauperes
149 reges, qui templum solo squaturi essent : si
vero lapidum fieret, fore ut usque ad cousummatio-
nem mundi permaneret. Eorum ergo consilio obteu-
peratum fuit.
Materia autem, ut dictum est, colleeta fuit spatio
septem annorum et decem mensium. Multi vero hi-
storici septendecim annis esse conditum templuin
affirmaut, annumerantes, ut videtur, septem aunos,
quibus materia congesta est. Fecit etiam ciborium,
columnas et fulcra altaris ex argen'o desurato,
pomum vero et lilia et crucem ciborii ex auro,
suggestam item et solium ex auro, addeus etiam lapi-
Meursii et Lambecii nota.
(8) Κισσήρινος. il est χισσηρώδης sive. pumi-
ceus. Αι legebatur χισσάρινος, quasi. χίσσινος,
hoc est hederaceus. T.Aug. '
(82) Πηγανουσίων. Anonymus in Collectaneis
slatuze Veneris meminit, quam factam fuisge ait ἐκ
pappápou πηγανουσίου. Ulrobique πηγανούσιον
idem mihi videtur signilicare atque πηγανῦδεςν
hoc est quod. ruta colorem re[ert. Lus.
(85) Κιδώριον. Mysticam. ciborii! ipterpretatio-
new tradit Germapus in Hist. Eccles. : ΓΑ χεθώριόν
ἔστιν ἔνθα ἐστὶν ἡ σταύρωσις, ἀντὶ τοῦ τόπου ὅπου
ἑσταυρώθη ὁ Χριστός" ἐγγὺς γὰρ ὁ τόπος καὶ ὑπὸ
βόθρος ὅπου ἑτάφη. ᾽Αλλὰ διὰ τὸ bv συντωμίᾳ ἑμρά-
ρεσθαι τὴν σταύρωσιν καὶ τὴν ταφην καὶ την ἀνά-
στασιν Χριστοῦ, ἓν τῇ boo ησίᾳ τέτακται οἱ quie
sequuntur. MEuRs. .
(84) Τοὺς xlorac xal τὰ στήθεα του Ovcia-
στηρἰου. Germanus ita mystice interpretatur. loco
citato : Κίονα τοι τὰ στήθεα τὰ ὃ-αχωρίνοντα τὸ
μα ἀπὸ τοῦ λαοῦ τοῦ εἰσερχομένου εἰς προσευχήν.
Τὸ δὲ ἔσωθεν, τοι τὸ βῆμα, δηλοῖ τὰ "A(ta τῶν
ἁγίων, εἰς ὃ καὶ μόνοι οἱ ἱερεῖς xai οἱ μετ αὕτων
εἰσίασιν. Mrtuns.
t1
uis sakdonychas el sappliras unionibuseet auro fusili
olnatas. Vasa etiam aurea duodecim festorum et discos
aureos et tlhuribula aurea fecit, Praeterea 265 prxdiá
subüzbana ei assignavit, et mille clericos constituit,
qui cellas in cirrüitu templi habitabant. Operculim
vero lapi leüm ex Samaria allatum fuit: erat autem
illud cui insidebat Christus, quando eum Samáritana
loquebatur. Praterea tube ος Bierichunte. allatae
sunt, quibus sonantibus muri ejus eorruerant. Sd-
pra has sella B. Constantini in superiori parte saucti
putei collocata erat : veueranda vero ογας in Secrio-
phylacio posita ad modum statu: Christi Dei no-
Ati adaptata Hierosolymis allata est. Ceterum in am-
bonein εἰ soleam 365 centenaria 349 aunui vributi
gyplii. impensa sunt, qua olim a Constantino Ma-
gho cum Sapore Persarum rege constituta fuerant.
lh lemplum vero sine apparata sacro, indumentis et
háleria, qu» gratis imperatori mittebatur, 5200
Centenariórum expensa sunt.
bu:t E£ozov, χωρὶς τῶν ἱερῶν καὶ τῶν ἑνδυτῶν xal
Arvápia σι
icesimo autem secundo díe mensis Decembris
loiius tewpli s'rüctura absoluta est. Impeiator.ita-
Que ex palatio usque ad portam Angustei quadriyis
Vetius, inde cum cruce et. patriarcha Euiychio κά
Wiiplum processit: a valvis autem regii usque ad
Kimnbonem curriculo transzurrít, et manibus exteosib
In func verba erupit: « Gloria Deo, cujus dignotio-
he tile opus ad finem perducere merui. Vici te, Sa-
ld won. » Fecit igitur spafsiones consulares, popu-
lóque centeuaria per Strategium magistrum — disiri-
buit. Justinianus vero solus ecclesiam alrsolvit,
bulla alterius cujusquam ope adjutus. Erat autem
yes mira visu, templum quodamikodo maris simili-
ludinem referre ob vaiietatem paviwenti et auri
lutgorem; quo oruamenta intercolumniorum et co-
luninacum capitella obducta erant.
C;elerum duravit novus ambitus ab illo conditus
Ánüis septemdecim. Post obitum vero ejus Justinus
σκοβαιί cópiRt.
(8
Α δὲ ἄμδωνα καὶ τὸν σωλέαν χρυσᾶ, σαρδόνυχα: xe
σαπφείρους λίθους διὰ pappáowv xa χρυσίου qv.
μευτοῦ. Ἐ οίησε xal σχεύη χρυσᾶ τῶν δώδενὰ
ἑορτῶν, xat δίσχους χρυσοῦς, καὶ θυ ιατέρια yp»-
σᾶ προσἐχὑρώωσε xdi προᾶστε:α, τξε πὀιλόας, xi
χλτριχοὺς χιλίου:. Τὰ δὲ πέρ.ξ χελλία ὅταν την
χληρικῶν, Τὸ δὲ στόµιον τὸ λίῆινον ᾖχθτ ἀπὸ Σ]-
µαρείας' αὐτὸ δὲ fv εἰ; ὅπερ ἐκαθέσθη 6 Χρισὺς
δια) ἐγόμενος τῇ Σαμαρίτιδι. Αἱ δὲ σ4λπιγγες às
Ἱεδιχῶ fixas, αἴτινες Ίχησαν, xà ἔπεσον τὰ
τείχη αὐ-Ώς. Ἡ δὲ σέλα τοῦ ἁγίόυ Κωνσταντίνο
ὕπερθεν ἵσταχο τ.ῦ Φρέατος τοῦ log. ἑπάνω τῶν
σαλπίγγων. Ὅ δὲ τίµιος σταυρὸς ὁ ἱστάμενος εἰς
τὸ - σχευοφυλαχεῖον ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ τὸ μέτρο
ἔλαδεν τῆς ἡλικίαξ Χριστοῦ τὀῦ Θεοῦ ἡμῶν. E;
B δὶ τὸν ἄμδωνα καὶ τὸν σωλέαν ἐγένεῖο ἔξοος
χρόνου (85) πάκτου τῆς Αἰγύπτου, κεντηνάρια sti,
χαθὼς ἑτυκώθησαν παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνστονῦ
νυυ ἀπὸ τοῦ Σαδάρον Βασιλέως llepsiv. 0 δὲ wi
τῆς Ule τῆς ἑἐλθούσης δωρεὰν τοῦ βασιλέως, x»
Ἐτελειώθη δὲ ὁ vabz τῇ χβ’ τοῦ Δεχεμόρίου ur
νός. Καὶ Έλθεν ὁ βασιλεὺς ἀπὸ τοῦ παλατίου fo;
τῇ; πύλης (86) τοῦ Αὐγουστεῶνος (87) ἐπὶ ἅρματο
τετρα!ππου, καὶ εἰσώλευσε μετὰ τοῦ σταυροῦ χὰὶ
&o9 πατρ’ἄρχου Εὐτυχίό». Ἕδραμε δὶ ἀπὺ τὸν
βασιλικῶν πυλῶν µέχρι τοῦ ἄμδωνος, χαὶ ἑχτεί ας
τὰς χεῖρας αὑτοῦ elus * ἑ Δύδα τῷ θεῷ τῷ xicit
ξιώσαντί ux τελέσαι τὸ τοιοῦτον ἔργον. Νενίκτσά
de, Σολομών. » Καὶ ἐποίγσεν ὑτάτιὰ, xai Ent
κεντηνάριἁ τῷ λαῷ διὰ Στρατηγίου µαγίστρον. Ὦ
δὲ Ἱουστ.νιανὸς µόνος ἐξετελείωσε τὴν ἐχαλησίᾶν,
μηδενὸς ἑτέρου οἰχνδήποτε συνδρομἣν ποιή-α.τος
θαῦμα δὲ fv ἰδεῖν ἀπὸ γὰρ τῆς πολυποικιλέας τοῦ
ἐδάφους δίχην θαλάσσης ἑφαίνετο ἐκ τῇ; χρυσό
C
θέας τῶν Χόσμών καὶ λαγαριχῶν καὶ τῶν xtgnd- —
χιονίων (88) πάντων.
Διῆρχεσε δὲ ὁ νεωτεριχὸς χύχλος (89) ὁ ὑπ' αὖ-
τοῦ κτισθεὶς χρόνους δεχαεπτά. Μετὰ δὲ τὸν 93:
Meursii et Lambecii note.
,
(85) Xpivov, Videtur χρὀνιον idem hic esse atque
ἀνιαύσιον sive annuum : χρένος enun apud Codinum
&t alios ejus generis scriptores passim sumitur pro
nho; Πάχκτην vero, ut alias notavi, tributum signi.
lent, quod victoribus a devictis solvitur t ita in
risentia Colinus. χρόνιον πάκτον τῆς Αἰγύπτου
αφή (tributum, quod quetannis Ajyptus pendebat
iui perátori Justinióuo, nempe $65 c ntenaria, cu-
Jusmedi olim Constantino Magno S pores Persarum
rex solverat. lt:spicit autem ad illud quod supra
gerip-it p. 20; Nota etiam quod, uti ibi, ita hic
quoque Saporem app [αι Σάόαρον pro Σαθώρην
vd Σαπώρην. ΛΑ.
(86) Της πύ.ῖης. Ὀουτίρο τῆς όλης, Cedrenus
eL rectius iuf à κτιζοαέντς παρ᾽ αὐτοῦ τῆς στήλης
ou α’γουστεῶνος. νι»,
(97) Too Λὑγουστεῶγος. In codice scripto l-gitur
τοῦ αὐγουστείου, quo. idem est. Errant autem qui
pro v, πύλης hic legeuduim existimant της στή-
Mns. Per portam enin. Awgusrei intelligitur. porta
major t mpli S. Sophie, ante quam αἱ Augu-
Bialis erat sive furuiu nominatum Αὐγουστεῖον sive
Av[.w3:&0Vy. palatio. imperatoris, curia sceuatus
aliisque przeelaris sedificiis cinctum. — Vide οἱ
ad p. 28. Notaudum praterea την πνλην 5
Αὐγουστείου eamdem esse quam paulo. post. 222-
D λιχἠν sive regiam nuncupat. Media eniim erat. vi
jorque ecclesi; por:a. Hecvero regis vocantur.
Laus.
(88) Ἀπὸ γὰρ — xegau-tox:oriav. Quid. revri
pibi hxc verha velint, nündum satis intelligo. At
tamen aliquauto verisimilius me ea. interpretatum
esse scio quam autea factum — fuit. t
quasi post verbum ἐφαίνετο inserta. esset pariicula
conjunclionis xaf, ek pro τῶν xóspoy καὶ Aa[apo
xiv legeretur τῶν ΧἈύσμων µαρµαρείων vel nappz
ρίνων, Per ornamenta autem inarmiorea hic indel-
ligo τὰς ὀρθωμαρμαρώσεις seu fncrustationes ΜΑΙ:
moreus pariewun, q«as ex. parte. inauratas fui se
superius dixit, aus. — Των. xeza.loxtoriwr.
Ea sunt capitula co.uimnarum., Viri docti ιδ) nt
terpreiantur praecipuas coluamaus. Cedrenus. apprl-
lat Χιονύχρανα. MEuBs.
LAMB.
(69) 'O γεωτερικὺς κὐχ.ῖος. De Trallo loquitur
NVerti eum
099
DE S. SOPHIA.
(30
9 ο - 9 - «4 * ο ο
τον Ἱουσεινίανου ἐκράτησεν ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ "lov- A curopalates, Justiniani ex sorore nepos, cognomen: o
στῖνας (90) ὁ ἁπὸ χουροπαλάτων & δικαιότατος, xal
εἰς τὸν δεύτερον αὑτοῦ χρόνον ἡμέρᾳ ἔκτῃ (pa
πέμπτη συνέδη πεσεῖν τὸν τροῦλον, καὶ συντρῖψαι
τὸν ὀξιοθεύμαστον ἄμδωνα (91) καὶ τὸν πολυτίµη-
τον σωλέαν xaY τὸν πολυποίκιλον πἀτον. Al 6k
τέσσαρες ἀγφῖδες xai οἱ χίονες πάντες χ7ὶ τὰ λοιπὰ
κτίσματα ἔμειναν ἀσάλευτα. 'O 6' αὗτλς βασιλεὺς
πρ,σκαλεσάμενος τεχνίτας ἔτι τότε περιόντας bx
τῶν ἐχεῖσε χαμνόντων ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο,
Οἱ δὲ εἶπον' « Σπουδαίως ἔχων 6 βασιλεὺς ἐπαρεῖν
τοὺς ἀντινύχτας καὶ τὰς παντουρώσεις, ἅτινα ἐδέ-
χοντο τὸν τροῦλον, ἆ "ἡρασι ταῦτα ταχέως πρὸς τὸ
μ.οσιῶσαι. Καὶ ὅτι ^ τροῦλος ὑψηλὸς ἐγένετο πολὺ
πρὸς τὸ ὁρᾶσθαι πανταχόθεν, καὶ ὅτι τὰς σχαλώ-
Gz'q χόπτοντες οἱ τεχνῖτχι ἔῤῥιπτον εἰς τὸ ἔδαφος,
xat ἀπὸ τούτου Émesev ὁ τρούλος. » Εἶπον δὲ οἱ
τεχνῖτα: ἵνχ Ὑένηται ἐπίπεδος ὁ τροῦλος χαὶ χυµ-
θσιιχὸς χαθώς ἔστι νῦν. Ἔπεμψε δὶ ὁ βασιλεὺς
εἰ; τὴν Ῥόδον, καθὼς χαὶ ὁ θεῖος αὐτοῦ. χαὶ ἐκ
τοῦ πρώην πηλοῦ καὶ τῶν σφραγίδων ἑποίτσε βὴ-
σ1χλα, xal ἔχτισε τὸν τροῦλον. Στοχαζόμενοι δὲ οἱ
τεχνῖται ἵνα μὴ χαὶ αὐτὸς ταχέως χαλάσῃ, ἔχοψαν
ἐκ τοῦ πρώην ὕφους ὁργνιὰς τε’, εἶασαν δὲ τὰ εύλα,
τοὺς ἀντινύκτας xal τὰς παντουρώσεις, χρόνον
ἕνα, ἕως ἔλαθεν τὸ ἔργον πῖξιν. Τὸν δὲ ἄμδωνα
xaY τὸν σωλέα» μὴ δυνάµενος ποιῆσαι καθὼς ἦσαν
πρότερον, ἐποίησεν ὡς ὁρᾶται vov. ἀργυρένδυτον.
Ὁμοίω; καὶ τὸν ἄμδωνα. Καὶ gh δυνάµενος εὑρεῖν
πολυποιχίλους λίθους, ἀπέστειλε Ναρσῆν τὸν πα-
1 gixtov ἐν Προκοννήσῳ, καὶ Exojav ἐχεῖθεν µάρ-
papa τῆς γῆς ὅμοια. Τὰ δὲ πράσινα τέσσαρα πο.
τάµια χατὰ µίµησιν τῶν τεσσάρων ποταμῶν ἐγέ-
νοντο, τῶν ἐκθχινόντων ánh τοῦ παραδείσου εἰς
τὸν θάλασσαν. "Ote δὲ ἔχοφαν τὰς σχαλώσεις καὶ
ἔμελλον ἑπαρεῖν τοὺς ἀντινύχτας τοῦ τρούλου,
ἐγέμισαν την ἐχκλησίαν ὕδατος ἕως τῶν πρώτων
χαττχουµένων, καὶ οὕτως ἕῤδιπτον τὰ ξύλα. Τού-
του δὲ χάριν λέγουσί τινες ἔτι καὶ ὁ
&z' οὗ εχτίσθη χρόνους υνη!’ (99).
Πλτσίου δὲ τοῦ ναοῦ ἕστησεν τὴν στῄλην αὐτοῦ
εὖΓαριστοῦσαν τῷ Θεῷ , χαὶ δεικνύουσαν τοῖς ἂν-
Ερ΄Όποις τοῖς πολίταις ὅτι Εγώ εἰμι ὁ χτίστωρ. Tbv
. && εἐργμένον patatupa τῆς Μεγάλης ἐχχ)ησίας τὸν
T:vá:iov, διὰ τὸ ἀγαπᾶσθαι παρὰ πάντων ἕνεχεν
τῶν θἀαυμαστῶν ἔργων αὐτοῦ ὧν ἐποίει, φοδηθεὶς
ὁ βασιλεὺς µή ποτε φημισθῇ καὶ ἀναγορευθῇ ὑπὸ
107 δημοτιχῶν δύο μερῶν (02), μὴ θέ)λων δὲ τοῦ-
justissimus, imperio potitus est ; secundoque ejus.
imperii anno, feria sexta, hora quinta, trulla. cor-
ruit, mirabilemque 14/4 smbonem cum pretioso
solio et pavimentum variegatum contrivit. Quatuer
autem fornices, omnes columna et structura reli-
qu;e salva manebant, Quare imperator, accitis ar-
chitectis qui adhue superstites erant, - seiscitabatur
quid hoc rei esset, Responderunt illi, cum i vpe-
rator obnixe urgeret ut destinze et. fulcimenta quae
trullam sustinebant tollerentur, cilius quam pac
erat sublata, fuerunt ad musivum -opus perflcien-
dum : tum quod trulla altior esset quani ut undique
couspici posset, quodque artifices scalas in terram
projecissent ; indeque trullam corruisse. Suadeliaut
autem opifices ut trulla plaua et cava. exstrueretur,
sicut nunc visitur. Imperalor vero, quemadmoduw
avunculus ejus, in Rhodum misit, et ex eodem illo
luto lateres eodem sigillo impressos fleri curavit,
trullamque condidit, Opiüces vero operam dantes
ne et illa cito corrueret, priorem altitudinem οἆ or-
gras quindecim przcideruut; ligneas autem substruc-
tiones et fulcimenta annum integrum reliquerunt,
donec firmius opus consolidaretur. Ceterum ambo-
nem et solium, cum nou posset in pristinam formam
restituere, argento obiuxit, ut nunc videre est, si-
militer etiau ambonein. Cum vero non posset varie-
gatos lapides invenire, Marsen patricium in Procon-
nesum mi:it, ut illinc lapides terre colore similes
C advelieret. Quatuor autem prasini 145 coloris flu-
vii ad imitationem quatuor fluminum ex paradiso
in mare exeuntium facti sunt. Cum vero s alas cou-
scendissent et destinas ad trullam suffelciendam
erecturi essent, ecclesiam aqua implerunt usque
ad prima catechumenia, et ita lignain aquam proje-
cerunt. Hujus rei gratia quidam dicunt Justinum
quoque eam condidisse : sed falluntur. Ceterum 458
anni, ex quo templum conditum est, elapsi sunt.
Ἱουστῖνος αὐτὴν ἔχτισεν . ᾽Αλλὰ γεύδονται. Ἔχει δὲ 6 va^;
Prope templum statuam suam collocavit, «qua
Deo gratias agens civibus indicat qvod ipse tanii ope-
ris conditor. Cuin vero predietus Ignatius Magus
ecclesi» zdificator propter mirabilia opera, quae fa-
ciebat, ab omnibus diligeretur, metuens imperator
ue quando a duabus populj factionibus Imperator
salutaretur (nequa tamen eum volebat occidere, sic-
ut multi ipsi anxio suadebant), contentüs fuit. ut
Meursii et Lambecii note.
(90) Ἱουστίνος. Cedrenus et Zonaras. tribuunt
Jast n'ano. Mruns.
(90 Συντρῖψαι τὸν ἀξιοὐαύμαστον ἄμιδωνα.
Zouaras Annal. Ἡ πεσοῦσα τό τὰ κχιθωώριον τῆς
ἁ :ίας τραπέζης xal αὐτὴν τὴν ἐκείνην ἁγίαν τρά-
5.519 χαὶ τὸν ἆμθωνα αυνέτριφψεν. MEURS.
(92) χρόνους υγ ή. Exstrucium hoc templum est
anno 22 Jistinani, qui fuit Cheisti 545, Adde ἰιου
4583: incides in millesimum et primum, Sed cave
bac Colini esse Verba putes :.suut. enun. illius e
quo hiec noster descripsit; qui longe ουγιό iníra
φ
ista tempora vivit, puta sub Paleologis, ut iuitio
diximus, Nos tamen hoc voluimus explicare, me
que: temere implicaret. MEuns.. -
(95) Τῶν δημοτικῶν δύο μερῶν. Wl est Prasinis
et Venetis, [νο (luo. µέρη intelligit etiam Suidas in
στήλην οἱ το:δουἀλιον. Litini. veteres. fuctiones
dicehaut, Diaconus i» Mauritio partes extulit, re-
centiorum Grecorum more : Germanus autem mit-
tit ad Sergium demarchum Prasineg partis, ul auxi-
liareiur sibi gratia imperuudi, reproinittens se par-
tem Prasiui houoraturum, Mgvas.
ται Ἡ GR Qoo OT PUEDEN σσ ptr RU ur re
el GEoROIt CODINI (S)
μας ab ipso in hutjukleo erect», scalis ablatis, Α 4ov &ftoxtelvat, u30coq πολλο) συνέθούλευον αὐτῷ,
kieitisus relinqueretur el Ita fame. periret. Cogno-
s'ens itaque fgnatius, cum equestrem Imperatoris
stáluam jam perfectam erexisset, se ibi derelictum,
vicem αἰιλιή deplorabat. Vespere autem facto. pru-
dens eommenteimn excogitavit : tenuem nempe funi-
calum, quem iri 940 marsapio liabebat, circiter 55
orgviarum, et pallium et subindusialeet interculam
et tiarám suam conneruit et glomeravit, 146 ten-
tavitque nnm ad terram usque pertingerent. Interim
uxori su» cüm magno ejulatu οι planctu superve-
nlenti conquestüs est, universa civitate quiescente
(erat enim profunda nox), sibi istic morien:lum
esse, dixiique ei : « Ahi et clanculum crassum fu-
hieulum eine et liqaida pice Inunge ; media. autein
pocté revertere.» Gumque sequenti nocte. illa venis-
set, dimisit ipsequa liabebat, et funiculum ab uxore
ΒΛΠΟΣΗΠ) sursum ad se retraxit, et pedi statua alli-
gávit, eoque préhenso incolumis inde' descendit.
Fecit autem. hoe eo ut funiculus liquida pice inunc-
iug manibus tenacius liareret, ne alioqui praceps
Iti térram delatus contunderetur, et ut funiculus
pasiquam se demisisset combureretur. Proinde as-
Bimpta uxore et liberis noctu A Irianopoliimn profec-
lus est, Ibique tresannos in habitu monastico trans-
eiit, omnibus eredeutibus. dicentibusque eum apnd
b&Iittuam fame enectum esse. Postea Cpolim rediit,
iuique commoratus est. Imperatori vero in proces-
»iotie ad templum S3, Apostolorum obviam occur-
Fit, petens ab ilo ut ejus inisereretur et absque me-
Wt. vivere. permitteret. linperator. tandem | illum
agnoscens cum universo senatu miratus est. Ye-
tum imperator facto ignorationem prztendit, et mul-
lis henefleiis Ignatium efficiens indemnem dimisit,
dicens : « Ecce quem Deus vult vivere, mille homi-
heB non ittterlicient. » Ex eo igitur tempore Ignatius
Mthgnaemn tranquillitat. vixit.
βλέπουτες αὐτὸν ἀθυμοῦντα, ὄνυνῄνεσαν αὐτῷ ix
δευτέρου ἵνα κτιζοµένης παρ) αὐτοῦ τη: στ/λτς
τοῦ Αὐγουστεῶνος ἑάσει αὐτὸν ἐχεῖσς xal ἄρωσι
τὰς σχαλώσεις, ὅπως ὑπὸ τοῦ λιμοῦ τελευξήσει, "0
καὶ ἐποίηόε. f'vobz «οίνυν ὁ Ἰγνάτιος, μετὰ tb {ε-
λειῶσαι xal στῆσαι τὴν ἔφιππον στήέλην τοῦ βαδι-
λέως, ὅτι εἰάθη ἐχεῖσε , ὠδύρετο. Ὀψίας δὲ fh
γενομένης εὗρε ἐπιτίδευμα ἄριστον. Τὸ λεπτὸν
σχοινίον ὅπερ εἶχεν εἰς t5 περσίχιον αὐτοῦ, τὸ ὡσεὶ
ὀογυιῶν αεντῄχοντα ἸἈέντε, xal τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ
xai «b ὑπθχλὰμισοδράχιον xal τὸ σφιχτούριον xil
τὸ φαχεώλιον αὐτοῦ λαδὼν cuvíbnssv αὐτὰ xi
ἔχλεισε xal ἑδοχίμασεν εἰ φθάνουσιν ἕως xiu.
Εὐρὼν δὲ οὕτως ταῦτα, ἑλθούσης τῆς Tuan
B αὐτοῦ μετὰ χλαυθμοῦ πολλοῦ xai ὁδυρμοῦ ἐφώνη:
σεν αὐτῇ, χοιμµωμµένης πάδης τῆς πόλεως (νὺξ váp
fv βαθεῖα), ὅτι ὋὭδε κατελείφθην ἀποθανεῖν, i
ὕπαγε xai χρυφίως ἀγόρασον παχὺ σχοινἰίου, xil
ἄλειφον αὑτὸ ὑγροπίσσῳ, xal πάλιν ἐλθὲ μεσοῦ:
65€ νυχτός. Καὶ καταλαδούσης τῇ ἐπιούσῃ vx:
ἰχάλασεν ἐχεῖνος ἅπερ εἶχεν, xal συνδῄσασα ἡ
Tov] τὸ σχοινίον, ἔσυρεν ἐκεῖνος ἑπάνω xal προς
έδησεν εἰς τὸν πόδα τοῦ ἵππον, χαὶ χρατῶν αὐτὸ
κατέδη ὑγιής. Ἑλοίησε δὲ τοῦτο, ἵνα xoi 9)
αχοινίον ἐκ τοῦ ὑνροπισσίον εἰς τὰς χεῖρας αὖ-
τοῦ, ὅπως μὴ συρεὶς ἀθρύως πἑσῃ xai τριδείη, xol
ἵνα τὸ σχοινίον καυθήσεται ὑπὸ τοῦ moph; μετὰ
*b χαταθΏναι, Λαθὼν τοίνυν τὴν Tuvalxa αὐτὴ
χαὶ Μοὺς παΐδας νυκτὸς κατέλαδε την ᾿Αδρισνούπο-
iw, μετασχημαξισθεὶς xaX μοναχοὺς, y:$09
τρεῖ:, πάντων οἱομένων xal λεγόντω» ὅτι ἐπὶ t»
xlovog ἑτελεύτησεν ὑπὸ τοῦ λιμοῦ. Μετὰ δὲ ταῦτα
ἦλθεν ἐν τῇ Κωνζταντινουπόλει, καὶ fv. διατρίδω)
ἐν αὐτῇ. Kat διερχομένου τοῦ βασιλέως sl; προ
έλευσιν τῶν ἁγίων ἁ ποστόλων (04) ἐπήντησεν a0
ἐχεῖσε, αἰτῶν λόγον συµπαθείας τοῦ μὴ φοδτθῆνα..
Fwopisa; οὖν τοῦτον ὁ βασιλεὺς ἐθαύμασε, καὶ πᾶσα- ἡ σύγκλητος αὐτοῦ. Προεδάλλετο δὲ ὁ βᾳο-
Ast Ίγνοιαν ἐπλ τῷ γεγονότι ἐπὶ τὸν Ἰγνάτιου, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς αὐτῷ ἀπέλυτεν ἐν εἰρήνῃ, εἰπών
(Ie, ὃν θέλει ὁ θεὺς ζήν, χίλιοι οὐκ ἀποχτείνουσι. » Καὶ ἕκτοτε ἔζηχεν ἐν εἰρήνῃ πολλῇ.
a4] Hucusque autein. pertiuet. narratio eorum
quie ad Magnam ecclesiam spectant, Templum ma-
pttüu 55. Aposiolerum, Sicut dictum est, forma
ublongá, trulla lignea, tectoque ligneo opertum in-
vehit, quod Constantinus Magnus et Helena. coudi-
Καὶ ἕως μὲν ὧδε (95) τὸ πέρας τῶν χατὰ τὴν
Μεγάλην ἐχχλησίαν" τοὺς δὲ ἁγίους ἀποστόλου;
τοὺς μεγάλους, καθὼς προείρηται (96), εὗρε ὅρο-
μιχὴν ἔχχλησίαν, ξυλόστεγχον, ξνυλότρουλον, χτι»
σθεῖσαν παρὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου x:
Cerat, Veram. Thecdora. magni. Justiniani uxor D Ἑλένης (91). Ἡ Θεοδώρα δὲ fj Ὑυνὴ τοῦ αὐτοῦ gt-
multam curam adhibuit, eo quod Lycus ainnis isihac
Bubtevlaberetur, magnisque funda ocntis positis tem -
Meursii et Lanibecii note,
(04) Εἰς ροξλευσιν ror d;lur ἁποστόλων.
Fiebat haec processio 9 div Pascliatis.. Cedrenus :
T δὲ ἑευτέρᾳ τοῦ ἁγίου Πάσ(ατος ἀπελθοῦσα fj β4-
δίλισόα ἐπὶ τῇ κατὰ τύπον Υενομένῃ προελεύσει
εἰ τοὺς ἁγίους ἁποστόλου; D:D mq προῃΏρθεν ἐν ᾿
ἑ(ἡματι χρυσῷ ἐποχουμένη τέσσαρσιν ἵπποις.
Msuns. | ]
(95) Καὶ ἕως μὲν ὧδε. Oper pretium. esse du-
&erzin huic narratioui de structura templi 5. So-
phie corollarii instar adjicere dup!icem | delinea-
tonem, quarum una iconographian e]us repr:iesen-
Ut, alberi autein formam ejus exteriorem. Utrius-
γάλου "louavivtavo2. ἡ xal πολλὴν σπουδὴΏν θεμένη
διὰ τὸ διέρχεσθαι χάτωθεν τὸν ποταμὸν 15v ΑΛ»:
que participem me fecit nobilissimus átque erudi-
tissimus vir Cassianus 4 Puteo. Verum | mutato
consitio in aliud tempus differre placuit. Las [v.
ad Pauli Silentiarii Descriptionem δ. Sopluz.]
(96) Προείρηται. Suma p. 17. Laws.
(97) 'E«xJnciar — κτισθεῖσαν παρὰ του i£
γάΐου Κωνσταντίνου xal 'EAérnc. Hujss t mpli
mentio fl* etiam in disput. Gregentii cum Heroan:
Πῶς δὲ αὐτὸς ἐπ᾽ ἔχεινον τὸν vabv, ὃν ἑδείματο ἡ
βασιλὶς ᾿Ἑλένη. µετοικίσεις τὴν λέδιν ; conversua
est in. patriarcheium ab. Amurathe capta. Cpoil.
Testis Phranzes Chronic. 9, 19. Mkuns.
6
DE. S. SOPHIA,
63£
xov (08), ἀν«γείρασα θεµελίους Λαμμεγέθεις καὶ A plum renovavit. Formam quidem ct delineationem
λίθους µεγίστους, ἔχτισε τὸν vaóv. Τὰ δὲ σχάριφα
καὶ τὸ σχηµα ἁ πῆρε τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολό-
Του ἀπὸ Ἐφέσου. Τὴν δὲ ὕλην ἅπασαν ἔλαδεν ἀπὸ
τῆς ἁγίας Σοφίας μετὰ tb Μελειωθῆναι αὐτὴν καὶ
τὰ εὐκτήρια αὐτῆς" ἀφ᾿ ὅτου γὰρ fofaco χτίζεσθαι
$ ἁγία Σοφία, μετὰ «ᾳέσσαρα ἔτη Άρξατο καὶ αὐτὸς
χτίεσθα! ὁ ναός. Ἐν δὲ τῷ χαιρῷ τοῦ μουσιώμα-
τος ἔλειψε τῇ δεσποίνῃ χρυσίου Ἠποσότης, Καὶ
ἐδημονούσης ἐπὶ τοῦτο τῆς Αὐγούσατης, xat' ὄναρ
ἐφάνησαν οἱ ἅγιοι ἁπόστολοι λἐγοντὲς αὐτῃ. « Mi
λυπηῦ περὶ χαράγµατος χρυσίου, μηδὸ Ἰονστινια-
νῷ τῷ ἀνδρί σου ἔπιιητήσῃς νομίσματα * ἀλλὰ
ἀπελθοῦσα ἔξωθεν τῆς πέρτης Δεξιοκράτους εἰ; τν
αἰγιαλὸν εὑρήσεις δώδεκα χεράµια γέµοντα χρυ-
ci») Χεχωσμένα. » 'H δὲ Αὐγούστα ἀποστείλασα
εὗρεν αὐτὰ γέµοντα, καὶ ἔχοντα ἕκαστον αὐτῶν
πιγραφην τῶν ἁγίων ἁποστόλων τὰ ὀνόματα, Kat
λ:θοῦσα ταῦτα , δοξάσασά τε θεὸν, ἑξωδίασεν αὐτὰ
εἰς τὸν ναόν. Καὶ πολλὰ χτήµατα xol ἀναθήματα
χαὶ ὀχεύη χρυσᾶ τε xal ἀργυρᾶ προσεχύρωσε. Τε-
)tvod103 δὲ τὸν vaby ἔμελλεν χρεµάσαι τὰς χαλ-
κᾶς ἀλύσεις καὶ τὰς λυχνίας, ὅπως ἐνθρονιάσῇῃ τὸν
ναὸν (99) καὶ ἐγχαινίσῃ αὐτόν, Γνοὺς δὲ ὁ βασι-
λεὺς Ἰουστινιανὸς ἐφἢόνησεν, ἵνα μὴ προλάθῃ xal
ἐγκαινισθῇ πρὺ τῆς ἁγίας Σοφίας, καὶ παρΛγγειλε
πανταχοῦ τῆς πόλεως ἵνα μ] ποιῄσωσιν ἀλύσεις xal
χρεµάσωσιν ἀκεῖσε. 'H δὲ βασίλισσα ἐποίησεν ἀπὸ
µετάξης πλοαχτὰ αχοινία πίστει καὶ µόχθῳ, καὶ
χρεµάσασα τὰς πολυφώτους ἀρ]υρᾶς λυχνίας ἑνε-
χαΐνισε xal ἑνεθρονίασε τὸν vabv, προλαδοῦσα «iy C
Μεγάλην ἐχκλησίαν. Τὰ δὲ λείψανα τὰ χείµενα xá-
τωθεν «fe ἁγίας Τραπέζης τῶν ἁγίων ἁποστόλων
Έχθησαν παρὰ Κωνσταντίνου βασιλέως, υἱοῦ τοῦ
μεγάλου Κωνσταντίνου, διὰ τοῦ ἁγίου µεγαλομάρ-
typo; Αρτεμίου. Τὸ δὲ βήμα, χαθώς ἐστι μέσον,
οὕτω καὶ γέγονεν παρὰ τῆς Λὑγούστης θεοδώρας.
7b δὲ µνηµοθέσιον τῆς ἁγίας Θεοφανῶ ὁ μέγας
Κωνσταντῖνος (1) ἑποίησε. Τὸ δὲ Ego μνημοθέσιον
a temploS. Joannis Theologi quod Ephesi est ἀοβθυνη-
psit; omnem vero inateriam a. S. Sophia, postquam
éa eum oratoriis suis perfecta esset, accepit : nam
quadrienuio post ipchoatam S, Sophis structuram
templum hoc condi coeptum est. Caeterum cum jam
musivo opere inernstandum esset, aurum Augu-
siam defecit; cumque ob hoc augeretur, sancti apo-
stoli per somnium ipsi apparuerunt, dicentes : « De
pecunia ne sollicita sis, neque a Justiniano warito
tuo nummos pete ; sed abi extra portam Dexiocra-
tis ad littus, et ibi igvenies humo cendita duodecim
vasa fictilia auro implela. » Augusta igitur eo mit-
tens invenit ea plena, et singula nominibus sancto-
rum apostolorum inscripta, lilaque accipiens gratiis
B Deo actis in templum expendit, οἱ multos fundos,
ornamenta, vasa aurea el argentea ei donavit. Ten-
plo 148 itaque absoluto ut dedicari et. consecrari
posset, wreas catenas lucernis sustinendis in eo
suspendere cogitavit. Verum imperator Justinianus,
hoc tntelleeto, concedere noluit ut prius quam 8,
Sophia consecraretur ; et proposuit tota. urbe edic-
tum ne quis catenas fabricaret et ibi suspenderet.
Yerum Augusta funiculos ex serico hona fl.le multa-
que industria contexuit, etargeuteis candelabris sus-
pensis consecravit et. dedicavit templum, Maguam
ecclesiam anierertens. Reliquae vero sanetorun-
apostolorum sub altari reposita Constantino {11ρ6-
ratore, magni Constantini filid, opera sancli umariy-
ris Artemii allataà» sunt. Suggestum aatem uti etiam
num in medio situm est, ita a , Theodora Angust i
exstructum fuit. Memoriam S. Theophanus magnus
Constantinus posuit ; monumentum "vero exterius
orthodoxorum et bxreticorum magnus Justinianus
condidit, et musivo opere exornavit, ibidemque se-
pultus est cum coujuge Theodora, qua templum
slificavit, Caterum musivum opus et marmora ejus
templi Basilius imperator abstulit, ciu ecclesiam .
cognomine uovanm forumque ailicarelt,
τῶν τε ὀρθοδόξων καὶ τῶν αἱρετικῶν ὁ μέγας Ἰουστινιανὸς imo!nss, xal διὰ µουσέων ἑκαλλώπισεν
αὐτὸ, καὶ ἐχεῖσε ἑτάρη. .Ὠσαύτω: χαὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ θεολώρα ἡ χτίσασα τὸν vaóv. Tb δὲ Μουσείο»
ἐχεῖνο καὶ τὰ μάρμαρα ἀπῆρε Βασίλειο; ὁ βασιλεὺς, ὅτε ᾠχοδόμησε τὴν νέαν καὶ τὸν oópov.
Meursii et Lanibecii note. .
(98) Τὸν Λύκον. De [fluviolo Lyco Byzantium p Porphyrogenito loquitur, qui, ut supra dixit p. 127,
ira: sente supra quxdam notaviad p. 45. Laws. -
(99) Ενθρογιάσῃ τὸν ναόν'. De hoc. cousecran-
dorum templorum more diximus in Gloss. nostro .
in voce ἐγχαίνια. MEUns, .
(1) Ὁ μέγας Κωνσταντῖνος. De Constantino -
sacellum S.- Theophanonis templo SS. apostolo-
rum adjunctum exsuiticavit. Vide preter ea quo
de S. Theophanoue prima uxore , Leonis Phlilo-
sophi notavi ad p. 105. Lans.
635
GEORGU CODINT( 036
ΠΕΡΙ TON ΑΠΟ ΚΤΙΣΕΟΣ ΚΟΣΜΟΥ ΕΤΩΝ
ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΒΙΣΑΕΙΙΣ TOY ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, KAI ΠΕΡΙ ΤΩΝ BAXIAEYZANTON
EN ΑΥΤΠ TH ΡΑΣΙΛΙΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΑΥΤΗΣ 1ΗΣ ΠΑΡΑ
ΤΩΝ ATAPHNON ΤΑΥΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ.
60.
149 DE ANNIS 4B ORBE CONDITO
USQUE AD IMPERIUM CONSTANTINI MAGNI: ET DE II3 QUI IN IP3A
URBIUM REGINA REGNARUNT, USQUE DUM AB AGARENIS
CAPTA EST.
fub
A" Alvno αμ. [19 1 | αφ η sat anni 3313,
À diluvio usque ad turris zdificatiunem sunt an-
hi 595. .
. Α mrris. zdi^catione. usque ad Abrisham sunt
anni 570.
Ab Abrahamo usque al exitum filioru- Israel ex
ΑΥΡΙΟ suut anni 450.
Ah exitu. usque ad zdificationern. templi. Salo-
monis sunt anni 700.
AV :edificatione templi usque ad castivitatem Israe-
litarum sunt anni 425.
150 Α captivit:ite usque αἱ Alexandrum Mace.
donem sun! anri 319.
Ab Alexandro usque ad desceusiosem — Christi
sunt anni $5!.
. LU
ln summam vero. usque eo dum Christus 11.
pom inctit naturam anni sunt 5500,
Sed sciendum est quod salutaris cerucifixio Do-
mini nostei Jósu Christi fata sit anno mundi 5554,
cyclo solis 18, luize quinto, feria sexta, hora. no-
ma, decimo octavo anno imperatoris Tiberii,
Ürxáv ἔστι τῆς ῥατιλείας Τιθερ/ου. [ Ην δὲ τεσσαρεσκαιδαεχκάτη τῆς σελήνης, τουτέσει
"Ash Αδὰι ἕως τοῦ αχταλλοσμοῦ ἔτη $229.
Ἀπὸ τηῦ χατακλυσροῦ ἕως τῆς πυργοποιίας ἔτη
Que.
Απὺ τῆς πυργοποιίας ἕως τοῦ "'A6paàg. Er φλ.
ἸΑπὸ ᾽Δόριὰλα ἕως τῆς ἑἐξόδου τῶν vlov Ἱαραίλ
ἐξ Αἰγόπτου ἔτη v.
Απὺ τῆς ἐξύδου ἕως τῆς ο κιδυμῆς τοῦ vanos τὸ
Σολομῶντος ἔτη V.
Απ τῆς οἰκοδομΏς τοῦ ναοῦ ἕως τῆς αἰχμαίυ-
σίας ἔτη vx«'.
'Anb της αἰχμαλωσίας ἕως ᾽Αλεξάνδρου τω» Να.
χεδόνος ἔση τιθ’.
ΑΛ) Αλεξάνδρου ἕως τῆς αυγχαταβάτσεως Χρ:-
στοῦ Er] τα. ,
Ὁμοῦ χρόνοι µέχοι τῆς ἑνανθρωπέσεως τοῦ
Κνρίου ἡμῶν ἔτη εφ.
Aet δὲ εἰδέναι ὅτι ἡ σωτῄριος σταύρωσις τοῦ Kv
píou ἡμῶν Ἰησοῦ Χρ:στοῦ γέγονε χατὰ «b εφὶιδ
ἔτος. Κύχ]ος τοῦ μὲν ἡλίου τη’, cnc δὲ oft
πέμπτος. Ἡμέρᾳ Éxty, ὥρᾳ ἑννάτῃ, τῷ ὀγδόῳ καὶ
4b νομιχὸν
φάσχ1, μηνὸς Αποιλ)ίου v, ἡ δὲ ἁγία ἀνάστασις τῇ εἰχυστῃ.]
Α Christo autem usque ad Constantinum Magnum
suut anui 525, et in summa ab orbe condito usque
ad Constantinum Mignum anni sunt 58277.
Imperio igitur potitus est Constantinus Magnus
süpradieto auno 5-25, et duodecimo anno sui im-
perii Cp lim mwuificavit, Simul autem Romz et Cpoli
Inipera:it anno 35.
Constantius fius ejus. imperavit annos 44,
dies 11.
JaEanus Apostira profanus οἱ Deo repagnans an-
nos 2, dies 15. ͵
'Azb δὲ τοῦ Χριστοῦ ἕως τοῦ μεγάλοι Κω"σταν-
είνου ἔτη τκε’. "OuoU τὰ ἀπὸ χτισεως χόαµου ἕως
τὺῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἔτη εωσε’.
Ὁ οὖν μέγας Κωνσταντῖνος ἐκράτησε τῆς βασι-
λείας τῷ εἰρημένῳ ἔτει euwxz', χαὶ tv τῷ δωδεχἆτω
χρόνῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἔχτισε τὴν Κωνσταν
6 τινούπολιν (2): ἑδασίλευσε δὲ τὰ ὅλα Ey τε Ῥώμι
καὶ Κωνσταντινουπόλει ἔτη 2v".
Ὅ Κωνστάντιος 6 υἱὸς αὐτοῦ ἐδασίλευσεν ἔτη ux
ἡμέρας x6'.
Ἱουλιανὸς ὁ Ἡαραθάττς ὁ ῥέθη]ος καὶ θείλατο
ἔτη δύυ ἥμισν ἡμέρας u'.
Meursii et Lambecii note,
[2) Ἐν τῷ δωλεκήτῳ ypórq τῆς αὑτοῦ βασι-
ἁλίας ἔκτισρετὴν ζωνρσταντιγσύπο./ν. Quo seusu
ου dícantur, ipse supra expost his verbis : Ue 22:to -
ὑέγτος *-U inquit, τοῦ EvocR A79) Uraviov tod av-
toU βασιλέως (sc. Κωνσταντίνου τοῦ ὥσγά ου) x3!
ἀρχὴν ᾿.αθὀντης τοῦ διρδεκάἀτη» ἔτου; ἑ-τἐχείρησέν
t5» Εόναντος πόλιν Ατίςειν. Laus.
e
0^1
ANNORUM ET IMPP. SERIÉS.
638
Οὐαλεντινιανὸς ὁ εὐάεθῆς καὶ φιλόθεος σὺν 0ὐά- A. 151 Valentinianus pius εἰ Dei amans, cum
λεντι τῷ δυσσεδεῖ καὶ ᾿Αρειανῷ Ex ιδ’.
Γρατιανὸς 6 vibf αὐτόῦ τοῦ ῥηθέντος Οὐάλεντος
ἔτη Y. |
βεοδύδιος ὁ Μέγας ὁ EE Ἱσπανίας, ὁ ἐὐσεδέλταξης
καὶ µισοπόντρως, ἔτη u.c
Αρχάδιος xal ᾿Ονώριος οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἔτη y.
Βεοδόσι. ὁ μικρὸς ὁ υἱὸς "Apxablou, ὁ χαλλί-
γράψος, ὁ εὐδεδέστατος χαὶ φ'λάγαθος. ἔτη pp'.
Mapvtavó; 6 ὅποχαλυφθεὶς ἀπὸ θεοῦ, ὁ πάσης
καλοκαγαθίας ἔμπλεος, ἕτη c' χαὶ ἡμιον.
, Λέων ó Μακέλης ὁ εὐσεθῆς καὶ π.στότατος Στη
tq.
Λέιον 6 μικρὸς ὁ ἔχγονος djto9, vli; Ζήνωνος,
ἔτ-ς α’.
Ζήνων ὁ ἐπικληθεὶς ᾿Αγόνατος, ὁ πατὸρ αὐτοῦ,
ἔτη β’ καὶ Ἅμισυ, ημέρας κδ".
Βασιλίδχος ὃ εὐσεθῆς ἔτη f, μῖνας η’, ἡμέ-
ῥαν α’. |
Καὶ πάλιν Ζήνων ἔτη ια’ ἡμέρας τε).
'Avástáóto; ὁ Δίχορος, ὁ ἀπὸ Σελέτρων (5), ἔτη
xq, phvag 8, d έρας Υ’, ὁ πυβἰκαυσῖος καὶ αἱρε-
τιχός.
Ἱουστῖνος 5 θρὰξ ὁ κράτιστος xal εὐσεδὴῆς xoi
ἑὐ κετάδοτος ἔτη η.
Ἱουστινιανὸς ὁ ἁδελφόχαις alos, ὁ τὶς Μεγάλης
ἑκγλησίας (4), ἔτη Aw κα) fj iav.
Ἱαυστῖνος 6 ἀπὸ Χχουοθυπἀλάτων, ὁ ἀδελφόπαις
αὐτοῦ, 6 δικα:ότατος, ἔτη ιγ.
Τιθέριος ὁ θρὰς ἔτη ε’.
Μάἀνρίχιος ὁ γαμθβὸς αὐτοῦ ὁ εὑσεθέστατος xol
μ:σοπόνηρος ἔτη x. |
Φωκᾶς ὁ Καππάδοξ ὁ τύραννος καὶ αἱμοβόρυς καὶ
δυσσεθἠς ἕτη η κάὶ fjuvov, ἡμέμας vy.
Ἡράκλειο. ὁ στρατηγὸς τῆς ᾽Αγριχῆς Ern X.
Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτος a.
Κωνσταντῖνος ὁ ἔχγονος Ἡρακλείου, ὁ δυσσεξεῖ;
καὶ µιαιφόνος, ἔτη κα (5).
Κωνσταντῖνος 6: υἱὸς αὐτοῦ ὁ Πωγωνάτος, ὁ τοῦ
Δυῤῥαχίου, ὁ εὐσεδέστατος xal πραότρτος, ἔτη ιζ’.
Τὰ ἀπὺ κτίσεως xóspou ξὼς τῆς βἀσιλείας Ἴου-
στιν.ανοῦ τοῦ Ῥιντμήτου ἔτη ͵ςρχα’.
᾿Ιωυστινιανὸς ὁ Ῥινότμητος , ὁ υἱὸς αὐτοῦ. ὁ ᾿
Valente impio et Ariano, imperavit annos 14.
Gratianus filius supradicti Valentiniani impera-
'vit annos 16.
Theodósius Magnus, et Hispania orinndus, piissi-
mus et nali 65ου, imperavit aunos 17.
Arcadius et dlunorius filii ejus annos 15. |
Theodosius junior, fiffus Arcadii, calligraphus,
piissimus et virtutis amans, aunos 42.
Marcianus a Deo declaratus, omni probitate
plenus, imperavit annos sex cum dimidio.
Leo Macel:, pius el religiosissimus, »unos 18.
Leo junior, ipsius nepos, filius Aenonis, impera.
vit annum unum.
Zeno cognominatus Ágona!us, pater Leonis ju-
nioris, imperavit annos duos cum dimidio, dies 24.
Basiliscus imperavit annos 2, menses 8.
lterum Zeno imperavit annos 11, dies 13.
Anastasius Dicurus, ex Silentiario, imperavit an»
nos 97, wenses 4, dies S. Hic haereticus fuit et ful-
mine combustus. |
Justinu« Thrax, potens, pius οἱ liberalis, impera
vit annos 5. .
159 Ju tinianus Magnus, nepos ejus ex sorore,
Magna ecclesie conditor, imperavit a nos 38 cum
dimidio. "
Justinus, ex curopalata, Justiniani ex fratre ne-.
C. pos, justissimus, imperavit annos 15.
Tiberius Th:ax bnperavit annos 9.
Mauricius ejus gener, plissimus et probissimus,
imperavit annos 20, menses 4. EE
Phocas Cappadox, tyrannus sanguinarins et. im.
pius, imperavit annos 8 cum dimidio, dies 8
Heraclius prefectus Afric imperavit annos 50.
Constantinus ejus filius imperavit aunem umur.
Constantinus nepos lleraclii, impius et homicid ον
imperavit aunos 27. ΄
Constantinus filius ejus. dictus Pogonatus, Dyr-
vhachinus, püssimus et mansnetissinitis, ànnos 11.
A creatione mundi u-que ad lmperini Justinianl
Rhinouneti anni sunt 6121. A
Justinisnus Rhinotmetus, Constantini: Pogona!l
ἀγριώτατος xal ἀκρατῆς ÜugoU τυραννουµένου, D filius, ferox et animi tyraunici impotens, annos 10.
ἔτη V. .
Λεόντιος ἕτη y.
λφίμαρος ὁ καὶ Τιδέριος ἔτη ὅ.
Ἰουστινιανὸς τὸ δεύτεοον ἔτη ς’.
Φ,λιππικὸς 6 καὶ Βαρδάνιος, ὁ δυσσεθῖς xa
αἰσχρὺς καὶ µιαρὸς , ἔτη β.
Leontius annos 3.
Tiberius Apsimarus annos 7.
Justipianus secundus. annos 6.
153 Philippicus Barlanes, in:pius. impurus. el
seclestus, annos 2.
Meursii et Lambecii note.
(5) Scribe ὁ ἀπὸ σιλεντιαρίων. Sic inscriptio an-
tiqua * ]
JULIUS. FELIX. VALENTINIANUS. V. C. ET
EX SiLENTIARIO. SACRI PALATII COM
CONSISTO'11. COM. DOM.
Ratio autem uoniuis Sileutiariurum in excerptis ex
, * Imo De mensibus, p. M. Vide Has. prolog. p. XL MIL
i]
Joannis Lydi libro περὶ ἄρχων πηλιτικῶν habée-
tur *). Liu. |]
(4) '0 τῆς Meyd.Ane éx».Anelac. sciliegt κτίστη».
Laws.
(5) xa'. Seribendnm esse videtur xz', vt legit?
apud Nicephorum patriarc;am. Lass
539.
rretis et philosophus, annos 3,
Theodosius Adramytenus, aansuetissimus et mi-
eer'cors, annum tinyin.
Leo Couon ex ]sauria. oriundrs, impurus, Deo.
qife et &anctis inimicus, annos 24 cum dimidio et
dies 5. e
Constantinus Copronymus, (i'ius. ejus impius οἱ
impurus, qui a vermibus corrosus periit, annos 54,
menaces 3.
Leo filius ejas, ος Chazara natus, profanus et
abominaudus, annos 5.
Constaminus Leonis et [renes filius, 4 matre
excreatus, annos 10.
Irene sola anuos 5,
Nicephorus ex Seleucia oriundus, misericors,
justus, ex generali logotbeta, annos 9.
Siauravius filius cjus annum "nun, menses 4.
Michael Rang.bhe, gener Nicephori, probus et
piissimus, annos 2.
Leo ex Armenia oriundus, impius vt { rox, cum
Co'istantino filio, annos 7, menses 5.
154 Michac] Balbus, Amorzus, amens, in"ptus
et imaginum liostis, eum Theophilo tlio, 310^ 8,
meuscs 3. uu
Thcophilus filius ejus annos 12, menses 3.
Michael filins ejus, cornomenio ebriasus, cum
Theodora matre sua pii-sima et orthodoxa, aunos
GEORGII CODINT
Anastssius, qui οἱ Artemius, piissimus, protoase- A
*
64)
λναστάσιος ὁ καὶ Αρτέμιος ὁ εὐσεθέστατος xa
Πρ ρωτοασηχρήττης χαὶ φιλόσοφος, ἔτη D'.
Θεοδ΄σιος 6 ᾽Ατραμυτηνὸς (6), 6 πραότατος xai
συµπαθέστατος, ἔτος α’.
Λέων "I5augo: 6 Κόνων, ὁ Σνροχενὴς, ὁ μισάνως
καὶ ἑναγῆς καὶ ἀντίθεος, ἔτη χδ’ χαὶ μισν, ἡμέ-
pas s'.
Κωνσταντῖνος 6 ull; αὐτοῦ , 6 Κοπρώνυμος, ὁ
δυσσ:θὴς xal παµµίαρος, γε; ονὼς xal σκωλτκόθρω-
τος πρὸ τοῦ τεθ»άναι, ἔτη 28, µῆνας v.
Λέων 6 vi); αὐτοῦ. ὁ ἐκ τῆς Χαξάρος, 6 βέδτ)ος
γαὶ ἁποτρόπαιος, ἕτη τς’ (T).
Κωνσταντῖνος 6 υἱλς αὑτοῦ, ὁ νεωτερίζων τυφλω-
θεὶς, ὁ υἱὸς τῆς Εἰρήντς, ἔτη ις’.
Εἱρήνη µόνη ἔτη «'.
Νικηφόρος ὁ Σελευχεὺς (8). καὶ συμπαθῆς καὶ -
φιλοδίχαιος xal φι]όδαχρυς , ἀπλ γενικοῦ, Ec 9.
Σταυράχιος ὁ υἱδς αὐτοῦ ἔτος α, μῖνας D.
M:y3tÀ ὁ Ῥαγγαθὶ ὁ γαμθρὸς αὐτοῦ, ὁ φιλἀ-
Υαθος καὶ εὐσεθέστατος, ἔτη 3’.
Λέων 6 παραθάτης, ὁ Αρμένιος, 6 CuossÓh; xal
ἀνήμερος, xai Κωνσταντῖνος ὁ uic αὐτοῦ, ἔτη ζ,
μῆνας «'.
Μιχαὴλ ὁ τραυλὸς, ὁ ᾽Αμιραΐο;, ὁ καὶ ἆφροσυ-
vns xal ἀπειοοχαλίας ἕ-κπ)εος xai εἰκονομάχος, δὺν
θεαρίλιῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, ἔτη η’, μῆνας v.
θεό-ιλος ὁ υἱὸς αὐτοῦ fx ιβ μῆνας Y.
Μιχαἢλ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ μεθυστῆς μετὰ Θεοδώρας
τῆς μητρὸς αὐτοῦ. τῆς εὐσεθεστάτης καὶ ὁρθοδί-
15. Ilic i» perare capit auno 0949, et imperavitsu- (5 Gov , ἔτη τε’, Ὁ τ,ιοῦτος ἀνηγορεύθη κατὰ τὺ 6
lus annos 10.
Ilem Michael cum Basilio Macedone annum unum
et mensem unum.
Basilius Macedo, qui imperater creatus est anno
5574, imperavit solus annos 19.
Leo filius ejus coguomento Sapient, cum Alexan-
dro. anno 6397, imperavit annos 97, menses 8.
Constanün:s primus Porphyrogenitus, filius Leo-
nis Sapientis, imperavit cum maire anpos 8, anuo
6423.
Homanus filius Abastacti Lacapenus, cognomento
senior, secer Constantini Porpliyrogeniti, imperavit
cum ipgo οἱ filiis suis aunog 26, Ilic Rmauus im-
perator creatus est die undecimo Decembris, ocia-
và indictione, anno 6128. Postquam vero biennium
imperavit, prima scilicet iudictione anni 6450, cdi-
dit novellam de jure prielationis, [ndictione 155
autem secunda anni 6157 edidit novellam de pot-n-
Meursii el
(6) Sir in nuno Heliogabali apud. virum | illu-
stre n. Franciscum Gothofredum AY3PAMYTHNON
legitnr. Attamen. dicitur etiam. "Asgapocu^;, ut
testatur Stephanus. Laus.
.. (5) "Een «e. Scribendum esse viletur ἔτη z', vel
ἔτη 9, uvae ια’. Laus,
(8) ικη-όρος ὁ Σε [ευκεύς. ltem. in libro. de
statuis eum vocat Σελευκηνόν. [.AMB. .
(9) Κασὰ τὸ ς᾽ ἔτος. Capit imperare cum matre
amo Christi 8443; ergo hic sciibencuu στμή,
Lug.
Ézo: (9). Καὶ µόνως 6 μεθυστὴς ἔτη v.
Ὁ αὑτὺς λιχαἡηλ cov Πασιλείῳ τῷ Μαχεδόνι Exo;
α’, uva α’.
Καὶ Βασίλειος ὁ Μακεδών, ὃς ἀνηγορεύθη χατὰ
τὸ ,ςς’ ἔτος, ὁ μὲν τ’. Ἔτερος ιθ’ (10).
Λέων ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ σοφὸς σὺν Ἁλ:ξάνδρῳ. χατὰ
τὸ) ςτξε (11) ἔτος, Ez κὸ, μῖνας η’.
Κωνσταντῖνος ὁ πρώτος πορφυρογέννττος , ὁ
vib; Λέοντος τοῦ σοφοῦ, αὖν τῇ μητρὶ αὑτοῦ ἔτι η,
χατὰ τὸ ςυχβ.
Ῥωμανὸς ὁ υἱὸς 'A6astáxtou 6 Λαχαπτνὸς, ὁ
πρέσθυς, ὁ πενθερὸς τοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου. σὺν
αὐτῷ καὶ τοῖς υἱοῖς αὑτοῦ Évn xc'. Ὁ τοιοντο;
Ῥωμανὸς ἀνηγορεύθη μηνὶ Δεκεμθρίῳια’, ἱνὸ:χςιώ-
D yo; η’, ἔτους ςυχκη’. Μετὰ δὲ διετῃ χρόνον τῆς
βασιλείας αὐτοῦ, κατὰ τὴν πρώτην ἱνδικτιῶνα τοῦ
Cu ἔτους, ἐξέθετο τὴν περὶ προτιμήσεως γε
ϱάν (13). Κατὰ δὲ τὴν δεντέραν ἱνδιχτιῶνα €
Lambecii nota.
10) 'O μὲν η’. " Ecepoc ur. Scribendum esse vi-
del μόνα Een ιθ’, vel ot. μὲν c, ἕτεροι δὲ (0,
hoc est, imperarit, wt quidam tradunt, annos. 48,
vel ut alii, 19. Laws.
(14) στξε’. Scribendum esse videtur ,ςτιζ, id
est 6597. Nam οἱ sb hoc. numero detralias annos
5508, quot Grieci numerant a creatione mundi us-
que ad Christum, reman.t annus Christi 889, quo
imperare caepit. co Sapicns. Laus. Ql
(12) Romani senioris Novella. περὶ rpottpZ ctus
cujus lic Codipus aieipinit, illa est quie 6
^?
nl ANNORUM ET IMPP. SERIES. . 62
Cup ἔτυυς τὸ περὶ τῶν ὑπεισερχομένων δυνατῶν A tibus in consortia pauperum succedentibus ; qu.e
εἰς ἀναχοινιωσεις πενῄτων. ᾿Ανακλᾷ δὲ xai τοι. eliam ad preeteritau primam indictionem sive tem-
αύτη νεαρὰ xal el; τὴν παρελθοῦσαν .τηνικαῦτα — pus magus famis pertinet. Eamdem | novellam in-
πρώτην ἰἱνδικτιῶνα (15), τοντέστι τὸν τοῦ λιμοῦ — dictione quinta anni 6455. imperator Constantinus
τοῦ μεγάλου xadtpóv. Katà δὲ την πέμπτη» τοῦ — confirmavit. Ceterum 18 anni, quorum Decapolita
,guue' ἔτους ἐπεκύρωσεν (14) το αύτην νοµοθεσίαν — in ... memiuit, numerantur 8 prima indictione au-
ὁ βασιλεὺς χύρις Κωνσταντῖνος. Τὰ hà v ἔτη, ὧν πὶ 6457, sedab indictione prima anni. 60400 sive
ὁ Δεχαπολίτης (15) ἓν τῇ Ἂν µέμνηται, οὐκ ànb τοῦ tempore famis, ad quod iiec quaque constitutio re-
χαιροῦ τῆς πρώτης ψηφίζονται vouoliisíig, Ὠτοι — fertur usque ad imperium imperatoris Constan -
τοῦ ςυλζ’ ἔτους, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς πρώτης ἱνδικτιῶνος — tini.
τοῦ ςυλς᾽ ἔτους Ἶτοι τοῦ λιμοῦ., εἰς ὃν (16) καὶ ἀνακ]ᾷ ἡ τοιαύτη νοµοθεσία, µέχρι tf; αὑτοῦ αἎ-
τοχρατηρίας τοῦ αὐτοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου.
Καὶ πάλιν Κωνσταντῖνος ὁ πορρυρογέννητος μετὰ Iterum Conetantinus Porphyrogenitus imperavit
τεφάνου xai Νωνσταντίνου, οἳ ὑπ' αὐτοῦ τῇ. βα- — cum Stephano et Constantino, qui ab. ipso imperio
σιλείας ἐξεθ)ήθησαν καὶ ἐξωρίσθησαν. detrusi el in exsilium acti sunt.
0 οὖν ῥηθεὶς Κωνσταντῖνος ὁ πορφυρογέννητος Imperavit igitur, ut supra dictum est, Constauti-
σὺν τῇ μητρὶ αὑτοῦ, ὡς εἴρηται, ἐχράτησε τῆς βα: ῃ uus Porphyrogenitus eum matre annos 7, et jteruin
σιλείας ἔτη C. Καὶ πάλ.ν μετὰ Στεφά.ου xal Kow-— cum Stephano et Constantino vxoris δις fratrilius
σταντίνου τῶν Yuva:xabilquv αὐτοῦ ἡμέρας µβ’. — dies 42; ἑι solus etin Roimno filio annos 15, dics
Καὶ povoxpátop σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ ᾿Ῥωμανῷ, 13, indictione lerila anni 6451.
. xazà τὴν τρίτην ἱνδικτιῶνα τοῦ ςυλᾷζ ἔτους, ἔτη ce,
ἡμέρας 10".
'0 χύριος ᾿Ῥωμανὺὸς ὁ υἷὸς αὐτοῦ, τὸ πα!δίον, σὺν Dominus Romanus (ilius cjus, cognomento Puer,
τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ Basal τῷ Βουλγαροκτόνῳ xai — CUm filiis suis Dasiliu et Constantino Porphyrogeni-
Κωνσταντίνῳ τοῖς πορφυρογεννήτοις ἔτη 1^ μῆνας e. is imperavit anos o, meuses 4. Dasilius autem
'0 δὲ Βασίλειος xaX Κωνσταντῖνος οἱ τούτου vic, οἱ Constantinus filii. ejus, infantes, imperaverunt
πάμθρεφοι ὄντες, ἡμέρας c. dies 6.
Νιχηφόρως ὁ Φωκᾶς 5. ἅγιος, ὁ σφαγεὶς ὑπὸ τοῦ 156 Nicephorus Phocas, qui a Tzimisce in-
Téquoyn, Ex» c, μῆΏνας Υ’, ημέρας c'. terlectus est, imperavit annos 6, ienses 32, dies 6,
Ἰωάννης ὁ ΤἘζιμισχῆς ἔτη ς’, µῆνα α’. " Joannes Tzimisces anno. 6 et mensem unum.
Ὁ χύριος Βασίλειος ὁ πορρυρογέννητος ἔτη v9", Dominus Baslius Porphyrogenitus cum fratre
μῖνας ια’, μετὰ τοῦ ἁδελφοῦ αὑτοῦ Κωνσταντίνου C Coustantino Porplivrogenito imperavit annos 52,
τοῦ πορφυροχεννήτου, Ίγουν ὁ xópio; Βασίλειος menses 14, nimirmn. dominus Basilius aunos δύ,
χρόνους ν’, 6 δὲ κύριως Κωνσταντῖνος μετὰ τὸν τε- — et dominus Constantinus post mortem fratris solus
luiiv -τοῦ αὑὐταδέλφου αὐτοῦ µονοχράτωρ ypóvou; annos 2, menses M.
β, μῆνας ια’. [Καὶ προστάξας γενέσθαι τὰ ἰσωδικὰ ἑτελδίωσε. ταῦτα dv ἔτειτῷῳ ςφΥ. Tr» δὲ νεα-
ϱὰν (17) αὐτὸς τὴν M Άλην ἐχθέμενος ὀξεφώνισε ταύτην rw Ἰανουαρίῳ, ἱνδικτιῶνος 0’, ἔτους
eg]
:Meursii et Lambhecii note.
Gr:xeco-Romano primum loeum. obtinet, atque iia. Decapolita compositas fuisse, cujus hic Codinng
incipit * θεσπίζοµεν £v πάσῃ πόλει καὶ χώρᾳ ἀπὸ — mentionem facit, Erravit etim. interpres, qui
εἲς ταρελθρύσης α΄ ἱνδιχτιῶνης, ἓν τῷ (cu ἔτι xoxalatwp ὀλτκαπηλίτης vertit quasior Decapoleos ,
ἐχ τοῦ καιροῦ τοῦ λιμοῦ, Eamdem. alia. ejusd«m — quoniam ó Δεχαπολίτης cognomentum. esta. pa
ütuli Novela eonürmaxit Nicephorus Prioras, quie tria. desumptum, «ut. Τριπολίτης. Coterull quid
incipit: 6. σπίζοµεν τὴν περὶ τῶν πρυθεδασιλευκό- , Πα] ἐν τῇ αυ’ siguidcet, nondum mihi liquet,
των ἐχτεθεῖσαν νοµοθεσίαν διενεργεῖν. LAMB. D Laur.
(43) Τὴν παρε.θοῦσαν πρώτη» dÓvóixcio» a. 16) Ovx dzx0 tov— εἰς ὃν. Hunc locum ita
Hiec ita. supplenda sunt : thv. παρελθοῦσαν πρώτην — Teforman:um esse censeo : οὐκ ἀπὸ τῆς πρώτης
ἰνδικτιῶνα τοῦ ςυλ’ &touc. Laub. ψηφίζονται ἱνδιχτιῶνος τοῦ , cule! ἔτους, ἀλλ ἀπὸ
(14) Ἑ νεκύρωσεν. Novella, qua. Constantinum τῆς α΄ ἱνδ.κτιῶνος τοῦ ςυλ’ ἔτους, τοι τοῦ χαιροῦ
Porphyrogeuit:um HRomani senioris Novellaum περὶ τοῦ λιμοῦ, εἰς ὃν. Sed utrum recte. emendaverii
τῶν ὑπεισερχομένων δυνατῶν confirmasse ait Co- — necue, intelliges, uhi introspexeris. Secundam Νο
dinus, illa est qua iucipit Παρὰ πολλῶν ἀνέμαθεν. veham Constantini. Porphyrogeniti, et primom
LAMB. a:que secundam liomani semoris,. Notes etiam Ρον
(15) 'O Δεκαποίτης. Dubium non est quin hic steriora illa Codini verba, ἀλλ ἀπὸ τῆς πρώττς
loquatur Codinus de Theodoro Decapolits patricio ἰνδιχτιῶνος, respondere verbis secund:e. Novelle
ei quxegtore, quem plerasque Novellas a Constau-— Constantini, que subjunxi ; Περὶ δὲ τῶν ἀπὸ τῆς
tno ,Porphyrogeuito eJitas composuisse consiat, — «a' ἰνδιχτιῶνος, τοι Ex τοῦ χαιροῦ τοῦ λιμοῦ µέ-
Farnm prima sic insc.ibitur : Περὶ τῶν στρατιω- — xpi Ἠμέρας τῆς ἡμετέρας ἀναγορεύσεως, ἀδια-
τικῶν fjv ὑπηγόρευσς δΒεόδωρυς πατρίχιος χαὶ — qópo; etc. Laus.
χ2.αἴστωρ ὁ Δεχαπολίτηςε Suniliuer reliqui iuscri- (17) Tav δὲ γεαρἀν. Basilii autem Porphyrogc-
Luniur, praeterquam quod pro 8cóbugo; perperam — niti Novella, cujus h/c Codinus meminit, ο) eat
| gitur. Θεόφιλος εἰ Θεοδόσιος: nam certum est tres.— quae incipit Επειδή περ f; ῥασιλεία µου. Laxp.
ias Novellas Gonstautini ab uno eodeimTheodoro
643
GEORGII CODINI eu
Con tantinns Porphycosenitus, fraler ejus, annos Α Κωνσνιαντῖνος ὁ Ropupoy£v/tto; 6 ἁδελφὸς αὐτώ
8, monses (1.
Rowanus Argyropylus cum Zoe (ilia suvradicti
Constantini anvos 5, menses ϐ,
Michael Paph/ago ab eadem Zoe ad imperium vo-
catus anno 6541 imperavit aunos 7, menses 9.
Michael Calaphates, nepos ejus, ex (essre im-
perator creatus. et exczecatus iu Sigmate, iupera-
vit menses 4, diés 19. Ilic imperio detrusus confua-
pit in monasterium Studii, et inde a populo extra-
ctus et in columna Siyimnatis exceca:us esta. Nice-
phoro prafecto.
C:eterum. dize sorores et Augi-te, nimirum do-
mina. Zoe ct domina Thicodora, postquam sole im-
peraverant menses. 5, accersiverunt 15" Contan-
linum Monomachum in insula Mitylene exsu'antem,
εἰ Zoe ei in matrimonium data. jnperatorem crea-
verunt, die Juniii unlecimo, indictione decima
anni 6550. Imperavit autem Monomachus aunos 15,
menses 7.
Domina Theodora Porphyrogenita in peravit sola
anunm Jj, menses 8, dies 20; postea dominum
Michaelem seniorem Stratioticum declaravit impe-
ratorew, et cum eo vixit. dies 5. Obiit. autem die
92 Augusti, indicione nona anni 6561.
Do:iiinug Michael Senior ac Stratieticus. dictus
Wuperare capit dije 22 Augusti, indictione nona
ἔτη β’, uvas ια’.
Ῥωμανὸς ὁ Αργυρόπουλος σὺν Ζωῇ τῇ θνγαιρὶ
του αὑτοῦ Κωνσταντίνου ἔτη &', μῆνας ς’.
Μιχαὶλ ὁ Παφ)αγὼν ἐν ἔτει sepa σὺν τῇ aie
Ζιῇ ἔτη ὅ, μῆνας 9'. .
Μιχα]λ ὁ ἀπὸ Καΐσαρ 5 ἀνεφιὸς αὐτοῦ, ὁ xol Kze
λαφάτης λεγόμενος, 6 τυφλωθεὶς εἰς τὸ σίγμα, μῇ-
vag δ, ἡμέρας ιθ’. Ὃς xal ἐκχπεσὼν «fic βασιλείας
προσέφυγε τῇ μονῇ τῶν Στονυδίου, κἀνεῖσε παρὰ
τοῦ λαοῦ χαταχθεὶς Ev τῇ Χχινίῳ τοῦ aivpga:s
ἑτυφλώθη παρὰ Νικηφόρου ἐπάρχου τοῦ Καπέ-
VS fus.
ΛΙ δὲ 6o αὐτάδελφαι καὶ δέσπθιναι, Ἡ τε χυρὰ
Zwh xai χυρὰ θεο ώρα, μναρχγσασαι μῆνας vail;
ἀνεκαλέσαντο Κωνσταντῖνον τὸν Μονομάχοεν, ἑξέρι-
στον ὄντα lv τῇ νήσῳ τῇ Μιτυλήνῃ, καὶ ἐποίησαν
αὐτὸν βασιλέα αυξυγέντα τῇ Ζωῇ, un Ἰουνίῳ v2,
ἰνδικτιῶνος v, ἔτους (ςφν’' xa ἐχράττσε τῆς face
λείας ὁ Μονοµάχος ἔτη εγ’, μῆνας q.
Ἡ χυρὰ θ:οδώρᾶα d mopgupoyívvr toc ἔφθακι
μοναρχΏσαι ἔτος a, μῖνας m, μέρας κ’. Etza τὸν
χύριον Μ:χαἡλ τὸν γέροντα, τὸν ἀπὸ ατβατιωτικοὴ,
βασιλέα ἀναγορεύσασα χαὶ ζέσασα pev! αὐτοῦ ἡμέ-
ρας ε’. ἐτελεύτησε χατὰ τὴν χβ’ του Αὐγούστου ut;
vie, τες 0 b δικτιῶνος τοῦ ιςφξὺ ἔτου..
Ὁ κύριος Mtyarà ὁ γέρων 6 σ:ρατιωτιχὸς ἐχρά,
4795 χατὰ thv χβ’ τοῦ Αὐγούστου μχνὸς, τη: 8 lv.
auni 6564. Detrusua autem gst iin perin, ου impe- δικτιῶνος φοῦ 939 ἔτους, Ἐξδεθ)ήθη δὲ τῆς pao
rasset annui J,dies 11.
Dominus [:aacius Comnenus. cum. Ila:caterina
uxore sua ünperavit angos 2, mens-s 2, dies 24.
Dominus Constantinus Ducas iwperavit autos 7,
menses 6, et moriens itnperii bxredes reliquit Au-
guet:in Eucociam ux..rem suam el filios dominum
Michaclem οἱ domiuum Constantinum Porptyroge-
nitum. lmperavit igitur domina Eudocja Augnsia
«um duobus fiiis uenses 7, dies (0. l'osiea assensu
patriarche et universi senatus nupsit domino 1358
Romano Diogeni, et. imperatorem. eum declara: it
pueus& Martio, indictione 5 mni 6575.
Dominus Howanus Diogenes cum domina Eu-
decia imperavit agnos 5, mcnses 8; et diversis ex-
peditionihus Persas aggressus, in tertia ipsemet a
eyitano et Turcis captus est. Ejus loco. imperator
ereatug est Michael Dueas, et una cum matre aua
Eudocja imperav:t mensem 4 ; poswa vero. eam in
monasjerjup) detrusil, et sulus imperium admini-
stavi.
Inmperavit igitur dominus Michael Ducas, filiug
domini Constantini et domine Eadocis, cum Ma-
ria usore sua annos 6 cum dimidio, Dein prodi-
Jione conj'yis a Dotaniate imperio dejectus et {η
λείας χρατίσας £xo; α’, ἡμέρας μα’.
Ὅ κύρ'ος ἹἸσαάχκιη: ὁ Κομνηνς μετὰ Abou
ῥίντς τῖς γυναιχὸς αὐτοῦ ἔτη P, μῆνας 9, ἡμέ-
pa; χδ.
"U κύριος Κωνσταν ἴνος 6 Δούκα; ἔτη C, μῖνοςς’.
Καὶ τελευτήσας χατέλιπε M 062092» τἣν Yovatvi
αὑτοῦ τὴν Ófamo:wvav, «bv xo(àrv Εὐδοχίαν thv Mz-
χρεµθολίτισσαν, σὺν τῷ viip αὐτοῦ τῷ χυρῷ Μιιαῖὶ
xai τῷ xupo Κωνσταντίνῳ τῷ πορφυροχεννήτῳ.
Ἐκράτησεν οὖν xai fj χυρὰ Εὐδοκία ἡ δέσποινα si
τοῖς δυσὶν viol; αὐτῆς μῆνας i, ἡμέρας vU. Ela
λαθοῦσα ἄνδρα γνώμῃ τοῦ πατριάρχηυ καὶ τῆς σ.γ.
χλήτου πάση: tbv κύριον ᾿Ρωμανὸν τὸν Aw ἐντν,
ἀνηγόρευσεν αὐτὸν βασιλέα κατὰ τὸν Μάρτιον μῖνα
τῆς ε’ ἰνδιχτιῶνος τοῦ ςφοε’ ἔτους.
'D χύριος Ῥωμανὸς 6 Διογένης μετὰ τῆς χυβ:
Εὐδοχίας ἔτη Y', μῆνας v. Καὶ διᾳφόρως ἑκστρατεν-
σας xatà Περσῶν, ἐν τῇ τρίτῃ αὐτοῦ ἑχστρατείφ
ἐχραςήθη αἰχμάλωτος παρὰ τοῦ σουλτάνου xol τῶν
Τούρχων. ᾿Ανηγορεύθη δὲ βασιλεὺς ὁ κύριος Μιχαὶλ
ὁ Δούχας, ral Expiznas Ὡς βασιλείας 5pa τῇ µί-
«px αὐτοῦ Εὐδοκίᾳ, xal συνεθασἰλενσᾳ ταύτῃ μῖνα
α’. Κατεθίθασε δὲ πάντως xal ἀπέχειρε, µόντρχος
αὗτὸς κληθείς.
'O οὖν κύριος M:yat. 4 Δούκας, ὁ υἱὸς τοῦ xvpl-v
Κωνσταντίνου χαὶ τῆς Μλαχρεμβολετίσσης xvpi
E205 ἰας, μετὰ Μορίας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, En €
χαὶ ἥμισν. Καταθιθασθεὶς δὲ παρὰ τοῦ Βοτανιάτου
-
645
ANNORUM ET IMPP. SERIES:
m
ni6
ἀπὸ προδοσίας τῆς cop 6 lov αὐτοῦ, καὶ τὸ µεναχι- A monasterium Studii detrusus οἱ postea Ep'.esi we-
x^v σ(Ώμα ἑνδυλεὶς, ἁπαστά)η εἰς thv μονὴν τῶν
πτουδ.ου. Ὕστερον δὰ γέγονε χαὶ μητροπολίτης Ἑφέ-
δου.
'Ü χύριὸς Ν.χηφέρης 6 Βοτανιάτης ἔτη Υ xal
ἔμισυ. Κατεθ:θάσθη δὲ τῆς βασιλείας κατὰ τὴν
πρώτην τοῦ ᾽Απριλλίου μηνὸς τῆς δ ἐνδ.κτιῶνος τοῦ
(σφπθ’ ἔτους, xal ἀποαταλεὶς ἐν τῇ μονῇ τῆς Περι-
ἑλέπτου ἀπεχάρη. |
Ὁ χύριος Αλέξιο: 6 Κομνηνὸς, ὁ πόππὸς τοῦ
χραταιοὺ χαὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως (18), ἐδασίλευ-
σεν εὐσερῶς E-n 2C, μῖνας 5 καὶ ἡμισν, ἐτελεύτησε
δὲ χατὰ τὴν νε’ τοῦ Αὐγούστου μτνὸς, Ἠτοι τῆς ἡμέ-
(2; τῃ. κοιμῆσεως τῖς ὑπεραγίας θεοτόκον͵, ἰνδι-
ατιῶνος ια’ τοῦ exc" ἔτους,
Ὦ χύριος "lo ἀν η: ὁ Κομνηνὸς ὁ πορφιυρογέννη-
τος, ὁ υἷὸς αὐτοῦ ἐκράτησς μηνὶ Λὐγούστῳ :e', lv-
διχτιῶνος ια’ τοῦ σχχς’ ἔτους, xol εὐσεθῷ: ἑβασ[-
Muse xal θεαρέστως ἔτη xÜ, υῆνας QC, fui
paz xy".
'O uc αὐτοῦ ὁ πορφυρογέννητος χύριος Mavoyt
ὁ Κομνην)ς ἐχοάτητε μηνὶ ᾿Απριλλίῳ α’, ἱνδικτιῶ-
ος C' τοῦ ϱσχνα’ ἔτους, xal ἐθασ[ιευσεν εὐσεθὸις
ἔτη λῷ, pfhva; ε’, ἡμέρας ΧΥ. 'EFge?hunss δὲ ποὶς
Κύριον t7. x5 vro Σ:πτεµθρ/ον μη.ὸς, τῆς (5 ἱνδ.-
κτιῶνος τοῦ ,ςχπθ’ ἔτους, ὥρᾳ a', διὰ τοῦ μεγάλου
χαὶ ἀγγελικοῦ σχήματος Ματθαϊῖος μοναχὸς µετονο-
µασθείς. Κατὰ δὲ τὴν v μηνὸὺς Σεπτεμέρίου, ἱνδι-
χτιῶνος Y! ἔτους ,c40r, , ἤγουν tv τῷ xv, ἔτει τῆς
βασιλείας αὐτοῦ, ἐγοννήθη ὁ κάλλιστος υἱὸς αὐτοῦ ϱ
ὃ πορφυρ.,γέννητος χύριος Αλέξιος 6 Κομνηνός.
Ἑττέφθη δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁ τοιοῦτος εἰς βασιλἑα κατὰ
ἱνδικτιῶνα ε’ τοῦ cy m ἔτους, Mr Σεπτεμβρίῳ ιό’,
ἰνξ.χτιῶνος V ἔτους cx me, γέγονεν ἐν τῷ κατάλυτις
Ὀῦ βασιλέως χυρίου Μχνουὴλ τοῦ Κομνηνοῦ. Κα:ὰ
δὲ τὴν wy. ἱνδικτιῶνα τοῦ Cy mm) ἔτους, μηνὶ Μαρτίῳ
β,ἡμέρα χυριαχῇ, συνέζευζε τὸν χύριον "AXES ον
ὧν υἱὸν αὐτοῦ γυναικὶ τῇ xvod "Avv, τῇ θυγατρὶ
τοῦ εὐγενεστάτου ῥηγὸς ὥραγγίας, μετὰ ἀραξῶνος
εὐχῆς τούτοις δ2θείσης παρὰ τοῦ οἰχουμενικοῦ m2-
τριάρχον xvpoU Θειβοσίου τοῦ ᾿Α.τιοχίως. Κατὰ δὲ
την xb τοῦ Σεπτεμθρίου μηνὸς, τῆς :δ' ἰνδιχτιῶνος
τοῦ ςχπθ’ ἔτους, ρᾳ α’ τῆς ἡμέρας καθ) ἣν ὁ áct-
µνηστος πατλρ αὐτοῦ τῆς ἐπιγείου βασιλείας 13-
οὐ
λάξατο τὴν οὑράνιον, ἀνηγορεύθη αὐτοχράτωρ, καὶ D
ἐδασίλευσεν εὐσεθῶς οὖν τῇ μητρὶ αὐτοῦ τῇ δε-
σποἰΐντι tf. χυρᾷ Μαρία, τῇ διὰ τοῦ θείου xal ἀγγε-
λιχοῦ σχήματος «Ἀένῃ µετονοµασθείσῃ, ἐχούσῃ πα:
ραδυναστεύοντα τὸν πρωτοσεθαστὸν καὶ πρωτοθε-
στιάριον κύριὸν ᾿Ανλρόνιχον τὸν Κομνηνὸν ἔτος a',
μῆνας τα’, ἡμέρας Υ. Elsa δῇθεν µόνης ἀναιρεθείσης
τῆς ἁγίας Ὑυναιχὸς ἐκείνης παρὰ τοῦ τυράννου
ἐχεῖ, xaX «ὑὐτοῦ τοῦ τυράννου αὐθεντικῶς ποιοῦντος
ὅσα ἐδούλετο, χρόνον ἕνα, μῶνας ια’, ἡμέρα κδ”' εἶτα
tropolita faetus cst.
Doniinas Nicephorus Bot ni«teg imperavit aunos
9 cam dimidio. Amisit auten imperium primo ie
Aprilis, 4 indictione anni 6589. Et allezatus est
in monasterium Deipat: coguomeniu. Spectabilis
seu admiranda.
Dominus Alexius Gomnenus, avus potentis ct
sancii imperatoris nostri, impe'avit pie annos 57,
menses 4 cum dimi.iio. Obiit 139 dic 45 Mugesti,
^seu vespera Ássumptionis B. Deipara, indictione 11
anni 6625.
BC Dominus Joannes Comnenus, Porplyrogenitus,
filius ejus, imperare coepit die 15. Augusti, indi-
cijone 11 anni 6626, et pie imperavit aunos 24,
meuges 7, dies 23.
Filius ejus Porphyrogenitus Moanucl Comnenus
imperare cepit primo die Aprilis, indictione ὁ auni
6651, eL imperavit pie anuos 37, menses 3, d c» 23,
Obiit 2€ die Septemüris, indictione 14 au:.i 69.9,
l.ora tertia, et mutato uoinine dictus fuit Math ei.3
monachus. Decimo ayteu die. Septembris, ingi-
ctione $ anni 6078, sive anno 28 imperii ejus,
natis est pulcherrimus filius ejns Porphyrogeni us
dominus Álexius Coiunenus.. Cori natus autem cst
a patre indictione 5 annj 0680. Die autem 17 S-p-
te v bris, indictione 10 anii 6685, imperio decess t
dominus Manuel €omnenuas, [n.ictione vero. 15
aunpni 6688, secundo die Ματ], dic Do:sinica, do-
inino Álexio lilio suo in matrimonium dedit donmi-
naim Annam; nobilissimi regis Francia filiau, cum
arrhaboue orationis, opera domini Theodosii paz
triarchze Antjochie. — Ceeterum. die 21$ Septembiis,
160 indictione 14 anni €689, hora teriia diei quo
pa.er ejus iiperium terresue cum caelesti. coi-
mutavit, imperator reugnliatus est, οἱ pie impera-
it cum matre sua áomiua Maria, quae post assuntz
pium ordinem monasticum Xene sive. Peregriua
n Irin212 fuit, el imperii calleram babuit deiiinum
Avdronizam, Comnenum protosebastum et proto;
vestiarium, annuum 4, menses 11], dies 3. losicg
vero sanctam illam feminam And/Qnicus tyranuag
clanculum interlici cüuravit, οἱ annuu) ἐς :wienses 1],
dies 2ὲ ownia pro lubitg aduinisiravit, atque deg.
mum ipso Alexio Porphyrogeuito etrangu:ato
aperte imperavit auunum 1, menses IU. dies 10, Der
tide Isaacius. Angelus ad. ecelesia: copfu,it, et
inde «um incoir posita populi colluvie e£ eustud.lyig
atque quibusdau suis cognalis et ainicis, :psuque
patriarcha domino Dasilio Camatero, 3 iw2guiun
Meursii et Lambevcii nota.
(18. Tob κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμιῶγ BaciAEue.
line liquet auctorem hujus. cbironici sive indicis
jeperatocuur Cpolitanorum — vixisse ub Manucle
Coinnzno ; (ua ego deinceps sequgulur A recan-
liori aju;.cta sunt. Laaya.
647
GYOR6IL CODINI "T
' Palatium ivit, atque eo ingressus imperium susce- A ἀποπν:γέντος xal αὐτοῦ τοῦ πορφυρογεννῄτου τα,
pit. Andronlcus autem quamvis sese. in fugam de-
disset, attamen ventorum adversorum ví impeditus
et captus est. in Ponto Euxino sivo mari magno,
atque illa passus est quae ipsum «quidem pati par
erat, Christianos vero et Romanos agere non. con-
veniebat. imperavit igitur dominas [saacius Ange-
]us aunos 9. Ejus tempore in Zagoria initium cae-
.pit bellum Walacborum et 161. Bulgarorum ad-
versus Christianos Romanos, quo omnis anima
predando »bacta, et tota fere occidentalis regio
potestati Romanze subjecta devastata est. Sed cum
longo tandem post tempore Romanl expergefacti
expeditiones in eos pararent, et non mediocres
coegissent exercitus, et nibilominus tamen cum
τοῦ τυράννου, ἐδασίλευσεν ἀναφανεὶ; ὁ αὐτὸς "Ay.
δρόνιχος ἔτος Ev, μῆνας v, ἡμέρας v. Μετὰ ταῦτε
ὑστέρως αὐτοῦ ὁ χύριος Ἰσαάχιος ὁ "Αγγελος προς-
φυγὼν τῇ ἐκχλησίᾳ, χἀχεῖθεν ἀπελθὼν οὖν τῷ
συρφετώδει λαῷ xal τοῖς φυλαχίταις xal tut τῶν
συγγενῶν xal φίλων αὐτοῦ καὶ αὐτῷ τῷ πατριάριη
χυρῷ Ἡασιλείῳ τῷ Καματηρῷ el; τὸ µένα τε)ᾖ-
ttov, καὶ εἰσελθὼν iv αὐτῷ xal τῖς βασιλείας δεᾶ-
µενόώς, τοῦ ᾿Ανδρονίχου φυνόντος. "Edito δὲ ἀνέμων
- βιαίων ἀντιπνευσάντων αὐτῷ Ev τῷ Εὐςείνῳ πόντω
ᾖτοι τῇ µεγὰλῃ θαλάσσῃ (19), xax ἔταθεν ὅσα aiv
πως ἔδει παθεῖν. Χριστιανοὺς δὲ xaX Ῥωμείως
ταῦτα πρᾶξαι ἀνοίχειον ἦν ὅμως, Ἐδασίλευ:: t
χύριος Ἰσαάγιος ὁ "Αγγελος itm θ’. Ἐπ' αὐτὴ
solita pigritia et timidilats procederent, cum ad B ἔσχεν ἀρχὴν ἡ tv Zayopia. Ἑλά(ων xaX Βουλγάρων
Cypsela perventum — esset, frater imperatoris do-
minus Alexius, conciliato sibi favore exercitus et
quorumque eorum qui ei praerant, fratrem suum
earum rerum incusare cepit quas ipse, postquam
inperio potius est, multo amplius commisit, et
imperator salutatus solium ejus sine controversia
oceupavit. Quo andito imperator Isaacíus, qui ve-
natum iverat, fugam tentavit ; sed captus a. fami-
laribus suis, quos prz cseteris magni zstimaverat
sibique fidissimos, exczecatus est in. claustro Ma-
cix, imperavitque dominus Alexius aunos 7, Vze
autem Rouwmanis in illis diebus ! imperatore enim
Sarlauapali instar viveute, el. neque ipso neque
ministris ejus ad militarem disciplinam et guber- (C
nationem imperii intentis, multa ex reliquis ca-
stris et regionibus occidentalibus οἱ maritimis in
Walachorum et Comanorum pote-tatem. devene-
runt, plurima vero integre 4 Joaunitze occupata
sunt. Tandem quoque 102 ipsa urbium regina
Cpolis, qu:xe sola in imperatoris potestate supere-
rat, turpi ipsius et inutili fuga Latinis prodita est.
Cum enim nepos ejus dominus Alexius domini
Jsaacii filius, qui in Alemaniam coníugerat. ad
Philippum :soreris sux: maritam, collectis undique
militibus eum magna Latinorum classe inde re-
xert. retur de patria sibi erepta dimicaturus, primo
quidem imperator bellum adversus Latinos de die
in diem differre videlia nr, demum vero per noctem
quasi venale maucipium aufoagit. Quare nepos ejus
dowiuus Alexius noctu palatium Blachernarum in-
gressus οἱ cum patre suo domino Igaacio impera-
jor salutatus est, imperavitque menses 5. Plebs
xero eum Latinos pro libito magnum palatium in-
1rare videre!, et quod postea eventus comprobavit,
se magnum molum ab iis passuros esse conjecta-
ret, in. Magnam ecclesiam convenit, et post mul-
tas turhas et tnmultuationes imperatorem salutavit
dominum Nicolaum Cabanum, qui paucissimos
dies arumnose in ecclesia Magna permansit, Iis
κατὰ τῶν Χρ.ατιανῶ» Ῥωμαίων ἑπανάστασις, κ
ἐλεηλατίσθη πᾶσα duy, χαὶ ηφανίσθη πᾶσα cj
δυτικὴ χώρα, ὑπὸ τὴν ᾿Ῥωμαϊχὴν οὖσα ἐπιχράτειαν,
"pt δέ ποτε ἐγερθέντες δῃθεν Exclvot χα) ὀωμή-
σαντες ἑκστρατεῦσαι χατ αὐτῶν, xal οὐκ Óliy
ἱτισυναγαγόντες ατρατεύµατα, ὅμως καὶ οὕτως
μετὰ τῖς σννήθους νωθρείας 3 δειλίας περιπατοὺν-
τες, 7| ὃ τι ἂν εἶποι τις, χαὶ διὰ τῶν xa5s' αἰγ.αλιῶν
Χαιερχομένου κάστρων, xal ἀπελθόντες µέχρι τῶν
Κυψέλων, ὁ αὑτάδελφος αὐτοῦ χύριος Αλέξιος ὕπο
ποιησάµενος τὸ στρατόπεδον xal τινας τῶν ὑτὲρ:-
χόντω», μετὰ τοῦ αὑτοῦ ταῦτα αἰτιᾶσθαι τὸν ἀδε]-
φὸν αὐτοῦ ἄπερ αὑτὺς μετὰ τὸ ἐγχκρατὴς Ὑενέσθαι
τῆς βασιλείας πολλαπλασίονα ἑνεδείξατο, ἀνηγορεύλη
βασιλεὺς αὑτοκράτωρ χοὶ ἁμάχω; ἐχάθισεν ἐπὶ τῆς
σχηνῆς καὶ tt; χλίνης αὐτοῦ, ἐχείνου πρὸς xuvn-
γέσιον ἀπελθόντος. "O xal μαθὼν ἐχεῖνος quii
ἐχρήσατο. ᾿Αλοὺς δὲ παρὰ τῶν οἰχείων αὐτοῦ. xii
οὓς ἐν τάξει μεγάλων ἀνθρώπων εἶχε καὶ πιστιτὰ-
των ἀνθρώπων, ἀπετυφλώθη ἐν τῇ χλεισούρᾷ τῖς
Μάκρης (30), καὶ ἐδασίλευσεν 6 χύριος ᾿Αλέξιος ἔτι
ζ. ὐὗαὶ δὲ την ᾿Βωμανίαν ἐν ἐχείναις ταῖς ἡμίραις᾽
αὐτοῦ yàp Σαρδαναπάλου διάγοντος, καὶ μτδ Gus;
μίτε αὐτοῦ µήτε τῶν θεραπευτῶν αὐτοῦ οἰανδέτινε
σ:ρατιωτικὲν f) ἁἀρχοντικὴν οἰχονομίαν ἑνησχλλτ”
µένων, τὰ μὲν περιλειφθέντα κάστρα xa αἱ χῶραι
τῆς δύσεως λεία Ὠλάχων Ὑεγόνασι χαὶ Κομάνω»,
μέχρι χαὶ αὐτῶν τῶν παραλίων, xal τὰ πλείω 3
ὑπὸ τὸν Ἰωαννίτζην γεγόνασι καθ) ὁλόχληρον. Τὲ
Aog δὲ xai αὐτὶν τὴν µόνην περιλειφθεῖσαν εἰς 9»
σιλείαν αὐτοῦ βασιλίδα τῶν πόλεων τοῖς Λατίνοι
προέδοτο, αὑτὸς ἀνάνδρως xal ἀχρήστως qujuv.
Tou γὰρ ἀνεφιοῦ αὐτοῦ κυρίου Αλεξίου, τοῦ υἱοῦ
τοῦ χυρίου Ἰσααχίου, φυγόντος ἐντεῦθεν, ἀπελθόν-
τος εἰς Αλαμανίαν εἰς τὸν ἐπ᾽ ἀδελφῆ γαμθρὺν αὖ-
τοῦ τὸν Φίλ,ππον, τοῦ μετὰ στόλου Λατινιχοῦ βαρέως
πελθόντο», μετὰ τὸ ἐπισνναχθῆναι πανταχόθεν
τοὺς σ:ρατιώτας xal σφαδάκσειν ὑπὲρ τῆς πατρίδος
αὐτῶν, ἐφαίνετο αὐτὸς ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸν πρς
Meursii et Lanmbecii note.
(19) Ty µεγά.ῃ 0aAdc cn. Sic hodieque pristino
(20) Τής Μάκρης. Macram recentiores. Greci
nouiiue dcperdito Euxinus pontus vocatur j| mare
vocan, qua antiquitus Stagira nomirabatur. Tesis
tiutggiore, LAMB,
est. Nicetas Choniates p... 595. Laws.
649 ANNORUM ET IMPP. SERIES. 6 0:
τοὺς Λατίνους ὑπερθέμενος πόλεµον. Τέλος νύχτωρ A enim de rebus certiores facti qui. erant in palatio,
ὡς ὠνητὸν ἀπέδρα ἀνδράποδον. Εἰσπλῆεν οὖν διὰ — dorbinum Alexium imperio abdicaruut, et cjus
τῆς νυχτὸς ἐΥεῖ εἰς vb bv Βλαχέρναις παλάτιον ὁ — loco imperatorem creaverunt dominum Alexium
ἀνεφιὸς αὐτοῦ χύριος Αλέξιος, xal ἀνηγορεύθη σὺν — Ducam Murtzuphium. Paulo itaque post populus
τῷ πατρὶ αὑτοῦ κυρίῳ Ἱτααχίῳ, καὶ k6acl)toccv — ab ecclesia in palatium discessit. ad dominum ΛΙ -
E.» "μᾶνας &'. Ὅτε δὲ ἑώρα ὁ χυδαῖος δημος αὖθεν- — xium Ducam; captoque 103 Canabo imperavit.
vxo; εἰσερχομένους kv τῷ µεγάλῳ παλατίῳ τοὺς — dominus Alexius Ducas menses 2. Tunc Latini
Λατίνους xai piya καχὸν παθεῖν ἐξ αὐτῶν ὑπώ- Cpolim, olim reginam urbem, gravius et manife-
πτευσαν, ὃ xol ἐξ ἀποτελέσματος [ὁ)ηθὲς ἑφάνη, — Stius obsidere coeperunt, et brevi coeptum ad (inem,
συ.Άλθον ἐν τῇ μεγόλῃ ἐκχλησίᾳ, xal pack πολλὰ — perductum est, captoque imperatore urbs. domina
ὀχλήσεις xaX ἀναστασίας ἀνηγόρευσαν βασιλέα τὸν — in servitutem redacta est et omnigenis oppleta mi-
σεθαστὸν χύριον Νικόλαον τὸν Καναθὸν, καὶ διἠρ- — seriis: uam sacra profauata supt, ct. sancis ima-
χεσεν ὁ χαλὸς ἐκεῖνος ἄνθρωπος χακοπαθῶν iv τᾗ gines conculcate, et Deo sacrata templa in stabuls.
µεγάλη ἐχκλησίᾳ ὁλιχέστας τινὰς ἡμέρας. Μαθόντες — equorum mutata, et ut summatim omnia dicam,
γὰρ ταῦτα ol àv. τῷ παλατίῳ τὸν μὲν κύριον ᾿Αλέ- — derelic!a est filia Sion ut umbraculum in vinea et —
ξιον παρέστειλαν τῆς ἀρχῆς, τὸν δὲ Δούκαν χύριον B sicut tugurium in eucumerio, vacua omni bono οἱ
λλέξιον τὸν λεγόµενον Μούρτζουφλον ἀνηγόρευσαν, — referta omnigenis miseriis.
χαὶ οὕτω χατὰ μιχρὸν ἀπέῤῥευσαν τὸ πλῆθος ἀπὸ τῆς ἐχχλησίας εἰς τὸ παλάτιον πρὸς tbv Δούχαν
Αλέξιον ' ὁ 6$ Καναδὺς ἑάλω. Καὶ ἱδασίλευσεν 6 Δούχας χύριος Αλέξιος µΏνας Ρ. Ἔκτοτε οὖν ἀνχ.»
σχυντότερον xal ἀναφανδὺν ἤρξαντο οἱ Λατῖνοι τήν ποτέ βασ.λίδα πολιορχεῖν τῶν πόλεων, xal εἰς £o-
qo» τὸ προδουλευθὰν διὰ βραχέος ἐξηνέχθη, καὶ ὁ βασιλεὺς ἠχμαλωτίσθη, καὶ δούλη γέχονεν. ἡ χυρία
xii παντάπαρος ἡ πολύολδος, xal ἐθεδηλώθησαν | οἴμοι οἶμοι, τὰ ἅγια, αἱ ἅγιαι οἰκόνες κἀτεπατήθη:
σᾶν, ἱπποστάσια Ὑεγόνασιν οἱ θεῖοι vaot, εἰπεῖν δι’ ὀλίγου τὸ πᾶν, ἀγκατελθίφθη dj θυγάτηρ Σιὼν ὧς
σχηνὴ àv ἀμπελῶνι xal ὡς ὁπωροφυλάκιον ἐν σιχυηλάτῳ, ἔρημος παντὸς ἀγαθοῦ, πλήρης . παντοίων
χακῶν, | ..
Βεόδωρος ὁ Λασχάρης, ἀνῆρ γεννόδας καὶ xpa- Theodorus Lascares, vir generosus et poteus, οἱ
ταιός. Οὗτος xa: οἱ pev! αὐτὸν µέχρι τοῦ πρώτου Cleri post. ipsum usque ad primum Palzologum
Παλαιολόγου κυρίου Μιχαἡλ διῆγον ἔχοντες τὰ βα- — dominum Micligelem, fugati a. Latinis, imperii &e-
σίεια ἐν τῇ "Aclg τῇ ἀντιπέραν δηλαδὴ Kovasav- — dem posuerunt'in Asia, e regione scilicet Cpoleos ;
εινουπόλεως, φυγάδες ὄντες τοῖς Λατίνοις, Écr (0',— imperavitque Theodorus Lascares annos 19.
Μετὰ τοῦτον ἐχράτησεν Ἰωάννης 6 Δούχας ὁλε —— Post hunc imperavit Joannes Ducas cognon ente
1224vo; Βατάτζης, . σννετὸς xai βριαρόχειρ àvaqa- σ Datatzes annos 35.
y; leq X. y.
Ὁ χύριος Θεόδωρος ὁ Λασχάρης 6 δεύτερος, ὁ f)?ominus Theodorus Lascarcs secundus, filius ejus
vb; αὐτοῦ Ó πορφυρογέννητος, ἔτη Y xal ἡμισν. Porphivrogenitus, imperavit anuos 9. cum dimidiec.
Μετὰ τοῦτον ἐχράτησεν καὶ ἐθασίλευσεν 6 *pa- Post liune imperio potitus est Michael primus Pa-
καὺς Μιχαλλ ὁ πρῶτος τῶν Παλαιολόγων, ὃς ἰξέωσε laologorum, qui Latinos Cpoli expuli!, eique prist*-
τοὺς Λατίνους ti: βασιλέδος τῶν πόλεων, καὶ ἀπέ- — num -plendorem restituit, imperavitque annos 24,
ἕωχεν αὐτῇ πάλι» τὸν οἰχεῖου αὐτῆς κόσμον, Ev xb, — menses 2, dies 90.
μῆνας β’, ημέρας x'. 7 | |
Ἀλδρόνιχος ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὁ εὐσεδέστατο; xai νοῦς 164, Andronicus fllius ejus, piissimus et apimi
ἀσύχαριτος, ἔτη pa^, μῆνας ς’. incomparabilis, imperavit annos 45, menses 6.
Μιχαὴλ ὁ υἷλς αὐτοῦ δεύτερος, ὁ Aóq xai πράξει - Michael filius ejus, secundus istius nominis ex
ῥασιλεὺς ὄντως, ἔση ty', ἡμέρας xg". Palieologis, nomine οἱ re ipsa imperator, imperavit
7 ΑΗΏΩΦ 13, dieg 22.
Ανδρόνικος 6 υἱὸς αὐτοῦ 6 mopgopoyívvi-o;, Andronicus filíus ejus Porphyrogenitus, gratis-
1j τῶν χαρίτων συνδρομὴ, ἔτη λα’, μῆνας τρεῖς. — D rum compendium, imperavit annos 31, menses tres.
Μανουὴἡλ 6 vlog αὐτοῦ ὁ πορφυρογέννητος, ὁ στρα- Μιπυθὶ (ilius ejus Porphyrogenitus, militum flos
τηγικώτατος καὶ τῶν ἀνακτόρων χλέος, ἔτη pea. et imperatorum deeus, iiuperavit annos 4.
Ἰωάννης ὁ Κανταχουδηνὸς (21), 6 τῷ σχήµατι Joanues Cantacuzenus, qui postquam factus fuit
μετονομασθεὶς Ἰωασὰφ μοναχὸς, ἔτη d. " monachus, nominsri voluit Joasaph, imperavit
annos 14. |
Lambecii et Meursii note.
31) Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός. Asservatur in. his verbis : Ἐν ἔτει,ς 2ιθ, μῆνας α’, ἐγεννήθη "Ava!
bibliotheca Eminentissimi Card. Francisci Barbe- Λασχαρίνα Λεονταρίνα fj £d θυγάτηρ, kv p.v, vt Νοεμ-
rm codex ms. Tacticorum, in eujus folio quodam — 6p(t κα’, τὰ εἰσόδια τῆς ὑπεραχίας 8:0x432», ἡμέ.
vaeante quidam Demetrius Leontarus, cujus codex — pz Ῥουτέρα μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀοιδίμο, βασιλέ-
ille fuit, notavit natales liberorum. suorum, iü- ως τοῦ διὰ τοῦ θείου΄καὶ ἀγγελιχοῦ σχήματος µετο-
δεΓΙὰ mentione de die obitus Joannis Cantacuzeui νοµασδέντος Ἰωσδφ μοναχοὺ. Obiit ergo, si fidcs
τοι. Gn. CLVII. 21
κ... --- -— --
051 INCERTI AUCTORIS. 61
J'arnes illias nóminis secundus, Γαἱπό]ορογα Α΄ Ἰωάννης τῶν Παλαιολόγων à δεύτερος ὁ ἕκτος, à
sextus, Perphyrogenitus, assumpto habitu monachi διὰ τοῦ θείου καὶ ἀγγελικοῦ σχήματος µετονοµα-
dictus Jóasapli, imperav't annos 4 cum dimidio. σθεὶς Ἰωασὰφ μοναχὸς, 6 ποῤφυρογέννητος, ἔτη β'
xai Ἠμιον.
Μανουἡλ ὁ δεύτερος, 6 υἷὸς Ἰωάννου, ὁ πορφν»
ῥογέννητος, ἔτη ιβ’, μῆνας δ', ἡμέρας χε’.
Ἰωάννης τρίτος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὁ πὸρφυρογέννη-
τος, 6 συγκροτῆσας τὴν σύνοδον bv τῇ Φλιρεντίᾳ
xai συγχλίνας κατ) ἀνάγχην τοῖς Λατίνοις, συµπαρ.
όντων τῶν τε ἄλλων λο]άδων χαὶ αὐτοῦ τοῦ χυροῦ
Mápxov τοῦ εὐγανιχοῦ χαὶ μητροπολίτου Ἐφίσο,
ἔτη xy', pivac Y, ἡμέρας v.
Κωνσταντῖνος τῶν Παλατολύγων 6 ὕστερος, ὁ ἀδε)-
φὸς αὐτοῦ 6 πορφυρογέννητος, 6 διχαιότώτος, μόνος
Qv δεσπότης ἁπάσής τῆς Πελοποννήσου, καὶ μιτὰ
τὸν θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ χυροῦ Ἰωάννου εἰς
τὸ τῆς βασιλείας Όψος ἀρθεὶς, Bn C, μῆνας «.
"Erk τούτου ἐγένετο, οἴμοι | ἡ ἅλωσις τῆς αὐτῖς
Κωναταντινουπόλεως παρὰ τῶν ἀθέων ᾽Ἁγαρηνῶν ἐν
"τει ςξα, xo ἐγένετο ὄσρνάλωτο; ἡ πρὶν βασιλὶς
πασῶν τῶν πόλεων. Ὃς xal ἀπεκτάνθη τότε παρ᾽ αὐ-
τῶν ὃν τῇ γενοµένῃ χαλάσερᾳ (43), αὑτός τε xol x
τες οἱ λογάδε; σχεδὸν, χαὶ ἐκοβίαχτο τὸν οοῦ pap:v-
plou σεέφανον, μὴ θελήσας προδοῦναι τοῖς ἀνόμοις τὰ
βασίλεια, µῆτε μὴν θελἠσας τὸν χίνδυνον διαγνυγεῖ»,
δυνατοῦ ὄντος (25).
Meursii et Lambecii nota.
Manuel secundus ejus nomitiis, filius Joaunis, Por-
phyrogenitus, imperavitannos 19, menses 4, dies 35.
Jostues ejus nominis tertius, filius Manuelis, Por-
phyrogénitus, qufsynodum convocavit Florentiz,
et necessitate eoactas ad Latinos inclinavit, una
presentibrs cum aliis viris delectis, tum vero
etiam ipso domino Marco metropolita Éphesino,
hnperzvit $nnos 25, menses 5 et díes 10.
Constantihos Palxologorüm ultimus, frater Joan-
nis, Porphyrogeritus, justíssimas, solus totius Pe-
. kponnesi domínas fuit, et post mortem fratris
domini Joannis ad imperii fastiginm cvecius est,
linperavitque annos 4, inenses 5.
Sub hóc imperatore anno 696f Cpolis ab ἱπιρί]ο
Agarenis expugnata esf, et qn». prfus omnium ur-
bium regina fuetat, hostiti manu cápta est. Jpseetiam
Haperafor cum omnibus fere proeeribus inter illam
wrbis degolationem ab iis oceisus e&t et martyrii
coronam eltiauit, cum neque palatium inrerato-
riw impiis illis prodere vellet, neque periculum
effugere, quamvis posset.
habenda est huie sujiputauoni, anno Christi 1411,
die 90 Novembris. Scd zn potius illa verba intelli-
genda sunt de Joanne Palseologo Androniei junioris ς
lilio, quem pariter ut Joannem Cantacuzenuu Co-
dinus ait factum fuisse monachum, assumpto Joa-
saphi nomine ? LAMB.
(22) Χαλάστρα hic siyniflcat desolationae, destru-
elionem. Sic in. Corona pretiosa [pisspévo; expo-
nitur destructus, χατεργασµένος. Τικ.
(45] Δυγατοῦ ὄντος. Wis in. plerisque codicibus
subjungitur earmen jambieum dowini (uam sie
illud xopo) explicandum est, non autem Cyri,
quosi eset nomen proprium) Theodori Prodroui
de patriarchis Cpolitanis, qued in delincatione
apparatus listorize Byzantiuz editum est. Incipit
ἀρχιθύτης πρώὠτιστος ἐν πόλει μέγας. Hoc fimto
sequitur ejusdem Georgii Codini liber Be dignitaii-
bus et officiis magne ecclesie εἰ aule& Cpelitane,
qui jampridem doctorum virorum opera illusiratas
separatim in luceux prodiit. Laws.
ΠΛΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΝΤΟΜΟΙ
ΧΡΟΝΙΚΛΙ.
BREVES ENARRATIONES
ο CHRONOGRAPHICA.
Interprete ANSELMO DBANDURIO, O. δ. B. monacho * (1).
De templo Sancii Μος] ac de Arianis qui ibi commorabantar.
. Sciendum est templum sancti Mocii à Constan- D — A£ov γινώσχειν, ὅτι ὁ ἅγιος Μώχιος πρώην μὲν
tino Magno pridem exstructum csse, eum iumlti- ὑπὸ Κωνσταντίνου o0 Μεγάλου mapoxoloatón ,
Anselmi Bandurii note.
(1) Που opus anonymi scriptoris, primum Grzco — titulo, Anonymi Collectanea de antiquiatibus Cor-
lantum edidit Lainbecius ad. calcem | Codini,: &ub siGntinepolitanis, aa nolis brevioribus illustravit;
' στα Inperio Orientali Paris, 1711 fol, Tom, I,
853 ENARRATIONÉS CHRONOG RAPHICAE. e 654
Ἑλλήνων πλήθη ἐχαῖσε κατοιχούντων πο)λὰ * καὶ A,
ναὺν εἶναι τοῦ Διὸς ἔχεῖο:, χαθ ἣν Exitos τὸν
ναέν. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου:
ἐξηρίζονται οἱ ᾿Αρειανοὶ τῶν ἁγίως ἐλχλησιῶν, xaV
ἑλθόντε- ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἆγίον Μωκίου, ἠράσθησαν,
χαὶ παρακαλοῦσν up βασιλεῖ χατοικεῖν αὐτοὺς ixl,
ὁ xa vépove. Ἡαρεουθὺ οὖν ἀνεγείρουσι τὸν αὑτὰν
νλὸν οἱ ᾽Αρπιανοὶ, xol δοζξάκεται παρ’ αὐτῶν (2) ὁ
vab; ἔτη ο χαὶ εἶπτει, d; λόγος, Ext λειτουργούν.
τῶν αὐτῶνι ἐν τῷ ὅ ἔτει, x30 ὃν Αρειανοὶ ἆπε-
χτάνθησαν πολλοί. "Ev 6& ταῖς ἡμέραις Ἰουστινιανοῦ
τοῦ βασιλέως ἀνεγείρεται ὁ αὐτὸς vab;, καὶ ἵσταται
ἕως ἡμῶν. Ἐν δόλῳ (5) Μάρκελλος, Αναγνώστης
gno» ἅτι ἐν τῷ δευτέρι ἔτοι τῆς βασιλείας ἱζόνωνος
τοῦ Ἰσαύραν (4) πίπεει ὁ ναάς.
tudo Gracorum istic sedes haberet, ac templum
ilud prius Jovi sacrum esset. Theodosio autem
Magno imperatore, pulsi ecclesiis Àriani cum a1
saneti Moocii templum venissent ac loci. desiderio
capii essent, imperatorem rogant ut sibi iatic ba-
biiare liceat, quod. eiiam impetrarunt. Confestim
ergo Ariani templum excitant, in quo annis septem
divinas laudes pergolverunt. Quod, ui fertur, iilis
&ecra. peragentibus, anno sepiimo corruena, Aria-
"που; plurimos oppressit, Justiniano; autem rerum:
potiente, idem rursus templum iugauratur, bodie-
que perstat incolume, Falso Marcellus Leclor scri-
Lit, anao imperii Cononis Isauri secundo, templum
hoe corruis&e.
De. templo Sancti Agathonici, in quo olim patriarcha commorabaniwr. ac imperatores ooronabantur.
'ü ἅχιος ᾽Αγαθόνιχας ὑπὰ Αναστασίου τὸ πρὀ. Β Templum saneti Agatlionici ab Anastasio pri-
τερον (5) xal Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου τὸ δεύτεραν
ᾠχοδομίθη ' ἓν ip xal πατριάρχαι ἐπεσκόπησαν iv.
τῷ αὑτῷ va QC ἐπὶ χρόνους v'* xai βασιλεῖς στεφη-
φοροῦσιν (6) &xstos, Ac ἣν αἰτίαν µετεποι{θη ὑπὸ
Τιδερίου (7) οὗ γινώσχεται. Τοῦτο δὲ παρέδωχαν à
πρὸ ἡμῶν, ὅτι xal πἀλάτιον µέγιστον πλησίον
τοῦ ναοῦ τούτου ἣν ' ὑπὸ δὲ Τιδερίου τοῦ πρώτου
µετεπυνήθη δισλισθὲν εἰς τὰ νῦν pacata.
De muris maritimis, ac
Τὰ τείχη τὰ πρὸς θάλασσαν ἀναναινίζονται ἐπὶ
Τιδερίου ᾽ΑΦ,μάροο. "Eo; Υὰρ αὐτοῦ ἡμελημένα
σαν mávu. Τὰ. δὲ τείχη τῆς δύσεως τῶν μεγάλων
πορτῶν, Em Λέοντος τοῦ Μεγάλου xal εὐσεθοῦς
mum, atque a Justiniano postea exstruotam eat, Io
quo etiam templo septem patriarchae annis quin-
quaginta episcopatum gesserunt. Istic item impe-
ralores coronabantur. Quam vero ob causam niu-
tatum sit a Tiberio, nescitur, Tradunl porro majo-
res nostri fuisse palatium maximum hüic teniplo
vicinum, collapsum vero, à Tiberio seniore in im-
peratorias zdes, quas etiamnuni supersunt, muta-
Cum fuisse. .
de muro occidentali,
Maritimi muri instaurati sunt, Tiberio Apsimare
imperatore, enm antea. prorsus. neglecti. fuissent.
Occidentalis autem magnarum portarum murus,
Leone Magno et pio principe constructus est *. quo
x1U f» καὶ ἑλιτάνευσαν, καὶ τὸ Εὺριε 2344. € tempore pabizzo supplicatio habita, εἰ quadragc-
Anselmi Bandurii nota.
lllud exscripserat ος codice ms. memhranacco
bibliothece regi:x, dundecimi «vrculi ut aiunt; est4
Qe inter codices ejus hililfiothecze num. 1091.
Hoc sutem opusculum, compilatun ex. Eusehi»,
Socrate, Marcello Lectoce, Papía, Theodoro Le.
ctore, et complurilus aliis iuscribitur, [lapxocàcei
σύντομοι ypovtxal, atque ex eo Colinus.— illam
partem, quae tractat περὶ στηλῶν xai θεαμάτων.,
verbotenus, tit. putat Lambecius, exscripserat. Sed,
de te, qua. floruerat. lic anonymus. scriptor,
non constat, Prodiit autem iterum lice idom incerti
Gallia vero. deasereir une église. .
(3) Ev 00.1o. Lambecius τὸ, àv δόλῳ, lumgit pri-
cedenti periodo, scilicet we ἵσταται ἕως ἡμῶν ἓν
δόλψ, ac legendum esse putat ὅλως, vel aüv. δόλφ.:
ipse vera cum CombeQsio. sejunctim lego οἱ sic pe-
riodum.finio, καὶ ἵσταται ἕως ἡμῶν. Ἐν δόλῳ Μάρ-
Xi^Ào; ávx[wo3tne φησὶν ὅτι, etc., ei sic verlo ;
Falso Marcellus lector prodit, ete. Sic εἰ Anonytuus
noster (a) ubi de Asparis cisterna, Asparem οἱ Αν.
dalurium interfectos scribit ob imperatore [ρου
M. eo quo: conjurat one eum populo inita Leonem,
scriptoris opus, sed extra corpus Histori.e Byzanti- D imperio dejicere statui&sen, si ph ἐξ ἁγχινοίας
we, in Manipulo ογἰσίπιπι rerumque Cpolitauarum
eum interpretatione Latina ac notis eruditissimi
Francisci Combefisii Parisiis 1661, in 4*, cum titulo z
Breves demonstrationes chronographice. Ut autem
ipse hoc idem opus cum [θα inte: pretlatjone suo
loco reponerem, οἱ corpori llistorie Byzantine
restitgerem. quamplurimiex amicis inonuere; qui-
hus sane libentissime tiorem — gessi ; quippe iteruim
cum ms. eodice Regio culatum. 3c coiimentariis
illastratum etin nostra Latina. interpretatione híc
?Xhibeo, tribus tantum, ni fálfor, capitibus ex Con-
Nelisiana interpretatione relictis, utpote quz uu-
lique uendis Scaterent, el. res futiles 46 uulliug
nomenti continerent,
. Q) Δοξάζεται παρ αὐτῶν. Perperam Lanibecius
Wterpretatur. καὶ δοξάζεται παρ αὐτῶν, et posside-
ri ceptum fuerat ; δοξάσεσθαι non siguifleat ρος»ὲ-
deri, sed divinas laudes canere. et divinis laudibus.
[requentare, quod Italis. dicitur ofictare la chiesa,
τας τούτους ἀνεῖλε δόλῳ. nési forsan de industria
eos. dolo sustulerit imperator, Nec displicet ingeniosa,
Combelisii conjectura, qui pro ἐν δόλῳ legendum
putat, ἐν δ λόγῳ, scilicet libro quarte. Marcellus
Lector scribit, eic.
(4) Κόνωγνς τοῦ Ἰσαύρου. Scilicet Lecouis lsauri
qni et Conon et ob d«jectas imisgines Iconomachus
passio est appellatus : testatur prz caeteris Cedre-
&uS: Λέων, ὁ x«l Kóvov, ὁ Ἱσαυρὸς, καὶ εἶχονο-
µάχας, etc. E
(9) ᾿Υπὸ Ἀγαστασίου τὸ πρότερον, ete. Ah
Anastasio non conditum sed reuovatum fuisse tem-
plua S. Agatbonici tcstatur Procopius lib. 1 Dea'di-
fic., c»p. 4.
(0) Στερηφοραῦσιν. Logo ἑστεφηφόρουν.
(7) "Yao Τιδερίου. MS. hayet, ὑπὸ θυμοῦ ; at le.
g^ndjun ὑπὸ Ίιθερίου cuum Lambecio sequoutia
suadeut,
(a) Is est quem jam edidimus in Appendice ad Michaelem Psellum tom. CXXII. Emir. Para.
€" 59.5" 9 B 70 0,0. ασ... LH aum cap e e.
655 INCERTI
sies, K yrie eleison, conclamatum est, succlamante
factione Prasivua, Vicit Leo Constantinum.
AUCTORIS o
A σον μµ ἐθόησαν * xal ὁ δῆμος τοῦ Πριείνω
ἔκραξαν, Λέων Kurccarciror εἰς κράτος ἔγιχη-
σεν (8-9). .
Ρε statua Phidalice, κα εἰαδαί in porta subterranca.
]n subterranea porta, qua oppleta aggere est,
signum stabat Phid..liz cujusdam mulieris (9ος.
Hine sublata st3tua, magnum inde spectaeulum
saperíuit, quod diu multumque locus ille motibus
succnssus sit ; ita ut impera'or obstupefactus, eo
in loco sepplicationem institueret, eoque modo
terre motus cessavit ; quod S, Sabe precibus im-
petratum est.
Ἐν τῇ χατωγαίᾳ πόρτῃ τῇ πληρεστάτῃ, στοιχεῖον
ἵστατο Φειδαλίας τινὸς Ἑλληνίδος. ᾿Αρθείσης &
ες στλλης, θαῦμα ἂν Ἰδέσθαι μέγα, τὸν τόποι
ἐχεῖνον ἑ πὶ πολὺ σείεσθαι, ὥστε χαὶ τὸν βασιλέα
θαυµάσαι, xa λιτὴν ἀπελθεῖν kv τῷ τόπῳ χαὶ οὕτως
παῦδαι, ΣῬάδα τοῦ ὁσίου δι εὐχῶν τοῦτο ποή-
σαντος.
/
De loco Neolea cognomine, ac statuis ibidem erectis.
[n Neolea, ut vocant, erecta erat muliebris sta- B. 'Év τῇ λεγομένῃ Νεωλέᾳ ἵστατο γυναικεία στήλη!
stua, araque et aguellus tener. ibidem quoque ex-
διοπί qustecr equi avro splendidi et auriga currui
insidens. Multi quoque Graci et Ariani istic tumu-
lantur : sliaque ibi bene: multa. cadavera. compa-
rcnt.
xai βωμὸς xaX ἁρνίον μικρὺν (10), ἓν οἷς καὶ ἵπποι
χρυσίῳ διαλαμπεῖς τέσσαρες xot διφρελάτη: ἐπὶτοῦ
δίφρου. Οἱ δὶ πολλοὶ "Ἑλλήνων .xoV ᾿Αρειανῶν
ὑπάρχουσι χεχωσμένοι, καὶ ἄλλα εἰς πλῆθος σχη:
νώµατα (11).
Τε Castro. Panormo, ac statua qua in porta εερἰεπιγῖομαἑ ejusdem Castri stabat.
Castrum Panormum a Panormo quodam Graco
conditum est duplici muro instructum, atque ceu
ex ferro et sre cemmistum. In septentrionali autem
ejus porta erat turris quiedam squallida, eni biceps
muliebris statua imposita erat ; ubi etiam res mira
contigit, Nam eum in castro incendium grassare-
«Τὸ δὲ Πάνορμον Κάστρον ὑπὸ] τοῦ Πανόρμω
Ἕλληνος ἐχτίσθη, διπλότειχον ὑπάρχον, σιδίρον
xai χαλχοῦ δίχην ἀναμεμιγμένον, Ἐν 5k τῇ πρὸ
βοῤῥᾶν πόρτῃ τοῦ αὐτοῦ Κάστρου ἵστατο πυργίο
αὐχμῶδι (13), xat στ{λη γυναιχεία δικέφαλο." Ei
xai θέαμα Ὑέγονεν. Ἐμπυρισμοῦ Yáp ποτε ὁ
tur, z;rbsque tota cum muris solo zquata. fuissel, χάστρον κατειληφότος, xal πάσης τῆς πόλεως s
stetit turris illa porte, cni statua imposita erat.
Sed et sapis igne propiusaccedente, quasi quopiam
depellente, flamma a statua nlnas quinque recede-
bat. Eam porro sustulit Chosroes Peraarum tyran-
φισθείσης μετὰ καὶ τῶν τειχών, ἵσταται sb πυργίο
ἐχεῖνο τῆς πόρτης, ἔνθα χαὶ dj στῃλη συνίσταῖο,
Αλλά πολλάχις χαὶ τοῦ πνρὸς προσεγγίζοντος τῷ
τόπῳ, 0; ὑπό τινος διώχοντος αὐτὸ, ὄπισθεν à;
Anselmi Bandurii notae.
(8-9) Λέων Κωγσταντῖνον slc. κράτος ἑνίκη-
σεν. Suspecta hizec lectio Laimnbecio visa, ac iia eam
emendat Λέων χαὶ Κωνδταντῖνος εἰς xpávoz ἑνίχη-
σαν» ipse vero, ut ingenue fatear, non castigatum
sed corruptum a Lambecio loctim puto ; quid enim
magis ohvium historiam evolventibus — arcarrit,
quam ejusme:i plebis adulationibus principes se-
gnes sequipsratos, imo sepe ssepius prelatos prin-
cipibus, qui bellica laude et omni. virtutum. ornatu
clzri exstitere ; dum plebs prsesens principis henc-
fiium considerat, vel. futarum sperat? ddeirco
corrigendus est ex chronographo Codinus qui ita
habet, Κωνσταντῖνος, xo Θεοδόσιος ὁ Μέγας, xot
Λέων, εἰς χράτος ἐνίχησαν, lego Κωνσταντῖνον xai
θτο]όσιον,οίο. Optime qüidem ἴμοο Anonymus πο»
ster : Ἑλένη καὶ Κωνσταντῖνος xai Θεοδόσιο; εἰς
χράτης ἐνικήθησαγ, id. est, Helena, Constantinus el
Theodosius prorsus ' victi. sunt. Falso autem hanc
mürormn terrestrium instaurationem Leoni maguo
Chronographus, Anonymus moster οἱ Codinus
ascribant, cum Theophanes, Cedrenus et Manasses
muros hos, anno xxxiv. Leonis isauri. terrainotu
eollapsos et ab eodem Augusto restauratos meumo-
rie prodideriut.
(10) Καὶ Swj'c καὶ ἁργίον [ικρόν. V cum
Comuüelisio lego. Ms. habet, x3: βωμὸς xapió:ov
μικρόν, Lambecius emendat,xzxi µοσχάριον.
(14) Z«nreyara. Σκήναμα hie idem siguilicat
quod Ἀςίφανον, cadarer. Chronicon. Alexandrinum
auno v Theodosii Magni, καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει εἰαῆλ-
0εν τὸ σχήνυµα Κωνσταντίας — xài χατετέθη,
etc. lia idem scriptor ad annum 1 Arcadii et. alibi,
Mae siguiticatoue szpe etiam usurpatur hoc nomen
apud scriptores ecclesiasticos,
(12) "Ierato πυργίο» αὐχμῶδι. Scilicet (κι
squalida seu neglecta. Wa ex contest restituimus;
paulo quippe iufra habet, ἴστασθχι τὸ πυργίον ἐχεῖ-
vo tft; πόρτης. Ms. habet στυρἀχιον in primo laco,
neque spernenda hae lectio foret, nisi contextu
aliud moneret; nam στυράχ.ον bon solum las
cuspidem, αἱ putat Combefisius íu notis ad eun.
dem locum, significat, verum etiam Graecis recen
tioribus pro columella passim usurpatur; sic Ane
nymus noster et Codinus Ἡ δὲ γυναιχοειδὴς oli
ἡ ἱσταμένη εἰς thv φ:ἆλην τοῦ Ἱπποδρομίου, cis τὺ
στυρἀχιο», Eipfvn; ἐπὶ τῆς ᾿Αθηναίας : εἰ alibi
cum de templo Salvatoris in Clia]ce a Romano $e
niore exstrueto : Τὸν Σωτῆρα εἰς τὸν Χαλκὴν Te
ανὺς ὁ γέρων ἀνήγειρεν, ὑπὸ ατυρανίων guo
bio. etc. Ubi cod. Reg. 2 ὑπὸ στηλῶν δύο xpo
habet. Pro Ἀχμῶδι vero, lego cum Combefisio eii
μῶδι (sic enim pleraque neutra sequiores Giai Ἡ
t terminant), aguallida sci'icet, neglecta, situ liorrem.
Ducaugius αἰχμώδη legendum putat; Lambecius
vero αἰχμῶδες, vel στυράχιον f) αἰχμῆ, nihilque
erroris suspicatur in priori voce, licet cum contetli
pugnet, et cum Codino qui sic habel, ἐμπρησμιν
γάρ ποτε τὸ χάστρον κατειληφότος, xal πάσης τν
πὀλέως μετὰ καὶ τῶν τειχῶν αὐτῆς ἀφανισθείση τὸ
πυργ/ον ἐχεῖνο τῆς πόρετς, οὗ ἡ ῥηθεῖσα στήλη ἵστατο,
eic. Übi Lambecius ballucinatus. es& dum γούιν
turris illa, in cujus porta stabat. supradicta statua ,
nam textus non in porta turris statuain. stetisse 3l,
sed turrim in. porta Castri Panorui, atque. turri
impositam statuam perbibet.
D
li^1 ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC.&. 658
ὀργνιὰς &' (13) ὑπεχώρει τῆς στήλης. Αὕτη δὲ A nus, hactenusque ea in Perside colitur, ut. vivarii
παρελ(φθη ὑπὸ Χοσρόου (14) τοῦ Περσῶν τυράν- prefectus illic captus, ac fuga elapsus declarat in
vo), xal ἐστιν εἰς Περαίδα λατρευοµένη ἕως τοῦ — Hippolyti Curonico, quod tertio vulgatum est. Quaere
νῦν, χαθὼς ὁ παραδείσιος διοικητὴς ἑἐχεῖσε χρατη- . narrationem eximiam.
(de καὶ ἐχφυγὼν δΏλὰ πεποίηχεν bv τῷ Χρονικῷ Ἱππολύτου, τὸ τρίτον δηµοσιευόµενον, Ζέτει ἴστο-
plav ἑξαίσιον.
De loco cognominato Simyrnium, ac de statnis, que ibidem erecla erant.
Smyrnium, ut vocant, prope Tetradisiam porti-
eum, specum habet subterraneam septentrionem
versus decem ulnarum : ibi novem statux sunt,
haud procul a templo sancti Theodori. Sunt autem
&tatuz, tres. quidem Constantini magni, ejusque
uxoris Faustee et Hilarionis praepositi ; quarta Cri-
spi ilii Constantini : cui. Herodotus οἱ Hippolytus
chrenographi abscissum caput a patre narrant:
: Hunc pater, eunr cedis posniteret, diebus quadra-
' ginta luxit, atque ab!utione corporis et lectuli quiete
. abstinuit. Fecitque statuam ex argento petro, auro
multo oblitam : eaput ex auro puro, fronti inscilptis
: hisee verbis : Filius meus injustenecatus. Hac sta-
tua erecta-poenitentium more, corpore et capite
inclinato, sceleris veniam a Deo efflagitabat. Reli-
quz vero quinque status» sunt, Severi, Harmati,
Beuxippi, Vigilantii, qui Viglentia exstruxit, et
Eleytherii, qui in senatu. palatium excitavit. Hi
.Oomnes gladio obiruncali sunt, erectisque staluis
. ab eo qui keserat, veniam rogabantur. Mosque ad
liberos transiit.ex iisque ad alios ad usque tempus
Valentis Ariani. Ariani itaque ex illata sibi a Con-
" g'antino clade ira perciti, in ea quam diximus Te-
αἱ τὰ οἰχεῖα τέχνα «οῦτο αὐτὸ ποιεῖν, xal ix τού- — tradisia porticu ad sancti Theodori tereplum, statuas
ων πολλοι, ἕως Οὐαλῆ τοῦ ᾿Αρειανοῦ. Οἱ οὖν terra obruerunt.
Δρεανοὶ, μὴ φέροντες τὴν ἅτταν thv διὰ Κωνσταντίνου, ἐν τῷ εἱρημένῳ Τατραδισίφῳ. ἐμδόλῳ,
ελησίον τοῦ ἁγίου Θεοδώρου (18) ταύτας χατἐχωσανι
Τὸ δὲ χαλούμενον Σμύρνιον, πλησίον τοῦ Τετρα-
δσίου ἑμδόλου, ἔχει ὑποχάτω τῆς γῆς, τὸ πρὸς
βοῤῥᾶν µέρος, ὁργυιὰς ᾽ οτῆλαι θ’ πλησίον τοῦ
ναοῦ τοῦ ἁγίου Θεοδώρου. Εἰσὶ δὲ αἱ στῆλαι αἱ μὲν
τρεῖς Κωνστανείνου τοῦ Μεγάλου καὶ τῆς γυναιχὸς
αὐτοῦ Φαύστης, xai Ἱλαρίωνο; πραιποσίτου, xal
τετάρτη τοῦ παιδὺς Κωνσταντίνου τοῦ Κρίσπου (15),
b; Ἡρόέδστος καὶ Ἱππόλυτος (16) χρονογράφοι λέ-
Ί0υσιν ἀποκεφαλισθῆναι 0r τοῦ πατρός. ὃν καὶ
Ἰνπηθεὶς ὁ πατὶρ µετενόησε, xal ἔχλαυσεν ἐπ
οὐτῷ p ἡμέρας, ὡς ὁ λόγος ἔχει, μὴ λουσάµενος τὸ
cupa, ph ἀναφύξας kv κοίτῃ. Ἐποίησε δὲ τὴν
στήλην ἓξ ἀργύρον παθαροῦ, βάψας αὐτὴν χρυσῷ
πλείστῳ. Thy δὲ χεφαλὴν µόνην ix χρυσίου τε-
jtlov, γράφουσαν iv τῷ µετωπ!ιδίῳ, 0 HAIKHME-
ΝΟΣ ΥΙΟΥ ΜΟΥ’. Ταύτην στῄήσας (11), μετᾶνοιαν
βαλὼν, ἐλιπάρει Θεῷ, ὑπὲρ ὧν ἑἐπλημμέλησεν. At
i λοιπαὶ ε’ στῆλαι ὑπάρχουσι Σεθήρου, ᾽Αρμάτου,
ζευξίππου, Βιγλέντίου τοῦ τὰ Ἠιγλέντια χτίσαντος,
καὶ Ἐλευθερίου, τοῦ εἰς τὸ Σενάτον τὸ παλάτιον
είσαντος. Οὗτοι πάντες ξίφει παριδόθησαν, xol
πὸ ἀδικβσαντος στηλωθέντες, σνγχώρτσιν παρὰ
οῦ πλημμελήσαντος ἑδυσωποῦντο. Παρέλαδον δὲ
De statuis que in. senalu. erectas erant, ei deaurigarum curribus.
Ἐν δὲ τῷ Σεγάτῳ ἀπετέθησαν ἠνίοχοι &v Ζευξίπ-
οις iv τῷ ἀστρονομικῷ ὀργάνῳ, ἔνθα τῆς ᾽Αρτέ-
ἴδος χαὶ τῆς ᾿Αφροδίτης ἵστατα: στήλη, dv αἷς
χυτάλαις ἀπεκεφαλίσθη ὑπὸ τῶν Αρειανῶν 'Ap-
ἆδιος ἀρχιδιάκονος τῆς ἁγίας Εἱρήνης ' Evüa καὶ
χουσι σεἰεσθαι τὰς στήλας ἕως ἡμερῶν τριῶν
In senatu. status; aurigarum Circensiuitn positae
erant, in organo Astronomico, abi etiam Dianz-e
Veneris status colloeatz? fuerant; ad quas Arca-
dius sanctae Irenz archidiaconus fustibus ab Arie-
nis jnterfectus est. Fertarque tribus totis ab ejus
cwde diebus motu succussas fuisse. Aurigarum
Anselmi Bandurii note.
(15) "Οργιιὰς ε’. Codinus habet ὀργυιᾶς qe.
(114: Αὕτη δὲ παρε.1ἡἠφθη ὑπὸ Χοσρόου. Eadem
rro, sed paulo diversis verbis, refert Codinus,
I! lusuper addit, eo ipso tempore a Chosroe Jero-
lymam captam, ac sanctam et salutarem Christi
ucem una cum Zacharia patriarcha inde abla- ΄
"; quam urbem cum postea Ileraclius vicesimo
perii sui anno, devicto Chosroe, unà eum omni-
5 captivis recepisset, sacrosanctum Crucis ligoum
nstantinopolim reportavit, Dei gratia. adjuvante, (I7) Ταύτην στήσας. Ita ex Anonymo nostro
cnon precibus Modesti, tunc patriarchae illius restituimus. Ms. abet στείλας, Lambecii edibio
is. στήλας. Pluribus liec omnia habentur in. Anony-
(15) Καὶ τετάρτη τοῦ παιδὸς Κωνσταντίνου τοῦ M nostro. ny
σπου. lta Combefisius emendat ; corrupte quip- (18) IAnclov τοῦ ἁγίου Θεεδώρου. Scilicet pro-
in ms, legitur, τοῦ τρίτου τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ xime templum S. Theodori Tyronis, quod iu tractu
υνύμου. phoracii exstitisse perhibet Anonymus Doaler
46) *O» Ηρόδοτος xal Ἱππόλντος, etc. Quis — baud procul a Magna Ecclesia. ! É
rodotus iste chronographus fuerit, vel quo tem-
D pore vixerit, mihi non liquet ; nisi forte pro ΠἩρόδη-
to; legendum sit ΠἩρωδίων . quem etiam infra
ehronographus noster citat. Hippolyti vero, nempe
Thebani, wmeminít Glyeas parte tertia Annalium ;
Nicephorus quoque Callist. Hist. Eccl. lib. n. Hujus
Chronicon Rom: exstare in bibliotheca Vatieana
tradit Conradus Gesnerus in bibliotheca sua. Et
tom. ur. Anlig. Lect. Canisii exstat fragmentum ex
hujus Chronographia decerptuin.
659 INCERTI AUCTORIS AU
autem currus Theodosio imperante in. llippodromi 4 τοῦ θανάτου τούτου”. al δὲ χαροῦχαι lv τῷ
area üefossi sunt. εἰλήματι χατεχώσθησαν ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ jos.
: λέως.
De decem cophinis, qui in poto κεἠαίνε poletio depositi erant.
168a Narratr item.duodecim -cophinos annis Kel τοῦτο δὲ .ἐμφέρεται (19), ὅτι οἱ δύδεχα x
decem in novo senatus palatio exstitisse: quod φινοι δέχα ἔτη tv τῷ vi. παλατίφ «o0 Lrétw
Metrophanis episcopi Constantinopolitani consilio — remottxacv μοτὰ δὲ ταῦτα ἓν τῷ εἰλήματι τοῦ φόρν
Constantinus Magnus, imperator effecit. κατεχώσθησαν, Μητροφάνους ἐπισχόπου (20) Kov
σταντινουπόλεως τοῦτο συμδουλεύσαντος τῷ μεγῶῳ
βασιλεῖ Κωνσταντίνφ.
De imaginibus Metrophanis, Alezandri et Pauli a Constantino M, in foro erectis.
Hoe item multorum. sermone percrebuit Metro- Καὶ τοῦτο δὲ ἐμφέρεται .οἰς τοὺς xoXax, 5
phanis, Alexandri et Pauli imagines in tabulis li- ἸΜητροφάνους καὶ ᾽Αλεξάνδρου sat Παύλου (4) d
gneis expressas, auctere Constautino Magno, et ,, εἰκόνες ἐν σανίσι γαγόνασνν mh τοῦ µεγάλον ἕων
in Foro prope magnam statuam, qua ie columma στανείνουν καὶ ἴἵσταντο ἓν «p φόρῳ πλησίον οἳ
ad orientem pos.la visitur, collocaas 4946: 414 μεγάλης στήλης, τῆς ἂν τῷ xlv. xasà τὴν nz
imagines Ariani.jam rerum patientes im Μο «έν ' ὥς τινας εἰχόνας οἱ Αρειανοὶ μετὰ τὸ αρετ’
aureo, nna cum Saucue Deipare ipsiesque pueri σαι cQ πυρὶ παραδέδωκαν iv τῷ Κορονῳ N:
Jesu imagine, igni tradiderunt ; ut Aucyrianus — Xie (22), μετὰ χαὶ τῆς Θεοτόκου ἀπεικονίσμαῖν,
&hronographus ju suo Decalogo, ánastasio seca- αἱ (αὐτοῦ τοῦ «νηπιάσαντας Ἰησοῦ, xaüi At
satius, jpseque Anasiasins tradidermat. κυριανὸς χρονογράφας (32) &v τῇ Δεκαλόγῳ ovv
ἀχριθέστερυν παρὰ ᾿Αναστάσιον ἡμῖν παραδέδωα-
Τὸ δὲ αὐτὸ xaX αὐτὰς Αναστάσιος.
pe ttiatuis: qua olim in Seneia. Sophia 6ἱεοίσ erant, et a Justiniano per urbem distribute.
In magna ecclesia, quae nunc Sancta Sophia Ἐν τῇ µεγάλῃ ἐκχλησίᾳ, vij vuv ὀνομαζομέη
n»neupatnr, statue sublaue sunt quadringente vi- Αγία Σοφία, στῆλαι ἀφῃρέθησαν vxl* al λετε
ginti sepiem, quarum: plereque Gentilium erant: μὲν Ἑλλήνων ὑπάρχουσαι, al τινες Ex τῶν oun
inter altas vero alias istze erant, Jovis, Cari patris | ὑπῆρχον, τοῦ τε ZeU xal Διὸς, xoi Κάρν 5
ac. Diocletiani ; item duedecim siguoram celestium C ph; (24) καὶ AtoxAnmiavoU * καὶ τὸ δωδεκἀζων»
lune, Veneris οἱ Αγειστὶ sideris dusbus Persicis — xal Σελήνη, xoi ἡ Αφροδίτη, καὶ ó ' Agxmi
columnis futi, Poll Australis ac Sacerdotis Minerve ἀστὴρ, παρὰ δύο περσικῶν στηλῶν βιοταζόµεν’
babeutis a latere lridem sine Philesophiig valieinam- — xal à νότιος πόλος (25), καὶ 3j [έρεια en HP
tem. Chrisisnorem iem pon pauce aderant, ad — vd (26), Απὺὸ τοῦ ἠλευροῦ τὴν "Πριν ἀφιλοσύν
octoginta rireiter, quarum paucz ex mullis me- — pavteóevsav Ἔχουσα. "Ex δὲ τῶν Χριστιανῶ v
Aoselmi Bandurii note.
(19) Kal τοῦεο δὲ ἑμφέρεται. Wa ex oontexQi. et (34) Καὶ Κάρου ππερός. Va restituimus seo
ex sequenti capile restituimus. Perperaui legitur in. .leeüonem €odicis Vallicellaui, quam Lambeus
ms. ἐμφαί[νεται. affert. ;
(90) Μητροφάνους ἐπισκόπου, etc. Anno impe- (201 Kal ὁ νότιος πόλος. Polus Autre
riiConstentini vicesimo quinto Alexander Metro- — Nescio quare Lambecio suspecta sit hzc lectio, V
hanis successor Ecclesiam Constaatingpolitanam o νότιος πόλος legendum — putet ó voy ditus 9
jam ab aliquot annis regebat; et sic quod Metro- ος, statua videlicet puUi equini, capile proi, i
pliiani chronographus attribuit, temporis ratio non — ma pascentis, quales, inquit, in antiquis mns
admittit. p passim spectantur, precipue in nunimo y. Qu
(21) Καὶ Παύ.ου. Paulus sub Constantio episco- acrini imperatoris, in quo. visitur equus Wein
patum adeptus, a quo statim. dejurbstus, Romam — inter duas faces .cum inscriptione EDIMA si
coaetus est petere ; [15ο igitur prodit. chronogra- BYZANTIQN, quem nummum — possedisse M
phus'hujus imaginem una cum Metrophanis et Franciscum Gotefredum Romanum : sed hats
Alexandri tabulis ligneis 4 Constantino Maguo in- Lambecii conjecturge, quibus non esl opus n κ
cisam, et in. foro prope magnam s!atusm collo- .tam clara, Anonymus quippe el Codinus ροή
catam fuisse, ut optiue ad eumdem locum obser- duodecimus signorum Zodiaci figuras ibi ο
vat Combelflsius. narrassent, Luna item, Veneris et Arcturi μι
(82) wv» τῷ Κορονίῳ Mil. Αι legendum | est quid veiat quin et poli auswalis seu stella p"
ἐν τῷ ὠρείῳ Μιλίῳ ; nam idem elironographus in- — australis tigura exstiterit? Imo banc veram εἰ -"
fra ubi de secunde spectaculo agit, v τῷ &pép — nam lectionem. esse cénseo ;sic'wiam hà
Μιλίῳ habet: Ja et Lambecius Jegendum putat ; Cumbefisius in Notis. — - μι
Combetisius vero ms, lectionem ut genuinam tue- (30) Kal ἡ ἱέρεια τῆς "A8nrac, etc. l'a ,
tur, scilicet,kv τῷ Kogo.l Μιλίῳ, et. vertit in Codinus pag.94, et hanc veram lectionem *
Milio Coronato. Vide hac. de rejAnonymum no- censel Lambecius in notis ad eunidem Coin ^
sttum, apud quem scribitur ἓν τῷ ὠρείῳ Mut. cum. In cod. Reg. 1 ει Colbertino legitur ui
(20) Καθὰ ᾽Αγχυριανὲς χρογογράφος. Οοάἱημ8 ἱεριδία τῆς Αθηνᾶς. lta οι obronographus, :
habet Αγγυριανός ; at Lambecius legendum censet — 1n Cod. Reg. 2 scribitur καὶ ἡ ἐριδα τῆς ^7
Αγχυρανός, tanquam ab Αγχύρας Galati: oppido.
66]
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICA,
662
ὀλίγαι μλν, ὡσεὶ ὀγδοήχοντα, xaX Biov ἐκ τῶν A morand: ; Constantini Magni, Constantini, Con-
πολλῶν ὀλίγας μνημονεῦσαι;, Κωνσταντίνου «οῦ
Μεγάλφυ, Κώνσταντίρον, Κωνσταντίου, Κώνσααντος,
Γαληνον xualstopoz; (27), Αιγινίου Αὐγούστου,
Οὐαλενςινιανοῦ, καὶ Θερλοκίου χαὶ 'Apxabiou «τοῦ
vio αὐτοῦ, καὶ Σεραπίωνος Ὁπασιχοῦ * καὶ Ἑλένης
μητρὸς Κωνσταντίνου τρεῖς' dj ukv µίᾳ πορφυρᾶ
διὰ μαρμάρων * ἡ δὲ ἑτέρᾳ διὰ ἠηφίδῳν ἀρτυρῷῶν
ἓν χαλχῷ xiovs* χαὶ ἡ ἄλλη ἐλεφαντώδης, Κύπρου
ῥήτορος προσενέγχαντος ἅ- τινας Ἱουστινιανὸς
. µερίσας τῇ πάλει τὸν ναὺν τὺν µέγιστον ἀνεγείρει
μετὰ πίστεως xal πόνου. Οἱ δὲ πιεπειραμένοι
τῶν τροειρηµένων, περιερχήµενοι τὴν πόλιν, καὶ
ζητοῦντες eO ρίσκουφιν οὐχ ὀλίγας,
stantil , Constantis, Galeni quzstoris, Licinii Au-
gusti, Valentiniani, Theodosii, Arcaii filii ejus
et Rerapionis consularis. Helen: matris Constan-
tini tres st»tue; alia ex marmore porphyretico,
alia ex tessellis argenteis super columnam :eneam ;
tertia ex eboro : quam posuit Cyprus rhetor.
Has Majuas justinianes imperator per civitatem
JJistribuens, fide perinotus maximum templum in-
genji labore construxit. Multi vero harurace rerum
periti, dum civitatem lustrapt, ejusmodi atatuas
.njD paucas offendunt.
De Oreo seu Modio ac de statuis ibidem positis.
Μαναναῆν στραϊηγοῦ νιχήσαντος Ἀχύθας κατὰ B — Mananaes dua. profligato Sevtharum.— escercitu,
χράτος, στήλῃ ἠξιώθη τιμηθῆναι ἓν τῷ καλουμένῳ
Ὡρίῳ (28), 6 τινες χαλοῦσι Μόδιον. Τὸ δὲ Μόδιον
δξον ἑστὶ pj παραδραμεῖν ἡμᾶς, ὅτι ἐπὶ ἁαλεντινια-
w ἐτυπώθη. Τότε γὰρ καὶ ᾿Αρχιμάδιον παρὰ τῶν
ἐν Κωνστανωνουπόλει οἰκούντων ἀνηρευνίθη, χα)
διὰ τοῦτο τοῦ ἀργύρου (28*) τυπώσαντος, ἄργυρηος
ἀπαρχῆς ἐτυπώθη tb νόµισµα. Τοῦτο δὲ xai Gzo-
ῥώρητος διαφατεύει τρανότατα. Αἱ δὲ χαλχαὶ χεῖρες
ἕκτοτε ὑπεράνω ἐτωπώθησαν. Τοῦ γὰρ βασιλέως
τοῦτο τὸ χουμούλ.ον µ/διον νοµοθετήσαντος, μὴ
ἀντερεῖν 6b τοῖς ναυτιοῦσι προστάξαντρς' xal «à
σιτηρέσια (29) εἷς' ἐξ ἁμφοτέρων τῶν ναυτῶν τῷ
βασιλεῖ σἵῖτον ἀπεμπωλοῦν ἐν τοῖς ἐχεῖσε δ/κην
ἄδικον χαταγγείλαντος, ἓν τῷ κατωγαίῳ Μαδίῳ τὴν
statua dignatus est in loco qui dieitur Oreum, quem
nonnulli Modium nuncnpapt. Modium vero. silentie
preterire non l:cet ; quod nempe Valentiniano im»
perante praescripun3 Modius est. Ad hanc enim
etiam «tatem Constantinopolitani Mogii originem
reducunt, Atque ideo cum argentei pretium copsti-
tuisset, argenteum ab inijo noujsma percussum
est. Quod quidem et Theodoretus apertissime nar-
rat. Magnus autem srem supro.pogitg jam tum
efficte sunt. Cum enim imperator sanxisset ut ege
mulatus modiug essct, vetuissetque ne naut de-
creto obsisterent ; ex illis quispiam delatus im
peratori quod. cougia injusto pretio seunderet , in
gubterraneo Modio manu dextera 1rpgncauis. est,
teStày χεῖρα ἀπώλεσεν, "Όθεν xal ἑτυπώθησαν al C Hinc manus erem coufecte, quibus vendenjes et
Anselmi Bandurii note.
(27) l'aAnvov κυαίσταρος. Γαληνου simpliciter
babet Codinus, Anonymus vero noster, xal Γάλλου,
ejus lectionem cxteris -przfero.
(98) Ἐν τῷ xaAovuére 'Optw. ld est, statpam
meruit ad Horologium ut vocant, Paulo diversa in
Codino habentur : Στ{λῃ Σξιώθη τιμτθῆναι bv χα-
λουμένῳ ἩὩρείῳ, ὅ τινες καὶ Móo6toy χαλοῦσιν. Ην δὲ
χαλὸν ὡρολόγιον, ἔνθα νῦν ἵστανται xlovez χαὶ ἀφὶς
πρὸς τὸν λεγόμενον ofxov Κρατεροῦ. Ἔνθα ἵστατο
xai µόδιος χαλκοῦς, xal tiostov, xai δύο χεῖρες χαλ-
καὶ ἐπ᾽ ἀχοντίων. Sed Lambecius, nulla mss. au-
ctoritate fultus, ex sola conjectura, licet s2pe alias
vir doctus eruditas ae ingeniosas Jfferat, hic om-
do, ad horologium «t vocant :et paulo. infra, ἕνθα
ἵσταται χαὶ ὁ χαλχοὺῦς µόδιας, χαὶ τὸ Ώρείον, xal
δύο χεῖρες χαλχοῖ ἐπ) αχόντου. 14 est, ibidem exstat
snodius eneus seu horologium ac. due viamus. cree
fhasta infixa. llac quidem lectione eonürmatur suw-
perior et vice versa. Ὡρεῖον vero.hic spiritu den-
so scribitur quasi ἀπὸ τῆς ὥρας, lora, et significat
horologium ; sed lh:ec plus satis de re haud magni
momenti, el ubi nulla argumenta certa. suppetant.
(28) Τάτα γὰρ ἀρχητὸφ MoOlov τῶν» ἐν Κωγ-
σταντινουπό.1ει οἰκούνζων ἀν ηρευκἠύῃ. Διὰ τοῦ-
το τοῦ ἄργυροῦ, etc. Videlicet, (uuceenim primum
modii usus Constantinopolitanis capit ; 3tqye jdeo
nia confundit; Jegendum quippe ipsesic putat : D cuu argentei pretium constituisset, argeptceum ab
Στήλῃ ἠδιώθη τιμηθῆναι ἓν τῷ καλουμένῳ Ἡρείῳ,
ὄτινδς xaX Μόδιον χαλαῦσιν. "Hv δὲ πάλαι ὠρεῖον,
ἔνθα vov ἵστανται χἰίονες xaX ἂφὶς πρὸς τὸν λεγόμενον
o:xov Κρατεροῦ. Ἔνθα ἵστατο xal µέδιος χαλκοῦς,
xai ὠρολόγιον, καὶ δύο χεῖρες χαλχαϊ ἐπ᾽ ἀχοντίων,
Sensus, inquit, eat, puriem Fori Constantini. nun-
cupatlam Hon REUM, Utde nomen habuisse quod aiitiqui-
Jus ibi fuisset horreum, cujusloco postau columnee
erectgp sunt, et arcus. orientalis fori, alias dictus
AMASTRIANI, &upra quem. horologium orreum Cyzico
allatum, ct exemplum areum modii cumulati, a Va-
lentinieno instituti, et dug mauus area hastis infize
el ipsius Valenliniaui imperatoris statua, et simula-
crum creum. Foriung urbis collocata erant. Gratis
νο Lambeciis ut reliqua. ibidem asserit ; Suidam
c.tat, sed Suid: text nullus eorruptior ; Aunilii
Poiti interpreiatio sepe claudicat, uti pluriljus alias
monuimus, necuon in Prafatione generali. Ipse ex
cod. Reg: 1 lego, £v τῷ χαλουμένῳ Ὡρείῳ, ct red-
initio nomiama percusum est. Lawubecius vero
vertit, (unc enim modiorum usus. Constantinopoli
cupit : principio autem modius ille ez argento
factus erat. Jn Suida paulo diversa habentur, sed
qug faveant nostrae interpretationi ; τουτο 6b ἔνομο-
ῥέτησεν {(λύα)εντινιανὸς, πιπράσχεσθαι τὸν σῖτον
pobloug δώδεκα τῷ vonlagazt. bege. statuit. V alen-
tinianus frumenti duodecim modios numismnte vendi.
Suidas loquitur forsan de nomisumate argenteo
vel aureo vel majoris ponderis, et idco gil duoie-
cim modios nomismáàte vendi Valentinianum sta-
4uisse. Anonymus vero 6ἱ Chronographus de no-
inisinate minoris ponderis, vel iuferioris materiz :
alia quippe ei alia τοῦ νομίσματος fuit matería
οἱ pondus: nau et zreum atque etiam aureum
Liomisma fuisse legunus.
(29) Kal τὰ σιεηρέσια, etc. Locus corruptus.
Vide qux de bac re habet Anonymus nostcr.
66
INCERTI AUCTORIS
δἱ
einentes admonerentur ne lalom legem iniquims A χεῖρες τοῖς λαμδάνουσι καὶ τοῖς διδοῦσιν, ἀμφοτί-
ferrent. lbi etiam Valentiniani ejusdem statua ar-
cui inposita erat, mauu dextera examum argen-
téum gestans ; quie pro. pacta Darbaris solvenda
pecunia, quia argen!ea, etsi parve molis, erat,
Justiano [sccunJum] imperatore & Curio protectore
ablata est.
pov, lx τῶν προετεταγµένων μὴ ἀγανακτεῖν. Ἐν:
xai Οὐαλεντινιανοῦυ τοῦ βασιλέως στἍλη ἵστατο b
τῇ ἀφίδι, ἔξαμον ἀργυροῦν ἐν δεξιᾷ χειρὶ χατέχουσε,
ἁρπαγῆναι εἰς πάχτον διὰ τὸ καὶ αὐτὴν εἶναι ἀργν.
ρᾶν μικρᾶν ἀπὸ τοῦ Κυρίου Προτίκτορος ἐπὶ "o
στινιανοῦ [τὸ δεύτερον].
De statua Menandri vatis, que ad. Artolyrianas des erecta erat.
Menandri Cretensium vaiis statua. Constantino
pelim aidveeta est, quam ad Artotyrianas ses. ud
spectaculum erexerant, quod esset. longitudine cu-
bitorum | quindecim, latitudine autem octo. Hanc
fiatuam quod non fusa, sed ductilis esset, Mar-
cianus in minutos obolos ducens, in publico zra-
rjo reposuit.
Μενάνδρου µάντεως Κρητῶν (20) xtv ἐν Ko-
σταντινουπόλει εἰχὼν, fjv ἔστησαν ἐπὶ τὸν ᾽Αρτοτν-
ριανὸν οἶχον (51) εἰς θέαν, διὰ τὸ εἶναι τὴν otf)
εἰς µῆχος πηχῶν εξ, πλάτος δὲ πηχῶν q.d
χινα quthv ph ὑπάρχουσαν, ἁλλ' ἑλατὴν Mag-
χιανὸς εἷς ὀδόλους ἑλάσας, τοῖς δτµοσίαις προσέ-
θηχεν. |
Be Herodiani εἰαίκα ab Ardaburio duce in Thracia reperta ac. confracta.
Árdnburius dux exercitus Lcóne Magno imperante B
quam in Thracis partibus inveuit lerodiaui sta-
11ο gibbosam et spississiman ira motus, demo-
litus est. Demoliendo centum triginta tria librarum
auri talenta reperit. Quod ille statim magno gau-
dio imperatori uuntiavit. Imperator vero. Ardabu-
rium neci damnavit. Tum ille dolens, Nemo, iuquit,
plumbum auro commiscens talem poenam — meruit,
qualis mihi & gibboso hoc imperatore contigit.
Quare qui Illae iter haberent prisertim | philosophi,
non ob priora scelera Ardaburio illatam necem
dicebant, sed quod fleroliani statuam destruxis-
set. Tunc etiam Aspar cum illo enectus fuit. Ας:
paris statua in Tauri regione hactenus integra
exstat, ubi quasi laseivienti ac eleganti. equo insi-
det.
'Agba6oópto; στρατηγὺς ἐπὶ Λέοντος τοῦ πᾶν,
àv τοῖς θρᾳχφοις µέρεσιν, Ἡρωδιανοῦ στήλτν
εὗρὼν ἐπίχυρτον πἀνυ xaX παχεῖαν, θυμωθεὶς ὤλ-
σεν ἣν τινα ὀλέσας, χρυσίον λιτρῶν ϱλΥ τἆλανε
εὖρεν * ἃ μετὰ προθυµίας τῷ βασιλεῖ χατεµήννσιν,
“0 δὲ ὑπ αὐτοῦ ἑσφάττετο, καὶ ὀδυνώμενος ἔλεγεν,
Οὐδεὶς μολ/ὅδῳ χρυσὸν χαταμίξας Ἐπιζήμιος πὺρί-
σχετο (52), ofa παρὰ τῷ κυρτῷ τούτῳ aou εἰς
ἐμὶ συµδέδηχεν. Όθεν χαὶ οἱ διερχόµενοι τῷ
τόπῳ (33), καὶ μάλιστα φιλόσοφοι, οὗ τοῖς προτέρο;
xaxol; τῷ θανάτῳ ᾿Αρλαδούριον ἕδαλλον, ἁλλ᾽ εἶνε-
xev στήλης Ἡρωδιανοῦ καταλύσεως. Ὅτε xal ΄Άσπιρ
αὖν αὐτῷ τὸ πέρας ἰδέξατο (54). "Ασπαρος li
στέλη (35) tv τοῖς Ταύρου σώζεται ἕως τῆς Or
κατοχυῖα &v ἵππω... γαννύῳ δεξιολαθεῖ, καθὼς
ὁρᾶται.
De signis ac statis, que. in foro ad dexteram orientis.partem | erectas. erant.
In foro ad dexteram Orientis partem, duodecim
slatuz ex porphyreuco marmore exstabant, toti»
demque sirenes auro obdaeiz, quas vulgus equos
marinos vocat. Porro uostra :iate septem dum-
Ἑν δὲ τῷ φόρῳ τῷ ὃςξ:.ῷ τῆς ἀνατοιἦς uisu,
ἐδέξαντο στήλας πορφυρᾶς διὰ μαρμάρων (9 (50).
Καὶ σειρῆνας «ῷ’, ἃς τινας σειρΏνας οἱ πολλοὶ fr-
πους θαλασσίους καλοῦσιν χρυσεµΒάφους. Ἐτὶ ἃ
Anselmi Bandurii nolo.
(50) Mevdr2pov µάντεως Kpnrov. Quod Lam-
hecius putat scribendum, Μεν νδρου μὲν τοῦ ἁση-
xp*tou. Ego vero Menandri vatis statuam fuisse
puto a Creta. insula Constantinopolim | advectam,
unde pro Κρητῶν scribendum esse censeo ἀπὸ
($4) "Ore xal ΄Ασπαρ σὺν αὐτῷ πέρας ἑδάξατο.
A«spar Ardaburii pater, qui consul fuit. anto £54, pri-
musque patriciorum dictus est a Leone, cui impe
rium asseruerat, una cum duobus filiis ab eodem
üveificitur ob affectatum iniperium anuo 471. Per.
Κρήτης; sed ex sola conjectura nolui textum D peram igitur habet Codinus, ἅμα δὲ καὶ "Ασπαρὁ
emendare.
(51) Ex! τὸν Αρτυτυριαν ὃν οἶκον. Codinus ha-
b^t ἐπὶ σὺν ᾿Αρτοτυριανὸν οἶχον, f) εἰς τὸ ᾽Αρτοπω-
λεῖον ; unde pru ofxov utrobique forsan scriben-
dum est, φόρο». 1n cod. Colbert. scribitur περὶ
1455 Αρτοπωλείου. ᾿Αρτοπώλιον, hoc est, forum pa-
nis venalis, seu pistorium, uti appellatur. apud Pe.
trum Victorem in descriptione veteris Romz, par-
tem fori Theodosii occupasse, aut proximum | illi
fuisse liquet et Scylitze ey Zonara, ubi de Nice-
plioro Phoca, et. supplicatione ab eo indicta. 'Ap-
τοπωλεζον vero est officina, in qua ars pistoria
exercetur et panes flunt. Vide Suidam eodem verbo.
59) ᾿Επιζήμιος noploxsco. Ita ex Codino Com-
belisius restituit. 1n mg. corrupte legitur, ἐπὶ ζη-
Μίας ἠνδρίζετο. — .
(27) Kal oi διρχόµεγοι τῷ vóxq. Leg. «ὃν
πόπου.
πιραδυναστεύων τῷ τότε καὶ ἁδελωοὺς αὐτοῦ δὺ
αὐτῷ τὸ πέρας ἀλελφιχῶς ἑδέξατο. .
(55) "Aczapoc δὲ ἡ στήλη. eic. Pluribus bit
Codinus : οὗ καὶ στήλη &v τοῖς Ταύρου µέρεσιν ἕως
τῆς δεῦρο ἑσώφετο ἓν ἵππῳ καθεµένη. Τὸν oixov τὸ .
"Ασπαρος «lys Βασίλειος ὁ παραχοιμώµενος. —
(36) αδέξαντο στή.ῖας πορφυρος διὰ pappápur
(8’. καὶ σειρῆνας ug. [8 habet et Anonymus. no-
ster ; sed utrobique lego, ἵσταντο στῆλαι πορφυραί
διὰ μαρμάρων (β΄ χαὶ σειρΏνές ιβ’. Scilicet, in foro
ad "lexieram Srientis partem, stabant duodecim
satum ex porphyretico marmore, totidemque 8/7
renes, Codinus liabet: Κατὰ τὸ δεξιὸν µέρος του
φόρον, στῆλαι ἓν µαβρμµάροις πορφυροῖς ᾖσαν δώ-
δεχα, χαὶ σειρῆνες ὁώδεχα. Quod Lambecius vertit:
Ad dexteram fori partem statue duodecim ex. mar.
more porphyretico erant, et. totidem sirenes,
e
665 ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC.E, 666
ἡμῶν ἑπτὰ µόναν xoalopüvtat* τὰς δὲ τρεῖς ἐξ αὖ- A taxat, conspic.untur, quarum ttes. ille qui 2vo
τῶν, ὁ iv τοῖς ljetápotc χρόνοις ἓν τοῖς τοῦ áylou — nostro imperium tenuit, ad saneti Mamantis aedes
Μάμαντος µετατέθειχε µέρεσιν, αἱ δὲ ὃ σώζονται — transtulit, quatuor autem hactenus illesm per-
ἕως τῆς δεῦρο. stant.
. De cruce, in cujut medio, Sanctus, inscripti erat.
Afov γινώσχεεν ὅτιό σταν ρὸς ὁ μεσοσυλλαθῶν (31) 165 ^ δείεη μπι est erucem, in cujus medio:
ἀναγινωσχόμενος "Άγιος, παρὰ τοῦ προατατοῦντος — Sanctws, inscriptum est, fuisse a — fori przsiiFe
τῷ φόρῳ ἀνηγέρθη (68): ἔνθεν καὶ ταχυδρόµων ^ erectam. Hine quoque duorum angelorum ipsius-
δύο (39). καὶ αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου xal Ἑλένης — que Constantini et Helenz a dextris et 4 sinistris
ix δεξιῶν xal ἐξ εὐωνύμων όώζονται ατῆλαι. T56b — statue visuntur. Crux autem illa argento obducta
προσέρχεσθαι πρὸς βοῤῥᾶν xai ἀπέρχεσθαι pho — a septentrione versus orientem posila, in. extremi-
ἀνατολὴν, σταυρὸς ἀργυρέμπλαστος (40) καὶ ἐν — tatibus rotundis wnalum habens, εοάθιω ipso loco
τοῖς ἀχρωτπρίοις στρογτύλοις piov, ἐν αὐτῷ τῷ . a Constantino Migno erecta est, instar illius quam
τόπῳ ὑπὸ Κωνσταντίνου «τοῦ Μεγάλου ἀνηγέρθη, in ccelo viderat. Ubi" etiain fliorum ejus stotue
ὡς ἐθεάσατο αὐτὸν ἓν οὐρανῷ. "Evüsv xal oi υἱοὶ Β auro ebduetze. conspiciuntur.
αὐτοῦ χαθορῶνται χρυσέµδαφοι.
De elephantis. statua, qua in foro erecta erat.
Ἐν αὐτῷ τῷ cópty xat Dégavtoz στήλη φοδερὰ In eodem foro etiam elephantis terribili specie
ἵσατο, àv τοῖς εὐωνύμοις µέρεσι, πλησίον τῆς — statua a sinistris stabat liaud procul a magna statua
μεγάλης στήλης, ὃ καὶ παράδοξον ἐδείχνυτοθέαμα. — ubi mirabile spectaculum accidit." Nam collapso ex
Σεισμοῦ γὰρ Y&tvopévou ποτὲ, καὶ αὐτὸς πεπτωχὼς, lerre motu elephante, unus e posterioribus «119
ἀπώλεσεν ἕνα τῶν ὄπισθον πὀδα. Οἱ δὲ τοῦ ἐπάρχου — pedibus effractus est. Tum priefecti. Taxeote, qui-
βοήσαντες ταξεῶταα (ἔθος γὰρ τὰ τοῦ φόρου παρ bus moriserat forum custodire, sublato clamore,
αὐτοὶς φυλάττεσθαι), συνδραµόντες ἐγεῖραι, εὗρον — cum statuam erecturi cacurrissent, duorum honi-
lv τῷ αὐτῷ ἑλέφαντι ἀνθρώπου ὁστᾶ ἀμφότε- — num ossa integra in eodem ipso elephanto invene-
ρα (M) ὅλου τοῦ σώματος, xo πύξιον puxpbv, οὗ — runt cum. tabella hoc titulo : A virgine Venere Hie-
ἓν τῇ χεφαλῇ ἔγραφεν '᾿Αϕροδίτης παρθένου (13) — raus nec mortua sepurabor. Prafectus autem signum
Tipaoc; οὐδὲ θανοῦσα χωρίζοµαι, ὅπερ ὁ ἔπαρχος — illud pro zrario publico in nummos redegit.
τῷ δημοσίῳ προσέθηχεν εἰς νοµία τυῖ; mpoavabse
ὁηλωκόσι (43).
De T àeodosii equestri. stetua κα in. Milliario atubat.
Ἐν δὲ τῷ λεγομένῳ Μιλίῳ, Θεοδοσίου στλλης lu Milliario, ut vocent, stabat. Theodosli stataa
ἵστατο ἐφ᾽ ἵππου χαλκοῦ, fjv ἀνεγείρας πολλὰ σιτη- — equestris zerea, quam cum ille erexit anuonam lar-
pica τῇ πόλει προσέθηχεν. gissiniam populo erogavit,
De equestribus stutuis qum in porticu. erect erant,
Ai δὲ ἓν τῷ Περιπάτῳ ἔφιπποι στῆλα:., Ὑένος — . Que vero equestres status η porticu visuntur
Γρατιανοῦ ἅπαν xal θΘεοῤξοσίου xai Ἠχλεντιν.α- — Gratiani genius ct Thoodosii et Valentiniani sunt : a
Anselmi Bandurii note.
(57 Ὁ σταυρὸς ὁ pecocv.LAa6ív, ete, Multis quam ex conjectura restituit, videlicet δυοῖν &vfigco-
in locis de cruee agit A«onymus noster, Perperam πων ὁστᾶ, duorum hominum ossa, utraque integra
sutem editum (uit στρατηγὸς pro σταυρ»ς, ut opti- — in eodem ipso elephante invenerunt, ubi ceu in urna
me monet et Combefisius. op reposita forsan erant.
(58) ᾿Ανηγέρθη. Anonymus noster habet. ἆνηγο- (42) ᾿Αρροδίτης παρύένου, eic. Anonymus no-
ρεύθη : at. utraqoe leetio probabilis. ster habet: ᾿Αϕφουδίτης παρθένου Ἱερᾶς οὐδὲ ϐ1-
(59) "Ενθεν xal ταχυδρόµων δύο. Perperam νοῦσα χωρίζοµαι. Vide Lambecium ad Codinum
interpretatar Combeflsius, eelocium duorum cur- — supra p. 68, not. 58.
sorum. (45) Τοῖς προαν αδεδη.]ωκόσι. Locus mutilus sic
(400 Σταυρὸς ἀργυρέμα-αστος, ete. Sic ex — ex Auonyuio nostro supplendus : Τοῖς προαναδεδηλω -
ΛΙΟΗΥΙΜΟ nostro restituimus ; prius enim legeba- — xó3t xa χοῖρος ἵστατο σηµαίνων τὴν χραυγὴν πανηγύ-
lu", 3taup^c ἀργυρέμπλαστος ἐν τοῖς ἀχροτηριαχοῖς — piw;, χαὶ γυμνὴ ὡσαύτως GtiÀm cenaalvousa τὸ
στρογγύλοις µήλοις. Quod quidem Combelfisius sic ἀναίσχυντον τὼν τε ἀγοραξόντων καὶ πωλούντων. ll
inl rpretatur, Cruz. argenteis laminis, decurtatis — est. Proter superius memorata erigebatur porcus, mul-
pomis ac spharrulis. titudinis strepitum denotans, et. proxime nuda statua
(M) Ανθρώπου ὁστᾶ ἁμφότερα, ete, Paulo /i- — significans impudentiam eorum qui emnt et vendunt.
versn Codinus habet; εὗρον ἔσωθεν αὐτοῦ ἀνθρῷ-. Combefisius, non advertens locum hunc inutilum
που ὁστᾶ ἀνελ)ιπῃῆ ὅλου τοῦ σώματος, xal πυξίον — esse, ita eum interpretatur :. l'refectus statuum
μιχρὸν ἓν dp γέγραπτο,ΦΙο., quod Lambecius ver- — erario adjecit in eorum stipem qui rem priores
Ut, ossa imminuta ín eo incenerunt corporis humani — relulerant. Quibus verbis nullum inesse sensum
: iMtegri, εἰ tabellam, cui inscriptum erat, etc. Czte-— nemo non videt ; quippe si statuam illam in sorum
rum vox ἁμφότερα denotal utraque essa integri — sUpem, qui rem priores retuleraut, deputasset,
hominis, idcirco leetio Coinbefisiaua mihi: probaiur.— xrario utique eam non adjeciss.t
. 661
risum erecta est, hactenusque servaLur.
De Xerolephe, e! s
Xerolophon, olm Theama, seu speetaculue qui-
Qam vocabant. In eo enim duodecim cochiez, et
Diana, statua composita, et Severi qui canstrusit,
ac Theamaiium tripes, Ubi etiam a Severo pluri-
ima niactate victimg sunt, multaque ia eodem ipso
1060 oracula edita fuere : ubi etiam immo]ata virgo
fuit, et astronomica positio annig trigiuta sex du-
ravit.
INCERTI AUCTORIS 0l
quoetiam gibbosi cujusdam Firmiliani &talu& ad A voü* ἐξ αὐτοῦ xai χυρτοῦ Φερμιλλιανοῦ
HI
fp.
Ὑέλωτα qévovcy, «| καὶ σώζεται ἕως τῆς σήμι-
gov. .
ignis ibidem erectis.
Τὸν δὲ Znpóleqov (44) πρώην Θέαμα τινὲς b
λουν. "Ev αὐτῷ Υὰρ χοχλίαι εβ καὶ "Άρτεμς
αυνθετὴ στήλη, xal Σευήρου τοῦ χτίσαντος καὶ
θεαµάτιον τρίπαυν. Ἔνθα xat θυσίαι πολλαὶ καρὶ
τοῦ αὐτοῦ Σενήρου Τεγέναςιν, ἔνθα xal yprsyo
πολλοὶ ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ γεγόνασι. Καθ ὃν καὶ χόρη
παρθένος ἐτύθη, xal ἀστρονομικὴ θέσις εἰς 2c χ2-
νους διήρλεσεν.
PBe signis atque statuis οἱ Exocionio ercclie.
Ezocionium quod- vocent, habuit aliquande Le-
porem, Canem et Nembred ümmani statua ; tia
hiee uno ex ferro fabrefacta, aliaque bene multa
spectaculo digna. eodem loco aervabsntur. Hae
Marcianus a;ovit, atque S. Mamautis zdibus ad-
dixit. Sed et ingens balneum erat, ín quo multis
periculum fuit, quod dicerent nou suacepisse ora-
culum.
B Tb δὲ Ἐξτιιόνιον (45) tb. Aeyópsvovy ἔσχε xod
Ητῶχα, xal Κύνα xai Νεθρῶδ (46) παμμµεγέἐθὴ, τὰ
τρία ἀπὸ ἑνὸς αιδήρου, καὶ πολλὰ ἕτερα θεάµατι
ἐν αὐτῷ τόπῳ ἐσώξοντο. Ταῦτα Μαρχιανὸς παρί-
στειλε (47), καὶ &v τοῖς τοῦ ἁγίου Μάμαντος μέρες.
προσέβηχε. Καὶ λοντρ)ν δὲ ἦν ei; μέγεθος, &v ᾧ xx
πολλοὶ ἐκινδύνενον διὰ τὸ Mysw, μὴ δέξασθαι
χρησμόν.
De ponte apud senctun Mamantem, et de dracone areo ibidem erecto,
Ad S. Mamantem quondam pous fuit ingens
cuodeciim pilis et arcubu ; instructus, Gran:lis quippe
fluvius illac transibat, maxime vero,ut aiunt, men-
se Februario. Ibidem stabat :neus draco, et quod
quidam dicerent in isto ponte draconem habitare,
multe virgines ibi Immolate- sunt, magna item
ovium, avium et boum eopia. Nam Dasiliscus qui-
dam vir in Numeriani Cesaris aula primarius, loci
amore captus, exstrurvtis sibi zdibus, quas inco-
lebat, templam ibi maximum Jovi exeitavit. Elec
v
(4!) Τὸν δὲ Ξηρόλοφον, eic. τος omnino diversa
spüd Anonyraim nostrum leguntur : "Ev τῷ Znpo-
Aógrp. πρώην θέχµα τινὲς ἐκάλουν, kv αὐτῷ κοχλίαι
ες καὶ σύνθετος "Άρτεμις, καὶ ἕςερα ἄλλα εἰς τὰς
ἀφίδας ' ἔσχατον δὲ ἐχλήθη φ ρος θεοδοσιαχός, xa
» μέχρι Κωνσταντίνου τοῦ Κοπρωνύμον. ld est :
n Xerolopho locus, quem prius Theama εἶνε spe-
ctaculum quídam vocabant, habebat cochleas sexdecim
et Diang siatuam compositam, ac alia quedam au-
pra arcus. Tandem vero appellatus esi Forum Theo-
dosiacum, duravitque usque ad Constantinum | Co-
pronymum. Munc sensum videtur efficere : qu'ppe
Xerolophus acptimus erat collis, ab aliis δεκ co]-
libus, ut ait Petrus Gyllius, valle lata divisus pluri-
m»^que :xdificia cum publica tum privata coatinebat.
In. Codino hiec nonnihil diversa. leguntur pag. 37 :
"Ev δὲ τῷ Ξηρολόφῳ, ὃν πρώην θέαµα τινγὲς ἐχάλαρν,
ἕστησαν χοχλιάδες τς’, χαὶ σύνθετος "Αρτεμις, xal
ἕτεραι πολλαὶ στῆλαι εἰς τὰς ἀψίδας. Clrouogra-
plus hiec omnipo diversa perhibet sicut οἱ Codi-
uus pag. 17. lhidem enin) prieter sezdeciai cochiieas
exsUttsse narrat, Γι statuam, et Severi condi-
loris, et Theamatium tripodem ; multaque ibidem
à Severo Sacrilicia facta, ac. eodem in loco 1nulta
oracula edita fuisse. Quo tempore eliam puella
virgo illic iumolata est. Iusuper ibidem exstitisse
thesim Astronomicain, qua annos triginta tres du-
ravit. Praeterea eodem in Xerolopho collpcatas fuisse
ferter statuas Tüeogosii Junioris, et Valeutiniaui,
et Marciani infra columuam, qux postea turre iuotu
D
Ἐν δὲ τῷ ᾿Ἁγίῳ Μάμαντι ποτὲ ἵστατο γέφυρα o--
θερὰ, περὶ δώδεχα λόφους xal χαµάρας ἔχουσα (18'.
Ποταμὸς γὰρ χατήρχετο ἑχεῖσε παμμεχέθης’ τα)
μάλιστα, ὡς ἔλεγχον, τῷ Φεθρουαρίῳ μηνί. Ἔνθα
καὶ δράχων ἵστατο χαλχοῦς παµµεγέθης, διὰ c
λέχειν τινὰς δράχοντα χατοιχεῖν Ev τῷ γεφυρίῳ
ἐχείνῳ, ἓν αὐτῷ οὖν πολλαὶ παρθένοι ἐτύθησαν,
xa προθάτων καὶ) ὀρνέων πλήθη πολλὰ xai βοῶν,
Βασιλίσχης (49) γάρ τις, ἐρασθεὶς τὸν τόπον, ὃν
sf; τῶν ἀπὸ ἨΝουμεριανοῦ (50) Καΐσαρος ὑπ-
Anselmi Bandurii note.
corruerunt. flee. multum diversa a Chronograpbo
habet Suidas preterquam quod 0£ug pro θέαµα per-
peram seribit, ut optime ποπ! et Lambeeius.
(45) Τὸ δὲ ᾿Εξακιόνιον. Ἑξακιόνιον οι Ἐξωχιόνον
scribitur apud Anonymum nostrum necuon apud
alioa Dyzantinos scriptores ; sed si elymon spectelur,
Ἐξωχκιόνιον scribendum puto ; siquidem inde Exo-
eionium nuncupatum perhibent, quod estra terre-
&l'rem murum a Constantige exsirucium salsa
. $jusJem Con tantini exstarct.
(46) Νέδρώδ. Fuit stauià eujusdam venaloris
€um cane etlepore. Jine Groeculis noster. Newrod
eam fuisse staluam .358serit, quod cap. x, vers.9,
Gen. Nemrod rebustus eegator dicatur. Sed non
.advertit Gbhronographus quod Nemrod iu Scripturis
appellatur. robustus venator non. modo ferarum,
Sed homingm, quos instar predonis et tyranni,
partim vi et arinis, partiun insidiis 3c dolg captabat
et sibi subjiciebat.
(A7) Tavra Mapxuaróc xagéacec1e. Anonymus
noster narrat baec oijnia à Mauricio confracta Luisse,
(48) Καὶ καμάρας ἔχουσα. lta ex Anonymo
nostro emendo ; perperaun qoippe ín ma. legitur,
xai µαρμµάρας Éyouse ; sic et Lambecius et Combe-
Üsius legunt.
(19) BaciAloxoc. la e& eodem Anogymo lego.
.Corrupte ms. βασιλικός.
(50) Νουμεριαγρῦ. Sie legit et Lawbacius. Ms.
Νουμερίου.
569 -
ENARRATIONES CHRONOGRAPIIIC£, 670
pt, ατίσας Χατῴχκηάεν ἐν αὐτῷ» ἔνθα καὶ A autem. Zeno, imperii sui anno seeundo ever-
ναὺν παμμµεγέθη τοῦ Αιὸς Ίγειρ.. Ταῦτα ok
Σήνων ivy τῷ δευσέρῳ τῆς βασιλείας χαιβῷ παρ-
έλυσεν.
Ait.
rd
De crucibus. ac aliis sacris monumentis, qua in]ro vottnnam Fori deposita erant.
Ἐν τῷ φόρῳ κάτωθεν τῆς µεγόλης στήλης (51)
ὑπάρχωσι σταυροὶ εἰς πλῆθος, τὸ σημεῖον τοῦ
σταυροῦ τοῦ μεγάλου φέροντες͵' ἕἔνβα xal «ov δύο
λῃστῶν, τῶν συσταυρωθέντων τῷ Χριστῷ αὐτῷ
5(p τύπῳ χεχωσμµένοι εἰσὶν ἕως τῆς σήμερον. ᾽Αλλὰ
xai βίσσιον (52) ὑελοῦν µύρου, iv ᾧ ὁ Χριστὸς
Ἰλείφατο, χαὶ πολλὰ ἕτερα εἰς πλῆθος σηµειο-
φοριχὰ ὑποχάτω τοῦ Χίονος τοῦ φόρου (53) ὑπάρ-
χουσιν, παρὰ Κωνσταντίνου ταῦ Μεγάλου τεθέντα,
χαὶ παρὰ θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου ἀσφαλισθέντα (54),
& τινα κατ) ὄνομα εἰς μῆκος τοῦ μνημογεῦσαι ἑἐξα-
γόµεθα.
.]n foro infra majorem columnam complures
cruces habentur, magnae crucis signum przeferen-
tes : ubi etiam duorum: latronum, una. cum Christo
crucilixorum, cruces in hodiernum usque diei se-
pulte sunt. Sed οἱ urceolus vitreus unguenti, quo
Christus inunctus fuit: et alia bene multa queis
miracu]a perpetrantur in. inferiore parte columns
fori a Constautino Magno deposita sunt, et a nia-
gno Theodosio communita, qux ad longum recen-
sere nolim.
De magno Strategio ac mouumentis qua ibidem exstabant.
Πολλά ἐν τῷ Στρατηγίῳ τῷ µεγάλῳ (55) Kov- U
σταντῖνος ὁ Μέγας ἠρέσκετο * ὅθεν xaX νουµία Ἑλ-
ληνικά εἰς χάος πλῖθας παρέξωχεν. Ὡς δὲ ἐγγρά-
φως μὲν tonto οὐχ εὔὕρομεν, παρὰ δὲ ἀνδρων τῶν
ἐν πείρᾷ τῆς γραφῖς τυγχανόντω» ἠχούσαμεν, ὅτι
lv αὐτῷ Στρατηγίῳ καὶ χρυσὸς εἰς πληθος χατε-
χώσθη εἰς χάος πολύ. Καὶ οὐκ ἠπίατησα ἀχούσας,
ὅτι ἃ xol ἡμεῖς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ἐξέδωκχαν ἡμῖν,
τὰ πλείῳ ἀγράφως χαὶ οὐκ ἐγγράφως, ὡς ἴσασιν οἱ
φιλομαθεῖς. Ἐν δὲ τῷ μικρῷ Στρατηχίῳ, µόλιθδος
πολὺς χρηµατίζει, χαὶ αὐτὸς ὁ µόλιθδος, ἡ µολί6-
δου διάθεσες, ἔγγραφως. ᾽Αλλὰ xal χρυσίου xal
ἀργυρίου διὰ μαρμάρων γραφῶν ποἰησις * τοῦτο δὲ ἐχ
στίχων πιναχιδίων μαρμαρικῶν, ἢ ἀναγνόντες, .ἡ
παρὰ τῶν ἀναγνωσάντων ἐρευνήσαντες, ταῦτα Υε-
Ἱραφηκαμεν.
Magno Strategio wagnus Constantinus plurimum
delectabatur, unde etiam ingentem Grecorum num-
morum vim ad complananduim terre / hiatum clar-
gitns est. Quod qua ratione contigerit, etsi .scri-
pto traditum non invenerimus, a viris tamen litie-
rarum peritis id audivimus : nempe, in eodem
Sirategio magnam vim auri. in terre hiatum in-
gentem copjectam fuisse, Neque dictis fidem ne-
gavi, quia. iulta vel a nobis ipsis vel ο majoribus
gesta sine scripto sepius quam scripto celebran-
tur, ut norunt. periti. In. minore 2utém Sirategio
ingens est plumbi copia, plumbumque ipsum, plum-
bique affectio scripto consignala.gst. Sed εἰ auro
argentoque vermiculatze inarmorum pictura. ld ox
tabellis marmoreis, quas partim ipsi legimus, par-
C iim ab iia qui legeraut accepimus, scripto traduli-
«s.
De gigantum ossibus apud 5. Menam repertis.
Ἐν δὲ τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Μηνᾶ (56) ὄρυγμα 65-
ρἶθη μέγα, ἅτε ἑχαθαίρετο, xal ὁστᾶ ἀνθρώπων
ε/άντων εἰς πλῆθας, ἅ τινα θεασάµενος ὁ βασιλεὺς
Αναστάσιος xal ἐχπλαχεῖς, àv τῇ Φόσσᾳ xacé-
050 (57) εἰς θαῦμα ἑξαίσιον.
De stotua Platonis euxuchi.que, in- templo S. Procopii in Chelone erigebotur.
"Ev τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Προχοπίου, τοῦ
ἓν τῇ Χελώνῃ, στήλη ἵστατο εὐνούχου τινὺς, ἧς ἐν
165« In templo S. Menz, cum purgareiur, pro-
fundissima. fossa reperta est, et ossa gigaugum in-
-Dumera : quie cum videret. Anastasius, obstupefa-
ctus ea in arce ad spectaculum :adinirandug .de-
posui. |
In templo S. martyris Procopit in. Chclone εξ πένα
eunuchi cujusdam erigebatur , in ουδ pectore
Anselmi Bandurii not.
ο (54) Κάτω]εν :τῆς μεγάλης cctjqc. Perperam
dn us. Jegir πύλης pro στήλης : οἱ ταωροὶ pro
στανροὶ, nii. optüne becius primum monuit,et
deinde Combefisius.
(92) | 'A44à καὶιβίσσιον, Lambecius pro βίσσιον
Ριχίον legendum putat ; quapropter.nec immerilo
à Combeíisio reprehenditur; nam crebro apud
Scriptores B$aauov et Bisatov reperitur, eadem qua
Ριγίων signilicatione ; cum omnes h: voces a
βίκος, quod est vas aut urna habens ansas, dedu-
cue videantur. Vide Ducangii Gloss. v. Dfjsa.
(95) ᾿χποκάτω τοῦ κίογος τοῦ φόρου. lta ex
contextu restituimus ; nam in editis et in ms. habe-
lur, ὑποκάτω τοῦ φόρου, in inferiori parte fori.
(54) Kal παρὰ Θεοδοσίου τοῦ Meyd.lcv ἆσφα-
ισθέντα. Ma [ιαυοί et Codinus. Perperam legitur
apud Suidam ibileu, ἀφανισθόντα. "I heodosius
. enim ea quie Constgaptinus posueral non. abstulit,
sed firmius duntaxat consistere [ecit. Ασφα)ισθέντα
D δὲ παρὰ τοῦ μεγάλου O:o0oníou Laubecius vertit,
Theodasius Magnur, quo {η asservarentur, inde
abstulit,
(55) Ev τῷ Στρατηγίῳ τῷ peyáAgo. lo Strategio
milites exerceri snlilos narrat ÀAuonymus noster,
ubi etiam pluriwa simulacra exstitisse refert.
(56) Tov ἁλίου Μηνᾶ. Templum boc S. Mene
pouuur ab Ànonyrnio nostro in Ácropoli, ὅτι ἐν τῷ
ναῷ τοῦ ἁγίου Μηνᾶ ἓν τῇ ᾿Αχκροπόλει.
(97) Ἐν τῇ φόσσᾳ κατέθετο. Anonymus πο-
ster habet, εἰς τὸ πα)ἄτιον κατέἐθετο.
"aro A. m οἱ
7 ab ui ἄν ο ENMUPUENS τς rre quum M ——— -
ΤΙ | ΙΝΟΕΗΤΙ AUCTORIS — | 6:2
scriptum exot, Quisquis εἶρπα maglce consecrata loco A τῷ σοτήθει ἐγράφη (58)'O μεγατιθεὶς θεµάεια (59),
moverit, laqueo pereal. Erat autem. statua. Platonis
cubieularii, qui temporibus Basilisei imperatoris vi-
vus exustus fut , Cum autem parentes ejus ab. im-
peratore flagitarent ut statua. Platoni. ennucho po-
neretur, ia monimentum et exempluni ils. qui ad-
versus imperatorem rebelles forent, id ποη probi-
luit. Cum vero S, martyris templum restauraretur,
$latua transla:a est in Ilippodromum. Funuchí au-
tem istius sedes hactenus iu. Chelone supersunt.
Ex Hemerii chartularii rebusa Theodoro con-
«criptis, eum ad Cynegium lustrandi causa venit.
Magna enim nohis fuit in iis vestigandis sollicitudo,
nt qu:e rogaveras, vir praeclare, virtuti. tuae nota
faceremus.
Cum aliquando una cum pr:edicto Ilemerio illustri
etartulario, ad Cynegium profecti, simulacra ibi
posita lustraremus, statuam perbrevem, sed. ad-
modum latam crassamque reperiinus, Cum autem
ego, inquit Theodorus, non tam inspicerem, quam
miro spectaculo attonitus hzererem, ait. Hemerius,
ipe pariter obstupefactus : Quisnam — Cynegium
extruxit ? Respondi, Maximianus excitavit, Ari-
stides dimensus est. Vix dixeram, et collapsa ex
Alto statua. flemerium confestim oppressit. Ego
casu perterritus, quod exceptis pueris mulos tenene
tibus, ipsisque extra gradus consistentibus, adesset
tQ fpóyo απαραιδοθήτω. Ἂν δὲ ἡ στήλη Πλάτωνος
χουθικουλαρίου, ὃς ἓν ταῖς ἡμέραις βασιχέως Βασι-
λίσχου πυρίχαυστος γέἐγονε. Τῶν δὲ Ὑονέων αὐτοῦ
αἰτησάντων τὸν βασιλέα (00), στηλωθῃναι τὸν εὖ-
νοῦχον Πλάτωνα sl; μνημόσυνον τοῖς &vcütpoust
βασιλεῖ, oóx ἑχώλυσεν. Ἐν δὲ τῷ ἀναχαινίνεσθαι
τὸν τοῦ μάρτυρος vabv, µετετέθη cic τὸ Ἱπποδρό-
piov, Οἱ δὲ οἶκοι τοῦ αὐτοῦ εὐνούχου σώβφονται iv
τῇ Χελώνῃ (61) ἕως τῆς σήμερον,
'Ex τῶν Ἡμερίου χαρτουλαρἰου (62), φράσις τῶν
παρὰ Θεοδώρου, ὅτε παραγέγονεν kv τῷ Κυνηγίψ
64a; χάριν. Πολλὰ γὰρ ἡμῖν ἐμελέθη περ) τοῦ ἔρευ»
γῆσχι ἀχριθῶς, περὶ ὧν παρεχάλεσας, καὶ φανερῦ-
σαι τῇ σῇ ἀρετῇ, ὦ φιλόκαλε,
ἸΑπελθόντων ἡμῶν ποτε ἐν τῷ Κυνηγίφ σὺν
Ἡμερίῳ τῷ προλεχθέντι ἑνδόξῳ χαρτονλαρέῳ, τὰ
ἐχεῖσε ἱστορῆσαι εἶχόνας, ἐν οἷς εὕρομεν μίαν στ]-
λην μικρὰν τῷ µήχει, xai πλατεῖαν xal παχεῖαν
πἀνυ. 'Εμοῦ δὲ. φησὶν ὁ θε/δωρος (05), θαυμάνον-
το:, xai ph [στοροῦντος, «now ὁ ᾿Ἠμέριος xol
αὐτλς θαυμάζων, Όστις ὁ κτίσας τὸ Κυνηγιόν hatt.
Ἐμοῦ δὲ εἰπήντος, Μαξιμιανὸς ὁ χτίσας, xai Ἂρ.-
στείδης ὁ χαταμετρήσας' παρευθὺ πεσεῖν τὴν στᾖ-
Ἆιν ix τοῦ Exitos ὄψαυς τοσούτου ὑπάρχοντος, xui
κροῦσαι τὸν "Ἠμέριον, xal rap! αὐτὰ θανατῶσαι.
Ἐμοῦ δὶ φοδηθέντος, διὰ sb μὴ εἶναι ἕτερον ἐχεῖ,
nemo, veritus ne quid inde mihi periculi emerge- C & μόνους τοὺς ἡμιόνους ἡμῶν κατέχοντας, xat at
Anselmi Bandurii noto
(58) Εὐνούχου εινὸς, fjc ἐν τῷ στήθει ἐγράφρη.
Jta cx Anonymo nostro restituimus ; sic porro et
Lambecius seribendum putat; perperam vero
Combefisius legit. cum ms. fj ἓν τῷ στήθει ἔγρα-
ev.
? (59) θεμᾶτ;α. Sic ex Anonvmo nostro emenda-
mus. Perperam Lambecius et Combe(isius 8capá-
τια legunt. θε ἁτιν siquidem statuam magico ritu
consecratam significat, non «olum apud Anonymum
nostrum et Colinam eodem loeo, verum etiam
apud Cedrenum adanvum 121leraclii: ἓν τῷ :' ἔτει
ἐγένετο θεμάτιον τῶν Σαραχηνῶν παρὰ Στεφάνου
λλεξανδρέως, etc. Ἐκύθηι autem natione. θέ
usurpatur apud Eustachium in Vita S, Entychii
patr, Constantiuopol., num. 55. «hi de Veneris
statua loquitur, ὅτε οὖν ἑξώρυξεν ὁ αὐτὸς μουσωτὴς
τὸ θέµα τῆς ἀχαάρτου Αφροδίτης, ete. Vide
Closs. Ducangii eodem verbo. ,
(60) Αἰτησάγτων τὸν βασιλέα. Perperam. in
m$. legitur et in editione Combefisiana τῷ βασιλεῖ,
Jta hzc Anonymus nos!/er narrat; οἱ δὲ «76 γενςᾶς
αὐτοῦ ἠτήσαντο τὸν βασιλέα στήλην θεῖναι τῷ εὐνού-
yt) Πλάτωνι. *O δὲ οὐκ ἐχώλυσεν.
(61) Ἐν τῇ Χεώνῃ. ld δε, in Testudine.
"Tractus quidem urbis ita nuncupatus.
(02) Ἐκ tov 'Hyeplov xaptov.taplov, etc.
Hiuc patet quedam etiam NA de Heinerio scri-
psisse Theodorum, ex quibus istud unum sit ele-
ctorum. At cum nulla Hemerii mentio occurrat in
illis duobus libellis, qui titulo Ἱστορίας ἔχχλη-
σιαστικῆς, Theodori Lectoris nomine iuscripti cir-
cumferuntur, credere procul dubio licet, Nicepho-
rum Callisti nou integram historiam, sed ea tantum
que excerptu digniora putavit, collegisse. [ως
siquidem nop solum nostra. conjectura, sed etam,
D Καὶ τὸ μὲν
licet diverso argumento, doetissini Gerardi Joan.
nis Vossii comprobatur ex ipsis codicibus mant
exaratis, qui in Veneta DBessarionis bibliothera
exstant hoc titulo : Epitomes historiarum ecclesia-
sticarum Theodori Lectoris εἰ Philostorgii. Alter,
Theodori Lectori& compositio ecclesiastca 6 vartus
auctoribus, llujos autem secundi codicis nuper
ad nos Venetiis misit quidam amicus titulum, ini-
Uium operis et flnem ; nimirum : ΘΕΟΔΩΡΟΥ ANA-
TNOZTOY EKAOTH EK TON ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙ-
ΚΩΝ IZTOPIQN. Initium : Καὶ τοῖς ἓντυγγάνουσι
ypfie pov, xat λάμπρὸν φανεῖται, εἰ δ᾽ ἂν πιθὴσει
εις δάχτνλον τῇ δοχιµασίᾳ τῇ a. Πργέισι δὲ pot
ἡ γραιφὶ ἀπὸ της Κρίσπου xal Κωνσταντίνου των
Καισάρων τρίτης ὑπατείας µέχρι τῆς ἕκτης xa: δε-
κάτης τῆς σῆς. Ἔδοξε δέ uot χκαλῶς ἔχειν etc. Finis:
:γέχουεν, ὃ οἱ προφῆται. Καΐπερ πρὸ
πλείστων γενεῶν ὑπὸ ΥΏν χείµενο; σῶος ἀνεφάνη, EY
χρῷ κεκαρµένο:, εὔθορι:, Υενειάδα μετρίως xar.
ένην ἔχων, τὴν δὲ χεφαλὴν .. «καὶ τοὺς ὀφθαλμην;
T Yt) ἐν βάθει ταῖς ὀφρῦσι χαλυ πτοµένους. Hinc πι”
ifesto apparet integrum opus Theodori Anagnostz
seu Lectoris, quod cum magno detrimento rei lit-
terari:e amissum credebatur, Venetiis in bibliotheca
sancti Marci delitescere. Sed de hac re pluribus
alibi, C:eterum titulum supra dictum ita. emendat
Lambecius : "Ex τῶν θεοδώρ.υ ᾽Αναγνώστου φράσς
τῶν περὶ Ἡμερίου χαρτουλαρίου, ὅτε, elc. Atqui
null"s est morbus, nnlla medicina adhibenda ;
obsenrat enim potius auctoris mentem Lambecit
castigatio, ut optime Combefisius admonet.
(03) Ἐμοῦ δὲ, φησὶν ó Θεόδωρος. etc. Iia et
codice Vaticano hunc locum emendat Lambe-
cius.
ου ο
613 ] | ENARRATIONES CHRONOGRAPHICAf, 674
τοὺς ἔξω τῶν ἀναδαθμῶν ὑπάρχοντας, δειλιάσας A ret, destro pede traetum cadaver eo. conjicere ten-
μὴ χιιδυνεύσω, σύρας τῷ δεξιῷ nob, ἔνθα τοὺς
χαταδίκους ῥίπτειν ἐπεχείρουν. Δειλιάσας 6b, τὸ
ἄχθαι ἀφήσας ἓν τῷ στόµατι, τοῦ ἄχθους ἀνεχώ-
pnsa. πρὀσφυγος γενόμενος tv τῇ Μεγάλῃ ἐκχλη-
ca, καὶ ἀγγέλλων τὸ πραχθὲν iv ἀλεθείᾳ οὐχ
ἑπαστευόμην, ἕως εἰς ὄρχου βεδαίωσιν ἑλθεῖν µε,
διὰ τό ποτε xal τοῦτο (64) µόνον τηρῆσαί µε τὸ
γατόρθωμα. Οἱ οὖν οἰχεῖοι τοῦ τελευτήόαντος, xal
ef τοῦ βασιλέως φίλοι, σὺν ἐμοὶ ἐπορεύθησαν ἐν τῷ
τόπῳ, xal πρὸ t60 τὸ πτῶμα τοῦ ἀνδρὸς προσεχγί-
σαι, τὸ πτῶμα τῆς στήλης Ἱτένιζον θαυμάζοντες.
Ἰωάννης δέ τις φιλόσοφῆς φησιν, Ὅτι ud τὴν θείαν
πρόνοιαν οὕτως εὑρίσχω ἓν τοῖς Δημοσθένους συγ-
γράµμασιν, ὑπὸ τούτου τοῦ ζωδίου ἀποχτανθῆναι
ἔνδοζον ἄνδοα. "Oz; xai παρευθὺ τῷ βασιλεῖ Φιλιπ.
πιχῷ πλτροφορήσας χελεύεται χαταχῶσαι τὸ αὑτὸ
ζῴδιον ἐν τῷ αὐτῷ «όπῳ * ὃ καὶ γέγονε, διὰ τὸ μὴ
tabam, quo rei projieiuntur, Verum metu correptus,
relicto ad ostium onere jn magnam Ecclesiam pro-
fuyi. Cumque misso nuntio rem enarrarem, nulla
mihi fides habua est, quoad jurisurandi religio
accessit ; quod hoc solum inihi sup»resset quod age-
rem ad salutem. Defuncti igitur familiares, et impera-
toris amici, mecum ad locum profecti, antequam.ad
viri cadaver accessissent, slatua casum iutentis ocu-
lis admirati sunt. Tum Joannes quidain philos »pbus,
per divinam providentiam, inquit, ita reperio in
scriptis Demosthenis, ab liac. statua virum illustrem ,
necatum iri. À quo statim certior factus Philippicus
imperator, statuam eodem loco defodi jubet; quod
etiam factum est, quia dissolvi statua non posset.
Hzc, vir optime, vere scrutatus, precare ne intres
in tentationem, atque ad antiquas. statuas, pra-
sertim Gracorum, spectandas animum adverte.
δέχεσθαι χαταλύσεως. Ταῦτα, φιλόκαλε, μετὰ ἀληθείας ἑρευνῶν, εὔχου ph εἰσελθεῖν εἷς πειρασμὸν,
χαὶ ταῖς ἀρχαίαις οτήλαις, καὶ μάλιστα ταῖς Ἑλληνικαῖς πρόσεχε θεωρῶν.
θιοδώρου Αγαγγώστου ἔτι συντομία γυναικῶν.
Βερήνης Ὑγυναιχὺς Λέοντος Μεγάλου ἡ στήλη
πλησίον τοῦ ἁγίου ᾿Αγαθονίκου ἄνωθεν τῶν βά-
θρων (65) ἓν χίονι χαλκῇ ’ ἔτι τῆς αὐτῆς ἐν τῷ
Ανεμοδουρίῳ πρὸς νότον (66), πλησίον τῆς ἁγίας
Βαρθάρας. Αλλ' dj μὲν πρώτη ἐν τῷ ἁγίῳ 'Aya-
θηνίχῳ ἔτι τοῦ ἀνδρὸς αὑτῆς ζῶντος ἕστη * ἡ δὲ
ἄνωθεν τῖς ἁγίας Βαρθάρας, μετὰ τὴν τελευτὴν
Λέοντος τοῦ ἀνδρὸς αὑτῆς καὶ φυγὴν Ίήνωνος τοῦ
Theodori Lectoris brevis tractatus de mulieribus.
Verine Leonis Magni uxoris statua prope san-
ctum Agathonícum supra gradus in columna znea
erigitur. Ejusdem item in Anemodulío ad meri-
diem prope sanctam Barbaram. Ac prior quidem
ad sanctum Agathonicum viro adhue superstito
posita est. (Jux$ vero supra sanctam DBarbaram post
Leonis mariti mortem, et Zenonis generi fugam,
eum scilicet Basiliseum fratrem suum coronavit,
Anselmi Bandurii note.
(604) δΔΑιὰ τό ποτε xal τοῦτο, etc. Id est, quod (5 loco seu Artopoliis situm, alteram Verinz statuam
hoc solum mihi srperesset, quod agerem. Fides si
qnidem dictis non est habita, testes nulli a/lerant,
recurrendum igitar eratad jurisjurandi religionem ;
qnod soláà cationiea purgatio enm servare posset.
Aliter vero. hune locam | interpretatur Gombefisius,
quod et mihi quandoque unum istud facinus const-
lerit.
(65) "Arvo0ev τῶν βάθρων. Duasitem Verin:z
$latuas recenset. Áuntonymus noster, quarim unam
stelisse ait magis ad austrum. vergentein. quam
sancti Agathonici templtm postascensum gradumn,
nom vero supra gradus uti placuit Chronographo,
alleram e regione proxime S. Barbare templum in
Ártotyriano. luco, seu Artopoliis, eittm, Ceterum
Codinus etiam. loquens de hae Verin:e statua quae
awirum versus prope, S. martyrem Agathonicum
sbat, μετὰ τὴν ἄνοδον τῶν ἐχεῖσε βαθμίδων exsti-
lisse perhihet, fta habet et. Suidas v. Βηρ/νη, ubt
perperam ZEmilitis Portus interpretatus est : Βηρίντς
τῆς Yuvatxbe τοῦ µεγάληυ Λέοντος δύο στῆλαι Eon
Verine maqni. Leonis uxoris due columne [nerunt ;
Nam hic στἠλη non columnam sed statuam signifi-
cal, qua signilicatione passim apud Byzantinos scrie
ptores occurrit ; quod autem hic στήλη non co-
lummnam sed siatuam signilicet, ex ipso Ctironogra-
plo manifesto evincitur : Βηρένης, inquit, vuva:x5;
Λέοντος Μεγάλου ἡ στήλη πλησίον τοῦ ἁγίου "Ava-
θονίκου ἄνωθεν τῶν ῥόύρων ἐν Χίονι χαλκῇ: seili-
cet, Vering | Leonis Magni uxoris statua prope san-
ciu m Aga: honicuim supra grudus columna σε insi-
dens eisitnr.
(00) Εν» τῷ Ἀγεμοδουρίῳ xpóc vóror. Hec
opime conveuiünt. eum. Anonymo nostro, qui
proxime sancte Barbarz templum — in Arlotyriano
(a) Hlc narratio Nicetze Historix: nunc subjicitur.
stetisse perhihet : siquidem Anemolalium in ipsis
Artopoliis exstitisse creditur, llic vero ᾽Ανεμοδού-
prov pro Ανεμοδούλιον scriptum puto sive pro 'Avs-
μοδῆριν ; quomodo etiam apud Cedrenum seriptum
reperio. Auemodulium graphice describit Nicetas
Chouiates in narratione de statuis. Constantinopoli -
tanis, quas Ltini, captaurbe eonfractas, in mone:
tam couflaverunt (a). Idem Nicetas lib. rin Andro«
nico perhibet, habuisse etiam in animo Andronieum.
sere:m suam statuam sapra columnam in. sublimi
neo Tetrapleuro, ubi nudi Cupidiies pomis se
invicem petunt, quod Anemoduliuim vocant, erigere.
Ceeterum id quod Anonynus noster, Nicetas atque
alii ᾿Ανεμο) ούλιων vocant, Cedrenus, ᾿Ανεμοδήριον,
quasi ἀνέμων δῆριν, certamen scilicet ventorum,
nuncupat ; ac Theodosio Magno ascribit, quod Leo-
ni Isauro Anonymus noster et Codinus : ait enim
pag. 525 : Τὸ τετρασχελὲς τέχνασμα, ὃ Δῆριν δέ-
γουσιν ὀνέμιν, γειρεν ὁ μέγας Θεοδόσιος πυραμί-
ὃὅο- σχταα ζωγραφούν, καὶ ζώοις πλασ-οῖς χεχ.-
ouv μένην ῥλαστοῖς τε xal χἀρποϊῖς xal ῥοΐσκοις, γυµ-
νοί t$: ἔρωτες ἵσταντα: προ γελῶντες ἀλλήλοις ἡμί-
pvc, xal τοῖς χάτω περωσιν ἐμπαίζοντες * ἄλλοι δὲ
ἐποχιάςοντᾶς. ἔμπαλιν νέοι, σάλπιγξι χαλναῖ. kg-
φυσώντες ἀνέμους ’ yxAx.U; δὲ βρέτας ὑφωύεν πε»
τόμενον, πνοὰς χιγείας δειχνύει τῶν ἀνέμων. (κα-
(wor pedibus swffultum. opus, quod Contentionem
ventorum vocant , Theudosius Maguus erexit, pura-
midis formam depingena, et fictilibus exoruaus — ger
minibus, fructibus, atque malis Punicis. Slant. et
nudi amores invicem sibi. blande arridentes, et. infra
transeuntibus illudentes. limrsum | alii adolescentes
subsidentes eereis iubis ventos. influnt, et nnugo «rea
in sublinivoluns, acutos fla.us veniorun cen. (nt,
615
INCERTI AUCTORIS 016
acelamante fàciione Prasin&, Τό ortfisdoza A Ἰαμθροῦ αὐτῆς, ὅτο Dastiloxov Egveye tüv iio
Helene ntulf anui, Vrat euim orthodoxsi &dei ad-
dietissima.
αὑτῆς, Ἀράξοντός τὀῦ Hodaivou µέρονς, Βορήνης
ὀρθοδόάξου Β 1ένης πολλὰ εὰ Ern. " Hv γὰρ ὁρθέ-
δοξος πᾶνυ.
De statud Buphemie Ααφιεία, qua in tractu. Glybrii erecta erat.
Eepliemiz ioris Justini Thracis stata. posta
est in Olybrii tractu prope saeeiam. Eupliemiam.
(quanv dad ecdlesianm. excitat) iw aseeneu, quam
nrinitha et duro oblita.
Εὐφημίας τῆς. γυναικὸς Ἰουστίνου τοῦ Opaxk,
ἐν το; Ολοθρίου πληήσίὀν τῆς ἁγίας Εὐφημίας, f
τιό. ὀχχλησία ὑπ αὐτῆς ἑκτίσθη. (67), στήλη b
ἀναθάσεν µιχρὰ πάνυ χρυσόµδαφος ὑπάρχουσα.
De statuis argenteis Εκάοσία Gt ejus füiarum.
Eudoxis uxoris Areádii ingets statuzg, ει Ρικ»
cheri βία ejus allardiique ipsius duareut— (Ἠ]κ-
Εὐδοξία- γυναιχὸς
Πουλχερίας θυγατρὸς
Λοκχδίου μεγάλή πάνν, χαὶ
αὐτῆς, καὶ ἑτέρων δύο θυγα.
τίιηΐ, ommes argentez, Fraterez ejusdem Ευ τόρων αὐτῆς, ἁμφοτέριον. ἀργυραῖ * ἔτι τῆς αὐτῆς
altera iri columna :nea, atque alia η Augnstanis,
cüjus causa Chrrysostoinus exsilio avaltátus est.
Εὐδαδίας ἐν χίονι yalx])^ xal ἑτέρα ἐν ταῖς A»
B γονσταίαις (68), δι’ ἣν ὁ Χρυςόστομος ἀνεσχευάσθη,
De statua. Arcadie Augusta ad. Topos εΤδεία, rechoh aliis Αγαάπα et Zenonis αά Chalces portam positis.
Arcadiz secunde Zenenis uxoris statua in. gra-
dibus, qni vocantur Topi, ad sedes S. Michaelis
archangeli ; quo loco Zeno judicium tulit de ii»
qui ad Basilisci partes desciverant, locumque
ipsum secretum fecit, Insuperque prioris ejus
uxoris Ariadnz, ipsiusque Zenonis ad regiam por-
tam Chalces.
Αρχαδίας γυναιχὸς Ζήνωνος τῆς δευτέρα:, b
τοῖς πλησίον τῶν βάδρων λεγομένων Τόπων (69),
ἐν τοῖς τοῦ ἁγίου ᾿Αρχιστρατήγου, ἕνθα Ἰένων
ἔχρινε τοὺς μετὰ Βασιλίσχου, xal σέχρητον τὸν
εύπον ἑποίησε. Ἔτι τῆς πρώτης eÓt00 γυναιχὶς
Ἅρ.άδνης, μετὰ χαὶ αὐτοῦ Άήνωνος ἓν τῇ βᾳσιλιῇ
πύλῃ τῆς Χαλκῆς (10).
De statua Pulrherim que in.Chalce. υἱεεδαιμγ.
1654 in cadem Chalce superius versus ambu-
lacrum, quod est ante palatium, inclytae Pulcheriae
cernitur statua.
Ἐν αὑτῇ τῇ Χαλχῇ πλησίον ἄνωθεν, Πουλχερίας
τῆς ἀοιδίμου, ὡς ἐν τῷ περιπάσῳ τῷ Ev τῷ τα-
C λατίῳ ἐμπρὸς ὑπάρχοντι, ἄνωθεν 1f, Χαλκῆς.
De. staiuis Constantini οἱ 1 εἰδιφ super. Müliarii fornicem erectia.
Super fornicem Milliarii 3d orientem, Constan.
tini et Helens status ; ubi etiam crux visitur in cu-
jus medio est Fortuna urbia,
Ἐν. τῷ Μιλίῳ τῷ x95; ἀνατολὴ», Κωνσταντίνο
καὶ Ἐλένης, ἄνωθεν τῆς xauápzg ἔνθα χαὶ otav,
xal μέσον τοῦ στανροῦ (71) τῆς πόλεως f, Τύ(1.
Anselmi Baudurii not».
(67) Ἔτις àxxAnola ὑπ' abere &xcloón. dem
sanewg Euplientie Olybrii nnucupatauf exairuere
νερά Eudozia Valentisiem? Junioris uxor; sed
enm ille aeerba morte subtsta esset, Olybrius
Romsuus dizniate magister, qni juxta. habitabat,
eanr zbsolrit : itd Codinus iu Excerptis. Chronicon
Aletk&andrinum lognens de Olybrio, qni Rome {405
perator appellatus fait, εἰ Pbicidia ejus uxore ;
Οὗτοι, inquit, Ὑτίζουθυ 9h» ἁγίαν Εὐφημίαν τὰ
Ὀλυθρίου. Er quibus spporet, sdem sancla
Ewphemiss Olybrii dictam, ab Euphemia Augusta
uxore Justiui Thcocie iustsuralam tantum (fuisse,
gon vero de novo excitatam. in eadem autem ade
sancte Euphemiáe couciéma celebratum csse auno
xxvit Justiuiani: Scribit Theophanes pag. 194 Fuit
vero im ea. mongMerium virorum ; nam DBasiliscua
presbyter οἱ archimandniia τῆς ἁγίας Εὐφημίας
τῆς ἐν ὈὉὈλνθρίου subseripsit libello monacho-
vum ad synodum sub llormnisda, οἱ Dioscorus
begumeuus interfuit, concilio Coustantinepulitauo
sub Mena. Crierum vide qui destatua. kuplie-
Be Augus, que erat ad bane Ecclesiam,
liabet Codinus in Excerptis.
(68) Καὶ ἑεέρα ἐν toic Αὐγονσταίους. liane
statuam Eudoxiw, quam Chronographus in Au-
yusteo ρόδι, Socrates εἰ Sozomenus argenteam
pariter iuisse decent, ereetaisque supra porpliyre-
licam columnam: secunduas ludus meritiauun edis
Sophianme, via duntaxat lata iutercurrente, aute
domum iagn: Curiz; ejusdemque causa Cüryso-
stomuim exsilio multatum fuisse; nau cun inu
ejus conspecta ludi publici saltatoruui et mimoruiu
edereatur de nore. gui jamdudum —invalueral
celendi regins imagines, Joanmes Chrysostonus
liec conira. religionam Christianam fieri existimans,
populum pro concione hac de re reprehendit. Quare
Eudoxia ii$ se persisictam ducens, in οσα
Chrysostomtum pellit,
(69) Ἐν τοῖς &Anclor τῶν βάθρων Xsyopirer
τόπων.. Topi Cosstenuuopoli unde dicli, ssus
aperie ostendi? Áuonymüus noster; scilicet. Z»no
cuu post biennium ingentibus copiis urbem ingre*-
$U$, magnaque populi ae seuaius frequentia exce
ptus esset, ac Ármatius Dasilisci praefectus cum
omui exerciuu ad. Zenouem transiánet , Basiliscut
fOntinug una cum uxore et liberis in ecclesiam
antiquam S. Irene confugit, Quare Zeno voluit ii
fieri leca judiciaria et »edes pro universo cjeroct
Senatu, ac ubi omnes €onsedisseut , condemuast
Basiliscum , eb in Liunaa locum Cappadociz τε
l:gavit. Et ob huuc judicum consessum loce
ile Toporum nomen naots est, Yide Chroy. Alc.
pag. 526. :
(7U) Ἐν τῇ βασιικῇ a0dlg τῆς Χαλκης.
Πύλαι βασιλικαί 69 sunt quas regias a Latinis 4”
pellari diximus, Caterum quas stataags Zeuonis d
Ariadnas ad Regiam Clialees poriau Clarenograplius
pouit, has Anonymus noster iu. Chbalee prex
quasi ante. palatii ambulacrum $wUüsse perlulxt,
ubi etiam inelyGe Pulcheris, ac pedestres duas
exiguus σοι iusidegtes, Secundi philosoplt
distichis ornatas, exstitisse ail.
(11). Kal µέσον τοῦ σταυροῦ. Quomodo auteti
in medio crucis urbis Fortuua erat, pluribus ex
071
στίνου τοῦ μετὰ τὸν μέγιατον ᾿Ἰουστινανὸν, xal
ραδίας θυγατρὸς αὐτῶν, xai ἽἙλένης ἀνεψιᾶς
αὐτῶν (72) εὐμαρφοτάτης πάνυ, χεχρυσωμένη '
'Apxabíou xai Θοοδοσίου υἱοῦ αὐτοῦ Ev τοῖς πλησ!ον'
βιοδοσίου ατήλης τοῦ πατρὸς, ἀμρότεραι ig"
ἴπποις : ὅτε xal σιτηρέσια ἐδόθη πολλὰ, ἔξαιρέτως
à τῷ Πρασίνων μέρει, χρᾶζωντος τοῦ δήµου, Ὁ
γόγας θεοδοσίου Κωνσταντίνο» ἐγίκησεν.
ENARRATIÓSÉS CHONOGRAPIIC E.
De aliis statuis que in Mibiiario peeite erat.
'Ev τῷ αὐτῷ Μιλίῳ Σοφίας τῆς Υυναιλὸς "lov- Á
΄
IR
In eodem Milliario, Sophie uxoris Justini. Justi-
niàni rhaximi successoris, et. Arabizi fis eoredm, '
αἰάπο Helenz formosissinos neptid eorum státta
auro obducta.: Arcadii Item e& Theodosii ejus filii
" haud procut statua Theodosii patris, ambs eque-
stes, in quarum dedicatione anmone Jargitip splen- |
did fuit, iis maxime qui Prasine fsctionia erant,
acelamante popeto, TAeodoséi soboles Gonstaniinmum
vicit.
De statuis que in tribunali palatii erect erant,
Ἑν τῷ τοῦ παλατίου τριδουναλίῳ, Βὐδοχίας
γυναιχὸς Θεοδοσίου τοῦ ἓγγόνου θΘέοδσσίου (15),
Μαρχιανοῦ τε καὶ Κωνσταντίνου” ἔνθα καὶ. ὀρχή-
σεις πλεῖστάι ἕως Ἡρακλέίου, τόῦ «a Ἡρασίνου xai
D:vétou µέρους γεγόνασιν.’
ΠΕΡΙ ΒΕΑΜΑΤΑΝ (74).
6έαµά a.
εν τῇ βαθδιλικὴ κινστέρυᾳ τῇ χρυσορδφῳ (15)
ἀνδρείχελον, χρυσέµδαφον ἂγαλμα ὑπάρχον (ἔνθα
τὺ ἔκαμον Ἠρανλείου τοῦ βασιλέως χατεσχευάσθη)
τὸ γονυχλινὲς, Ἰουστινιαυοῦ ἔστι, τοῦ κατὰ τὸ
δεύτερον την Κωνσίαντινούπολιν τυβαννήσαντος ,
καὶ τλησίον ἀὐτοῦ τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ ὁδελφῆς
Βουσήρου Γλιαβάρου (76), μετὰ τὴν ἧτταν Τιθερίου
Anselmi Bandurii note.
ponit Anonymus noster, scilieet η medio erucis
erat catena clausa, atqtie magice conéeerata, ut
e ο « - » f *
nimirum, quousque ifla eatená integra maneret, €
urbs omn'nai gentium victrfx esset, et 4b liostium-
incursionibus libera; ita ut eam nec adire mec
ledere possent; sed statim quüsi victe retroce-
derent. Quis vero hzec superstitiosa et pene ethnici.
rius ton vídet? .
(12) Kal "EAérnc ἀνεψιᾶς abcóv. lta restitui-
mus ; omimres siquidem mss, liabent. αὐτοῦ vel αὖ-
τῆς, Co:dinns xa 'Aoaf!ac τῆς θυγοτρὸς αὐτοῦ xal
Ἑλένης ἀνεψιᾶς αὐτοῦ. Cod. lveg.. 1, καὶ ᾿Αράδας
τῆς θυγατρὸς αὐιοῦ, xat. "Ῥλένης ἀνεφιᾶς αὐτῆς.
Reg. 9, "Ap^5624. Suilas vero, καὶ *Apaflac τῆς
Üvyaxp^g αὐ της, xal Ἑλένης τῆς ἀνεψιᾶς αὐτῆ».
Chronographus item noster nonnibil diverse. At
quidem qrrobique legendum puto. αὐτῶν, Helena
mippe fil.a. futt Baduarii Ceropalata ei Arabis,
Instit Junioris et Sephio lilia. Neptis itaque fuit
llelena utriusqué, nén vero. consob
Lambeeirus.
(73) Tov &TTÓvov θευδοσἰον. M»le Combefisius
lesit τοῦ ἔγγονος θεοδοσίου, et pejus interpretatur ;
' palatii tribmnali statue co'lotate eraut. Eudocie
izoris Theodos?i, εἰ ipsius Theodosii, οἱ Marciani,
ιο. Too ἐΥγόνόὀν lego et sie interprefatus sum : Jn
ribuali palasii Eudocie uxoris Theodosii, alierius
'"heodosii nepotis, item Marciani, etc.
(74) Περὶ Osagdreov, Phi'o lyzantinus scripsit
tpi τῶν ἑτετὰ θεαµάτων τοῦ χόσμον, hoc est, ut
nerpretatur. Vitruvius, de septem esbis speclaculis.
. Gellius item lib. x, cap. 18, septein. emnium
rrarum spectaeula voeat. At apud Chironograpbum
; Codinuin 0sdpa:a dicuntur siurelacra εἰ Status,
eztera M]. genns ἔργα περιφανέστατα.
(75) Τὸ &r τῇ βασιικῇ κινστέρνᾳ τῇ xpveo-
(-ῳ. Ma quoque Esmbecius οἱ Combelisius 1ο-
int; corrapie enim in ms. habetur, τὸ ἐν τῇ
ισιλεκῇ απηρῷ τῆς χρυσορόφον, cic. Anonymus
ro noster ία labet : Elg δὲ τὸν τῆς Baar,
Pd
rina, ut vertit
hn wibunali paletii Eudoeis uxoris Theodosii
alterius Theodosii nepetis, item Marciani et Con-
stentini statu:x €ollocatze. erant, Ubi etlam salta-
fiones plurimas Prasine οἱ Venet: faetionis ad
f; Hersclii usque tempera perstiterunt.
166 0E SPECTACULIS.
. Spectaculum 1.
Simulacrüm auro obductam in Dasiliea Οἱ μού
auro imqueata (ubi Παν imperatoris Examum
construetum est) virili specie in genua provolutum.,
Justéniani-est, secundo Constantinopoli tyrannidem
exercentis, ac prope euni uxoris ejus,.seroris Bu- |
soci Gliabari, dewieto Tiberio Apsimare; quaado
et Philippicus 167 codem ipso in loco Basiiicm
χροσορόφον ὀπίσω τοῦ Μιλίου, $« ἀνδροεί[κελον
ἄγαλμα ᾿γρυσέμέαρον, ἔνθα fv τὸ Ἔξαρον 'Hpa-
XÀelóu τοῦ βασιλέῳω- xai Υρνυχλινὲς Ἱουστιν'ανοῦ
τοῦ τορᾶννου, etc., id est, In ea parte ipsius basilicae
pone Milliarivm, qug amreo laqneari operta esi,
stabat statua virilis inaurata, ubi etiam visbbatur
Exemtm Meraclii/ imperatoris, ac genuflexa Justi-
niani tyrammi εἰπίνα, etc. igiiur prseter. stitüaame
Justiniani genuflexam stabat altera stro. obidücta.,
(6) Tnc γυκαικὸς αὐτοῦ ἀδελωῆς Βουσήρου
DAua6dpov. Perperam hee Comveltisius legit οἱ
interpretatur, ac prope eum, wxoris ejus et sororis,
μποτ Duseri Gliabari. Putat quippe legendum, xat
τῆς ἁδελφῆς, non Chaygani, sed velipsius Justi-
niani, vel Theodore ejus uxoris, ἡ Πουσήρου Γλια-
6ápov, qux «xor fnisset Buseri Gliabari; eoque,
Iuquit, forsitan. nomine statuam. meruisset, quod
cum sorore fratris insidias marito detexiaset, At
non animadvertit vir doctus hape conjecturam non
colxereve sulisequentibus : siquidem paulo infra
habet Chronographbus : Háxza οὖν οὐχ. ὀλίγα ἑἐχεῖσε
D ἑδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ 9^0 τυράννον xal τῆς Yüva:xb;
τὰ ἀγάλματα. Rge vero nullam medicinam. adhi-
bendam esse pato, ubi nullus adest morbus ; sicquo
Interpretatus sut. ac. prope cuim axeris ejub, so--
roris Duseri. Gliabari. Bis quippe uupuas inkisse
Justinianum Rüinotietum — constat : 3t prioris
uxoris ex qua (ΜΑΗ procreavit, nomen ac fauiliats
non produnt scriptores, Altera fui& Theodora, ΄
Buseri, vel ut alii. scribunt, Busiri Chazarorum
Cchagani seu ducis filia, quam tum demum duxit
cum in exsilio agens, paulo antequam inperium
reciperet, ad eumdem Chaganum, insidiis Cherso-
nisarem petitus, profugit. Verum. cum Claganum
una eum Apsimaro sivi insidias slruere coimperis-
set, 3b eo claim discerens, filiam patri remisit, sed
hawd diu post recuperato àuperio Terbelis Balga-
roram principis ope uxorem cuu filio Tiberio in
urbem revocat, utramque corona. donat, Vide S.
Niceph. CP Jireviar,. hist. pag. 124 et δε. οὐι-
*-
679
INCERT: AUCT ORIS
0M
auro laqueste abrogatus est : ubi plerumque Ter- τοῦ "Ajipápou* ὅτε xal Φιλιππιχὸς ἐν αὐτῷ τῇ
- belis Bulgaris Güabarus et Chazarus: sederunt,
[hi nen paucs pacte pecuniz dal sunt, quo loco
item tyranni et uxoris ejus statue sunt, Inter quas
sist elephas tant» magnitudinis, ut asserentibus
helluarum custodibus nullus majore mole elephas
reperiatur. Elephas autem ille a. Severo Caro Gra-
co effictus est ad spectaculum, ut aiunt. la. illa
quippe Basilica auro laqueata statutum fuerat ut
elephas consisteret ad ostentum singularissimum.
Collem enim esse aiebant ante partem. graduum
oeloginta duorum, ubi et schola. custodum urbis
exeubabat. ihi, ut narratur, Carcinelo argentario,
iniquis laneibus vendenti, elephas inolestiam crea-
Lat, ita ut. ille gubernatori elephanti. plerumque
interminatus sit, additis etiam πο "pferende
minis, nisi elephantum, qui sibi tabernam everte-
bat, cobiberet. [ο vero. quod oleum conveheret,
elephanto [mper»re non poterat, Qucm. tandem
occisum iniquus argentarius, elepbanto deve-
randum apponit. Bestia. vero nendum eicurata ,
illtm quoque interemit. Quo audito Severus ,
liostias bestie non paucas obtulit : atque eo ipso
loco confecta statua fuit, ubl etiam flereules mul-
8
tis hostiis ct sacrificiis cultus fuerat. Utque mulio .
τόπῳ τῆς χρυαορόφου βασιλικῆς ἁπεδοχιμάσθη (77),
Τερθελὶ τοῦ Βουλγαρίας ἑχεῖσε (78) mol; χ..
θήσαντος, καὶ Ῥλιαδάρου Χαςάρου * πάχτα οὖν oix
ὀλίγα ἐχεῖσε ἑδόθησαν, ἔνθα αὐτοῦ τοῦ τυράννου vil
τῆς γυναικὸς τὰ ἀγάλματα. Ἐν of; ἑλέφας ἵσταται
παμµεγέθης, ὡς οἱ θηοιοδέκται ἡμῖν ἐθεθαίωσαν,
ph γενέσθαι ἑπάνω αὐτοῦ τὸ μέγεθος τῶν ἔλεφὰν
tuv * τῶν ὁὰ μεγάλων ἕως οὕτως. 'O ἑλέφας 05
E:65pou τοῦ Καροῦ Ἕλληνος ἐτυπώθη θέχμά v,
πατὰ thv παράδοσιν. Ἐν γὰρ τῇ αὖὐτῆ ypusopioo
βασιλιχῇ τὸν ἑλέφαντα παραμένειν εἷς θέαμα Unt
etov. Ὅρον yàp εἶναι πρὸς τοῦ μέρους (19) τῶ
ἀναδαθμῶν τῶν οβ’ ἔλεγον, ἔνθα xaX σχολὴ φυιαῖ-
τόντων πόλιν. Ἐν αὐτῷ δὲ φασὶ τὸν ἑλέφαντα τᾶ-
ραμένειν Καρκινήλῳ ἀργυροιόπῳ tv. πλαστοῖς Qr
γοῖς (80) τὴν πράσιν ποιουµένῳ * ὥστε διατρἐφονι
τὸν ἑλέφαντα, φασὶν, ἀπειλεῖν, ὅτι xal ἑπορθεῖη
τούτου τὸ οἴχημα * xal πολλάκις διαθεθαιωσαµένυ
θάνατον τῷ θτριοτρόφῳ, εἰ ph τοῦτον χρατ-
σειεν (81)* αὐτὸς δὶ διὰ τὰς βαγύλας ἑλαιοφόρικ
χρατῖσται οὐχ ὀνεδίδου : ὃν καὶ φονεύσας ὁ. αὐὈν
ζυγοπλάστης, τῷ ἑλέφαντι εἰς βρῶσιν προέβηχε΄
τοῦ δὲ θηρίου ἀτιθάσσου ὄντος, καὶ αὐτὸν ἑξηνάλω-
σεν. "O xaX Σε6ῆρος ἀχούσας, θυσίας τῷ θηρίῳ vx
Anselmi Bandurii notam.
tionis DPetavianze ; Theoph. pag. 314. Hinc corri-
πρὶλς αὐτὸν χλαμίδα τε περιδάλλει βααιλιχὴν, xi
gendi sunt Anonymus noster et Codinus οβρεΓίηΘ Καΐσαρα ἀναγορεύει. Καὶ συμπάρεδρον ποιησάµενς
recentiores, qui, cum de S. Anna Deuteron. cogno-
minata loqnuntur , Ju-tiniantm Rhiuoimetum pro-
fugise 3d. Terbelim Bulgarorum principem perhi- C
bent, qui filiam stam. Theodoram ipsi in uxorem
dedit, οἱ insuper quindecim millia militum submi-
nistravit: nam non Teibelis Bulgarorum principis
filiam Theodoram fuisse, sed Buseri Chazaro-
" rum clhagani sogrem satis constat ex Jaudato S,
Nicephoriloeo, necnon Theophane ac Chronographo,
(T1) Εν aito τῷ τόὀπῳ τῆς χουσορόφου βασι-
Juxqc ἀπεδοκιμάσβη. Philippieus, οι biennium
et m*aseg aliquot imperasset, ipso die natalis urbis
editis Circensibus Indis, post. prandium ἐπ palatio
meridians a conjurati« capitur, et ad Circum. da-
ctus oculis privatur. Vile S. Niceph. pag. 150. (uod
autem hic S. Nieephorus Sabbato l'entecostes γενέ-
015v τῆς πόλέως illo anno incidisse tradat, impossi-
bile omnino ett, cum in Menologio Grazcorum , ad xt
Maiinotetur τὸ γενέβλιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Oportet taque. boc a»no Pentecosten. in. Maii xin
incidisse, Annus' a. fastorum conditoribus Christi
DCcxin statuitur, ind, xi, cyclo lunz xi, cyclo sulis p γὰρ, inquit, τὰ τοῦ oóptu παρ) αὐτοῖς qu
Constantinopolitano xvii, epactie solis vi, luna xiv,
Aprilis 3v, qux eum concurrentibus dat feriam vir.
l/eo postridie xvi ejusdem mensis Pasclia, vyclo
solis Romano. xxn , Jt. Α; Pevteco(to. vero. Junii
iv, longe post xi Maii. Sed nequeaute hunc annum
' prz:eterqüam 8. ΡΟΣΕΗ, Pentecoste in Maii xn iuci-
dit; neque post, nisi tautum a. DCCxxvi, Ut ex De-
de ac Dionysii Cyclis patet. -Proinde falsum τὺ γε-
νάθλιον Constantinopoleos ipso anno in Sabbatum
ante Pentecosten iucidisse, Vide doctissimi Petavii
Notas ad laudatum Nicephori locum.
(18) Tep6sA1 τοῦ Βου.ἰγαρίας ἐκεῖσε, etc. Ter-
belim Bulgarorum principem extra Blachernatum
lucenia $:ationem habuisse perliibet Nicephorus no-
ster ; ubi efiam omhi bonore sc mtnificentia a Ju-
fünisno exceptum scribit : Τῶν δὲ Βουλγάρων &o-
χοντα Τέρδθελιν ἔξω τείχους Baayspvv σκηνούμε»
νον πολλά φιλοφρονησάμενο;, τὲἐλος παραγενόµενος
προσχυνεῖσθαι σὺν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ λαοῦ Ex£ sv, Kil
πλεῖστα παρασκόµενος δῶρα πρὸς τὰ ἑαυτοῦ ἑξέπε
πε, Pretorea Jusiiniano secundum imperatorest- —
tua Valentini argentea, examum tenens | in deste:
argenteum, ad pactam Barbaris pecuniam solren-
dam a Curio protectore ablata est forsau livc que
que Bulgaris data, testatur idem Chonographus s"
pra cum de Modio, Codinus item pag. 35, de eadem
re laquens. )J
(19) "Opov yàp εἶναι πρὸς τοῦ µέρους, etc, Cal-
lem ihi exstitisse referunt Anonymus noster et Co
dinu:, Combefisius legit ; "Opov γὰρ εἶναι sputo»
μέρους, οἱ interpreiatür, Metam. enim exse. ajebitt
primee partis graduum octeginta duorum. llec qu-
dem lectio mihi nou probatur: at ejus conjectura
mihi arridet, q^pov scilicet pro pou legenduu. Fo
rug sanererum venalium ibi exstitisse sequenti
denoiant, quod argentarii taberua illic esset, que —
clephas onera conveleret, quodque illic scliola cu
stodum urbis excubaret ; nam milites in Foro coll-
cari solitos superius docuit Chronographus; t&;
σθαι: quo in foro terribilem elephantis stas
exstitisse perhibet; num eadem ac eodem in Ix?
ignoratur, sed ccrte baud procul. |
(80) Ἐν α«-λαστοῖς ζυγοῖς. la Lambecius 8
Combelisius ex Suida esmendani; perperam μέ
iu uis. legitur, ἓν πλατὺς. Anonymus noster labe,
ἑναντίοις ζυγοῖς: et paulo postaryentarius Qvyotit-—
στης appellatur ab eodem Auonymo, necion a Suc
da ubi Portus jure merito 3 Lambeeio ct a Cou
befisio reprehenditur, quod utrobique male inte
pretetur, qui in libris a se (actis venditionem (acicbel.
(81) Κρατήσεαιν. Scribae inscitia. κρατήσει in ως
legitur; sed plara hujusmodi, ubi —snanilests |
s$ctihze error apparebat, uulla addita nola emen
vimus, à supervacaneis quippe notis quaatunm l|
cuit, abstiuuitius; neque .res ab. aliis illustrat
illustrare aggressi: sumus, nisi aliquid inde nori e.
iuob:ervati nobis appareret. |
Gal * ENARRATIONES CHRONOGRAPHICE. —— [7
ὀλίχας προσήνεγχεν. "Ev αὐτῷ γὰρ τῷ tóm παρευ- A magis spectaculo essel in Dippodromum ifvecitus
00 χαὶ ἀπετυπώθησαν * ἔνθα καὶ Ἡραχλῆς έλα»
ερεύθη, παμπόλλας θυσίας δεξάµενος, xoi àv τῷ
Ἱπποδρομίῳ µετετέθη (82) εἰς θέαµά τι µέγιστον.
Τὸ δὲ πρότερον ἀπὸ Ρώμης ἐπὶ Ιουλιανοῦ ὑπατι-
xo) ἐπὶ «b Βυζάντιον εἰσήχθη, μετὰ καρούχας καὶ
vp; xai στηλῶν δώδεχα. Αὕτη, φασὶν, ἡ ἱστορία
coU θεάµατος Σευήρου ἡ ξένη Υέγονεν ἐπὶ 'Avbi-
µου ὑπάτου * οὗτινος τὰ ᾿Ανθίμου κατὰ τὴν κέλευσιν
'est; cum. 168 prius Roma Byzantium Juliano
consule cum carruea ei nave ac decem aliis sta-
tuis translatus fuisset. Contigit vero stupenda hzc
spectaculi Severiani historia, Anthimo eonsule : cu-
jus Antbimi bona, jubente Nuzanieto urbis Profecto
Persa, pro pacta pecunia solvenda vendita sunt,
in diebus Byz» et Antii, hodieque philosophan-
tibus ad experimentum hoc spectaculum prostat.
Νουζαμήτου ὑπάρχου τῆς πόλεως τοῦ ἀπ Περσῶν ἀντὶ πάκτων ἐχρηματίσθησαν, iv ταῖς ἡμέραις Βύζα
xa) ντίου, χαὶ ἕως τῆς σήμερον τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἓν πείρᾳ προτέθειται θέαμα.
8EAMA B'. Τῶν ἐν τῷ ἈὩρέφ Milo.
Ἐν τῷ 'Qpé Μιλίῳ, Ἡλίου ἅρμα (85) tv τετρά-
σιν ἵπποις πυρίνοις ἱπταμένοις παρὰ δύο στηλῶν
ἐκ παλαιῶν χρόνων ὑπῆρχεν, ἔνθα Κωνσταντῖνος.
εὐφημίσθη (84) μετὰ τὸ νιχῆσαι ᾽Αζώτιον, καὶ
Βύζαν καὶ "Αντην, χράζοντος τοῦ Βενέτου µέρους,
ο... Etlsc πα.ένορσον ἱμάσθ.λη,
Ὡς δὲ δὶς ἡδήσας µαίνεαι ἐν σταδίοις'
τοῦ δὲ Πρασίνου µέρους Χέγοντος, Οὐ χρῄξομέν
σε, λωδέ- οἱ θεοὶ ἀνώτεροι αὑτοῦ ἕλον. Τοῦ δὲ
"ou ἅρματος κατενεχθέντος ἓν τῷ Ἱπποδρομίῳ,
δορυφοροῦμενον εἰσῄει στηλίδιον καινὸν παρὰ Κων-
σταντίνου Χατασχευασθὲν ὑπὸ 'Ἡλίου φερόμενον,
Τύχη πόλεως * 0v βραδείοις πλείστοις εἰς τὸ στάµα
εἰσῄει, καὶ ἔλαθεν ἆθλα παρὰ τοῦ βασιλέως Κων-
σταντίνου, χαὶ οτεφανωθὲν ἑξῄει, καὶ ἐτίθετο Ev τῷ
Σενάτῳ, ἕως τῶν Γενεθλίων τῆς πόλεως. Ὑπὸ δὲ
Ἰουλιανοῦ, διὰ τὸν χαραχθέντα σταυρὸν, ἐν αὐτῷ
SPECTACULUM II. De iisque in Aureo Milliario erant,
Inureo Milliario jam inde ab antiquis temporibus
eurrus Solis trahente quadriga equorum ignei colo-
ris quasi volantium a duabus columnis visebatur : ubi
Constantinus post victos Azotium, Byzantem et An-
tem, Venet factiónis his acclamationibus exceptus
est :
. . . Verlisti retro flagellum,
Ac velut bis pubescens, insanis in stadiis.
Prasina ex opposito factione dicente, Non te opus
habemus, injuriose ; Dii illo superiores traxere. Solis
seutem curru io Bippodromum deducto, statua illa
exigua, urbis scilicet Fortana, quam Constantinus
fabricaverat, Sole vecta, multis braviis instructa
in Hippodromi (tribunal veniebat, receptisque a
Constantino imperatore victorie prewiis, 169 in-
de coronata exibat, atque in senatu usque ad
diem urbis natalem reponebatur. À Juliano aute
quod inseulptam erucem haberet, in eam fossam
βοθύνῳ, ὅπου τὰ πλεῖστα Orápasa, καὶ αὐτὸ παρο- (. projecta et terra obruta est, in quam plurima quo-
6505. '
ΘΕΛΜΑ I". Tox ἐν τῷ dép.
Βαλμασὰ κεντυρίων φίλος εἰδώλων πάνυ κατέαξε
τὸ εἴλημα τοῦ Φόρου (85) ὡρολογίου, θέας χάριν,
ὡς ἔλεγεν * ὡς 55 ἐν τῷ δοκεῖν μᾶλλον ἕνεχα τοῦ
χλέμματος (86) καὶ τοῦτο ποιῆσας (87), ἔχλεψε τὸ
Παλλάδος εἴδωλον ἀργυροῦν. Καὶ τὰ βαλάντια
Ασχληπιοδώρου (88) εὑρέθησαν τῶν τριῶν λιτρῶν
que alia spectacula.
SPECTACULUM Ill. De iis que in Foro exstant.
Balmasa centurio, idolorum studiosissimus, horo-
logii in Foro stantis involucrum spectandi causa, ut
aiebat, confregit ; ut autem vero similius erat, fu-
randi causa id egit : Minervse quippe signum ar-
genteum furatus est, Asclepiodori quoque marsu-
pia trium librarum reperta sunt, item corona Cleo-
Anselmi Bandurii note. | '
(82) Kal àv τῷ Ἱπποδρομίῳ µετετέθη. Hauc
siatuam ex ze calatam luisse, auctore Lysima-
cho, testatur Nicetas Choniates in Narraüone de sta-
tuis Constantinopolitanis, etc.
(83) ᾿Η.1ζου ἅρμα. Ma ex Ánonymo nostro resti-
tuimus. Perperam quidem legit et. interpretatus cst
Combefisius : Ἐν τῷ Ὠρέῳ Mig ὙἩλίου ἅρμα, ew.
In aureo Solis Miliario, jam inde ab antiquis tem.
oribus Jovis currus, ete. Ego vero Anonymi nostri
ectionem secutus sum. Miliarium aureunj in nova
toma adinstar veteris Rom;e exstitisse scriptores
mnes perhibent. Nullus vero Miliarii Solis
nciminit. De curru autem Solis, hoc esf, statua Con-
tantuni, capite radiato, qualem in nummis ejusdem
mperatovis videre est, loquuutur Cbron. Alex., Àno-
ymus noster, Codinus ej alii complures.
(84) "ErOa Κωνσταντῖνος εὐφημίσθη. lta ex
'uida resiituimus, Perperam saue in ms. legitur,
Ev0a Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας εὐφημίσθη : nam Cot-
iautinus big npn imperator, sed auriga celeberri-
ius fuit in. quem ἁλφυυν epigraunnata exstant
nibologiae lib.v. Quia autem sequentes versus a
bronographo laudati desumpti sunt ex epigrammate
|; Porphyrium aurigam Venetz factionis, putat
PATRoL. Gn. CLVII.
Lambecius pro Constantinus legendum Porphyrius.
(85) Τὸ stnpa tov Φόρου. Corrupte in ms. ]6-
gitur τοῦ πύρου. De horologi& Fori loquuntur Ano-
nymus noster et Codinus.
D (86) "Evsxa τοῦ xAépguatoc. lta. et Lambeeius
legit. Perperam in ms. babetur, ἕως vou χλέμματο;.
(87) Καὶ τοῦτο ποιήσὔας. Vel καὶ τοῦτο ποιῄσαν-
τος αὐτοῦ. Male Combefisius legit, καὶ τοῦτο ποιᾖ-»
σαντος, eic.
(88) Καὶ τὰ βα.ήνγτια ᾽᾿Ασκληπιοδώρου. Hoc
perperam interpretatur Coubefisius: Esculapii quo-
que lances inventa sunt trum librarum pondo : βαλάν.
tia siquidem marsupia significant, nullibi pro lan-
cibus usurpatum reperi ; neque Asclepiodorum pro
ulapio vel contra; nomina quidem propria suni
omnino diversa : Akciepioderum forsan pictorem
intelligit, qui atate Ápellis floruit. Olymp. scilicet
Cxii. Hunc. in symmetria. mirabatur ipse Apelles.
Quod autem inarsupia ipsi Chronographus attrí-
buit, hinc fortassis fabule origo, quod sclepiodo-
ro liuic Mnason tyrannus pro xit diis dederit in sin-
'gulos mnas trecenas : testis est Plinins, Sed iste,
mi lector, conjecture : aenigma zgnigmate solvitur,
22
653 INCERTI] AUCTORIS N fat
patrz ex smarazdis colore alabastrino. le cognita, Α xal ἡ xope o Κλεοπάερας (89) κατασχενεθεῖοι
A4mperator Constantiuus centurionem morte dam-
mavit, Ftsi autem impudenter nogaret, ac deos
ebtestaretur, capite truncatus est in uno e gradi-
bus ipsius Fori, ubi olim epulze ac prandia flebant.
Scelus vero in altero fornice perpetratum non tace-
bimus. Maxentii moechi simulacrum divinis honori-
bus illic colebatur ; et quod multi idololatrarum
ignorabant, Deus eques adorabatur. Quapropter
Constantinus simulacrum évertit, ac eos, qui id te-
. mere ausi essent, capite muletavit. Ubi etiam Arius
postea feda morte periit; qui cum blasphema dicta
"Gracanicis pejora miser 1760 pronunuasset, quan-
do cum comitatu et pompa Constantinopolitanum
thronum, imperatoria manu stipatus raptum pro-
cederet. Verum Alexander, vir divina scientia prse-
ditus, non prius cessavit quam illum [αρθεί morti
tradidit. Eodem loco, qui a fornice viginti novem
palmos habet, sub religioso imperatore Theodosio,
Arius marmorea statua effictas est qu: solo tan-
«illum sublimior erat, ac eum illo Ssabellius, Máce-
denius, Éunomius ; ut eos qui prieterirent tales si-
hi magistros adscribere puderet ; utque li qui Fille
honorem detraxerant, stercore, urina, sputo οἱ 1u-
σμαραγδινὰς πάνυ ἁλάδαστρος. Τοῦτο γνοὺς 6 fs.
οιλεὺς Κωνσταντῖνος, τὸν αὐτὸν κχεντυρίωνα (990)
Βαλμασὰ ἐπετίμησεν ἄξιον θανάτου. Τοῦ δὲ ἀνιι-
σχυντοῦντος, xal θεοὺς ἐπιχαλουμένου, ἀπειμβῃ
εἰς ἓν τῶν σχαλίων τοῦ αὐτοῦ φόρου, ἔνθα τὰ ἄρισα
τὰ ποῶτα ὑπῆρχεν (91). Τὸ δὲ ἐν τῇ δεντέρᾳ χα-
µάρᾳ Ὑεγονὸς ἄθεσμον οὗ σιωκἠσοµεν. Τὸ c
μοιχοῦ Μαξεντίου (92) εἴδωλον ἐκεῖσε προσεχυνῖῳ
λατρευόμενον, xal τοῖς πολλοῖς εἰδωλολάτραις
ἀγνοοῦμενον, θεὺς ἱππόσυνος ἑλατρεύετο ' δὲ Kw
σταντῖνος αὐτὸ μὲν κατέθαλε * τοὺς δὲ τοῦτο τολµή-
σαντας ἀπεχεφάλισεν. "Ev0a καὶ Άρειος jr
φαῦτα τὸν μιαρὸν θάνατον ὑπέστη, χείρονα Ἑλλί-
vv βλασφημῆσαι ἁποτολμήσας ὁ δείλαιος, peti
Atte xat τιμῆς (05) τὸν θρόνον Κωνσταντινουτή-
λεως τῇ βασιλωῇῃ χειρὶ χαθάρπάααι βουλόμενος,
"AXI! οὐκ Αλέξανδρος ὁ πολὺς Ev θεογνωσίᾳ oim
παρεσ... (94) ἕως τῷ ὀλεθρίῳ θανάτῳ τοῦτον παρί-
δωχεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ (95) ἀπὸ τῆς χαμάμαι
ἕως x0' παλαιστὰς ἔχοντι, Eri θεοφιλοῦς θεοδοσίω
ἀπετυπώθη "Aprtoz; kv μαρμάρῳ συγχειτνιῶνςι ri
*1j, xaY σὺν αὐτῷ ΣῬαθέλλίος, Μαχεδόνιος, Εὐνόμιο,
πρὸς αἰσχύνην τοῖς διερχοµένοις (96) σφετερίζιη
Anselmi Bandurii noté.
(89) Kal ἡ xoporlc KAsoxdtpac. Κορωνὶς et xop^-
να. el χορώνα et χουρούνα recentioribus Graecis pro ce-
cona accipitur. Vide Ducangii Gloss. med. et inf.
rec.
(95) Μετὰ itc xal eiuific. Scilicet, quando em
comitatu et pompa Constantinopolitanum — thronum,
imperatoria manu stipatus raptum procederet, Perpe-
ram interpretatur Combeflsius, supplicationis pomp
. (90) Τὸν αὐτὸν κεντουρίωνα. Scribe mendum ϱ ac honore Constantinopolitanam sedem imperatorie
4p αὐτῷ κεντουρίωνι, utet Lambecius animadvertit.
(91) "Ev0óa τὰ ἄριστα τὰ αρῶτα óznpxsv. id
est, capite (Iruncatus esl in uno e gradidus. ipsius
fori, ubi olim epul& ac prandia fiebant. Loquitur
hie forsan Chronograplius de tribunali in Foro Con-
stantini, quod in regioue tertia statuitur in veteri
urbis Descr'ptione, ac proinde eidem usui deservie-
bat, quo tribunal novemdecim accubitorum seu ac-
cubituum, cujus descriptio habetur apad Luitpraa-
dum lib. vi {ει cap. 5 : Est domus, inquit, juxta
lHlippodromwm, aquilonem versus, mire εἰ altitudi-
uis et pulchritudinis, que Decaennea cubita vocatur.
(Juod nomen non abs re, s^d ex apparentibus causis
sortila est. Δέχα enim Grace, Latine decem, ἑννέα
wovem . cNbila a cubando, inclinata vel. curvata
possumus dicere. Hoc. autem ideo, quoniam. quidem
decem εἰ noysm mensa in ea, que secundum carnem
est. Domui nostri Jesf& Christi Nativitate appouun-
tur : in quibus imperator pariier εἰ conviva non seden-
do, ut. celeris. diebus, sed secumbeudo epulantur :
quibus in diebus non argenteis, sed aureis vasis mi-
dAistratur.
(92) To vov μοιχοὺ Μαζεντίου. lta. etiam Lam-
becius et Cowbelisius legendum putant, Corrupte
scribitur in ms. τοῦ μυχοῦυ Μαξεντίου. Quantus enim
erat Maxentüis in rapiegdis constuprandisque alio-
rum vxoribus tes'atur Euseb. lib. vit, ubi. hzc de
eo leguntur cap. 26, µοιχείας καὶ παντοίας ἐπιτελῶν
φθορᾶς. Coterum nimis scrupalosus videtur Com-
Uclisius, qui pro Μαξεντίου Mazimini scribendum
ceuset,eo quod Maxentius propensior in rem chri-
slianam esect, Maximinus vero Gracanics super-
stitionis vindex acerriwus Christianisque iniquior.
Quaudequidem Maxentius initio, populi demerendi
gratia lantum, Christiauis favere visus est, Ac per-
seculioni modum adhibuit: at wox im omni se
crudelitatis ac. flagitii genere volutavit, Testatur
Kuscb. eodem lib, cap. 14 ; Optatus item lib. 4.
D
abusu potestatis armata manu atque vi esset raptyru.
Neque bic λιτὴ supplicationis pompaw, seu suppli-
caltonem, ut putat Combefisius, significat, aut pre
cessionem ecclesiasticam, qua notione in Euchologie
et passim apud scrip:ores occurrit, sed pro comitas
ei pompa sumitur, ut manifeste ex Cedreno lique
pag. 296 : T3 yàp ἑξῆς 6 ἀνόσιος μετὰ φαντασίας
καὶ γαυριάµατος εἰς τὴν ἐχχλησίαν προερχάμενκ,
ἐπειδὴ Ev τῷ φόρῳ πλησίον του λεγοµένου Σινάτον
ἐγένετο, τὶς Υαστρὺς νυξάσης αὐτὸν, τοῖς ixi
ἀφιδρῶσιν ἀποχεχωρηχὼς, ἀγγελιχὴ κχατασκᾶ
ται χειρὶ, τῆς τε χο'λίας αὑτοῦ xa τῶν gui.
Χνων οὖν τῇ voy?) ῥαγέντων xat εἰς ἀφεδρῶνας 11-
τἀαθληθέντων. Nam Arius cum postridie magno cim
fastu et ostentatione ad. ecclesiam. procederci, cs
in Foro non procul a euria abesset, ventre stimulant
ad latrinam abiil : ibique ab angelo ictus, intestim
fn latrinam egesiit atque exanimatus est.
(94) Tovro παρεσ. Lego παρέσχεν, scilicet Aler-
ander, Constantinopolitanus episcopus, cum οἱ 2)
imperatore niandatum esset, ut Arium in Ecclesau
reciperet, anxius, ut par erat, animi, totani noct'£
ad Dominum precibus fusi& Arium pessumdelii,
Wstatur Cedrenus laudato loco.
(95) Ἐν abro τῷ τόπῳ, etc. Locus forsan ile
de quo loquitur Anouymus noster, cum de stat:
Fortune urbis, qux a Juliano in foveam projets
est, quod crücein capiti insculptam haberet ; bi
"Apsto;, inquit, τὸν ἔχθιστον θάνατον ἀπὸ τῆς xt
µάρας τοῦ Φόρου τοῦ Σενάτου ἀπέδωκεν * ποὺ xdi οἱ
παρερχόµενοι αὖρα xal χόπρα ἐτίθουν αὑτῷ τῷ it
θίστῳ ᾿Αρείῳ. .
(96) Πρὸς αἰσχύνην toic διερχοµένοις. id. es
ut eos: qui praierirent tales sibi magistros. ascribtti
puderet ; utque ii qui Filio hogorem detraxerant, sttr-
core, urina, sputo et ludibriis deturparentur. Con
belisgius vertit, ad eurum probrum, qui: sibi hos rit
dicare student ; et ut ii qui Filio honorem detrazeruu,
(85
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICAE.
6$
τούτους, χαὶ χόπρῳ xal οὔρῳ xai ἐμπτύσματι, καὶ A dibriis deturparentur.. Quae hactenos int^gra. 60) -
ἀτιμίαις ὀνειδίζεσθαι τοὺς τὸ» Υἱὸν ἀτιμήσαντας.
Ἅτινα καὶ χαθορῶνται σῶα Eu; τῆς σήμερον, τοῖς
τὰ γεγραμμένα παρ ἡμῶν μετὰ φιλοσοφίας xal
πόνου διερευνῶσι. :
ΘΕΑΜΑ A'. Τὸ ἐν τοῖς Ἀρτοπωλίοις πόροις (97)
ὑπάρχογν. |
Κυνάριον ἀπὸ μαρμάρου (98) οὕὔθατα πλεῖστα iv
τῇ νεµέσει περιφέρον, ὡς οἴχοθεν μ.ρμηκιὰ λα-
τρεύειν ἐπεχείρουν, τοῖς θεωρεῖν κατὰ πᾶν ἐθέλουσι,
τοῖς πᾶσι προὔῦχειτο * ταοῦ δὲ xal ἀετοῦ χαὶ λεαί-
νῆς, λαγωοῦ τε χαὶ χριῶν xápat, καὶ στρουθῶν, xal
χορωνῶν καὶ τρυγόνος, pube xat γαλῆς, xat δαµά-
leuy ἐμαοῦσαι, xal Γοργονίδες δύο ἀμφότεραι ἐκ
spiciuntur ab iis, qui scripta nostra philosophice ct
&tudiose scrufantur.
SPECTACULUM IV. De iis qum in Artopoliis ex-
' stant.
Catellam marmoream multis mammis distri-
buendis muneribus przditam, confertim animanteg
adorare tentabant: quod iis qui considerare vel-
lent erat expositum, pavonis scilicet, aquilz, lezx-
nz, leporis, arietumque capita, passerum item,
cornicum, turturis, muris et felis : itemque δὴ»
cule mugientes, Gorgones duz a dextris et sinl-
δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων, ἡ µία τῇ ἑτέρᾳ xav' ὄψιν B stris, obversa mutuo facie, ex inarmore sculptee.
βλέπουσα, ἀπὸ μαρμάρων, ἀναγεγλυμμέναι, τὰ
φυραθέντα χάτω τῶν αὐτῶν πόρων fior Αρτοπυ-
Muy, θέας τοῦνεχεν Κωνσταντίνου ὁρᾶμα. )Αλλὰ
ὰρ xal Βούλγαρος ὑπὲρ fob; χαθαρὲς ὑπάρχων,
ὡς τῇ τῇ διορύττειν ἐθέλειν τοῖς ὁρῶσι θέαμά τι
µέγιστον. Διέκειτο δὲ τοῦτο ἕως τῶν πολλῶν, xal
μέχρι Ζήνωνος ἀρχέσαι τὴν ἑστορίαν. Ταληνὸς δέ
τις ἰατρὸς xa φιλόσοφος ὑπάρχων, ὡς αὐτὸς ἐδί-
ἆαξεν, ἀπὸ χρονογράφων Ἱπεραιωθεὶς, - ὁθεδαιώθη
τὰς Γοργονίδας τὰς µαρµαρίνους, ἅτε τὴν µίαν ix
δεξιῶν, ἅςε δὲ τὴν ἐξ εὐωνύμων, ἱερογλυφιχά τινα
xal ἀστρονομιχὰ Σχίδνια συλ]αθοήσας τῶν βασιλέων
γράρειν τὰς ἱστορίας, Κωνσιαντίνου τοῦ Μεγάλου
τοῦτο ποιῄσαντος. To) δὲ αὐτοῦ Γαληνοῦ ἐπὶ πλε]-
στον συχνάσαντος, καὶ τοῖς ἀναγνώσμασιν τούτου
προαέχοντος» τὰ μέλλοντα συμδαίνειν Φήνωνι παρὰ
Βερήνης ἑγάλασε. Καλλίστρατος δέ τις, συρφετὸς
μὲν τῷ γένει, Χχάπηλος δὲ τῇ ἁξίᾳ, ἑμθατεύονει τῇ
ἱστορίᾳ τῶν Topyovióov Γαληνῷ xoi μάλιστα
συχνῶς προσέχων μετὰ τὴν ἀνάχαμφιν Ζήνωνος
thv ἀπὸ Ἱσαυρίας τὸ δεύτερον, φατειασθεὶς ὁ αὐτὸς
Γαληνὸς δαρὰ τοῦ αὐτοῦ Καλλιστράτου, τοσούτους
ἐμπαιγμοὺς ἐπ' ἑνιαυτοῦ χα βολίδας ὑπέμεινεν,
ὥστε µέχρι τέλους «5 πέρας iv τῇ αὐτῇ "Apto-
κωλίων χαλενδίᾳ, bv αὐτοῖς τοῖς ζωδιακοῖς τετρᾶ-
πόδοις xal πετεινοῖς Σαλεντίου ὑπ' ἄρχοντος ξίφει
ἀποχεφαλιαθΏναι, κράξαντος τοῦ Πρασίνου µέρους
xi τοῦ ὄχλου, Διχαία ἡ κρἰσις. Αριστείδης δὲ
Qux in Artopoliis sculpta a Constantino αἆ sp:c-
taculum facia sunt. Sed etiam Dulgarus mundus
171 bovi insidens, qui quasi spectaculum viden.
tibus maximum, humo defodi voluerit. Hzc multig
temporibus constitere, et usque ad Zenonem ocu-
lis contemplari licebat. Galenus vero quispiam
medicus et philosophus, ut ipse docuit ex Chrono-
graphis mutuatus asseverabat, Gorgones marmo-
reas, quarum alia a dextris, a sinistris alia erat, hie-
roglvpliicas quasdam et astronomicas viperulas con-
tinentes, imperatorum historias complecti, magno
Constantino ejus rei auctore, Cum véro idem Ga-
lenus eo crebrius: ventitaret, et lectioni attenderet,
de iis que a Verina Zenoni eventura erant, in ri-
sum effusus est. Callistratus vero quidam ex infima
plebe caupo, G:lenum Gorgonas sepius adeuntem,
easque assidue considerantem, apud imperatorem *
Lenonem ex Isauria secundo feversum accusavit :
qui Galenus mulia ludibria et plagas per annum
sustinuit, donec tandem in ipsa Artopoliorum ca-
lendia, et ad ipsam quadrupedum animalium atque
volucrum statuam, a Silentii przfecto capite plec-
lerciur, clamaute.Prasina facüone ac plebis pro-
miseua "urba, Justum judicium. Aristides vero
philosophus ejusmodi nomen loco imposuit, ho-
dieque manet,.Galeni bestie, Zenoni iniquitas attri:
buta. Scriptaque lamina, in. Chersonem aufugit,
hactenusque incolumis est.
$üógopoc ἐτέθηκεν ὄνομα τῷ τόπῳ τοιῷδε, ὃ καὶ φαίνεται ἕως τῆς afjuepov, Γαληνοῦ θηρία, á&ixía
γεµομένη Ζήνγωγι" χαὶ τυπώσας την γραφίδα, ἀπέδρα ἓν Χερσῶνι, καὶ ἐἑσώθη ἕως τῆς σήμερον.
Anselmi Bandurii note.
sercorum, urinarum, eputorum Judibrio pratereun- D pitibus circumdata figuratur, quod quasi. commn-
tibus &habear«tur. 45 dehonestentur. Hoc. autem
Lambeeius ita legendum putat : Ὥστε τοὺς διερ-
χομένους à ἰζειν τούτοις, καὶ κόπρῳφ, καὶ
οὔρφ, xaX ἐμπτύσματι, καὶ, etc,
(9Φ1)Τὸ ἐν κοῖς Αρτοπω.ἒίοις πόροις. Combelt-
$iusloco πόροις legendum putal φόροις.
(98)Κυνάριον ἀπὸ uappuápov, eic. Hoc. quidem
sic legendum putat Lambecius, χιονάριον ἀπὸ µαρ-
µάρου o00apa πλείατα ἐν τῇ νεµήσει περ!'φ:ραν,
ὡσεὶ τέχνοις µνρίοις δαιτρεύειν ἐπιχειροῦν. Slatuam,
inquit idem Lambecius, nature describit, quae iu-
numeris maunmis et omnigenorwmn animalium ca-
nis mater, omnia lacte suo nutriat. Posset etiam
sic corrigi, ait ipse, hic locus : χιονάριον ἀπὸ µαρ-
pápou οὔθαρα πλεῖστα Ev τῇ νεµήσει περιφέρον ὡσεὶ
“μυρμήκια, id est, Statua marinorea pluriuis mam-
mis circumdata, quasi navulis seu verrucis. Nam
nzevuli sunt cutis eminentiz, quas Griesi &xpoyop-
δόνας vocant. Similiter Gellius lib. xit, cap. 1. Aa
Iu quoque, inquit, putas naturam — feminis mamma-
rum ubera, quasi quosdam πα υμίος venustiores noy
liberorum alendorum, sed pectoris ornandi causa de-
disse ? Haec autem Lainbeciana lectio, seu potiuser-
ralorum costigauo nobis eliam arridel.
[δι
INCERTI AUCTORIS
D.)
e e
SPECTACULUM V. 179 Au Amastriam Caracalle ΘΕΛΝΜΛ E'. Τὸ àv τοῖς Ἅμιαστι, ιανοῦ Kapasáltoy
prepositi.
Quod a Trajano spectaculum seu idolum Byzan-
tine urbis primum occurrit Mecas et Glaucus : ex
quibus Theodorus chronographus lectionibus cla-
rus. Jupiter ; Sol eodem in loco, marmoreo curru
invectus. Jovis scuticam ferens, Aristides. Hercu-
les, auriga recumbens, hoc Deum titulo donans,
Apollo Pancratiastes. Ubi Cytli fluvius; Aetius, a
Lyco impuro cultore adoratus. In eo testudipes
plenz avibus, et dracones octodecim, Acuntius
item philosophus idolorum antistes, uxoris. immo-
lator ac duorum liberorum ; matris Aglaidis et s0-
roris Graphentis. Eodem in loco demonum [quippe
regum] visiones afflatusque philosophis obtingunt ;
maxime si lingua semineve adulieris reges fue-
rint exitiosi. Idcirco ad nudam oculos conjicientes
statuam, sideritimque herbam cochleari concale-
facientes, atque naribus adurentes, regis amicos
lactari ; ac si forte ex his innotescere velit, divi-
num eos responsum accipere. Ingens pecuniz vis,
presertim denariorum humo defossa, quin et auri
thesaurus, quod cum theatrum esset die Jovis, po-
pulus 173 conferta multituline spectaculi admi-
ratione defixus, terre motu, circa tempus Byze
et Antis, in ipsa cavea sbsorplus sit. Contigit vero
€um necdum Constanünus Dei cultor Urbi inno-
tuisset, sed Roma. Equi autem et aviculz, Galin-
duchii ducis sunt, que ad Artemisii ignem hodieque
conspiciuntur. Idcirco, quanquam multis laboribus
tu» virtutis cauga, vir probe, perfuncti, nihil ta-
men indigne tulimus. .
Je Foro Bovís.
Spectaculum quod in Foro Bovis positum erat,
clare tibi describemus, quando id szpe ssepius, vir
πρα.ποσίτου.
θεαμάἆτιον τοι εἰδώλιον (99). τῆς Bujaviiw
πόλεως προτερεῦον ἀπὺ Ἱραϊανοῦ, Μεχᾶς χαὶ
Γλαῦκος ’ ἐξ ὧν Θεόδωρος χρονογράφος ἀναῤρω.
σθεὶς ἀναγνώσμασιν. Zeb, Ἡλιος ἐν αὐτῷ τῷ τότῳ
ἐν ἅρματι μαρμαρενθέτῳφ. Διὸς σχνταλίδης Ἆμ.
στείδης, Ἡρακλῆς, 6 ἀναχείμενος ἠνίοχος θεὺν
ἐπιγράφων, Απόλλων παγκρατιαστής. "Ενα
ποταμὸὺς 6 Κύτλου, ᾿Αέτιος 6 ἀπὸ Λύχου puxoa-
τρευόµενος , Ev αὐτῷ χελῶναι µεσταὶ ὀρνίθων * b
αὐταῖς ὁράχαιναι v, χαὶ "Axoóvttoc φιλόσοφις d-
δώλων πρωτοστάτης, χαὶ θύτης γυναιχὸς xal ba
τέχνων, μητρὺς ᾽Αγλαϊδῆς καὶ ἁδελφῖς Γῥαφεντίας.
Ἐν αὑτῷ τῷ τόπῳ δαιμόνων ἀπιστασίαι xol ατύ-
σεις, ἅτε βασιλέων, τοῖς φιλοσοφοῦσι” μάλισἒα Gy
πόρνοις &lev τῇ γλώττῃ f τῇ σπορᾷ, οἱ fact;
ὀλέθριοι, Διὰ τοῦτο τῷ Υυμνῷ προσεχέτωσαν quU,
xal σιδηρἑἐαν βοτάνην σὺν χοχλίδε περιζέσαντες,
καὶ τοῖς μυκτῆρσιν ὁπτῄσαντες, Υαλουχεῖται ο
φίλοις τοῦ ἄναχτος ΄ χαὶ ἣν γνωστὰ Ex τούτων (ou;
θέλεται, εἰς αὐτοὺς γενέσθαι ἡμῖν. Πολὺς δὲ ἄρον-
ρος καὶ µάλ.στα δηναρίων χατέχωσται χάτωβει,
ἅτε δὴ xa 9ησαυρὸς χρυσίου, ὅτι θέατρον ὑπάρχων,
χαὶ τοῖς πολλοῖς βλέπειν ἐν ἡμέρα Διὸς θυσίας x1!
θαυμάζουσιν σεισμοῦ δὲ γενοµένου, ἆ ποθανεῖν b
αὑτῷ τῷ πέλματι, ὡς ἐπὶ Βύζᾳ καὶ "Αντῃ. εν
Κωνσταντῖνος τῇ πόλει, ἀλλὰ τῇ Ῥώμῃ, θεὺν Ἱ-
νώσχων ἐφαίνετο, Οἱ δὲ ἵπποι χαὶ ai χιννύρες Τε-
λινδουχίου (1) τοῦ δουχός" ἅτινα καθορῶνται b
τῷ πνρὶ ᾿Αρτεμισίφ ἕως τῆς δεῦρο * ὅθεν, φιλόχαὶε,
πυλλοὺς χόπυυς διᾶ τὴν atv ἀρετῃην ὑπομείναντε,
οὐδὲν Ἠγαναχτήσαμεν.
Tov Βοός.
Τὸ δὲ ἐν τῷ Bot θέαµα τρανῶς σοι ὑποδείξομε,
ὅπερ πλειστά΄--ις δὺ ἐπιστιλῶν ἡμῖν ἐσήμανας Unio
Anselmi Bandurii note.
(99) θεαμάτιον΄ ἦτοι εἰδώ.ιον. etc. Cum. totum
hoc caput seu spectaculum quintum non*unico la-
horare mendo, sed undique, ut aiunt, scatere ulce-
ribus animadvertissem, a nova interpretatione ma-
num submovendam esse duxi, πο οἱ ipse iniri(icus
«hirurgus, τὸ xaxbv τῷ χαχῷ ἰώμενος videar ; inter-
pretationem vero Combeflsii, commodo lectoris
consulens, qualiscunque sit, in medium attuli, non
.quod ipsa mihi probetur, sed ut ad manus, inquam,
sit lectori. À notis quoque abstinemus, tum eadeni
de causa, tum eliam, cum res fere nullus 0.
menti sint, tempus in lis terere supervacaneum vi-
sum est. Notas si placet ac conjecturas Coinbelisii
οἱ Lambecii videas, Ceterum de Amastriano, seu
urbis tractu. ᾽Αμαστριανοῦ nuncupalo, necnou. de
statuis atque aliis mouurmentis quz eodem in loco
steterunt, loquuntur Anonymus noster et Codinus,
qui a statuis binis marmoreis duorum Amastria-
norum, vel certe Paphlagonum, ibi defossis, 10”
cum sic appellatum perhibent,
(4) Γα.ινδουχίου. Hic apposite afferenda sunt
qualacde re pereruditus. Uucangius adnotavit,
.Joquens de notis Coiwbefisianis ad eumdew— locum.
«Qui feliciter, inquit, opinor, pro Γαλινδουχίου
legendum Παλινδουχίου, conjecit: sed quod hac
yoce intelligi Constantinum ipsum Pucam censet,
On assentior ; malim eniu Pseudo- Constantinum
D seu. Pseudoducm istius, qua in
/
Innui, qui, exsiinctÓ'se cteso Duca, rursum eumden
mentitus est, ita ut ea :elate Πα)λινδούχας 4ox&.
quasi redivieus Ducas a vulgo appellaretur. Haw
conjecturau non minime flrmant manus zrez. q&t
ad Horreum in Amastriano sletere, ἑπάνω τῆς ἀνί-
6o; τοῦ ᾿Αμαστριανοῦ, supra fornicem — Amaslriam,
ui a nobis observatum ad. Alexiadem pag. 95.
Manus quippe iste γε. videntur fuisse Palindwe —
rebellionis &
gum pLze de eo paenze memoriam, in Amastriano d
Xd sunt: non vero, uli nagantur Graculi, q* —
supplicium truncationis manuum de aliquo fiis
mensuris vendente sumptum designarent. Ad
Anonymus hiec omnia hactenus conspici év τῷ 792
Αρτεμισίῳ, ubi legendum, &v τῷ πυρείῳ seu horreo
& πυρὺς, frumentum triicum : Ώδωι ad. horreum
stelere manus xrez. Sed cur ᾿Αρτεμισίῳ addoltr,
lisud omnino constat, ut de vocis Κιννύραις notont,
nisi referatur ad equos, «qui in. Amastriano εἰ
its ut de eorum genere fuerint, quos χινούρας voci
bant, χαχούργους, nempe ἵππους, uti vocem lac
interpretator Hesychius ; cujusmodi forte fue
equus Pseudoducz, cum in hostium manus Του»
cujus figura hic expressa (íuerit.» Hac. Ducangius;
cus verba, commodo lectoris consuleus, hic 3o
tuli.
P9
ENARRATIONES CHRONOGRAPILHCA,
. 0n
v 4 *. e - - . . . . - . . 9 9
σοι γενέσθαι, ὦ φιλόχαλε. Βαλεντινιανοῦ τοῦ πραι- À studiose, missis ad nos litteris efffagitasti. Novimus
ποσίτου (2) Κώνσταντος ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ οἰχοδο-
μηθῆναι γινώσχοµεν. Κάμινος δὲ παμμεγέθης
µεγάλη ἕως ἡμῶν διασωθεῖσα (5$), ἔνθα Ἰουλιανὸς
ὁ θεοστυγῆς προφάσει τῶν καταδίκων πολλοὺς ἐν
αὐτῇ Χριστιανοὺς κατέχανσε. "Hv δὲ ἡ xájuvo;
φέρουσα βοὺς χαλκοῦ παμμεγεστάτου θάαμά vt, οἵ-
περ κατὰ µίμησιν ἐν τῷ Νεωρισίῳ λιμένι κατετυ-
πώθη. Tip δὲ αὐτῷ fot τῷ χαλκῷ Ένεχεν καύσεως
παρηκολούθησέ τι μῶμον ἕως Φωχᾶ τοῦ ἀναξίου *
καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωχᾶν (4), ὑπὸ
Ἡρακλείου χωνευθῆναι (5) τὸν βοῦν εἰς Άχουλχα-
ταμίον (6), xal el; τὸν Πόντον περάσαι ἕνφιεν
στρατολογίας. "Hy δὲ τὸ ᾽Ακουλκάτον iv τῷ Πόντῳ,
σταβμῶν τοῦ ἀργυρίου xó' διὰ τὸ εἶναι αὐτὸ χρυσ-
εγχυτόν» ὅπερ χαὶ ἐνταῦθα σώζεται ἕως τῆς
σήμερον τοῖς ὁρῶσιν, εἰς λεχμία χωνευτὰ σχυθρωπὰ
πάνυ.
D. Ἐκ τοῦ MiAlov (T) θεάµατος τοῦ ὀφφικίου
Διοσκόρου, àx τῶν καθ ὥράαν Μαυρικίου Αὐ-
TOUCTOU. :
"Ort τὸ Σενᾶτον τὸ λεγόμενον τοῦ Φόρου οὐδὲν
ἆλλο ἑτυμολογεῖται, ἢ (8) µόνον Σινάτου οἰκοδομή-
σαντος τὸν Σινᾶτον, xal τὸ àv αὐτῷ τρίλιθον ζώ-
s&ne Valentinianum Constantis imperatoris sacri
cubiculi przpositum in Hippodromo illud zditicas-
se. Fuit vero fornax ingens et ad nostra usque
tempora duravit. ]bi Deo perosus ille .Julianus
muMos Christianos quasi maleficos combussit. Erat
autem caminus bovis snei immanis staterz figu-
ram referens, cui similis in Neorio portu postea
confectus est. Huic autem deinde Bovi :xneo ad ne-
quissimum usque Phocam quadam infamia inhizsit
eo nomine, quod exurendis reis usurparetur. Post-
quam vero ab Heraclio ipse Tl'hocas exustus est,
Dos in Aculcati zrarium conflatus est, atque. ad
conscribendum militem in Pontum missus. Erat
autem in Ponto, quod Aculcatym vocant, 174 ar-
genti pondo quatuor supra viginti, eo quod ipsum
esset auro solidum. Quod hic quoque hodieque
servatur, ac cernitur, in fusis lechmiis tetricum
valde vultum praferentibus.
VIl. .Ex Milliario spectaculi officit Dioscori, ez
Mouricii Augusti Diario.
Quod vocant Fori Senatum, a nullo alio tale Πο.
men obtinuit, quam quod Senatus a Senato zdift-
catus sit, necnon illud trium lapidum opus, id est
e Anselmi Bandurii note. ο
(2) Βα.1εγτιγιανοῦ τοῦ πρα/ποσίτου, etc. Vide-
far deesse praepositio ὑπὸ, nisi forte talis fuerit
recentioris Grzecize locntio, cum sz:epe in mss. re-
centioribus, prepositiones omissas comperiam,
priecipae ὑπὸ, sed an scribarum inscitia hoc factum
nescitur. Quod autem ait, bovem illum &eneum a
Valentiniano Gonstantis imperatoris sacri. cubiculi
preposito constructum ἵπ Hippodromo esse, non
convenit cum Cedreno et Zonara, qui Pergamo bo-
vem illum zneum advectum perhibent.
(3) Ἔως ἡμῶν διασωθεῖσα. Hxc verba. non ad
Clronographum referenda puto, sed ad eum a quo
hic excerpta sunt. Chronographus quippe multo.
posterior. Heraclio, a quo conflatus in folles bos
ille eneus, seu fornax xnea ad instar bovis con-
siructa, convincitur ex pluribus ejusdem Chrono-
graphi locis, ut cuilibet facile videre ljcet.
(!) Καὶ μετὰ τὸ καυθῆναι τὸν αὐτὸν Φωκᾶν.
Chronicon Alex. et Zonaras Pliocze cadaver crema-
tum in Bove perbibent.
(5) 'Ὑπὸ 'HpaxAsicv χωνευθήγα, ete. His ca-
sligatiora babet Anonymus noster : ὑπὸ 3b 'Hpa-
χλείου ἐχωνεύθη λόγῳ φόλεων.
(6) Elc 'Axov.ixacaylor, etc. Hzc et qus» sequun-
tur mendo non earent ; neque ex ΑΠΟΗΥΙΠΟ nostro
rt Codino restitui possunt, cum istec io. utroque
desiderentur. interpretationem Combefisii lectori
exhibemus. Vide igitur ejnsdem notas. —-'AxovAxa-
ταμίον, seu potius, ἀκουλχαταμεῖον. Aculcati era-
rium.Xuxbv ἁκουλχάτον : moueta sic Justino ll cusa.
Sed quid illud σταθρῶν τοῦ &pyuplou κδ.. Num tanti
'Xistimata bovis materia, etsi ille ereus erat, qttod
ere solidior ac fusus erat? Couszris.
(T) "Ex τοῦ Mulov, etc. Lambecius Bi61lo9. mu-
andum censet. Id quidem κατὰ τὸ πρόχειρον expe-
litius. At quid cogit sine codice? Quidni auctor lioc
ibrum titulo donaverit, analogia quadam ad Milium
eu Miliare ; ut sicut illud regula erat atque mensura
Ppalii locorum ac distantie, sic liber iile velut
norma quedam mensuraque haberetur, vel ipse
lora ipsa describens, ac qux in eis exstarent speetatu
digna exhibens, seu etiam in eis gesta referens. Sic
certe liberales titulis librorum auctores. Ut nobis
exstaret ille liber, non tautus divinandi labor. Se-
quentia ex τῶν χαθ) ὥραν Μαυριχίου Αὐγούστου,
qua sic emendo, cum esset χαθόραν, indicio sunt,
continuisse eum librum plurium imperatorum res
gestas, expeditiones, itinera, ac quat (ιοί ταξίδια
vocant, diarii in morem, brevique chronograp!ra,
quo nomine non obscurum unde auclor τὸ Μίλιον
potuerit inscribere, Subtiliorem conjectorem libens
audiam. De Fausta restitai qua elausa reprxsento
uod probatorum omnium auctorum affirmatiane
rmum sit, Faustam non Diocletiani, sed Maximiani
Herculii fuisse flliam, ac proclive fuerit eas voces
Owitti per antiquarii socordiam. Αασίος Actorum
Silvestri, Constántni uxorem Maximinam vocat,
ac Diocletiani filiam, penes quem fides ; nisi et ipso
male luxatus, ad certiores regulas componendus est.
Alterius loci et opere sit propensius in haec inqui-
rere. CowsEFis.
(8) 0ὐξὲν &.10. ἑτυμο.ογεῖεαι, ἡ µόνο», ete.
Nugas hic nugatur Chronograplius cum ait Senatum
non aliunde nomen accepisse quom a. quodam Se-
nato ejus conditore, cum ex scriptoribus flde di-
nis constet Senatum sie. appejlari, quod in eam ΄
omum senatus el viri delecti deliberatum conve-
nire solerent, et ipse imperator cum vestem con-
sularem s$umeb^t ;sic Zonaras in Leoue M. pag. 41:
Καὶ κατέχαυσε πρὸς τοῖς ἄλλοις τὸν τε ἐν τῷ Σενάτῳ
χαλούμενον μέγιστον olxow, elc ὃν γερουσία καὶ οἱ
λογάδες συνερχόµενοι ἐδονλεύοντο, xat αὐτὸς ὁ βα-
σιλεὺς ὅτε στολὴην ὑπατικὴν ἀνελάμθανεν, ἔργον
περιφανὲς xal ὑπέρλαμπ[ον. Absumpsit pre cateris
maximam domum, quem Seualum vocani, in quam se-
natus et viri delecli deliberatum convenire solebant,
et ipse imperator cum vestem consularem suinebat,
opus illustre et splendidissimum., la. habet, sed di-
versis verbis et Ledrenus in eodem Leone. Proco-
pius lib. 1 De Alif., cap. 10, prodit, in cà. aede
-
691
INCERTI ADCTORIS
(2
triceps porphyre:icum simulacrum, quod quidam A δ.ου, οι τριχέφελον (9) πορφυροειδὲς, ὃ Ελεγόν
in medio Constantinum magnum, a sinistris Con-
$tantium, a dextris Constantem repriesentare dice-
bant. Erat illud duobus fultum pedibus, sexque
inanibus instrucium. Spectaeulum plane novum
et insolens, alium aliunde conapiciens, nam unnm
eaput erat. [pceudio autem ibidem grassante, cum
omnes una eniterentur ut mirum illud signum
sulfürarentur, Theodosio juniore Arcadii filio im-
perante. Is statim misso cursore in loca remota
οἱ ad maris oras, iis qui sustulerant interminatus
est ni reprzsentarent. Qui vero. auferre ausi fue-
fant cum non possent in patriam illud reducere, oc-
tupante imperatorio cursore,. desperatione ducti
sese cum simulacro 175 in mire przcipitarunt ;
lta ut multis adductis naviculis et funibus, urina-
Loribusque, quod id imperator molestissime ferret,
multisque donis propositis usque ad quinquaginta
centenaria, horrendis cum jur&mentis promissa si
qüis ex mari extrahere posset, nemo id prestare
potuerit. Quamobrem ardeus ira Theodosius, qua-
taor columnis fultam Senatus zdem flammis dc-
dit: otque Helenz matris Constantini, ipsius item
Constantini, δὲ uxoris illius Faust, Maximiaui
llerculii, Diocletiani generi, flli& statuas in eum-
dem Senatum transtulit : ipsius. quidem et uxoris
statuas ez vre fusas partimque lapillis ornatas ;
illius autem ex marmore porphyretico : quz hodie-
que supersunt.
EX PAPIA.
in loco quem Staterem. vocant, quam Molium
τινες Κωνόταντῖνον τὸν Méyav µέσον, Κωνστάντιον
εὐώνυμον, Κώνσταν kv τοῖς δεξιοῖς µέρεσιν, εἰς
πόδας ἀρχούμενον δύο, εἰς δὲ χεῖρας EE. Ξένον «il;
ὁρῶσι θέαµα, ἄλλον ἀλλαχόθεν ὁρῶν, xat) χεφαλὴ
µία. Ἑμπυρισμοῦ ἐν αὐτῷ δἠή ποτε Ἰενμένου iv
αὐτῷ τῷ τόπῳ, xal πάνίων ἑἐχέῖσε ἀσχολουμένων,
ὡς εἰπεῖν, χλαπῆναι τε θαυμάσιον ἐχεῖνο, ici
Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ (10) τοῦ Αρκαδίου, ὃς εὐθὺς
διὰ ταχυδρόµου ἐν τοῖς διαστάτοις καὶ dv cd;
θαλαττίοις µέρεσι μετὰ ἀπειλῆς, εἰ ph φάνειεν à
θέαμα * καὶ οἱ τοῦτο τολµήσαντες, οὐκ ἰσχύθαντες
εἰς LM ἰδίαν πατρίδα ἀπενεγχεῖν» φθαζόµενο &
τῷ ὀρόμῳ τῷ βασιλιγῷ (11) ἀποπηοεηαάμενοι ἑευ-
τοὺς, tó τε θέαµα καὶ ἑαυτοὺς kv τῷ βυθῷ ῥίψαντες,
χατεποντίσθησαν ' ὡς πολλῶν πλοίων xal capii-
νων ἁλθόντων xal κολυμθητῶν τινων, διὰ τὸ ἆδη-
μονεῖν τὸν βασιλέα, δῶρά τε εἰς πλῆθος ταττοµένου,
καὶ ὡς φ' χεντηναρίων μεθ) ὄρχων φβ:χτῶν Be
θαιουμένου, τοῖς µέλλουσιν αὐτὸ ἐχδάλαι ix τῆς
θαλάσσης, oüx ἴσχυσέ τις. Τότε ὀργισθεὶς ὁ αὐτὸ
θ:οδόσιος, xal τὸν Σινάτου olxov τῷ πυρ; παρε
δέδωχεν, ὑπὸ τεσσάρων χιόνων βασταζόμενον (13).
Καὶ µετέθηχεν τὴν στήλην "Ελένης μητρὺς Kuv-
6ταντίνου, καὶ αὐτοῦ, xal τῆς Ὑνναιχὸς αὐτοῦ
Φαύστης θυγατρὸς [Μαξιμιανοῦ (19) τοῦ Ἐρχουλίῳ,
γαμθροῦ] Διοχλητιανοῦ, tv τῷ αὐτῷ Σινάτῳ ' αὐτοῦ
piv xai τῆς Υαμετῆς, χαλχεγχύτων χαὶ μέρα
λιθενδύτων αὐτῆς δὲ ix πορφυροῦ μαρμάρου
6 περιέχουσα. ἅτινα χαὶ σώξονται ἕως τῆς δεῦρο.
ΠΛλΠΙΑ (14).
Ἐν τῷ λεγομένῳ Στατῆρι, ὅπερ λέγεται Μόλιν
Anselmi DBandurii note.
saenatum Ronianum jneunte anno convenisse, fe-
atumque solemne ex. veleri more et. instituto cele
brasse : Ἔνθα 95 ξυνιοῦσα ἔτους ἀρχομένου ἡ 'Pu-
µαίων βουλὴ σύγχλιτος ἐνιαύσιον ἑορτὴν ἄγει, τὰ
«5c πολιτείας ὀργιάζουσα ἀεὶ νόμιμα. Anonymus
'hoster loquens de Senatu ait, in Senatu. codicillos
asservatos esse, ibique patricios eos accepisse,
ubi Callistratus primum dignititem — consularein
suscepit. ..
(9) Τρ/άιθον ζώδιον. ἤτοι tpixégalov. Scilicet,
necnon illud (rium. lapidum opus, id est triceps por-
phyreticum simulacrum, lta. lere. interpretatur. et
Combelisius. Sed quid τρίλιθος proprie significet,
nondum viri docti assecuti sunt. Holstenius, triplex
mum, in qua senatus haberi solebat, que ante. pole-
li»m síta, el ad omnem elegantiam et magnificentien
elaborata est.
(1) To δρόµῳ τῷ βασιωικφ. Scilicet, imp
ratorio cursore, seu, ut Combefisius ad verbum inier-
pretatur, eurseu regio ; nam $pópov βασιλιχὸν ex
dem hic signilicare, qux» Graecis. δρόμος δηµόσις,
una eum Lambecio puto.
(12) Ὑπὸ τεσσάρων xiórov βασεαζόµενος. Ρε"
peram hzc intelligit ac interpretatur Combefisius,
qui τὸν Σινάτου o[xov ὑπὸ τεσσάρων κιόνων Bassi
µενον, adem ipsam Senatus pulaL esse ; nam vit
credatur Senatus zdem cum. esset amplissima el
capax totius senatus novze Romz, quatuor tasto
lapidum genus bac voce significari putat. Ducangius p columnis suffultam- fuisse : unde τὸν Σινάτου οἶχον
vero existimat τρίλιθον dici id quod crustis triplicis
marmoris distiuctum est. (uod autem. addit idem
Ducangius, forsitai per τρίλιθον intelligi usile opus,
scilicet quod ος Lripliei lapidum seu. marmorum
genere fusum seu conflatum est, cujusmodi com-
plures celumnas Romz et alibi exstitisse, ex velc-
rum invento, liodie deperdito, ceusebat Scaliger in
Scaligerianis, Scaligerianze mxuix. Vide Diurium
italicum doctissimi D. Bernardi de Montfaucon,
pog. 241. . .
(40) 'Ex1 Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ. Non quidem sub
Theodosio juniore, sed sub Arcadio conflagrasse
Senatum eo incendio quod propter Chrysostomum
vXCitalum est, testatur Zosimus lib. v : Ἑνέπεσε δὲ
τὸ πῦρ xol εἰς τὸν εἰωθότα δέχεσθα: τὴν Yepouciay
υἶχον, πρὸ τῶν βασιλείων ὄντα, εἰς πᾶν κάλλος χαὶ
φιλοτιµίαν ἐξησχημένον. dlrruit ignis et in illam do-
Pod
hic interpretatus sum, Senatus, seu basilice κκ
bulum ; sic autem vertendum esse etiam ex conttilt
patet, nam paulo infra aitstatuas Helen:ze, Faustiaz.
etc., igne consumpta senatus aede, trunslatas fuiss
ad eumdem Senatum. Quali autem et. quanta mat
niülcentia Senatus. posumodum a. Justiniano redi
ficatus sit, una cum ipsius porticu, seu vesubuH,
testatur Procopius lib. 1 De edif., eap. 10.
(13) Φαύστης θυγαερὸς Μαξιμιαν οὗ. Ita restitult
post Lambecium Combelisius ; perperam quippe i
ms. habetur Φαύστης θυγατρὸς Atoxánuaw»
Nemo quidem vel inediocriter antiquitatis velerunr
que scriptorum peritus, nisi sebolasiicus lueril
ignorare potest, Faustam Constantini magni uxo
rein filiam fuisse Maximiani Herculi, qui Valerian
Biocletani filiam uxorem hahuit. I
(14) Παχία. Breviauwm hoc, pro. &x vov laxi
6"
ENÁRRATIONES CHRONOGRAPBHICA.
694
ἁλωπὸν εἶναι ix μαρμάρου πηγάνουσιου εἰς μῆκας A Vulpinam appellant ex marmore Peganusio ulnarum
éppo, ε’, πλάτος δὲ ὀργνιὰς δύο ημισυ πρὺς vótov
ἐν τοῖς ἀνακτορικοῖς οἴχοις * πρὸς δὲ βοῤῥᾶν πρὸς
τὸν παλαιὸν yabv, ὅπερ ἓν τῷ στήθει ἔγραφεν, δι
ἐμπλαστῶν χρυσέων καὶ ἀργνυρέων γραμμάτων,
Αφροδίτη Σελήνη. ἐδ'θη Πέρσαις εἰς πάκτον, ἐπὶ
Ἀναστασίου βασιλέως, ἀντὶ σταθμῶν χιλίων χρυ-
σοῦ. Καὶ τοῦτο δὲ ὁ αὐτὸς Παπίας ἑδίδαξεν ἐχ τῶν
αὐτοῦ συγγραμμάτων. "Οτι αἱ Γαργονοειδεῖς χεφα-
λαὶ ἐν τῇ χαλχῇ πύλῃ, πρὺς μὲν τὸ πρόσθεν περι-
πατοῦντι εὐωνύμως, πρὺς δὲ τὸ ὄπισθεν δεξιῶς, τῆς
Αρτέμιδος θεᾶς, kx τοῦ ναοῦ Ἐφεαίου Ίκασι ' τὰς
μὲν τέσσαρας ἐν τοῖς Ταύρου µέρεσιν, kv τοῖς πα-
λαιοῖς παλατίοις πρησπηχθέντα Κωνσταντίνου, ἕνθα
χαὶ Ἰουλιανοῦ xal τῆς τούτου γαμετῆς' ἀλλά καὶ
Κωνσταντίνου τοῦ Μεγόλου xal τῶν υἱῶν αὐτοῦ, xal
Γάλλου χαθαρῶνται ἀγάλματα " τὰς δὲ δ ἓν τῆς
προειρηµένης πύλης εὐωνύμῳ μέρει, ἔνθα χαὶ σταν-
px πεπηγὼς ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ τοῦ πάλαι xai Βε-
λισαρίου, καινουργηθεῖσαι (15) ἵστανται, ἐν f] καὶ
αὐτὸς Βελισάριος καθορᾶται χρυσἐέµδαφος, ἡλιοχέ-
φαλος, καὶ Τιδέριος 6. χυρτοειδῆς. θρὰξ, καὶ Ἰου-
στῖνος Ó πρῶτος λεπτοειδὴς ἐπίφορος κατ ἰδέαν
πἀνυ (16), καὶ τῶν αυγγενῶν ἑπτὰ, αἱ μὲν tx µαρ-
pápou, al. δὲ xal χαλχαῖ, ἐκ τῶν ζωσμάτων ἔπιγι-
νωσχόμεναι (17) ἀκριθῶς τοῖς παροῦσε. .
Πολλὰ τῇ βασιλίδι Πουλχερίᾳ Λέων ὁ Μέγας ἆμα-
χόριζεν * ὅθεν καὶ μνήμην αὐτῆς τῆς τελειώσεως
ἐπετέλει, χαὶ ἓν τῷ τάφῳ αὐτῆς αὐτὸς ἱστόρησε τὸ
quinque longitudinis, duarumque cum dimidio la-
titudinis, ad Austrum in palatii edibus; ad Aqui-
lonem vero veteris Ecclesise respectu. Ineujus pec-
tore hacinseriptio aureis et argenteis insettis lit-
teris legitur, Venus Luna, Anastasio imperatore
Persis pro pacta pecunia data est pro mille auri
librarum pondere. Quod ipsum suis in scriptis
Papias docuit. Gorgonum capita in Chalces 176
porta a sinistris quidem ante, a dextris vero retro
Dianam deam ambula:.ti, ab Epbesino teinplo adve-
et» sunt : quatuor quidem in Tauri partibus in pala-
tjo veteri Constantini affixa, ubi etiam Juliani
ejusque conjugis; Constantini quoque Maga et
filiorum ejus, necnon Galli statu ,, conspiciuntur:
quatuor autem in memorate portae lavo latere,
ubi etiam crux defixa sub Justiuiano oliin et
Delisario restaurata consistunt. Ibi quoque ipae
Belisarius conspicitur deauratus, capite solaribus
radiis micante, et Tiberius gibbosus Thrax, J-sti-
nus senior exigua sjatura, vultu admodum conci-
tato; itemque ex cognatis septem statum, partim
marmores, partim 2nex, quas ex cingulis facile
est adstantibus cognoscere. '
De imagine Pulcherie Augusta ; necnon de statuis Marciani ct Pulcherie.
Leo Magnus beatissimam Pulcheriam Augustany
multum celebrare solebat : unde etiam ejus con-
summationis, sive exitus memoriam venerabatur,
ταύτης [vba? p.a. Καὶ ἓν τοῖς βασιλείοις δὲ θεωρῶν € ejusque imaginem sepulcro ipsius apposuit, atque
αὐτὴν ἐν ἱστορίᾳ, τὸν βίον ὅλον αὐτῆς ἐμαχάριζεν.
Μαρχιανοῦ δὲ στήλην καὶ Πουλχερίας ὁ αὐτὸς Λέων
ἐν τοῖς Θεοδοσιαν.ῦ ἐμθόλοις µεταστήσας, τῇ βασι-
λίδι πόκει προσέθηκεν.
in a dibus imperatoriis ejus depictam elfigieui cou-
templans, totam vitam ejus depredicabat. Marcia-
ni vero: et Pulcheri: statuas idem Leo in Theodo-
sianos enbolos translatas, imperatoriz urbi adjecit.
Anselmi Bandurii note.
ex ejus seilicet commentariis. Meminit hujus au-
etoris Niceph. lib. 1, cap. 1. Αϕροδίτη Σελήνη.
Quz supra Αφροδίτη παρθένας, Venus virgo,
labetur, ad hanc nihil Venerem spectare videtur.
liec euim dea, et pro Junone sumitur, οὐρανίη
sciliret Venus, cujus nomiue aer Grecis copsecra-
tas, ut auctor est Julius Firmicuge, ipsaque Luua,
ut hzc inscriptio fidem facit. lllo, puella quedam
amasia est, sic eodem condita tumulo, elephanti
slatua, cum amasio.seu ainasia. Τὸ, Μόλιον à)t-
πήν. Cui haec inesset inscriptio, etsi réddidi Molium
enlpinam, quiduam proprie videatur ab alio discere
velim. Ut sic redderem, ac voceiu. retinorem, cen
propriam, auctor mihi Hesychius, qui Μολιονίδας,
γυναικός τινος υἱοὶς tradit, mulieris cujusdam filios,
que utique Μόλιον ipsa dicta sit. Num et hzc Grie-
corum superstitione Veneris nomino ac Lun;
consecrata ? vel poiius sic dicla Venus, quod Jove
nata, qui ipse Molio dictus, a quodam suo ejus
nominis hospite, Quod Vulpina, scilum sane
Veneris epithelum. Coyssris.
(45) Ka«rovprnücica. Ἱστανται. Perperam in
ws, sejuncta leguntur uii. Lambecius edidit, xal
νουργηθῆσαι, pro quo legendum idem putat xa.
Ναρσοῦ στΏηλαι ἵστανται, εἰ Combefisius pro του
πάλαι legit ὁ πἀνν. Ego vero nullum erroremgibi
deprehendo, οἱ sic verlo : (Qualuor aulem in niemo-
rai levo latere, ubi eiiam crux. defiza, sub Juiii-
niano olim et Belisario restaurata consistunt. Scili-
cet Gorgonum capita...
(16) Λεητοειδὴς ἐπίφορος κατ iBéav πάνι..
Nimirum, Justinus senior exigua stuetura, vultu ad-
modum concitato. Combelisius κατ ἰδέαν omittit,
et vertit Justinus senior, exili awltu, incita:ua
nimis.
(17) Ἐκ τῶν ζωσμάτων ἐπιγιγωσκόμεγαι. Scili-
cet, quas ex cingulis facile est astantibus cognoscere.
D Nou quidem euim Lambecio inde concludo :
Cinctura igitur cognatorum imperatoris statue a
reliquis dignoscebantur; sed forte quod cingulis
- Seu zonis inscripta erant nomina, ideo ex ciugulis,
inquit, facile est. eas astantibus cognoscere ; per-
peram vertit Combeflsius, ἐπιγινωσκόμεναι, οἱ
egantur. Perperam item idem Combefisius zostas
donatas fuisse cingulo putat ; nam non 2 zona zostae
appellate sunt, sed quod earum munus esset Au-
gustam succingere, vel vestire : unde idem sorat
quod Latine oruatrix, et Grece χοσµήτρια. Qui
autem verba Cedreni et Zonarz ita interpretantur,
dunr de Theodora loquuntur, tale sapiunt * Διαδή -
ματι δὲ τῆς θεοδώρας χαταστεφθείσης, xax ἡ ταυ-
της µήττρ θξοχτίστη, ζωστή τε xal πατοιχία σετί-
pntat. Theodora diademate εοτσιαία: eju. quoque
Πλ! cingulo donata, ac patricim dignitate. aucta.
Vide Ducangii Gloss. med. et inf. Gracitatis.
095 INCEBTI
AUCTORIS »
De Ju'iani moneta a T heaosio abolita ; ac de ejusdem statua.
Juliani monetam "Theodosius Magnus abrogavit;
&c postea ejus statuam extra monetariam offici-
nam stautem conspicatus erubuit, exque comitibus
cujus esset ligura sciscitatus est; illis autem respon-
dentibus 1777 Juliani esse, statim ille, Nigri hominis,
ait, slatuain. conspexi ; multumque rubore suffusus,
eau stalim coníregit, edictoque jussit: Si quis
usquam hujusmoli μις obsignatos nummos re-
pererit, nec publice denuutiaverit, is, proscriptis
bonis, extra Constantinopoliün exsulatum mitta-
tur.
A ἍἸουλιανοῦ χαραγὰς θεοδόσιος 6 Μέγας ἡμαύρωσε,
μεθ) ὧν xal τὴν τούτου στήλην ἕξω τῆς χαρα-
χὲς (18) ἑστηχυῖαν θεασάµενος, Ἡρυθρίασε, καὶ τοῖς
συνοδεύουσιν ἐπύθετο, τίνος ἂν εἴη «b χάραγµα.
T&v δὲ Ἱουλιανοῦ φησάντων, εὐθὺς ἐχεῖνος εἶπεν,
Ὅτι µέλανος ἀνθρώπον (19) στήλην τεθέαµαι " χαὶ
πάνυ Ἠρυθρίασε * xaX παραυτίχα ταύτην χατέαξεν,
xai δόγμα προέθηκεν, Ὅτι ὅπου ἐὰν εὑρεθῇ ἐν χα-
ῥαγαῖς νουµίων τὸ τοιοῦτον ὑπόδειγμα, xol μὴ zü
δημοσίῳ χαταμηνυθῇ, δημευθεὶς ὁ τοιοῦτος ἑξόρι-
στος Κωνσταντινονπόλεως Υένηται.
De idolortm statuis imperatorum specie a Juliano effictis.
Multum Julianus praestigiis - deditus erat : unde
aiunt idolorum statuas imperatorum specieeffingere
solitum, ipsas velut imperatorum adorare coegisse.
Inter hec vero, Apollinis statuam inauratam Nico-
medie, quz metropolis est, ac similiter Dianz
dex fabricatus, lata lege adorari sanxit, quasi
suam et conjugis effigiem: quie causa fuit ut innu.
mero multitudo, vel inscis, inidololatriam labe-
retur.
. De.statua Jesu ac Hemorrhoisse a Juliano
]u Paneadis, quam Caesaream Philippi vocant,
partibus, cuim Julianus iter haberet, He morrhoisss
et ipsius Jesu statuam, quam, ut fertur, illa po-
suerat, conspicatus est. Erat vero mulier vene-
rantis more incliuata, (lmbriamque statuz Jesu
dextera contingebat. In medio autem herba species:
qusedam curandis quibuscumque . morbis apta na-
scebatur, tantzx virtutis, uL aiebant, ut etiam czcis
ab utero visum tribueret. Quam rem Eusebius
Pamphili, et qui Hasitantium secte. est, 178 di-
ligentius memorat, Hzc ut vidit Julianus myste-
statuam exira monelariam officinam slantem con-
spicatus erubuit, etc, Hoc.perperam interpretatur
Combefisius , ejusque statuam seorsim erectam, nen
nummo incisam, conspicatus, erubuit, etc. Nam χα-
paYh hic non. pecuniam seu monetam signatam
signiflcat, sed officinam monetariam. Eodem fere
modo quo apud Romanos moneta sumitur nunc
pro moneta, hoe est pecunia, seu nummis, nunc
vero pro moneta, seu officina monetaria, hoc est,
pro loco quo cuditur moneta. Quemadmodum in
Gallia ia Monnoye, et officinam monetariawm, et
signatam pecuniam denotat. Hinc corrige Ducangii
Gloss. Med. Grzc. v. Χαραγή.
(49) "Or: uéAarvoc àv0poxov. lta Lambecius
restituit ; corrupte quidem in Ms, legitur, "Oct µέ-
*Gy ἄνθρωπον τὴν στήλην τεῤέαμαι. Cseterum µέ-
λανος ἀνθρώπου, scilicet nigri hominis hic sumitur
µέλανος pro καχοῦ, quemadmoduum apud Latinos
niger pro malo accipitur. Horatius :
Hic niger est, hunc tu, Romane, caceto.
Hac etiam notione apud Juvenaleu et Ciceronem
reperitur.
(20) Ἐν τοῖς Παγεάδος. Panias Ptolemzo Ptce-
nici urbs, que etiam Cesarea Philippi dicitur ;
nota est ipsis geographiz tironibus.
(31) Εὐσέδιος ὁ lHlapplAcv. Historie Ecclesia-
etica lib. vi, eap. 18.
Πολὺς ἂν Ἰουλιανὸς tv μαγγανείαις ^ ὅθεν καὶ τοῖς
εἰδώλοις εἰς στήλας βασιλιχἁς, φασὶν, ἐξειχόνιζε,
καὶ προσχυνεῖσθαι ταύτας, ὡς βασιλέων εἰχόνας,
ἠνάγχαζε ' μεθ) ὧν καὶ ἓν τῇ Νιχομηδέων µητρ-
πόλει, τὸ τοῦ ᾽Απόλλωνος ἄγαλμα χρυσέγχαυσιν
κατασχευάσας, xai «fj; θεᾶς Αρτέμιδος, νόμος
ὁμοίοις ἑνομοθέτει προσχυνεῖσθαι, ὣς αὐτοῦ qns
εἶναι xal τῆς γαμετῆς ἱνδάλματα * ὅθεν xat ἄπειρο
πλῆθος χλαπὲν εἰς εἰδωλολατρείαν χατέπεσεν.
in Paneadis partibus reperta ac con(raeta.
'Ev τοῖς Πανεάδος (20) µέρεσι τῇ ἐπονομαζομένη
Καισαρείᾳ, «fj, Φιλίππου, διερχοµένου Ἰουλιανο,
τὸ τῆς Αἱμοῤῥούσης ἴνδαλμα θεασάµενος, καὶ aito:
«oU Ἰησοῦ τὸν ἀἁνδριάντα, ὡς ἔλεγον, ὑπ aiti;
κατασχευαὀθέντα * ἐν olg χεχυφυῖα ἡ γυνὴ, xa! di
δεξιᾷ τοῦ κρααπέδου τοῦ ἀνδριάντος Ἰτσοῦ ἆπτο-
piv µέσον ToU βοτάνης εἶδος, ἀλεξητήριον oir
µαχον πρὸς πᾶσαν νόσον ἐπιτήδειον, ἐχφυέν ’ χεὶ
τυφλοὺς, ὥς φασι, τοὺς bx χοιλίας μητρὸς ἐξελθόν'
τας ἰάσασθαι. Τοῦτο δὲ xal Εὐσέδιος ὁ Ἡαμοί-
λου (21), καὶ à Διακρινόμενος (22), ἀκριθέστερον
Anselmi Bandurii note.
(18) "E£« tc χαραγῆς. Sellicet, ac postea ejus -
(32) Καὶ ὁ Διακριγόμενος. Heretici Διακρινόμε-
vot, ita nuncupati, qui synodum Chalcedonensen
partim rejecerunt, partim receperunt. Cetera
quis Διακρινόμενος iste sit, quem hic laudat Chro-
nographus, pluribus docet doctissimus P. Lequien
in dissertatione quam hic exhibemus. Sic igitur
ille: « Quem auctor incertus Demonsirat'ounutm
Chronographicarum τὸν Διαχρινόμενον , Hasitantem
vel Segregatum appel'at, hoc est. Acepbalum &
concilio Chalcedonensi refractarium ; bunc atio i
loco diserte Joannem nominat, χαθὼς "rwn
ὁ Διακρινόμενος λέγει. Combetisius ασια
Joannem istum eumdem esse ae Joannem Malalaa:
quia ad calcem orationis 3 S. Joannis Damasceni
de imaginibus recitatur fragmentum τῆς ypovorpi*
φίας Ἰωάννόυ Αντιοχείας, τοῦ xat Μαλάλα, Chro-
ποφγαρλία Joannis Antiocheni, qui et Malalas dicii
est ; in quo similia referuntur illis qua anonymus
demonstrationum scriptor de muliere Paneadevs!
ejusque statua strictim narrat. Falsam vero ess
viri doctissimi conjectationem facili negotio depre-
hendet, quisquis Malala Cironographiam, 004
typis tandem excusa est in Anglia, contulerit cum
iis qux Photius perhibet in Bibliotheca cod. 44 de
historiis Joannís τοῦ Διακρινομένου. Testatur. als
se lectos quinque scriptoris libros, qui complectt-
re&iur res gestas ab imperio Theodosii junioris,
et Nestoriang blasphemiae exortu, ad usque Zeno-
691 | ENARRATIONES CHRONOGRAPHICA.
,
005
µέμνηται. Ταῦτα Ἰουλιανὸς (25) θεασάµενος, ἑπύ- A rium sciscitatur, utque dilicit esse Jesu statuam,
θετο τὸ μυστέριον ΄ xa μαθὼν Ἰησοῦ εἶναι τὸν
ἀνδριάντα, κατέκλασεν. Ὡσαύτως δὲ καὶ τῆς Βε-
ρονίκης (24), ὡς ὁ Διακρινόμενος µέμνηται καλεῖ-
a0a; τὴν Αἱμοῤῥοοῦσαν * καὶ τὸ φυτὸν δὲ χατέχαυσε»
χαὶ Aib; εἴδωλον καὶ ᾿Αφροδίτης ἓν τῷ τόπῳ ἆνατε-
θεικὼς, καὶ ἑαυτοῦ * ἓν οἷς xal ναὺν οἰχοδομήσας,
ἐπέγροψε, Τάδε Θεῷ Ail παντεπόπτῃ Ἰονλιανὸς
Παγεάδι slc δῶρον ἄγει. "Ενθα xaX Μαρτύριος ἐπί-
σχοπος πολλὰ ἐξηυθενήσας αὐτὸν, ἑχάη πλησίον τοῦ
ναοῦ, ὡς ἔλεγον, εἰς θυσίἰαν θεοῖς.
confregit illam : similiter Veroniese, Ππιογγλοἱδθαηι
aic vocatam prodit idem Fizsitans: plantam autem
illam igui tradidit, erectoque ibidem Jovis et Vene-
ris simulacro, necnon ουἱ ipsius, templum etiam
eum hac inscriptione excitavit, Haec Deo Jovi ow-
NiUM iNSPECTORI, JoriaNUs PaNgADI DoNo DEDIT. Ibi
eliam Martyrius Bpiscopus multa per contem-
ptum in eum locutus, proxime templum flammis
waditus, atque, αἱ aiebant, diis immolatus est.
De statua Juliani imperatoris α Demophilo duce super columnam porphyreticam erecta.
Ἰρυλιανοῦ βασιλεύοντος πρὶν 9) τὴν 'Ῥώμην κα-
ταλαδεῖν, στήλην tv. Βυζαντίῳ τοὐτρυ ἀνέστησαν iv
Juliani imperatoris, antequam Romam occupas-
set, statuam Byzantii ad Constantini Fori porticas
τοῖς Κωνσταντινιανοῦ ἑμδόλοις * καὶ 6 στρατηλάτης B collocnrunt, quam Ὠδιποριί]αφ dux exercitus,
δὶ Δημόφιλος, χαίρων τῇ τῶν εἰδώλων θρτσχεία, àv
πορφυρῷ xlovi ταύτην ἀνέθηκε, Μέγας θεοσεδὴς
ὑπάρχωγ Ἱου.ιαγός. A τοῦτο, Ἡ µόνον ἐδασίλευ-
σεν xat ἐν 'Ῥώμῃ καὶ ἓν ᾿Αντιοχείᾳ εἰχόνας αὐτῷ
lv τε σανίσι xal χαλκουργήµασι µεγίστοις ἀνέθετο,
idolorum cuHus studiosissimus, columnz porphy-
reticee cum hoc titulo imposuit: MAGNUS ET RELÍ-
G108US JULIANUS. deo statire atque imperium Romz
et Antiochi: adeptus est, in tabulis, magnaeque mo-
lis 2eneis operibus imagines ejus collocabat.
Anselmi Bandurii note.
nis imperatoris primordia, et Petri impii sive
Fallonis, ex Antiochena sede expulsionem primum :
"Agyssat ἀπὸ τῆς Osoboglou τοῦ νέου βασιλείας,
ἀπ αὑτῆς που τῆς Νεστορίου βλασφηµίας xaY χαθαι-
ῥέσεως, xa χάτεισι µέχρι Ζένωνος xa! χαβαιρέσεως
Πέτρωτοῦ αἱρετικοῦ. Á τὸν ᾽Αντιοχιχὸν ὑφήρπασε
θρόνον. Addit, Joannem pollicitum esse historiam
se exporrecturum ad decem libros. Quod quidem
eum prestitisse mibi extra dubium est. Nam in
septima synodo generali act. 5, col. 970edit. Labb.
excerptum legitur historie Joannis τοῦ Ataxptvo-
pévou, quo wnarralur quan!o studio Xenaias seu
Philoxenus impius prasul Hicrapolitanus imagines
Christi et sanetorum supprimere sategisset. Átqui
Xenaíss hzec patraverat sub Anastasio Zenonis
successore. Quin etiam Theodorus Lector ex eodein
auctore narrat, Anastasium Severo monacho Δη-
liochenam sedem concessisse ea lege ut a synodo
Cbalcedonensi proseribenda abstineret : Severum
véro pactis couventis non sictisse, sed synodo
anathema statim pronuntíasse, Scribebat Theodo-
rus sub Justino l, aut circa Justiniani Augusti ini-
tia, fuitque adeo Joanne posterior. Insuper Joannes
ὁ Διακρινόμενος nequaquam mibi videtur alius esse
3 Joanne Rhetore, queur Evagrius sparsim citat,
et clariss. Valesius in notis ad cap. 16 lib. 1 Eva-
grius Antiochenum fuisse colligit, perindeque
observat res Theodosii junioris, Marciani, Leonis
et Zenonis principatu gestas exposuisse. Liberatus
Diaconus Breviarii cap. 19 tanquam ex Joanue
Rhetore narrat Macedonium Constantinopolitauum
antistitem, impulsore Severo monacho, qui Antio-
chcnam Ecclesiam paulo post occupavit, deturbatum
ab Auastasio fuisse velut Nestorianum, nou quod
Trisagium' hymnum interpolari passus non esset,
ut vulgo tradunt scriptores catholici, sed quod
Evangelia atque Epistolas Pauli falsasset. Ex qui-
bus evineitur rhetorem ultra Zenonis imperium hi-
sloriam produxisse. Enimvero eruditissunum Vale-
sium fugerat, Évagrium libro 1v, c. 5, scripsisse
Joannem Rhelorem historiam absolvisse narrato
lerrz niotu οἱ incendio, quibus Antiocbena civitas
corruit anno 7 Just:ini Turacis θε senioris. Hic
porro Joannes Rhetor, quia iniquiorem se prebuit
erga Macedouium, quem orthodoxi ceu viruui sau-
ctum. venerali sunt, ideo ceuseri debel ex caterva
corum qui, cuim Clialcedonensis concil.i decreta
repudiareut, διαχρ.νόµενοι, hassitantes, sive separati,
audierunt. Quo nomine Acephali seu Monophysite
voeitantur apud Leontium, Timothenm CP., Pho-
tium cod. 24, et alios quos recensere longum foret.
Quando itaque constat Joannem τὸν Διαχρινόμενον
historiam non contexuisse rerum ab exordio mundi
gestarum, 2ut ante imperium Theodosii junioris,
neque ad obitu Justini senioris : Joannem vero
Malalaimn initium dicendi fecisse a creatione mundi
usque ad exitum saltem Justiniani imperatoris,
omnino concludendum est, non unum utrorumque
Annalium 2auctorem fuisse, sed diversissimos
prorsus. Quin imo Malalam catholicum fuisse multa
ejus Chronographizx loca significant. Preterea apud
Malalau non habentur qux incertus demonstratio-
num chronographicarui scriptor, !anquam ος
Joanne H:esitante accepta refert, ὡς ὁ Διαχρινόμε-
voc µέμνηται; puta Julianum Apostatam, visis
miraculis qua circa statuam Paneadensem fiebant,
quasito mysterio, cum audisset ea Dominum Jesum
representari, hanc coefregisse, plantam quie inibi
pascebatur incendisse, eoque in loco erexisse Jovis
idolum ac Veneris, cum hae inscriptione : Hec Deo
Jovi omnium inspectori Julianus Paneadi consecravit.
Iusuper Martyrium episcopum, cum Julianum
multis objurgasset, a gentilibus juxta templum, ceu
diis victimam, crematum fuisse. Plura hinc inde
alia Anonymus ex Joanue τῷ Διακρινομένῳ recitat,
qui frustra quzsieris apud Malalam.. (juanquam
Joannem Malalain mulia ab Hasitante, quemadnmo-
duum ab aliis, surripuisse nullus dubito. Caeterum
audiendus Photius non est, ubi conjicit Joannem
τὸν Διακρινόμενον eumdem esse atque Jounuem
JEgeataui. Nain. ἱροθιιοὶ cod. 52 fatetur Joannem
4Egeatain nestorianum fuisse, atque adeo Dioscoría-
nis et Monophysitis iufensissimuni; cum e contra ipso
rursum Photio teste, ὁ Διαχρινόμενος in bistoria -ua
Dioscorum ejusque synodum Epliesinam, qua vere
preedatris fuit, ceu divinam eommendasset : fiv οὗ-
του ἐχὺξιάνει, καὶ τὸν ταύτης ἠγεμόνα Διόσχορον.
Scd de his plura in Dissertauonibus Daniascenicis.
(23) Ταῦτα '"IovAtavóc. Aswrius hauc. statuam
Jesu a Maximiuo confractam fuisse narrat.
(24) ᾿Ωσαύτως δὲ καὶ τῆς Βερογίχης, etc. Id
est Similiter Verouice statuum con[regit; Ha morrhois
sam εἰρ vocalain prodit idem llo. Mans. Perperam liac
Conbelflsius interpretatur : Simililer etiam Berenice
ejus [eming nomen esse, Hasitaus ille prodidit. Lo-
qui quidem bic Chionograpium de siatua. llemor-
rhoi8s.e laudata, quai uia cum statua. Jesu Julia-
uus coulregit, neun uou videt.
60]
INCERTI AUCTORIS
TV
De s'atuis argenteis Gratiani et ejus uxoris Roma: erectis. .
Gratianus, postquam uxorem dexerst, Remam A Γρατιανὸς μετὰ «b γῆμαι àv Ῥώμῃ παρεχένετο
venit, ac sui uxorisque status8 argenteas ad aliud
spectaculum Roms proposuit.
«al ἑαυτὸν καὶ τὴν γαμετὴν ἓν ἀργυραῖς στλαις
elc ἄλλο θέαµα τῇ Ῥώμῃ προέθηχεν.
De Y alentintani Junioris statua, que in Leontii porticibus visebatur.
Mira Valentiniani junioris statua in Leontii
porücibus visebatur, quem lo«im Ínvisens Zeno,
Valentiniani statuam conspicatus, Infeliees, inquit,
Czsares, quorum imogines ad memoriam non
conspicerentur. ι
De cruce argentea in. Bove erecta, a Constantino οἱ Helena sustentata.
179. Ia Constantini Bove maximum commissum
Jiu est; aciem conira. illüm instruxit Byzas, ubi,
prasnarrante Socrate, Grzcorum viginti willia ceci-
derunt. Statimque ia eodem ipso Bove crux argentea
teaurala coufecta est, necnon servorum Dei Con-
stapntini et Heleng imagines, crucem manibus com-
plectentes.
Οἁαλεντινιανοῦ τοῦ γεωτέρου, ἓν τοῖς Λεοντίω
ἐμόόλοις ὑπῆρχε στήλη θαυμάσιας, ἕνθα Ζήνων τὰς
ἐποψίας ἐποιεῖτο. Ζήνων, Οὐαλεντιν ιανοῦ τὴν axt-
λην θεασάµενος, ἀτυχεῖν ἔφησε τοὺς ih εἰκόσιν εἰς
μνήμην χαθρᾶσθαι Καΐσαρας.
Ἐν τῷ Bot τοῦ Κωναταντίνου φωσάτον wage
σκευάσθη µέγιστον, xal πόλεμ»ν αὐτῷ Βύζας παρι-
B τάξατα, xal ἀπέθανον Ἕλληνες, ὡς. 6 Σωχράτης
ena, εἴχοσι χιλιάδες, Παρευθὺ δὲ ἐν τῷ αὐτῷ Bd,
σταυρὸς ἀργυροὺς χεχρυδωµένος ἑτυπώθη, xai Κω»
σταντίνου xal Ἑλένης εἰκόνες, ἁμφοτέρων αἱ χεῖ-
pec τὸν σταυρὰν χατέχονσαι, φησὶ, τῶν θεοδούλων.
De Contariis, ac idolorum delubro ἰθίάεπι exstanie, quod postmodum in Deipare adem. conversum [εἰ
Contaria, ut vocant, excubias ad apnos septem
habuerunt: eodemque locojad biennium bellum ge-
s'um fuit, Erat idolorum delubrum exiguum, quod
Gallieni esse dicebant. Quo diruto, Constantinus
Deipara zdem ercitavit, seseque cum matre, Je-
suqueae Virgine nummo iusculpens, festa publica
diebus duodecim celebravit.
"OQ: τὰ λεγόμενα Κοντάρια, βίγλαν εἶχον ἕω:
ls» C, καὶ àv αὐτῷ τῷ τόπῳ πόλεµος ἕως ἔτη P,
xai ναὺς εἰδώλων μικρὸς mávuo, ὃν ἔλεγον Γαλη-
νοῦ (25) εἶναι, ὃν χαθελὼν Κωνσταντῖνος, τῆς θεο-
τόχου olxov ἀνήγειρε, xal ἑαυτὸν ἐγχαράξας, xdi
€bv μητέρα, καὶ Ἰησοῦν χαὶ τὴν Παρθένου, καντ-
τυρικὰς ἑορτὰς ἐπετέλει ἕως ἡμέρας ιβ’.
De loco Y iglentia nuncupato.
Ad Viglentia validissimze erant Constantini ex- C
eubiz, quasante erucis visionem in urbe habitam
locavit, Nam illíe, ut fertur, etiam crucem ip.is
oculis eirea vesperam coaspexit, Eodem quoque
loco ad YViglentia Severus Gazzis sedes et domici-
lium prxscripserat; in quos instructo bello Maxi-
minus, Constantini exercitue dus, quasi octo mil-
lia eorum coneidit, Tum reliqui, equis exsilientes,
confractisque gladiis, Maximini pedibus advoluti,
vitam supplices deprecst! nactique, ex proprio at-
morum sre statuam Constantino posuere.-
"Ev sole Βιγλεντίου ὑπῆρχεν ἡ ὀχνροτάτη βίγλη
Κωνσταντίνου, fiv πρὸ τῆς ὁπτασίας [τῆς τοῦ Σταυ-
ροῦ ἐπὶ (26)] τῆς πόλεως ἔστησεν. Ἐκεῖ γὰρ, ὡς
ἔλεγον. χαὶ τὸν σταυρὸν περὶ δειλινὸν ὁφθαλμοφε-
νῶς ἐθεάσατο. Ἐν αὐτῷ bb τῷ τόπῳ τοῖς Βιγλεν-
τἶου, Σευῆρος Ῥάξους χατῴκισεν, οὓς xal πολεμἠ-
σας (37) Μαξιμίνος στρατηγὸς Κωνσταντίνου, oed
ὀχτὼ χιλιάδας ἀπέκτεινεν. Καὶ τότε οἱ λοιπόὶ xazt-
θάντες τῶν ἵππων, xol τὰ ξίφη χλάσαντες, τος
ποσὶ Μαξιμῖνου ἐγχυλινδούμενοι, σωτηρίας τυχεῖν
ἱχέτευον * καὶ ευχόντες, ἐκ τῶν ἰδίων χαλχουργηΡ)-
των Κωνσταντίνῳ στήλην ἀνέθεντο.
Anselmi Bandurii nota.
(25) ΓαΛηνοῦ. Hic et in notis ad Codinum Lam-
becius.pro Γαληνοῦ legit Γαλλιηνοῦ. Utrobique de
Galieno imperatore Valeriani filio sern.onem esse
censet.Locus ille (Contaria) communi forsan appel-
Jationei!a dietus, quod «d Propoutidein situs esset ;
cuma mouasterlo sancti. Georgii in Manganis,
Basporo imminenti, nomen inditum Brachii sancti
Georgii fuerit non solum Freto ac Bosporo, sive
Hellesponto, sed et toii Propontldi, ut pluribus su-
perius monuimus eum de hoc. monasterio ac Man-
gnuis egimus, Ceterum hec ita a Colino narran-
uc : El; δὲ τὸν τόπον τῆς 'Atlaq θέχλης ὅστις
ἐπιλέγεται τὰ Κοντάρια, ὄρος λέγυυσι ἣν ἐπὶ τοῦ
Γύζαντος, καὶ τοῦ Αἴμου τῆς Θράκης βᾳσιλέως ἑλ-
θόντος πολεμῆσαι αὐτῷ, ἔχοψαν οἱ Βυζάντιοι Ex. τοῦ
κοιούτου τόπου τοῦ ὄρονς Kovtápua, καὶ ἕλαδεν 6
«τόπος τὴν παρω" υμίαν. Übi nunc est. templum S.
Thecle, quod dicitur ad Gontaria, ibi vlim tempore
PJsantis mons fuit. Quo vero tempore Hemus Thra-
cie rex ad ipsum debellandum venit, Byzantii hast
ezciderunt ex illa montis parte qua etiam nunc e
ex re Contaria. nuncupatur. Chronographus ven
noster omnino diversa refert ; nam Contaria inqui,
excubias ad annos septem habuisse: eodemqu
loce ai biennium bellum gestum fuisse, Creterum
in cod. Reg. 1, ultimoluco pro Κοντάρια scribiter
Κανταρίνια.
(26) ἰδίσο supplevit Combeflsius ; vide ejusdem ne-
(as. — Necessario supplevi quse clausa. reprzsento.
Qui pugnaturo adversus Maxentiuimn Constantino eam
erucem apparuisse dicunt, uon facile adinitient, sic
vis:un Constantinopoli, seu Byzantii. Unde etiam
illud, ὡς ἔλεγον, ut fama, vulgique ru more ita ferri
siguilicetur, nop certis mouumentis proditum esse.
Conbzris. .
(27) οὓς καὶ πολεμήσας. Scribeudum putat
Lawbecius οἷς xax, vel καθ) àv.
*0l
ENARRATIONES CHRONOGRAPILHCHAE.
702
De populi acclamationibus quibus in Foro Consiantinus M. excepius est ; et de Canomaris Philosophi cade.
"Ev τῷ φόρῳ gw ἡμέρας Κωνσταντῖνος ἆδιξατθη A
καὶ εὐφημίσθη παρὰ τοῖς µέρεσι καὶ παρὰ τοῖς ἄρ-
χουσι ες αὐτῆς πόλεως. Κανονάρις δὲ Φιλόσοφος
bv ὑψηλῷ τόπῳ ἀνελθὼν, μετὰ τὸ παῦσαι τοὺς
ἔχλους, μεγάλῃ φωνῇ ἔχραξεν, Ὑπὲρ προγόνων jh
φρόνει, ὁ τῶν προγόνων χαθαιρέτης * ὃν ὁ Κωνσταν-
εἴνος μεταχαλεσάμενος συνεχρότει, καὶ παρεχάλει
τοῦτον παύσασθαι ἑλληνίνειν. ' 165 Ἰσχυρᾷ τῇ βοῇ
ὑπὲρ προγόνων xal ἀποθνῄσχειν ἑλόμενος, ἔκαρα-
τοµήθη &v τοῖς αὐτοῖς Βιγλεντίου ἑμδόλοις, εἰς φό-
6ov τῶν χαταλειφθέντων Γάζων.
In Foro Constfntinus per quadraginta dées
faustis plebis senatusque 180 acclamationibus
exceptus ac celebratus — est. Canonaris auiem
philosophus, editum in locum conscendeus, ces-
saute turba ,alia voce clamavit: Ne plusquam πια”
jores sapias, qui majores sustulisti. Quem evocatum
Constantinus, lenibus hortabatar dictis ut pagani-
gmum profitendi finem faceret. Ille vero dum cdita
voce clamat se pro majoribus mortem oppetiturum,
capite czesus in iisdem ad Viglentia porticibus, Γό-
siduis Gazzis timendi exemplo fuit.
- De statua Fortune urbis in Foro posita.
Ἡ στήλη ἡ iv τῷ φόρῳ πολλὰς ὑμνῳδίας ἐδέ-
faxo. Ἐν αὐτῇ τὸ πολίτευμα, χαὶ ᾿Ολδιανὺς ἕπαρ-
yo, xai οἱ Σπαθάριοι, οἱ Κουδιχέλιοι (28), καὶ μὴν
xal Σιλεντιάριοι μετὰ χηρῶν ὀψιχεύσαντες, λευκὰς
στολὰς ἁμφότεροι περιθεθληµένοι, ἀπὸ τοῦ καλου-
pévou ἁρτίως Φιλαδέλφιν, τότε 05 ἩΠροτείχισμα xa-
λούµενον, ἓν οἷς καὶ πόρτα fjv τὸ πρότερον ὑπὸ
Κάρου κατασκευασθεῖσα, ἀνήνεγχαν ἑποχουμένην
εἰς χαρούὐχαν. Ὡς δὲ ὁ Διαχρινόμενός φησιν, ὅτι ἐκ
τῆς καλουµένης Μαγναύρας * tv οἷς ἓν τῷ φόρῳ
τεθεῖσα, xal πολλὰς, ὡς προείρηται, ὑμνῳδίας δε-
ξαµένη, εἰς Ἰὐχην τῆς πόλεως προσεκυνήθη παρὰ
πάντων, ἓν οἷς καὶ τὰ ἐξέρχετα. Ἔσχατον πάντων
ὑφοῦτο kv τῷ xiovt, τοῦ ἱερέως μετὰ τῆς λιτῆς πα-
ῥρεστηχότος , χαὶ τὸ Κύριε ἐλέησον πάντων βοών-
των ἓν p! µ.ἐτροβς. Πολλά οὖν ὁ Διακρινόμενος ἄνω-
θεν τοῦ χίανος φάσχει πράγµατα τεθῆναι, ἕνθα ἡ
στίλη ἵσταται, ἓν οἷς xol yapayh βασιλιχκὴ Kov-
αταντίνου ἡ λεγομένη Σωτηβίκιος (29) χίλια κεντη»
νάρια. Τότε εὐφημίσθη ἡ πόλις κληθεῖσα (0) Κων-
εταντινούπολις, τῶν ἱερέων βοώντων, Elc ἀπείρονς
αἰῶνας εὑόδωσον ταύτην, Κύριε: καὶ οὕτω μετὰ
πολλῆς δορυφορίας ἑμμέτρως Ww ἡμέρας πανηγυ-
ρίσαντες, τοῦ βασιλέως σιτηβρέσια πάµπολλα τοῖς
ὄχλοις χαρισαµένου, ἀπῆλθεν ἕναστος bv τῇ ἰδίᾳ
οἰχίᾳ. Καὶ οὕτως τῇ ἑπαύριον τὸ γενέθλιον τῆς πό»
λεως γέγονεν, xai ἱπποδρόμιον μέγα, πολλὰ κἀχεῖσε
χαρισαµένου, κχαταλείψας τὰ τοιαῦτα γενέθλια εἰς
μνήμην αἰώνιον.
βΒιδίαα in Foro posita multis cantibus exornata
fuit, Hsnc populi coctus, Olbianusqne prefectus,
Spatharii, Codicillares ac Silentiarii cum cereis
comitantes, candido ulrique amictu, aloco nunc
Pliiladelphium, tunc autem Antemurale dicto, ubi
etiam porta erat a Caro structa, curru vectam er-
tulerunt: utautem Hzesitans ille narrat, ἃ Maguau-
ra, ut vocant, ibidem in Foro constituta. laudibus
canticisque multis, ut jam dictum esl, exornata,
ab omnibus, ab ipsoque exercitu, tanquam Fortuna
urbis adorata est, Demum in columna erecta est,
adstante ac supplicante sacerdote, cunctisque, Do-
mine miserere, centies acclamantibus. Ait porro
llesitans multa super columnam, qua statua inni-
tebatur, fuisse reposita; in iisque signat» Con-
siantini monete, quam Solericium vocant, mille
centenaria. Tunc multig acclamationibus Constan-
tinopolis appellata fuit, 181 clamantibus sacer-
dotibus, In infinsta. secula eam prospere agere [acito,
Domine. Sic cum multo milium satellitio, per dies
quádraginta —selemnia celebrassent, Imperatore
copiosam plebi aunonam elargiente, singuli domum
abierunt. Atque inaequente luce urbis Nalàlia per-
acta sunt, majoresque circenses editi, ubi, etiam
largissimam distributionem fecit. imperator, ejus-
modi Natalia in eteream rei uiemoriam celebranda
relinquens.
D
De habitatione cestiva Constgntini proxime T aurtem.
Ἑν τοῖς πλησίον τοῦ Ταύρου µέρεσι, Κωνστιν-
In partibus Tauro vicinis Cons'antinus Magnus
Ànselmi Bandurii pote.
(98) Zxa6dpiot, οἱ KovOixé.lvos. Pro Κουδικέλιοι
Lambecius legit κουθικουλάριοι; bujus conjecturam
et ego sequor.
. (29) Σωτηρίκιος. Moneta Constantini Magni, in
qua Servator efüciva erat; de hacipsa moneta lo-
qnitur forsah Joannes Damascenus in syaodica ad
Theophil. pag. 142, quam Constantino Magno as-
cribitidem Damascenus : Πρώτιστον xat ἐξαίρετον
ναλλιέρηµα τῆς εἰς Χριστὸν τὸν ἁληθινὸν ἡμῶν θεὸν
εὐσεθείας ἐγχαράττει τῷ βασιλικῷ τῆς πολιτείας
νοµίσµατι, τότε οὐρανοφανὰς σημεῖον t ῦ σωτηρίου
σταυροῦ, xal θεανδρικὸν Χρ.στοῦ χαραχτηρα iv
αὐτῷ μετὰ τοῦ ἰδίου ἀνετυπώσατο' ἑνδειχνύντος τὴν
ποῦ ἐπουρανίου βασιλέως αὐθεντίαν πρὸς τὸν ἐπί»
γειον γεγονυῖαν, etc. Pietatis. in Christum. verum
Deum nostrum praecipuum. argumentum fuit, quod
imperatorio àc. publico numismati solutaris crucis
quod in celo viderat signum, Chrisiique Dei hominis
venerandam. imaginem, cum sua ipsius impresserit,
quo scilicet ccelestis legis pra terreno majorem po-
Jeniiam declaravet. A& nullus hujuscemodi uummus
reperitur,
. (80) Τότεεὐφημίσθη ἡ πόλις κ.ληθεῖσα. lta ba-
bent Anonywas noster, Codinus, οἱ quotquot de
hac re agunt scriptores. Perperam quidem bic pro.
xAn8et 2a edidere Lambecius et Combelisius ἀληθεῖσα,
- -- -— ÀÓ
703 ) JNCERTI AUCTORIS 10
zsiate seeurus agebat ; ubi Severi, Cari lii, pala- ΑΔ τῖνος ὁ péyac ἐν τῷ θέρει ἀδεῶς διέτριδεν * Esto
tium erat, ac templum idolorum, Dei Severi, nuncu-
patum : ubi etiam quatuor fornices maximi, alii aliis
impositi, ab ipso Severo exsirucli, iu quibus ut mul-
torum narratu feriur, 3d divinandi usum erant
beatorum :ternorum deorum et deorum inferorüm
simulacra, argentea, «nea, eburnea el marmorea,
quod, ut aiunt, in iisdem fornicibus vota conceperit ;
mioxque conserto prelio Constantinus Severum
Herculium vicit, atque in fornícibus ejus procerum-
que ipsius capita ad septem dies suspendit : deinde-
que partim coufractis idolis, alia iisdem ex marmo-
ribus casu coaptata ad spectaculum reliquit. Eodem
autem loco usque ad Juliani tempora rei plecteban-
tur. Ibidem tabula superposita longissiwa figuris in-
sculpta, ad tertium usque terrx motum stetit, bella
Constantini 189 declarans. Illic itern Constantini
statua in superiori parte supremi fornicis efficta
erat, crucis signum manu dextera tenens.
προέχειτο δειχνύουάσα. Κωνσταντίνου στΆλη ἐχεῖσε
ἐτυποῦτο, τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ Ev τῇ δεξιᾷ χειρὶ
Σεθήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου (51) ὑπῆρχεα παλάτιον, χαὶ
ναὺς εἰδώλων Θεοῦ Σεθἠρου ὀνομαξζόμενος ' Evo
xai τέσσαρες συνθεταὶ χαµάραι παμμµεγέθεις χα)
αὗταὶ ὑπὸ Σεδήρου χατασκευασθεῖσαι, πολλὰς ya
τείας εἰς χρῆσιν αἰωνίων θεῶν µαχάρων xa θεῶν
Βητγάμων (23) ἔχουσαι εἴδωλα, ἀργυρᾶ τε χαὶ
χαλκᾶ, χαὶ ἐξ ἐλεφαντίνων xal μαρμάρων, λόγος φέ-
pev πολλῶν * ὣς εὖχε, φησὶν, Ev αὐταῖς ταῖς χα-
pápat;* xol πόλεμος Κωνσταντίνου Ὑγέγονε, xol
Σενῆρον τὸν Ερχούλιον ἑνίχησε (33), καὶ iv ταῖς
καµάραις τὴν χεφαλὴν αὐτοῦ τε xal τῶν µεγιστά-
vov αὐτοῦ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέραις ἐχρέμασε * xal μετὰ
ταῦτα τὰ εἴδωλα συγκλάσας el µέρος, αὐτουρχιχὰ
B ὑπάρχοντα ἐκ τῶν αὐτῶν μαρμάρων, eic θέαν εἶα-
σεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἕως Ἰουλιανοῦ ἔτιμωρθῦντο
χατάδιχοι * kv τῷ αὐτῷ τόπῳ ὑπερχειμένη πλὰς εἰς
μῆχος ἄγαν καὶ ζωδίοις ἀναγεγλυμμένοις, τοὺς
πολέμους Κωνσταντίνου ἕως τοῦ τρίτου susp
ἄνωθεν τῆς χαµμάρας τῆς mph; τὸ ἄνωθεν µέρο
κπατέχουσα.
De porta cognomine Philadelphii, ac etotuis a Constantino. erectis.
Ad portam quam Philadelphii vocant Constan-
tinus in somnis vjsum babuit. Illic primum omnium
crucis figuram conspexit, quam ea qua viderat lon-
gitudine οἱ latitudine confectam, eolumnz porphy-
reticze quadrangulari, deauratam imposuit, spongize-
que signum in crucis pede firmum reposuit: matris
item Helen:e, sui et filiorum imagines ex ipsa qua-
drangulari columna efformavit, ac thronis bonorís c
causa imposuit, Multa quoque Constantinus Magnus
Ἑν τοῖς Φιλαδελφίου τῆς χαλουμένης πόρτης
µέρεσιν, ἐνυπνιάσθη Κωνσταντῖνος *. ἐχεῖ πρῶτο
πάντων τὸν εύπον τοῦ σταυροῦ ἐθεάσατο, τυκώσας
αὐτὸν εἰς μῆχος xal πλάτος, ὡς εἶδεν, ἓν χἰονι πτρ-
φυρῷ τετραπλεύρῳ, χρυσώσας αὐτὸν, καὶ σημεῖον
σπόγγου ly τοῖς ποσὶ τοῦ σταυροῦ ἀσφαλισάμενος,
τῆς μητρὸς Ἑλένης, καὶ αὐτοῦ, xgi τῶν υἱῶν, if
αὑτοῦ τοῦ τετραπλεύρου xlovog ἀνατυπώσας, εἰς
θρόύνους ἑτίμησε. Πολλὰς ὑπατείας ὁ μέγας Κων-
Anselmi Bandurii note,
(51) Σεδἠρου τοῦ υἱοῦ Κάρον. Hic Chronogra-
phum loqui putat Lambecius de Flavio Severo, qui
unacum Maximino a Gal. Maximiano Cesar creatus
fuit. Sed quid illi cum Caro? Potius quidem de Ma-
xentio Herculii filie, ut ex subsequentibus patet, ni-
si quod loca confundit.
(32) Kal θεῶν Βητγάμων. ld est, deorum. iufe-
rorum, quos opponit diis µάχαρσι. Ita et Combefisius
interpretatur, cujus non minus ingeniosam quam
eruditam adnotationem vide ibidem. — Opponit
diis µάκαρσι, id est beatis, seu celestibus, ut dii
sint inferi : quod velut Saturnalium, deorum Saturno
patre inferorum explicatius reddidi, Verinum secu-
tus sun, diligentem certe grammaticum ac lexico-
graphum, cui. Βητάγων, ὁ Κρ]νος ὑπὸ Φοινίκων,
Phonices. Saturnum. vocant Betagum. Liquet enim
eamdem utriusque vocis vim esse; qua partim dun-
iaxal detorta sib ex varia aut pronuntiatione aut
certe scriptione, Porro diis iuferis accenseri Satur.
num, auctor nobis Plutarchus, in Quastionibus
Komauis. Dum enim quarit cur Romani àxapaxa-
λύπτῳ τῇ χεφαλῇ, capite retecto, Saturno sacrificent,
post primam ratiorem, quod. ejus saera Anea sint
antiquiora,qui ila operto capite diis faciendum san-
xerit, alteram liane affert :"H. ὅτι τοῖς οὐρανίοις ἐπι-
καλύπτονται τὸν δὲ Κρόνον ἡγοῦνται θεὸν ὑπου»
δαῖον xai χθόνιον. Án quod caput operiant coram ε-
festibus diis, Salurnum autem inter inferos terres-
tresque deos numerant ; ut sit. iufelit. pater tantze
sobolis, quantam sibi inferis deditam cseca gentili-
taa consecravit, De Severo, qua tanta auctor loqui
tur, noa consentiunt, ut de Severo Ciesare a Maxen-
to oppresso intelligantur, qui et Italiam atque Afri-
cam tenuit, nec in Constantinum pugnavit : num
Cari filius, incertum : ex sorore nepotem Galeril, liis-
tori: produnt. An Carus ille ex llerculii stirpe, ul
jta Zsurjpov «bv Ἑρχούλιον vel "EpxouAou, dicere
auctor potuerit? De Maxentio res clarior, quem Ro-
m:e oppressum a Constantino constat, non DByzanlii,
ut forte auctor utrobique gesta confundat ; nisi alius
quispiam obscurior in. Oriente Constantini hostis
Severus nomine οἱ Cari lius, idolorum impensius
cultor demonumque przsiigiis deditior, fuit. Ut t
sit, ἱορο,ὸν εὔξασθαί φασιν xal Σεύηρον τὸν 'Eg-
χούλιον. COMBEFIS.
(53) Καὶ Σευῆρον εὐν ᾿Ερχού.ιον ἐνίκησα. Pr
Σευῆρον legendum esse Μαξέντιον τοῦ Ἔρχουλην
nenio non videt; sed quod gestum est Home, Chre-
nographus Byzantii ait, et sic omnia eonfundll.
Maxenui quippe caput haste infixum in Urbem a
triumphum allatum, mozque in Afiicag missum
prodit Nazarius in Panegyr. Constant. Forsan hit
confundit Chronographus monumenta. novz Rome
euin veteris Roma: monumentis, ac locum ubi 2
xentius aute cominissum preliuin victimas diis ob-
tulit, denotare vult; quo quidem peracto sacrilicio
copias ex urbe produxit, ac preelium conseruil. Sic
porro Zosimus habet: Μαξέντιος δὲ ἐνα ποκλείσας
ἑαυτὸν, τοῖς θ5οῖ; ἱερεῖα προσῆγαγε, xal τῶν po
αχύπων περὶ τῆς tou πολέμου τύχης ἀνεπυνθάνετὸι
xai τὰ Σιόύλλης διερευνᾶτο. χαίΐτι θέσφατον εὑρων
σημαῖνον ὡς ανάγκη τὸν ἐπὶ βλάδῃ πράττουν
Ῥωμαίων, οἰχτρῷ θανάτῳ περιπεσξῖν, elc.
105
ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC. E.
106
σταντῖνος ἓν abt τῷ tín πεποίηχεν. "Ev αὐτῷ A eodem loco consularia munia obiit, Ibidemque een-
δὲ τόπῳ ἐτιμήθησαν κεντυρίονες, διὰ sb. τὸν στα»-
pb» lw προτιμήσει βαστάζειν γενόμενοι, ὑπεράνω
τοῦ λαθάρου χαταστῄσαντες (54).
turiones honore aucti, quod crucis in labaro ge-
stapdz praerogativa donati fuerant.
. De statuis a Constantino in Foro positis, et de Callistrati Consulatu.
Πολλὰς Κωνσταντῖνος στήλας iv τῷ φόρῳ προέ-
θηκε, μεθ) ὧν καὶ ἐξ ἰδίας κατασχενῆς ἕως X. Πρώ-
τον Όπατος ἓν τῷ φόρῳ Καλλίστρατος ἑτιμήθη * xal
ἕως βασιλείας Κωνσταντίνου Όπατοι κοδιχέλλους
ἐν τῷ φόρῳ ἑἐλάμδανον. Ὁ δὲ Καλλίστρατο; Όπατος
µεγάλως ἐἑτιμήθη ἐν τῷ φέρῳφ. ὡς πρῶτος τὴν
ἀξίαν τοῦ ὑπάτου δεξάµενος, τοῦ Ἡρασίνου µέρους
βοῶντος, Καλλίστρατος εὐτυχὴς, καὶ εἰς d.14o
προκόγει. 'O δὲ φοθηθεὶς, τὸ τοῦ ἁγίου... τέμενος”
χαταλαμθάνει, xal εἰσελθὼν iv αὐτῷ,
ἄδειαν (55). Πολλά Κωνσταντῖνος τῷ Καλλιστράτῳ
ἐξωμόσατο, μὴ ἀδιχῆσαι. ὁ δὲ οὐκ Πνέσχετο, xol
χε, ροτονηθεὶς πρεσθύτερος τῆς ἐκχλησίας ἐξέρχε-
qat ὃς xal ἑπεσχόπησεν Όστερον ' ὅθεν µοι τὰ πολλὰ
ἑμφέρεται διηχηματα.
ἐζήτει 8
Mulias in Foro Constantinus statuas locavit ; qui-
buscuw eiiam triginta reposuit ab se fabricatas.
Primus ín Foro Callistratu« consul renuntiatus est :
et ad usque Constantini imperatoris tempus, codi-
cillos in Foro consules accipiebant. Callistratus vero
consul magnificis in Foro honoribus auctus, quod
ibi primum consulari diguitate ornatus fuisset, Pra-
sina factione clamante, Callistrutus fortuna. favente
insuper ad aliud provehetur. llle vero perterritus a4
Sancti... templum $e proripuit, eoque ingressus,
securitatem poposcit. Multis vero se Constantinus
juramentis obstrinrit, nihil injuriz accepturum il-
lum esse. llle vero non 183 acquievit, atque pre-
sbyter ordinatus ex ecclesia egreditur : qui etiam
postea episcopus fuit, Qua de re uiulta enarrari
- eomperi.
De statuis Roma exporiatis, et in Hippodromo erectis.
'Ev τῷ "Ianobpoyul ἀπετέθησαν εἴδωλα lx. τῆς
"Pope Ίχοντα ὡσεὶ £', ἓν οἷς xaX Αὐγούστου, ὡς
οὗ γέγραπται μὲν, λέγεται δὲ, τὸ ὁμοίωμα.
In Hippodromo deposit:e sunt statuz Roma expor-
tatze circiter sexaginta ; in quibus Augusti ; non quod
scripta ulla monumenta habeant, sed, utferunt, ve-
ra effigies. '
De aliis statuis que in. Hippodromo visebantur.
Πολλὰ ἡμῖν διεθεθαιοῦτο Φίλιππός ἔπαρχος, ὅτι
τὸ kv τῷ Ἱπποδρομίῳ ὑπάρχον ὁμοίωμα θετταλὸν,
Adürmabat Philippus prefectus ac certum esse
narrabat simulacrum ex Thessalico marmore iu Hip-
κατασκεύασμα ὑπάρχει Ποντίου τινὸς, «b ἄνωθενρ podromo supra imperatorium thronum constitu -
τῆς βασιλιχῆς καθέδρας ἱστάμενον. Ἐν δὲ τοῖς
γνναικείοις ὁμοιώμασι τῶν Μήδων τοῦ ἑλεγίου (86):
el γεννῶσαι θῆρας (57) καὶ ἀνθρώπους ἑσθίουσαι.
Τὴν μὲν píav 'Ἠρωδίων pot ἑτράνωσεν, "Iovoti-
tum, opus esse Pontii cujusdam. Inter simulacra
vero mulierum, Elegii Medorum sunt, qus belluas
gignunt, et homines devorant. Unam mihi Herodio
explanavit, qux impii Justiniani secundum jinpera-
Anselmi Bandurii note.
(54 "Yxspávo τοῦ Aa6dpov καταστήσαντος. ita
οἱ Lambecius legit, scilicel, Jbidentque centuriones
honore aucti, quod crucis. in labaro gestande praro-
atiea donati [uerant. Corrupte quidem in ms. ha-
ur, ὑπεράνω Βαλλέριον χαθήσαντες. Ῥτο Βαλλέ-
ριον Combefisius legit καδαλλαρίων, sicque inter-
pretatur: {δίάεπι loci centuriones honore aucti,
quodque aliis ferenda cruce prelati, hoc acti sunt,
αἱ superiori eguitibus loco considerent. Sed pluris
sane facio Lambecii. conjecturam,. que Sozomeni
auctoritate comprobatur lib. 1, cap. 4, de Constan- T) tem ad rei memoriam
tino Magno: Ἐχέλευσεν ἄνδρας ἐπιστήμονας χροσῷ
xa λίθοις τιµίοις εἰς σταυρον σύμόολον µετααχευάστι
4) παρὰ Ῥωμαίοις χαλούμενον Λάδαρον * σημεῖον
δὲ τοῦτο πολεμιχῶν τῶν ἄλλων τιμιώτερον. Laba-
rum quidem ita appellatum fuit presertim suh Con-
stautiuo Magno vezillum in quo Christi monogram-
ma describi curavit, quod czeteris pretiosius el san-
ctius haberi, imperatorem semper praecedere, a
militibus adorari, et in proeliis a fortioribus exer-
citus militibus ambiri et stipari precepit, uti refe-
runt scriptores ecelesiastici. Hos quidem milites es-
se eos plerique putant, quos prepositos laborum
appellat Codex "Tieodosianus. Czterum de Labaro
eonsule docussimi Ducanyii Dissert. De Impp. Con-
stanünopolit. nummis num. 20, ejusdem utrumque
Gloss. , item Fullerum lib. i Exerc, sacr. cap. 1,
lib. iv, cap. 13.
(55) Ἑζήτει ἄδειαν. Scilicet, securitatem poposcit.
Jta et Combefisius legit. ln ms. babetur, ἐζέτει
πρεσθείαν.
(56) Τῶν. Μήδων τοῦ &Asplov. Emenda.
rem, το µέσον τοῦ Ἐλεγίου, ni paulo post,
magna Justiniani statua zre equestris in illa
ipsa Hippoiromii parte posita baberetur, μετὰ
τὸν νίχην Μήδων post relatam de Medis victoriam.
Potuit ergo ambitiosus princeps, eam Circi par-
edorum Ἐλεγεῖον vocare,
sive quod ibi ascripti ejus rei testes, Elegi, sive
quod locus ipse statua. victoris clarus, Medorum,
Seu etiam Persarum luctus, ab eorum clade, mo-
numentum evat. CousEris.
(51) Al yevyócas θήρας. Wis nonn hil lucis ac-
cedere potest ex Ánon, nostro: Al. 53 γεννῶσαι
θῆρας xai &ac0fousat ἀνθρώπους Ev τῷ Ἴπποδρ:-
µίῳ, ἡ μὲν µία ἐστὶν ἸΙουστινιανοῦ τοῦ τυράννου,
δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ πράξεων.
Ἡ 5k ἑτέρᾳ ἐν fj πλοῖον ὑπάρχει, οἱ μὲν λέγουσιν ὅτι
$ Σχύλλα ἔστιν, ἡ £x τῆς Χαρύθδεως ἑσθίουσα τοὺς
"ἀνθρώπους. Καὶ ἔστιν ᾿Οδνυσσεὺς, ὃν κατέχει kx τῆς
κηρυφῆς. "Exepot δὲ.λένουσιν ὅτι ἡ y, χαὶ ἡ βάλασσα
καὶ οἱ ἑπτὰ αἰώνές eiat οἱ ἐσθίοντες xal ἐσθιόμενοι.
Similia refert etiom | Codinus pag. 29.
t€
-
705
tium erat, ac templum idolorum, «εί Severi, nuncu-
patum : ubi etiam qualuor fornices maximi, alii aliis
impositi, ab ipso Severo exatrucii, iu quibus ut mul-
torum narratu. fertur, 3d divinandi usum erant.
heatorum :ternorum deorum et deorum inferorüm
simulacra, argentea, snea, eburnea et marmorea,
quod, ut aiunt, in iisdem fornicibus vota conceperit ;
suoxque conserto prelio Constantinus. Severum
Hercullum vicit, atque in fornicibus ejus procerum-
que ipsius capita ad septem dies suspendit : delnde-
que partim confractis idolis, alia iisdem ex marmo-
ribus casu coaptata ad spectaculum reliquit. Eodem
autem loco usque ad Juliani tempora rei plecteban-
tur, lbidem tabula superposita longissima figuris in-
sculpta, ad tertium usque terr: molum stetit, bella
Constantini 189 declarans, Illic itern Constantini
statua in superiori parte supremi fornicis efficta
erat, crucis signum manu dextera tenens.
προέχειτο δειχνύουάα. Κωνσταντίνου atf kxstos
ἐτυποῦτο, τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἓν τῇ δεξιᾷ χειρὶ
| JNCERTI AUCTORIS
zstatle securus agebat ; ubi Severi, Cari filii, pala- À τῖνος ὁ μέγας dv τῷ θέρει ἀδεὼς διέτριδεν * ἔνθο
10
Σεθήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου (31) ὑπῆρχε παλᾶτιον, χαὶ
vob, εἰδώλων Θεοῦ Σεθήρου ὀνομαζόμενος: ἔνθο
xai τέσσαρες συνθεταὶ χαµάραι παμμεγέθεις xa!
αὐταὶ ὑπὸ Σεθήρου χατασκευασθεῖΐσαι, πολλὰς ua
τείας &l; χρῆσιν αἰωνίων θεῶν µαχάρων xal θεῶν
Βητγάμων (52) ἔχουσαι εἴδωλα, ἀργυρᾶ τε χαὶ
χαλχᾶ, καὶ ἐξ ἐλεφαντίνων xal μαρμάρων, λόγος gi-
ρει πολλῶν ' ὡς εὖχε, φησὶν, ἐν αὐταῖς ταῖς χα-
págatz;^ xal πόλεμος Κωνσταντίνου Ὑέγονς, xol
Σευῆρον τὸν Ἑρκούλιον ἑνίχηαε (55), χαὶ ἓν ταῖς
χαµάραις τὴν χεφαλὴν αὐτοῦ τε xal τῶν µεχιστά-
vov αὐτοῦ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέραις ἐχρέμασε * xal μετὰ
ταῦτα τὰ εἴδωλα συγκλάσας εἰς µέρος, αὐτουργικὰ
p ὑπάρχοντα àx τῶν αὐτῶν μαρμάρων, εἰς θέαν εἶα-
σεν. Ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ ἕως Ἰουλιανοῦ ἔτιμωρθῦντο
κατάδιχοι * ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ὑπερχειμένη πλὰξ εἰς
μῆχος ἄγαν καὶ ζωδίοις ἀναγεγλυμμένοις, τοὺς
πολέμους Κωνσταντίνου ἕως τοῦ τρίτου σεισμῦ
ἄνωθεν τῆς χαµάρας τῆς πρὸς τὸ ἄνωθεν µέρος
χατέχουσα.
De porta cognomine Philadelphii, ac statuis a Constantino | erectis.
Ad portam quam Philadeiphii vocant Constan-
tinus in somnis vjsum habuit. Illic primum omnium
crucis figuram conspexit, quam ca qua viderat lon-
gitudine οἱ latitudine confectam, columnz porphy-
reticze quadrangulari, deauratam imposuit, spongize-
que signum in crucis pede firmum reposuit : matris
item Helen:e, sui et filiorum imagines ex ipsa qua-
drangulari columna efformavit, ac thronis honoris
causa imposuit, Multa quoque Constantinus Magnus
Ἐν τοῖς Φιλαδελφίου τῆς χαλουµένης πόρτς
µέρεσιν, ἐνυπνιάσθη Κωνσταντῖνος *. ἐχεῖ πρώτο
πάντων τὸν εύπον τοῦ σταυροῦ ἐθεάσατο, τυχώσα;
αὐτὸν εἰς μῆχος χαὶ πλάτος, ὡς εἶδεν, kv χίονι π.ρ-
φυρῷ τετραπλεύρῳ, χρυσώσας αὐτὸν, xal ση μεῖον
σπόγγου iy τοῖς ποσὶ τοῦ σταυροῦ ἁαφαλισάμενος,
τῆς μητρὸς Ἑλένης, xal αὐτοῦ, xgi τῶν υἱῶν, ἐξ
αὑτοῦ τοῦ τετραπλεύρου Χίονος ἀνατυπώσας, tk
θρόνους ἑτίμησε. Πολλὰς ὑπατείας ὁ μέγας Kuv-
Anselmi Bandurii note,
(51) Σεδήρου τοῦ υἱοῦ Κάρου. Hie Chronogra-
phum loqui putat Lambecius de Flavio Severo, qui
una cum Maximino a Gal, Maximiano Cesar creatus
fuit. Sed quid illi cum Caro ? Potius quidem de Ma-
xentio Herculii filie, ut ex subsequentibus patet, ni-
οἱ quod loca confundit.
(32) Kal θεῶν Βητγάμων. ld est, deorum | infe.
rorum, quos opponit diis µάχαρσι. Ita et Combefisius
interpretatur, cujus non minus ingeniosam quam
eruditam adnotationem vide ibidem. — Opponit
diis µάκαρσι, id est beatis, seu coelestibus, ut dii
siut inferi : quod velut Saturnulium, deorum Saturno
patre inferorum explicatius reddidi, Verinum secu-
tus suni, diligeutein certe grammaticum ac lexicp-
graphum, cui. Βητάγων, ὁ Kp^vo; ὑπὸ Φοινίκων,
Phoenices. Saturnum. vocant Betagum. Liquet enim
camdem utriusque vocis vim esse; quz partim dun-
iaxat detorta sit ex varia aut pronuntiatione aut
certe scriptione, Porro dlis iuferis accenseri Sature
nuin, auctor nobis Plutarchus, in Quastionibus
Romanis. Dum enim quarit cur Romani ἁπαραχα-
λύπτῳ τῇ χεφαλῇ, capite retecte, Saturno sacrificent,
post primam rationem, quod ejus saera nea sint
antiquiora,qui ita operto capite diis faciendum san-
xerit, alteram banc affert :"H ὅτι τοῖς οὐρανίοις ἔπι-
καλύπτονται τὸν δὲ Κρόνον ἡγοῦνται Osbv ὑπου»
δαῖον xai χθόνιον. An quod caput operiant coram ca-
festibus diis, Saturnum autem inter inferos terres-
tresque deos numerant ; υἱ sit. infelix. pater. tantze
sobolis, quantam sibi inferis deditam ο gentili-
taa consecravit, De Severo, qua tanta auctor loqui-
Ur, noz consentiuat, ut de Severo Cesare a Maxen-
0 oppresso intelligantur, qui et Italiam atque Afri-
cam tenuit, nec ín Constantinum pugnavit : uam
Cari filius, incertum : ex sorore nepotem Galerii, his-
tori& produnt. Av Carus ille ex llerculii stirpe, ut
jta Zeufjpov «bv Ἐρχούλιον vel Ἑρχουλίου, dicere
auctor potuerit? De Maxentio ves clarior, quem Re
m:e oppressum a Constantino constat, non Byzantii,
ut forte auctor utrobique gesta confundat ; nisi alius
quispiam obscurior in Oriente Constantini hoslis
Severus nomine et Cari fllius, idolorum impensius
cultor dzmonumque praestigiis deditior, fuit, Ut ut
sit, lego,3v εὔξασθαί φασιν καὶ Σεύηρον τὸν Ἑρ-
χούλιον. (ομαεείς.
(93) Καὶ Σευῆρον τὸν ᾿Ερχού.ῖιον ἐν {κησθ. Pro
Σευῆρον legendum esse Μαξέντιον τοῦ Ερχουλίώ
nemo non videt; sed quod gestum est Koms, Cbre
nographus Byzontii ait, et sic omnia coufundil.
Maxenui quippe caput haste. infixum in Urbem ad
triumphum allatum, mozque in Atiicagm missuD
prodit Nazarius in Panegyr. Constaut. Forsan hic
confundit Chronogcaplius monumenta. novz Rome
euin veteris Roma» monumentis, ac locum ubi Ms-
xentius ante cominissuimm prelium victimas diis ob-
tulit, denotare vult; quo quidem peracto sacrifici
copias ex urbe produxit, ac proelium conserull. Sit
porro Zosimus habet: Μαξέντιος δὲ ἓναποχλείσας
ἑαυτὸν, τοῖς θ1οἵ, ἱερεῖα προσήγαγε, xal vuv Isge
σχόπων περὶ τῆς του πολέμου τύχης ἀνεπυνθάνετον
xai τὰ Σιόύλλης διερευνᾶτο χαΐτι θέσφατον εὐρων
σημαῖνον ὡς ἀνάγκη τὸν ἐπὶ βλάδη πράττοντᾶ
Ῥωμαίων, οἰχτρῷ θανάτῳ περιπεσεῖν, etc.
105
ENARRATIONES CHRONOGRAPHIC.E.
106
σταντῖνος ἓν αὐτῷ τῷ tóm πεποίηχεν. Ἐν αὐτῷ A eodem lococonsularia munia obiit, Ibidemque cen-
δὲ τόπῳ ἐτιμήθησαν κεντυρίρνες, διὰ τὸ τὸν στα»-
piv ἐν προτιμήσει βαστάζειν Υενόμενοι, ὑπεράνω
τοῦ λαδάρου χαταστήσαντες (54).
turiones honore aucti, quod crocis io labaro ge-
standz prerogativa donati fuerant.
. De statuis a Constantino in Foro positis, et de Callistratt Consulatu.
Ilo3à; Κωνσταντῖνος στήλας iv τῷ φόρῳ προέ-
θηχε, μεθ᾽ ὧν καὶ ἐξ ἰδίας κατασκευῆς ἕως X. Πρῷ-
«ov ὕπατος Ev τῷ φόρῳ Καλλίστρατος ἑτιμήθη * xal
ἕως βασιλείας Κωνσταντίνου ὕπατοι χοδιχέλλους
ἐν τῷ φόρῳ ἐλάμδανον. 'O δὲ Καλλίστρατο; ὕπατος
µεγάλως ἐτιμήθη iv τῷ qipp, ὡς πρῶτος τὴν
ἁξίαν τοῦ ὑπάτου δεξάµενος, τοῦ Πρασίνου µέρους
βιῶντος, Κα.ἰλ/στρατος εὐτυχὴς, καὶ εἰς dAAo
προκόψει. Ὁ δὲ φοθηθεὶς, τὸ τοῦ ἁγίου... τέμενος”
χαταλαμθάνει, xai εἰσελθὼν ἓν αὐτῷ, ἐζήτει
ἄδειαν (55). Πολλά Κωνσταντῖνος τῷ Καλλιστράτῳ
ἐξωμόσατο, μὴ ἁδικῆσαι' ὁ δὲ οὐχ ἠνέσχετο, καὶ
χει ροτονηθεὶς πρεαθύτερος τῆς ἐκχλησίας ἑξέρχε-
ται’ ὃς καὶ ἑπεσχόπησεν ὕστερον ' ὅθεν µοι τὰ πολλὰ
ἐμφέρεται διηχηματα.
Multas in Foro Constantinus statuas locavit ; qui-
buscum eiiam triginta reposuit ab se fabricatas.
Primus ín Foro Callistratu« consul renuntiatug est :
el ad usque Constantini imperatoris tempus, codi-
cillos in Foro consules accipiebant. Callistratus vero
consul magnificis in Foro bonoribus auctus, quo
Ibi primum consulari dignitate ornatus fuisset, Pra-
sina factione clamante, Callistrutus fortuna favente
insuper ad aliud provehetur. llle vero perterritus a4
Sancti... templum se proripuit, eoque ingressus,
securitatem poposcit. Multis vero se Constantinus
juramentis obstrinxit, nihil injuriz accepturum il-
Jum esse. llle vero non 183 acquievit, atque pre-
sbyter ordinatus ex ecclesia egreditur : qui etiam
postea episcopus fuit, Qua de re multa enarrari
- comperi.
De statuis Roma exporiatis, et in Hippodromo erectis.
Ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ ἀπετέθησαν εἴδωλα ἐχ τῆς
Ῥώμης Ίκοντα ὡσεὶ £', ἓν οἷς καὶ Αὐγούστου, ὡς
ob γέγραπται μὲν, λέγεται δὲ, τὸ ὁμοίωμα.
In Hippedromo deposit:e sunt statuz: Roma expor-
tatze circiter sexaginta ; inquibus Augusti ; non quod
scripta ulla monumenta habeant, sed, utferunt, ve-
ra effigies.
De aliis statuis que in. Hippodromo visebantur.
Πολλὰ ἡμῖν διεθεδαιοῦτο Βίλιππὸς ἔπαρχος, ὅτι
τὸ iy τῷ Ἱπποδρομίῳ ὑπάρχον ὁμοίωμα θετταλὸν,
Adürmabat Philippus prefectus ac certum 0949
narrabat simulacrum ος Thessalico marmore in llip-
χατασχεύασμαι ὑπάρχει Ποντίου τινὸς, «b ἄνωθεν (» podromo supra imperatorium thronum constitu-
τς βασιλιχῆς καθέδρας ἱστάμενον. Ἑν δὲ τοῖς
Ἰυναιχείοις ὁμοιώμασι τῶν Μήδων τοῦ ἑλεγίου (86):
αἱ γεννῶσαι θῆρας (57) xal ἀνθρώπους ἑσθίουσαι,
Την μὲν μίαν ΗἩρωδίων por ἑτράνωσεν, Ἰουστι»
tum, opus esse Pontii cujusdam. Inter simulacra
vero mulierum, Elegii Medorum sunt, qus belluas
gignunt, et homines devorant. Unam mihi Herodio
explanavit, qux impii Justiniani secundum impera-
Anselmi Bandurií note.
(54 Ὑπεράνω τοῦ Aa6dpov καταστήσαντος. ita
et Lambecius legit, scilicet, Jbidentque centuriones
honore aucti, quod crucis in labaro gestande praro-
ativa donati [uerant. Corrupte quidem in ms. ha-
ur, ὑπεράνω Βαλλέριον καθήῄσαντες. Pro. BaAAé-
ριον Combefisius legit χαδαλλαρίων, sicque inter-
pretatur : Zfbidem loci centuriones honore aucti,
quodque aliis ferenda cruce pra lati, hoc nacti sunt,
at superiori equitibus loco considerent. Sed pluris
sane facio Lawmbecii coujecturam,. qua Sozomeni
auctoritate comprobatur lib. 1, cap. 4, de Constan-
tino Magno : Ἐχέλευσεν ἄνδρας ἐπιστήμονας χροσῷ
καὶλίθοις τιµίοις εἰς σταυροῦ σύμθολον μετασκευάσπι
v) παρὰ Ῥωμαίοις καλούμενον Λάθδαρον * σημεῖον
δὲ τοῦτο πολεμιχῶν τῶν ἄλλων τιμιώτερον. Laba-
rum quidem ita appellatum fuit praesertim sub Con-
slauliuo Magno vexillum in quo Christi monograin-
ima describi curavit, quod ezteris pretiosius el san-
cius haberi, imperatorem semper praecedere, a
militibus adorari, et in proeliis a fortioribus exer-
citus militibus ambiri et stipari precepit, uti refe-
runt scriptores ecclesiastici. Hos quidem inilites es-
$e eos plerique putant, quos prepositos laborum
appellat Codex Tiieodosianus. Ceterum de Labaro
consule doctissinii Ducangii Dissert. De Imppf. Gon-
stantinopolit. nummis num. 20, ejusdem utrumque
Gloss., item Fulierum lib. it Exerc, sacr. cap. 1,
D tem ad rei memoriam
lib. tv, cap. 13.
(55) Ἐζήτει ἄδειαν. Scilicet, securitatem poposcit.
Jta et Combefisius legit. ln. ms. bhabetor, ἐξέτει
πρεσθείαν.
(36) Τῶν. Μήδων τοῦ &Aeplov. Emenda-
rem,: tot; μέσον τοῦ Ελεχίου, nmi paulo post,
magna Justiniani statua zre equestris in illa
ipsa Hippoiromii parte posita baberetur, μετὰ
τὴν νίχην Mfjbuv* post relatam de Medis victoriam.
Potuit ergo anibitiosus princeps, eam Circi por-
edorum Ἐλεγεῖον vocare,
sive quod ibi ascripti ejus rei testes, Elegi, sive
quod locns ipse $'atua. victoris clarus, Medorum,
seu etiam Persarum luctus, ab eorum clade, mo-
numentum erat. CowsEr!s.
(51) Al γεν ὥσαι θῆρας. His nonn hil lucis ac-
cedere potest ex ΑΠΟΠ. nostro ; Αἱ ὃς Υεννῶσαι
θῆρας xal ἐσθίουσαι ἀνθρώπους ἐν τῷ Ἵπποδρ.-
pulp, fj μὲν µία ἐστὶν ἸΙουστινιανοῦ τοῦ τυράννου,
δηλοῦσα τὴν ἱστορίαν τῶν δευτέρων αὐτοῦ πράξεων.
Ἡ 5k ἑτέρᾳ ἐν f] πλοῖον ὑπάρχει, οἱ μὲν λέγουσιν ὅτι
ἡ Σχύλλα ἔστιν, d ix τῆς Χαρύδδεως ἑσθίουσα τοὺς
"ἀνθρώπους. Καὶ ἔστιν ᾿Οδυσσεὺς, ὃν κατέχει Ex. τῆς
χηρυβῆς. Ἕτεροι δὲ.λέγουσιν ὅτι ἡ 1j xaY ἡ θάλασσα
καὶ οἱ xtX αἰωνές εἰσιν οἱ ἐσθίοντες xal ἐσθιόμενοι.
Similia refert etium | Codinus pag. 29.
-
101
INCERTI AUCTORIS 103
teris historiam referat, In quibus et navis est, nou A νιανοῦ τοῦ ἀθέου δηλο”σα τὴν ἱστορίαν vb δεύτερον:
ut impleatur, sed ut exspeetet. Quo audito οοἱ-
lacrymatus sum, mecum reputans, aum id etiam
absurdi Constantinopoli contingere debeat. Justinia-
nus magnus in Circi sedibus s&sneo equo vehebatur,
post victoriam de Medis partam. Mulier in Hippo-
dromo iu sede area sedens, aeque superiori loco.
ut jam dictum est, ut quidem narrat flerodio, Ve-
rina magni Leonis uxor est; utautem ego pluribus
narrantibus audivi, statua. est Minervae ex Gracia
advecia, quod etiam verum arbitror.
iv ol; xat πλοῖου ὑπάρχει, μὴ πληρωθῆναι, ài
περιµένειν ΄ ὅπερ ἀκούσας ἐδάκρυσα, εἰ ἄρα qvi
τοιοῦτον πάλιν, τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐπέκδῃ ἀλύ-
rua. Ἱουστινιανὸς ὁ μέγας ἐν τοῖς τοῦ χαθίσµα:
tog χατεποχεῖτο ἓν ἵππῳ χαλκῷ μετὰ τὴν νίχην
Μήδων (58). Ἡ iv τῷ Ἱπποδρομίῳ καθεζοµένη
ovi àv σελλίῳ χαλχῷ, xat αὕτη ἄνωθεν, ὡς προ
είπομεν, ὁ μὲν ᾿Ηρωδίων ἐδίδαξε Βερίναν εἶναι τον
μεγάλου Λέοντος * ὡς δὲ ἐγὼ παρὰ πλειόνων Ίκουσε,
ἐξ Ἑλλάδος εἶναι τὸ εἴδωλον μᾶλλον. τῆς "Af
νᾶς (59), ὅπερ xai ἐπίστευσα.
De draconis statua que Arcarlium reprasentabat, et de hyeana.
Multa Philippus dynaeta enarravit ut didicerat, g Dei Φίλιππος ἱστόρησεν ὁ δυνάστης, μµαβὼ!
draconis scilicet statuam Arcadii fignram esse, Ho-
norii autem fratris ejus Roma imperantis 184, prz-
ferre speciem. Unde item oracula pridem et ad hoc
usque tempus. nou pauca extiterunt. Hyanona autem
qu& supra draconis slatuam visitur ex Antiochia
veteri Constautinopolin, Cunstantiuo magno impe-
ratore, ut. nweinoratus Philippus refert, translata
est.
xai *cuto παρέδωχεν, ὅτι τὸ ὁρακονταῖον, "Apxa-
δίου μὲν ἑκτύπωμά ἐστιν ᾿Ονωρίου δὲ ἁδελφοῦ
αὐτοῦ ἐπίδειξις, àv. Ῥώμῃ βασιλεύοντος. Ἔνθεν
xai χρησμοὶ (40) xol πρὸ ἡμῶν, xai ἕως τῆς δεὂρο,
οὖκ ὀλίγοι Ὑεχόνασιν. Ἡ δὲ ἄνωθεν τοῦ ὅρανο"-
ταίου ὕαινα, ἀπὸ ᾿Αντιοχείας τῆς πρώτης εἰς Kov-
σταντινούπολιν ἑλήλυθεν, ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ
Μεγάλου, χαθὼς ὁ προειρηµένος Φίλιππος ἰἱστό-
p»9sv.
De cede Anastasii. Monachi in Hippodromo [acta, ubi et multe alie cedes perpetrata sunt.
lo Hippodromo μου] caedes plurimaque mala
perpetrata sunt, maximeque temporibus quz nos
przcesserunt : ubi aetate vostra. Anastasius mona-
chus, ob verítatem imperatori repugaans, crematus
est.
Ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ πολλο) (96701 x21 xaxà γεγό-
vagt* xai μάλιστα kv τοῖς πρὸ ἡμῶν : ἐν ol; χαὶ
ἐφ ἡμῶν Αναστάσιος ὁ μοναχὸς δι’ ἀληθείος τρέ-
πον ἀντιλέγων τῷ βασιλεί ἐχαύθη.
De septem. Philosophis qui Endocian Atheniensem comitati eunt Constantinopolim, ac de eorum dictis, dum Hippo-
dromi signa lusirarent.
&udocia Atlieniensis psterase causa baereditatis li-
Εὐδοχίας ᾿Αθηναίας κατὰ μοῖραν (41) δικασθεί-
4em intentans, forma gratia lortunaea invenit; ὁ8- (c σης, χατὰ χάριν ηῦρατο τὖχην, καθ᾽ ἣν oi αὑτά-
jus (ratres, miram illam el wovam sororis sortem
audientes, eum. philosophis septem adscendeutes
fortunae ex infortunio ut sibi placaretur, supplica.
lant. Theodosius vero imperator in philosophurum
gratiam ad Circum concessit, nemoque eorum eo
pergere neglezit. Erant autem numero septem, Cra-
nus, Carus, Pelops, Apelles, Sylvanus, Curvus, Ner-
«a. Hi cum imperatore ludos in Circo spectandi
«ausa a.lerant. Tlicodosius vero admiratione ca-
«ptos viros: conspicatus, sic eos allequitur : 0 phi-
Josophi, si wiramini, vicli in. philosophia esíis.
δελφοι τὸ ξένον τῆς συγγόνον ἀκηκοότες εὐτύχημα,
ἀνελθεῖν συνεπειρῶντο φιλοσόφοις C, xal τῇ tuyo
ἐξ ἀτυχίας (43) ἐδεήθησαν ἱλασθῆναι. Θεοδόσιος ἃ
ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ Ἱππιχὸν Ἰλατο, τοῖς φιλοαόφοις
ἀρέσχων * xal τις αὐτῶν οὐχ ἐνέλησεν. "Hoav &
τὸν ἀριθμὺν C, Κράνος, Kápo;, Πέλωφν ᾽Απελλῖς,
Συλθανὸς, Kop6o;, ἩΝερ.ύας. Οὗτοι αννῆσαν εἰς τὸ
“ππιχὸν τῷ βασιλεῖ, θέας ἕνεχεν Ὀλυμπίων. Ὁυ δὲ
βασιλεὺς Θεοδόσιος, ὁρῶν τοὺς φιλοσόφαυς (αυμά-
ζοντας, ἔφη πρὸς αὐτοὺς, Ὢ Φιλόσοφος, οἱ Gavpá-
ζετε, χατεφιλοσοφΊθητε. Ὡς αὑτίχα ἀποχκριθην:
. Anselmi Bandurii notes.
($8) Μετὰ τὴν γίκην Μήδων. In banc. statuam D riam pluribus referunt auctor Cbronici Alex. paz.
Justiniani equestrem. in llippodromo erectam, ob
vietoriam de Medis et Scyiliia partam, habentur duo
epigrammata lib. 1v Anthol. cap. 4.
(59) Τὸ εἴδω Aov μᾶ.11ον τῆς A0nrdc. Perpecam
hzc interpretatur Corobefisius :Ut aulem a pluribus
audivi, Minerve potius Athenis allatum. simulacrum
atti, magisque credidit. Non quidem hic «v, 'A9r vd,
Ailieuis, sed Minerva, Nosta iuterpretatio coinpro-
batur ex Anonymo nostro et Codino.
(A0 "Ενθεν καὶ χρησμοί. Yide qua Anonymus
. noster et Codinus liabent de staluis in Hippodromo,
et aliia monuinenlis ab Apollonio Tyaueo magice
consecratis. jüO
(41) Κατὰ poipar. Eudocim Atbeniensis bisto-
319 et seq., Socrates lib. vit, cap. 21, Evagrius
lib. 1, cap.* 20; Theophanes pag. 723. Vide notas
Jaeobi Goar ad Theopliauem, pag. 569.
(42) Kal τῇ εύχῃ ἐξ ἀτυχίας, elc Scilicet, Forts-
u& ez in[ortunio wi sibi placare(ur, supplicabant. lta
ad verbu interpretatus sum; verum autem. $eu-
sum hunc esse puto, Eudocie, que ex infortunio
[oriunam nacta erat, ut sibi placaretur, supplic..baat.
lefert quippe Chronicon Alexandrinum fratres Ea-
docie, cum eam iniperare. Constantinopoli intele-
xissent, metu συ iujuriam eidem illatam correptos
in fugam se conjecisse ; mox illam, data securitate,
per nuniios accersitos ad dignitates provexissc.
10)
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICAE, -
710
ἕνα ἐξ αὐτῶν, Απολλῆν ὀνόματι, καὶ εἰπεῖν, Mi A Tum ex illis unus Apelles dictus: Nom ego homines
θᾳχυμάζειν (45) ἐμὲ τοὺς ἵππους τῷ ἑἐπιδάτῃ, εἰδὼς
ἀχριέῶς, ὅτι ἵπποι ἀνθρώπων ἐπιθάται γενῄήσονται,
ἁλλασσομένων τῶν ὈΟλυμπίων, καὶ «b θαυμάζου
ἀμβλυωπιάσει. Νερούας δὲ ἀπεχρίνατο, Καχὸν τῇ
βασιλίδι (44) στοιχεῖον, ὁρῶῷ τῷ στοιχείῳ τῆς. τύχης
αὐντρέχοντα. Καὶ Συλδανὸς ὁρῶν τὸ πρὸς µεσημ--
6plav ζωδίον, εἰς τὸ ἄνω τὸ Yóvo καµήλου δί-
x1v (45) κεκµηχότος ἔφη * Καλὸς ὁ στοιχειωσάµενος"
χαιροὶ γὰρ ἐπὶ τούτου ἀγόνατοι ἔσονται. 0 δὲ
Κύρδος, àv τῷ δήµῳ ὁρῶν, εἶπεν ' "Q δῆμε, 6v ὃν
ὁήμιοι περισσεύαουσι. Πἐλοφ δὲ, τοὺς ὄρους τῶν
ἵππων (46) ὁρῶν, εἶπε, Τίνος τὸ πρόθληµα ; 8co-
ῥοσίου ὃδ φῄσαντος, Κωνσταντίνου, εἰπεῖν ἐχεῖνον,
"H φιλόσοφος ἄκυρος, 1| βασιλεὺς o0x ἀληθίς. Ἔώρα
equorum ascensores miror,cum probe seiam fore ut
equi hominum ascensores sint, mutato Olympico-
rum ordine, et quod admirationi est hebescet. Ner-
và dixit: Malum reg: urbi siguum video cum si-
gno185 fortuna concurrere. Sylvanus, videns si-
gnum ad meridiem positum elato genu cameli instar
fessi ait: Praeclarus ee, cujus hoc signum ac figura
est; nam tempora aderunt, queis genua defutura
sunt. Curvus, populum conspicatus, dixit : O popu-
le, cujus causa multi futuri carniülceg. Pelops equos
rum metas intuens, Cujus problema ? inquit. Respou-
dente Theodosio, Consiantini : reponit ille, Aut philo-
sophus vanus aut imperator non verus. Porro Carus,
muliebre quoddam signum videns quadratis zodiaci
Υὴρ Κράνος (47) 6 φιλόσοφος θηλύμορφόν τι Qubfov, B figuris conseriptum, dixit, O quaritermine, ex quo
τετραµερέσι ζωδιαχοῖς γράµµασι γεγραμμµένον, xal
εἶπεν "à τετραπέρατε, ἐξ οὗ 6 Κωνσταντῖνος xaX
ἁπέρατοι ἔσονται (48). Κάρος δὲ, προτραπεὶς παρὰ
τος φιλοσόφοες λαλῆσαι, φησὶν, Δυστυχῆ pot τὰ
πάντα φαίνεται, ὅτι εἰ ταῦτα τὰ στοιχεῖα, ὡς πει-
ρῶνται, ἀληθεύουσιν, ἵνα τί dj Κωνσταντινούπολις
συνέστηχε;, Κράνος δὲ, ὅστις xal λαγιστὴς (49) τῆς
Αθηναίων φιλοσοφίας ἑλέγετο, μειδιῶν ἐπεχοχχύα.
Teo δὲ βασιλέως πυνθανοµένου, Τίς fj αἰτία, ἄπε-
αρίνατο ἑναντία, τὸ πλεῖον γελὼν xai σαχώπτων.
Νάρχισσος δὲ πραιπόσιτος δίδωσι τῷ φιλοσόφῳ ῥα-
πίσματα, εἰπὼν πρὸς αὐτόν » Ti ἩἨλίῳ ὡς ἠλίῳ
ἀποχρίνου, σχότος ὑπάρχων. Τοῦ δὲ xal τὴν ἄλλην
οτρέψαντος, δέδωσιν ὃ Νάρχισσος. Ὁ δὲ φιλόσοφος
τῷ Ναρχίσσῳ ἔφη: Οὐ διὰ σὲ λαλήσω, ἀλλὰ τοῖς
γράμμασι δυσωπούµενος. Τὸ δὲ πρόδληµα τοῦ Koá-
vou τοιοῦτόν koviv. "Hinoe τὸν βασιλέα τὰ ἐν τῷ
ἱππιχῷ στοιχεξχ ' θἐάσασθαι » εἴλετο «000; ἐχεῖνος,
"Est δὲ ἀνδροείχελόν (50) τι ἄγαλμα, ἐπιχεφαλαίαν
t] χεφαλᾗ περιέχον, γυμνόν τοι ὅλως, καὶ ἐν τοῖ:
βρετγάνος διδύμοις ἐπιχεκαλυμμένον. Τοῦ δὲ φι-
λοσύφου πνθοµένον, Τί, ἂν, ἔφη. ὁ στήσας ; ἔφη τις
ἀναγνώστης, "Οτι Οὐαλεντινιανὸς τοῦτο προῦθηχεν.
Εἶπεν δὲ ὁ φιλόσοφος, Πότε καὶ tbv. ὅνον; τοῦ δὲ
φήταντος, ᾿Ομοῦ * εἰπεῖν ἐχεῖνὸν, "Ότε ὄνα; ὡς ἄν-
θρωπος ἔσται, ὢ συμφορᾶς, ὅτι ἄνθρωπος ὕνῳ ἆχο-
Constantini in(initi emergent ; idem autem Carus, ut
loqui pergeret a philosophis adinonitus ait ; Infortu-
nata mihi omnia videntur, quia si bzc signa, ut co-
nantur asserere, vera dicunt, cur Constantinopolis
"consistit? Crenus vero, qui et Athenieusis philoso-
phiz logistes dicebatur, subridens coceyaabat. Sci-
scitante autein imperatore, quid cause esset, con«
traria. respondit, multum ridens el cavillans. Nar-
cissus vero propositus philosopho alapas impegit,
talia loqueris : Soli ut soli responde, qui tenebrae es.
lilo autem alteram maxillam tendente, alteram
Narcissus dat alapam. Philosophus vero Narcisso
dixit, Non tui causa loquar, sed quia figuris reve-
rentiam habeo. Crani problema tale est. Πορατίί
imperatorem ut sibi signa in Circo posila spectare
liceret. Hle propositionem accepit. Est autem ibi vi-
rilis statua, galeato csp:te, 186 nudo prorsus cor«
pore, obtectis soltmmodu verendis. Hogante phi-
losopho quis statuam posuisset, respondit quidam
lector, Valentinianum posuisse, Cui philosophus,
Quando etiam asinum? H'e vero, Simul. Tam pliiloso-
phus : Quando asinus ut homo erit, o calamititem !
quippe asinum homo sequitur. Verum absit. Vatis
hoc problema in tomis Leonis Magni, quod: Cranus,
philosophus edidit, repertum esta Ligurio sstro-
nomo et viro primario ejusdem Leonis imperatoris,
Anselmi Bandurii notes,
(45) M? θαυμάζει, eic. Lambecius ita legen- ται. Codinus habet, ὅτι £x σοῦ χομφοὶ xal ἀπείρατοι
dum putat : Mt] θαυμάκομεν τῶν ἵππων τοὺς ἐπιδά- p) ἔσονται. Quod. Lambecius reddit, omittens vocem
τας * ἀλλ᾽ εἰδότες, etc., et. paulo post ita legit, xzl
μὴ θαυμάζων ἁμθλνωπήσει. .
(44) Kaxór τῇ BaciA(Ót, etc. "Codinus habet
xaxby τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, ὅτι τῷ οτοιχείῳ τῆς
τύχης στοιχε;ον αυντρέχει.
(45 Καμή.λου δίνη». Ita et Ducangius legendum
putat ; corrupte guidem in ws. legitur, xápou δίχτν
χεχµηχότα. Lambecius vero sic emendat, τὸ γόνυ
χαμπτὸν, δίκην χεκμηχότος.
(46) Τοὺς Ἄρους τῶν ἵππων. Scilicet, Pelops
equorum metas inluens. lia ex contexiu. videtur
iuterpretandum. Lambecius ad Codinum et Coia-
beillsius hic interpretantur: Pelops autem carceres
Hippodromi conspiciens. elc. ..
(41) ᾿δώρα γὰρ Kápoc. 1tà ex Codino τγὸςῖ.οἱ-
mus. [n ms. liabetur, ἆυρα ydp τινα ὁ φιλόσοφος
θηλύμορφον ζώδιν.
(48) Εξ οὗ ὁ Κωγστανεῖν2ρ xal ἁπόρατοι Ecor-
praecedentem à τετραπέρατε: Versuti pariter αἰ-
que inexperti ex te procedent.
(49) Καὶ Aorio tr)c.Posaet reddi, estimator, cen- |
sor, rationalis. Romanus magistratus, qui provin-
ci procurator ; et qui officiales ab actis haberet :
ipse qui sub regibus, διοικητής, dimcetes. Sigui-*
ficatur excellens quidam judicii auctoritas inter
Athenienses philosophos, quibus velut regula limes-
ue easet. Sic «quoque in Actig Melaphrasteis S,
atbarinz, supreinus quida philosophus iniuci-
tur, quo victo, reliqui animum despondere. Videa-
tur Athenis λογιστῆς φιλοσόφων, qui Constantino
poli Όπατος, quo nomine celebris Michael Psellus,
quem consulem qui velit εἰ reddat, nescio an pro-
bus satis interpres habendus sit. Coun&ris.
(50) ᾿Εδτι δὲ dróposixeAcy. Hanc. statuam eui
àsinus praibat, vulgo nuncupatam fuisse Pericby-
tein Codinus prudit pag. 30.
»
7M
INCERTI] AUCTORIS
312
AovOst. 'ÀXAà ph ἔστω. Tou µάντ:ως τοῦτο «b πρόδληµα εὑρέθη ἐν τοῖς τόµοις τοῦ Λέοντος τοῦ Μ:-
γάλον ὃ ἐφιλοσόφηας Kpávo;, παρὰ Λιχουρίου (51) ἀσερονόμου xal ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ ῥβασιέω
Λέοντος.
De dicto Asclepiodori, dum signum majus in Hippodromo lustraret.
Sub Anastasio, Asclepiodorus, conspicatus signum A
majus in Círco cogitantis more capíti admotatn ma-
num tenens, ait, O vim ! quod omnis bumana indi-
gentia, una honinis prudentia condiatur, Cum au-
tem ipsi aliquis litteras marmori insculptas osten-
deret, iis perlectis, Optandum est, ait, ad ea qua
tunc futura sufit non pervenire; adeoque mibí non
legisse utilius fuisset.
ἸΑσχληπ:όδωρος (52) ἐπὶ "Avastaclou Mov ὁ
ζώδιον τὸ μέγα, τὸ ἓν τῷ Ἱππικῷ, τὴν χεῖρα i2
τοῦ προσώπου χατέχον, ἔφη, "Q βία, ὅτι πᾶσα à»
θρωπίνη ἔνδεια, εἰς µίαν ἀνθρώπου φρόνησιν ζυµω-
θεῖσᾳ. Kal τις αὐτῷ ἐπέδειξε γράμματα ἐν τῷ yop
µάρῳ, τοῦ δὲ ὑπαναγνόντος, ἔφη ' 'Αγαθὸν μὴ
φθάσαι τοῖς τότε μέλλουσιν εἶναι» ὡς χὰμοί τι xip-
δος τοῦ μὴ ἀναγνῶναι.
De statua Theodosii argentea in Tauro erecta.
Sciendum, statuam Taurum dictam magnum
Theodosium esse. Ad eam olim imperator exteros
dybpastas excipere solebat. Erat autem quondam
argentea, ut docet Sozomenus ; Clemens vero simi-
les varieque forms inarmoreas Constantii Con-
stantini lilii egse ait.
Δέον γινώσχειν ὅτι ἡ χαλουµένη Ταὔῦρος, GeoX-
σιός ἐστιν ὁ Μέγας * àv fj ποτε ἑδέχετο (55) ὁ βασι-
λεὺς τοὺς ἀπὸ τῶν ἑἐθνῶν δυνάστας. 'Apyopzis δὲ
τις fv πρώην, ὡς ὁ Ῥωζόµενος διδάσχει. Κλήμης (54)
δὲ τὰς ὁμοίας xal πολυµύρφους pappaplvac, Kov-
σταντίου εἶναι φάσχει, τοῦ νἱοῦ Κωνσταντίνου.
De statua Leonis Macelee Pittaces dicta.
Quam Pittacen statuam vocant, Leo Magnus est,
quem vulgo Macelam nuncupant, ad quam libellos
supplices imperatores accipiebant. 1 8'7 Imo et pala-
tium illic olim erat, proxime veterem ecclesiam San-
ct» Irenes, ut narrat Joannes Hasitang.
Ὁ Πιττάχης 6 λεγόμενος (55), Λέων ὁ Μέχες
ἐστὶν, 6 παρὰ πολλοῖς Μαχελάριος λεγόμενος, xat
fjv... τὰ Σεξήµατα τῶν βασιλέων ἑἐχεῖσς ἐγένουτο.
Αλλά καὶ παλάτιον ἣν ποτε συνιστάµενον, πλτσίηι
παλαιᾶς ἐχχλησίας τῆς Ἁγίας ΕΙρήνης, χαθὼς Ἰωάν-
νης ὁ Διαχρινόμενος λέχει,
De statuis qua in. Augustgo erecte εγακ.
Sciendum cst ÀAugustzeum, ut vocant, tres successive
Δίον γινώσχειν ὅτι τὸ λεγόμενον Αὐγουσταῖον
Anselmi Bandurii note.
(5!) Παρὰ Λιγουρίου, etc. Non. placet, quod
Lambecius emendat, de hac ipso oraculo, quod auctoe
ait inventum in tomis | Leonis Magni, παρὰ Λιγου»
pio» ἁστρο-όμονυ, xal ὑπάτου τοῦ αὐτοῦ βασιλέως
Ἀέοντος, dum ait: Pro Atyouplov, scribe Ὀλυβρίου,
Consul autem fuit hic O!lybrivs anno octavo. imperii
Leonis Macele. Ma id quidem . At quis audivit iin-
peratoris cujusquam vocari cousulem, qui illo
principe, at ne quidem ejus collega, consulatum
gessit? Quaenam vero hzc Olybrii nota ut. mathe-
n.aticus, non vir clariseiinus ac nobilissimus, de-
mumque Augustus ac imperator Roma audiret?
Fuit ille consul Leonis anno vit, ut ponit Chronicon
Alexandr., Rustico ejus collega, missusque Romam
a Leone, β-ασθεὶς ὑπὸ τῶν ἐχεῖσε "Popaluv χει
τονεῖται βασιλεύς. Invitus a Romanis illic degentibus
imperator creatur, inquit idem, Matheiaticum ho-
winem qui prodiderit, scio neminem. Quid si
ἀστρονόμων ὑπότόυ, sicque loquatur auctor svi
sui more, quo principes quique cujusvis facultauis
proceres ac magistratus, nec ii sumini, sic vocaren-
tur, utex Vitis τῶν νέων βασιλέων videre licet, sive
jan editis, sive quse meliores prelum exspectant, mi-
hique suppetunt. Leonis Macelz? tomi rerum astro-
nomicarum, satis obscuri : Leo Basilii flius co
nomine clarior, quoe et Sapientem vulgo dicunt.
Ego cum Leone Philosopho sie dicto, ipsoque
magno astronomo eonfundi mihi visus sum osten-
dere, in recensitis Dibl. PP. Concionatorie au-
ctoribus. Genus certe istud graude. vitium, quod
sic addicta ejuscemodi superstiliosis; quibus illi
non salus comparata, sed demum exitium (Deo
Scilicet ultore) et interitus. Quid si magnus Leo
auctori, non ipse vcre Magnussicque vulgo dictus,
8ei forte, quein dixi, Basilii fllius ; sic enim. scri-
ptorum libitu, Magni vocantur, alias ΠΟΠ magni,
uti statim Magnus Anastasius in Codino, quz vot
melius Anonymo desideratur. Nec enim tanti Àns-
stssius aliquis Romanus imperator fuit, ut jure
C Magnus dici debuerit. Citat Codinus num. 68 A:
-^ xóptov de Maurieii et. famili:e statuis ; nec alias
esse videatur quam hic'ipse Λιγούριος * nec neces-
se ipso jam Mauricii tempore, seu illi supparem
vixisse, ut Leonis ὕπατος astronomorum, quod dice,
majus conjectura, resque ipsa videri possit. Comsrr.
(52) Ασκληπιόδωρος. Lambecius pro ᾿Ασχὶτ-
π.όδωρος lependem putat Ασκληπιόδοτος. — Ascle-
piodotus philosophus οἱ medicus qui Procli disci-
its fuit, et. temporibus Anastasii Dicori floruit.
ujus autem. Asclepiodoti exstat. bodieque in bi-
bliotheca regia Etrurim liber de re militari, cui
titulus est, ΑΣΚΛΗΠΙΟΔΟΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΤΕΧΝΗ
ΤΑΚΤΙΚΗ. Divisus eat in duodecim capita, et οκ
jncipit : Tz; τελείας παρασχευῆς πρὸ; πόλεμον διτῆς
οὔσηςι χερσαίας τε xal ναυτικῆς, περὶ τῆς χερταὶκς
τὰ vuv λεχκτέον, ctc. Fiuis autem hic est, Αὗται διὰ
βραχέων αἱ τοῦ ταχτικοῦ χαθηγήσει-, τοῖς μὲν ypo-
µένοις σωτηρίαν πορίζουσαι, τοῖς δὲ ἑναντίοις κινδὺ-
νους επἀάγουσαι.
(55) "Ww ᾗ ποτε ἐδέχετο. Anonymus noster in
Foro Tauri exstare inquit Theodosii Magni οἱ2-
tuam, qua primitus argentea fuit, et ad quau ie
gali exterarum gentium excipiebantur.
(54) KJrpnc Cleuens bic bistoricus, cujus me-
minit Suidas, auctorque est scripsisse de impera-
toribus Homanis et alia.
(55) Ὁ Πιτάχης ὁ Aeróperoc. Statuam. hanc
Leouis erectam fuisse ab Euphemia ejus sorore
gerinana, quod ibi domvm baberet, pluribus nar-
rat Anonymus noster.
D
,
713
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICZ. .
(t
ατήλας τρεῖς διαδέχεται, Κωνσταντίνου, τοῦ πρῶτον A statuas habuisse; Constatitini primüm... érantque
1v à... xe βασιλικαὶ 31329. xázo ε, τοῦ χίονος
Κωνθτάντίνου, Κώνόάΐαντος xài Κωνσταντίού, Κων-
στᾶντίας ἐε Xa Λιχινίου ἀλλὰ χαὶ ὕστερον Ἰου-
λιανοῦ, "Emi Θἐοδοόἱου οὖν τοῦ Μεγάλου στήλη
ἱτέρα τῷ κίονι διαδέχεται, ἀργυραία χαὶ αὐτή
"ἀλλὰ λαὶ ᾿Αρχαδίου xal Ὀνωρίου πρ . . . τῇ vi,
ὡς ὁ θεόδωρός qtjdi. Ἐν ὃν ἐδίς Σωξομένου γρἀµ-
past, φησὶν, Ἰουστινιανός ἐστιν, ὃ νῦν καθορᾶται,
τὸ μέγιστο» τοῦ φόρου ξώδιον (56) , χαθά φησι Θευ-
δώρητος (81) καὶ Ἐὐσέθιος, ἓν ol; δοχυῦσι σορά.
Ἰεσθᾶι βιθείοις, Ἕλληνος εἶναι στήλην " xa0' fv
ἀφιερώσας ὁ µαχάριος Κωνσταντῖνος δι’ εὐχῆς ἕστη-
σεν. Ἐν δὲ τοῖς ᾿Απολλιναρίου καὶ Αλεξάνδρου
ουγγράµµασι, Κωνσταντίνου εἶναί εοὺ Μεγάλου,
$201 καὶ Μιλίχιος (58) ὁ χρονυγράφος ἑἐξηγήσατο. p
subrer columnam imperatori: statu: quinque, Con-
stantini scilicet, Constantis et Constintii, Constan-
tie et Licinii ; quin ét postea Juliani. Sub Theodosio
itaque Magno statud alid primam eicepit, qua'argen-
tea οἱ ipsa erat; sed eiiam Arcadii el Honorii...
quemadmodum Theodorus ait. ln scriptis vero Só-
zomeni dicitur, Justihianum esse qui nunc cónspi-
citur, qus est maxima Circi figura, ut aiunt Theo- .
.doretus et. Eusebius. quibus libris eorum videntur
collecta sententi:e, hominis Grseci esse statuam quam
beatus Constantinus fusis precibus dedicavit. In
scriptis vero Apollinarii et Alexandri, Constantiul
Magni essetraditur ut eiiam Milichius chrronogra- .
phus enarrat;
De tripode, qüi in. magno Sírategio positus erat.
'O0 τρίπους 5 iy ἑῷ Στρατηγίῳ τῷ μεγάλῳ, xat
Προμούντιος ᾿Αλέξανδρον λέγει εἶναί τὸν Μακεδόνα.
Ἐκπίστατο 8& καὶ kx τῶν γραμμάτὼν, καὶ ὅσοι τοῖς
γράμμασιν αὐτοῦ ἐμφιλοχωροῦσε, μάλιστα οἱ ταῖς
µαντείαις στοιχειοῦντες, ἀπιγινώσκουαι τὸν ᾽Αλέσπαν-
δρον εἶναι. Γράφει δὲ 6 αὑτὸς, καὶ Κωνστάντῖνον
τὸν ἅγιον ἐχεῖ πρῶτον φόρον τῇ πόλει ταύτῃ ἀνα-
στῖσαι. ..
Τὸ κάλόύμενυν Φιλαδέλφιν, Κωνσταντίνου εἶναι
«οῦ Μεγάλου τοὺς υἱοὺς, ἀπὸ Γαλλίας τὸν ἕνα πρὺς
«ἂν Κωντταντινούπολιν ἑλθόντα μετὰ τὸν θάνατον
Tripus. qui in Strategio magno visitur, Álexaiis
der Macedo esi, narrante Promuntio. ld'véro nos
verdt ex perscriptis litteris, ltemque quotquot fh
"ejus tersati suht libris, raaxtineque qul. divinatioe
nibás daht operiu ; cutn. pro Alexandre agnos-
cunt. ftefert idem | striptor sanctum Cóhlistantinuih
ibi frimám Forum urbi excitasse. '
De Philadelphio bc statuil ibid! erzctis:
188 Quod vocant Phíiladelphiuni aiunt egsé
fllios Constantini Magni ; quorum alter ex Gallia
post patris obitum Constantinopolim. venit; ma-
«οὔ πατρὸς, μεγάλης ὑπαντῆς xo χαρᾶς γενομένης, (; gnusque et letitia plenus occursus fuit, seseque
ἀσπάσασθαι ἀλλήλους, xai παρςευθὺ στήλας αὐτῶν
ἀνεχεῖραι «ij. πόλει τὸ σχΏμα ὑπόσωζθύαας. Ἰουλιά-
vov δὲ στήλη καὶ Αναστασίας τῆς αὐτοῦ γαμετῆς,
fjv διὰ τὸ εἶναι Ἀριστιανὴν, ἑξέδάλε ἑῆς βασιλείας.
λὐτὴ δὲ ἓν τῷ ἹΜοναστηρίῳ τοῦ Προμούντου ἁίε-
χείρατο. Αἱ δὲ αὗταὶ, στῆλαι µέχρι τοῦ νῦν σώζον-
ται ἐν τῷ Φιλαδελφίῳ. -
fllii thutdó dmplexati suit. Síatimque status illis
ín Urbe erect: sunt, quibus liec spectacula res
a css
sa est; ille, inquam, sta(ouz hodieque fn Philadel«
phio manent.
: De statua Theodosii Junioris, ac aliis statuis in Xerolopho erectis.
'O λεγόμενος SnoOXogoc στήλην μὲν ἔχει, καθὼς
ὁ Διαχρινόμενος λέγει, «00. μικροῦ Θεοδοσίου, xat
Βαλεντινιανοῦ : χάτώθεν τοῦ xlovo; καὶ Magxtavou.
Σεισιοῦ δὲ Υενοµένου πεπτωκέναι στήλην, xai ὡς
Ἰόχος λέχει, ἀνελθεῖν τῶν ἑπτὰ Χιόνιων, καὶ Οπὸ -
οτρέφαι Μαρχιανοῦ xài Βαλέντινιανοῦ ἐν τῷ τρι-
δονναλίῳ. |
. i :
(56) TO μέγιστο» tov φόρου ζώδιον. De hac
ftatua Justiniani in Augustione erecta, vide Αι-
gustionis Pachymerii Descriptionem, necnon Ano-
nymum nostrum et Codinum. . mM
(57) Ka0d φησι θεοδώρητός, eic. Hac series
perplexa videtur; exhibemus Combelisii versio-
nem; .vide ejusdem notas, — Saut lic. satia im-
plexa : nec enim Theodoretus aut Eusebius de δι -
stiniano Joqui potuere. De statua. qui prius Con-
sfantini erat, vel ab eo Graci hominis erecta fue-
rat, ac dedicata, quamque Justinianus sua inutave-
rt, locutos esse, nili vetat : τὸ, σοράλεσθαι, red-
debaw qaserere, quod non, occurrebat quid. melius
diviuarem. At re melius inspecta, placoit, χαίΐτοι
Parnor. GR. CLVH.
Quem vocant Xerolophum, Tlieodusil funtoris,
Hasitante auctore, siatuam habet ; itemque Valogs
tiniani iufra columnam, et Marciani, Terre motü
autem corrüisse illam aiuti, utque vulgo dicitur
seplem columnas conscendi; Marcigui vero et
D Valeutiniani satus in. cámpum tribunalis redte-
runt.
. JJ M [2 L]
Ánselmi Bandurii notas,
φασὶ θεσδώρή οφ. Si enim nihil bíuleum aut. aca.
brum est. Tametsi aiunt. Theodoreius εἰ Eusebius.
éte., ut sft τὸ, δοῤάλεσθαι, idem ac σορεύεσθας,
quod Hesychio est συνάχειν * quibus. libris. εστι.
tollectie. senteniié, vélut fere per elécta, ut in Tii.
partita, Théodori scilicet Lectoris Historias, ex qua
ista Sozoméni aliorumque auctór habeat, nempe
pleniort quam ea qua: nobis exstat. Plura eniu
desiderári etiam Vossius aliique observavére : nec
plures Tieodoros Leclores qui Históriam seripse«
rmt, necesse confingere. CousEris.: ——
(58) Ka0á xal Μιλχιος. Puto legendum prg
Μιλίχιος, Milesius Clronógraphus, scilicet Heay«
chius IHustris Milesius. ., TE
115 .
INCERTI AUCTORTS
716
De portu Neorio, quem Conon magice consecravit. .
Neorius, ita nuncupatus, qui et Árcadius, quem Α 'O λεγόμενος Neugtoz, ὁ xol ᾿Αρχάδιος (59), ὃν
Conon;. ubi locum plurimis Constantini Magni
laboribus excultum offendit, magice consecravit,
in quo et maritimarum mercium fora antea. erant;
Justino autem imperante, in. Juliani portum trang-
lata sunt.
Κόνων ἑστοιχειώσατο (60), εὑρὼν τὸν τόπον πλε[-
στοις πόνοις Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλον πονηθέντα"
ἐν ᾧ καὶ ἀγοραὶ τῶν θαλαισίων ἐμπορευμάτων
πρώην ὑπῆρχον ἐχεῖ * ἐπὶ Ἰουστίνου δὲ (61) µετ:-
πφιήθησαν εἰς τὸν Ἰονλιανοῦ λιμένα.
Ρε Balneo Seuzippi, Hippodromo ac Thermis Constantianis.
Keusippus balneum Severus appellatur quippe a
Severo zdiffcatum est. Cum illo item, Hippodromus
paulatim zdiflcari coeptus est, Constantiana Ther-
mi a Constantiae Maguo exstructse. sunt, necnon
189 Fossa, ut vocant. Multze vero. siatu» mira-
bili forma qux in Thermis Coustamtianis erant,
eorruerunt,
Ὁ Ζεύξιππος τὸ λουτρὸν Σευῖῆρος χαλεῖται (69).
ὑπὸ Σευήρου γὰρ ἑχτίσθη. Σὺν αὐτῷ δὲ καὶ τὸ Ἱπ-
ποδρόµιον (65) τὸ πρῶτον ἔλαδε κτίσμα * ἓν ὀλίγῳ
καὶ Κωνσταντιαναὶ (64) ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ Mc-
γάλου àxt(cÓncaw, xal fj λεγομένη Φοῦσσα (05).
Στῆλαι δὲ πολλαὶ οὖσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεσαν
ἄξιαι θαύματος.
Ρε Aquaductu Valeniis. De Basilica Cisterna; ec de status. Phoca pore Magnaurem.
Aqueductus 4 Yalenje Ariaoo sdiílcatus est, Ὦ ἍὮὉ ἀγωγὸς ὑπὸ Οὐάλεντος τοῦ ᾽Αρειανοῦ ἐχτίοθη,
mti scribit Theodorus. Basilica Cisterna a. Con-
stantino Magno, nes vere statua in. Basilica Cia-
terua sedens Theodosii Junioris est. Statua. pone
Magnauram ad Orientalem partem sublimis Sola-
rii, est Phocse , qui septimo imperii anno. multam
in evehenda illa operam posuit. Tum vero mona-
chus quidam monasterii Theodori Syciota ( nam
codem tempore beatus Theodorws ia vivis erat,
Thoca principe, Thoma recentis memorie Con-
'|antinopoleos patriarcha) , evocato S. Theodoro
eonsilium cum eo iniit, ut Phoc:e renuntiaret, abs-
tinendum esseab immanibus illis e:edibus: quod
etiam vir sanctus praestitit, imperatorem cohor-
tatus, ne Immiti adeo crudelitate subditis abutere-
καθὼς Ὑράφει Θεόδωρος. 'H βασιλικὴἡ κχινστέρνη
ὑπὸ Κωνσταντίνου φοῦ Μκγάλου. Ἡ δὲ χαλχή στέλη
$ ἐν τῇ Βασιλικ] κχινστέρνῃ ακθηµένη Θεοδοσίου
τοῦ Μεγάλου ἐστίν. Ἡ στήλη ἡ ὄπιρθεν τῆς λέαγναύ-
βας, κατὰ τὸ ἀνατολιχὸν µόρος ουῦ Ἡλιακαῦ μετεώ-
pov, Φωκᾶ ἐστι, xa0' fjv kv τῷ ἑδδόμῳ ἔτει (06) τῆς
βασιλείας αὐτοῦ σπουδὴν πολλὴν περὶ τοῦ ἀνελθεῖν
ἐπεδείξατο. Movayt δέ «x; ἐκ φῆς τοῦ ὁαίου Gsc-
δώρου τοῦ ltyogévoq Σνχεώτου (67) μονῆς ' κατὰ
ταυτὸν γὰρ xal ὁ μακάριας θεόδωρος ὧν ἐν ταῖς ἡμέ-
pate τοῦ αὐτοῦ Φωκά, ἐπὶ θωμᾶ τοῦ viou (68) xs-
Ἱτριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ὃς xal σύνβεμα
ἐποίησα, παραχαλέαας τὸν ὄσιον Θεόδωρον εἰπεῖν τῷ
Φωκᾷ, παύσασθαι bx vv éxalpum φόνων, ὃ χαὶ
tur, Iinperator vero, qui podagra laborabat, signum C ποιῄσας ὁ ὅσιος, τθρίνει τῷ βασιλεῖ ph ἀπανθρώ-
petit a Patrein'se cirea podagram exhiberi, quo
Auselmi Bandurii note.
50) 'O .teyóuevoc Necpioc, Ó xal ᾽Αρκάδιος.
PAL legendum ait Lambeeius, τὸ λεγόμενον
Νεώριον ὁ ᾿Αρχάδιος ἑστοιχειώσατο. Combellsius
vero nihil mutandum censet, οἱ Νεώριον pro
ipsa s084u3. Arcadii, que in eo portu stetit, ac-
cipit.
Pe) «Ου Κόνων ἐστοιχειώσατο. À quodam Co-
wone magicis prastigiis consecratum Neorium
it et Aaonyrhus noster. Codinus vero sic habet :
Οτι τὸ Νεώριον ὁ Κωναταντῖνος ὁ Μέγας ἑστοιχειώ-
cavo, etc., quod Lambecius interpretatur : Neorii
sive Navalis prima (undamenta posuit Constantinus
Magnus, eic. At ἑοτοιχειώσατο, magicie prastigiie
consecravit significat, uou vero prima [fundamenta
yosuit. Bie et Combefisius.
(064) Ἐπὶ "Iovctívov δὲ, ew. ha ex cod. Col- D
bert. restituimus.
(62) Σενῆρος xaJAsirai. Scilicet, Zeurippus Bal-
neum Severus arpellatur, quippe a. Severo. adifica-
twm est. Ha ad verbum interprelatus sum ; sed
malim cum Ducaagio Σευήρου, nam ita nuncupa-
Win observare est apud Zonaram in Justiniano
g.91, τὸ Σευἠραυ λουτρὸν, τὸ λεγόμενον 2εύξιππον.
EL in €hrenieo Alexaudrino ad annum v. ejusdem
Justiniani ; Ἐχάύθη τὸ βαλανεῖον τοῦ ᾿Αλεξάνδρου,
εοπ[]αφταδὶ! balyeum Alexandri, Severi nenipe..
(63) Καὶ εὁ Ἱπποδρόμιον. Unam Hippodromi
partem à Severo exstructa. iecfert Anony:nus no-
πως xpiaüat τοῖς ἀπηχόας. Ὦ δὲ βασιλεὺς ἤτησο
ster. Cedrenus. item pA. $02 : Obvoc xai τὸ Ζεύ-
ξιππον λουτρὸν ἔχτισε Βυζαντίοις, καὶ «b πρῶτον
χτίσµα τῷ Ἱπποδρόμῳ παρέδωχε. Hic et Zeuzippum,
balneum tta ngncopatum, Dyzantis condidis, ei Circi
prima edificia, la nt el ceteri. fere omnes
reram Byzautinarum scriptores.
(64) Καὶ Κωνσεαντιγιανα/. Vae. quidem bis
thermas a variis scriptoribus appellari comperimus.
Nam alii Coustantianas nancupani, alii veto. Con-
stantinianas. Perperam Combe(sius vertit, ades
Constuntianas ; nam hic non de zdJibus seu palatiis
Constantiauis, sed de thermis occurit sermo.
. (65) Kal 4 Aerouérn. Φοῦσσα. Hac ad verbum
interpretatus. sum; $ed forsan pro à λεγομένη
φοῦσσα legendum est, καὶ kv ej] λεγοβένῃ φούσας
Gvràat φολλαὶ οὖσαι ἐν Κωνσταντιαναῖς διέπεοσαν
ἄδιαι θαύματος. Scilieet, Plurima statue que in
thermis Gonstantianis erant, in fossam. deciderum.
(66) Ka0' fv ἐν εῷ ὁδδόμῳ ὅτει, etc. Non ani-
medvertit Combefisius hic anachronismum ; octo
quidem fere annis regnavit Phocas.
(67) Tov Asrouóvov Συκεώτου. Ka Lambecius
et Combefisius. emeadant. lu. ms. quidem τοῦ λε-
fouévwo Σιχαιών legitar. Vide Lambecium ad Co-
unum.
(66) "Ex! Gwpa τοῦ. νέου. Interpretatus sum
cum Coubefisie, recentis memori, quod non alius
hoc nomine ea in sede preceaserit.
"ul
ENARBATIONES CHRONOGRAPHICA.,
Tis
enpiloy Ααρᾶ τοῦ Πατρὺς el; αὐτὸν γενέσθἁι διὰ A peracto so caedibus temperatürum ait, Ac suneti Viri
*hv ποδάγραν, xal παύσασθαι τῶν πολλῶν φόνων.
Εὐξαμένου δὲ τοῦ ὁσίου, ἑῤῥώθη τῆς νόσου, Αὐτὸς
6t οὐδὲ οὕτως ἑπαύσατο ἀποκτείνων. 'Ü δὲ πβὀειρη-
µένος ῥονὰχὲν ἓδὰρληδὲ tut περὶ 260. box, ὅτι
μετὰ by kuiphy εδδ τον δεν Okvato θνῄσχει, ἔτι
φιλοσοφοῦντος Σερχίου, «oU μετὰ tbv νέον δωμᾶν
ἐπισκοπήσαντος, Αὐτὸς γὰρ καὶ τῷ μὀναχῷ (Oups
βηδεν. "Epyetes θὖν εοὔτο ἐν tol; ὡσὶ τοῦ Sact-
Mus Φωκᾶ, ἔτι ες στήλης ἑλαυνομένης ὰ4ὶ το-
σαύτῃ ακονὸῇ ἐχρήσατο περὶ τῆς ἀναθδάσεως v1;
ἐτήλης, ὥστε καθὼῶς οἱ τάτο ἐξηγήσανῖο, Ett καὶ
ἔτι πλείω φόνους αὐτὸν πεποιηχένεαι. ᾽Αλλὰ καὶ
χρήματα πάμπολλα τοῖς δουλεύουσιν ἐχαρίδατο πρὸς
τὸ ταχῦναι ' καὶ μενὰ τη Ἀμέρες τοῦ ὀταθῆναι
preeibus morbo ereptus est. At κο εἷο quidetu lile
desiit carnificinam exercere. Memoratus autem mo-
nachus cuidam preedicere ausus esi, brevi fore
üt Phocas dira morie peritet, cum adhuc Sergius
philosopharetur, qui post Thomam recentis memo-
ris episcopalem sedem nactus est ; namet ipse
rioüachó détéxit. Eà vero Tama ad aures Phoca
fpérátérid peétvénit, eum àühdt ÉBolunnb opus
190 pronoveretur , rà. quod tito usuá studio
est , ut &fcut affiriarünt qui tum pr&ésenies erant,
plures alias ideo Cdés perpétraril : déd δ(1ἀνή mul-
tas effudit servis pecunias ut opus maturaret. Post
decimum octhvuin γέέὸ diem ab erecta. statua, iin-
perio ipse dejoctes egt? quiPui ἕα acérbitéte »c-
«ἣν αὐτὴν στήλην κατηνέχθη τῆς βασιλείας, ob- B ium, quz fjse usus fatrit, tei Uira hibPté petiit.
δὲν ἄμέινον ὧν ἔκραξεν ἀπενεγχάμενος, 7) τὸν πι-
pv θάνατον.
Be iiitáa Yütehtinianl Juhiorls in. iritti Rarünatil posita.
Ἐν 4o; MáfAtvoxloo (66) delis ἴσταχὸ, ἐν ᾗ
καὶ παρᾶδοξον θέαμα ἠἐγονε. Σεισμὸῦ γὰρ γτνο-
µένου, xai Παντὸς τοῦ τόπου ἐχείνου ἄλὼ θεμἑλίού
εδορέντσς, καὶ τῆς σέβλης Πεσδύσὴξ ἁάτω τοῦ κίο-
νος, σταθῇναὶ αὐτὴν ὀρθῆν, ὡς 6L pb ἡμῶν ἑξη-
γήσαντοι Δονϊμασθείόης Tàp τῆς ότῆλης kl; v5
àpyalov ἀνατιθῆναί, ἔμείνεν ἄχθὸξ βαρύταίὸν
ἔχουσα. Τυῦτυ δὲ Ελὰγὰν γενέσθαι ἕώς Ἀλέιόνων
καιρῶν, ΤἩν δὲ ὁτήλὴν ἐδῥίσκσμεν εἶναι Βαλενίι-
νιανοῦ τοῦ νεωτέρου * ὥς tiva. φιλὀσοφὸν διασαφη-
Ín (ται Martinacii erigebatér έλος jh. qua
Btupendum contigit spectaculum. Nam terrse motu
fatio, ioioque locoa fundamentis pene eYerso,
$tatüa € Columna delapsa recta sielit, ul. majores
nostti retüleruni. Νάάν vbi téntatum est siatuam
pristinum in locum répohere, ex gravissimo ΡΟΝ-
dere ila íhimóta mansit. Aiebant multo témpore
lá δὲ rém hábuissé. Staiuam vero Valentiniani -
Junioris esse comperimus; [ία ut quidam philoso-
phus tunc renuntiaret, ob iniquam Valenüiniant
6ασθαι cóx διὰ τὸν ἄδικον θάνατ Βαλέν) εν νού e Beéém (Güdflàtem statuam fuisse. pun enim
tob veurtépoo (10) σὴμειωθῆναέ tij) στήλη». "Eos
γὰρ téct δικαίαν Φφῆφον ἀΛένεμον 459 θάνα δν τοῦ
Αετίου. .
ot interfectum Aéthim jafá δάδα fuisse pu»
tabant. ' )
— De statua Diocletloni. Nicoriie2ia ádvéecla, e là Hippodromi throno erecta,
Ἐκ τῆς Χεγόμένής Νικομηδείας στήλαι πλεῖσται
ἱν τῇ Κωνδταντινουπόλει Γχάσιν. *06ev καὶ Διοχλη-
τιανοῦ bv τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται ἕως τῆς δεῦρο,
ἐπίχουφος οὖσα, ἀναμέσον τοῦ λεδµένου κἀθί-
όματοφι .
Nicemedia statue bene multae Goustaatinopelim
advectz supt. Ex. quibus Diocletiani mese lovis
hactenus in medio imperatoris throni in Hippo
dromo sérvatur.
De stati Maxihlonil de utis là Chalee positis.
Μαξιμιωνὸῦ σεήλή bv £t? Axe Χάλκῆς μέρεσϊν
ὑπάρχει βαρυτάτη mávu. "Ενδα καὶ và γάνοι ἅπαν
θεοδοσίου τοῦ Σπάνου καθορθνὰν £y odi uf. c Boc τῆς
σήμερον.
Mazimjani siatea in Cheloes pártibus ése geá-
viésinz visitat: abi eiit totd Triecdosl Hiiyani
fiwflia státüls háétenus reprasentatur.
DV Gergonkwe sfide in tesipto Oalkes éreirtá.
ΔΙ Γδργονίδὰι λεγόμένᾶι τἐταάρες ἐκ cfe Ἐφίσου D — 191, Quatuof Gergobes, ut votati, Epheso ex
Árisélntf Bandurii noim. -
(09) 'Ev. «oic Mapreramiov. Wa legendam niónét
et Lambecius. Perperam ih. urs, legstuv, ἐν «Ul;
Μαριναχίον. Nom seluur anter imarbe fait it0fias-
terium, $ed eliam traetus τὰ Magrevaxien, ita. di-
cius a perillusirj Martinaciertiu famis eujus sub
Théophilo meminit cuntialuator "Feophanis Hb. tit
pag. 15, qui nairat Theoph impesatorem , 68 Ην
ex quadam muliere Agaread. Pyiheujto spirita οὔ-
sessa, didicisset, Meruéaecioren Fadsilant
Biliug imperaturaur, Mertinacem licet alfmiud sibi
conjunctum in monachum totondisse, ejusque dudes
Pn artónfatétittir fédegluto, "Érücllis aütéi τὰ Map-
4cvaxtov setibenduni e&t, οί vero Μαρινακίου,
ut Bucánglus utát, eiui nülla wiéntio apud séri»
mores (quod ἀτίκ αν GccUrrat tráclus τὰ Mapivalov
dieti, ΒεΜά) aud tà Μαβτίνακίοὺ. . . ]
(I0y ΒαΣερτινιὰροΏ ἐσῦ Μἐωὰρου. Scilicat Ὑά.
lentinfatt wet, I$. δη έἀκρεσίαπι babens Áetii
ieli potéttiaut, eut. dofo Tntérfecii: ipse vero
insequenti anno ob adulteratas aro na uxores
d Saxo id pálihmh iMüénte [ddissima móriW
$ublatus és. | |
πας Ca spem HEC RP cte an cn
e ς - ——— o παω”. €" ut y
»
. ig
tatie, ubi siguuin Crucis iis imminens erigitur.
INCERTI AUCTORIS 1:0
: Dinnm templo advocrze annt, in Cbal2es delubro lo- 4 αἱ χατα τὸν σηχὸν (71) τῆς Χαλκῆς περιφέρονται,
Év0a χαὶ σταυροῦ anustov ἄνωθεν αὐτῶν Taxata:.
De statua Diane in Hippodromo.
Dian:e statua in Hippodromo erecta cernitur, ubi
' pugiles exercentur
Τῆς λεγοµένης Αρτέμιδος ἡ στήλη ἓν τῷ Ίππο.
δροµίῳ ἵσταται, ἔνθα γυμνάζονται οἱ παλαίον-
τες.
De statua Zenonis et Ariadnes in. Chalce.
Iu Chaíce palatii porta Zenonis et Ariadnes, qua
eum prjus impudica fuisset, casta demum evasit, pc-
desures statu columnis impositae sunt, iambis tris-
ljbus a Secundo pbilosopho exornatz.
'Ev τῇ Χαλχῇ πύλῃ (72) τοῦ παλαξίου Ζήνωκς
xai Αριάδνης τῆς σώφρονος ἔσχατον καὶ αἰσχμᾶ;
εὺ πρότερον (19), àv χίοσιν ἴστανται metal atria:
ἰάμδους ἐλεγίους ἔχουσαι, παρὰ Σεχούνδου φιλοσό-
Φου μερισθεῖσαι. |
De statua Justiniani et Theodere ad. feuwszippum erecta.
Siatoa 3d Zeuxippum respiciens, quz scilicet e B
regione posita est,. Justinismi est et Theodorsm :
quam Justinianus cum erigeret, faustis. acclamatio-
nibus exceptus est, vociferante Prasina factione,
Justinianus et Constantinus novi apostoli. Ubi etiam
Sophia uxor ejus a Plumbato philosopho iambicis
versibus celebrata est.:
Ἡ στήλη ἡ πρὸς τὸ Ζεύξιππον θεωῤοῦσα, fixo:
ἔμπροσθεν, Ἱουστινιανοῦ xal Θεοδώρας Eo: χαθ'
fjv xaX ἐδοξάσθη Ἰουστινιανὸς, ὅτε ἐτίθετο ἡ αὕτη,
κράζοντος τοῦ Πρασίνου µέρους, Ιουστινίαν ἐς καὶ
Κωνσταντῖνος 2έοι ἁπόσεολοι. àv. οἷς καὶ Σορία
ἡ αὐτοῦ γαμετὴ (74) παρὰ Πλουρδάτου φιλοσόφου
"Ιαμθικοῖς µέτροις τοὺς ἑπαίνους ἐδέξατο.
De statua Philippici in Zeuxippo.
Statua in vetustissimis Thermis coloribus depic-
' t2, id est in Zeuxippo, Philippici mansueti est, qui
ex ignoruutia erravit: atque, ut vulgo fertur, talis
est, quale exemplar fuit. Artificem quippe pictores
' inagnis laudibus extulerunt, quod effigiem ab exem-
plar non discrepantem ediderit.
,'H ἐν τῷ παλαιοτάτῳ λουτρῷ ὑπάρχουσα afi
ἐκ χρωμάτων, ftot τῷ Ζενξίππῳ, Φιλιππιχοῦ τοῦ
πράου (15) ἐστὶ, τοῦ κατ’ ἄγνοιαν πλανηθέντος: ὡς
δ' ἔχει ὁ λόγος, τοιοῦτον αὐτὸν εἶναι, olov τὸ πρω-
τότυπον. Μεγάλως γὰρ ἐπήῄνεσαν οἱ ζωγράφοι xbv
γράψαντα, ὅτι οὐχ ἐχώρησε τὴν τοῦ βασιλέως µορ-
ev πρὸς τὸ ἀρχέτυπον.
De «αίμα Jovis in Hippodromo erecta.
Iconio Constantinopolim plurimze atatuz trans- c
misse sunt,e quarum numero est illa Jovis, qux
in Hippodromo superest.
Ἐκ τοῦ A&yopévou ᾿Ἰκονίου στ]λαι Ίκασιν ἓν
Κωνσταντινουπόλει πλεῖσται, χαθ᾽ ἣν καὶ voo Aix
ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ σώζεται.
De quatuor equis inauratis Hippodromi.
199 Quatuor illi equi deaurati, in supernis Hip-
.postormi partibus collocati, ex Ghio Insula Theodo-
"elo
ualere imperante adducti sunt.
v
Ex lconio supra memorata urbe, Persei statua et
Tà τἐσσαρα ἱππάρια τὰ χρυσόδαφα, τὰ φερόµενα
ἄνωῦεν τοῦ Ἱππικοῦ, tx τῆς Χίου νήσου Άκασιν ixi
Θευδοσίου τοῦ Μικροῦ. |
De statuis Persei ac Andromeda.
Ἐκ τοῦ προειρηµένου "Ixovíou, Περσέως cti-
Anselmi Bandurii note.
(14) Al κατὰ τὸν σηκόν. Delubrum seu orsto-
rum adbanse Tzimisce exstructum Christi Serva-
toris εἰ Chalces perinde nomine insigue fuit; hallu-
'elnatür "igitur Lainbecius, qui pro χατὰ τὸν σηκὸν
legendum ail ex Codino χαταντικρύ.
(72) Ἐν τῇ Xadxg x04m. Anonymus noster
Zenonis et Ariadnes statuas in Chalce prope am-
bulacrum exstitisse narrat.
(16) Kal αἱσχρᾷςτὸ πρότερον. Turyitudinis indi-
cium in Ariadna est, quod maritum Zenonem co-
mitiali quandoque morbo laborantem etstinxerit,
nec morientis ejulatu animum flexerit, ut Anastasio
copularetur, cui, vivente adlruc Zenone, προφιλιω-
07,va: auctor Cedrenus, χαὶ προφιλιωθήνα; ἔτι ζῶν-
τος τὴν ᾿Αριάδνην τῷ ᾿Αναστασίῳ, in amoribus ha-
buisse ac deperisse. Ubi feedissime Xyland., ui
Luparenses typi, Et ipso adhuc vivente Ariadna
Zenonem amabat. Miror P, Goar, qui in alia anim-
advertit, oculos fugisse ac diligeutiau. Comsg-
ns. | oos
(74) Kal Σοφία ἡ αὐτοῦ γαμετή. Püto pro Σοφία
sertbend&m esse. θεοδῶρα, ut optime εἰ Lambecius
monuit. Sephiam quippe Justini Curopalatze 810-
rem fuisse nemo ignorat.
(75) Φιλιαππικοῦ τοῦ πράου. Reddendum forte
auctore Suid. Philippicus segnis, qui sie incurü
errore abactus sit. Quis autem ille sit, ab alio he
bens audierim. Nec enim Philippicus tyrannus,
sexteque" synodi hostis, ac viudex capitum illi
damnatorum (Honorii atque Sergii) per duos circi-
ter annos, cujus imperium tenuit. Qua de re Joan-
nes Constantinopolitanus epistola ad Constaitiuuu
papam, quam in Haresi Monothelitarum luculen-
Hissimum | monumenium. produxi, itéruinque εἰ
nova collatione, ex collegii Clarom. altero codice,
representaturum se inter cencihorum generalium
cta, cum aliis pene mibi eo argamento vulgatis
[num ex eodem Tiliano codice, quem et ipsum
Muczus ercripserit?) R. Philippus Labbe pro-
dromo ad ea suo pollicétur. Num Mauricii ex se
fore levir, ipse ei aliquando suspeeius, a littera
nominis initisli Φ, donec Phoenm tyrannum fore
,eX Visione nocturne cogaovit ?* At unde hic lenis?
Cows»kFiS. — . d Mu
19]
ENARRATIONES CHRONOGRAPHICA.
7» νε
"93
λη (76) καὶ ᾿Ανδρομέδη» θυγατρὸς βασιλικΏς (77) A Andromedse regiz filia, quie, ut fabuloge fertur, ei
ὑπαρ) "soe, ἣν ol μῦθοί φασι xal τις τῶν ἱστορικῶν»,
δίδοσθαι θυσίαν τῷ ἔχεῖσα ἐμφωλεύοντι δράχοντι.
Οὕτως τὰρ ἣν ἐκ παλαιᾶς συνηθείᾳς, δίδοσθαι παρ-
θένον κόρην τῷ θηρἰῳ' καῦθ᾽ fjv ᾽Ανδρομέδα δεθεῖσα,
θανάτου αἰτία τῷ θηρίῳ ἅμελλε δίδοσθαι. 'O γοῦν
προειρηµένος Περσεὺς ἐχεῖσε fov, πόθεταε Χλαι-
οὔσῃ τῇ ᾿Ανδρομέδῃ, τί ἂν «Ln δεδεµένη xaX θρη-
νοῦσα. Ἡ δὲ τὸ συμθὰν ἐξηγῄήσατο. To) δὲ καθί-
σαντος Tixe τὸ θηρίον. Λὐτὸς δὲ Γοργόνης κεφαλὴν àv
πἡρᾷ χατέχων, ὀπισθοφανῶς στραφε);, δξίχνυσι τῷ
θηρίῳ. Ὅπερ ἰδὼν ἐκεῖνος, ἀπέψυξεν. Ἐκλήθη οὖν
Ἰκόνιον (78) παρὰ Φιλοδώρου ἡ πόλις, διὰ τὸ ἠχέναι τὸν
Περσέα καὶ σῶσαι τὴν ᾿Ανδρομέδαν. [Φόνοις ἀτύλημα
τῇ πόλει ἐκ τοῦ fjxovcog Περσέω;.] "Hv δὲ ὄνομα τῇ
πόλεῖ, τὸ ἀπὸ γενάσεως, Δρία (79): ἔπειτα ἐχλήθη
θρηνῳδία * παρὰ δὲ Φιλοδώρου τοῦ Λογιστοῦ, x τοῦ -
ἦχειν τὸν Περσέα, ἐχλήθη Ἱχόνιον ΄ ἔνθα ἐτελειώθη ὁ
αὐτὸς Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδῃ͵ ἑπάνω δὲ τῆς πόρ-
της τῆς πόλεως (80) ἑστηλώθη ἀμφότερα, χἀθ fjv καὶ
θυσίαι πολλαὶ γεγόνασιν ἐχεῖσε παρὰ Δεχίου καὶ
Διοχλητιανοῦ xal Μαξιμιανοῦ: ἕνθὰ πλεῖστοι ἅγιοι
ἐμαρτύρησαν. Ἴκασιν οὖν τοῦ τε Περσέως xol "Avbpo-
µέδης αἱ στῆλαι, ὡς λόγος ἔχει, ἐπὶ Κωνσταντίου (81),
μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴ» Αντιοχέων ἐχχλησίαν.
etiam a quodam historico proditum est, draconi il-
lic in latibulis agenti ad victimam data fuit. Hic
quippe mos olim erat, ut fere virgo traderetur :
quare vincta Andromeda, draconi, cul mortis caasa
fuit, tradenda erat. Memoratus vero Perscus cum is-
tae haheret iter, lugentem Andromedam ' perconta- |
tur, cur sie vincta lugeret. Rem illa narrat ut. con- |
tigerat. Illo antem sedente fera irruit. Tum Perseus
Gorgonis caput, quod in pera habebat, retro" con-
versus ferz ostendit. Quo illa conspecto 'éxspira:
vit. Unde urbs a Phillodoro Icotium vocata est: quia '
Perseus eo ivisset, Andromedamque liberasset. o-
men autem urbis a conditu suo Doria fuerat : hinc
Threnodia nuncrpata est, demum ab adventu Persei
Iconium a Philodoro Logista appellata fuit. In. qua :
tum Perseus, tum Andromeda mortem obiaruat, quo-
rum sta3tuz supra portom urbis.erectsm sunt ; quo:
loco multa a Decio, Diocletiano et Maximiano obian .
(a sunt sacrifici*, ubi item sancli multi mar(rie:
perfuncti sunt. Advecte itaque sunt, ut fertur, Per-
sei et 193 Andromedz statuz, Constantio impe-
rante, postquam Antiochena ecclesia absoluta est,
*
De statua Anastasii in. T hermis Conetantinis erecta.
Ἕν τῷ- Κωνσέαντιαναῖς 3outp 9. (82) ᾽Αναστασ[ου
στῆλη ὑπάρχει, 1j ὄπισθεν τοῦ ἁγίου μάρτυρος
In Constantianis thermis Anastasii statua. con--
sistit, pone sanctum Menam martyrem, qua ibidem :
Μηνᾶ, ἥτις στήλη ἑστάθη µετὰ τὸ παύσασθαι τὴν C lecata est, postquam boum sacrificia Ἰάσ]ἰς fleri eolita.
Anselmi Bandurii note.
(76) Περσδως στή η. Perperam interpretatur
Combefisius, Persei columna ; nam hic στήλη non
exumnam, sed statuam significat, ut ex contextu
liquet.
(77) θυγατρὸς βασιαικῆς. Scilicet, regie filie.
Perperam legitur in ms, etin editis, θυγατρὺὸς
Βασιλίσχου. Andromeda enim non Basilisci filia,
sed Cephei JEthiopum regis et Cassiopes filia
fuit. Vide Euripidem in Andromeda.
(78) '᾿Εεκ.1ήθη οὖν "Ixóriov. Anonymus noster
leonium appellatum a Philodoro Logista ait, διὰ τὸ.
τὸν Περσέα δεῖξαι τὴν εἰχόνα ἐχεῖσε τῆς Γοργύνης.
Stephanus vero De urbibus ex alia fabula ejusdein
vocis etymologiam dueii; quod scilicet exstincto perf
diluvium humano genere, íllic primum a Prome-
theo (ctz imagines et simulacra εἰχόνες, quas
τῆς Υενέσεως, cum. primum condita est, sic appel- -
latam urbem, Lambecii conjecturas omnes elidit. |
Longe enim antiquior ejus origo, quam vel Perseus, .
vel ejus parens Danae, siquidem Argos jam erat, ,
eique Persei parentes imperitabant, eum ex Ste- ,
. Phano ad primos a diluvio homines [conii origo
speetare videatur. Una trium urbium Homero no-
minatarum, Δώριον eat, - 2E
Kal [IteAgóv xal "EAoc xal Δώριον.
Sed alio spectare videatur. Unum est non essehoc
nomeu inantiquis urbibus novuin, ut illo Codini
' sie facile sit mutandum. Danaen in l!aliam com-
spiritus. afflans animaverit. Unde ait, xai ἔδει διὰ —
διφθόγγου. Caeterum quem Anonymus noster, Ghros»
nographus ac Codinus Plhilodorum vocant, Lam-
becius. Philochorum esse contendit. Vide ejusdem
ad Codinum notas. Quz autem sequuntur et clausa
repriesentantur corrupta et Coimbefisio visa sunt,
et mibi videntur : neque absque novi codicis ope
sanari possunt, nisi hariolando, quz ars, licet ea
uii sinl passim superiori tempore viri doctissimi,
nunquam mihi placuit, nisi codicis manu exarati
auctoritas aecedat, vel contextus suadeat.
(79) Δορία. Emendat Lambecius Δανάεια, quod
ila Codinus habeat, ctsi variant ejus exemplaria, :
labentque ipso ieste alia Δανία, alia Δάνεια, At
quis tantus Codinus, auctor sic nuperus, vel si Δανά-
εια constanter habeat, ut Anonymo, ex quo plera-
que hausit, ac qui centenis aliquot annis antiquior
€s1, debeat prascribere ? Quod ait Anonywus ἆ τὸ
migrasse, ac illic Ardeam eondidigse auctor Julius
Polyhistor, A. Danae Ardeam. Mem Virg. vn ZEneid.
Quam dicitur olim,
Acrisioneis Danae fundasse colonis.
. Caubkpis.
(80) Ἐπάνω δὲ τῆς πόρσης τῆς xo Asoc, etc. lta
ex ÀÁnonymo nosiro restituimus : corrupte quippe
in ms. et in editis legitur, "Ev0a ἑτελειώθη ὁ αὐτὸς
Περσεὺς σὺν τῇ ᾿Ανδρομέδῃ ἑπάνω τῆς πόρτης τῆς
πδίεως. Non quidem supra portam diem olierunt,
sed cum lconii Perseus et Andromeda vitam exe-
gissent , ipsorum statum porte urbis imposiLe
sunt.
(81) Ἐπὶ Κωγστανείου. Has Peieei et Andro-
meds statuas tempore Constantini advectas, post-
quam absoluta.fuit ecclesia Antiochenorum, p-r-
hibet Anonymus noster, ac in Magno Balneo Con-
stantini prope Tzycanisterium collocatas ait.
(82) Ἐν τῷ Κωνσταντιαναὶῖς Aovrpó. Scilicet,
in Constantianis thermis. Socrates. lib. νι, cap. 16
habet, ἐν τῷ δηµοσίῳ λουτρῷ ἐν Kwvozavtavale.
IEACUNEEONES- 4 cafe reunir e M ——— — —— ees
latu& cingit. Ceterum quod αἱ
Μον καταδιδάσφι
"n JJNCERTI ΔΙΦΟΗΙΣ 7H
sublata sunt, ac locus in lupsnar vergus fnit, ita ju- 4 βοοθυσίαν τῶν εἰδώλων, καὶ γενέσθαι xopyelev. τὺν
bente imperatore, ad locum infamia notandum.
- *óTtoy, τοῦ βασιλέως τοῦτο χελεύσαντοξ, ἐπὶ eb ἁτι»
µασθτναι τὸν τόπον,
De sialup Valeptis Lmperatoris ie Cisterna 4e(ii posita.
In Cisterna, quam Aefii vocant, ab Actio patricie
exstructa Yalente imperatore, ejosdem Valenüs sta-
tua visiur, adatanin 3 salllitium agente Aetio.
Ἐν τῇ καλρυμένῃ ἸΑετίου χινοτέρνῃ, fie ὑπὸ
Αετίρυ πατριχίου κτισθεῖσα ἓν ταῖς ἡμέραις Βάλεν-
τοςιἔνθα ἡ στήλη αὐεοῦ τοῦ Ὀάλαντος kv τῇ χιστέρ'ῃ
σώζεται, Δοβνφφροῦντος αὐτὴν τοῦ ᾿Αετίου (85).
Be Cisterna Αρρατίε cognominata.
Cisjenna qua. Asparís vocatur ab Aspareet Ardá-
burio euueta est, qui Leone Magno imperatore vixe-
Fui: Qua absoluta Asper et Ardabarius necati
sunt.
Ἡ λεγοµένη "Ασπαρος (84) ὑπὸ, "Ασπαρος σαὶ
Ἀρδαθουρίου, τῶν ἐπὶ Λέοντος τοῦ Μεγάλου ox
δομεῖται * x20! fiv "Λσπαρ xa) ΑἈρδαδούριος, πλη-
βωθείσης αὐτῆς, τὸν δλεθρ»Υ ὑπρμένουσι.
De insula Crgnun nuncupata,
Quam veesnt Cranum jasulam Veripa magica B — Thv λαγρμένην Kpávow νῆφον ἑστοιχεώσατο Βε-
consecravit : nec wlla ejus consecrationis ratio
excogitari. potest. Dum autem magice consecrare-
tur, complures repente exstiterunt mortes, quamo-
brem de-erta mansit usque ad. templum Justiniani
teril, qui. Ham, nt penitus aboleret, mari, obryi
μα. | EN
ρίνα, καθ ἣν οὐδεμία sáplaxesor φραντεὶς, τίνος yd-
pw ταύτην στφιχειακςαι. "Ev δὲ τῷ ατοιχειωθῆναι
τὸν αὐτὴν vigew, ἑθρῤως θάνατοι γεγάνατι «isl
6104, ὅθεν ἐρημαδίαι διαρχάφασα μέχρι τών χρόνων
Ἰουστινιανοῷῦ τοῦ τρίοω., τὴν θάλασσαν mposti-
ξαντος ἀνακλοῦσφι ἓν αὐτῇ, εἰς τέλειον ággv-
αμόν.
' Anselmi Bandurii note,
Δορυφοροῦντος αὐτὴν τοῦ "Astiov. Id est,
aeiante ac satellitum agente Aetio. Perperam inter-
retaur [Combelisius , cwjus Agi, Mdeiito 9059
ait Chrono
ας graphus,
Aeilji cigternam, copdiuam esse. Valente 'ant$,
non coleret cum eo quod de hae cisterna vrbi
Mercellinus comes; ipse enim Cisternam Λουί
εφββΙ ούλα ait sub Theodosio Juntore anrio Christi C tuit
421, Kustathio et Agricola cosa,
(54) 'H Aeyopávn "Acxapoc, eto. Subietelligitur.
Χινστέρνα. Pro ἀπὸ "Acxapoc, male in ms. et in
οι μία ΜΑΙ ἐπὶ "βσπαρος. De Asporis cisterna
pluribus loquitur Anonymus noster, 'H δὲ Ἰφγομένη
Ἀσπάρου xivgzlpva ὑπ ᾿Ασπάρου καὶ 'Agóa6ou-
ρίου ἐχτίσθη ixl τού μεγάλου Λέοντος, Ka0' fiv
ἀμφόπεροι, πληρωθείαης a0:5;, ἀνῃρέθησεν παρὰ
του αὐτοῦ βασιλεὺς, οἵτινες ἐθούλοντο μετὰ τοῦ δη;
λές.» της βασιλείας, sb μὲ ἐς
- &QTIOY
ἀγχινοίας οὗτος vodsoue ἀνεῖλε δόλῳ. 'O δὲ οἴχος tel
Ἀσπάρου ἦν, ὄνπερ εἶχε Βασίλειος ὁ παραχοιμώμε-
νος. pena & Citternam — Aspares et. Ardaburim
ezsiruxere. tempore Leosis Magni, Qua absolute,
asnbo Inibl interfecti, sunt αἲ dem imperatore, to
po conjgratione eum populo tnita, Leonem ab
perio ejicere staluerqut, nisi da industriq eoe dolo
lisset imperator. Ceterum damus Asparis eral,
qugm deinde, possedit Basilius accubitor. Caeterum
esterna hxc Asparis zedificari cepta est. 3uno i
Leonis M. imperatoris, Bicimere et Patricio coss ,
ut testatur scriptor Chronici Alexandrini, qui sic
liabet: Tojsu δὲ νι fipgato "Ασπαρ ^ στρατη-
λάτης χτίζειν τὴν μεγᾶλην χινστέρναν πλησίον τοῦ
παλαιοῦ τείχους, [loc anno Aspar magister sujlibun
cepit edificare cisternam maximam Juxta. axtiquam
urbis murum.
IIATPIAPXOY KONXTANTINOYIIOAEQZ.
ΕΚΦΡΑΣΙΣ
THX EN TOIXZ ΒΑΣΙΛΕΙΟΙΣ ΝΕΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ YfHPAFIAP ΘΕΟΤΟΚΟΥ,
YHO ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΣ ΟΙΚΟΩΑΟΜΗΡΕΙΣΗΣ.
ΡΗΟΤΗ
PATRIARCHJE CONSTANTINOPOLITANI
NOYJR SANCTISSIMAE DEI. GENITBICIS: BOCLESTAR,
JN PALATIO A BASILIO !IMACEDONE EXSTRUCT/&, DESCRIPTIO
Vide tomum nostrum CIV; ubi hoc opusculum jam edidimus.
-—
^
* «-- due ο 7
DE SEPULCRIS IMPP CP.
726:
ΠΗΡΙ ΤΟΝ ΤΑΦΩΝ TON BAZIAEDN
ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ EN TQ NAQ ΤΩΝ ATION ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ.
ΡΕ SEPULCRIS IMPERATORUM
QUAER SUNT IN TEMPLO SS, APOSTOLORUM.
(Anselmus Dandurius, Imperium. Orientale, tom. ], p. 141.)
"Ev τῷ ἠρῴῳ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Kovos:avil- A. 1954-909 !n heroo sancti et magni Constanti-
νου (1) ἔμπροσθεν χατὰ ἀνατολὰς (2) χεῖται fj λάρναξ
τοῦ αὐτοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πορφυρᾶ (5), ἐν fi
ἀπόχειται αὐτὸς μετὰ τῆς μητρὺς αὐτοῦ Ἑλένης (4).
Ἑτέρα λάρναξ πορφυρᾶ, iv f| ἀπόχειται Κων-
σταντῖνος ὁ υἷὸς (5) τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου.
ni versus Orientem jacet urna ejusdem magni Cou-
staniini porphyretica, in qua depositus est ipse cum
matre etna Helena.
Alia urna porphyretica, in qua depositus est Con-
stantinus, filias magui Constantini,
. Anselmi Bandurii note.
(1) Ἐν τῷ ἠρῴφ τοῦ ἁγίου καὶ μεγάλου Κων-
σταντίγου. 'Femplum SS. Apostolorum conditum
fuisse a Constantino Magno scribit Anonymus οφ”
ter qui subjungit, templum sanctoram Apostolorum
exstractum fnisse à Constantino Magno ac roatre
ejus Helena, forma oblonga, et tecto frgneo oper- B
tum; przeterea monumentum bnperatorum, m quo
et ipse cobditus est. His consona habent Eusebius,
Sorrates, Sozomenus, Theophanes aliique ex ve-
tustioribus; solus vero Zonaras dis^rte tradit «dem
SS. Anostolorum :wiificitam a Constintio fuisse ;
nam Philostofgii verba inicant potius, templum
hoc dedicatum fuisse α Conftautio. non vero con-
ditum. Sed qui plura hac de re cupit, consulat doc-
físs$'mum Ducangium, qui omnia accuratissime pro
more refert, Ceterum quanta fuerit hujns zdis Con-
&tantini2nz: amplitudo, quz elegantia, quaeve atria
ac xdificia easmdem zdem ambiebant, aut οἱ erant
»djnn-ta. ploribis prodit Eusebius lib. iv, De Vitd
Constamini ορ. 59, quss eum sint longiuseula, et
liber eutque obviwe, consulto pritereo. .
(2) "Euxgocózv κατὰ ἀνατοάς. Nimirunr ín
enteriori parte versus. orien'em, seo. potius. ἅμπρη-
σθεν subintelligitas τοῦ ναοῦ, boc est, ante tfpsum
lemplum orientem versus; nam non in ipso templo
sed in porticu quam ad id condiderat idem Con-
signtinus tumulantur imperatores. Joannes Chry-
80810mus adversus gentiles, et homil. xxvi, et Lx
ἐν τοῖς προθύροῖς, hoc est, in torppli vestibulo,
Constantinum Magnum hurmatum fuisse. scribit.
Zonaras vero quemadmodum .strueturam templi SS,
Apostolorum, ita etiau sepulcra imperatorum Con-
stantio adscribit,et precipue scpulecum ejus patrís,
quod in porticu ad id condita 3 Constantio filio,
nit idem scriptor, Kal ἐν τῷ τῶν ἁγίων ᾿Αποστό-
v Χατέθετο ἱερῷ, ἐν |Ιδιαζούσῃ Jim στοᾷ,
fy ἐπὶ τῇ ταφῇ τοῦ πατρὸς αὐτὸς ᾠχοδόμησεν. Ma-
nuel Ch: ysoloras loquens de sepulcris imperatorum
4 Constantino Magno conditis, subjungit, sua ad-
huc a'taté non pauca imperatorum sepulcra super-
esse. circa zedem Apostolorunt : T( γὰρ ὁ τοῦ κτί-
στου μὲν xal πολιούχαυ βασιλέως τάφος, καὶ of τῶν
ἄλλων περὶ ἀὐτὸν ἐπὶ τοῦ βασιλιχοῦ πολυανδρίου, ὅ
µόνον θαῦμα f$» ἰδεῖν, πολλοὶ μὲν κύχλῳ σωζόμε-
vot περὶ τὸν ναὺν τῶν Αιποστόλων,. πολλοὶ δὲ Άδη D
χαὶ ἀπολωλίόςες, xai ἄλλοι δὲ ὀλλαχῶώ τῆς πόλεως
ἐπὶ τῶν προνάων; Nam imperatoris, quem eondiio-
rem et tutelarem urbs agnoscit, et eiadjuntta cctero-
rum Augustorum sepulcra (n hoc imperatorio can.ete-
rio, rem vel solo aspect admirandam, quid comme-
Qrorem quorum non pauca adhuc supersumé cired
adem Apostolorum, multa quogué jam interierunt,
alia etiam 9assim in teueplorum pronais exstant ἕ
(8) Πορφυρᾶ. Sepalcrmm Constantini Magni ac ejus
situm des-ríbit Eusebius lib. wv De Vita Consta
tini eap. 60. Δώδενα δ᾽ οὖν αὐτόθι Ofxac ὡσανελ
στήλας ἓερὰς ἐπὶ τιμῇ χαὶ ρνήμῃ τοῦ τῶν ἁποατό-
λων ἐγείρας χαρ»ῦ, µέσην ἑτίθει τὴν ἑακυτοῦ αὗτὸς
λάρναχα, f ἑχατέρωθεν τῶν ἁποστόλων àvà ἓξ
διέχειντο, Καὶ τοῦτο γοῦν, ὡς ἔφην, σώφρονι λο-
ισμῷ, ἕνθα αὐτῷ σκΏνος τελευτῆσαντι τὸν
Io. εὐπρεπῶς μέλλον διαναπαύεσθαι — koxómt:.
Loculos igitur duodecim, quasi sacras. columnas
ín apostolorum chori honerem et memoriam erigens,
medium inter ipsos sepulcrum suum statuit, quod
utrinque seni claüdebant apostoli ? sano certe, ut dixi,
consilio precogitans, quod ubi vilam cum morte
commulasset, illius corpus ibi digne ae decenter
quiescerel. Cedrenus pag. 296 scribit, cerpus Con-
stantini Magni depositum fuisse una cum matre 16 -
lena, iv λάρναχι πορφυρᾷ, fjxot Ῥωμαίρ. (οι enó
autem ae scriptori nostro adstipulatür Paulus Dia-
conus lib. tr iet. Misc. s$criUeus de. Constantino :
Funus ejus sepalfwm est in ecclesia Apostolorum in
sepulcra porp gretivo. Αι Busebius, Soerates, So-
gomenus aliique teaduaBt, corpus Gonstantini Magni
in theca aurea reconditum faisse, atque 4 Constan
tio filio in dew SS. Apostoluram κ. Ab ha-
jus sepulero aurea ornamenta a furibus ablata fuis-
ge, seribit Clioniates in Alexio lib. 1eztremo. Vide
quid Gyllius de sepulcro Constantini Magni narrat
Wb. 1v, cap. 9. Ceterum g^ semiam de inecrip- .
tione sepsicrati Constantini. Magni, se explicatione
earumdem littersrum, auctore nadio Scliolario,
quein variis bibliothecis reperitureta nobis in hoe
volumine edita lib. vi), pluribus ibidem monemus.
(Vide apud nos in Gennadie ad an. 1440. Epir. Pa.)
(4) Μετὰ τῆς μηερὸς αὐτοῦ "EAd mmc. Prima
omniuih Helena Auguste Constuitint mater im ἴδιη -
pl» SS. Apostolorum tumulata fuit, si qua fides
usebio, Ge.feno, Nicephoro Gellisti, et πουν -
aliis. Sed de his plura viri doett,
(B) Ἐν ᾖ ἀπόχειται Korccavetvoc d. υἱός. Sic
Grzculus noster. Atqui scriptores fide digni, tra-
dunt Constautinum Juniorem, contisso ad Aqui-
leiam citm fratre Constante pralio, ab eodem fu-
sum, ac postmoduu) interfectum, illiusque corpus
[4
UERBO"
"24 * INGERTI AUCTORIS | 14
Alia prna porphyretica, in qua depositusest The- A- “Ετέρα λάρναξ πορφυρᾶ, iv ᾗ ἀπόχειτα: θερδόσιος
odosius Magnus.
Alia urna porphyretica, , nbi tumulatur- Theodo-
sius Junior. |
Alia urna prasina Thessalica, in qua jacet Zeno,
904 Alis urna prasina bieracitis (id est ex mar-
more viridi obscuro), ubi reconditus est Leo Magnus.
Alia urna porphyretics, ubi tumulantur Marcia-
nus et Pulcherig.
Alia urna Bicetiana, in qua jacet. Anasjasius Di-
corus cum Ariadna.
Alia urna prasina Thessalica, us: tumulantur Ba-
silius Macedo. Eudocia et Alexander.
Alia urna Sangarina Phlegemenusia, in qua depo-
situs est Leo Philosophus et Constantinus filius
ejus. |
Alia urna alba, quz dicitur Basilica, in qua jacet
Constantinus filius ejus. NN
Alia urna prasiua. Thessalica, in qua recondita
ὁ Μέγας (6).
'Etí£pa λάρναξ πορφυρᾶ, ἓν fj ἀπόχειται θεού»
σιος ὁ Μιχρός (1).
Ἑτέρα λάρναξ πράσινος θετταλᾶ, iv ᾗ ἑτόχειτει
Ζήνων (8).
Ἑτέρα λάρναξ πράαινος ἱεραχῖτις (9), ἓν ᾗ ἀπί-
χειται Λέων ὁ Μέγας.
τέρᾳ λάρναξ πορφυρᾶι iv i ἀπόχειται Μαρ.
κιανὸς xai Ππυλχερία (10).
Ἐτέρα λάρναξ Νικητιανὴ (14), àv ᾗ ἀπόχειται
Αναστάσιος ὁ Δίκορος μετὰ ᾿Αριάδνης.
Ἑτέρα λάρναξ πράσινος θετταλὴ. ἐν f| ἀπόχειτα
Βααίλειος ὁ Μαχεδὼν (12), Εὐδοχία xat ᾽Αλέξανδρος.
᾿Ετέρα λάρναξ Σαγγαρινὴ (15) φ)εγμενούσιος, iv
Β ᾗ ἀπόχειται Λέων ὁ Φιλόσοφος χαὶ Κωνσταντῖνος ὁ
vlb; αὐτοῦ (14).
Ἑτέρα λάρναξ λευχὴ, ἡ λεγοµένη Βασιλικὴ (15),
Ly ᾗ ἀπόχειται Κωνσταντῖνος à vibe αὐτοῦ.
ἙἘτέρα λάρναξ πράσινος θετταλὴ, ἐν T] ἀπόχειται
Anselmi Bandurii noti.
in Alsam finvium uonionge ab Aquileia projectum.
Sie Victor Epit. Soerates lib. 11, cap. 2: Zosimus lio.
pn, Hatius in Fastis, Theophanes, ceterique.
(8) "Ev fj ἀπόχειται Θεοδόσιος ὁ Μέγας. Corpua
Theodosii Magni ab Arcadio filio Mediolano Con-
stantinopolim advectum, atque in temple sanctorum
Apostolorum conditum scribunt Marcellinus, Socra.
tes lib. v, eap. 1, Cedrenus pag. 537, aliique non-
nulli ex scriptoribus.
- (7) 'Ev à ἀπόχειται 86086cioc ὁ Mixpéc. Caput
hoc ex cod. Colbertino reponimusg. Theodosium Ju-
piorem in templo Apostolorum tumulatum scribit
ει Theodorus Lector pag. 194, Cedrenus pag. 545.
Mem repetit paulo infra seriptor noster, ubi de por-
ticu, quz suo tempore tecto carehat, ubi tres ur-
nule porphyretica, deposita erant, una nimirum
Arcadii ad meridiem, secunda Theodosii ejus fllii
ad septentrionem : tertia Endoxiz ad orientem.
^ (8) Ἐν ᾗ ἁπόκειται Ζήγωγ. Caput etiam hoc ex
cod. Colbeitino supplemug. Vide que de Zenonis
sepulero narrat Cedrenus pag. $53.
(9) Ἱερακίτις. Seu potius, "Itpax(«nc, dequo la-
pide geu gemma sie Plinius lib. xazvit, cap. 10: Hie-
racites aUernat milvinis nigrisque veluti. plumis. De
quo aic erud, Harduinus in notis ad eumdem Plinii
locum ; llieracitis ab ἱέραδ. quae vox accipiyem et
milvgm sonat. Ἱεραχίτης λίθος, Aetio, lib. [ cap.
50, ex ms. Cod., ῥπόχλωρος μὲν ἔστι, xal πρὸς τὸ D Sagario sic Por
µέλάν ἐντετραμμέγος, ἐπιρεραμμένος χροιαϊῖς ἑτέ-
ραις, ὡς ποιχίλος elvai, ὥς φῆῃσι Διογένης ἐν 5
Περὶ «1ίθωγ. Lapis subviridig ad nigredinem vergens,
aliisque subinde alteruatis coloribus 10to corpore 1n-
lerstinctus, κ vari coloris dici poseit, ut narrat Dio-
3enes in libro De lapidibus. — "
(140) "Ev fj ἀπόκπιται Μαρκίανὸς xal HovAys-
Να. Sic Cedrenus : Μαρχιανὸς 6 βααιλεὺς τελευτᾷ,
wi àv£05 «b σῶμα αὐτοῦ ἐν τῷ ἠρῴφ τῶν ἁγίων
Αποστόλων, Motitur Marcianus imperator, et cada-
er ejus deponijur in herao sanctorum Apostolorum.
'"ylcherie autem Augustae, uxoris Marciani sta-
yan positam fuisse a Leone M. imp. in ipsius mo-
umento, scribit Chronographus noster qui etiam
it, festum ejusdem Auguste institutum fuisse ab
idem Leone. Ceterum Graeci. meinoriaui Pulche-
'.e celebrant die {0 Septeinbris, ac rursus. ütrius-
aue festum, nimirum Marcioni οἱ Pulcheric, 17
Februarii.
(11) Νιχητιανή. In codice Colbertiao pra Nux.
ειανῆ legitur, ᾽Αναχητιανὸς, ubi fortassis quispiam
legeret, Ananchitis, de quo lapide seu. gemma sit
Plinius lib. xxxvit, cap 11 : Anauchitide in hydroman-
tía dicunt evocari imagines dearum. Cedrenus nag.
$05 cadaver Anastasii et Ariadoe depositum fuii
C 9e scribit in templo Apostolorum, &v Aápvan
"Axuvttay?] ; Ἑτέθη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἓν τῷ vag
τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἓν λάρναχι Αχυντιανῇ,
μετὰ Αριάδνης τῆς Ὑυναιχὸς αὐτοῦ προτελευτη»
σάσης. Ad quem Cedreni locum sic. adootat doc-
tissimus Goar : ᾽Αχυντιανῇ. «Ex ÁAcyntiano marmo-
re favo, ex Ácyntio monte ad Chalcedonig littus
elato.»
(12) BacíAsroc d Μακεδὼν, etc. Leo Gramma-
ticus, Alexandrum imperatorem eodem sepulero
cum patre Basilío repositum fuisse scribit in eodem
Alexandro : ᾿Απέθετο δὲ ᾽Αλέξανδρος lv, solc τάφοις
μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
wo) Σαγγαρυή. Seu potlas Σαγαρινῃ. Sic ex
rod. Colbert. et ex contexta reponimus ; nam licet
hic in cod. Reg. legatur 'Ayaptvh, infra ubi loqui»
tur de sepulero. Constantis, fi. Constantini, Gli
Heraclii, 4ο ejusdem Constantis uxoris sepulero
scribitur Σαγγαρινἠ, De lapide autem Sagarino sed
phjragenitus in avi Vita cap. δὲ
edit. Combef. : *H δὲ πρὸς βορῤᾶν ix τοῦ Σαγαρίου
λεγομένοῦ λίθου, ὃς τῷ παρά τινων Ὀστρίτῇ χαλου-
µένφ λίθῳ καθέστηχεν ἐμφερῆς, ete. (μα autem od
aquilonem ex Sagarío eic nuncupato. εοπεϊηπαϊα | lc-
pide, haud absimili Ostriti, sit quidam vocant.
(14) Kal Κωγσταντῖγας ὁ vióc abrov. Constan-
tinum Porphyrogeuitum iu ede SS. Apostolorum se-
pulum fuisse una cum patre Leoneseribit et Syweon
agisier in eodem. Constantino pag. 456. Καὶ θ4-
πτεται ἓν τῷ ναῷ ἁγίων ᾽᾿Αποστόλων μετὰ Λέοντος
βασιλέως τοῦ πατρὺς αὐτοῦ. Sic Cedrenus pag.
64.
(15) I] Jeyopérn Βασιλική. Constantinus igitur
eodeni in loco quo pater, non vero eadem in urna
tumulatus fuit; illius siquidem Sangarima fuit, hu-
jus vero alba. .
139
DE SEPULCRIS IMPF. CP.
T90.
οὐ λείψανον τῆς ἁγίας θεοφανοῦς (16) καὶ Εὐδοχίας A sunt reliquie S. Tleophanonis et Eudoehe filie |
ςῆς θυγατρὸς αὑτῆς (17).
Ἑτέρα λάρναξ Βιθυνὴ, àv f| ἀπόχειται Ζωὴ ἡ
δευτέρα vov Λέοντος (18) τοῦ Φιλοσύφου,
Ἑτέρα λάρναξ πράσινος θετταλὴ. ἐν ᾗ ἀπόχειται
ἡ τρίτη vuv) τοῦ αὐτοῦ Λέοντος (19).
Ἑτέρα λάρναξ Προικοννησία, ἐν fj ἀπόχειται ἠ.θυ--.
γάτηρ Λέοντος "Avva (20).
"Esta λάρναξ, iv f, ἀπόναιται Νιχηφόρος ὁ Φωκᾶς.
Ἑτέρα λάρναξ, tv f, ἀπόχειται Μιχαὴλ ὁ "Apop-
faio; (21).
Ἑτέρα λάρναξ, àv f ἀπόχειται ᾿Ῥωμανὸς 6 vlb;
Κωνσταντίνου τοῦ Πομφυρογεννήτου, 6 λεγόμενος t5
χαλὸν παιδίον (33),
Ἔσωθεν δὲ τοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἑτέρα λάρναξ, kv ᾗ ἀπ]-
χειται Κωνσταντῖνος ὁ Πορ ρυρογέννητος καὶ ἀδελφὸς
βασιλέως Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου ($5). Οὗτοί
εἰσιν υἱοὶ Ῥωμανοῦ τοῦ λεγοµένου χαλοῦ παιδίου xai
-μητρὸς αὐτῶν Θεοφανοῦς, iv € ἀπόχειται καὶ αὐτὴ
εἰς τὸ δεξιὸν µέρος τοῦ αὐτοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Κων-
σταντ/ίνου.
Ἠρφον tov μεγάλον Ἱοεστιγιανοῦ (94).
λάργαξ χατὰ ἀνατολὰς ἀπὸ λίβου ξένου καὶ ἄλλο-
ejus. κ
Alia urna Bithynica, in qua. tmulatur Zoe se.
cunda uxor Leonis Philosophi.
Alia urna prasina Thliessalica, ubi deposita est
tertia uzor ejusdem Leonis.
Alia urna Proconnesia, in qua jacet Anna Leonís
filia.
Alia urna, in qua reconditur Nieeyhorus Phocas.
Alia urna, in qua depositus est Michael Amor-
rheeus,
' $05 Alia urna, in qua tumulatur Romanus
Constantini Porphyrogeniti fllius, qui bonus pter
cognominabatur.
Intra templum alia urna, in qua depositus est
Constantinus Porphyrogenitus, frater imperatoris :
Basilii qui Bulgaros concidit. Hi sunt filii Romani,
qui bonus puer cognaminabatur, et Theoplianonia,
qui deponitur iu eadem urna ad dextrum ejusdem
. templi S. Constantini latus.
Heroum | ma4ni Justiniani,
Urna ad Orientem ex lapide peregrino et. extra
Anselmi Bandurii note.
(16) Τῆς ἁγίας 8socarovrc. Nimirum Leouis
Imperatori« prim:e uxoris quze quidem a Grecis
sanctorum catalogo ascripta. fuit, enjusque festum
eolitgr die xva Decembris. Hujus nomine ecclesjun —
conditam fuisse a Leone imperatore non procul
ab ο &anc:orum Apostolorum, et in ea corpus
ejus depositum, scribit Symeon Magister pag. 463 :
Καὶ πλησίον τῶν ἁγίων ᾽Αποστόλων ἐξωνησάμενος
oxfua:a Λέων ὁ βασιλεὺς χτίζει ἐχχλησία» περι-
χαλλη εἰς ὄνοικα θεοφανῶ τῆς πρώτης αὐτοῦ yuvat-
xh, γαλ γατατίθησι xal ταύτην kxet.Prope etiam
templum sanctorum. Apostolorum, coemptis Leo im-
perator edibus, perpulchram. ecclesiam. t dificat ,
prioris sue conjugis T heophanus nomine, cujus et fu-
ns in ea deponit. Similia fere habent Scylitzes, Zo-
raras, et. nounulli alii. ex scriptoribus Byzautinis.
Hujus Angnste elogium 96 pauegyricum conscrip-
sit Nicephorus Gregoras, ut aiunt Allatius De Si-
meor, pag. 107, et Lambecius lib. rv Bib. Caesar, p. 61.
(17) Καὶ Εὐδοκίας τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. Altum
estapud seriptores silentium de nomine filize Theo-
phanonis, qu:e scriptori nostro. Eudocia nuncupa-
Itr, Eam. autem peperisse Leoni filiam, qu: sta-
liim post'partum objit, prxeter nonnullos alios scripto-
res, prodit idem Pophyrogenitus in argumento libelli
unionis, quod quidem habetur editum in Jure GR.
hom. pag. 103. Λέων ὁ σρφώτατο: εἶχε μὲν πρὠώτην
γαμετὴν την ἁγίαν θεοφανὼ, μεθ) fc καὶ θυγατέρα
ἔτεχεν' ἀλλὰ τάχιον ἑτεθνήχει. Imperator. ille sa-
nientissimus Leo primam quidem uxorem habuit,
sanctam. Theophanonem, ex qua. filiam procreavit ;
&ed ea. cito rebus humanis excessit, Verum idem
Porphyrogenitus De adm. imp, cap. 26, scribit se
habuisse sororem nomine Eudociam, dum ait, se
curasse ut Bert», Romani ὈΠί cunjugi, Eudociz
nomen impoucrelur, in avi el sororis, qu:e eo
donabantur, memoriam : Μετωνομάσθη δα Ἑὐδοχία,
κατὰ τὸ ὄνομα τῆς τε µάμμης καὶ ἁἀδελφῆς Κων-
σταντίνου τοῦ φιλοχρίστου δεσπότον. ΛΙ, cum nemo
D
. . . *
ex scriptoribus, quod sciam, prodat Leonem impe-
ralorem ex Zoe quarta uxore suscepisse alteram
prolem praeter Constantinum, non est dubium quin
id intelligat Porphyrogenitus de sua sorore ex patre
non vero ufcrina, quam Leo ex Theophauone sus-
cepil, uL tradit scriptor noster. .
(18) Zo ἡ δευπόρα vv? Λέοντος. Dum bujus |
Auguste cadaver liumaretur, inventam fuisse 'ar-
C nam ejusmoli litteris intus insculptam, Filia Ba
bylonis misera ; et baud ρου], ekstructo. templo,
titulo sanctze Zoes, eam ibi sepultam fuisse, au-
ctor est Symeon Logotlieta in. eodem Leone pag.
465: Ἐφεῦρον δὲ λάρναχα εἰς ' tb ἀπυτεθηναι τὸ
σῶμα αὐτῆς, ἔχουσαν ἔσωθεν γράμματα κχεχολαμ- ᾿
μένα, Υράφοντε οὕτω;, θυγάτηρ Βαθυλῶγος ἡ
τααίπωρος. Πλησίον δὲ, τοῦ Μαϊΐόν μηνὸς, οἶχο-
δὀµᾖσας ναὸν, τὴν ἁγίαν Zuhv, χατατίθησιν αὑτὴν.
(19) 'Η τρίτη vvr)) εοῦ αὐτοῦ Λέοντος. Ea est
Endoxia ex Ἰ]οπιφίο Obsequiano oriunda, ini-
gnis form: femina, que una cum prole maseula ex
fetu! paulo post exstincta fuit.
(20)'H θυγάτηρ Αέοντος "Arra. Anna. Leonis
filia quam ex Zoe altera uxore Leo suscepit, llanc
a patre imperatoria corona donatam statim post
matris obitum scribunt Leo Grammaticus pag. 481
et Seylilzes pag. 509.
' (319 MiyatA ὁ Ἀμοῤῥαϊιος. Idem qui Bálbus, Ca.
put hoc ex cod. Colbertiuo repoulmus. E
(22) 'O Aeróusvoc τὸ xaAóv. παιδίον. Corrupte
in cod. Regio, ὁ λεγόμενον, etc. Παιδίν Grxci re-
centiores pro παιδίον. Nimirum | cognomento bonws
seu pulcher pner.
(25) BaciAslov τοῦ BovArapoxtóvov. Hujus ϱ8-
daver humatum fuit in templo sancti Joannis £vau-
gelistz: in Hebdomo.
(24)' Hpior τοῦ μεγάλου 'Ioveciviavo?. Cum »dem
Constantinianam sanctorum Apostolorum funditus
demolitus esset Justinjanus, aliam palchriorem ^c
elegantiorem in formam crucis zdifteavit, iu cuj"»
medio ingeus testudo assurgebat,non absimilis in alio
Sophianz, nisi quod :edis sanctorum Apostolorum
testudini nulle suberant fenestrze. Auetor est. lro-
copius lib. 1 De cmdif. cap. &, ubi forma ac οἱθρα κ
edis Justinianz sanctorum Apostolorum pluribus
ab eodem historico describuntur, Sic etiain Evagriug
lib. 1v ορ. 50, ac scriptor Actorum 8S. Luce hujus
πες Ce cn nem —-7 7
*
731 INCERTI AUCTORIS 732
«
neo, medium colorem babente Bithyuicum et Chal- A κότου, µέσην ypotàu ἔχουσα τοῦ τε Ῥιθυνοῦ xo
cedonitem inter atque Ostritum; in qua depositts
est. Justinianus.
Alia urna ex lapide Tlieropolitano, in qua jacet
Theodora uxor ejus.
Alia urna ad occidentem in dextre latere, co-
lore roseo maculis distineto, Àà 444 jacet axer δά-
stini.
Ália urna alba Proconnesia, ubi reconditus eat
Justinus junier.
Alia urna Proconnesia, ubi deposita est Sophia
uxor Justini.
206 Alis urn e» lapide sibo Docimino enychita,
μυ jacet Ileraclius.
Alia urna prasina Thessala, in qua deposita est
Flavia uxor ejns.
Alia urna Proeonnesia, in qua jacet Constantinus
l'ogonatus.
Χαλχηήβονίτου παρὰ λίβου ὀστρίτον, Ev f "lovsstvaa.
νό: 5).
Ἑτέρα λάρναξ ἀπὸ λίδου Ἱερόπολίτου (18) ἐν
ἀπόχενται θεοδώρα f vov) αὐτοῦ.
Ἑτέρα λάρναξ πρὸς δυσμὰς εἲς τὸ δεξιὸν ud po,
thv χροιὸν ῥοδοποιχίλος, ἓν f] ἀπύκχειται ἡ γυνἡ
Ἱουστίνου (97).
Ἑτέρα Ἰάρνας λευχὴ Ἡροιχοννῆσιδς, iv ᾗ ἀπό.
κειται Ἱουστῖνος 6 μικρός (28).
Ἑτέρα λάρναξ Ἡροιχηννήσιος, ἐν ᾗ ἀπόχειται
Σοφία $ yevh Ἱουστίνου.
Ἑτέρα λάρναξ ἀπὸ λίῦου λευχοῦ Δοχιμίνου (99)
ὀνυχίτου, ἐν ᾗ ἀπόχειται Πράκλειος (50).
Ἑτέρα λάρναξ πράπινος Θετταλῇ, ἓν ᾗ ἁπόχειται
B Φλαθία ἡ vovh αὐτοῦ (51).
Ἑτέρα Ἰάρναξ Προικοννηνί, ἓν f| ἀπόχειτατ Ko»
σταντῖνος ὁ Πωγωνάτος (52).
Ansehmi Bandurii note.
sedis s'ruetaram.— Justiniano Imperator attribuunt ;
Zonaras vero, Glycas, Constantinus Manasses, et
nonnulli αἱ ex recentioribus scriptoribus eam
Theodore Auguste ascribunt. Res'aurata autem
hac aede Justinianus sepulcra. imperatorum et pa-
triavcharum in ea vel ad eam condidit, Evagrius
lib. iv cap. 50: "Ev ᾧ ot τε βασιλεῖς, οἵτε [ερώμενοι
vevoptapgévnc ταφῖς τυγχάνουσι, In qua. et impera-
tores et pontifices debitam sepulturam consequantur.
Debitam, inquit ; nam in hac πάς humari alios
quam patriarehas et. eos qni ex. Angusta. familia
erant, vétant Gratianus, Valentinianus, et Theodo-
δἱμό Augusti inl. 6. Cod. Th, De s»pulcris. violatis.
iHlsec autem sepulera varie appellantur a scriptoribus: C
alis dieuntur péyx ἡρῷον ουστινιανοῦς aliis,
ob βατιλιχοὶ τάφοι; aliis, τὰ βασίλεια τῶν ἁγίων
᾽Αποστύλων µνήµατα: α[Ώίε, τὰ βασιλικλ µνή-
pie aliis, τὰ τῶν Ώασιλέων κοιμητήρια: aliis,
ασιλ.χὸν πολνάνδριον. Neque solius Justiniani se-
pniera ita varie a scriptoribus appellantur, sed ot
*hpipov Co istantini Magni, de quo supra (not. 4.)
25) Ἐν ᾗ ἁπόχειται Ἱουστιγιανός. Justiniani se-
pu!'crum ez auro puro confectum fuissescribit Corip-
pus lib. 1à Delaudibus. Justini :
Donec apostoli.i subeuntes. atria. templT,
Inclyta sacrato posuissent membra sepulcro,
Qnod prius ipse sibi puro. construzerat. auro.
(26) 'Axó Jl0ov 'lepoxoAirev. Codex Colber-
tinte, Ἱεραπολίτου, ubi perperam legit Ducangius
Τετραπολίτο». Hierapolis et Hieropolis urbs, ubi
[ortassis lapis sie dietus reperiebatur.
marmor sic appellauim 4 Docinio urbe Phrygiv.
Stephanus : Δοχίμειον, πόλις Φρυγίας, ὡς eoal-
µων’ τὸ ἐθνικὸν, Δοχιμεὺς, πατὰ τέχνην, χατὰ δὲ τὴν
αυνῄθειαν, Δοχιμηνὸς, ἀφ᾿ οὗ τὰ μάρμαρα οὕτωφασ.
De marmore Docimino lequitur Continuator Theo-
phanis lib. 1t, n. 42. Πεντεκαίδεχα χίοσιν 95pa sex
x λίθου Δοχιμίνου. idem n. 42, ὑπὸ τεστάρων
χιόνων ἑστηριγμένον Δοχιμίνων.
(50) Ἐν» jj ἀπόκειται 'HpdxAstoc. Quse de cad
vere lleraelüi narrat Cedrenus pag. 450, bic er-
scribere libet : ᾿Εθέτη δὲ τὸ σῶμα αὐτοῦ Ev λάρνακ:,
καὶ ἔμεινεν ἀσχεπὲς ἡμέρας 8. Συνετάνη ἃξ αὐτῷ
καὶ στέµμµε χρυσοῦν. καὶ οὕτως ἑσκεπάσθη. Cerpu:
ejus in arcam repositum per. ϱκαίκοτ dies sine (εφ
mine mansit. Una. sepulta est etjam. aurea corona,
sicque tectus [uit. EL paulo infra loquens. de Con-
stantino Pogonato, lleraclii lilio, sic idem serip'or*
Τούτῳ τινὲς λέγουσιν., ὅτι τὸ 3tdu poa, 0v ᾧ ἑστέφθης,
σὺν τῷ πατρί σου ἑτάφη. Καὶ ἐχέλευσε Καλλινίχῳ
χουδιχουλαρίῳ, χοµἰσαι αὑτό. Απελθὺὼν "οὖν, ad
ἀνοίξας, εὗρε τὸ σῶμα διαλυθὲν ὡσεὶ ὕδωρ, τὸ δὲ στέµ.-
μα συμπαγὶν τῇ κεφαλῇ. Καὶ ἀνέσπασεν αὐτὸ σὺν
εἶ xépn. πενθὼν xai ὀδυρόμενο:, xal ἀπήγαγε τοῦτο
tip Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ ἐχέλευσε τοῦτο παραχλυθῆναι
καὶ τιμηθῆναι. Ὅ καὶ διετιµήθη λίτρας ο’. Isa qui-
busdam admonitus, coronam, qua regno inaugura-
tus fuerat, cum patre esse. sepullam , Callinico cw-
biculurio snandal, uti eam sibi afferat. Abit ille, εἰ
sepulcro recluso cadaver Ileraclii aque instar. dasi-
patum reperit, coronamque ὁαρίΏ adherescentem :
eam cum crinibus resellit mastus auque lamentans, εἰ
Constantino adfert. 1s solvi ac eestimari jubet coro-
(23) Ἡ γυκὴ '"Tlovetivov, Wic videtur loqni seri- D nam. et &stimata es libris septuaginte.
ptor noster de Eupghemia Justini Thracis conjuge ;
nam infra capite ab hiuc tertio loquitur de Sophia
Justint Juniorir uxore. Atfallitur idem seriptor,
dum Euphemis Augusta corpus humaium fuisse
scribit in sede Apostolorum : nam ejus corpus una
£um Justino conjuge ia monasterio Auguste in urna
rasina degositum fuit, ut auctor est Cedrenus pag.
96. Καὶ ἑτέθη τὸ σῶμα αὑτοῦ Lv μονῇ τῆς, Λὐγοῦ-
στης, iv Aápvaxt πρασἰνῃ, μετὰ xal τῆς γυναιχὸς.
αὐτοῦ Εὐφημίας. Sic etiam. οἱ Anonymus 0816
(28) Ιουστίνος ὁ μικρός. Corpus Justini Tunioris,
una ciun Sophia ejus coujuge depositum — fuisse in.
urna Procounesia scribit et Celrenus pag. 591. Kat
ἑτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ bw τῷ fSodrp ἸἼουστινιανου,,
ἐν λάρναχι Προικαννησίέῳ, μετὰ Σοφίας τῆς γυναικὸς
ὑτοῦ.
, (29) Δοχιμίνου. Sic eod. Regius. Perperam legi-
tur in Colbertjno, 4oxnptavoo ; Δοχίμινὺν quippe
(31) $.Xa6la ἡ ruri) αὐτοῦ. Uxorem IIeraclii Fla-
viam appellat οἱ lsidorus Pacen:is in Chronice
vra 648. Scriptor vero Chronici Alexandrini eam
Fabian Eudociam vocat, ac. mortuam fuisse scribit
die xit Augusti, xv Ind., feria 1, in secessu Bla
chernarum, cadover vero ejus in se sanctorum
Apostolorum conditum ; Καὶ τῇ ιΥ τοῦ Λυγυύστυ
une τῖς αὐῆς ιε’ ἰνδιχτιῶνος, ἡμέρα pop, ἔτε-
λεύτητσεν εἰς τὸ προχέσσον Βλρχερνῶν Κὐδοχία ἡ Αὖ-
γούστα, ἡ καὶ Φαθία. Καὶ ἐνεχθέντο; τοῦ λειφάνο
αὐτλς πλ ἐν τῷ παλατίῳ τῆς πόλεως, ἐπὶ τῇ ἑτῆς
ἐκηδεύθη xal ἑτάφη el; τοὺς ᾿Αποστόλους. "( Àg-
κεί mensis die 15, ejusdem xv. Indictionis, feria,
Ἱποτίμα est in secessu. Blachernarum. Εκάσεία ΑΝ”
quita, Fabia dicla, illiusque (unus. navigio in urbis
palatiunt illatum, postridie factis exsequiis, in. ade
Apostolorum conditum est.
(5321 Κωγσιαντῖνυς, ὁ Πωγωμάτος. Hojus cadi-
143
. DE SEPULCRIS IMPP. CP.
T
'Ecipa λάρναξ πράαινος Βετταλὴ, ἓν ᾗ ἀπόκειταιλ Alia urna praeina Thessola, ubi recondia est Fsu-
φαύστα (55).
Ἑτέρα λάρναξ Σαγγαρινὴ (44), àv fj ἀπόχειται
Κώνστας 6 υἱὸς Κωνσταντίνου (35), υἱοῦ Ἔρα-
χλείου.
Ἑτέρα λάρναξ ἑκατοντάλιθος Χαγγαρινὴ (36), àv
ᾗ ἀπόχειτφι ἡ vovk αὐτοῦ (37).
Ἑτέρα λάρναξ 'legamoMcw, ἐν fj ἀπόχειται ἡ
Ὑννὴ τοῦ Κοπρωνύμου (38).
Ἱστέον ὅτι ἡ Ἰάρναξ τοῦ Κοπρωνύμου (59) ἐξ-
81a.
Αα urna Sengarina, In qua depositns est Con-
stans filius Cons'antini, filii ITeraciil.
Alia urna centum lapidum Sangarina, in qua re-
eonditg est uxor ojus.
Alia urna Hierapolitans, in qua jacet uxor Co-
pronymi. :
ficiendum est urnam Copronyni cjectam fuisse
Anselmi Bandurii not.
ver humatum fnisse 1n zde *anctermmo Apostofo-
nem serihit et Nicephorus CP, : Καὶ κατατίθεται
αὐτοῦ τὸ λείφανον ἓν τοῖς βασιλείοις τῶν ἁγίων
Ἀπηστόωων µνήµασαι.
(85) Ἐν 4j ἁπόκειναι Φωύστα. Nescio eujus sit
Μία Vausta, eum hie non de Fausta Augusta, »l-
ier Cosstaetiai Magnat uxore agatur, neque aliam
ει imperatricibus prater banc sic anpellaiam (uiase
patet. ex historicis. Igitur vel est aliqua ex consan-
{πείς imperatorum, eujus quidem nomen silent
wriptores ; vel cum de hujus. sepulcra. loquatur
scriptot noster, postquam de Constantino logonato
egisset, fortassis librarius per errorem loca. Ana«
gtasie. ee erat uxor Constantini Pogonoti, Fauske
nomen inseruit, Istzec damus eum meliora nog sup-
petant.
($4) Zayr0pr1| seu Zavagisf. Vide quy supra
(not, 15) de lapide Sapgarino seu Sagarino adno-
tavimus, In eodice Colbertino lezitur Xxyyapixh, ἓν
ᾗ ἀπόχειται Κωνστάντιος ὁ υἱὸς Κωνσταντίνον ula
ραχλείου. Atqui nullus ex lferaelii nepotibug
Constantius appeltatus fuit ; bene tamen. Constau-.
Dricangius ; eujus anidem conjectura, nescio. 9η
aliis placnerit, mihi sane non probatur, Puto. ipse
'Japidem hune ἑχατηντάλιθον appellatnm, eo. quod
B natura sua multicolor sit, awemadmodum apud Pli-
nium lib, 537 eap. 10, lapis qui reperiebatar iu
Troglodytica regione hexecontalithos dicebatur. ea
quod multicolor erat : hexecontali'hos, inquit. Pli-
Rius citato loco, in parre magnitudine multicolor
hoc sibi nomen adoptavit. Et Solinus. istec. clirius
cap. 54. paz. 58. de Troglodytis : Tontum. [avide
tgo aloriantur, quem. ἐξηχοντάλιθον nominamus,
tam diversis notis sparsum, ut sexaginta gemmarum
colores in parvo ejus. orbiculo deprehendantur. Wec
totidem fcem» verhis Marbadons cip. 57, Albortus
pag. 231, Isidorus lib. xvi Origin. cap. 1. Si ali-
cui lwea eoujectnra non arridehit, potierem profe-
raf, Ceterum lapis iste ἑχατηντάλιβος Σαγγαρινῇῃ
vel Σαγγαρινὸς dieitur scriptori nostro, quod. for-
(assis in flumine Sangario reperiretur, quod flamen
Asire Minoris est, teste Ptolemzo, Arriano, etc.
(57) Ἡ vv) αὐτοῦ. Videlicet uxor Ceostantis,
filii Constantini III, cujiis quidem. uxoris nomen 4
tinus et Constans, Capite autem. sequenti ubi in C scriptoribus non est proditum, licet. Constantia
eod, Regio loquitar de sepulcro uxoris Cosstantis
fii Constantini HT, cod. Colhertinus describit, sc-
pulerum ipsius Constantia sic: Ἑτέρα λάρναξ ixz-
τουτά΄ιθος. ἓν ᾗ ἀπήχεινται Κώνστας ὁ vib; Κων-
δταυτίναυ vlo5 Ἡραν)λείου.
(33) Κώνστας ὀν]ὸς Κωκσεαντίκου. 1s orcisus
fuit Syracusis in balaeo. eui Daphne nemen erat ;
radaver vero ejus a Constantino Pagonate filio Con-
s'antinopolim allatum ost, atque in temple SS, Apos
sioloreim juxta. patrem ejus. repositum :. suetonest
Celr^nns pag. 456. Καὶ καταστήσας sA'Eomipis, ἐπὶ
Κωνσεαντινούπολιν ἔρχεται ἁποχομίσας καὶ τὸν νε
χ΄ ὃν τοῦ ἰδίου πατρὀς. Καὶ τοῦτον μὲν ἐν τῷ ναῷ τῶν
ἄγίων Αποστόλων μετὰ Κωνστλντίνου τοῦ πατρὸή
αὐτοῦ κατατίθησι.
(26) Εκατονεἆ.Ίιθος Σαγγαρινή. Deest in cod,
Colbertino Σαγγαρινἠ. Quid vero significel Έχας
τοντάλιθος pliribus conatur docere Ducangius.— in
Clo-s. Graec. v. τρέλιθας, cujus verba hic exscribere D
licet : Ut ut sit, eadem, ratione, non. aliud. fueril
ἐχατ/ντάλ:θο: qnam marmer distinctum muliis* ac
tariis crustjs ; hic. enim centenarius numerus pre
muliipligá sumitur : Symeon — Thessolonicenais. in
Chron. ms. De Philippico imp.'O δὲ Θεοδόσιος 461a»
65, τοῦτον engfios, ἐν θςεσσαλονίχῃ ἑξώρισεν àvg-
χομίσθη δὲ νὸ osa αὐτοῦ μετὰ τὸ ἀνφαιρεθῆναι παρὰ
Λέοντος, καὶ ἐτίθη ἐν. τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ᾿Ἀποσνόλων
ἐν ἐχαιονταλίθῳ λάρναχι, ἣν Κοχλανίτην λέγουσι.
O. igines, «έν Βάτρια Goustantincepoleon a, nobia eg
mss. landgia lib. v Conaantinapo], Christ, pag. $10,
κεί de sepulcris imperajornum;: Ετέρα.λάρναξ Exasav-
τἆλιθος ἐν ᾗ ἀπόχφιται Κώνστα; ὁ υἱὸς Κωνσταντίνον
Ἡρακλείου. Infra :- "Ισταται λάρναξ ἀπὸ λίθου Exge
εονταλίθον, ἓν ᾗ ἀπόχειται Κωνσταντείν1 ἡ τοῦ Μαυ-
ρικίου Yuv^. Quod vero istitamodi (αρίάειη Κοχλανέ-
την vocet Logotheia, id forie causam fuerit, quod cru-
ste ille cochlearun, wi alic opud Pliniym, ovorum
et orbium, figeram expresserini, Vatic in hauc. rem
tres filii numerentur, nimirum Constantiaus Pogo-
natus, Heraclius ac Tiberius. Creterumio liae urna
ex lapide £xatovz:05z dicto facia humatam. fuisse
corpus Constantis fi Constantini lH dieitur ia
eod. Colbertino. uti supra monuimus. —
(38) 'H. γυνὴ cob. Κοπρωνύμου. Sie ln cod.
Regio : in cod. vero Colbertina legitur aic: ᾿Ἑτέρα
λάρναξ Ἱεραπολίτης, ἐν fj ἀπόκειται ἡ γυνὴ αὗτουκ
nimirum uxor Consiantis filii Constantini IE.
Deinde capite sequeutl describit sepulcrum | uxoria,
Constantini Copronymi sic ; 'Ezé£pz λάρναξ ἀπλίθου
Προικοννήσοη, tv ᾗ ἀπόχειται à rem τοῦ Κοπρω-
νύµου, De qua autem uxore Coprouymi loquatur
bio scriptor noster non liquet; nam Coostentinum,
inpronymum ter nnptias.iniisee tradunt scriptores ;
rimum qnidem, parente adhnc M pet cum
rene Chazarorum . chagani fia, secundo cum María,
trertí^ vero cum Eudocia.
(39) Ἱστόον ὅτι ἡ τοῦ Κοπρωκύμου.
lec in ced. Colberüvuo pracedeutibus june!a suat,
ac diversa, Sic ibi : "Iac£ov ὅτι ἡ λάρναξ τοῦ Κυι
πρωνύμου ἐξεθλήθη καὶ ἐχαύθη. ᾿0»δὲ λίθας «ou 7Àq5u.
ἐμπρήσθη , val ἐχρημάτισεν εἰς συστήµατα τοῦ
παλατίου, xal ἁθάχικ τὰ ὄντα àv " Sow Cer-
pus autem Copronymi Lumatum [fuisse lu ade
sanctorunt Ápostolerum, ac postmodum, lmperante.
Micbaele Theophili lilio, inde amotum et in. Fora,
Amastriano. cremafuom esse prodit. Cedrenus pag,
468 : Τὸ 0$ αμα αὐτοῦ τεθὲν ἓν τῷ vaip tom. ἁγίων
᾽Αποατόλων, ἐν ταῖς fj αέρχις Μιχαἡλ υἱοῦ θεοβίἑου,
Bou χαὶ παραινέσει τοῦ Καΐσαρος ἀπαχθὰν. lv.
τῇ ἀγαρᾷ τοῦ ᾽Αμϕστριανοῦ, ἐχαύθη, Uli.perperam
interpres vertit, Βονλῇ xal παραινέσει του, Καΐσα-
pos, jussu hortatuque ipsius ünperatoris, Inverprctor.
Cesaris, nimirum, Barda avunculi Michaelis,
Titulus quippe Casarig à nemine ex scriptoribus,
Byzantinig i:mperajori, acu. Augusto uibuijur ; nau,
Cggaris titulo. donatos. fujsse primitus. ρε
DE . INCERTI AUCTORIS . 136
ex heroo a Michaele οἱ Theodora, exsecrandumque 4 εδλήθη ἀπὸ τοῦ hpábo παρὰ Μιχαὴα καὶ θτοδώρας,
cadaver ejus combustum fuisse. Lapis autem sepui-
cri serra dissectus est et ad. palatii compares desti-
natus.
Alia urna ex lapide Proconnesio, in qua jaret Leo
Jeaurvs.
Ala urna Proconnesia Michaelis Balbi et^ Theelz
6;us "xoria, )
Alia urna Prasina, ubi deporitus est Theophilus,
Porticus aJtera, quie jam tecto caret, in qua tres
urnule porphyretice 907 Roman» deposite sunt,
quarum ea quz ad meridiem locatur Arcadil est;
quz ad septentrionem, Theodosii filii ejus; quae ad
orientem, Eudoxis.
Porticus alia cjusdem templi aJ septentrionem,
6n qua jacet urna ex lapide pretioso Romano, ubi
depositum est exsccrandum cadaver Juliani apo-
stata.
xci τὸ μὲν μιαρὸν αὐτοῦ σῶμα χατεχαύθη, 5 δὲ 2:0;
τοῦ τάφου ἑπρίσθη, xai ἐχρημάτιαεν εἰς δυστέµατα
τοῦ σα)ατίου,"
Ἑ έρα λάρναξ ἐχ λίθου Προιχοννησίου (40), ἐν f
ἁπόκευτα, Λέων ὁ Ἰσαῦρος. ι .
Ἑτέρα λάρναξ Προιχοννήσιος ($4) Μιχαλλ «oj
Τραυλοῦ καὶ θέχλας τῆς γὐναιχὸς αὐτοῦ.
Ἑτέρα λάρναξ πράσινος, ky f ἀπόχειται ὁ θεύ-
φὺο;.
Ἡτοὰ ἑτέρα, τις ἐσιὶ τὰ νῦν ἀσχέπαστος, ἐν f
ἀπῤχειται λαρνάχια τρία πλρφυρᾶ Ῥωμαῖα, τὸ πρὸς
μεσημθρίαν ᾿Αρχαδίου (49), τὸ δὲ πρὸς ἄρκτον Gto
δοσίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ (45), τὸ δὲ τρὺς ἀνατολὴν
Εὐδοξίας (44). -
B Ztok ἑτέρα τοῦ αὑτοῦ πρὸς ᾿ἄρκταν, ἐν fj χεῖται
λάρναξ ἀπὸ λίθου τ'µίου "Ρωμαίου, ἐν fi ἀπετέθη ὁ
παμμµίαρον σῶμα Ἰουλιανοῦ τοῦ παραθάτου (11).
Anselmi Bandurii note.
designafós successores manifestum est; et ne
altius rem repetam, sic Valerius Maximianus a
Diocletiano Czsar creatus fuit; Constantius Chlo-
rus et Gal. Maxim'anus a Diocletiano et Val. Maxi-
miano ; Severus et Maximinus a Gale*io Maximia-
no: Constantinus M. a patre Constantio : Cons!an-
tinus Junior, Constan'ius ac Constans a patre Con-
stantirno, etc. Sed et omnea imperatorum (lij fere
semper Cesaris titulo donabantur : quod quidem
facivin. est. etiam. posterioribus longe seculis.
C:ternm qnod. attinet. ad sepulcrum. Copronymi
videndus Nicetas Paphlago in Vita S. Iynatii patríar-
chz Constantinopolitani, pag. 694 ed. 1618.
(40) *Ex Ilpoixovynclov Al0ov. Sic ex cod.
Colhertina. In cod. Reg. legitur , Ἑτέος λάρναξ ἀπὸ
λίθου, ἐν fj ἀπόχειται ὁ Ἴσαῦρος. Hujus Augusti
cadaver. humatum fuisse in zede sanctorum Avo-
stolorum «erihit et Celrenas pag. 458 : Καὶ
θνῄσχει σὺν τῷ σωματινῷ xal τὸν duyiyhy θάνατον,
y^c« δυσεντερ΄ας βληίεἰς * χαὶ τίθεται τὸ δύσττνον
αὖ-οῦ σῶμα iv τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων.
Moriuus est ez intestinorum morbo, anima cum
gorpore pereunte : infelix ejus cadaver reconditum
£s in templo sanctorum Apostolorum.
(411 'Er£pa JdpvaE [Ipoixovrijoioc. Caput hoc
integram. ex eod. Colhertino reponimus. Ceterum
Cedrenus. pag. 515 scribit Michaelis Balbi cadaver
humatum fuisse jn ede Apostolorum in urna prasina
Thessalica : “Ετάφη δὲ ὁ τούτου νεχρὸς ἐν τῷ xac
τοὺς ἁγίους ᾽Απηστόλους μεγάλῳ Ἱρῴῳ Ἴονστινια-
tede sanctorim Apostolorum scribit Cedrenus pag.
$34. ubi de Arcadii sepultura.
(45) 'IovAiavov του Παραδάτου. Cadaver Juliani
AÁpostate a militibus Tarsum perlatum, et iu
suburbio humatum, ac ejus monumento sequens
epigramma inscriptum prodit Zonaras lib. xiu,
pay. 27: Τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ ἡ στρατιὰ εἰς Ταρν
τη: Κιλιχίας κοµίσασα, ἔθαγεν ἓν προχαστείῳ τῆς
πόλεως οὗ τῷ τάφῳ xal τόδς «b ἐπίυυαμμα iz
Υγραφη *
Κύδνῳ Ex' ἀργυρόεντι ἀπ' Εὐφράταο ῥοάων
Περσίδος ix Yalnc ἀτελεντήτῳ ἐπὶ ἔργῳ
Κινήῆσας ατρατιὴν τόδε Ἰουλιανὸς λάχα σήμα,
᾽Αμϕότερον, βασιλεύς s ἀγαθὺς. χρατεράς τ' αἰγ-
[μητής.
Cndaver ejus milites Tarsum perlatum, in suburbio
humarunt, cujus monumento hoc epigramma inscri-
^i (ait :
er bonus et sevis bellator [ortis in armis
Julianus jacet hic ad Cydni fluminis undas :
Dum ferus Euphrates et Persica tela cruenti
Martis opus ceptosque negant inire triumphos.
Errat igitur Cedrenus, dum pag. 508 scribit, Ju-
liani cadaver statim advectum fuisse Constantino-
polim, atque in arca porphvretica, cylindri forma,
repositum, cum przdicta inscriptione ; etenim si
Zonare auctoritas tau!i non essct, saltem vel Cydni
mentio, ad cujus undas tumulatus. dicitur in epi-
grammate, satis evincit, epitaphium hoc Τα
νοῦ, kv λάρναχι πρασίνῳ θετταλιχᾷ. Cadaver. ejus D insgriptum fuisse tumulo, in quo primum deposi-
repositum esi in maquo. Justiniani heroo, ad tem-
plum sanctorum Apostolorum ín urna prasina Thes-
salica. )
(42) Τὸ πρὸς μεσημθρίαν ᾿Αρχαδίου. Sic hahet
et Cedrenus pag. 35 : Ἐτέθη δὲ σῶμα 25:05 ἐν τῷ
ναῷ τῷν &v ων Αποστόλων, Ev 5f] μεσημέριυῇ it
ἔνθα χα) À vovh αὐτοῦ Εὐδοξία. Sepultus. est in
femplo Apostolorum, in porticu meridiana, cum
Eudozia uxore.
(43) Θεοδοσίου τοῦ vlov αὐτοῦ, Theodosii Ju-
moris cadaver depositum fuisse in πάς SS, ΑΓοδίο-
lorum scribit et Cedrenus pag. 9415 : Καὶ «ltexat
τὸ σῶμα αὐτοῦ ἓν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων 'Αποτιό)ιωγ.
(M) Τὸ δὲ πρὺς ἀνατολὴν Εὐξοξίας. Cujus
autem Ἑυάοχία., matrisne Tbeodosii Junioris ae
uxoris cadaver ibi depositum fuerit non exprimit
scriptor noster. At Eudociz matris ejus corpus una
cy'" Arcadio ejus conjuge tumulatum fuisse. in
tium fuerat ejus cadaver. Zosimus lib. 1n. pag. 759
"Ev t:v( Ταρσοῦ προαστείῳ hnmatum fuisse ail :
inscriptionem vero sepulcri paulo aliter recitat ides
Zosimus :
Ἱουλιανὸς μετὰ Τίγριν ἀγάῤῥοον ἐνθάδε xzicat,
᾽Αμϕότερον βᾳσιλεύς 3' ἀγαθὸς κρατερός "Y
της.
Jigride Julianus jacet hic post fata relielo,
Rez pariter bonus, et bellator acerrimus idem.
Quo4 vero attinet ad. id quod scribit Zonaras ia
Joviano, nimirum ab eodem Augusto ornalum
fnisse Ju'iaui sepulcrum : 'E& ᾽Αντιοχείας τε εἰς
Ταρσὺν Υεγονὼ-, xai τὸ μνημα xocufoa; ToU
Ἰουλιανοῦ, Era visu, consulendi sunt Aumnianus lib.
xxv, Socrates tib, wt, cap. 22; Theodor. lib. i",
cap. 6 ; Philosterg. lib. viii, cap. 4; Sozam. lib.
iv, cap. 6. Czterum Juliani. cadaver postimodua
ο].
ΡΕ SEPULCRIS IMPP. CP.
198
Ἑτέρα λάῤναξ ài) λἰθὸυ Ῥωμαίου, àv fj ἀπόχει- Α. Altera urna ος lapide Romano, bi récomditur
«dx "Ioftavó; (46)...
Ἱστέον ὅτι ἓν τῇ μονῇ τοῦ ἁγίου Μάμανίος, πλη- -
olov τοῦ τείχους τῆς πόῤτής τῆς SuAoxipxou, ἐν τῷ
νάρθηκι τῆς ἐχκλησίας ἐξ ἀριστεροῦ µέρους ἵσταται
λάρναξ ἀπὸ λίθου ἑχατονταλίβου, ἐν 1 ᾿ἀπόχειται
Κωνσταντία ἡ τοῦ Μαυρικίου γυνη μετὰ τῶν τέκνων
αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῇ χαταφυγῇ τῆς αὐτῆς μονῆς mp5;
ἀνατολὰς ἐξ ἀριστερῶν ἵσταται λάρναξ, ἓν ᾗ ἀπό-
χέιται τὸ oua Μαυρικίου σφαγέντος ἀπὸ Φωκχᾶ.
Ἱστέον ὅτι &v εᾗ μονῃ τῆς ἁγίας Τριάδος τῆς ἔπο-
νοµαζοµένης τὰ Στανρανίου, iv τῷ δεξιῷ µέρει τῆς
ἐχχλησίας, ἓν τῷ αὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ
Προδρόμου ἴσταται λάρναξ Σταυραχίου βασιλέως (48)
χαὶ θεοφανοῦς τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ.
δουίαέυς.
Sciendum est, iti monastério S. Mitmahtis, pro-
xime murium forts Xylocerci, iu narthece ecclesiae
a sinistro latere urnam stare ex lapide tessellis la- -
pideis distincto, iu qua reconditur Constantia Mau-
ricii uxor cum filiis suis. In loco autem abdito ejus-
dem monasterii ad orientem 4 sinistro latere stat
urna, ín qua reconditur corpus Mauricii, qui 4 Pho-
ca occisus est. :
Seiendum est, in monasterio S. Trinitatis, qux»
cognominatur Stauracii, a dextro latere eeclesie,
in oratorio S. Joannis Procursoris, stare urnam
Stauracii imperatoris et Theophanonis uxoris ejus.
ELób ἐν. τῇ μονῇ τῶν Αιδαδίων (49) τῆς xopd; g — Etin monasterio Libadiorum dormoino Euphro-
Κὐρροσύνης ἵσταται λάρναξ ἀπὸ λίθου Biüovoo, iv
synz locatur urna ex lapide Bithyno, in qua jacet
Anselmi Bandurii ποιΦ. e
translatum fuisse Constantinopolim tradit et Zona-
Tas soperius citato loco: "Y'ovspov δὲ ἀνεκομίσθη εἰς
τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων, Post in reginam urbium |
translatum est. Sic et Chronicon ms. ab Adamo ad
Leonem Philosophum :᾽Απεχοιίσθη δὲ αὖθις εἰς
Κωνσταντινούπολιν, xa ἑτέθη EvOx xat τοῦ ᾿Ιοβιανοῦ
lv λάρνακι πορφυρέῳ κυλινδροειδεῖ μετὰ "Ἑλένης
τὴς θυγατρὸς τοῦ Κωνσταντίνου καὶ γυναιχὸς αὐτοῦ.
Gregorius Nazianzenus orat. 1v Tarso Constantino-
polim translatum fuisse, et àv λάρναχι κυλινδροει-
δεῖ conditum scribit. In templo autem sanctorum
Apostolorum Humatum fuisse tradit Joannes epi-
scopus Citri in Responsis ad Cabasilam : Εὐρίσχον-
ται δὲ xal δυσσεθῶν βασιλέων. τάφοι àv τοῖς καθ"
ἡμᾶς ἁγίοις ναοῖς, ὡς xal τοῦ Παραθάτου Ἱουλιανοῦ
ἐν τῷ vai τῶν ἁγίων xal πανευφήµων ᾿Αποστόλων.
Inveniuntur. etiam impiorum imperatorum tumuli in
wostratibus Sacris templis, ut Juliani Apostate ia
templo sanctorum Apostolorum.
(46) Εν 1$ ἁπόκειται ᾿]οδιαγός. Sic ex cod.
Colbertino, Perperam legitur in cod. Reg. 'IovXta-
v. Joviani imperatoris cadaver in ede sanctorum
Apostolorum «depositum fuit, ubi post uxor ejus
Charito sepulta est ; auctor est Zonaras pag. 99.
Ὁ μέντοι νεχρὺὸς αὐτοῦ εἰ; τὸ Βυζάντιον ἀναχομι-
σθεὶς, ἓν τῷ τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλων ἑτάφη ναῷ, ὅπου
μετὰ ταῦτα συνετάφη αὐτῷ xal ἡ γυνὴ αὑτοῦ Χαριτώ.
Corpus ejus Byzantium perlatum in sanctorum Apo-
stolorum cde sepultum est, ubi post uzor etiam ejus
Charito est sepulta. Vide Amrianum lib. xxiv, -
pag. 339, Philostorg. lib. viti, cap. 8. Caeterum
Lonar:z tradenti Charitonem post Jovianum conju- |
gem sepultam fuisse in Φάὲ sanctorum Apostolo-
rum repugnat Cedrenus, qui Charitonem mortdam
scribit antequam Jovianus ad imperium evectus
esset. e.
(17) Ἐν tij µονῇ τοῦ ἁγίου Μάμαντος. Geor-
gins monachus in Via Roman? Lacapeni n. XIH,
. marroi, js'ius Augusti setale inventas fuisse in cdo
sancü Mamantlis lres urnas sepulcrales, in quibus
faa er3t Mauricium ímperatore.a cum liberis tu-
mulataxn : Ἔ ηνικαῦτα δὲ xat Πεερωνᾶς αἰδεσικώτα-
τος, “ρ,στᾶξει Ῥωμανοῦ βασιλέως, Ἠγαγε λάρναχά
ἕνζωδον, καὶ É:epa δύο γλυφῆς ἀμο.ροῦντα ἑἐχ τῆς
τοῦ ἁγίου Ἀζάμαντος μονῆς ἀνδρείας, τῆς πλησίον
οὔσης της «ἈἘνλοχέρχου λεγομένης πόρτης ἐν of;
φασὶν ἐναποχκεῖσθαι Μαιρίχιον σὺν τοῖς αὐτοῦ παι-
σίν * & καὶ ἀπετέθη ἐν τῇ τοῦ βασιλέως uovi, :ἤτοι
εἰς τὸ Μυρέλαιον. Sub tdem tempus. Peironas vir
venerabilissimus, Romani imperatoris jussu. urnam
unam figuris ac imagüribus sculptam, al'asqne παν
nulla celaigre arte sculptas, ex sonciá. Mamantis
virorum monasterio, quod est; prope portam. quam
Xylocerci vocant, advexit ; in qui*us famu est condi.
tum fnisse Mauricinm cum liberis : qureet in Romani
monasterio ( in Myrelomo scilicet ) fuere deposite.,
Caeterum hic et in sequentibus agit scriptor nostee
de iis sepulcris quze erant. extra cedem sanctorum
Apostolorum ; nam post Mauricii tempora plures
imperatores tumulati fuere in variis monaste-
riis, wt videre est apud scriptores Byzantinos.
(48) Zravpaxiov βασιλέως. Monasterium hoc
απο. CTrimitatis Stauracii dictum ex quo ibl
C Stauracius humatus fuit, Braca etiam appellatur,
ut scribit Zonaras, qui itr eodem mondsterio Stau-
racium imperatorem una eum conjuge Theoplano-
ne sepultura donatum fuisse tradit, eum prius vitam
monasticam in eodem monasterio ambo professi es-
sent : Καὶ τὴν γαμετὴν δὲ Σταυραχίου θεοφανὼ xa-
ρεῖσαν τὴν χόμην, καὶ µέλαιναν ἑνδυσαμένην στολὴν,
χρήµασι πολλοῖς ἐδωρήσατο, καὶ οἶχον εἰς χατοικίαν
αὐτῃ προσαπένειµεν, ὃν εἰς μοναζουσῶν ἑχείνη µε-
τεποίησε χαταγώὠχιον. ἔνθα xaX ὁ Σταυράχιος τέθα-
πταε, θανὼν ἑχτῆς πληγῆς ἣν ὁ λόγος ἑδήλωσε, δύο
µΏνας αὐταρχήσας μόνους ἐπὶ ἡμέρας ἔς. "Hz;
μονη ἐξ ἐχείνου ἐχλήθη τοῦ Σταυραχίου ὠνομασμέ-
vn, βαρθδαριξομένου δὲ τοῦ ὀνόματος παρὰ τοῦ συρ-
φετώδους ὄχλου λέγεται τὰ Bpaxd, παρά τινων δὺὸ
τὴν ἁληθη κλῆσιν ἀγνοησάντων, µεταγόντω» δὲ
ταύτην δῆθεν πρὸς τὸ ᾿Ελλήνιχώτερον, ὀνρμάζεται
τὰ Ἑθραϊκά. Theophanem Stauracii coijugem, quar
tonaa eoma nigram stolam induerai, magna pecunia
donavit, edibus ei ad habitandum assignatis,quas illa
in monasterium convertit, quod α Stauracio ibi se-
pulto' nomen. est aortitum. Nam ex vulnere, quod
supra menioravimus, decessit, cum dvos duntuzal
menses et sex. dies imperasset. Id monasterium ap-
pellatione corrupta vulgo Braca dicitur, et a nonuul-
[5s qui soceim ad Graecam formam detorqwere cona -
tur, originis ejus ignari, Hebraica. Theophanes psg.
4183 paulo diversa habet. Vide Anastasium pag.
116. Ceterum. ex scripture nostro docemur, lioc
monasterium, in quo Stauracius imperator una
cum conjuge Theophanone huimatus fuit, sanctissi-
mz Triuitati sacrum fuisse.
(49) Ἐν τῇ novi τῶν Λιθαδίων. Hoc mousste-
rium Euphrosvnx cognominatu:i fait etiam Libae
uia. Notandum, in. hoc ipso monasterio huisatum
eliam fuisse Joanuis Tzetz e patrem, ut idein aqrip-
tor testatur Chil. v. cap. xvii.
"O; µέχρι νῦν ἀχέραιον vexpby τελῶν ἓν τάφῳ,
Ἐν Εὐφροσύντς τῃ uovf, τὴν χλῆσιν xaXov u£vt).
:
Ἡ
à
1
* María ejus prima uxor, abneptis S. Philareti Ete-
- .-
199 DUCAS. "b
Constantinus fius irenes, sh ea excmoatus, et A fj ἀπόχειται Κωνσταντῖνὸς 6 υἱὸς Εἰρηνης (50) ὁ τν-
φλωθεὶς xap' αὐτῆς, xal Μαρία f πρώτη αὐτοῦ vuvh,
emonis, $06 duxque ipsorum Ιω, Irene. et Éu-
phrosyne, quie fuit uxor Micliaelis Balbi, et Anau
ülia Theophili iuperatoris,
Sciendum est, in monaeterio gynetei Gastriorvin,
ad dextrum latus ecclesise versus orientem, sepul-
tum essé corpus S. Theodore, uxoris Tbeopbili
limperatoris, tresque filias ipsius, Theelam, Anasis-
siam et Pulcheriam.,
ἡ εγονυΐα ἑἐγγόνη «60 ἀγβυ Φιλαρέτον (B1) τοῦ
Ἑλεήμονος, xat αἱ δύο αὐτῶν θυγατέἑρες, Εἰρήνη xai
Κὐφροσύνη (52), ἡ vvv Μιχαλλ βασιλέως τοῦ Τρεν-
ie), καὶ Άννα ἡ θυγάτηρ θοφΏου (65) «0 fe
θιλέως, -
Ἱστέον δει ἐν tfj γυναικείῷ novi] τῶν F'agcptov (54),
εἰς *b πρὸς ἀνατολὰς δεβιὸὺν µέρος τῆς ἐκχλησίτ:,
ἑιάφη τὸ σῶμα «ες ἁγίας Θεοδώρας τῆς Τννοικὸς
Βεοφίλον toU. βασιλέως, xdi αἱ τρεῖς αὐτῆς θνγετί-
ptc, θέχλα, ᾿Αναστασία xot Πουλχερία.
Anselmi Bandurii nota.
(50) 'Ο υἱὸς Ripi]vnc. Constantini Augusti ca- B
dover ubi depositum fuerit,scriptores, quod sciam,
ton produnt ; eum, quo tempóre idem obiac£, nou
salis constet ; alii enit& tradunt, batd multo post
exstinctum ; alii vero superstitém volunt, etiam
Nicephoro imperante.
(51) 'Η γεγογυῖα ἀγγόνη τοῦ dy/ov Φιλαρέτου.
Sic emendatus, Perperáim legilur in ms. 1j γεγοςεῖα
ἐγγονὴ, etc. Mariam vero. uxorem Constantini, ex
Armenia oriundam sancli Philareti Cappadocis ab-
neptim fuisse volust Mensa; qui saue ex ea alli-
nitate, uL Àadunt, ad consulatus dignitatum evec-
tus postmodum fuerit, cuum ei antea. vix ad vitam
Becessaria superessent,
(93) δἱρήνη xal Εὐφροσύγη. Constantinus ex
Maria prima uxore Eupbrosynam tonium susce.
pit, qux Michaeli Balvo imperatari, qui impe-
riun post. Nicephorum ezeepit, nupsit, Ex al-
tera vero uxore Theodota Leonem tantum φιινοερὶί
qui infantulus admodum obiit, Ex qua aatem ex
his filiam lreuem s$usceperit, quam. illi scriptor
noster auribuit, non liquet, cum nemo ex scripio-
ribus Byzastinis fiie ejus Irenas meminerit.
(53) Kal "'Avra ἡ Ovrdznp τοῦ θεοφἰΊου. Ant
fllia Theophili una cuit Theclá, Anastasia 46 Pol-
cheria sororibus, detóusis erinibus, ttf thouasterio
Euphrosynes inclusa fuit a Michaele imperatore
ejus (raire.
51) Ἐν tij Τυναικείῳ µονῇ tov Γαστρίων. In
eodem monasterio cadaver Theo/orsae deposilum
fuisse a Basilio Macedone, et filias ejusdem Theolo-
ram transiatas fuisse «cribit Cedrenus pag. 545:
'AXA' ἡ θεοδώρα pas! οὐ φὐλὺ τῶν «ᾖδο µεθίστατει,
"Ες τὸν νεχβὸν µατὰ ταῦτα βασιλούσας ὁ Βασίλεικς,
xai τὰς αὐτῆς θυγατέρας, πρὶς τὸ τῆς Μάυκης
ἑξαπέττειλε µοναστήριον iva | 3 [άστρα
πατονοµάζεται, Νείνε ftultó post Théodore e ειν
discessit. Ejus cadavef Basilius. imperator, ei fiie
ejus in Avie motastorium. (transtula, quod Gattris
nominabatur. Pluribus autem Taoudora August
a scriptoribus celebratur ob fei integritatem, x
sacrarum imaginum cultum, quém, marho [ες
functo, in Ecclesiu Orientali rursu9 restituit. ὃς
quo sane a Grecis ipsis iu. Ecclest cámunenm re-
lata est, ejusque festum a3gitür die onudecina
Februarii. ]
SACULO XV.
| DUCAS.
NOTITIA
(dankius De »er. Byzant. Script. Grax., p. 610.)
-
Dueas noster, cujos pramotoen iueernitum nóbís est, ex Dncatanr impeérétariá prosapis
Michaelem Dacam, virhut eraditem, qui, cam Joannem Cantacuzenunt (post tirperatorem
Androtiicum Pateologum juniorem A. C. 1951 vivis exempturn) imperatoris Joánhis Pa-
leologi tutorem adversarii bello jierséquéréntur, c&teris amicis plerisque Constautinoyoli
truciiatis, in Asiam profugus, indem in Europa sedem apud fphesios tutam. fuit. ade-
ptus, avum habuit. Hoc indicat in Historia Byzautina cap. 5, interprete Ismaele Bullialdo: .
ínter eos equidem (1080168 Cantacuzeni amicos plus quam ducentos in carcerem conjecios
bt, exceptis sex, neci datos) qui tanto periculo erepti sunt, fuit avus meus paternus. Michad
Ducas, lpsi porro monachorum sliiws monasterii (in cojus subterraneo specu delituerant)
mantis seu cappis induti Constantinopoli aufugerunt, et. in oppositum. continentem Asiam
transvecti, in regiones orientales, atius ít Bithyníam, alius alio discesserin, atusque tieu
Asiam petiit, adivitque Jeseum (quem Bajazetes Turcàrum su!tanus Ionie principem coa-
"uf —- NOTITIA. | 149
stitueral) filium Atenis, et ei, sibi que acciderant, narrat. Eruditus equidem erat et. scien-
tiarum liberaliumque artium peritissimus, medice artis non ignarus, genus ducens ab. antí-
uis illis Ducis, inque prosapia ista, eeluti catene annulus aureus, splendebat. Hunc ergo
loverice excepit (yranRus, providetque, ut cuncta necessaria commeatusque rerum omnium .
ei praberentur, beneficiisque cumulato Ephesum habitandum concessit : que sedes peregrine
eque ac patria grate ipsi ac chare fuerunt. 0. E eL
Ipse Ducas noster, post Constantinopolina Turcis occupatam, principum Christianorum
quos Lesbus JEgei maris insula dominos habuit, Turcis tributariorum minister fuit. A
Dorino Gateluzo, Lesbiorum principe, missus, anno mundi Greco 6963, post Byzantium a
Tureis subactum ailero, Christi 1455, ad Hamzam, Turcice classis prefectum, munera
perferebat, et amicitiam inter utrumque stabiliebat, ut ipse tradit in Historia Byzantina,
cap. &3. Mortuo Dorino Gateluzo, Ducas in Dominici Gateluzi, Lesbiorum principis, au!a
vivebat. Ab eo missus, eodem anno Christi 1455, tributa Lesbiorum Lemniorumque Ma-
hometi Il Turcarum tyranno Adrianopolin afferebat. Anno illo 6963, inquit in Historia
sua, cap. με, Junii die tricesima, Dorinus Gatelusus insule Lesbi princeps obiit. Augusti
deinde-die prima αὐ ejus filio novo principe Adrianopolin destinatus sum, ut (ributa annua,
Lesbi ratione (ria millia nummum, Lemni vero duo millia trecenta viginti quinque solverem.
Hanc siquidem insulam Lesbi principi, tributum, de quo inter eos. convenerat, stipulatus
(yrannus concesserat. lbidem post paucissima : Principem igitur adoraturus, ut mos est, adi-
vi, ejusque manum deosculatus, coram ipso, donec pransus esset, sedi : quo demum 3salutato
recessi. Aureos nummos veziris postridie numeravit.
Mox, cum Mehemetes Dominicum Gateluzum, ut principatum presenti concederet, ad
se venire jussisset, Ducas ejusdem comes ad Mehemetem, in castris prope vicum Bulgd-
ricum positis commorantem, revertebatur :sicut iBidem narrat. Nec wu Lesbi princeps ap-
pelletur, inquiunt ad Dueam veziri, post acceptum tributum, fieri potest, nis postquam cel-
sissimum principem adierit, et ab eo principatum impetraverit. Ábi itague et da operam, ut
illum huc conducas. Sin minus oblemperacerit, novit ille quid futurum sit. Reversus itaque
Mitylenem, cum aliquot praecipuis viris Latinis et Romais Lesbi principem adduxi. Spe no-
είτα ín Deum reposita, ex insula solvimus, et Chersonesum emensi Adrianopolin perceni-
tius. At princeps ob grassautem pestem sedes subinde mutabat : quippe ista pestiferi morbi
contagio Chersoneso et toti Thracia ita infesta erat, ut in triviis insepulta cadavera jacerent.
Cum itaque principem Philippopoli morari comperissemus, eo contendimus : postquam cero
illuc advenimus, ipsumante biduum inde,ob vim morbi savientem discessisse,Iet Sophiam versus
movisse didicimus. Philippopoli itaque abeuntes montibus arduis ac asperis superatis, tridui
itinere ad vicum quemdam Bulgarorum [zlati dictum, ubi ryrantus castra habebat, perveni-
mus. Nobifes et satrapas Mahmutem et Seidi Ahmetem bassas, plurima doua ostentantes,
convenimus ; postridwe coram imperatore nos stitimus, cujus manum postquam deosculatus
est Mitylenes princeps, subito abeo exivimus. Interpositis paucis, cum inter Mehemetem eb
Galeluzum acla descripsissel : Vestem auro inteztam ipsum (Gateluzum) nosque ejus deme-
slicos ac co mites sericas (um induerunt : conscriptis pactis. sacramento mutuo firmatis dis-
ctssimus, et die decimo tertio in. Lesbum, collaudantes Deum, qui ex manibus iniqui nos sal-- -
tos eripuerat, pervenimus. mE ]
Paulo post, Genuzes Turcicus contostablus, idest maris prefectus, Nicolao Gateluzo:
Lemniorum principi de quadam bireini, feminam nobilem Chiam, resque multas pretiosas:
continente, litem movebat. Hujus causa Ducas a Dominico Gateluzo Lesbiorum principe:
Leinniorum principis fratre, Constantinopolin ad Mehemetem II Turcarum imperatorem
inittebatur. & quo cuui nihil impetravisset, post Phoceam veterem Lesbia ditionis urbem a
Turcis, die 24 Decembris, anno mundi Graco 6965, Christi 1555, occupatam, dimittebatur.
Commemorat hec in eodem cap. &&. At Lesbi princeps, ait, Mitylenem profectus, de tis qua
acciderunt a fratre certior factus ; wque socrus sua, utpote Chia nobilis aliaque & contosta-
blo repetebantur , causam suam apud imperatorem ut em, me isti. Consiatiinopolim
cum venissem, apud veziros causam egi, et cum contostablo Genusa litigavi, quecunque αί--
tuleram, cera esse jurejurando affirmavi. Ille pariter, etsi falsa ac ficta, juratus, qua dixit,
eera esse asseruit ; secundum quem, me victo, vindicie date sunt. Alterum eriam e duobus
imperator eligendum proponit, aut aureorum nummorum decem millia solver&? aut, quod
Lesbiis inferretur, bello se parare. Tam aliene ab equo et bono injurie cum obsiaterem, ipse
omnibus insciis, suorwn saLellitum unum mittit, qui Phocgam veterem, ditionis Lesbii prin-
cipis oppidum, Decembris mensis die 94, anno mundi 6965, occupavit. Captam Phoeeam ub£
rescivit tyrannus, solutum me dimisit.
Eodem anno mundi Graeco 6965, Christi 1456, tribute Dominici Gateluzi, ÉEesbiorurmr
Principis, a&nuum Turcis Adrianopolin afferebat. id docet c&p, 45 : Tyrannus (Turcarum αἰν
Hungaris) contumeliam ac repulsam passus, inquieus, Adrienopolin remeat; belle se petitu-
rum anno noco Belogradum minitatus ; hecce porro anni predicti (6964) mense Julio gesta
sunt. Sequente Augusto, ut (Iributum, quod Lesbi princeps annuum pendit, solverem, missus
sum. Eo numerato, quos Lemnii, tanquam proditionis reos (radiderant, repetenti mihi ne-
gati ; jube£que tyrannus ipsos Adrianopol carceribus inclusos capite plecti ; dumque ad supe
plicium ducerentur, panitentia actus, venundari imperaé, milleque nummis oentere,
Idem Mehemetes 1I Turcarum tyrennus, sub autumni initium, anno mundi Greco. 6971,.
Christi 1562, insulam Lesbum, que tum Nicolaum, Dominici fratrem, Gateluzum principeax
14 ISMAELIS BULLIALDI τη
habebat, occupato per proditionem oppido Milylene, subegit. Eo temjore superstitem
Duc ii hec inJicaut, quae sub Historie sus finem ttadit : Anno 6971. classe triremium
sexaginta naviunque seplem instructa, mense Septembri, in insulam Lesbum [tyraunus
Turcicus] moet : terrestri tetro profectione copiis secum ductis accedit. Insulam a. Nicolao
Gateluzo, qui ei tunc dominubatur, sibi dedi poscit. Hic Dominici decessoris sui, quem di
tione spoliatum laqueo necaverat, frater erat, quartusque annus ab occupatd. dominatione
agebatur.
P Historiam Byzantinam, qua res imperii Constantinopolitani postremas complectitur,
scripsit, Eam, summis annorum ab orbe condito ad imperatoris Andronici Paleeologi junio-
ris mortem, Α. C. 1341, premissis, incipit à Joannis Cantacuzeui rebus qui Joannis Pa-. ,
lae logi tutor ab Andronico Palaologo patre constitutus, imperium, quod administraba!,
ipse consecutus est, id est ab A. C. 1351: terminat insula Lesbo, que tum Dominicum
Gateluzum principera babebat, a Turcis expuguala, id estin A. C. 1862. Prodiit Gr&xe εἰ
Latine, interprete I-maele Bullialdo, cuin ejusdem notis, Parisiis e typographia Regia, [er
Sebastianum Crauioisiuin, 1659,
pM NU UU
D U C JE
MICHAELIS DUC/E NEPOTIS
HISTORIA BWZANTINA
RES ΗΝ IMPERIO GIUECORUM GESTAS COMPLECTENS A JOANNE PAL/ROLOGO!
AD MEHEMETEM Il.
ACCESSI?
CHRONICON BREVE, QUO GR.ECORUM, VENETORUM ET TURCORUM,
ALIQUOT GESTA CONTINENTUR,
E Bibliothees Regia primum in lucem edita, versione Latina et notis illustrate
studio et opera lsmaelis Dullialdi.
(Parisiis, e Typographia Regia, |IMDCXLIX).
—
ÍSMAELIS BÜLLIALDI EPISTOLA NUNCUPATORIA.
, Eminentissime ac illustrissimo Julio S. R. E.|Cardinuli Mazarino Ismael Bullialdu:.
Ad te,Cardinalis eminentissime, hoc Duce opus historicum, animique mei in edendo iilo qua-
pticunque (etum affero : apud quem Musis earumque mystis amicum, tenellus ille et infirmu
[elicius adolescere, et virium incrementum. suécipere possit ; quibus. injurias incidorumqu
calumnias propellere queat. Aliud equidem tutius nobiliusque patrocinium eligere non habui:
εἰ genium jam habere liber, victurusque mihi videtur, quod clientele tue se crediderit, tuqu,
Cardinalis eminentissime, eum odmisgeris. Inacriptum celeberrimum momen tuum, ceu or-
namentum dignitate ac splendore conspicuum, in fronte cum gestet : quodque inter ceteros li-
bros adnumerandus etiam sit, quibus artium scientiarumqué omnium officinam, bibliothecan
tuam superbissimam dc magnificentissimam ψυχῆς larpeior exornas, magnum inde decus ipii
uccessurum spero. Nomen auctoris, cujus majores Byzantii olim regnarunt, ab oblivione εἰκ-
dicabitur; tnscriptum illi bibliothece, amplitudine sua omnia , complectenti, cujus siructura
Γαπια (ue perpetuitati in omne &eum consuluisti. Ita equidem est, Cardinalis eminentissime,
per ora virorum tandiu nomen feretur tuum, quandiu terras genus humanum incolet. 'Feram
stabilemque hanc esse laudem, non fictam aut fluxam, Plolemei Philadelphi A&gyptiregis pos!
bis mille annos asserit probatque notissima fama ; quam non gestamina regia, sceptrum celdia-
dema, non rerum bello gestarum claritudo, illustrem ad nostra etiamnum | tempora (ransmi-
sere, sed regio cultu ac sumptu pluribus librorum myriadibus instructa bibliothéca. Dicerü
"i5 PRAEFATIO. | 146
r
aliis, qui ceteras virtutes (uas digne pradicare possunt ; attonitus illas admirabundusque
suspicio, simulque mostus, quod facundia ac eloquentta me deficiant, quibus illas meritis lau-
dibus efferre possim. Perge quod facis, Cardinalis eminentissime, litteratorum votis et otio [a-
cere, eorumque studia benignitate tua fovere. Vale.
AD LECTOREM.
Benevole Lector, ad operis regii ac magnifici structuram, ex Regia bibliotheca materias
sine furto alio hon transferendas, cum potuerim, comportare debui. Illi equidem, quo By-
zantina historia huc et illuc sparsa, ac velut inter rudera jacens, in superbi edificii molem
accompagem assurgit, operam nostram utcunque navavisse, et particule nomen nostrum in-
scripsisse, aliquantam laudem nobis allaturum spero. Sostratus siquidem Gnidius archi-
tectus, Alexandrie pharum Plolemzo edificans, nominis sui ac famz perpetuitati, .structurz
illad permittente rege inscribendo, prospexit. Ex bibliothece igitur Regie manu scripto co-
dice opus transcriptum affero, styli quidem elegantia haud ornatum et comptum : barbarum
potius, impolitum ac rude dixero, sed rerum momento acgravitate eximium earumque nar-
ratione prudenti gratum. Infelici seculo, quo Grecia erumnis cladibusque continuis attrita
Turcorumque tyrannide oppresso, ultimos ducebat spiritus, styli barbaries ascribenda esl:
que totam illam gentem tam late pervaserat, ut paucissimos, venustatem illam antiquam
leporemque sermonis suis circumdare scriptissineret. Noster ideireo auctor, qui rebus etiam
agendis expediendisque negotiis, potius quam evolvendis libris operam suam impendebat,
barbaris non solum vocibus utitur (quod etanteriorum seculorum castigatiores auctores qui-
que sermonis nitorem alffectaverunt, fecere) : sed etiam Greeca verba absurda constructio-
ne seu soloecismo perturbat ac permiscet. Inter vepres tamen spinasque illas flos quidam
non ineruditi ingenii se explicat : legerat quippe sacros libros aliosque historiarum au-
etores : ita ut linguam Graecam antiquam calluisse, verum scribendi usu ac peritia destitu-
tus fuisse inihi videatur. Criticum propterea agere nolui, vel de verbis litem illi movere,
qui, grammatices deserto foro, ad alienum peregrinumque se transtulit. Satis mihi visum
fuit sensum verborum assequi et qua potai bona fideac diligentia in Latinum sermonem con-
vertere, in gratiam illorum qui linguam Graecam aut penitus ignorant aut imperfecte di-
dicerunt.
Byzantini imperii res ad interitum festinantes, et postremorumimperatorum Christisno-
rum tempor& describere aggressus, rerum usu peritum ac sapientia politica instructum se
approbat, dum causas et principia exquirit et investigat eorum quaeacciderunt, Grecorum-
que rebus ultimam perniciem attulere. Trium equidem novissimorum imperatorum auspi-
cio res gestas enarrare ipsi propositumfuit, urbisqueet imperii excidium scriptis mandare.
Quamobrem Turcorum, qui illud debellarunt, mentionem ubique facere non solum opor-
tuit, sed ab annis pluribus jemelapsis narratio repetenda fuil, et JoannisCantacuzeni Joan-
nisque Paleologi bella civilia discordieque domeslice in memoriam revocanda fuerunt :
qua Turcis in Europam trajiciendi occasionem lum primum prebuere : cum inauspicato
ac tristi consilio, Turcos in Europam Greci insanienles accersiverünt, sibiqueetaliis genti-
lus Christianis, cur perirent funditus, auctores exstitere. Manuelis Palaologi ejusque filio -
ram Joannis ac Constantini res ad captam urbem deinceps persequitur. Ad Turcorum sta-
luni quanturm spectat, in Asia qualis fuerit sub Andronicoseniore, paucis indicat, suspen-
soque pede Othmanidarum principum seriem ad Bajazitem primum percurrit, breviterque
de Othmane, Orcbane et Morate primo disserit. Bajazitis gesta, tam adversus Tureorum
regulos et Temyrem (quem vulgus Tamerlanem vocat), quam Christianos principes, proli-
iius enarrat. Lanienam cedesque mutuas liberorum Bajazitis, ἴδα nimirum, Musulmani,
Mosis, Mustapha ac Mehemetisexponit. Cineitis, qui Ionieimperium aliquando sibi adroga-
verat, variamfortunam, fraudulentum versutumque ingenium, modo ad has, modo ad illas
propendens ejusquetandem eversionem ac ruinam describit. Moratis denique secundi, Mehe-
melisque itidem secundi, cum contra Turcos et Christianos in Asia, tum in Europa contra
Grecos, Hungaros, Venetos, Servios, Walachos, Genuenses, Rhodiorumque Equitum colle-
gium praecipuas res gestas enarrat. Omnia momenta adnotat, quibus Byzantinum imperiuma
Turcis subinde labefactatum Christianis tandem ereptum est. Othmanicorum prineipum (qui-
bus occasio propagandi fines imperii vix unquam neglecta aut oniissa est) artes, curas acres
| PATROL. Gn. CLVII. 24
741 DUCA 748
assiduumque laborem in debellandis nationibus indicat. Neque etiam illa preetermisit, que ad
religionem tam nostram Christianam, quam Musulmanicam pertinent. Concilii Florentini ab
Eugenio papa celebrati, cui Joannes Paleologus imperator, Josephus patriareba Constantino po-
Jitanus, et Greci ceeteri interfuerant, historiam breviter contexuit. Novam vero sec(am, que
inter Tureos a quodam Bercligia Mustapha inveetaest statimque deleta, intactam non reliquit.
Ad captam a Turcis Constantinopolim bistoriam solummodo perducere sibi proposuerat; ve-
rum, speductus future aliquando eversionis potentie Turcica, gentemqueGrecam in pristini
splendoris ststum reducendam fore ratus, post urbis capte, annum narrationem produxit.
Hunc porro auctorem Laonico et Phranzi multum prestare propterea censeo, quod rerum
principia et causas diligentius investiget, narralionisque filum parcius interrumpat. Laoni-
cus eniu, dum de rebus Turcorum confusam sepe narrationem instituit, sd describenda:,
imperite ut plurimum, occidentalium regnorum politeias digreditur. Pbranzes autem pra&-
ter rem et nullius momenti multa suis inseruit ; nec accurate et diligenter, preter Constan-
tinopolitanam obsidiogem, quam recte instituitet persequitur, res gestas narrat. Cum Turco-
rum annalibus et historia, a Leunclavio, accerrimi judicii viro, editis, Noster admodum sen-
tit: quo nomine magnifaciendus mibi videtur. In illis quead Joannem utrumque, Cantacu-
zenum et Paleologum, pertinent, ab ipso Cantacuzeno non valde dissentit quamvis temporum
seriem interturbasse alicubi deprehendatur. Nec silentio transmittendus est consensus qui
inter ipsum ac Leonardum Chiensem interceditin Constantinopoleos obsidioné ac expugna-
tione describenda. Qua quidem diversorum scriptorum concordia historie fidem concilial,
et que vera quave falsa sint, discernendi copiam facit. [n rebus porro Hungaricis imperitum
se prodit, statuinque regni illius a morte Sigismundi imperatoris ignorasse.
Do auctoris hujus Historie, quam sub manu habemus, nomine et genere paucissima di-
cenda occurrunt. Et nisi avi sui paterni nomen capite 5 edidisset, anonymus liber proditu-
rus erat. Verum cum ab antiquis illis Ducis qui Constantinopoli regnarunt, se ortum di-
cat, et Michaelem Ducam avum suum appellet, Historimtitulum inseripturi, avi nomen pro-
prium ac gentilitium repelitum prefizinus, ut auctoris proprium nomen, nobis ignotum,
tali circumstanlia determinaretur. Christianae pielatis tenacissimura et catholice Ecclesi
communionis studiosissimum se ubiqueapprobat, Graecis levitatem malamque fidem objicit,
qui (cte ac simulate cum Bomana Ecclesiaconcordiam inierant, nec alio animo pacem cor-
posuerant quam ut a principibus occidentalibus, papa precipue, auxilia contra Turcos
consequerentur. Institutum vite qualefueritex ipso discere possumus, qui se politicis
rebus ac negoliis (raotandis occupatum fuisse tradit. Apud Galeluzios, Lesbi principes, vite
partem transegit, fide ac gratia valuit, ab illisque ad sultanum Mehemetem secundum
post urbem captam legatus missus est. Iterum quarumdam, quas narcat, spectator fuit : cum-
que principibus istis Lesbiis operam navaverit, in Asia res gestas, in qua ipsuin natum fuisse
verisimile est, vel in Lesbo, accuratiusnovisse potuit. Atque deDuca ejusque scribendi ra-
tione hactenus.
Quis vero in hoc edendo libro ipsi preestiterimus deinceps exponenda sunt. Unico cedi-
ce bibliothece Regic usi sumus ; operis finis in eo desideratur, nec scriptura ejus castiyala
εἰ emendata est, at pronuntiationis hodierneo vitio, confusione njmirum «tenuis cum αι diph-
thongo, iotacismo eliam continuo corrupta, ita ut sepe vocalis una pro alia, diphthongus
pro vocali, ac vice versa succedant. Textus illius continuus est, non seclionibus aut caji-
tibus distinctus, cui marginales notula irdices quibusdam locis apposite sunt. Faciliorem
lectionem ut reddecemus, textum incapita dividere visum est, marginibusetiam notulas ap-
ponere indices eorum que in textu uarrantür. Cumque temporum quibus ros gesiee sunt,
epocha omuino necessarie sint ut clara ac perspicua narratio evadat, illas cum ex historia
Musulmanica, tum ex aliis Grecis ac Lalinisexcerptas apposuimus. Annos etiam Hegiras, ubi
necesse fuit, et ah orbe condito secundum Grecos, Christiaps eres annis adjectis ascripsi-
mus. Historiam Byzantinam appellare placuit, quoniam Ducas. res in illo imperio gestas Ma-
nuele, Joanne el Constantino imperantibus describit, Notas libro subjecimus, ut consensum
ac dissensum narrationis Duee cum Laonico, Phranze, Leunclavio et aliis indicaremus, vel
alia notatu digna adnotaremus. Ne nimium :erescerent ipbibuimus, illasque, quantum penes
ROS fuit, contraximus. Duce Historie chrenicum breve, ex bibliotheca Regia deseripium,
autexere ad rem visum est : quod Grascorum, Turcorum ac Venélorum res gestas el casus
aliquot insignes adnotet. Grecus aliquis Peloponnesias,. Cephalleniu$ aut Zacynthius, do-
minii Veneti subditus illud conscripsit:
759 | HISTORIA ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ. 790 ,
200 »5UCE
MICHAELIS DUC/E NEPOTIS
HISTORIA BYZANTINA.
A JOANNE PAL/EOLOGO, ANNO CHRISTI 191, AD ANNUM 1562.
1 CAPUT PRIMUM.
Cenetalionum αὐ Adamo ad Christi Nativitatem brevis enarratio. Annorum elapsorum a Chrislo ad. Constentini ini-
tia enumeratio. A Constantino ad Justinianum, a Justiniano ad Constantinum et Irenen. Ab his ad Alexium Comne-
sum, Brevis deinceps Impp. Constantinopolitanorum emuneratio ad erbem α Latinis captam.
Ἀριθμοὶ ἐτῶν dxà τοῦ πρώτου ἀνθρώπου ἕως τῆς A Numeri qunorum. 4 primo homine ad etatem
ἡμετάρας rersüc. |
'Anxb ᾽Αδὰμ (1) τοῦ πρὠτου ἀνθρώπου ἕως Nüe,
ἐφ᾽ ὃν ὁ χατακλυσμὸς γέγονε, γενεαὶ δέχα γεγόνασι’
πρώτη ἡ xat παρὰ Θεοῦ, τοῦ 'Aóáp. Μετὰ δὲ αλ’
ἔτη δευτέρα fj τοῦ Σὴ0 παρὰ τοῦ Αδάμ. Μετὰ δὲ
«bv EU σε’ ἔτη τρίτη fj τοῦ Ἑνὼς ἐκ τοῦ Σῇθ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἐνὼς ρἱιό ἔτη τετάρτη ἡ τοῦ Καϊνὰν
ἐχ τοῦ Ἑνώς. Μετὰ δὲ τὸν Καϊνὰν ρο ἕτη πέμπτη
ἡ τοῦ Μαλελεὴλ ix τοῦ Katváv. Μετὰ δὲ τὸν Μαλε-
λελλ ρξε’ Ex ἔχτη dj τοῦ Ἰάριὸδ &x τοῦ Μαλελεήλ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἱάρεδ ϱξβ’ ἕτη ἑδδόμη ἡ τοῦ Ἐνὼχ ix
τοῦ Ἰάρεδ. Μετὰ δὲ τὸν Ενὼχ pte ἕτη ὀγδόη ἡ τοῦ
Μαθουσάλα, bx τοῦ Ἐνώχ. Μετὰ δὲ τὸν Μαθουσάλα
ἐχατὸν χαὶ ἑξήχοντα ἑπτὰ Ev ἑννάτη τοῦ Λάμεχ
nosiram.
Ab Adamo primo homine usque ad Noaclium,
cujus evo diluvium accidit, decem exacte sunt
generationes. Prima cum Adam a Deo creatus
est, Post annos 250 secunda cum Sethus nasci-
tur Adamo. Post Sethum ann. 205 tertia, tuno
Enos Setho natus est. Post Enos. ann. 197 quarta,
quando Cainanus nascitur Enos. Post Cainanum
ann. 170 quinta, nascitur Malelee] filius Cai-
nani. Post Maleleelem annos 165 sexta, Jaredus na-
scitur Maleleelo. Post Jaredum ann. 163 septima,
Enochus nasci:ur Jaredo. Post Enochum ann. 165
octava, Mathusala nascitur Enoeho. Post 9 Matliusa-
lam ann. 167 nona, Lamechus nascitur Matlssalae,
ix τοῦ Μαθουσάλα. Μετὰ δὲ Aápey ἑχατὺν xav óy- B Post Lamechum ann. 188 decima, tuncque natus
ῥοήχοντα ὁχτὼ ἔτη δεκάτη ἡ τοῦ Νῶε. Nos δὲ ἦν est Noe. Noachus autem natus erat annos sexcentos
ἑτῶν ἑξακοσίων, xat ó κατακλναμὺς τοῦ ὕδατος cum aquarum diluvium terram obruit. Ab Adamo
ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς. Ὥστε ἀριθμεῖσθαι ἀπὺ ᾽Αδὰμ. — ilaque ad diluvium anni numerantur supra bis mille
ἕως τοῦ χαταχλυσμοῦ ἔτη Bopp. Ὁμοίως χαὶ ἀπὸ — ducenti quadraginta duo. À diluvio pariter ad Abra-
τοῦ χαταχλυσμοῦ ἕως ᾿Αδραὰμ ΊΎενεαὶ δέχα, Exn.— hamum generationes decem transierunt, et anni su-
χίλια ἑκατὸν εἴκοσι ἕν. ᾿Αδραὰμ δὲ ἣν ἑτῶν E66o- — pra mille centum viginti et unus. Abraham porro
μηκονταπέντε ὅτε µετῴχησε εἰς γῆν Χαναὰν ix τῆς annum septuagesimum quintum exegerat, cum Me-
Μεσοποταμίας, χἀχεϊῖ διατρίφας ἔτη εἴχοσι πέντε — sopotamia relicta discessit in Chanauzorum regio-
ἔτεχε τὸν "loaáx- ἔτεχε δὲ Ἰσαὰκ παΐδας δύο, ει), ibique annos viginti quinque commoratus ge-
4
Ismaelis Bullialdi pote.
(D)lnitio hujus operis propositum auctoris fuit,an- —lummodo exhibet 1655, cum interim xxx interpre-
norum a mundi ortu et creatione exactorum syuo- — tes numerant 2242. 1n hujus enim capitis verbis,
psim ob oculos ponereéuxta Ecclesie Orientalis cal- — àzb τοῦ "Abáp ἕως τοῦ κατακλυφμοὺ ἔτη βσμβ’
culum ; quae ab initio mundi ad aunum primum are — rectus est : etsi e generationum explicatarum nume-
Christianze vulgaris annos integros 5505, a Septem- . ris colligantur 2249. A diluvio ad Abrahamum tex-
bri antecedente Kal. Januar auui primi numerat. Ó-tus Hebraicus numerat annos 292, at interpretes
Nullus vero eorum, qui in Chronologia parumper — numerant aunos 1178, hic noster 1121. De hae com-
versati sunt, nescit Graecos annum suum ab illeter- — putaudi dissensione non est dicendi nunc locus ; nee
mino Kal. Septemb, ordiri: ita ut Christus auno — propositum est nobis disquirere et serutari num tex-
5509, sive autumno, sive ineunto hieme Θεοτόκος — tus Hebraicus, quo illi usi suot, ab ee, qui omnibus
cuim genuisse dicatur, natus sit, Noruntetiam om- — probatus circuuffertur, variaverit. Num etiam aliqua
ues, Septuaginia, ita appellatos ac creditos, veteris — ratione ducti illi viri, qui gentilium, /Egyptiorui
Testamenti interpretes, plures annos a mundi exor-- pracipue ac Grecorum oculis ac judicio sacram
dio ad Abrabhamum in versione sua compulavisse, — historiam subjiciebant, annos aliquot ab otbe con-
quam in textu Hebraico reperiantur. Qua ' ratione — dito ad. diluvium, et inde ad Abrahamum intercala-
iJ contigerit assequi arduuin, Textus equidem He- ^ rint, importunas gentium ob idololatriam cacutien-
braicus aD Adamo ad diluvium annos Qxactos so- — tjuu objectiones declinaturi.
794
DUCE
TR
nuit [saac. Duos vero filios genuit Isaac, Esaunimi- Α Ἰ]σαῦ xai Ἰαχώδ. Γενόμενος δὲ Ἰακὼδ χρόνων
rum et Jacobum. In Agyptum deinde profectus est
Jacobus, cum-annos centum et triginta exegisset,
illucque cum duodecim suis filiis nepotibusque ve-
nit, qui septuaginta quinque erant. Incoluit Abraba-
mus cuin posteris suis terram Chanaan per spatium
annorum quadringeutorum triginta trium. llliusque
postcri'numero aucti in duodecim tribus dígesti et
distributi sunt : et multitudo posterorum duodecim
filiorum Jacobi ad sex millia chiliadum numerata est.
Worum autem sunt nomina : Ruben, Simeon, Levi,
Juda, Issachar, Zabulon, Nephtbalim, Gad, Aser,
Dan, Joseph et Benjamin. Moses et Aaron genus a
Levi ducunt, lic quidem sacerdotio primus functus
es!, Moses vero reipublice administrationem capes-
sivit, atque anno ztatis sue octogesimo Erytbiraeum
mare transivit, eduxitque populum ZEgypto. llic Mo-
ses floruit temporibus Inachi, qui primus regnavit
[apud Gracos.] Quare Judzi sunt Graecis. antiquio-
res, Transactis deinde per deserta annis quadraginta,
Josuz lilio Nave anuis 25 paruerunt ; resque Israe-
litarum publica, per viros ab ipsis Judices appella-
tos, adininislra!a esl aunis quadringentis quinqua-
ginta quatuor, usque ad Saulis unctionem, qui pri-
mus apud eam gentem rex constitutus est, cu;us
imperii anuo primo maguus nascitur David. Adeo ut
ab Abrabamo ad Davidem quatuordecim geueratio-
nes colligantur, et anni mille viginti quatuor. Atque
a Davi le ad trausportatosB abylonem Judzos toti-
Jen generationes 14, οἱ anni sexcenti novem. À trans- C
portatione usque ad Christi nativitatem quatuorde-
cim pariter numerantur generationes, anui etiam
quingenti quaterni. Simul vero temporum seriem, et
intervalla ad calculum revocantes, colligiuus a primo
ἐχατὸν xal τριάκοντα κατῆλθεν sl; Αἴγυστον ἅμα
τοῖς δώδεχα υἱοῖς αὐτοῦ, xal τοῖς ἐχγόνοις αὐτοῦ
τὸν ἀριθμὸν ἑθδομήχοντα πέντε. Παρῴχησε δὲ
Αθραὰμ σὺν τῷ σπέρµατι el; γῆν Χαναὰν Ett τε-
τραχόσιᾶ τρ:αχοντατρία, xal πλιθυνθὲν εἰς δωδεκά-
φυλον ἑλογίσθη. Καὶ πλῆθος εἰς ἐξαχισχιλίας χιλιά-
δας (9) ἑφηφίσθη Ex τῶν δώδεχα υἱῶν τοῦ "Taxo6:
ὧν τὰ ὀνόματα ταῦτα”. Ῥουθὶμ, Σομεὼν, Asvt, Ιοῦδας,
Ισάχαρι Ζαδουλὼν, Νεφθαλὶμ, Γὰδ, 'Achp, Ax,
Ἰωσὴφ χαὶ Βενιαμίν. Καὶ τοῦ μὲν Λευῖ ἀπόγονοι
Μωῦσῆς καὶ ᾽᾿Λαρών ' χαὶ ὁ μὲν τὸ ἱερατεύειν fo-
ξατο, 6 δὲ Μωῦστς πρὸς τὸ ἄρχειν μεθίστατο * ὃς
ἐν τῷ ὀγδοπχοστῷ ἔτει τῆς ζωῆς αὐτοῦ πατεῖ τὴν
Ἑρυθρὰν θάλασσαν, xal ἐξάγει τὸν λαὸὺν ἐξ Αἰγύ-
πτου. Οὗτος 6 Μωσῆς (5) Ίχμασεν ἐν τοῖς χαιρ.ῖς
Ἰ»άχου, πρώτου βασιλεύσαντος ' οὕτως ἀρχαιότεροι
Ἑλλήνων ]ουδαῖοι. Διατρίφαντες δὲ ἐν τῇ ἑρίμῳ
ἔτη τεσσαράκοντα, χαὶ ὑπὸ Ἰησοῦ τοῦ Navfj ἀρχό-
psvot ἔτη εἰχοσιπέντε, xal ὑπὸ τῶν χριτῶν ἔτη
“πε:ραχόσια πεντηχοντατέσσαρα µέχρι τῆς βασιλεία;
E»oU*, πρώτου παρ) αὐτοῖς χαταστάντος βασιλέως"
bg ᾧ ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βααιλείας αὐτοῦ ὁ µέ-
qas τίχτεται Δαδίδ. Ὥστε συναθροἰξεσθαι ἀπὶ
᾽λδραὰμ ἕως Δαθὶδ γενεαὶ δεχατέσσαρες, ἔτη χίλια
x2 εἴχοσι τέἐσσαρα. Καὶ ἀπὸ Δαδὶδ ἕως τῆς µετοι-
κεσίας Ὦ-. δυλῶνος γενεαὶ δεχατέσσαρες, ἔτη ἕξα-
Χήσια ἑννία, xal ἀπὸ τῆς µετοιχεσίας Βαθυλῶνο;
ἕως τοῦ Χριστοῦ Ύενεαὶ δεχατέσσαρες, ἕτη πεντα-
γόσια τέσσαρα. Ὁμοῦ κατὰ τὰς τῶν χρόνων ἆκολου-
θίας συμφηφίσαντες εὕρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου
λδὰμ (4) ἕως τοῦ Χριστοῦ ἔτη πεντακισχίλια πὲν-
ταχόσια. "Anh δὲ τῆς ἑνσάρχου οἰχονομίας (5) ἕως
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνον (6) ἔτη tc. 'Am ὅ
Ismaelis Bullialdi note.
(9) Vest sex milliones. E
(3) Οὗτος ὁ Μωσῆς. At Eusebii Chronicon initium
annorum lo2chi alligat anuo «xtatis Abrahami 4161,
eo ipso quo natus est Jacob seu Israel. Mosem vero
natum prodit anno ab Abrahami nativitate 855, ita
ut annis Lolis 274 posterior sit Inachi initio Mosis
nativitas.
(4) Ψὕρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου Ἀδάμ. In enume-
randis annis ab orbe condito ad lucarnationem
hallucinatus est liujus historiz auctor, vel, qui illum
transcripsit, lapsus est. Ab anuo namque primo
sre mundi ad annum primum Christi Ecclesia
Graca uuwmerat. annos 5508, et tali intervallo Epo-
charuim utitur iu sequentibus hic scriptot ; legeu-
dum itaque hocloco ἔτη «qv, 5508.
(5) ᾽Απὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οἱπογομίας. Msto-
rium adorandum lucarnationis Filii Dei Greci 'Tuco-
logi et sciiptores appellant ἔνσαρχον οἰχονομίαν.
(6) Ἔως τοῦ geyáAov Κωνστ. Vost Chiisti epo-
cham meutioaem facit Constantini, qui ob redditam
Christianz Ecclesie paceu et. tranquillitatem cla-
rus, Deo ac bominibus acceptus, Graco etiain. ho-
mini religiose cultus est. Hujus euim. imperatoris
mairisjue [είδη Ecclesia Orientalis memoriam
die 21 Maii celebrat. Et Constanunopolitani. impc-
ratores, referente Codino Curopalata lib. De officiis
palatii Constantinopolit. in templum SS, Aposielo-
rum die illa se conlerebant. Κατὰ τὴν τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνου ἀπέρχαται εἰς τὸν vaóy τῶν ἁγίων
Λποστόλων, ÉvOz xai fj ἁγία τούτου σορὰς χεῖται.
Die quo magni Constantini memoria celebratur,
confert se imperator in templum SS. — Apostolorum,
in quo illius sanctus loculus situs est. Grecornm in-
super universitati chara Coustantini memoria est,
qu', translata imperii Romani sede ab Italis ad Gra-
cos, nomini suo novam, quam condidit Romam,
consecravit. Byzantii appellatione omissa urbem
immensum in modum auctam atque ornatam Con-
stantinopolim appellavit. Justinianus ctiam deS.
Sophize magniflcentissimo acelegantissimo, quod
exstruxit, templo jure commendatur. Anno porro
secundo regni sui Justinianus S. Sopbhiam resiitu-
lam ac zdilicatam consecravit. Georgius Cedrenus:
Τῷ τα ἔτει (έγονε τὰ ἐγκαίνια τῆς μεγάλης Ἐκχλη-
σίας, καὶ ἐξῆλθεν dj jvc ἀπὸ τὴς ᾽Αγίας ᾽Αναστά-
σεως μετὰ τοῦ πατριάρχον xat ῥασιλέόως σὺν τῷ Jag.
᾽Απὸ δὲ τῆς ἡμέρας της χαύσεως αὐτῆς µέχρι τῶν
ἐγχαινίων ἔτη ε, μῆνεςια, καὶ ἡμέραι v, παρὶλ-
Üov* ἐν γὰρ τῷ cn ἔτει ἀπὺ χτίσεω; κόσμου iv
δικτ. te! τῆς ΧΥ’ τοῦ Φεθρουαρίου μηνὸς, ὥρᾳ πρώτη
τῆς ἡμέρας τὴν t7]. μεγάλης Ἐκλ/ησίας ἀνοιχεδομῆν
ῥξατο ποιεῖν ὁ Ἰουστ.νιανὸς. Anno Justaiiant iu
ασπις Ecclesiw επεαπία, seu consecratio, celebrata
sunt. Liianias et preces recitantes patriarcha εἰ im-
perator, comitante populo, a Suncià Anastasiz tem-
plo egressi processerunt. Α die porro, quo flamnis
periit, ad encenia anri 5, menses ΙΙ, uies decem
lransierunt. Anno enim ab οἱ ὕε conditio 6098, Indict.
15, Februcrii die 95, hora diei prima, Just nianus in-
stuurationem magne — Ecclesie auspicatus. esi. 1n
T53
HISTORIA ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ.
1δε
ες βασιλείας «60 μεγάλου Κωνσταντίνου ἕως τῆς A homineAdamo ad Christum annos supra quiuquies
βασιλείας Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως ἔτη σι. Ἐν
τῷ αὐτοῦ ᾠχοδομήθη τὸ µέγα τέµενος τὸ ἓπ᾽ óvó-
ματι τῆς τοῦ θεοῦ ἁγίας Σοφίας παρ) αὐτοῦ σχευα-
σθέν. 'Anb δὲ τῆς βασιλείας Ἱονστινιανοῦ ἕως τῆς
βασιλείας Κωνσταντίνου xal Εἱρήνης τῆς μητρὺς
αὐτοῦ ἔτη σξ’. ᾿Απὸ δὲ τῆς βασιλείας Εἱρήνης ἕως
τῆς βασιλείας ᾿Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ ἔτη σε’.
Ἐδασίλευσε δὲ ᾽Αλέξιος ἔτη λζ χαὶ μῆνας O0 xal
ἡμι. Ἰωάννης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτη xb µΏῆνας η. Μα.
νουΏλ ὁ υἱὸς Ἰωάννου ἔτη AC µῆνας θ’. Αλέξιος ὁ
υἱὸς Μανουὴλ xai ᾿Ανδρόνιχος ὁ φονεὺς Αλεξίου
ἔτη y. Ὥστε εἶναι τὰ πάντα ἔτη τῆς βασιλείας
τῶν Κομνηνῶν Étn ρα’, μΏνας 0'. Μετὰ δὲ τὸν
'Avbpóvixov Ἰοαάχιος ὁ "Αγγελος ἔτη θ’ μῆνας η.
Αλέξιος δὲ ὁ "Αγγελος ἁδελφὸς Ἰσααχίου ἕτη 0.
Δούχας ὁ Μούρτζουφλος μῆνας β’. "ste εἶναι ἀπὸ
Χτίσεως χόσµου ἕως τῆς βασιλείας Δούχα, ἐν fj καὶ
ἑάλω ἡ Κωνσταντινούπολις παρὰ τῶν Λατίνων (7)
Ismaelis Bullialdi note. -
hoc Cedreni loco mendum librarii occurrit in annis
mundi hic enumeratis; caepit Justinianus anno
Christi 527, mundi 6035 Καὶ. April. Anno ejus
quinto, Id est, 534 Christi, mundi vero 6039, vel
6040, seditio Constantinopoli orta est. Februario
mense coepta est resedificari S; Sophia Basilica ; et
anno ejus undecimo consecrata est, id est, anno
Christi 527; ab April. Kal. ad similem diem auni
5358, et ut quod sentio dicam, anno mundi 6040 F^-
bruario mense cepit instaurari templum 8. So-
pbiz indictione 9, ita ut legendum sit ςµ’ ἔτει ἱνδιχτ.
9 anno 6040. indict. 9. Przter illud alia. collapsa,
aut seditione factionum Prasins ac Venetae. combu-
$ta iustauravit. Xenodochia et monasteria fabricari
jussit, iisque reditus annuos ingentes attribuit :
imperii fines Barbarorum incursionibus angustiores
redditos dilatavit. De quibus omnibus Procopii tra-
elatus sex περὶ τῶν τοῦ Ἰουστινιανοῦ κτισμάτων
legendi sunt.
Ab zrz Christiane vulgaris initio ad Constan-
tinum computantur anni 505, et unius seinissis
cum diebus aliquot. Nam mortuo anno 32006, Julii
die 25, Constantio Chloro, ipse imperii fasces su-
' Scepit. Perperam igitur noster a Christo ad Con-
stantinum numerat annos $18. A Constantino pa-
riter ad Justinianum erravit statuens auuorum 210
intervallum, cum revera intercesserint ab anno 308
Julii 25, ad annum 527, Kal. April, quo imperium
adeptus est Justinianus, anni 221 fere; quatuor
quippe propeniodum menses desunt. Ista. numero-
rum perturbatio etiamdum cernitur iu illo temporis
intervallo, quo Justiniani initia distant a Constan-
lino Leonis 1V F. et hujis conjuge lrene, quod
noster Historicus statuit annorum 9260, cun ta-
men juxta historicam veritatem anni tantum 253
numerentur. Etenim cum lreue matre coepit Con-
siantinus anno Christi 780. A Constantino et ]rene
24 Alexium Comnenuim numerat annos noster 295,
Simul itaque collectis intervallis, qua a Christo ad
Alexium Comnenum statuit, reperiuntur anni ela:
psi 1085. Ideo coepisset Alexius 1084 ineunte, Juxia
veritatem | vero chronologicam anno Christi 1081
i.nperium adeptus est Alexius Comnenus. Propte-
reca à Constantino et άτομο ad Alexium verum {οι -
poris intervallum s:aiuitur annorum 901. Videtut
* Coeperunt anno Christi 780,
Manuel 1140. ^ Alexius 1180.
Xius Ang lus 1195
ο
* Coppit. Alexius anno. Christi 1081.
* Andronicus 4182.
mille quingentos. Ab incarnatione vero usquead Con--
stantioum Magnum $ anni numerantur 318 ; ab im-
perio deinde Constantini Magni ad Justinianum im-
peratorem anni ducenti et decem, quo imperante
sumptusque prz:bente magnum templum exstructum
est nominique sanctae Dei Sophizx [id est Sapientiz]
dicatum. Áb imperio Justiniani, ad Constantini, et
Irenes matris ejus imperium anni elapsi sunt ! du-
eenti sexaginta ; ab Irenead Alexium Comnenus
anni effluxerunt ducenti nonaginta quinque. Impe-
rium tenuit Álexius * annos 57, meuses 4 cum semis-
se. Joannes filius ejus * annos 24 menses 8, Manucl*
filius Joannis ann. 57 mens. 9. Alexius * Manuelis ῇ -
lius et Andronicus *, qui Alexium occidit, imperarunt
B annos 5, ita ut omues anni. dynastizté Comnenorum
colligantur centum et unus " cum mensibus novem.
Post Ándronicum vero Isacius Angelus* obtinuit im-
perium per annos 9 menses 8. Alexius Angelus? Isacii
8
equidem historie liujus auetor. has temporum ερο»
chas et intervalla ex memoria descripsisse ; tain
ista cum sequentibus committi ac concinnari ne-
queunt. Cum enim occupatam a Latinis urbem Con:
stantinopolim anuo mundi 6712, hoeanno Christi
1901, Aprilis die 12 statuat : numeretque Duce
Murtzuphli, Alexii Angeli, ejusque fratris Isaaci
annos, quibus regnarunt, 149 fere :; Gomnenorum
vero dynastiam annorum 103 (quis summo colligi-
tur ex numeris annorum attributorum singulis ex
gente Comnena imperatoribus) που vero 101, uL in
textu legitur : summa annorum, quibus Angeli ac
Comneui regnarunt (1122. Quam cum ab annis
12904 rejecerimus ad annum 1082 et. initium Alexii
Comneni regrediendo pervenimus, Át ex intervallis
antecedentibus initia dynastie Comnenorum anno
Christi 1084, hunc auctorem alligare invenimus,
Non sibi itaque vonstat Ducas in Ίο calculi subdu-
ctione.
(7) Ἐν ᾖᾗικαὶ &d.lo ἡ Κωνσταντινούπο.ις παρὰ
τῶν Λατίνων. Illuc αὐνοεαι sunt Kalendarii
notze vulgares, ut nobis coastet. num auctor in assi-
gnanda die erraverit. Anno Christi 1204 fuit cy-
clus lun: 8, solis 9, littere Dominicales D. C. Pa-
scha igitur Aprilis 25. Dominica τῶν Batov, sive
Palmarum Aprilis 18. Ergo dies Aprilis 12
fuit feria 2, seu dies lunz:* sext:e septiman:ze. jeju-
niorum, ut a Νοδίτο notatur : quie in. libris στ
corum ecclesiasticis Δευτέρα τῆς ἕκτης τῶν νη-
στε'ῶν vocatur. Huic etiam temporis nota, cousen-
tit Nicetas Acominatus Clioniates. Flandrie Comes
Dalduinus ab Heurico Dandulo Venetiarum duce,
D caterisque 12, vel, ut aliis placet, quindeciar elec-
toribus, imperator electus est 6. Kal Maii, lioc. est,
postridie Paschatis, quod eo anno incidit in 7
Kal. Maii, seu 25 Aprilis. Coronatur vero 17 Kal.
lunii, hoc est, Maii 16. Hzc tradit Jacobus Meyerus
Baliolanus Annal. Flandrie lib 7, sub finem. Vil-
liarduinus scribit diem coronatiouis indictaut fuisse
tribus post Pascha septimanis, hoc est 16 die Maii,
quz fuit Dominica Jubilate.
luducit / Villharduinus Dandulum pronmittentem
se imperatoris nomen proclamaturum Ahora qua
Deus natus est. Quie verba nie iuducunt, ut. cre-
dam vig.lia Paschatis electiouem factam, et post Pa-
3 Joannes coepit anuo 1118,
'Colliguntuc 100. * Isacius 1185. — * Ale-
— ————— -
,
155 . DUC/E 196
frater imperavit annis novem. Ducas qui Murtzuphlus A ἔτη ςΨιΡ’. Απριλίῳ (B, ἡμέρφ δευνέρᾳ cfc ἕκτης
dictus ost, mensibus duobus fasces imperii tenuit.
ἑθδομάδος τῶν νηστειῶν.
Ádeo-ut'a cteatiose mundi ad Ducz imperium, quo regnauto a Latinis Constantinopelis eccupata est Apri-
lis die 12, feria secunda sexue eeptimanss Jejuniorum [id est jojunii quadragesimalis] anni eolligantur qu"
pra θείος mille septingenti et duodeni *^.
CAPUT Π.
Imperatorum ab. urbe a Latinis capta eeríes. Michael Paltologorum DP Asig minoris, que Anatolia dicitur,
. 45g
alatus. Turcorum reguli in Asia. Andronicus Senior, Joannes. ejus
Post occupatam vero a Latinis urbem, Theodorus
Lascaris *! Nicz:e annis 12 imperavit. Joannes Du-
cas !* qui et Datatza, generque Theodori Lascaris,
μπρος! sedem liabuit Magnesie ad Sipylum annis
$9. Theodorus Lascaris ejus filius !* annis 4. Joan-
nes Lascaris '*, qui, priusquam coronam imperaio-
i maris insulas ab externis occupata.
Μετὰ δὲ τὴν τῆς πόλεως ἅλωσιν ἑδασίλευαε θεύ-
ὄωρος Λάσκαρις kv Νιχαίᾳ (8) Έτη επ’. Ἰωάννης
Δούχας b ἉἩατάτζης (9), xa γαμθρὸς θεοδώρο
τοῦ Δασχάρη ἐπὶ θυγατρὶ tv τῇ Μαγνησία τῇ t
Σιπύλφ Ern λγ’.. Θεόδωρος Λάσχαρις (10) ὁ vk
αὐτοῦ ἔτη 8. Ἰωάννης Λάσχαρις (11), ὃ xa xph
ἱεφαδο]ὶφ Bullialdi notee.
scha incoronationem Balduiui dilatam : ita ut Cal- B post enm Christophorus Helvieus dixerit. Las-
visio adhzereamus, qui electionem 94$ AprHis Sab-
hato sancto factam asserit, Et fortasse Villhar-
duinus scripsit aut scribere voloit, Hora, qua Deus
vesurrexit, huc est, summo mane die Paschatis,
paulo post meam noctem, Hie tamen omittere
non debemus, Imperatorem Balduinum in epistola
quam de Constantinopoli expugnata scripsit monere
se electum fuisse Dominica Misericordias Domini,
quz contigit Maii die 9, sublimatum vero Demini-
ca Cantate, hoc est, Maii die 95. Epistolam iliam
edidit Aubertus Mirzus in codice Donaftiomm ρία-
yuma Flandrie comitibus factarum.
(8) Θεόδωρος Λάσαπρις àv. iYrxalg. Exstincto a
Latinis Alexio Duca Murtzuphlo, qui Alexium An-
gclum veneno bis frustra aggressus, laqueo tandem
necaverat, Balduinus Belga seu Flander, adjuvanté
Henrico Dandulo Venetiarum Duce CPolitanus
imperator renuntiatur. 'heodorus vero Lascaris
earim Adrianopoli regnasse : imprimis vero Calri-
sium demiror, qui Nicephorum auctorem citat.
Mon extra rem erit si lectorem moneamus popu-
Ium illum, qui Φιλόμολποι hie vocantur, apud nul.
Inm geographum reperiri : et procul dubio erroe
est librariorum, et forte ex duobus Βυλαχήνσιοα
καὶ Ἱεροπολῖται coaluit|vox Φιλόμολποι. Phyfacer-
sii autem et Hierapolitze populi sunt Phrygis mi-
Joris, qus Lydiz, eui Theodorus Lascaris impere-
vit, fimitimi et contermini sunt.
(9) fIudrxnc Aoóxac ὁ Βακάτζης. Nicephori
Gregoras, lib. n, cap. 4: Ὀχτωχαίδεχα δὲ βασι-
λεύοντι τούτῳ Λάσκαρι] παρεῤβῥύησαν fcn, xa «bv
παρόντα βίον ἀμείδει, 6c&boyov τῆς βασιλείας xaca-
λελοιπὼς τὸν ἐπὶ θυγατρὶ Ειρήνη γαμθρὸν Ἰωέν
νην τὸν Δούχαν, Cum annos 18 Lascaris in imperie
egisset, ex hac migravit elta, successore relicto Jeanne
Duca, qui filiam ejus lrenem uxorem duxerat.
occupata a Latinis urbe in Orientem abiit, et Ni- C sedem habuisse Joannem Batatzam, seu. Vataciam,
ο imperator salutatur. Ra Nieephorus (regoras
lih. à. Hist. Bysant. post. urbem captam, "Ec; ὀψὲ
καὶ μόλις περὶ τὴν Νιχαέων untpónoly ἂναγορευ-
θήναι συµπέπτωχε βασιλέα θεόδωρον Λάσκαριν τρια”
χοντούτη ἤδη τυγχάνοντα’' Donec in Nicaa metropo-
li viz tandem acciderit Theodorum Eascarim annos
jam triginta natum Imperatorem renuntiari. Clarius
vero, lib. 1v, cap. 9 : Ἐντεῦθεν εἰς Νίχαιαν αὖθις
ὑποσίρέφει, Λύτη yàp ἐγεγόνει "Popalov βασίλευν
μετὰ τὴν τῆ; Βυξαντίδος ἅλωσιν. Inde Niceam
rediit, qux regia sede& imperatorum Romanorum
post captam Byzantlum fuit. Nicetas enim Chonia-
tes in Annalibus Theodorum Lascarim in Asia re-
nasse scribit duobus in locis:*O δὲ Λάσχαρις θεό-
ωρος ὡς γένει εὐὑπρεπέστατος χα) χῆδει βασιλείῳ πε-
ρίδοξος, à noxpoo µενο; ἐχεῖνον, τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον
ὑποδύεται, καὶ βασιλεὺς Ῥωμαίων ὑφ) ὅλων τῶν ἐἑφων
ἀναγορεύεται πόλεων. Theodorus Lascaris genere
nobilissimus, et imperatoris affinitate clarus, illo
repulso [Manuele Maurozome| calceos purpureos
induit, eta cunetis urbibus provinciarum Orienta-
lium imperator preclamatur. Et infra, Κατὰ δὲ την
"Eo Προυσαῖοι μὲν χαὶ Νεκαεῖς Aubol τε xa) οἱ Δι-
λόµολποι, χαὶ Σμύρνη, καὶ Ἔφεσος, χαὶ τὰ μεταξὺ
τούτων χείµενα θεοδώρῳ προσανεῖχον τῷ Λάσχαρι '
In Oriente vero Prusei et Niceenses, Lydi ει Phi-
lomolpi, Smyrna ei Ephesus, quaque regiones illas
interjacent urbes, Theodori Lascaris partibus adhe-
rebant. Nescio igitur cujus auctoritate fulti Setlins
Calvisius, in prima editioue suz Chronologiz,
quam postea correxit et auipliorem reddidit; et
Magnesiz potius quam Νίο non constar ex illo
Joco, cap. 6, ait Joannem, lustrata Macedonia et
Thracia, per sestatem Niczam recessisse, etin hi-
berna militem dimisisse, et cap. 12, Joannem s«di-
ficasse Magnesi:» teaiplum, ὄνομα τῆς Θεομήτορος
Σώτανδρα χαλούμενον, aliudque, àvtbc τῆς Nuxata
εἲς ὄνομα Αντωνίου τοῦ μεγάλου. Hic Vatacia Di-
dymotecho oriundus erat, οἱ protovestiarii di-
gnitatem adeptus » Lascari gener ascitus est. Geor-
gius logotheta in Chronico.
(10) Θεόδωρος Adoxapic Een δ'. fic Theodorui
]unior senioris ex fliia nepos, annos triginta trei
natus erat, quando fasces imperii suscepit. Anno
enim quo pater ipsius Joannes imperstor deslgna-
tus fuit, natus est Theodorus, ut scripsit Grego-
ras lib. n, sub finem. !
(11) Ieodryrnc Adoxapic. Hic fius Yheodort
junioris fuit, cui pater moriens Arsenium patriar-
p cham et Muzalonem protovestiarium tutores de-
derat, ut res imperii aduinistrarent, donec Joannes
ui sexennis solummodo erat, adolevisset. Muzalo
um funus Theodori effertur, et Magnesize in ma-
guo templo Sosandrio defuncti cominemoratio agl-
tur, ad ipsam sacram mensam ab irruentibus mili-
tibus confoditur. Arsenius deinde patriarcha rerum
usu ac consilio. destitutus Michaelem Palzologum
in imperatorem coronat, ea conditione ut adulto
Joanni imperio cedat, seque abdicet. Michael οὐ”
ronatus Joannem custodiendum Magnesiam mitti,
tandemque exexcat, hocque scelere ineptum 3€
inhabilem imperio reddit. Niceph. Gregoras, lib.
" Chris 1201. '! Theodorus 1904. '* Ducas [292 '* Theodorus 13950. '* Joan. Lascar. 1309.
191
HISTORIA BYZANTINA.
T98
τοῦ στεφθῆγαι τνφλωθεὶς παρὰ Μιχαλλ τοῦ Πα- A riam suscepissct, à Michaele Paleologo exezcatur,
λαιο)όγου, xai ἐξωσθεὶς τῆς βασιλείας Ev τῷ 4'ab-
τοῦ ἔτει. Ἐξώσθησαν χαὶ οἱ Λλατῖνοι ix τῆς πό
λεως (12), καὶ εἰσῆλθε βασιλεύων Ex τῆς ᾿ΑἈνατολῆς
Μιχαἡλ ὁ Παλαιολόγος. Μέχρι τῆς βασιλείας τούτου
ᾗ μικρὰ Ασία, Παφλαγονία, Μναία, d χαὶ Βιθυ-
vla, Φρυγία µεγάλη, Φρυγία Καππατιανὴ, Καρία,
καὶ µέρος Κιλικίας ὑπὸ Ῥωμαίους τελῶν fjv. Οἱ δὲ
Τοῦρχοι ἑγχάτοιχοι Λυχαονίας ὄντες τὰ ἐπέχεινα
ρχον, τοι Λυκαονίαν, Καππαδοχίαν, Γαλατίαν,
ΠΒαμφυλίαν, ὙἉρμενίαν, Ἐλενόποντον, Πιαιδίαν,
Λυχίαν, Κοίλην Συρίαν, καὶ ἕτερα. ἙΕδασίλευσε
δὲ καὶ Μιχα)λ ἔτη κδ. Μετᾶ δὲ τὸν Μιχαηλ ὁ υἱὸς
αὐτοῦ ᾿Ανδρόνιχος (15) 6 Παλαιολόγος ἔτη µγ’. Ἐν
τῷ... ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἑάλω µητρόπολις
τῆς Ασίας Ἔφεσος, xai ἡ ἑκαρχία Καρίας παρὰ B
τοῦ Μανταχία * καὶ fj Λυδία παρὰ τοῦ Ατὴν ἄχρι
Σμύρνης» χαὶ ἡ Μαγνησία μέχρι Περγάμου, xai
πάσης Μαγεδῶν ἐπαρχίας (14) παρὰ τοῦ Σαρχάν
et anno tertio quam imperare eceperat regno pelli-
1uz, Latini quoque urbe excedere coguntur, eamque
ingressus est Michael Palzologus '*, ab Orientis par-
tibus, assumpto imperatorio nomine, profectus. Ad
hunc usque imperatorem Romano imperio subditse
fuerunt, tributumque solverunt ha provincie : Asia
minor, Paphlagonia, Mysia, quz et Bithynia, Phrygia
magna, Phrygia Capatiana, Caria, »tque etiam pars
Ciliciz ; Turci vero, qui Lycaoniam jam occuparant,
provinciis quoque ulterioribus remotioribusque im-
perabant ; Lycaonic f$ scilicet, Gappadocis, Galatis,
Pamphylie, Armenic, Helenopouto, Písidiz, Lye,
Syrix cav, et aliis, linperium tenuit Michael annos
$4.Michaelem secutus est (ilius ejus Andronicus "Ρα.
l:xologus qui regnavit annis 45. Hujus imperii anno...
Asiz metropolis Ephesus, et Caria provincia in pote-
statem Maptachiz devenerunt, Lydiamque Smyrnam
usque subegit Atin. Magnesiam Pergamum usque,
Ismaelis Bullialdi note.
n, sub finem. et lih. iw.'Georgius Phranzes. lib.
i, capp. 5 οἱ 5. Michael Palieologus ex gente anti-
qua et nobilissima oriuhdus erat, auem, at ex aliis
Petrus Bizarus refert, lib. 1 De bello Veneto : Ex
Italia adeoque Viterbo ipso Hetrurie civitate haud
sane ignobili (qua olim Vejusa nuncupata. tanquam
trium urbium septa vel menia im se. complec'ens),
origiuem (réxisse nonaullis place. .
(49) ᾿Εξώσθηῃησαν καὶ οἱ Λαεῖνοι τῆς πό.Ίεως.
lv margine a«criptum 4v ἔτει ςΨξη Ἰουλίον κε’.
φυικᾶΐ auno 6768, (Christi 4360.] Julii 25. Refecri
debet hsec tesiporis nota ad annum 4 himnperii Mi-
chaelis Palzologi. Quippe urbea Grecis recupe-
rata fuit anno Christi 1262, mundi jnxta. Grecos
anno 6770, Nam collectis annis Theodori Lascaris,
Joannis Vatacis, Theodori, et Joannis annis tribus,
ft summa aunomum 58, qui cum additi fuevint
annis 1204, exhibebunt annum 1262, quo Joannes
oni imperialis corona nunquam imposta fuit, a
Paleologo Michaele ezcscatus οἱ imperie pulsus
est, et Latini urbe exacti. suut. Libro etiam tv,
Gregoras de urbe recuperata per Cesarem Strate-
: gopulum verba faciens notat, Δύο ἑξῆς hvosto ἔτη
ἀφ᾿ οὗ τῶν τα βασιλικῶν θρόνων ἐγκρατὴς ὁ Μιχαλλ
ἐγεγόνει, Quo igitur anno urbs capta est, jam duos
in imperio annos integros Michael exegerat : unde
constat. ipsum clypeo insidentem imperatorem
proclamatum egse anno 1260. . Phranzes, cap. 4,
lib. sy dynastiam Francorum annos 59, mens. $.,
djes 4, CPoli durasse ait. Georg. Logotheta in
Chron. CPolitano sub finem ait urbem a Latinis
captam anno 6712, et eam tenuisse annis 58, recu-
peratam anno 6769, indict. 4, in quo sihi non con-
$12; nam mensis Julii 25 captam ait CPolim a ΄
Gracis. Post annos 58, qui additi cum fuerint an-
nis 6719, dabunt annos 6170, et indictionem 5,
transcriptoribus foriaese hic error imputandus est,
non logothetz.
(13) Μετὰ δὲ τὸν Mixta ὁ υἱὸς αὑτοῦ ᾽Αγδρό:-
3
γιχος. Sub Michaele Palaologorum primo ϱϐΡθ-
runt Turci provincias Asiaticas, quee imperatori-
bus CPulitanis adhuc parebant, vezare ac perpetuis
latrociniis vastare, Gregoras, lib. v, et lib. vii, c.
1; statum provinciarum Asiz talem fuisse narrat.
Κατέσχον ὁ μὲν Καρμανὸς ᾿Αλισούριος τὰ πλείω
τῆς µεσοχείου Φρυγίας, χαὶ ἔτι τὰ µέχρι Φιλαδελ-
φίας, καὶ τῶν ἔγγιστα πάντιον ἀπὸ τῆς περὶ Μα[-
ανδοον ποταμὸν Αντιοχείας, τὰ δὲ ἐχεῖθεν µέχρι
Ἑ εύρνης xaV τῶν ἐντὸς παραλίων τῆς Ἰωνίας ἔτε-
0o; ὄνομα Σαργάνης' τὰ Υὰρ περὶ Μαγνήσίαν καὶ
Πριήνην καὶ Ἔφεσον φθᾶάσας ὑφείλετο σατράπνς
ἕτερος ὄνομα Σασάν, Τὰ δὲ ἀπὸ ΑἈξολίδος ἄχρι Μυσίας
τῆς πρὸς τῷ Ἑλληαπόντῳ ὅ τε Καλάμης λεγόμε-
voc, καὶ ὁ παῖς αὐτοῦ Καρασῆς ' τὰ δὲ περὶ ον
λυμπον καὶ ὅσα τῆς Β,θυνίας ἑξῆς ἕτερος ὄνομα
Ατμᾶν. Τὰ δὲ ἀπ) τοῦ ποταμοῦ Σαγγαρίου μέχρι
Παφλαγονίας εμµεριαµένως εἰς τους ἉΑμουρίου
διέφησαν παῖδας. Caramanus itaque Alisurius ma-
zima Phrygie mediterranem partem occupaverat,
et Philadelphiam atque Antiochiam ad Meandrum
usque omnia dHioni sum subjecerat. Quac vero regio-
nes ab illis iocis ad Smyrnam ει lonie maritima
pertiugunt, alius Surchanes appellatus illis domina-
batur. Sasan etiam, qui vocabatur, satrapa. Magne-
siam Prienen et Ephesum, (Romais) eripuerat. Ca-
lames ejusque filius Carasis ab /Eolide usque ad
Mysiam Hellesponto adjacentem regnabat. Bithy-
niam et que Olympo monti circumjecta. sunt. alius
nomine ΑΙΠΙΑ obtinebat. A Sangario tandem fluvio
Paphlagoniam usque Amurii filii inter se regionem
partiti erant. Qui nostro Carmian appellatur. Gre-
σου est Carsmanus Alisurins. Sarchanem οἱ Ca-
rasim uterque habet ; pro Othmane Gregoras le-
£it Awman. Sasanem Noster, ut et. Amurii seu
Homuris filios nescit. Gregoras Mantachiam jgno-
rat, etiamque Atinen. Laonieus Chalcocoudylus lib.
1 De reb. Turc., non longe ab initio, lib, etiam 11
hos duces fuisse Aladinis Selzuccii, qui sedem im-
rii leonii habuerat, ministros asserit. Quiqua
aonicu est /Edines nostro vocatur Atin, et qui
illi Mendesius nobis est Vantachias, Phranzres, lib.
1, cap. 26. hos duces enumerat ut. Gregoras, eas-
demque ditiones attribuit. Leunelavius in. Pande-
ctís historie Turcice, num. 15, dures istos aliter
enumerat, ita ut io (auta varietate auctorum nomi-
na illa, ducumque numerus in incerto aliquatenua
maneant, Asis statu interim misero imperiique va -
statioue pro comperts habitis. Cantacuz. l. n, c.
29, Aiinis sive. "linis filios ait fuisse Xectp
καὶ ᾿Λμοὺρ, id est, Cheterem et flomurium. Ca-
rasem vero Phrygie regulum tradit lib. ut, c. 82.
(14) Kal πάσης Μαγεδῶν ἑπαρχίας. Valde pco-
" Ànno à creationo mundi 6768, Julii die 95, Christi 1260, coepit Michael. '"Amndronicus 1283.
”
| "159
DUCAE
T60
ettotamMagedorum provinciam su: ditionis fecit Sar- A Φρυγία mica παρὰ τοῦ Kapytáv: ἑτέρα Φρυγία
rhan.Phrygiam universam occupavit Carmian. Altera
Phrygia magna, qu: ab urbe Asso ad. Hellespontum
extenditur 4 Carase occupata est. Bithynia tota, et
Paphlagoniz para Othmano cesserunt, atque hi om-
nes Turcorum principes ac duces. erant. Post Án-
dronicum Micliael filius ejus ** imperii fasces. obti-
μεγάλη ἀρχομένη ἀπὸ Ασσοῦ πόλεως ἄχρι xil
Ἑλλησπόντου (15) παρὰ τοῦ Kapasf: Βιθυνία
πᾶσα xai µέρος τῶν Παφλαγόνων παρὰ τοῦ 0043,
ol ἦσαν ἀρχηγοὶ Τούρχων. Μετὰ δὲ τὸν ᾽Ανδρόνιχον
ἑθασίλευσε Μιγαὴλ (16) ὁ υἱὸς αὑτοῦ ἔτη... Μετὶ
δὲ τὸν Μιχαἡλ ἐδασίλευσεν Ανδρόνικος ὁ kxovouz
Ismaelis Bullialdi note.
habile est Magedi vel Magidi prefecturam hic vocari,
qus» in ms. Notitia. episcopatnum CP. diceceseos
. 8th Sardium metropolita legitur ὁ Σετῶν fjcoc Μανι-
δου. Suh Syleo etism «ive Pergmo metropolita
Pamphyli» secundz habetur in eadem Notitia
Μαρύδου episcopatus, sed in alio exemplari legitur
Μαγύλου. qux ah afía differt. Ἠ:οο secunda forte
illa est auam Naagidon appellat Leuncla:ius, et
Turei Nigde. Magydum habet in Pamphylia Ptole-
m:el interpres, texte& Graecus Μ άτυλον noa longe a
Cestri fluvii ostiis. Nagidon non habet Ptolemzus :
Stephanus de urbibus Νάγιδ»; πόλις με-αξὺ Κιλικίας
καὶ Παιφυλίας nbi citat Hecateum. Estque eade
ουσ Matylo. Casaubonus in Strabonem lib. xiv,
in his verbis Τοῦτο $' ἑστὶ ΄Άγιδος πόλις ex Ste-
pliano eorrigit et Νάγιδος legit.
(15) 'Axó "Accov πόλεως d xpi xal Ε 11ησπόν.
γου. Àssus urh« ad Propontidem in littore Asia-
tieo, quam Strabo lib. Χιπ. a Methymnais condi-
t&m scribit, teste Myrsilo, Φησὶ δὲ Μυρσίλος M:-
θυμναίων κτίσμα εἶνχι τὴν "Απσον. Steplianus de
urbibus duas facit Assos, unam in Lycia πλησίον
᾽Ατάρνης, alteram iu JEolide ad Bellespontam. Hie
obiter notabimus Stephanum errasse, dum Assos
duas. facit, primamque in Lycia collocat Atarnz
viciosm ; in Lycia siquidem Atarna sita non est,
ut ipse scribit, sed in Mysie οἱ Lydie finibus,
Ατάρνα τόλις μεταξὺ Μυσίας xal Λνδίας, Strabo
quoque lib. xim, Átarneam habet. prope Assum :
nec ipse nec Ptolen:eus Assum in Lycia ponuut.
Notitia. episcopatum sub. throno. €oustantinopo-
leos hisliet "Άσσον sub Ephesino metropolita.
(16) Μετὸ δὲ τὸν "AvÓpórixor ἐδασίΊευσα Mi-
y'.1. Hic auetor noster male ac perperam scri-
bit Michaelem in imperio successisse Andronico
patri? simul namque pater et filius regnascunt : el
Michael aano 6829 [ Christi 1520 |, Octob. 12, die
Dominiea ante patrem obiit, accepto Tliessaloniez
nuntio Manuelem secundo genitum filium ab An-
dronico natu majore (quem ejus frater Maruel in
Jveretricis, cum qua consueverat ille, domo qui-
rebat ), occisum fuisse, cum quis esset Andronici
satellites ignorarent, rivalemque esse suspicaren-
tur. De qu.bus adeundus Gregoras, lib. vui, in
principio. Cantacuzenus, lib. 1 Fist. cap. 1. gene-
ris mortis nullam mentionem facit, quo Manuel
C
Phranzes protovestiarius lib. s, cap. 10, sub'finem
tradit Audrouicum seniorem cum Michaele regnasse
annos 45. et Andronicum juniorem coepisse anno
mundi 6855, qui fuit Christi 1528. Gregoras lib.
vtit. notat Andronicum juniorem coronstum fuisse
Fehruarii ἡμέρᾳ δευτέρᾳ τῆς ὀγδδης ἱνδικτιῶνος,
Hzc indictio 8 congruit eam Christi anno 1325,
ifa ut hie anctor. noster, annos. impn. Andronici
ejusque F. Michaelis duro numerat 45, terminum
istum incoronationis junioris Andronici respiciat,
qus» anno 1225, Februarii die 2, indict. 8 peracta
est. Quibus etiam consentit Cantacuzenus, lib. ι,
cap 41. Post quam incoronationem nepotis, Àndro-
nicus avus annos 5. in imperio adhuc vixit : ita ut
totog annos 46 eum fllio et nepote regnaverit,
qnos 45 solummodo numerat protovestiarius, 2η-
no siquidem 1528 nepos solus imperio potitus esl.
Christi deinde anno 1530 senior Androuicus ad vi-
tam monasticam a nepote invitus cogitur, at sit
Gregoras; inque monasterio mutato nomine An-
tonius appellatus biennium vixit, summaque rerum
necessariarum inopia pressus anno demum 153?
obiit
Cantacuzenus, lib. n Ηίδι. cap. 16, Andronicon
seniorem ad vitandas insidias, quas sibi aliquos
struere tyrannidem affectantes suspicabatur, sponte
monasticain vestem induisse asserit : serumnis ac
miseria colluctantem obiisse silentio transmitiit,
ne sibi dedectis. accersat, et Aridronico juniori in-
vidiam et odium conciliet; quandoquidem przci-
pum inter consiliarios hujus Andronici apud quem
prz czteris gratia poteutiaque valuit, habitum esse
notum sit. llic Andronicus ad vitam privatam co
acto avo solus regnavit ab anno 1338, ad annum
4541, Junii diem 15, orbis conditi 6849, ita ul
annos 13 imperaverit, Notandum etiam Androsni-
cum seniorem auno zalis suz 74, [ato conce
Bigse : ex quo vero imperium assecutus fuerat anno
50, ut adnotavit Gregoras, lib. 1x, monodia in
eum scripta, οἱ in. eo cum aliis convenit. Tradit
praterea ipsum, vivente patre Micliaele Palzologo-
rum primo, imperatorem designatum et appellatum
esse, quod contigit circa annum 1281. Michael se-
cundus Paleologus Andronici F., tradente Canti
cuzeno, lib 1, cap. 1, auno mundi 6829, Octobris
42. vitam cuim qiorte. conimutavit, id est, ane
exstinetus esl. Diligenterque animadvertendum dis- D Christi 1520, non vero 1521, ut in editione Pari.
Sidii causam intor ÁAudrouicos avum et nepotem
or!i, quo mutuis odiis certarunt, in avum a Cauta-
cuzeno Lransferri ; eL Gregoram ab isto, utpote scri-
ptorem mendacem. asperis aliquando ver^is casti-
gatum esse, quod ipse seripsit Canlacuzenus, lib.
jv, capp. 24 οἱ 25, cui Laien. potior files hac iu
re adhiben:!la sit nescio. Nam Cautacuzenus cuu
juniore Andronico a puero educatus adoieverat, i;
ter hujus fidissimos ac maxime familiares sewper
numeralus, ita ul ab eo ad dignitatem usque im-
peratoriam, tu'oris munere colonestatus, proves
c.us fuerit: quapropier non levi suspicione per.
striugendus venit, actis eL gestorum ab Andronico
juniore memoria nimio studio ;ndulgeus, dum
Audronico seniori guum minus forte se praebet.
επ Pater ct lilius &hnul anuis supra lictis 45.
siensi typographiae Regis in margine ascriptuum
es$i; at ex Niceph. Greg. in lib. vi1 calce annus
alius colligi potest. Natrat quippe Joannis Glyd
patriarch:e anuo 2 veheinenti Borea flante cruce
e inanibus status ane, qua columnz imposilà
ante vestibulum templi S. Sophiz stabat, excus-
sain fuisse anno mundi 6825, id est anuo Cliristi
4516. A Kal. Septemb. ad easdem Kal. anni 151/,
aulo post dicit, lreuen ex Alemauia Andrvince
Juniori avum despondisse : Michaelem deinde tu-
peratorew Thessalonicam abiisse, et anno ib
exacto rebus humanis exempiuu esse, ex quibus
annum orbis 6837, Cliristi 1519, coucludere pos-
sumus? verumtamen Cantacuzeno, qui annum &
diem asciripsit, adbiagerebimus.
761
HISTORIA BYZANTINA.
162
ζόμενος Ἱέρων ἔτη cy*. Μετὰ δὲ τὸν ᾽Ανδρόνικον À nuit annis... Michaeli successit Andronicus ** senior
Ἰωάννης 6 Παλαιολόγος (17) ὁ νἱὸς αὐτοῦ νέος ὧν,
xai παιδαγωγούµενος παρὰ xuplou Ἰωάννου τοῦ
Κανταχουζηνοῦ. Ἐν τῷ αὑτοῦ ἔτει... ἠρξαντο οἱ
Τοῦρχοι (18) περᾷν τὸν Ἑλλήσποντον, Ex μὲν τῆς
"Aclac "Opoup ἔγγονος 'Athv ἀρχηγὸς Τούρκων
δεσκόζων Σμύρναν, Ἔφεσον, xa τὰ πἑριξ, ἐκ δὲ
Προύσης ᾿Ορχὰν ἔχγονος τοῦ µῥηθέντος Ὁθμάν,
Περῶντες γοῦν λῃστρικῷ τρόπῳ, ἐπόρθουν Χεῤῥό-
γησον πᾶσαν, xai παράλιον θράχης ph ἔχοντες τὸν
ἀνθιστάμενον, f ἀνταίροντα, ἀφόδως ἄχρι Διδυμο-
τοίχου (19), xal πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἄχρι Ση-
λυµθρίας (20) xacécpeyov, ὡς τὴν πᾶσαν θράχην
ὑπὸ χεῖρα ποιήσοντες. Ἐν τῇ βασιλείᾳ γοῦν τοῦ
ῥηθέντος Ἰωάννου ἔτι µείραχος ὄντος ἑάλω Χίος
!* dictus, annisque 15 imperio przfuit. Andronicuin
sequitur fllius ejus Joannes 10 Palzeológus, qui cum
Juvenis esset sub tutela domini Joannis Cantacuzeni
regebatur. Anno imperii hujus... Turci Hellespou-
tu:n primo transfretarunt **, Ex Asia quidem Homur
filius Atinis Turcorum dux movit, qui Smyrnam,
Ephesum, et loca vicina tenebat. Orchanes vero fi-
lius memorati Othmani Prusa profectus est. Supc-
rito itaque freto, praedonum more totam Chersone-
sum populati sunt, Thraciceque loca maritima secu-
re, nulloque, qui incurrentes reprimeret, obvio facto
usque Didymotoechum, etiamque versus imperii se-
dem Constantinopolim Selymbriam usque incursio-
nibus infestarunt, tanquam Thraciam universam sub-
νῆσος παρὰ τῶν Γενουϊτῶν, xat al λοιπαὶ Κυκλάδαι B acturi. Imperante quoque Joanme praedicto eoque
vícot ἐκ τῶν Νανάρας ἀφιχομένων Φράγκων (21).
adhue juvene, Chium insulam Genuenses occupa-
Ismaelis Bullialdi note.
(17) Μετὰ δὲ τὸν Ανδρόνικον Ἰωάννης ὁ Πα-
ἀαιρλόχος Andronicus junior. filium suum, quem
ex Anna, Nostro. Álemanpna, Cantacuzeno e Sabau-
dia, aliis Pannonia, susceperat. imperii hzredem
reliquit. Joannes Andronico nascitur post avi Andro-
μἱοί obitam anno mundi 6840, Christi 1532, Junii die
18, ut adnotavit Gregoras lib. v, cap. 5. obiit autem
Andronicus junior anno mundi 6849, Christi 1541,
Hà ut impubes admodum cesset Joannes, annum
agens cum imperium adeptus est nonum: quot
eliam fuisse tradit Cantacuzenus, lib. rt, cap. 3.
Quamobrem pater moriens rehus imperli admini-
strandis tutorem testamento dedit hunc Joannem
Cantacuzenum magnum domesticum, historie jam
szpius allegatz auctorem, virum equidem Grego-
re et Nostro laudatum : Phrauzz affeciati regni su-
spectum, et quod voluerit ad liberos suos imperium
transferre insimulatum. Legendus Phranzes, lib. 1,
rap. 15, 14 et 15. Illum Cantacuzenum touti. fecit
Andronicus junior, ut' testamento suo, quod anno
Christi. 4520 gravi morbo decumbens condidit,
prateritis in illo Andronico avo adhuc superstite
rondumque monacho, matre etiam sua Xena, tu-
lorem eum posthumo liliosuo daret, si ex Anna
uxore 8ua tunc pregnante nasceretur. Nec etiam
omittenda sunt, qux a Codino Curopalate de Andro-
nici erga Joannem Cantacuzenum benevolentia et
amore referuntur lib. De offic. palat. Constantino-
polit. Ἑποίησε τὸν u£yav δοµέστικον Καντακουζηνὸν
ἰωάννην, ὃς ἀγεγόνει καὶ βασιλεὺς, ἱσοστάσιον τῷ
πανυπερσεθάστῳφ. Maguum domesticum | Joannem
Cantacuzenum, qui postea imperavit, &equalem sum-
99 panhypersebasto reddidit. Paucisque lineis in-
terjectis, post Andronici seuioris obitum ab hoc
Juniore Cantacuzenum auctum esse narrat : Ὑπερέ-
Orchane sive Ürchane : antea enim ín Europam
transierant Turci, a Catelanis bellum Andrenico
seniori et Michaeli ejus F. inferentibus evocati, ut
lib. vin. Híst. Rom. narrat Gregoras, et post. eum
Laonicus, lib. 1. Transierunt etiam Turci paulo
post annum 1300 eodem Laonico teste, lib. r.
Hujus quoque Turcorim in Europam expeditionis
meminit idem loco citato, verum jam ἀε[υπείο
Orchane, et Suleimane ejus fllio regnante. Nostro
tamen consentit Turcorum narratio a Leunclavio
adducta lib. iv Hist. Musulmanice ; et Phranzes,
lib. », capp.: 15 et 27, quibus potior fides habenda
est. Adnotatur autem ille transitus, quoniam Turci
tunc primum sedes in Europa fixerunt, occupata
Callipoli anno juxta. Annales Turcicos 758, Chri-
sti 1557. Μαιος Villanius Hist. Florent. lib.
HIR 29, trausitum Turcorum accidisse ait anno
(19) "Αχρι Διδυμοτοίχου. Didymoteechus oppi -
dum Thraciz, quod Bebrus alluit. Nicetas Choniates
duobus locis illius meminit : Καὶ ῥαγδαίας βροχῆς
θεόθεν ἀφορισθείσης &v τοῖς ἀνόπιν τοῦ Acbupiozolyou
μέρεσιν ὁ τῷ φρουρίῳ παραρέων Εύρος διευρυνθεὶς
ὑετῷ, etc. : Imbre subito ac impetu cadente iu. locis
supra Didymotichum sitis, qui oppidum alluit Ilebrus,
undas dilatavit, Turcis Dimotuc. '
(20) "Αχρι Σηυμόδρίας. Stephanus, Σηλυµθρία
πόλις Gpáxnc. Κἐχληται δὲ án Σήλυος, Bola γὰρ
χατὰ θρᾷκας fj πόλις. Selymbria Thracie urbs :
nomen a Se!ye trahit ; Bria enim Thracibus urbs
dicitur.
(21) Ἐκ τῶν Navapac ἁφικομέγων dpáryor.
Franci ex Navarra sunt ii, quos alibi Catelanos
appeliat, qui Hispaniam Tarraconeusem habitant.
Illa Genuensium expeditio ab Augustino Nebiensi,
χοντα πάντων ἑποίησε, τῶν μὲν τοῦ πάππου xat D Uberto Folieta, et Petro Bizaro íatta adnotatur
ῥασιλέως ἀνεφιῶν, ἑαυτοῦ δὲ θείων, τῶν ἑτέρων ts
πάντων τοῦ πανυπερσεθάστου, βεατιαρίου" ἦν οὖν
0710; ἐνταῦθα ὁ μέγας δηλαδὴ δοµέστιχας μετὰ τὸν
Καισάρχη. Supra ceteros eum extulil, avi sui impe-
ratoris nepotibus, suisque avunculis, ceterisque om-
nibus summo panhypersebasto et vestiario diguitatis
erdine anteposuit, hacque. sanctione secundus. erata
Cesare magnus domesticus.
(13) Ἑν τῷ αὐτοῦ ἔτει... ἤρξαγτο oi Τοῦρκοι.
Hec Turcorum in Europam irruptio prima est sub
auspiciis Oyuzioium sive Othmauidum regnante
5 Andronicus 1229, ** Junior, ὁ νέος.
auno Christi 1316, quo Simone Vignosio duce
Genuenses, Chium, Smyrnam et Phoceam utram-
que dominio suo adjecerunt. Idem testatur Joannes
Villanius, Hist. Florent., lib. x11, cap. 1623, l'anno
4346. el simile feciono all' isola del Silo in Arcipe!ago
di Romania e quella presono, e sonne signori e
tolsolla a Greci, ove nasce la Mastica la quale e di
rande fruito e rendita. Non video autem quare
avarros hoc loco adducat, nisi quia illis tempo-
ribus Petrus IV Arragoniz rex Pbilippi Hl. Navarrae
regis liliam Mariaw anno {954 uxorem duxerat.
ο Hic Joannes coronatus est Novemb. xix an. 6850 (1541).
ὃν Trausitus. Turcorum Üuinaneorum in. Europam ann. Hegirz 758, Christi annis 1356 «t 1357. Cepit
annus Hegirz 758 anno 1356, Decemb. die. xxv, Dominica, Cyclo solis xxi, litteris C, B., Joannis Pa-
Lcologi anno xvi.
e
763 DUCAER ή ἹἩ
runt **, c:ierasque Cycladas insulas Franciex Na- A Καὶ Πελοστόννησος πᾶσα πλὴν Λαχεδαϊμόνων΄ xd
varra profecti. Universa insuper Peloponnesus, pre- ἨΜονεμδασίας, καὶ αἱ xac Ἰωνίαν Φώχαιαι παρὰ τῶν
ter Lacedzxmonem et Mopembasiam, et quie in lo-— ᾖΓενουϊτῶν,
nia site suit Phocses ab iisdem Genuensibussug.di-
tioni adjecti eunt.
5 CAPUT til. .
Grchanis Osmanidg mors : Morates. ejus F. inperium
ad.
(us Lozaro. Despote Service bellum infert, A juvene Ser
p inert,
v!0 occiditur; pes cujus cedem prelium Turci ineunt, Servios cedunt, et m clade ui Grue πω d
mulli Serviorum proceres capiuntur et in Moratis tentoriis interficiuntur. A Vesirls | ldrim Bajasiti imperium defertur
natu minori filiorum Moratis. Fratrem natu. majorem fraude oppressum excecat Bajasites.
Eodem anno labente nobis supra memoratus Or-
chanes Turcorum princeps obiit, relicto fllio Morate
ditionum atque principatus hzrede, qui Thracia
urbibus potitus imperii limites producit, obsessam-
que Adrianopolim occupat, atqueuniversam, excep-
ta Thessalonica, Thessaliam ; velut ergo Romano-
rum provinciis omnibus perdomitis et subaciis, in
Triballos movit, et quamplurima ipsorum oppida
p»gosque funditus delevit, incolasque «captivos in
objectam Europz Asiam per fretum Chersonesi ab-
ducios Lr9jecit. Quibus cum attendisset Servize Cra-
les [id est rex] Lasarus Stephani Cralz F., conseri-
pto ex omnibus ditionibus suis exercitu, eum tyranno
acie decertat, eogue proelio utriusque exercitus plu-
rimi cecidernut. Adeisaum deinde now quoddam,
praeterque id qued dici aut. cogitari. potest callide
susceptum facinus. Yir quidam Servius e primaria
Ἐν δὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἑτεθνήχει καὶ ὁ προῤῥηθεὶς
λΟρχὰν (22) 6 ἀρχηγὸς τῶν Τούρχων, χαταλισὼν
τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ τῷ υἱῷ αὐτοῦ Μουρὰτ, ὃς ἑγ-
χρατέαστερος τῶν θρᾳχικῶν πόλεων γενόμενος, vo-
λιορχῆσας τὴν ᾿Αδριανούπολιν ἔσχε (23), xal θις.
ταλἰαν πᾶσαν πλὴν θεσσαλονίχης * ὡς οὖν σχεδὲν
πᾶσαν τὴν ᾿ΡῬωμαίων γῆν ὑπὸ χεῖρα χατέχων, xd
ἐς Τριδαλλοὺς ἀφίχετο, xal πολλὰ τῶν αὐτῶν t
λίχνια, καὶ κώμας ἀφανίσας, καὶ τοὺς οἰχήτορα:
αἰχμαλώτους ποιῶν, ἐς τὴν περαίαν διὰ τοῦ ἐν
Χεῤῥονήσῳ πορθμοῦ ἀπέπεμπε' ὁρῶν οὖν ταῦτα ὁ
τότε «hv Σερδίαν χραλεύων Λάζαρος, vlh; Στεφἠ-
νου τοῦ Κράλη Σερθῖας σνναγηοχὼς πᾶσαν τὲν ὑπ'
αὐτοῦ δύναμιν αυμπλέχεται τῷ τυρᾶννῳ, xol U
ἀμφοῖν οῶν δυνάµεων πίπτουσι πλεῖσεοι. εἶτα Ἱ-
vetal τε χαινὸν καὶ ὑπὲρ λόγον τεχνούργημα. 'Àvip
τις τῶν ἑνδόξων Zépfoc νέος (24), ἀνδρεῖος, xs
Ismeelis Bullialdi note.
Rex Navarre sen Vasconiz his foederibus nuntiali- C Grscerum sententiam, bujus Nostri narrationi
bue urbes aliquot Arragonio concesserat : vicissim-
que Árragonius illi; propterea Navarri seu Vagco-
nes Arragonensibus juncti atque Catelanis in
Orientem profecti sunt. Tunc etiam Vascoues in
illis expeditionibus Cazelanis ultro magis se adjun-
xerunt ; quod in regni successione Maria sorori sux
Joanne przlata esset, si Philippo patri mascula
proles deesset. Genealog. Dom. Francice claris-
simorum virorum fratrum Samimartbanorum lib.
xy; Mariana, lib. xvi, cap. 4, Hist. Hispanic.
22) 'Er δὲ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐτεθνήκει ὁ προῤῥη-
θεὶς ᾿Ορχάν. Du sunt de anno obitus Orchanis
opiniones : alii e vita migrasse volunt anno Hegirz
759, id est, Chrisü 1358 ; nam cOpit annus 759,
auno 1957, Decemb. 14, feria 5, et Ma Calvisius
sentit, Leunclavius sub finem lib. iv aliam sequitur,
qua niortuum Orchauem asserit anno 760, qui
coepit anno 1558, Decembris die 5, feria 2. Annales
Turcici adnotant post captam Callipolim Suleima-
uem inter venandum equo lapsum bumi tam gra-
viter afflictum fuisse, ut statim exspirarct, et. duo.
bus mensibus snte patrem obiisse. Qus narratio
nop consentit illis quie infra eap. 10 Ducas noster
narrat, deletum scilicet. exercitum Turcorum a
Matthzeo Cantacuzeno, et Suleimanem occisum,
antequam imperio cessisset Joannes Cantacuzenus,
id est, ante annum 1355.
(25) Τὴν ᾿Αδριανούπο1ιν fo ys. Ex Leunclavii
Hist. Musul. lib. v, Adrianopolis occupata est anno
Hegirze 765, Christi 1562. Αι annales referuni ad
annum 761, id est Curisti 1560, quem annum Cal-
visius retinuit.
(24) ZvAJ4apu6áreza. οὖν ὁ Λάζαρος. Laonicus
lib. 1, sub finem, hanc Serviocum iufelicem expedi-
lionem clademque acceptam narrat secundum
** Christi anno 1540.
paucis mutatis prope similem : Lazarumque Ele
zarum appellat ; Morateni peremptum iuter praelia.
dum tradit; at Phranzes a Lazaro necatum fuisse
scribit, Nomen illius. qui Moratem occidit, Milos
traditur a. Laonico : Milos Cobilitzius appellatur 1
Leunclavio : Milos Cobilik Lazari despotte gener 2
Mauro Orbino. Lazarus ille, ut hic Orbinus is
Slavorum historia 'scribit, partem imperii defuncii
Stephani Cralisseu imperatoris occupavit, alii alias:
cum Vroscus Stephani F. ignavia ac desidia len
pus transigere. Hic Lazarus primus fuit Serriz
despota e familia Privazia sive Pribazia. Pugn
rro illa commissa est in. c«npo Cossovo 3080
egire — 791, Christi 1389; non vero anno 15X,
nt vult Leunciavius in Pandectis Turcicis, cap. ὐἳ.
Annus enim 7901 ccpit aano Christi 1298, Decemb.
$0, fer. &, cyclo solis 25. Itt. E, D. Propter oct
sum vero ex insidiis Moratem, morem ac cansuett-
D dinem inde manasae ait. Leuncl. ut nullas legatis
Sultannm accedat, nisi a duobus capigia brach?
complectentibus ducatur. Ex parte verum es
concedatur : lionoris nihilominus gratia, id etit
nuac fleri constat : et anno 1617, vezir-azemun
seu primum vezirum palatio suo egredientem
rursumque illud ingredientem vidi, duorum famt-
lorum inanibus brachia complectentium sublevatum.
Eodemque modo genitzerorum agam seu przit-
etuin. qui eumdem vezirum conveniebat, duoru?
famulorum manibus sublevatum incedere aspet
Hic lector monendus est (alli Leunclavium, lib. "!
Hist. Musulm., quando mense Junio Rama
celebratum esse ait anno Hegire 791; Neomen?
euim hujus mensis Ramazan jejunii Turcorm?
eo auno incidit in Augusti diem 24 anni 1539 4
Christi.
105
HISTORIA BYZANTINA.
766
τολμηρὺς ὡς οὖδεὶς ἄλλος τῶν *Óte, χκαθὼς &w- À nobilitate, juvenis fortis, et audax, si quis alius co-
δείχθη, ἀποσπασθεὶς ἐκ τῆς φάλαγγος τῶν Χρι-
στιανῶν, εἰς μέσον τῆς παρατάξεως τῶν Τούρκων
ὡς αὐτόμολος πίπτει. Καὶ δῆτα ἁρπάσαντες ol
Τούρκοι τοῦτον, αὐτὺς δὲ οὖν ἠγεμόνα ὀνομαστὶ .
xaXov, xaX, Ῥούλομαι τοῦνον ἰδεῖν. καὶ, λόγους τινὰς
ὑποψιθυρίσαι ὡς ἐγχρατῆς Ὑενέσθαι τουτουἲ «oU
πολέμου, Évexa γὰρ τούτου αὐτόμοΊος ἑλη.ύ-
θε, εἰπὼν, τὸν ἡγεμόνα δεικνύουσι. Ὁ Μουρὰτ
δὲ διὰ τῆς χειρὸς δειγµατίσας τοῦτον ὡς πρὸς
αὐτὸν Ελθεῖν, ὁ νέος ὀρμήσας xol πλησίον ἑἐλθὼν,
ξιφιδίῳ κατὰ χαρδίας Χαιρίαν δίδωσι την πληγὴν,
χαὶ αὐτὸς παρὰ τῶν πελεχνφόρων καὶ ὑπασπιστῶν
τοῦ Μουράτ μεληδὸν χατατέµνεται, Τότε οἱ Τοῦρχοι
τὸ παρ᾽ ἐλπίδα χαινὸν θεασάµενοι, καὶ olov xaxby
αὐθωρὸν En" Όφιν ἐπιπεσὺν ph ἔνεγχάμενοι, βου-
1ὴν εὐσύνοπτον Ῥουλεύονται µάλα xaX σοφιστιχήν *
lv µέσῳ τῆς παρατάξεως φχηνὴν πεπηχότες, εἴσω
vv ἡμιθανῃ Μουρὰτ τεθείχασι. αὐτοὶ δὲ ὡς οὐδένα
οὓς πολλοὺς χινδύνους ἁπώσαντες, εἴσω τῶν πα-
ῥατάξεων ὡς κύνες λυττῶντες ἑχώρησαν. Οἱ δὲ
Σέροι ἁγνοοῦντες τὴν εἰς αὐτοὺς γενηθεῖσαν παρὰ
τοῦ χαλοῦ νέου ἐχείνου εὐστοχίαν, καὶ τὴν εἰς τοὺς
Τούρχους τοῦ ἠγεμόνος ζημίαν, ἀλλὰ μᾶλλον
ἀπεγνωχότες, bg 6 χαλὺς ἐχεῖνος στρατηγὸς ἅτερ
χέρδους τοῦ προσδοχωµένου ἀπώλετο, δειλοχαρδίως
»ἀχεῖνοι πρὸς τοὺς Τούρχους ἀντεῖχον, ἕως οὗ τέλος
ὁ πόλεμος εἴληφε. Συλλαμθδάνεται οὖν 6 Λάζα-
ρος (24), καὶ σὺν αὐτῷ τῶν µεχιστάνων οἱ πλεῖστοι,
ztapeorum tunc fuit, talisque exitu approbatus, &
Christianorum acie in medios Turcorum ordines ve-
lut transfuga procurrit, statimque a Turcis com-
prehenditur. Ípse vero Turcorum prineipei nomine
compellans dicebat cupere se eum videre, et verba
quidam in aurem ipsi facere, ut hoc bello superior
evaderet * Hwjus enim causa, inquit, transfuga huc
transivi : ducem aque suum illi ostendunt. Morates-
que manu significat, ut ad se accederet : cum ergo
prope acceseísset juvenis, sica lethale vuluus pre-
cordiis tyranni infligit, ipseque ab hastatis Moratis
satellitibus, custodibusque membratim eoncisus est.
Tunc Ταγεί novem casum preter epem contuiti,
tamque acerbe cladis, eujus ipsi spectatores fue-
rant, impatientes, consiliem prudens atque callidum
hueuint : in media acie tentorio erecto intus semi-
mortuum Moratern deponunt, ac veluti nullum eub-
iissent perienlum, multis interim devitotis, intra or-
dineset canes rabidi se receperunt. Servii vero, qp»
a forti ac generoso juveneílto tam solerter et feliciter,
proque salute sua gesta erant, non solam eon «co-
gnoverunt, quamque Turci cladem amisso duceacec-
perant; sed animo insuper fracti ac despondentes, ut
eximius itle belli dux eperato fructu delusns periit et
ipsi ignave ac timide Turcis restiterunt, 1antisper
dum telem exitum proelium haberet. Comprehenditur
Lazares,et cum eo procerum atque belli ducum
quamplurimi, quiin tentorium, in quo Morates Jace-
οὓς &nayavóveeo ἓν τῇ σκηνῃ fj ἔχειτο ὁ Μουρὰτ C, batanimam jam agene, adducü trucidastor, idem
Ίδη τὰ λοΐίσθια “πνέων, σὺν τῷ Λαζάρῳ κάνταςτοὺς
Ux αὐτὸν ἄρδην χατέσφαξαν, καὶ σὺν αὐτοῖς xal
Μουρὰτ ἄμφω τέλος ἑδέξαντο,. Τὸ δεξιὼν χέρας
µήπω τῶν πραττοµένων αἰσθόμενόν τι, ἀλλ οὔτε
ὁ ἀριστερὸν, &v δὲ τῇ οὐ ραγίᾳ ταῦτα ἐπράχθησαν,
ν δὲ ὁ ἔξαρχος τοῦ δεξιοῦ χέρατος Σαθούτζιος ὁ
πρῶτος τῶν vlov Μουρὰτ, τοῦ δὲ ἀριστεροῦ ὁ δεύ-
τερος ὁ χαὶ Παγιαζὴτ, δεινὸς, χαὶ δραστήριος ὡς
obe. τῶν ἄλλων, ὃν χαὶ µεταχαλέσαντες οἱ τῆς
βουλῆς ἐξοχώτατοι τοῦ Μουρὰς, οὓς xaX βεζήριδας
χατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν, ἀνακαλύπτουσι
τὰ γινόμενα, καὶ «b πτῶμα «b πατρικὺν ἐμφαν[-
ἔουσι, 'O δὲ, οὐδὲ σχῆμα οἴμωγῆς f) κλαυθμοῦ ἓν
τες παροιαῖς ἀναφανέν, μεταχαλεῖται Σαθούτζιον
morie genus ac Morates experti. Horum vero quae ge-
rebantur nendum quidquam senserant, qui in. lvo
dexteoque aciei core stabant : in postrema quippe
acie pugnatum erat. &ekteum ducebat corau Babuc u$
major nata filiorym Morastis : evo preeerat alter eo-
rum Bojazites, vir acer, et prs cseteris promptus
quem aecersiverunt, qui wezirides eerum lingua
vocantur, precipui Moratis consiliarii, eique expo-
nunt quz acciderant, casumque patris. Laerymig
i'aque compressis omnique luctus specie, Sabucium
fratrem tanquam jussu patris cum eo de rebus gravio-
ribus acturus ad se vocat. Sabucius itaque. veluti
patri obtemperans sponte accedit fraudis ae doli
ignarus, invitusque a Íratre comprehenditur et ex-
vv ἀδελφὸν, ὡς ὅτθεν ἐκ τοῦ πατρὸς ἵνα σχέφωνταί D cxcatur. Turcorum deinde princeps renuntiatur
t ῥαθύτερον. ᾿Αγνοοῦντος δὲ Σαδουτζίου (25) τὸ
ἐρᾶμα ἑχὼν ἔρχεται ὡς πρὸς τὸν πατέρα, xal ἄκων
Συλλαμδάνεται παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ, xal τοὺς ὀφθαλ-
μοὺς ἐξορύττεται. Καὶ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων ὁ
Παγιαζῆτ ἀναδείχνυται, ἀνῆρ δεινὸς καὶ περὶ τὰ
τολεμικἁ ἔργα Ὑρἢγαρος Χριστιανομάχος ὡς οὐδεὶς
τῶν xav" αὐτὸν, àv τῇ τῶν ᾿Αράδων θρησχείᾳ µα-
Βα]αείίος, vit acris ingenii, inque rebus bellicis sedu-
lus atque impiger, prze czeteris sui sevi hominibus
Christianorum hostis, superstitionis Arabum obser-
vator studiosissimus : et Mohamedis impiis preecep-
tis adlizrens ea accuratissime observabat. Noctes
insomnes ducebat consilia struens, dolosque nec-
tens adversus Christi raüonabiles oves.
Ismaaelis Bullialdi note.
(25) ΑἉγνοοῦντος δὲ Xa6ovsüov. Conseniunt
nter se historici de. Bajazitis ad imperium eveetione.
uras exezecatum fuisse prodit Sabucium; Laoni-
u$ et Phrauzes strangulatum asserunt. Leunclavius
Ib. v eodem mortis genere perisse scribit, e1 Ba-
isitem Gilderum, nostro Πίτα, quod nomen (ul-
men interpretantur, natu majorem; fratremque il-
lius Jacupem Zelebim natu. minorem fuisse. Lao-
nicus Sulcimaneimn fuisse natu. inajorem, BDajazi-
tem vero minorem tradit. Phrauzes illum Musul«
manum; Turci Jacupem, Laonicus et Graci Sulei-
inanem appellant, quein Ducas Sabuciuin nomigal.
161 DUCAE 18)
θητὴς τοῦ Μωάμεδ θερµοτάτης, φυλάττων τὰς ἀθέσμους αὐτοῦ ἐννολὰς ἄχρι xo τῆς ὑστέτς
στιγμῆς : ἄγρυπνος καὶ διανυχτερεύων ἕν τε βουλαῖς καὶ µηχανουργίαις κατὰ τῶν Χριστοῦ λογιχῶν τι.
θάτων.
CAPUT IV.
Baiazites Serviis tributa imperot, Stephanum Lazari F. sibi militare jubet, ejusque sororem. Ἡ ἁγίαπι rorem dyi,
Carmianum Phrygie regulum spoliat. loniam invadit. Sarchanem deditioneaccipit, εἰ Asi regulos in ordinemci,
Philadelphiam occupat et Callipoleos arcem insiaurat. '
Hic adepto principatu, post Moratis et Lazari cz- A . Οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἀναδυσάμενος MAYA
dem a nobis expositam, Serviosg primum tributa
pendere coegit, obsidibusque acceptis has conditio-
nes tulit, Lazari illius filius Stephanus post cladem
Serviis illatam Crales ab eis constitutus, quocunque
cum exercitu moveret Bajazites (26), sub ejus si-
gnis militaret, Maria Lazari θ]ία (27) virgo tenera
adhuc et florens Stephani soror Bajaziti nuberet,
plurimaque argenti talenta ex 7. Servim fodinis
metallicis ei solverentur. His legibus data atque
obstricta Turcis Serviorum fide, collecto üniverso
Thracico atqne Thessalico equitatu, proficiscitur
Bajazites versus orientem in provincias vltra ma-
re sitas, trajectoque freto quod Callipolim et Lam-
psacum interjacet, cum ingentibus Turcorum stque
Romsorum, quos devicerat, copiis Cotyzum Phry-
gie metropolim tendit, urbeque et Carmiano Phry-
gi principe potitur. Rebus deinde illie constitutis
Carmianus a Bajazite Prusam dimittitur, nec mul-
to post ad Persas confugit. Totam postea Phrygiam
itineribus emensus Bojazites, a Laodicea Ephesum
delatus tota lonia potitur, et Jes:eum filium Ate-
nis loniz principem, eique tunc imperantem Ni-
cteam Bitbyniz ablegatum ibi subsistere jussit: et
reliquum deinceps vitz: tempus Jeszus illic transe-
git. Hinc superato Mzandro flumine, trajectisque
universis *opiis, Cariam totam el Lyciam sine ali-
quo tumaltu bellico oceupat, istarum provinciarum
principe Eliez ad Persas aufugiente: exercitum in
μὲν Σέρδους μετὰ τὴν πτῶσιν Λαζάρου xol τῷ
Μουρὰτ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἑδήλωσεν, ὑτοτεε;
xai ὑποφόρους πεποίηχεν, ὁμήρους τε xai cfi. |
xag λαδὼν, ὡς ὁ τοῦ Λαζάρου ἐχείνου υἱὸς iiy
νος, ὃν καὶ Κράλην ἡ Ῥερδία μετὰ τὴν ovppph
ἐκείνην χεχειροτόνηχεν, εἴη σὺν τῇ στρατείᾳ αὐτὸ -
ὅποι διάγει ὁ Παγιαζῆτ, χἀκεῖνος συνεχστραπύς
οθαι * xal τὴν ἁἀδελφὴν αὐτοῦ Μαρίαν τὴν τοῦ Λε.
ζάρου θυγατέρα εἰς γάμον ἐχδώσειν αὐτῷ περίί-
vov οὖσαν xai τρυφεράν * xai ἀργύρου tiiv
Ixavà ix τῶν μετάλλων Σερθίας (28). Καὶ ei
μὲν Σέρδοι τοῖς Τούρχοις ὑπάσπονδοι γεγονότες, i
Παγιαξῆτ πᾶσαν τὴν ἐππιχὴν τῶν θραχικῶν, xi
θετταλικῶν δυνάµεων συναγηοχὼς, ἐπὶ τὴν περαίεν
τὴν πρὸς ἕω τὴν πορείαν ποιεῖ, χαὶ διαθὶς ἐν
πορθμὸν τὸν ἐν µέσῳ Καλλιουπόλεως, xal Aagjé
xov (29), μετὰ πολλοῦ συμμαχιχκοῦ Τούρχων &
χαὶ Ῥωμαίων τῶν ὑπὸ χεῖρα, ἐπὶ τὸ Κοτύαιον (40)
ἀνατρέχει µητρόπολιν τῆς Φρυγίας, xal τὴν τι τἰ-
Avv εἷλε, καὶ τὸν Καρμιὰν τὸν ἀρχηγὸν τῆς ὁμ-
γίας. Γενόµενας δὲ kv τοῖς πρἆγµασι τᾶς puris;
6 Παγιαξὴτ Καρμιάνον iv τῇ Προάσῃ ἐξέτεμήςι
"O δὲ ἀποδράσας εἰς Πέρσας ἐξέφυγεν. '0 δὲ Il
γιαζητ τὴν Φρυγίαν διαδὰς, καὶ ἀπὸ Λαοδιχείας (91)
εἷς Ἔφεσον κατελθὼν, ἑἐγκρατὴς τῆς Ἰωνίας iré
νετο. Καὶ «by "lecal ἔχγονον τοῦ ᾿Ατὴν dpynib
ὄντα τῆς Ἰωνίας κατασχὼν, ἐν τῇ χατὰ Bilbo
Νιχαίᾳ ἑξώρισεν, x&xel τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς am
Lydiam inde reducit, perque Tmolum altissiinum Qt διεθίδασεν. Τὰς δὲ δυνάµεις πάσας διαθιδάσαι 9
niontem Sardeis Lydie metropolim venit. Magne-
siam deinde ad Sipylum sitam tendenti occurrit
Μπαίανδρον (52), xal Καρίαν πᾶσαν xol Ave»
ἀφοφητὶ λαδὼν, xal ὁ τούτων ἀρχηγὸς Ελιές πρὸ
Ismaelis Bullialdi note.
(26) De Bajazitis expeditione in Asie Minoris
regulos Turcos adeundi Laonicus lib. n, Leuncl. lib.
vi, et Phiranzes lib. 1 cap. 29. .
(27) De Lazari despote filia Maria Stephani so-
rore, quam Bajazites uxorem duxit, non convenit
eum Leunclavio Noster ; ille enim lib. τι Histor.
Musulm. Bajazitem Bulcoglii principis Christiani
filiam uxorem duxisse refert; et cap. 54, Pandect.
list. Turc. in. Genealogia Bulcorum accuratius ex-
plicat quzenam illa fuerit, Stephani nempe Servio-
rum despote filiam, non sorore: facit, et loco hi-
storix citato aduotavit Marlam illain Serviam Baja-
zitem vinum bibere primam docuisse, cum Osma-
nid:ze abstenyi hactenus fuissent, Cuin. Nostro fa-
ciunt Laonicus , lib. ni, qui Eleazari, qui Lezarus
est, filiam fuisse scribit, et a Temyre captam,
non sine Bajozitis indignatione summa, illi pocula
miniatrasse. Maurus quoque Orbinus in historia
de regno Slavorum illam fuisse Lazari filiam seri-
bit, ejusque nomen Milievam fuisse prodit: eamque
Γι) ασε in. matrimonium. collocatam a. matre sua
Miliza Lazari vid»va, ut. bencvolum ae pacatuin cum
sibi pararet.
(28)'Ex τῶν pecrd.Liowv Σερδίας. [που 2:΄
genti fodinarum meminit Bonfinius D. 3. lib. 5:
Mehemetes superiorem prius. Mysiam ingresius, [0
nas argenti que despolis erant, oecupure mut.
Novum montem Trepciam εἰ Prifren εἶνε oppi".
argenti mnetallorumque [eracissima, obsidel elt
gnat. Maurus etim Orbinus. iu. Stavorum rt^
Monte nero ove il Turco ha richissime minere dt*
e d'argento. ,
(29) Ἐν μµέσφ KalAwvxólsoc xal Aapyt
xov. Callipolis urbs ad Hellespontum in Euri:
sita, a Callia Atheniense olim condita: cum 3 m
cis Suleimane bassa duce Callipolis seu Calliote
D capta fuit, et tantze jacture nuntius Constat"
polim perlatus, eo vesanise ceci Graci devent
rant, ut dicerent, Amphoram vini a Turcis erp
nec de illa arce recuperanda cagitareut. [αυ
cum ín Asia est, et Lapsaco hodie a Graecis von
(50) 'Exl εὸ Kotvator. Majoris Phrygia ur
uam Turci Cutahige appellaut, .
1 (94) Kal ἀπὸ Λαοδικείας. Laodicea urbs Phry;
Capatiauz, Diospolis antea appellata.
τν) Tor MulaxBpor. A Turcis Madreappelit-
"69
ΗΙΡΤΟΒΙΑ BYZANTINA.
TIO
Πέρσας φυγὰς ᾧχετο. Aa6üy δὲ τὰς δυνάμεις πἀ- A Cheder filius. Sarchanis Lydize ZEolidumque civi-
σας ὀπισθορμῶν iv τῇ Ανδίᾳ mapavylvezat, τὴν
πορείαν ἀπὸ τοῦ Τμώλου τοῦ μεγίστου ὅρους τῆς
Λυδίας ἐς Σάρδεις μητρόπολιν τῆς Λυδίας κατελθών.
Καὶ πρὸς Μαγνησίαν τὴν ἐν Σ.πύλῳ τὴν πορείαν
ποιούµενος, ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὑτοῦ ΧἈχηδὴρ
ὁ ἀρχηγὸς Λυδίας, xal τῶν Λἱολίδων πόλεων, ὁ
ἔχγονος τοῦ Σαρχὰν, καὶ παρέδωχεν ἑαυξόν. Αὐτὸς
δὲ μεταδοὺς μερικῆς τ'μῆς, ἐπεὶ γαμθρὺὸς bw
ἀδελφῇ ἦν ὁ Χχηδῆρ, πέμπει τοῦτον πρὸς Προῦσαν.
'üg ἐν ὀλίγῳ δὲ xal φαρμάχῳ τοῦτον ἀπέχτεινευ.
'0 δὲ Παγιαζητ τὴν πρὸς Φιλαδέλφειαν (65) ἁπά-
γουσαν εἶχεν ὁδόν * καὶ γὰρ αὕτη ὡς ὑπερέχουσα τῷ
µεγέθει, xal πολύανδρος οὖσα ἐπεχράτει ἔγγιστά
που τοῖς ρ’ ἔτεσι, xat dj ὑφήλιος πᾶσα ἣν ὑποχείριος
tatum princeps, eique se dedidit. Hune Clederem
Bajezites quein impertito honore cobonestaverat
collocata ei in. matrimonium sorore sua, Prusam
mittit, moxque veneno sustulit. Movit inde Ba;azi-
tes, et Philadelphiam proficiscitur, (cum enim totus
Oriens ab annis fere centum Turcorum imperio
premeretur, hac urbs amplissima, liominumque
frequentia celeberrima interim hactenus steterat,
neque dum istorum tyrannidi cervicem submiserat,
ipsaque, instar stelle inter nubes ia coli vertice
micantis, splendebat), et obsessam urbem ad dedi-
tionem coinpellit.deflciente cives commeatu. Con-
elitutis deinde pro libitu proviuciarum rectoribus
et przfectis, ad occidentales regiones cum omnibus
παρὰ τῶν Toópxtov: ἡ δὲ πόλις αὕτη δίκην áocípo; B copiis tendit: jauque fretum transvectus arcem ad
ἐν συννεφώδει µεσουρανήµατι φαίνουσα ἣν. Πο-
λιορχήσας δὲ ταὐτην. . «:. .....
2... s. «καὶ μὴ δυνάµενοι διὰ τὴν ἔνδειαν
τῶν τρογῶν παρεδόθησαν. Δαθὼν δὲ τὰς δυνάμεις
πάσας τῆς Ἔω προχαταστήσας iv ταῖς ἐπαρχίαις
ἐρχτγοὺς xai Ἠγεμόνας, οὓς αὑτὸς ἐδούλετο, πρὸς
d ἑσπέρια χωρεῖ. Καὶ δὴ τὸν πορθμὸν διαθάς,
fauces Callipoleos, a Catalanis ipsisque Turcis jam
diu dirutam penitusque excisam, a fundamentis no-
vam excitavit, portumque seu stationem unde tri-
remes excurrere, in. quem deinde tuto se recipere
possent, construxit, eique turriin amplissimam im-
minentem ad arcendos hostiles igcursus impo-
suit.
inel τὸ τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον πρὸ πολλοῦ χαιροῦ πἀράἀ τε τῶν Κατελάνων παρ) αὐτῶν Τούρ-
ὧν διεφθαρµένον xal ἐς παντελῆ ἀφανισμὸν ἣν, αὐτὸς ἐκ βάθρων ἆλλο καινὸν ᾠχοδόμηχε, xai ὁρ-
ιητήριον
εµένος ᾠχοδόμησεν.
ἕνεχα τριήρων φυλακὴν, xal πύργον ὑπερμεγέθη πρὸς ἀντιπαράταξιν ὑπερεστηχότα τοῦ
CAPUT τ..
aitia discordice inter Joan. Cantacuzenum et imperatricem Annam ejusque aul? proceres. Cantacüzenus urbe discessit,
dolo eum. aggrediuntur adversarii ; ab amicis monetur, qui adeo ab Alexio Apocauco in carcerem conficiuntur; Apo-
caucum inter [iciunt, et propter ea omnes fere necantur. Michael Ducas auctoris avus paternus.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης (54) ὑπερθὰς τὴν pei- 6 & Dum hacgeruntur imperator Joannes exacta
αχιώδη, xal νεανικὴν, μεθ) ἡλιχίωσιν xal τὴν
νδρῴαν μεθ) ὅσης ναρχότητος πρὸς τὴν πρεσθυτι-
ἣν ἠτοιμάζετο τῷ τότε xaipip* καὶ γὰρ νέος v,
αἱ παιδαγωγῷ χρώμενος χυρίῳ Ἰωάννῃ τῷ προῥ-
ηθέντι Καντακουζηνῷ, ἀνδρὶ συνετῷ xal περὶ τὰ.
Ὀλεμιχὰ μαχιμωτάτῳ, καὶ τῶν εὐγενῶν, ὡς εἴποι
t€, ἆνθος εὔοσμον. Τοιοῦτον γὰρ ὄντα, xal ὁ προ-
εθασιλευχὼς ᾿Ανδρόνιχος χατὰ πάντα ὡς ἁδελφὸν
juvenili zetate virilique consumpta, socordiz ac de-
sidi: totus immersus senescebat. Hunc adhuc ju-
niorem rexerat nobis memoratug dominus Joannes
Cantacuzenus, vir prudens reique militaris peri-
tissimus ac strenuus, nobilium, utita dicam, flos
guavissimi odoris; talem equidem Andronicus im-
perator decessor Joannis, in omnibus non aliter
quam fratrem habuit,ejusque fidei imoerium ac filium
- Ismaelis Bullialdi notae.
(53) Ὁ δὲ Παγιαζὴτ τὴν πρὸς duAa8sAglav.
a0nicus lib.n, refert impcratorem Manuelem per
iduceatorem jussisse Philadelpliize cives, ut se Ba-
uiti dederent ac permitterent : quibus parere. re-
ucntes Bajazites obsidione cinxit, urbeque potitus
ή. Libro etiam vi Historie Musulm, narrat Leun-
avius Bajazitem anno hegirz 792, Christi 1590,
Iiladelphiam subegisse; οι per inultos. annos
eterat, postquam Citeras Asiz urbes in ditionem
am Turci redegissent. Philadelphia Lydie urbs
t, Sardium metropolitz: olim subdita.
(64) *0 δὲ Bac Aste Ἰωάνγης. Que ab. Orehane
1:que tilio Morate gesta sunt dum Christianorum
4 vicinorum "Turcorum se rebus imumisceut,
eviter enarravit hujus histori:€ auctor. Bajazitis
inde initia usque ad Juanuis obitum leviter liacte-
is perstrinxit: ad eorum deinde narrationem re-
editur, quae in aula Constautinopolitana, ei in
perio Grecorum, quibus Joannes regnavit tem-
ribus, acciderunt. Herum ac eventuum prazci-
orum seriem expouit, εἰ infortuuia narrat, qui-
5 labantis illius imperii Constanunopolitauni re-
liquie, sub Andronico et Joanne tanquam procello-
sis turbinibus circumactz ac jactata, tandem pe-
rierunt. Quarum ampliorem notitiam qui habere
cupit, Cantacuzeni historiam et Gregorz adeat. Jam
diximus Cantacuzenum illum ob generis splendorem,
eximias insignesque virtutes, quibus doini wilitia-
que claruit, a Gregora et Nostro laudatum, aecu-
satum. vero a Phrauze affectatze. tyrannidis, et in
Joannem perfidiz. Hisde objectis sibi criminibus
passim in historia, quam scripsit, purgat se Can-
lacuzenus, uomnenique suspicionem 4 se, qusntum
potest, amolitur. Quicquid sit, coronam imperialem
sibi et uxori bisimponi voluit, Matthaeum liberorum
suorum primogenitum despotam designavit, cal-
ceosque purpureos induere jussit; Manuelem natu
minorem Spart2 despotam proclamavit: iia ut viam
ad imperium sihi suisque usurpandum ac retiueius
dum, sternere voluisse videatur. Ut vero incep-
tum omiLteret, vires, quibus instructus erat, ipfiriua
ac fluxz, rerum imperii perturbatio, qua& attrit:e im
pejus quotidie ruebaut, atque imiminuntia a lurcis
vericula suaserunt, '
Til
DUC/E
Τη
moriens commisit. Sed Rom»orum improspera et A ἡγεῖτο, xai την βασιλείαν οὖν τῷ tail. τελευτῶν
iniqua fortuna. odium ei invidiamque co«ffavit:
mmaxime etenim invidere solent homines illis, qnos
virtus ad altiora evebit : quapropfer eum Joenpem
ámperatorem adhuc adolescentem generum sibi ha-
here Cantaeuzenus vellet, nuptum data illi Helena
filia sua, caeteri senatorii ordinis viri invidia exa-
gitati matrem imperatoris adeunt, uxoremque ei
cx Germania petendam pro consuetudine jamdiu
usurpata dicunt, nullatenua veru ex subditis, ut 4
Germanis (aiunt) auxilia, et suppetias, si tempus
ita exegerit, consequi possimus. His cum annuisset
demina Anna, quxs Germana quoque fyit, et cui
admodum cordi erat eodem sanguine imperatoris ac
filii purpuram connubiali feedere intingere, negli-
gitur respuiturque Cantacuzenus, qui tutelae ac B
administrationis onere exzcusso' Constantinopoli
egressus in Macedoniam s^cessit. Hinc opportu-
nam occasionem nacti, qui invidia in illum ardebant,
crimen majestatis in illum confingunt, totumque
commentum pro re comperta ad imperatricem im-
peratorísque matrem referunt, dantque cousilium
ut res accurate exploretur. Jubeat, inquiunt, Ma-
jestas tua domesticum omues turmas Maoedonicas
confestim cogere, Byzantiunrque deducere. Horum
etenim alterutram animo versabant, aut ad jussa
imperatoris presto futurum, captivumque quem
optant habituros ; aut, si obsequi renuerit, accusa-
tionem criminis manifesti illi intentaturos, alium-
que, qui rerum administrationem capessat, suffec-
turos. Át interes Cantacuzeni consanguinei, et affi-
nes scriptis & clam litteris machinationem frau-
demque illi aperiunt, monentque, si volet luce frui,
tenebrasque effugere, contumacia usus mandata
τος ἀνέθετο. Αλλ᾽ dj τῶν ᾿Ῥωμαίων obx ἀγαθὴ
εύχη μῖσος ἑνέσπειρε, χαὶ φθόνον ἀπέτεχε. Καὶ
γὰρ φθονοῦαι μᾶλλον τοῖς μᾶλλον Ex ἀρετῇ potoo-
σιν, ὅθεν καὶ κατὰ τὸν τότε χαιρὸν νέως ὧν ἔτι ὁ
βασιλεὺς Ἰωάννης, Ι1δούλετο ὁ Κανταχουζηνὸς χτ-
δεστὴς αὐτοῦ γενέσθαι (35) ἐπὶ θυγατρὶ "EXévy.
Οἱ δὲ λοιποὶ τῆς συγκλήτου φθονοῦντες πρὺς shy
μητέρα τοῦ βασιλέως ἐξ ᾽Αλαμανῶν xat Γερμανῶν,
ὡς Ex συνήθους μαχροῦ, τῷ βασιλοῖ τῶν Ἑωμαίων
ἀγαγέσθαι νύμφην ἔφασχον, οὐχὶ δὲ &x τοῦ ὁττ-
χόου, ὅπως ἀρωγὴν xal βοῄθειαν ἐν χαιρῷ δεοµέ-
wp παρὰ τοῦ γένονς ἑκείνου σχοίηµεν. Συγχατα-
νευούσης οὖν εἰς εοῦτο xal τῆς δεσποίνης "Ανντ:
ὡς δει καὶ ἐξ ᾿Αλαμανῶν ἣν (36), xai περοθύµως
εἶχε πάλιν ix τῶν αὐτῶν αἱμάτων πορφύραν βόφει
εῷ βασιλεῖ xal παιδι, παρορᾶται Κανταχουζτνὺς
καὶ αὐτὸς τῆς ἐπιτροπῆς τὸν φόρτον ἀποφορτίζι-
ται, ἔξεισι τῆς Κωνσταντίνου, xal πρὸς Maxslo
νίαν µεθἰσταται. Καὶ ol τὺν φθόνον τρέφοντες e
pov εὐχαιρίαν, χαὶ καθοσίωσιν. χατ' αὐτοῦ ii
τουσι, xal τῇ βασιλίσσῃ καὶ μητρὶ τοῦ βασιλέως
τὸ πλάσμα ὡς α«ρᾶγμα βέδαιον ἀπαγγέλλουσι, x1
δρχἰµιον τοῦ πράγµατος τῇ δεσποίνη συμ.θουλοσύον-
ται, 1 ενηθήτω, λέγοντος, πρόσταγμα παρὰ τῆς
ctc βασιλείας. πρὸς. τὸν δοµέστιχον ὥστε λαθεῖν
τὰς τῶν Μακεδόνων Dag καὶ ἐλθεῖν ταχὺ πρὸς υὐ
Βνζάντιον. Ἐχεῖνοι μὲν γὰρ ἑνενόουν, εἰ μὲν ἆπαν- |
τήσει πρὸς τὸ θέσπισµα, 9v θηρώμενον Efew |
ὡς ἀνδράποδον εἰ δ ἀποχρούσει τὸ προσταχᾶν,
εὔδηλον τὴν χατηγορίαν χαταγγέἑλλουσι, xai ἅλλο,
ἓν τοῖς πράγµασιν χειροτονήσονυσι ἔφεδρον. Oi ἃ
τοῦ Κανταχουζηνοῦ προσγενεῖς τε xat oüo 3.
ὃρᾶμα λαθραίως διὰ γραφῆς δηλοῦει, χαὶ, Ei gp»
Ismaelis Bullialdi note.
35) Ἠδού.ετο ὁ Καντακουζηνὸς κηδεσεὴς αὐ-
τοῦ γενέσθαι. T branzes lib. 1 νο . 13, tradit Andro-
nicum morü vicinum mendetis supremis prece-
pisse, ut fllius suus ac liares Joannes (iliam Gauta-
cuzeni uxorem duceret, quam ob causam potiori
jure affinitatem illam. contraetam Cantacuzenus cu-
piebat. Verum senatorii ordinis huíc adversata est
sententia, in quam Annam adducere baud ditficile
fuit. Rerum quippe suntma ex testomento Ándro-
nici jam petiebatur Cantacuzenus, quod Ana im-
peratrici Joannis matri grave ac amolestum erat.
Contracto deinde motrimonio illo, pluribus nite-
batur munimentis tutor socerque imperatoris fa-
cius. Hoc loco lectorem monebimus historicum
nostrum in enarrandis rebus, qua sub imperato-
re Joaune gesta sunt,donec Cantseuzenus moua-
chus et anachoreta fleret,ab hoc non multum dissen-
tire: ex quo non parui 23uctoritatià 46 Couinenda-
tionis ei accedere debet, cum Cantacusenus diligens
ac judicio prastans historicus sit. Paucis indica-
bimus ilia qua diversa apud Catacuzeuum occur-
runt, qui res iliassingulas amplius οἱ exquisite
magis explicatas compleaus est.
Lib. 11, cap. 3, Cantacuzenus queritur sea pa-
triarcha et Apocaucbo statim post- excessum An-
dronici petitum essc. Cumque in Triballos seu Ser-
vios, qut fines imperii populabantur, moturus es-
set, urbe excedit, prius vero quam abeat, impe-
ratricem adit ei valedicturus. Dum inter νο collo-
quuntur, Cantacuzenum Áuna /bortatur, ut ante
discessum filiam suaw imperatori Joanni despoa-
deat, quodut faceret, adduci tunc non potui:, «&
sponsalia ilia post reditum suum distulit. Πρὶν ἃ
Βυζαντίου ἐξελθεῖν vevópavec ἐν βᾳσιλείοις a0:
Os ουνταξάµενος 3j βασιλίδι, την θυγατέρα xexsm-
οὖσης βεσιλεῖ τῷ vép Ιωάννη τὸν µίγασν δομέτε-
xov χατεγγνᾷν, ἀνεδάλλετο εἰ; τὴν ἐπάνοδον ἐκ-ῖ-
νος τὴν ix τῆς Ἑσπέρας. Antequam vero. Bgzaxts
discederet, in palatium iterum abiit. imperatrsyci τα-
lediciurus : que cum hortiaia ipsum fuisset, mz Jo
anni imperatori adolescent filiam suam
re
id facere post reditum suum. ex Occidente ἀλαικίι.
Dissentit ergo a Cantacuzeno Ducas noster, qu.
eum ambiisse generum sibi imperatorem adsceie-
cere narrat: euinque repulsz iuipalicntem, invidia-
que procerum se peti auimadvertenteum Coastan-
tinopolim deseruisse. j
(96) "A*Ync ὡς δεικαὶ ἐξ Ἀ αμακῶν rj. Decas
eam ex Alemania fuisse dicit; quod fortasse Sa-
baudiz comites imperio subditos esse scivertt : vei
quod eadem regione ortam, ac imperatricem e:
ducum Brunsviceneium prosapia Aunam A ndroaiti
senioris uxorem, crediderit. Verum Caniacuzenu
ipsau ex Sabaudis comitibus ortam asserit, QuoJ
contirmat Lambertus Vander-Burchius in Sause-
dorum ducum principumque historia. gentilis,
sed illam vocat Joanuam ο sic itaque ille ς όσους
wuxer Andronici Palaologi impereioris Bsgsamtim,
Amedei 1V Sabaudia comitis V411, et Joenmmes Bre-
bantine filia. Gregoras, lib. vini, c. pepala. appet
latam funse Annam, mutato nomine, wadis.
T3
HISTORIA BYZANTINA.
σι
βυὐλειτὺν fiov ὁρᾷν, καὶ σχότσυς ἀπέχεσθαι, τὰ Α imperatoria detrectet, aerbus obsequenterm nrament
πρωτεῖα τῇ παρακοῇ νέµε, γεγράφασιν * εἰ δ' ὑπή-
χοος γένη, Έξεις Ἱορὺ θανάτου τὴν σχότωσιν (57).
Καὶ ταῦτα μοθὼν ὃ Μαντακουζηνὸς χαὶ «τοῦ θεσ-
πίσµατος καταφρονἠσᾶς πβοφανῶς ἀντέστη. Οἱ Ok
τῆς πόλεως ἄλλον ἀντ᾽ αὐτοῦ (358) φηφίζουσιν ἕπαρ-
yov, Ἀλέξιον τὸν ᾽Απόπαυκον, ἄνδρα ἁγενῆ τε καὶ
ἄνανδρον, πλὴν πόικ[λον ἐν πανουῤτίᾳ xai δεινὸν Ev
δπίο mortem: tenebra, Hoc ubi intellexit Cantaeu-
zenus jussis iu»peratoris spretis pafaw: rebelfet :
tncque: qui in. urbe erznt in locum ejus alium
prefectum constituent Alexium Apoeaucum, virum
timidum et. ignavum, vafrum tamem et. astutum,
scelerunque peritum artílicem,, quen etiam magui
ducis oficio et dignitate imperatrix auxit. Iste, cum
σχαιότητι, ὃν xat µέγαν Aouxav tj βασιλὶς ὠφφιχίω-., restivisset eos qui Canaeuzeno insidiarum machi-
σεν. Οὗτος μαθὼν τοὺς τὸν Καντακουξηνὸν (59)
ἀπαγγείλαντα;ς τὰ vevópeva, xal συλλαθὼν ἅπαν-
τας προσγενεῖς τε καὶ φίλους, kv τῷ φρουρίψ τοῦ
μεγάλου παλατίου ἀπέχλεισο, τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
διαχοαίους ἄνδρας, ἡμιθέους, Ίρωας, xat Πελοπί-
ων, xal Αἰαχίδων ἀπογόνους. Τούτους ἔχων ἔνδον
nationem. et seriem patefecerant, comprehensos
omnes ejus consangaimeos et amicos supra ducentos
viros, heroas et semones, Pelepidarum et JEaci-
darum almepotes, in carcere mogni: palatii conclu-
sit. Tanquam passeres itaque intra retia przepediros
dum retinet, veretur ne quando novi sliquid moliti
ὡς στρουθία εἰς πάγην, καὶ φοδηθεὶς µὴ ποτε νευ- Ὦ custodibus superiores evadant, et vincti- palatium
τερίσαντες ἀντέχωσι τοῦ φρουρίου, xal γένωνται ol
δέσµίοι ἐγχρατεῖς δι ἐπισχέφεως τῶν συγγενῶν
occupent, consanguineorum et amicorum studio et
opera adjuti. Potior namque civiunr pars, cum se-
Ismaelis Bullialdi note,
(57) Πρὸ θανάτου τὴν oxótocir. Excaecationem
ut vitet monent : vero simile enim est ipsum ex-
ccandum fuisse, si tunc captus fuisset, ut impe-
rio 'neptus redderetur ; ipseque Cantacuzenus lib.
iv, Sub finem genero 840 Joanni gratias agit, quod
Matthzeum Cantacuzenum filium non exczcaverit;
lic enim imperium affectabat, et regnante patre
Cantaeuzeno despota designatus fuerat. Theophy-
lactus Sunocatta, Hist. Mauriciane, lib. 1v, eap. 0,
deexczecato Hormisda Persarum rege a subditis suis
verba faciendo hisce exponit : Νύχτα xaz' αὐτοῦ τὸ
λοιπὸν διὰ παντὸς ἑφηφίκοντο, Nocte perpetua. eum
damnarunt, ne ut Cabades olim aufugeret, et
tumelias sibi illatas uleisceretur. κ
(38) Οἱ δὲ τῆς πὀ.εως ἆλλον ἆγε αὐτοῦ. In
Cantacuzenum, dum. Constantinopoli abest rei pu-
bllezi cansa, invidia et edio accensi patriareba οἱ
Ápocauchus conjurant, et uL liosiem proscribunt,
hieque praefectus urbi ereatus est. Cantacuzenus
lib. ni, eap. 24: 'Aróxavyoy δὲ τὸν παραχοιμώμε-
vv ἄρχοντα Βυζαντίου ἀποδείξαντες, ἑκέλευον τὸν
πόλεμον χινεῖν 30sv ἂν αὑτῷ δοχοίη βέλτιαν. Apo-
cauchum vere accubitorem Byzantii pre[ectum crea-
Tunt, jusseruntque in quascunque partes, prout ipsi e
re publica visum erit, bellum movere, Quissam (ue-
tiListo Apucauchus, etunde ortus, discimus a
Cantacuzeuo lib. 111 : Οὗτος γὰρ 5 6 παρακοιµώ-'
ptvo; ἐκ Βιθυνίας ὁρμώμενος καὶ ἄσημος ἐκ φαυ-
λῶν φὺς, τὰ πρῶτα piv ὑπεγραμμάτευσε πολλοῖς
τῶν τὰ δηµόσια χρήματα εἰσπραττόντων ὀλίγου
ἕνεχα μισθοῦ, ete. Hic. accubitor [Apocauchus] ez
Bithynia profectus, inglcrius, parentibusque vilibus
ορ
καταχλεῖσαι τοὺς δεσμώτας ἄνωθον χαλωδίοις παθι-
εἰς, ὥστε νυκτὸς μὲν τοῖς οἰχίσχοις χρῆσθαι, ἡμέρας
δὲ πρὸς μετρίαν. ἄνεσιν τῷ ὑπολελειμμένῳ μεταξὺ
χωρίφ. Garcerem novum in Constantini: Magi pa.
latio exstruere cogitavit ; in quo. domus. ampla de
Justiniani nomine appellata stabat. cujus tecta tem-
poris lapyu diruta erant : aditibus omnibus ρτα-
ciusis, intra. illiue parietes tuguriola plurima a 98
invicem separaia ex wiraque parte Φάΐβεαγε vo-
lebat, in qug per superius. ostium carceraii. funibus
demitterentur, in hisque totam noctem agerent :. per
diem vero in area {ευαπάσ aygriiudinis causa deam-
bulare iis liceret. Quomodo vero interemptus fuerit
Apocauchus sequenti capite 88 narrat eodem fere
modo, quo Dycas noster. Alia vero Constantino-
poli gesta sunt, quz» recenset Cantacuzenus, ex
quo Ápocaucbuse preefec'uram urbis inivit, ad ipsius
cadem per incarceratos illos patratam. Statim name
que prafectus urbi creatus Apocauchus, aliquos
Cantacuzeni emicos interfecil, aliquos in vincula
conjecit ; quo territi alii ad hunc aufugiunt, et
liortantur ne longiores moras nectat : imperatoris-
que nomen et insignia quanto ocius sumat : quorum
giouitia tamdem paruit; et ornamenta. imperatoria
induit. Qua cum ad Aunam et.sanatumn. Constan-
ünopolitanum allata essent, iis placuit Joannem
imp. Palaologum coronari. Apocauchus porro au-
ctoritate sibi concessa per superbiam ac proter-
viam abutendo, Cantacuzeni matrem diris ac inhu-
mDanis modis in carcere vexat ; auz febri tandem
correpta, medicorum ope, alimentisque opportu-
nis immonitate szvissima ei negatis, anno 6850
(obscuris natus, primum quidem operam suam D'[Christi 1542], Januarii die 5 diem obiit. His per-
mercede tenui vectigalium redemploribus ad scriptum
faciendum locavit. Yocawr etiain a, Nostro. ἁγενὴς
Xilávavogo;. Fortuna tamen usus secumda ad
prezcipuas palatii dignitates provectus est, ite ul
inagnus «lux creatus si.
9) Οὗτος μαθὼν τοὺς τὸν Καντανουζηνόν.
Noster historicus. semel in «carcerem compactos
Cantacuzeni amicos indicat : sed hie historie suae
libro tertio capp. 86, 87 εἰ 88, sapius incarcera-
tos fuisse queritur. liis vero duobus postremis ca-
pitibus de consiruüctione istorum — ergasiulorum
loquitur, et de nege Apocaucho illata, cap. 87, sic
uarfat : Δεσμωτήριον δε ἐν τοῖς βασιλείοις Κωνσταν-
τίνου τοῦ Μεγάλου xaivüv ποιεῖν διενοεῖτο. Οἴκον
T3g ὄντος ἐκεῖ μεγάλου Ἱονστινιανείου πμοσαγορευο-
µένου, τὴν στέγην ὑπὸ τοῦ χρόνου διεφθαρμένου,
πᾶσαν εἴσοδον ἀναφράξας, olxicxoug ἔνδον ἐχείνου
πλείστους διελεῖν ἐρ᾽ ἑκατέρῳ µέρει, xat τούτοις
aciis ad Servi σου Triballorum Cralem Stepha-
num Cantacuzenus abit, ei junctis cum eo fosderi-
bus au1ilia sibi parat. Ubi dum moratur, Atinis
seu Aidinis F. Amur sive-Homur superato Helles-
pout freto Didymoteschium advolat, ei opem latu-
rus, qui a Cantscuzena humane ac magnifice ex-
ciptur : et per longum tempus frustra exspectato
Cantacuzeno in Asiam revertitur. Unde ab ilio
evocatus opem fert, et auxiliares copias ei adducit.
Cui vero. Sinyrna à. Latinis capta [ugisset, eain
oppugnaturus Amurius abit, írustraque temiat.
Imperatrix ad Orchanem | auxilia. rogatum jeyatos
mitt et faedus cum eo init : quod GCantacuzenus,
Orchaue in parles suas tracto, interrumpit ; site-
rumque Amurium ut sibi opem (erat aecersit. Àpo-
cauchi deinde consilium de exstruendo carcere se-
cutun est, et cedes illius ab incarceratie patrata.
715
DUC/E
T!6
natus, tum plebs Cantacuzenum suspiciebat, quem A (καὶ φίλων xal γὰρ τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως µέρο;
magnificentissimum et in omnes maxime beneficum
experli erant: hac de causa ejusmodi consilium
improbum init: omnes inter se versari familiariter-
que colloqui intra carceris septa iuterdiu permittere,
per noctem vero separatos binos singulos vel etiam
ternos in quibusdam domuaculis custodiz securio-
iis causa concludere. Jamque consilium perageba-
tur, asseresque et ligna apparabantur, et fabri
advocali erant, cum illud, qui sub «custodia tene-
bantur, senserunt, inque sui certam ac manife-
slam perniciem parari cognoverunt : illamque per n0-
ctem singulorum separationem, strangulatio nem aut
in profundum mare demeisionem prsenuntiare,
hosque sermones dum inter se agitaut, animo de-
spondent. Interim Apocaueus fabris ostensurus mo-
dum et ordinem, quem teneant ín cameris illis ος-
struendis, nullo comitante equite, sed uno servo,
eoque, ut mos ipsi erat, pedibus sequente venit,
intraque januam carceris ingreditur ; quem mox
conspectum, ut communem omnium pestem, vita-
que singulorum insidiantem, unus eorum inter
précipuos ex genere Raoul apprelensa vice gladii
tabula obvia, quz ad limen statuendum dedolata
erat, invadit, ejusque caput percutit, et Apocaucus
ab equo, velut alius Satan de colo, cadit. At Apo-
cauci servus cum Raoul coliuctatur, et. ambo tan-
quam in certamine singulari stant: dumque simul
confligunt, incarceratorum alius arrepta de fabri ma-
nibus securi, 160 lumi jacentis caput abscindit, C
illudque palo infixum in propugnaculi quadam par-
te depaugit. Tantum facinus non parum attonitos
reddidit Byzantinos, imperatricem ipsaw, totumque
exercitum ; omnes itaque concursu ad'palatium pro-
miscue facto ingrediuntur, non tamen citra pugnam
cedemque, sed multa vi facta sibi via: omnesque
trucidarunt, preter sex, qui in subterraneo templi
novi monasterii specu delitescentes salvi evaserunt ;
plurimos etiam in medio templo mactaverunt, nec
adytorum, aut altaris majestas et reverentia, ul par-
ceretur ulli, quidquam valuere. [nter eos equidem,
qui tauto periculo erepti sunt, fuit avus meus pater-
nus MICHAEL DUCAS : ipsi porro monachorum
illius monasterii mantis seu cappis induti Constan-
tinopoli aufugerunt, et in oppositam continentem
Asiam, transvecti, in regiones orientales alius in
Bithyniam, alius alio discesserunt, avusque meus
Asiam petiit, adivitque Jesaum filium Atenis, etei,
sibi qus& acciderant, narrat. Eruditus equidem erat,
ὅσον τῆς Ὑερουσίας, ὅσον τὸ συρφετὸν ἐσέδετο «hv
Κανταχουζηνὸν ὡς µεγαλοδωρότατον, xai εἰς ἅπαν-
τας εὐεργετικώτατογ), βονλεύεται βουλὴν πονηράν :
τὴν μὲν ἡμέραν ἔχειν" ἀλλήλοις τὸν ὅμιλον, χαὶ
συνδιάγειν ἑντὸς τοῦ φρουρίου τοὺς ἅπαντας, τὴν
6b νύχτα κἀὰτὰ µέρος σὺν δύο, xal σὺν τρεῖς ἆσφα-
λίζεσθαι ἓν οἰχίσχοις «tol. Τὸ δὲ βουληθὲν εἰς ἓρ-
γον ἤγετο, χαὶ 65 σανίδες, xal ξύλα, xol vÉaccovt;
παρεσκευάζοντο. Ὡς δὲ τὸ πραττιόµενον ol — «ppov-
ρ ύμενοι ἔγνωσαν, εἶπον ἐν αὐτοῖς, Οὐχ ἄλλο τοῦτο
πλην προφανῆς ἡμέτερος ὄλεθρος. Ἡ γὰρ ám" ἁλιί-
λων διάστασις τὴν νυχτώδη πνιγμονὴν, ἢ τὴν ἐν
βυθῷ τῆς θαλάσσης καταπόντωσιν προμαντεύεται.
Ταῦτ) ἔφασκχον, xai εἰς ἀθυμίαν ἐνέπεσον. Ὁ ὁ)
'Anóxauxo; ἐλθὼν τοῦ μεθοδεῦσαι τὰς ox vote, rà;
δεῖ πΏξαι τοῖς ἀρχιτέχτοσιν, μόνος ἔφιπτεος oix
ἄλλου τινὸς συνιππεύοντος πλὴν ἑνὸς δούλου, xai
τούτου πεζοποροῦντος ὡς ἔθος ' ἑντὸς δὲ ττς θύρας
τοῦ φρουρίου γενόμενος, xal τοῦτον οἱ Excel χκατεγό-
µενοι ὡς φθορέα χοινὸν. χαὶ ψΨυχάρπαγα θεασάµε-
vot, µίαν τῶν παρατυχόντων [παρατυχουσῶν] σανί-
δων φλιᾶς ἕνεχα λεπτυνθεῖσαν, λαξὼν εἷς τῶν πρού-
χόντων ix Ὑένους Ῥαοὺλ ἀντὶ ξίφους παίζει κατὰ
χεφαλῆς τὸν ᾽Απόκανχον. Ὁ δὲ χατὰγτς ἀπὸ το
ἵππου ὡς ἀπ᾿ οὐρανου ἄλλος Σατὰν πίπτει. 'OU
δοῦλος πλέχεται τῷ Ῥαοὺλ (40) xal ἄμφω µονοµα-
χοῦντε; εἰστήχεσαν. Τούτων δὲ ἀσχολουμένων ἐπὶ τῆ
πάλη, ἕτερος τῶν ἐγχλείστων πέλεχὺν παρὰ τῶν
τοῦ τέχτονος χειρῶν ἁρπάσας τὸν χαμαὶ πεσέντε
χαρατομεῖ, καὶ thv χεφαλὴν iv EA μέρει τῶν
προμαχώνων ξύλῳ πεπερονημένην προστ:ἔγνυπ.
Τοῦτο οὐκ ἐς μιχρὰν ἀθυμίαν ἑἐνέδαλε τοὺς Βυζαν-
τίους σύναμα τῇ χρατούσῃ, xal παντὶ τῷ στοατὲ,
ἀλλά φύρδην ἅπαντες συνδραµόντες ἐντὸς τοῦ τα-
λατίου εἰσῆλθον οὐκ ἀχόπως οὐδ ἀναιμαχτὶ, ἀλλὰ
μετὰ πολλῆς τῆς βίας, xal πάντας χχτέσφαξτ,
πλὴν ἓξ σωθέντων ἐν τῷ ὑπογείῳ τοῦ ναοῦ τοῦ
νέου " xal yàp τοὺς πλείονας iv µέσῳ «τοῦ νου;
τούτου χατέθυσαν, οὐκ αἰδοῖ, ἡ φειδοῖ χοησάµεν.:
τῶν ἁδύτων ἕνεχα xal τοῦ θυσιαστηρίου, ἐξ ὃν
£I; ὁ πατρὺς πατὴρ (41) xal ἐμὸς πάπτος ἐτύγχα-ε
MIXAHA AOYKAZ: οἳ xal ἄμφια ἐνδυθέντες po-
ναχῶν τῶν ix τῆς μονῆς ἐξῄεσαν τῖς Κωναταντί-
D νου, καὶ τὴν περᾶίαν δ.αθάντες εἰς τὰ µέρη τῆς io
διεσπάρησαν, οἱ μὲν εἰς Βιθυνίαν, ἕτερος ἀλλαχον '
ὁ δ' ἐμὸς πάππος εἰς ᾿Ασίαν, χαὶ δὴ ἐντυ (ὼν τῷ
Ἐσὲ τῷ vl τοῦ Ατὴν, xai τὰ xav αὐτὸν Ga
ποιῄσας, xal Yàp ὑπῆρχε παιδείας μεστὸς, xx
Ismaelis Bullialdi note.
(40) Ἐκ γένους Ῥαού.. Undegenus duxerit Rau-
lus ile nou. mihi constat ; cajusdaim ejusdem nomi-
nis mentionem facit Gregoras, lib. vi, ducbus in lo-
cis, qui a Muzalone relictam Theodoram, Michaelis
Mnperaloris ex ejus sorore Eulogia neptem, uxorem
duwit : Γυνὴ δὲ πρότερον τοῦ MovutáXovo; τοῦ πρω-
τοβεστιαρίου ὕστερον καὶ τοῦ Ραιὺλ πρωτοδεστια-
piov καὶ αὐτοῦ Ysvou£vov. EL iufra refert Coustan-
inui Porphyrogenitum ftauli (iliam uxorem du-
Xisse ; Phrauaes, lib. ui, ο. 36 61 25, Georgii Rouli
viri nobilitate generis eximii meminit, qui numez
cadem gente ortus fuerit nou mihi constat.
(M) "Qr elc ὁ πατρὸς πατήρ. Ex hoc loco di-ci-
mus Historix hujus auctorem ex Ducarum antiqva
gente originem paternam duxisse : ex qua — impe-
ratores aliquot orti sunt, Constantinus Ducas, Mi-
chael, Alexius Murzuphlus dictus, ei quarius
Joannes Vatacia coguominatus: si tamen hie er
eadem gente orlus $i; quem Didymutecho οσ]αι-
dum ex Georgio logotheta didicimus.
1
4
11
HISTORIA BYZANTINA,
b
i
18
πάσης τῆς ἄλλη: ἔξω σοφίας ἀνάτ]εως, καὶ tutpt- A οἱ scientiarum Jiberaluumque artium peritissimus ,
xc τέχνης οὐκ ἄμοιρος, Ὑόνει τε καταγόβενος τῶν
ἀνέχαθεν Δουκῶν γὰκ τῆς αὐτῆς εειρᾶς χρυσόκος
euo; xplxoc. Δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννο, xal v.po-
νοεῖ, καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσἰοι παν-
tolo xat εὐεργεαίαις ἀμείψας, xaX τοῦτον ἐν
Ἐθέσῳ γαθίότησι, λαὶ την μετοικίὰν ὡς πατρίδα
ἑνηνχαλίσατο. Καὶ τὸν ἀλλογενη καὶ βάρδαρο» ὡς
βεόστεπτον ἔσεθε καὶ ἑτίμα, εἰς νοῦν λαμθάνων τὰς
ἀτασθαλίας τῶν Ρωμαίων, καὶ προθλέπων ὡς ὅτι
ἐν ὀλίγψ πάντα τὰ τῆς Θράκης, κά µέχρι Δανού»
θεως, ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρχων πεσοῦνται, καὶ αὖ-
τοχράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, χαθὼς χαὶ
πρὸ ὀλίγου ἂν Φρυγί{ᾳ τε zal Ασία, χαϊτῶν ἐπέχεινα
ἐγένοντο, θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν
τότε πολιτευοµένωθ "Ρωμαίων, γαὶ ἡμετέρων áto-
πάππων.
medie artis non ignarus, genus ducens ab antiquis
illis Ducis, inque prosapia ista veluti catene aziít-
lus aureus splendebat. Hanc ergo honoriflce exce-
pit tyrannus, providitque ut euucta necessaria cori -
meatusque rerum omnium éi preberentur, ben -
ficiisque cumulato Ephesum habitandam concessi:
qui sedes peregrin:e 2que ac patria grate ipsi
ac cháre fuerunt ; barbarum vero et alienigena:u
non àliter quam divina providentia constitutum
tegent veneratione ae cultu prosecutus est, reputa:s
Rom:orum scelera, przevidensque bresi Thracia:
universani czeterasque ad Danubiutn pertinentes re-
giones Tircos invasuros, et subactdros : ut. paulo
ant. Phrygiam, Asiaut ulterioresque provincias dc-
: pellarant, ita annuente Deo, et peccata ltomzorum
tunc. viventium | majorümque — nostrotum vludi-
cante.
CAPUT VÍ.
Cantdcuzenüs calceos ptivpitreos Induil, imperator. salutatur εἰ ad Servie Cralem [ugit, et cum eo (gus percutit (32).
'U γὰρ Ἰωάννης ὁ Κανίακουζηνὸς, ὃν καὶ φθά-
σας ὁ λόγος ἑδήλωσε, μἀθὼν τὴν γεγονυῖαν εἰς τοὺς
αὐτοῦ συύγενεῖς τε Καὶ φίλους ἅδιχον σφαγῖν, xa!
τινες Ex τῆς πόλεως ἑὶς αὐτὸν δφιχόμενοι οὐκ ὀλίγοι
τὸν ἀριθμὸν, προσγενεῖς ὄντες ἀὐτοῦ χαὶ τῶν φονευ-
θέντων χαθῦ) αἷμα, xal ἐξ ἁγχιστείας πλείονες
μελανειμονοῦντες παρἐσιηὀχν τῷ Κανταχουζηνῷ
χλαίοντες, καὶ ὁλοφυρόμενοι, xal χαταδοῶντες αὐ-
τοῦ, ὡς "Ενεκά σου θανατούµεθα ὄλην τῶν ἡμέραν,
xil τοὺς Ἡμετέρους ἀπεθαλλόμεθα, xal «b ἄνθος
τῶν ᾿Ῥωμαίων χατὲµαράνθη, χάὶ ζλωλὲν' ἡ βασι-
λεία ἓν χερσὶ Ὑυναιχείαις χερκίδος δίχην ταβακ)λώ-
θευσα xal ταρατρακτοῦσχ thv ἁλουργίδα, fj ἀρχὴ
ἐν ὑπομάσίῳ βρέφε:, pt; τὸν νοῦν xai τὴν γλῶτ-
ταν ἐν πχιγνίοις καὶ φελλίσμασι ἑνεργεῖν δυνα-
μένι. 'H δυναστεία ἐν ἁγοραίοις χαὶ μηδαμινοῖς
α)δράσι. Πεἰίσθητι τῶν» ῥημάτων ἡμῶν», xal ár-
στῶαθοῦ τὴν ἡνεμωγίαν, κάὶ περίζωσθ τὴν ῥομ:
φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρό» σου, xal ἔνξεινὲ, καὶ
κατευοδοῦ, xul βασίΊευς ἔνεχεν dAnOslac, xal
«πραότητος, xal δικαισούνης. Ἰότε ὁ Ἱλαντοχο:)-
ζτνὸς (45), ἀνάλογιτάμενος τὰς ἑπαναστάσεις τῖς
Joannes itaque Cantacuzenus in superioribus s»-
pius dictus audita amicorum ac consanguineorum
tam inique patrata czede [ velrementer perculsus est]
conspectisque non paucis sanguine et a(finilate pro-
ximis, tam sibi, quam occisis, qui pullati urbe ve-
licta ad. eum transierunt, 11 ejulatibusque ac siu-
gultibus mistas querelas in eum jactarunt, se 5uog-
que prepter illum quotidie truci.lari, Romzorum-
C que florem c:dibus convulsum radicitus languesce»
re, imperii seeptrum femina manibus ?ractari, in
iisque transformatum in radium textoriui, colo fu-
soque additis, texendis purpuris insérvire , dignita-
tem imperislem infauti adliuc lactenti innizam, qui
crepundia vix dignoscat οἱ lingua balbutiente eorum
nomiia vix proloquatur, magistratus forensis tür-
bz homines vilesque obtinere. Crede, inquiunt, ver-
bis nostris, imperiique fasces sume, accinge gladium
super femur (uum, intende , procede et regna prop»
ler veritatem, mansueludinem εί justitiam. Cantae
eüzenus, aniuro tum revolvens ab iuperátrice et se-
natu invidia exagitatis adversum se prater. ratio-
neum excilatas lurbas, iusi.liisque se petitum, Ro-
]smaelis Bullialdi note.
(42) Qux hoccap'te Ducás enarrat, videntur jo-
lius ante Àpocauci morlem, quam postea accidi-se :
anno nempe 685U (Christi 1542), quo teinpor:
Joannes imperator Paleologus annos 10 natus era ;
cui ztati impuberi conveniunt verba illa ἡ ἀργὴ
ἓὲν ὁσομαδίῳ, etc. ; post. mortem enim. Apocauci
nonlongo tempore CPolim ingressus est Joan.
Cantacez^nus anno 6855 μάνα 1547], quo tem-
pore Palzologus annos fere 15.natus οταί, mec
amplius lactens.balbütiensque appellari poterat.
(45) Τότε ὃ Καντακουζηνός. lMortatu. suorum
amicorum imperatoria ornamenta induit Cautaca-
zenus, crepi:las serítas coccinei δει purpurei co-
loris, quae insiguia fuerunt ab impp. Cosstantino-
politanis uaurpatla. Zonaras tom. i1, de. [asilino
quodam remige imperaiorie triremis Michaelis
Tbeo.or:t filii meutionem faciendo, Εδίδου αὐτῷ τὰ
qotvixóg 901 Πέδιλα, xal προσέταττεν ὑποδήσασθαι,
καὶ 8as:4£a. ἀνεῖπε. Dedit ei (id est Michael impera-
PATI. ος. CLVIL.
D tor DBasilino) purpureo: ca!ceos. et intuere. precipit.
eumque imperatorem appellavit. Nicetas Choniates in
Annalibus duobus Incis : primo cum Alexius Comunes
nus Joannem (ilium suum successorem designat,
᾿ὀρυθροῦ x£ οἱ πεδίλου µε ἰεδεδώχει xat βαδιλέα i6e.
δώχει ἀναγορεύεσθα:. Crepidas purpureas εἰ conces-
1, Gnperatoremque appellávit : οἱ tomo m de Theo.
doro Lascari, Τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὑποδύεταε, Wai
βασιλευς Ῥωμαίων ὃτρ) ὅλων τῶν ἑῴφων ἀναγορεύ-
ετα.. Calceos purpureos induit, et Romanorum 'im-
perctor ab Orientalibus omnibus proclamatur. Gre-
goras eliam libro tertio de Palao'ogorum generis
splendore disserens, et de contracta affinitate a5
Alexio Angelo imperatore cum Palologo Alexio,
cui lreueim primogenitam filiam despondit, eamque
imperio destiuaviL: "Oc ἐπειδὴ. γονῆς ἄῤῥενος αὐτὸς
οὐκ ηὐμρίρει ταύτην ἐρυθροῖς ὑποδεδέσθαι κρηπῖσ:
προσετετάχει ’ ἵνα εἴη αὑτή «s, χαὶ ὁ τούτῇῃ συζευ-
χθησόµενος τῆς βασιλείας δ.άδΊχος. Qui [Alexius
25
iT!
mais oblempcerat, calceosque purpureos οἱ sericos
induit, imperatorque ab universo exercitu saluta-
tur, Dco, ut mihi visum est, cor ejus iudurante, ut
seditionibus intestinis scissum lomanum impe-
rium Turci invàderent, omnesque illius provincias
vastarent: atque ctíam alias gentes, Triballos, My-
605, Albanos cxterasque ad occasum sitas ; justitia
divina, qua cuncta providet, penas exigeute a
genlibus, qux continuis incursibus ltomanum im-
perium lacessicrant, vindicante etiam Romaorum
perjuria. Juramentis namque przstitis, addito ex-
communicationis anathemate diro, fidem suam ob-
strinxcrant imperium servaturos Lascaris lilio, nec
unquam Palzeologi defectioni adhzesuros, aut opeu,
iHi laturos: contrario nihilominas jurejurando san-
xerunt imperatorem Romanorum se agnoscere Pa-
lzologum, exceecato prius Joanne Lascari. Anatbe-
mate itaque percussi, in se ipsos maledictione:, ut
Judo»i temporc passionis Domiui, a'que exsecratio-
nem accersiverunt, penitusque perierunt, ut nar-
ralionis series ostendet, iisdem penis ac Judzi,
quorum scelera. imitabantur, damnati. Statim ita-
que collectis copiis Tlracicis, simulque ab. urbe
transfugis, ad Servize Cralem pergit, sibique illa-
tam praieter omne jus et fas contumeliam ei ab ini-
tío exponit, suorumque afflnium. ecdem. His ete-
nim temporibus Stephanus, lioc enin. erat. Cralze
nomen, admodum illustris et potens erat ; sic nam-
que accidere solet, ut, corporibus multa mole assure
gentibus, multoque gravitatis pondere depress.s ac
demersis, qu: levia et tenuia sunt, iu sublime fe-
rantur. Romzorum certe infortunia et quotidiani 66»
que 19 serie continua excipientes tumultus bellici at-
que inteatinz seditiones, Barbarorum colluviemsu-
periorem ipsis potíoremque reddideraut. Unde Ser-
viorum principi audacia nata vires acquireudi, et
αἱ nomen assumendi : qux? barbara appellatio
Graceieddita 8220.2 (id est imperatorem) designat.
Cum audiisset ergo Cantacuzeni. querelas. Yetitia
completus, suppetias ei sc laturum, ut Romas re-
sistat, pollicetur, etiamque tuiit, At Byzantines,
ubi certiores facti sunt de Cantacuzeni defectione,
ipsumque imperii insignia induisse, et ab oinnibus,
qui Thraciam tenebant, Selymbriam usque procla-
DUCAE s
βασιλίδος, xal τῆς συγκλήτου φθόνῳ σερ μένα
ἱφερομένων] κατ' αὐτοῦ, ἄνευ τινὸς εὐλόγου αἶτίας,
xol τῆς τυχούσης ἐπιδουλῆς, συνυπακούει τοῖς
Ῥωμαίοις, xai ἀμφιέννυται τὰ χόκχινα καὶ τὰ
σηρικἁ πέδὺα, xal βασιλεὺς παρὰ τοῦ στρατοῦ
ἀναγορεύεται, οἷμαι τοῦ θεοῦ εἰς τοῦτο σχληρύναν:
τας τὴν καρδίαν αὐτοῦ, τοῦ διχοστατῆσαι τὴν past
λείαν Ρωμαίων, καὶ διὰ μέσου τούτων αἰσάξαι τοὺς
Τούρκους τοῦ χαταφθεῖραι πᾶσαν γῆν ᾿Ῥωμαίων
τὴν ὑπὸ χεῖρα, καὶ οὐ µόνον 'Ῥωμαίων, ἀλλὰ καὶ
Τριδαλλῶν, καὶ Μυσῶν, xal Αλδανιτῶν, καὶ παὶ-
τὸὲς ἄλλου δυτιχοῦ ἔθνους" χρίµασιν ὡς ov ὁ
ἀκοίμητος ὀφθαλμὸς τὰ μὲν ἄλλα γένη τιμωρὼν
διὰ τὰς συνεχεῖς ἀντάρσεις χατὰ Ῥωμαίων ' τοὺς
δὲ Ῥωμαίους διὰ τοὺς φρικωδεστάτους ὄρχους (M),
καὶ ἀφορισμοὺς ἀφορήτουἑ οὓς ἔφερον χατὰ xij:
λῆς αὑτῶν ὀμνύντες, xal ἑξομνύντες τοῦ quia
τὴν βασιλείαν τῷ uii τοῦ Λάσχαρι, καὶ μτὸ iu;
συνομαρτεῖν xal συνανταίἰρειν τῷ Παλα:ολόγῳ πρὸ;
ἀποστασίαν, ᾿Αντιστρόφως δὲ πάλιν ἀντομνύευν
ὥστε ἔχειν χαὶ στέργειν βασιλέα "Popaluv tv
Παλαιολόγον, ἆ ποτυφλώσαντες πρῶτον Ιωάννην τον
Aásxaptw, καὶ ἀναθέματι καθυπαχθέντες αὐτὰ
xaü' ἑαυτῶν, ὡς οἱ Ἰουδαῖοι ἓν τῷ καιρῷ τοῦ ὃς
σποτικοῦ πάθους, ἐπισπάσαντες τὴν ἀράν. Ol xxi
ἄρδην ἀπώλοντο, ὡς παραχατιὼν ὁ λόγος Oros,
τὴν ταυτοπάβειαν τῶν Ἰρυδαίων καταχριθέντς
ζηλωταὶ τῶν παρανομιῶν Ὑενόμενοι. Ἑθθέως οὖν
παραλαθὼν ἃς εἶχε ὄννάμεις θρᾳχικὰς, xal τοὺς ἐχ
τῖς πύλεως αὐὑτομόλους, πρὸς Κράλην Σερέίας
παραγίνεται, xal την ἅπασαν fv ἀδίκως ὑπέστη
ζημία», καὶ ὄνειδος, καὶ τὴν ἐκ τοῦ γένους των
οἰχείων φθορὰν ἅπαντα χαταγγεῖλας. "Hv γὰρ e
δοχ,μῶν ὁ Στέφανος τῷ τότε χαιρῷ, οὕτω γὰρ i»
τῷ Κράλῃ ὄνρμα. Καὶ Υὰρ, ὡς ἔθος, τὸ ὀγχῶδες
καὶ βαρὺ ταπεινωθξν, τ) κοῦφον xal λεπτὸν εἰς
ὕψος αἴρεται. AL Υὰρ δυστυχίαι τῶν 'Ῥωμαίων, v
αἱ χαθημεριναὶ ἀλλεπάλληλοι ταραχαὶ., xa οἱ ly
φύλιοι πόλεμοι, τοὺς βαμδάραυς καὶ ἁγελσίωι
ὑπερέχοντας αὐτῶν Ἠπεποιήκασιν. "Όθεν ὁ sow
Σέρόων ἀρχηγὺς ἑτόλμησεν ἀναδύσασθαι χράτος,
xai Κράλης ὀνομάζεσθαι. Τοῦτο γὰρ τὸ βάρέαρ»
ὄνομα ἐξςλληνιζόμενον βασιλεὺς ἑρμηνεύεται. Ev
ωτισθεὶς οὖν τῶν ῥημάτων Καντακουζτνοῦ (05)
Ismaolis Bullialdi uota.
Angelus] postguam prolem masculam non suscepit, D dirisque devoti et excommunicati sunt.
crepidas purpureasinduwere kanc lrenem filiam snam
precipit. 1 ipsaet qui. ei junctus essel, ἐπ imperio
ei succederent.,
(44) Τοὺς δὲ ᾿Ρωμαίους διὰ ccóc «ρικωδεστά-
τους ὄρχυυς. Theodorus Lascaris I, Joannis Da-
talzz seu Vatacis filius, Joaunem (ilium suum. pu-
pillum inoriens reliquit, tutoresque ei dedit Arse-
nium patriarcham et Musálonem. Theodorus, quod
futurum verebatur, a successore $uo avertere vo-
luit, ideoque semel atque iteruin ab αυ] su: pro-
ceribus infimísque jusjurandum exegis, ut filio suo
fideles obsequentesque eo constrieli se praeberent ;
post illius etiam obitum repetitum ac statim viola-
tum est. Hoc de negotio adeundus Gregoras lib. 3,
cap. 6, οἱ Phrauzes lib. 1, cap. 3. Michae! etiam
Palzulogus, et Muzalonis cxdis rei, anathemate
(45) Ἐνωτιθεὶς οὖν τῶν ῥημάτων τοῦ Καντη-
πουζηνοῦ. Stephanus Servi:e Cralés Ολη 199
3uxilium roganti conditiones tulit, quibus ei opem
ferre cogitabat : ^! duras nimis visas C:niacuzeus
haul admisit, Stephanus propterea. Cantacuzeno
indignatus devi ei inferenda consilium agitat.
verum per uxorem Cralzenam reconciliatus stati
fuit. Cantacuzenus lib. it, cap . 45 et 44. Monei-
dus hic lector hunc Servi:e despotam seu. Cralen
Steplanum, ad quem Cantacuzenus conlugil, ct
Nemagna gente fuisse, vocatumque. imperatorem ,
Byzantinique imperii provincias Thessalonicati
usque dominationi ει supposuisse. legnare ce
pit bie Stepbanus anno 1551, quo patrem suum
Urescum aulicorum consilio gula fracta iuterlici
jussit. Regnavit ad anpum usque 1554, cuu 3
Ἰδὶ 2
HISTORIA BYZANTINA.
1*3
καὶ πλέρης ἡδονῆς Υεγονὼς, Guv£)evo τοῦ δοῦναι Α motum imperatorem et. agnitum, veliemens animi
αὐτῷ βοΐθειαν xaX ἀρωγὴν πρὸς ἀντιπαράταςιν τῶν
Ῥωμαίων, ὃ καὶ πεποίηχεν. Οἱ δὲ τΏς πόλεως pa-
βέντες τὴν ἀποστασίαν Κανταχουςηνοῦ, xal τὰ
παράσημα τῆς βασιλείας ἑνδυβόντα, xal παρὰ πᾶσιν
ὡς βασιλέα ἀναγορευόμενὸν τοῖς iv τοῖς θρ1κῴνις
μέρεσιν οἰχοῦσιν ἄχρις αὐτῆς Σηλυµθρίας, κατωδυνῶντο τὴν duyfv. Kal πλήρεις δειλ/ας xz φύδου
γενόµενοι συνείχοντο χοινολογοῦντες ὁ καθεὶς πρὸς τὸν γείτονα τί ἄρα ἔσται τὸ ἀποθησόμενου, τί δε ἢ
dolor invasit; tuncque perculsi metu 'ae terroré
omnes, conventus et colloquia agitando disserere in-
tér se vicini de incerto imiminentium exitu, in
quamve partem fortuna anceps Romzis tot calaii-
tatibus afflictis inclinaret.
np; τὰ χκακὰ ῥέπουσα εὖχη τοῖς Ῥώμαίοις ἔκλωσεν. - -
v CAPUT Vil.
Hlomur Atinis filius. trajecto Hellesponio in Europam venit, Catlipolin: appellit. αἱ Didgmoteechum, ubi Cantacusevi
uxor su^stiterat, proficiscitur. Turci T hraciam vastant. Smyrna a
equitibus mililie Hierosolymitana capta. Eam ([ru-
stra recuperare lentat Homur, εἰ in oppugnatione occumbit.
Τῶν τοῦ "Athv Τούρχου υἱὸς εἷς Ὁμοὺρ ἔπονο- B — Aiinis Turcorum principis filiorum «unus, llomur
µαζόμενος, ἀρχηγὸς τῶν ἐν τῇ Σμύρνῃ πολιχνίων,
xal αὐτῖς Σμύρνης χατὰ δισδοχἣν λαθδόντος [λαδὺ»]
τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ᾿Ατὴν to)-
μηρὸς Qv, καὶ δρασυχάρδιος ' ἐντυχὼν xaX λιμένας
dug ἐγχόλπίζεται ἡ Ἰωνία, xai δρυμῶνας πολυξύ-
lou; χαὶ πρὸς χατασχευἁς φορτικῶν νἠῶὼν xol µα-
xpov τριέρων ἐπιτηδείους, χατεσχεύασεν αὐτάρ-
Xi πρὸς ἃς ἠδοῦλετο λῃστρικὰς δ.Ίρεις τε xal
τριήρεις. Καὶ ἑπέμθαίνων αὐτὰς, ἑπόρθει τὰς
περιχύχλῳ πόλεις xal νήσους Μιτυλήνην σὺν πάσῃ
vias Λέσδῳ, Χίον, Σάμον, ἹΝαξίαν χαὶ πάσας τὰς
περικύχλῳ νήσους. Μαθὼν δὲ τὴν διχοστασίἰαν τῶν
Ῥωμαίων, xat ὅπως Ἰωάννης 6 Κανταχουζηνὸς &vhp
εὐγενής τε χάὶ τῶν πάλαι ἠρώων ἀπόγονος, &v-
δρεῖος, μαχιμώτατὸς τε περὶ τὰ πολεμικᾶ, xal
συνετὸς Ev ἅπασιν ἀγαθοῖς ἤθεσ', Bou?» βουλεύεται
πογηβάν, Στόλον vip εὐπρεπίτας τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
τὰ τεσσαράχοντα λέφη, χαὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος
πρὸς Καλλιούπολιν ἀφίκετο αὐτοχάλεστος * χἀχεῖθεν
ἐξελθὼν διὰ ξηρᾶς ἄχρις Διδυμοτοίχου ἀφίχετο.
Ἔτυχε γὰρ ἑχεῖσε διάγουσα b γυνὴ τοῦ Καντανον-
ζηνοῦ πανο:χ/. ᾽Απερχομένου γὰρ αὐτοῦ iv Σερθἰᾳ
συναγαγὼν πάντα τὰ Ev τῷ οἴχῳ χρυσᾷ τε xat áp-
χυρᾶ xal πᾶσαν ἄλλην περ'ο)αίαν, χαὶ παϊνάς τε
χα) γυναῖκα, ix τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Δ.δυµότοιχον
fYaye, και πᾶσαν ἄλλην τὴν τυχοῦσαν ἐπιμέλειαν
τοῦ πολιχνίου παρασχευνάσας τότε πρὸς τὺν Κράλην
ἀφίχετο. Ὁ δὲ ᾿Όμοὺρ pi εὐρὼν τὸν ᾿ποθούμενον
ἐδεινοπάθει Χχαὶ ἑἐδυσχέραινε» ἐπεθύμει γὰρ τοῦ
ἰδεῖν αὐτὸ», xai ὁμιλῆσαι καὶ ὄρχους διδόναι, καὶ
λαθεῖ, παρ᾽ αὐτοῦ, τοῦ εἶναι ἐφ᾽ ὅρου ζωής αὐτῶν
ἁδελφοὺς καὶ συλλήπτὺρας. 'H δὲ Καντακουζηνὴ
δεξιωσαµένη τοῦτον, καὶ φιλοφρόνως ἀποδεζσμένη
συμπάσῃ δαγιλεῖ ζωοτροφίᾳ, καὶ àv. ἅπασιν ἀγα-
θᾳῖς, διήρκεσε μῖνας τρεῖς ἐχδεχόμενος τὸν Kavta-
κουζηνὸν, ἔχων μαθ᾽ ἑαυτοῦ ἕως πεντακοσίους
Τούρχους ἰππεῖς, xal ἑτέρους τόσους πεζοὺς ἐα τῶν
αὐτοῦ τριῄρων * οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ στόλου συναθροι-
σθέντες, καὶ εἰς τὰ τῶν ὑπερεχόντων πλοίων ἐμ-
dictus, Sinyrn:e oppidorumque tractus illius priu-,
ceps, quam ditionem a patre Atine jure hereditario
obtinuerat , audax ipse el generosus : quosque To-
hie littora in sinus curvataportus efficiunt occupa-
bat, sylvasque arboribus densissimas aptis ad fa-
bricandum naves actuarias longasque triremes ; ex
quibus materias abunde coegit ad praedatorias bire-
mes triremesque pro libitu construendas ; quas
cum conscendisset, urbes et insulaà in. ambitu cir-
cumjacentes vastavit, οἱ depopulatus est. Mitylenen
cum tóta insula Lesbo, Chium, Samum, Naxuun
cetérasque aliag vicinas insulas. Cum vero nun-
tius ad ipsum perlatus esset de Romaxorum discordia
civili, innotuissentque ipsi Joannis Cantacuzeni Πο-
bilitas genusque ab heroibus olim deductum, bel-
lica etiam virtus reique militaris peritia, αι mo-
rum probitati ac prudenti: conjunct:e erant, consi-
lium improbum inivit. Ins;ructam enim classem qua-
dragipta navium portu deduzit, et Callipolim nullo
sollicitante appulit, exscensione demum facta ter-
restri itinere Didymoteechum inde pervenit, ubi Can«
tacuzeni uxor cum tota familia substiterat ; 19 iu
Serviam enim discedeus Can'acuzeuus universam
supellectilem auream atque argenteam c:elerasque
opes convasalas, liberos simul et uxorem Adriano-
poli deduxerat, εἰ Didymotoechum transportarat ;
securitati insuper oppidi hujus ab ipso provisum
cum ad Cralem se contulit. At Homur cum {σας
D quem tantopere cupiebat, non invenisset, m .lesta
id tulit ; magna siquidem videndi eum cupidita:e te-
nebatur, et alloqui mutuoque jurejurando fedus fe-
rire, societatemque fraternam et amicitiam firmare,
cujus proter mortem non esset alius terminus. Πα.
mane ac comiter exceptum Cantacuzena opipzre es
lautissime omni rerum ciborumquecopia domi cum
quingentis equitibus Turcis, totidemque peditibus
qui triremibus vecti erant, per trimestre tempus com»
morantem, οἱ tantisper dum Cantacuzenus redirect
exspectantem habuit. Ceteri interim classiarii simul
θάντες τὴν παράλιον πᾶσαν ἑλεηλάτουν ἐξ aótnc- collecti majoribus navigiis conscensis oram mari-
Ismaelis Bullialdi note.
Divolopotamum 'Thracize urbem fato concessit.
Successit iili Uroscus unicus filius, qui imperium
ignavia amisit, avique diras et iiprecationes, in
filium ejusque posteros jactatas, expertus est, Su-
pra notavimus Lazarum Vulci filium Uroseo par-
lem imperii paterni ademisse. Maurus Orlnnus.— in
Hist. de regno Slavorum. Videetiaim ad caput 29,
infra. '
Ld
,
153
DUC/E 1
,
ο
tpam wuniversam a Callipolj Selymbriam usque À Καλλιουπόλεως ἄχρι Σηλυµδρῖας, ὡς δῇθεν cvaga-
eepredari, tanquam Cantacurzeno opem jam ferrent.
Id autem specie tantum agebatur, dum serio Thra-
ciz situm, lccorum aditus exitusque explorabant et
speculabantur ; ipse vero terre-tri itinere cum suis
Rhedzstuim usque obvia diripiens et vastans. ex-
currit, et iude Didymotochum rediit. Cantacuzeni
vero reditum cum nimis serum fore intellexisset,
velletque ad sua reverti (audierat enim ordinis mi-
litaris llierosolymitani Rhodios fratres classe. iy-
structa ad S» yrn:e portum applicuisse, jawque ar-
cem in ipso :edificare cepisse uomine sancti betri
dedicatam, in quam fugitivi eaptivi tuto se reci-
pere possent) ad. pacem ineundam, amicitiamque
contrahendam optime dispositus discessit, et Cauta-
cuzena dona quamplurima largita hospitem dimi-
sit. Abiit ilaque, captivos multos secum abducens,
hasque primitias errorls sui perceperunt. Romi
Thraciam e:eterasque Occidentis partes incolentes.
Nam Bithyni, et Phryges, ceterarumque Orientis
prafecturatum incolz à Turcis iu servitutem. annís
pratoritis redacti erant. Sinmyrnam taudem revectus
lfomur oppidulum a fratrjbus militibus j«m perfe-
etum absolutimque cernit, crebrosque ct frequentes
in eo viros bellicosos et apprime industrios, nilil-
que constructioni ejus deesse. Acerbo itaque animi
dolore correptus, jugiter secum agitare aut oppidum
occupandi, aut vitam perdendi consilium, Oppügna-
tione deinde ceepta non cessavit machinas bellicas
experiri, novasque comminisci : noctu ac interdiu
ad 16, pugnau velitationibus lacessere, et cuniculis
actis czeterisque molitionibus adhibitis muros per-
fodere, οἱ evertere ; tandemque, velut alter. Bac-
chus, frequentibus oppugnationibus et p:zeliis in op-
pidi fossam penetravit, scalisque moenlbus admotis,
tanquam canis rabidu$, primas murum subire au-
sus est, soliquc sibi victori tropzüin erigere. Ye-
rum divliia providentia, qua: omnia quo vult agit
et transfert, ferocem animum istius et vehementem
impetum intuila, de illoita decrevit. Cum admedios
χῶν [συμμαχοῦντες] τῷ Κανταχουζηνῷ, τῇ δὲ ἆλη-
θείᾳ ἰχνηλατῶν [ἰχνηλατοῦντες] τῆς θρᾷκης viv:
αὑτὸς δὲ διὰ ξηρᾶς σὺν τοῖς αὐτοῦ χατεδραµεν
ἄχρι ᾿Ρεδα,στοῦ, xal χηυρεύσας, xal ἀπολέσας
ἑστράφη εἰς Διδυμότοιχον. Ἰδὼν οὖν τὴν ἄφιξιν τοῦ
Καντακουζηνοῦ βραδεῖαν οὖσαν, xoY βουλτβεὶς
ὀπισθόρμητος γενέσθαι (Ίχουσε γὰρ ὅτι οἱ τῆς Ῥ.:-
bou φρέριοι (46) στόλον κατασχευάσαντες &glzcvoo
ἐν τῷ λιµένι τῆς Σμύρνης, xal ἤρξαντο οἰκοξομεῖν
φρούριον ἐν αὐτῷ, ὡς Em ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πέ-
τρου, ἕνεχα σωτηρίας τῶν φυγᾶδων αἰχμαλώτων),
τὰ πρὺς εἰρένην xal φιλίαν καλῶς διατεθεὶς αὐτὸς,
3, δὲ Κανταχουζηνἣ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις oUa-
ξεννσασα ἀπέπεμγεν, ἐλθὼν μετ αἰχμαλωσίχς
D Ixxvre, ἁπαρχῆς obam; τοῦ καρποὺῦ τῆς ἁμαρτίᾳ:
τῶν Ῥωμαίων τῶν κατοικούντων ἓν θράκΊ. xal ἓν
ατᾶσιν τοῖς xatk Σύσιν µέρεσιν. Οἱ γὰρ Βιθυν],
xal Φρύγες, xaY οἱ ἐν πάσαις τῆς Etpa οἰκοῦντες
ἐἑπαρχίαις, προλαθὼν γὰρ ὁ χρόνος κατέφθειρεν,
ot καὶ ὑπὸ τῶν Τούργων νατεφθάρησαν * ἐλθὼν δὲ
ὁ 'Ομοὺρ tv τῇ Σμύρνῃ, xa ἰδὼν τὸ πολίχνιον Έλι
ὑπὸ τῶν φρερίων πεπληρωμµένον, μξεστὸν ἀνθρώπων
πολεμικῶν xal εὐμηχάνων, πλΏρες xaterpyasu£vor
xal μηδεμιᾶς ἄλ)λης δεούσης οἰχοδομῆς, ὡδυ.1δη
τὴν doy», καὶ ἑπ.μόνως καθ) ἑαυτὸν ἐδουλεύσατ,
C
scalz gradus jam pervenisset, galeamque áb oculis ΄
parum rejecisset, ut, quantu:n. esset. propugnaculií
pinna ínferior, cerueret, sagitiarius e superiore
propugnaculo eum vulnerat adacto inter media su-
pereilia telo. Percussus Homur ez alto. praeceps in
à 55 φρούρ.ον κατασχεῖν, ἡ thv φυχῆν ἁποθάὶ-
λεσθαι. 'ApSápevo; δὲ µάχεσθαχι xal ἀντιμάχεσθαι,
χλὶ ποιεμικάς μηχανᾶς ἐξετάσειν καὶ ἐφευρίσχει»,
οὐ δ.ἐλιπε νύκτα xal ἡμέραν διεγείρων πολέμως
ó.à τε ἀχροθολισμῶν xol γαιορυγµάτων, χα) cr
γορυγµάτων xai πασὼν ἄλλων χατασκ:υῶν. "His
6b ἓν τοῖς τοιοῦτοις ἁγων/σμᾶσι καὶ malaícgasw
ὥσπερ τις ἄλλος Avalo; ἀντιμαχόμενος ib5uvifs
εἷς τόσον, ὡς καὶ την τὀφρὀν τοῦ molor) C
περάσαι σὺν τοῖς αὐτοῦ, χα) κλίμαχας ἐν τοῖς τε!»
χεσι ἠεῖναι, καὶ ὡς λυσση:ἡρ χύων, ὥρμτοσεν αὐτὸ;
πρῶτος ἀναθῆναι, xal τὸ τροπαῖον αὗτὸς μόνος
λαθεῖν. 'H δὲ ἄνω Πρόνοια, ἡ τὰ πάντα χαλῶς
ἄγουσα καὶ µετάφέρουσα, ὁρῶσα τὸ θτριόγνωμο
αὑτοῦ καὶ δραχόντιον ὄρμημα, µεσάζοντος 5n τῆς
ἀναθάσεως τῶν βαθμίδὼν τῆς χλίµαχος, xat ἑνα-
πετάσας μιχρὸν τὴν περικεφαλαίαν ἀπὸ τῆς ὄψεω;
τοῦ ἰδαῖν τί τὸ ἑλλεῖπον ἀπὸ τοῦ προμαχῶνος, x2:
βέλος ἀρίεται τζαγρόθελος χατ᾽ αὐτοῦ, xal περο»ᾶ-
Isimaelis Bullialdi notae.
(40) "Hxcvc' γὰρ ὅτι τῆς Ῥόδου φρέριοι, Jaco-
bus Bosius qui lustori»n religionis et militi:e S,
Joannis Hierosolymitani [talice scripsit, Sinyrnam
a (axderati« captam ait anno Cliristi 4544, sed. de
castro adificate nullam mentionem facit Mecte
equidem convenit haec temporis nota cum illis qua
34 Canlacozenouarrantur; nam belli civilis hujus
initio Hlomur Didyimnotoechum veuit, Bosio consentit
Cantacuz, lib. iu. cap. 63, eta Rhodiis equiubus
aliisque belli foedere cousociatis captam Smyrnam
tracit. Τριέρεις γὰρ τέτταρες, xal εἴχοσι Λατινιχκαὶ
Ex τε Ῥοδίων xal. τινων ἑτέρων παρεσχενασμέναι
ἐπέπλευσα» τή Σμύρνῃ, καὶ τὸ πρὸς τῷλιμένι φρού-
ριον εἶλον, χα) vau; ενέπρησαν οὐκ ὀλίγας Περσι-
χάς. Αμοὺρ δὲ παρὼν xai ἀμυνόμενος οὐκ ἴσχυε
τεριγενέσθαι τῆς Λατινιτῆς δυνάμεως. Triremes 34
Latiue Rhodiorum equitum, aliorumque Smyruan
bene instruct appulse sunt, ei ab iis castrum pr
tui impositum occupatur, navesque plurima Per:icc
incenduntur. (no cum accessisset Homur, et pro c
ribus Latinos oppugnaret, ipsos nusquam superare
otuit. Manifeste sibi adversantur Ducas. noster et
;autacuzenus : nam si, quze Cantacuzenus narrabl,
vera sunt, post Sinyrnaim scilicet a Latinis oceupa-
tam Homuretm eain. expugnare frurira. tentavisse,
Cantacuzeno deinde suppetias latury v. fretum Ηεἰ-
lespontiacum denuo trajecisse : non potuit in op-
pugnanda Smyrua, ui noster narra), occubuisse.
Qui porro Frerii Rhodi appellantur, sunt religiosi
ac milites Ordinis S. Joaunis Hierosolymitan, qui
liodie vulgo eauites Melitensces appellauiur.
Ἱ HISTORIA DYZANTINA. "0
ται τὸ ἐπισχήνιον διὰ μέσου τῶν ὀφρύω", καὶ A caput cadit, vitamque hoc violento exita finivit. ln
πίπτει χύµδαχος ἄνωθεν χάτω, καὶ οὕτω Βιπίως
ἀπέῤῥηξε τὴν duyfv. ᾿λοπάσαντες δ' αὐτὶν οἱ
στρατιῶται Év2oy πεσόντος [πεσόντα] τῆς τάφρου
πηλλῶν πεσόντων Τούρχων , ἔφερων αὐτὸν vixpbv
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σαύρνης (47) τὸ χείµενον iv
τᾗ κορυφῇ toU ὄρους, ὅπερ φρούριον ἐτύγχανε
ἀχρόπολίς ποτε "τῆς παλαιᾶς xal διεφθαρµένης
Σμύρνης, ἀναχαινίσας αὐτὸ πρὀλαθὼν yo;
fossam lapsum milites Turci magno numero accur-
renies mortuum in oppidum Smyrna vertici saon-
tis impositum raptim efferunt: quod castrum vete-
ris everseque Sinyrne arx quondam fuerat, non
ultos ante annos a Joanne Duea Romanorum im-
peralore iterum zedilicata, quam Atiu Turcorum
princeps Homuris pater Andronico seniore impe-
rante a Romanis postea recepit et obtinuit.
ἵττσιν Ἰωάννης ὁ Δοῦκας βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων» ὁ ᾿Ατὴν δὲ ἀρχηγὸς Τούρχων, ὁ xaV πατὴρ τοῦ
'Upoup παρὰ τῶν 'Ῥωμαίων £v ταῖς ἡμέραι; Ανδρονίκου τοῦ γέραντος ἔλαδε xal xasslys*
ἤδη τὸ τέλος 6 Ὡμοὺρ ἔσχεν.
τοιοῦτον
CAPUT σι.
Caniacuaenus in Thraciam redi, Anna. isnperatriv quxilia ab Orchane petit et impetrat. Tarci imperii provincias po-
pulantur et captivos abducunt.
'O δὲ Καντακουζηνὸς συνθἠχκας ποιῄσας μετὰ ῃ At Cantacuzenus eum Crale icto fidere inilaque
τοῦ Κράλη xal φιλίαν ἄσπονδον [ἔνσπογδογ], µεσο-
λαθ,ύντων κάστρων, καὶ πόλεων xal ἐπαρ(ῶν τῆς
δυστυχοῦς βασιλείας τῶν Ρωμαίων, καὶ ἀντὶ "Po:
palco; δεσπότας κληροδοθέντες [χλη ρυδοθέντων] ct?
ἠγεμόνας Bap6dpou;, Τριδαλούς τε, καὶ Σέρδους *
ἤρξατο δὲ κατατρέχειν καὶ αὑτὸς, καὶ λεηλαταῖν,
xai φθείρειν πάσας τὰς πόλεις της θράκτς ἄχρις
αὐτῆς Σηλυµδρίας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἐννοῄσαντες
τὸ γεγονὸς παρὰ τοῦ Ὁμοὺρ τὸν “πέρυσι χειμῶνα,
χαὶ σχοποῦντες ὅτι τοῦτον ὁ Κανταχουζηνὸς µετε-
πἐμψατο, καὶ αὐτὸς fj) αἴτιος τῆς ἑνδημίας τοῦ
'Opobp, οὖκ εἰδότες ὅτι αὐτόχλητος ἑλήλυθε, f| ὅτι
χλώθουσα ἀντιστρόφως τὰ νήματα χακὴ τὐχῆ τῶν
Ῥωμαίων προὐξένησεν αὐτὸν τοῦ ἐλθεῖν καὶ κατα-
πατῖσαι χώματα εὐθαλῆ "Ῥωμαίων γῆς, βουλὴν "
βουλεύονται πονηρὰν, xai κατὰ τῆς χεφαλῆς αὐτῶν
ὀργὴν χαὶ μῆνιν θεῄλστον * προξενοῦσι τῇ δεσποίνῃ
Αννῃ τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου ἔτι µείρ;κος
τοῦ στεῖλαι πρέοδδις εἰς τὸν ἡγεμόνα τῆς Βιθυνίας
xal Φρυγίας, ἔτι δὲ χαὶ Παφλαγονίαςι τὸν ὃν ὁ λό-
ος φθάσας ἑδήλωσε, τὸν ᾿Ορχὰν, τοῦ αἰτῆσαι
ἁρωγὴν xaX βοῄήθειαν, ὡς ἵνα χαταπολεµήσῃ τῷ
Μαντακουζηνῷ ἀποστάτῃ ὄντι τῆς βασιλείας * συν-
θεµένη δοῦναι αὐτῷ ποσότητα χρνσίου πολλοῦ, καὶ
v); ἀνδραποδίζουσιν οἱ Τοῦρχοι ᾿Ῥωμαίους ὑπι-
χόους τοῦ Καμταχουζηνοῦ, ἔκωσι ἄδειαν πωλεῖν καὶ
πιπράσχειν ἕνθα βούλονται * xal τοὺς μὴ θέλοντας
πωλῆσαι τοὺς ἀὐτοῦ αἰχμαλώτους, ἀνεμποδίστως
φερᾶν αὐτοὺς ἀπὸ Σκοταρίου, καὶ ἄγειν καὶ φέρειν
αὐτοὺς ἔνθα βούλονται, Ταῦτα ἑνωτισθεὶς ὁ ᾿Ορχὰ»,
χα) ἡδέως ἀκθύσας, ἑδίψα γὰρ τὴν τοιαύτην πρὸ
πολλοῦ γεῦσιν, καὶ ὑαρσαλέως πηδῄσας, xal μετὰ
πολλῆς ἡδονης τὸ μετὰ qaod; προσειπὼν πέμπει
“τους πρέαθεις ἀγαλλομένους καὶ χαΐροντας, οὖν
εἰδότες οἱ ἅθλιοι viva. µετακαλοῦνται εἰς βοήθαειαν,
amicitia, cum przteriisset interjecta castra, urbes
provinciasque iufortunati Romani imperii, qua do-
minos alios Romzis pulsis οτι eraat, przfe-
ctosque barbaros TribaMos et Servios, eycurrere Se-
lymbriam usque, eunctas Thracig τες vastare
prasdamque agere coepit. At illi qui urbis meenibusse
continebant, qux ab Ilomnre apui superioris hieue -
gesta erant, reputaat, et Cantacuzenjtín accer-ivisse
istum considerant, aucioremque ei fuisse suscepte
profectionis ; Jatebat tamen eos sporite sua Homurem
advenisse, aul malam Bomsorum fortunam versa
vice seriem malorum duceptem occasionem ipsi
prebuisse accedendi et peragrandi colles amaenos
Romanus: regionis. Consilium ergo; pernictosum (Deo
iis irato, minimeque 19 propitio) capiunt, apu
dominam Áunam Joannis imperatoris etiamnum
adolescentis matrem agunt, ei jue suadent ut ad Bi-
ühynis, Phrygie et Paphlagonig principem Or.
chanem, nobis iu superioribus memoratum, legatos
inittat, qui auxilia et suppetias ab illo petant, qui-
bus Cantacuzenum rebellem opprimat ; magnam ita-
que vim auri daturam se. pollicetur Anna, conce-
ditque Turcis, ut libere ac secure vendantet distra-
hant, ubicunque libitum fuerit, quoscunque Roma-
nos captivos ceperint Cantacuzeni partibus adbze-
rentes : iis etiam, qui mancipia vendere nollent, dat
liberam trajiciendi deducendique Scutarium | facu!-
tatem, eaque abducendi quocunque vellent. ilgc a
p legatis proposita avido lzetoque aniio excipit. Or-
chanes, qui antea impotenti atquo ardenti libidine
talia expetebat : multaque confidentia exsultans,
ingenti volaptate completus comiter et benevole ]. -
gatos amplectitur, cosque allocutus hilares οἱ gau-
dio perfusos dimittil, Nesciebant certe miseri quem
advocarent ad opem sibi ferendam, qualenque hiei-
Is:noelis Dollialdi nota.
(4T) Ἐν τῷ zoAurio τῆς Zgoprnc. Anno 1647
vidimus. adhuc castrum illud in inontis vertice loca-
tm, cujus mania iutezra ferme supt, Verum 0om-
na cdificia, pret r templum, quod in. meschitain
Turci transformarunt, diruta sunt. Exsiat etiam itt
eo cisterna amplissima, eujus laquearia ac forui-
ces multis colümnis fuleiantur. Castrum iluid. qua-
dratum oblongum est, vicinum illi w bis antiquie
regioni, ia qua Acropolis, cujus adhue moeium
pars cernitur, sita. erat. Castruin. inferius ad. littus
maris et portes ingressum situm. est, nuncque 1p-
tegrum videtur. |
απ al ^ uc e am o M s
-
"81 DUC.E 188
bam intererent ad levandum emplastro morbum, Α χαὶ nola; Botávnv ἐχθλίδουσιν , ἵνα ποιῄσωσι ἕμ-
quem arelerihus suis'contraxerant. Misit itaque Or-
elanes militum decem millia, qui trajecto freto
intra urbis manis a civibus gaudio exSultantibus ac-
cipiuntur, perque vias urbis et muros ambulant,
eosque lustrant ; benigue ab imperatrice habiti
ceterisque Romzis urbe excedunt, et adversus
Cantacuzenum proficiscuntur. Ex sltera vero
parte Cantacuzenus praesidiis impositis castra
arcesque firmat , commeatumque ct cstera ne-
cessaria invelit, progrediturque cum Romzorum
sibi adhzerentium copiis Serviorumque exercitu,
preliojue semel atque iterum commisso nullum
damnum a Turcis passus est ; erat quippe vir belli-
cosissimus, robustus et artis bellieze pra caeteris sui
temporis hominibus peritus. Quotquot igitur pr:xlio
ceperunt, Turcos peremerunt, Romzos vero. vesti-
«us spoliatos domum nudos remiscrunt. At. Turci
omissa pugna ad pagos diripiendos discurrunt. Jam-
que longa »gmina mancipiorum catenis vinctorum
trahebant, abducebsntque Constantinopolim viros,
mulieres, lactentes infantes, adolescentes, sacerdo-
tes et monachos velut. oves, et tanquam Scythas
qut Abasgos per vias vendendi gratia agobaut ;
quodque acerbius erat, nisi redeinptorstatim acce-
deret, spectantibus Romzis Romzi a Barbaris,
prob inhumanum scelus ! flagris cedebantur. Isque
malus pereutientis erat animus, ut nempe misera-
tione motus quispiatn eos redimeret : qui vero re-
deinpti non sunt, eos trans fretum Prusam 16 sta- C
ti avexerunt, inque alias regiones mediterraneas
inter Turcos vnum miserunt. Omnium erat. mise-
rabilis aspectus, ubique luctus, lamenta et lacrymae
jutucntibus Romzis, n-que ull:s Graecus aut Bar-
)arus miserebatur.
πλαστρον εἰς τὴν νόσον ἣν ἡ ἁμαρτία αὗτοῖς mpor-
ξένηαε" στείλας οὖν Τούρχους τὸν ἀρ:0 μὸν χιλιάδας
δέκα ὁ Ὀρχὰν, καὶ τὸν πορθμὸν διαδάντας ττς πό-
λεως δέχονται τούτους μετὰ χαρᾶς οἱ πολῖτα:, xal
τὰ τῆς πόλεως τείχη, χαὶ τὰς ἕνδον ἁγυιὸς χατα-
πατῄῆσαντες, χαὶ φιλοξενηθέντες παρὰ τῆς δεσπο[-
. νης καὶ τῶν Ῥωμαίωγ, ἑξίασι κατὰ τοῦ Καντακου-
ζηνοῦ. 'O δὲ Κανταχουζηνὸς, ἁσφαλτώσας τὰ
φρούρια (48), xai ζωοτροφίας xaX τὰ πρὸς τὴν
χρείαν ἅπαντα χαλῶς ἐπιμελησάμενος, ἔξεισι xal
αὐτὸς μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ Ῥωμαϊκῶν καὶ Σερθι-
κῶν στρατευμάτων, xal συμπλαχεὶς καὶ πρώτην
χαὶ δευτέραν εἰσδολὴν, οὐχ εἶχον οἱ Τοῦρχοι χερ-
p ^at τι τῶν αὐτοῦ. ΜἩν γὰρ ὁ ἀνὴρ περὶ τὰ πάντα
πολεμικώτατος, ἀλχὴν ἔχων καὶ τέχνην τῶν πολέ-
µων ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τοῦ τότε χαιροῦ. "σοι
μὲν τῶν Τούρχων ἠνδραποδίζοντο, µαχαίρας αὐτοὺς
παρανάλωµα ἑἐποίησαν * ὅσοι δὲ τῶν ΄Ῥωμαίων μάς
vov τοῖς ἑἐνδύμασι αὐτοὺς ἀφελόντες, γυμνοὺς
ἀφίεσαν οἴκαδε πορεύκαθαι. OL δὲ Τοῦρχοι τὸ ποιε-
μεῖν ἀφέντες τὸ σκυλεύειν τὰς χιώµας κατἐτρεχον,
καὶ δὴ ὁρμαθοὺς ἀναριθμήτους ἐς ἀλύσεων ἀνθρώ-
Toug συμπλέξαντες εἰς τὴν Κωνσταντίνου ἄνδρας
πε καὶ γυναΐκας, θηλάζοντα νήπια xal ἐφέόους
νέους, ἱερεῖς xai μογαχοὺς ἅπαντας φύρδην, ὡς πρύ-
6aza ἐν τῇ λεωφόρῳ, ὡς Σκύθας f| ᾿Αθασγοὺς (19)
ἀπεμπολοῦντες ἑχόμιζον. Καὶ τὸ δεινότερον ὅτι el
ἔτυχε μὴ παραχρΏμα οὐχ εὑρίσχετο ἁγοράνων, iy
ταῖς ὄψεσι τῶν Ῥωμαίων δεινῶς οἱ 'Ῥωμαῖοι παρὰ
τῶν βαρδάρων, ὢ τῆς ἀσπλαγχνίας | ἐμαστίζοντο,
Οὐχκ ἄλλο τὸ πανουργευόµενον, ἢ ὅτι χαμφθέντες
αὐτοὺς ἑξωνήσουσι’ τοὺς δὲ μὴ ἑξωνουμένους πα"
ρευθὺς τὸν π.ρθμὸν διαβιδάσαντες ἐν τῇ Προύσῃ,
xa ἀνωτέρω τούτους ἀπέπεμπον iv τοῖς Τούρχοῖέ
πιπραθησοµένους. Καὶ ἣν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινὸν, πανταχοῦ χλαυθμοὶ, πανταχοῦ ὀδυρμοὶ, πανταχοῦ
δάχρυΣ tv ὄψεσι τῶν ᾿Ῥωμαίων, x3 ὁ ἐλεῶν οὐκ ἦν οὔθ' Ἕλλην οὔτε Βάρδαρος.
CAPUT IX (50),
; fili ici i i iia ab εὉ οἳ-
Cantacuzenus. Orchani filiam suam uxorem care pollicitus, eum a. fatere eum Avma icto avertit, et auxiia à
tinet. N uptia M rebranar Cantacuzenus Constantinopolis proficiscitur, civesque ut se dedant [rustra hortatur ,in urbem
amicorum ope intrat.
Civium Constantinopoleos adversus alios Romz- D
os nefarie adinissum tam. indignum facinus, cum
8nimo versaret Cantacuzenus, nec id ferre posset
Τότε Καντακουζηνὺς, εἰς νοῦν λαδὼν τὸ yeyovis,
καὶ μὴ φέρων τὴν ἄτοπον πρᾶξιν ἣν ἀθέσμως µετε-
χειρίσαντο οἱ τῆς πόλεως πρὸς τοὺς ἔξω Ῥωμαίους,
1.Πιᾶθ]ὴς Bullialdi note.
(48) Ασφαλτώσας τὰ φρούρια. Metaphora a re
navali ducta : ut egim naves firmiores sint, nec fa-
cile aquam admittant, pice ct sebo iunguntur,
Quod etiam ad. navigatiouis celeritatem. confert.
Usus est autem lioc verlo ἀσφαλτοῦν, bitumine in-
ducere, quod pro πιττοῦν etiam, idest impicare,
usurpatur. Sed fortasse voliuit scribere ἀαφαλίσας.
(49) Abasgi, de quibus hoc capite loquitur, po-
(50) Hoc capite de nnptiis Orchanis et Cantacu-
zcni fille Theodorze agitur. {η eo notanda est varietas
ct dissensio inter nostrum auctorem «tl Cantacuze-
num ; hic quippe asserit, lib, 111, cap. 92, Orchanem
filiae $u:e nuptias ambiisse ; quas cum in aliud tempus
rejiceret Cantacuzenus, imo proco respondere dif-
(τοι, abHomure eam affinitatem utilem sibi fore
suasus filiam suam Orchani despondet. Cantacuze-
no soli in sua causa credendum nona est, οἱ vert
similius videtur quod dicit Noster, Cantacuzenum
filia nuptias Orchaui proposuisse, ut fuedus, quo!
cum eo jungere cupiebat, arctiori vinculo siringe
ret, et Orchanem a priori cum Anna pacto a*er
puli sunt olim [beri dicti a4 Euxinum pontutn per-
tinentes. Cintacuzenus harum turpium et Christia-
no nomine indignarwn conditiouum non memiuit,
quibus eum Orchane fedus et societatem belli An-
na contrax:t.
18) HISTORIX DYZANTINA. . ToC
βουλην βῥουλεύεται πονηρὰν, 0:5) σχληρύνοντος, Α pernictosum consilium, Deo, ut videtur, corejus in-
οἶμαι, tij; Χαρδιαν αὐτοῦ, διὰ τὸ καταπουτισθῆναι — durante, eligit quo Romi funditus perirent. Lega-
ἄρδην τοὺς '"Pepafoug, Καὶ στείλας πρέαδεις εἰς — tis ad Orclhanem missis auxilium abeo poscit, ut a
0v» Ὀρχὰν alvei παρ αὐτοῦ βοήθᾶιαν, ὡς ἁδικυύ- — Rouis injuriam passus, et imperii Andronici 46.
µενος ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων, καὶ ὡς ἑπίέροπος ὢν functi imperatoris. administratione, cujus ipse tu-
“της ῥᾳσιλείας τοῦ ἀποιχομένου βατιλέως ἸΑνδρονί- — tor erat, invidia pulsus : suos etiam consanguineos
xou* xat o! "Popator: φθονῄσαντες ἐξέωσαν αὐτὸν — o'cisos queritur, seque fugere coactum. Si itsque
τῆς ἐπιτροπῆς, xal χατέσφαξαν τοὺς αὐτοῦ Guv- — opem ferre velit, adjutoremque se przbere, pollice-
Υεγεῖς, κἀχεῖνον φυγάδα memonxav. El οὖν ἁντι- — Car ei nuptum filiam se daturum, | multosque dotis
λάδοι τε αὐτὰ», καὶ χεῖρα βοηθείας ὀρέξῃ, ἔχει nomine thesauros, habiturumque eum pro: filio,
δοῦναι αὐτῷ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναΐῖκα μετὰ — inque omnibus ei obtemperaturum. Tunc Orcha-
xii πολλῶν θησαυρῶν χάριν προικὺς, καὶ ἔχειν nes cum legatos de connubialibus pactis disseren-
αὐτὸν ὡς υἱὸν, καὶ ὁπακούειν αὐτῷ εἰς εάντα τὰ — teB praeter spem audivisset, ingentesqua auri pollí-
θελήµατα αὐτοῦ. Τότε ὁ Ὀρχὰν ἀχούσας τοὺς citationes, non secusac bosorebhiante per statis
πρέσθεις παρ) ἐλπίδα Ὑαμικῶν συναλλαγµάτων | ardentem zstum e lacu frigidissimze 94139 pleno hau«
φθεγγοµένους φωνὰς, καὶ θησχυρῶν ἀπείρων &y- ^ riens, quamvis largissimo potu sitim non restinguit:
γελίας, κεχηνὼς οὑτωσὶ ὣς βοῦς διφῶν iv καύτονι — hxc auribus insinusta promissa. secundum innatom
θέρους bv λάχῳ πλῆρες | πλήρει] ὕδατος Ψυχροτάτου — Barbarislibidinem atque avid'tatem amplectitur. Gens
πίνων ph κορεννύμενος τῶν ναµάτων, οὕτω xal — enim ista cwteras nationes intemperantia atque
οὗτος ἕνωτ:σθεὶ; ὑπὸ τῆς Βαρθαριχκῆς ἀχολασίας. inexplebilis luxuriz furore vincit, qui eo erumpit,
Καὶ γὰρ ἀχράτητον τὸ ἔθνος αὐτὸ xal οἰστρομανὰς ut non solum juxta nature Ίέμεε,δεά etiam contra
ὡς οὐδὲ ἓν τῶν πασῶν [πάντων] γενῶν ἀκόλαστον
ὑτὲρ πάσας φυλὰς, καν ἀχόρεστον ἁσωτίαις. Τοσοῦ-
τον áp πυροῦται, ὅτι xal κατὰ φύσιν καὶ παρὰ
φύσιν ἐν θηλείαις, àv. ἄῤῥεσιν, tv. ἀλόγόις ζώοις
ἀδεῶς xal ἀκρατῶς µιγνύμενον οὗ παύεται * xal
ταῦτα τὸ ἀναιδὸς xal ἀπάνθρωπην ἔθνος εἰ Ἕλλη-
νίδα, ἢ Ἰταλὴν, fj ἄλλη» τινὰ ἑτερογενῃη προσλά-
θτται, J| αἰχμάλωτον d αὐτόμολον, ὡς Αϕροδίτην
fas, et ordine przpostero cum feiminis, et. marihus,
atque brutis audacia effreni stupra exerceat. Prz-
cipue vero impudens et inhumana gens si Grzcam
ant Italam, aliamve peregrinam mulierem captivam
aut transfugam possideat, ut Venerem aliquam ant
Semelen amplectitur, suas vero concives feminas
ut ursum aut hyxnam aversatur. Prz»dictus itaque
; princeps Orchanes cum de conjugio puelle, quas
τνὰ $ Σεμέλην ἁσπάζονται, την ὁμογενῆ δὲ xai 6 praestanti forma 'ac venusta erat, deque dotis am-
αὐτόχλωττον ὡ; ἄρκτον ἢ ὕπιναν βδελύττοντες,
Ἀγούσας τοίνυν ὁ ῥηθεὶς ἀρχηγὸς ᾿Ορχάν τὴν πρὸς
γχμον τῆς κόρης συνάφειαν, ἦν γὰρ ὡραία τῷ
tet, καὶ τὴν ὄψιν οὐκ ἄχαρις, χαὶ τὸν τῆς π;οικὸς
ὃἼχον, xal τὰ σταλθέντα παρὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ
τρογαμιαῖα Supf, µατα, συνένευσεν εὐχόλως * xal
φ'λοτιµήσας τοὺς πρέσθεις ἀπέπεμφχν ὄρχους boue
χα) λαβὼν. ὡς ἀπλ τοῦ γε εἰς τὸ ἑξῆς ἔαται γαμ-
69b; τοῦ Καντακουζηνοῦ, καὶ εἰς πᾶσαν ἁρωνλν
Xit βοήθειαν ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα ἀόχνως ἔτοι-
µασθήσεται " µόνον τῆν μελλόνύμφην σὺν τῇ gepyti
συντήμως Tph τοῦ ὄαρος el µεταπέμφψει. Ἔτυνχε
Υὰρ αὕτη di μιαρὰ µνηατεία ἐν Ἰανουαρίῳ μηνὶ
Υενέσθαι τοῦ τότε χρόνου * καὶ σὺν τούτοις ἑστάλ-
θησαν ὡς πέντα χιλιάδες Τοῦρχοι τῷ Καντακου-
ἔπνῷ ἄνδρες μαχιμώτατοι, xat ὀξεῖς εἰς θυμὸν, xoi.
τῶν ᾿Ῥωμαίων φθρρεῖς, ὣς εἰχάσει τις αὐτοὺς εἰ;
χύγας καρχαβρόλοντας, 7] Χάροντας. ᾿Απολξεξάμενος
οὖν αὐτοὺς ὁ Κανταχουσηνὸς, κατὰ τὸν αυνήθῃ φι-
λοφροσύντν μετὰ δώρων ὅτι πλείστω", ὑπθαχέτεων
χαταχ,ρέτας αὐτοὺς, ἠτοιμάδετο τὴν πρὺς τὺν Β»-
ζάντιον παρασκευὴν, ἔχων 'μεθ' ἑαυτοῦ τὸ στῖφος
τῶν Τούρκων, καὶ ἑτέρους τάσους, ἢ καὶ. πλείονας
I:maels D
teret; aMiciendus erat. princeps ille; nec gratiori
aul suavieri esca. eum in partes suas. trahere pote-
rat Cantacuzenus, quam niptiarum spe. ac. ingen-
plituding verba percepisset , missisque a Cantacu-
zeno donis antenuptialibus captus esset, facile pe-
titionibus legatorum annuit, eosque honorifice ha-
bitos dimisit, et jurejurando interposito generum
Cantacuzeni deinceps 17 gessit, et ad suppetias, ut
filium, patri ferendas apparaturum se pollicitus
est: hac solum' addita conditione, ut futuram uxo-
rem, sine mora a3nte vernum *tempus accersat: lizec
enim sponsalia scelesta mense Januario anni illius
celebrata sunt, Ilis actis 1nissa sunt militum Tur-
corum quinque millia bellicosorum et manu promp-
torum, qui Romxorum totidem pestes érant, ut
etiam quivis eos cum canibus dentes exasperauti-
bus, aut Charontibus rite comparaverit, Hos Can-
D iacuzenus pro more solito comiter atque humane
siscipit, dona quamplurima lazgitur, promissisque
ipsos onerat. Apparat ;deinde adversus Byzantium
expeditionem, agmen Turcorum postse trahens,
aliosque totijlem vel. ctiam plures Servios et ltoma-
os, quicunque Thraciam tuuc habitabant, Jamque
cun doteet poinpa splendida multaque magnifi-
centia ad Orchanem filia travsmissa, ad bellum se
ipse aecingebat, et a Selymbria Constantinopolim
j3lialdi nota.
"is dotis. promissis, Phranzes, vap. 15, lih, r. has
inter imperatores discordias ad tempor. Amer.e Mo-
ratis falso transfert. Qu3d hoe loco notandum (uit.
up
.o- AR m mo --—— A
191
DUC/E 192
usque direptionibus atque incendiis vastare pagos Α Σέρδους, xal Ῥωμαίους 2500; ἡ θράκη τότε ἔχειν
et urbes coepit: infelicesque Romaiaut Serviorum
prseda facti in Serviam dimissi sunt, aut a Turcis
capti (reto trajecto Prusaim exterasqur urbes trans-
lati sunt, etin servitutem abducti ; miserabilo spe-
ctaculum omnibus exhibitum; nam qui in servitu-
tem redigebat, et. qui vinciebatur, percussor et
pereussus Ronzus erat uterque; quique oceide-
bant et occidebantuz, 0 acerba calanita:! Rumzi
. erant. Profectus. Cantaenzenns, ut. jaw dixi, usque
ad portas Constantiuopotis plurimis Romzais occi: is
aut captis, omnibus circumjacentibus locis desola-
lis et eversis urbem occupare quarebat, taliaquo
verba dicit : Nonillaturus clicui injuriam, viri Dy-
tantini, veni, neque hactenus. In'uli, qui antea. con-
(wneliam — prius sum passus unperii («tor ab. Andro-
wico imperatore novissimo sum electus. Adolescen,
ipse imperii heres, imperator meus est. [iliusque per -
adoplionem ; sic enim paler ejus coram Deo mihi man-
davit. Quid peccavi si generum | adaciscere. illumvo-
dni ? an latet vos. quod pater. ejus. tanquam. fratrem
genuinum me semper foverit, et dilexerit? εἰ impe-
rii curam, ut et. illum ipsum, mihi commiserit, et
mecum partitus fuerit? Nobilis certe sum, tllustrie
et clarus , summusque inter eos. qui se divites pre-
dicant, eorumque qui arma bellumque tractant for-
tissimus. Quare vobis infima sortis hominibus, bar-
barorumque labe inquinatis despectus «wm. εἰ spre-
ius? Propter. hoc aecessi, o cives, non Wi quemquam
damno afficiam, sed potius u* ez equo et bono suum
cuique tribuam, lis profecto qui peccarerunt eceniam
concedo, eorumque, qui detrimentum aliquod 16 sen-
serunt, propriis impensis damna resarciam, llomanam
rempublicam conglituam, eique pacem stabiliam. Quid
εἰ, ut .Deus jubet, vindicarem scelera vestra ? Aperito
ergo mihi portas, Dominum Christum — juro. illius-
que penitus intemeratam matrem,quod me. nulli ho-
s/em, sed omnibus benevolum exhibebo. Byzantini
vero nullüm responsum, verha Cautacuz?ni asper-
nali, dederunt: quin etiam de plebis fece homines
ex propugnaculis verba contumeliosa in eum jacta-
hant, ipsumque probris proscindebant, conjugem
atqne filiam ejus Helenam, quz brevi tempore in-
terjecto corum domina atque imperatrix constitu-
Ἠδύνατο, Καὶ δὴ ἑτοιμάσας τὰ τῆς προιχὸς, xi
τέµψας τὴν θυγαιέρα αὑτοῦ tip Ὀρχὰν συν πάση
τιμῇ καὶ περιφανείᾳ xal δόξῃ xai πολλῃ τῇ λαμ-
πρότητι, αὐτὸς εἰς .πόλεμον ἡσχολεῖτο, xal δῆτα
ἀρξάμενος ἀπὸ Σηλυµθρίας Άλτῖσειν xai χαίειν
πάσας χώμας χαὶ πόλεις ἄχρις αὐτῆς πόλεως, xal
τοὺς δυστυχεῖς Ῥωμαίους οὓς μὲν Σέρδοι ἠχμαλς-
τευον £l; Σερθίαν ἀπέπεμπον' οὓς δὲ Τοῦρχοι τὸν
ποσθμῖν διαθιβάζοντες εἰς Προῦσαν χαὶ τὰς λοιπὰς
πόλεις δορναλώτους ἑπόμπευον. Καὶ fv. ἰδεῖν θέαμα
ἐλεεινόν. Τίνες οἱ αἰχμαλωτίζοντες: ᾿Ρωμαῖοι. Τίνες
οἱ αἰχμαλωτιζόμενοι; 'Ῥωμαῖοι. Τίνες οἱ σπαθί-
ζοντε;;, Ῥωμαῖοι. Τίνες οἱ σπαθιξόμεναωι, '"Po-
μαῖοι. Τένων τὰ vexpk αώματα; Ῥωμαίων. Tiv;
ol νεχρώσαντες; "Ῥωμαῖοι. Ὢ δεινῆς συμφορᾶς!
Ἑλθόντος δὲ τοῦ Κανταχρυζηνοῦ (51) σὺν αὐτῷ τῷ
στρατῷ, ὅπερ εἰρήχαμεν, ἄχρι xal τῶν πυλῶν της
Κωνσταντίνου, πολλους τῶν Ῥωμαίων «φθείῖρχ",
καὶ δορυαλώτους πλείσατους, xal πάντα τὰ πὲρ'ξ
ἐν ἑρημίᾳ xoi ἀφανισμῷ χαταθτήσας, Et cst την
πέλιν λέγων, ὡς Ooz ἀδικήσων τινἁ, ἣ ἀδικήσας
ἐλήλυθδα, à ἄγδρες, dAA ὡς ἀδικηθεὶς καὶ ἀδι-
κούµεγος. Ἑπίτροπός s!ju τῆς βασι.είας 'Po-
µαίων παρὰ τοῦ ἁποιχομένου βασιλέως Ἅγδρο:
φίκου. O νέος αὐτὸς xal διἁδοχος τῆς βασι
λείας ἑμός ἐσει βασιλεὺς, xal vlóc κατὰ θέσιν '
οὕτως Τάρ µοι ἂν ἐθηκαν ὁ πατὴρ αὑτοῦ ἑνώπιον
τοῦ θεοῦ. Τί xaxór ἔπραξα, εἰ βού.ῖομαι Aa6sir
α αὐτὸν Ταμδρόν; Obx olóate ὅτι πατὴρ ἀὐτοῦ
óc ἀδελφὸν yriícu*v καὶ ἑώρα, καὶ ἑπρόσεχε,
καὶ ἑφίει, καὶ τὴν βασιλεία» πο..λάκις, ὡς
ἑκεῖνον αὐεὺ», xal ἀγειίθη xal συγεμµέ/ ιζε ταύ-
zr μετ ἐμοῦ; Οὐκ εἰμὶ τῶν ἑνδόξων, τῶν εὖ-
γεγεστάτων, τῶν περιρανῶν; τῶν ἐν αούτρ
χαυχωμένω» ὁ ὑπέροχος; τῶν ἐν στρατη}έαις ὁ
ἀλχιμώτατος; Τί καταφρονγείτε; καὶ ταῦτα
γένος τῆς κάτω τύχης καὶ μιςοδιρδαρον cvy yá-
vorr&c. Àtd τοι τοῦτο ᾖ»ϊθον. ὦ πο ται, oix
ἁδιχήσων τινὰ, ἀλλὰ paAAov δικαιώσων. Kal
τοὺς (ιὲν ἑπταικότας ἀφίημι τὰ παραπτώματα,
τοὺς δὲ ἁδικηθέντας δικαιὠώσῳ ἐκ cor. ἐμῶν
θησαυρῶν, καὶ εἱρηναίαν κατἀστασω" εἰσάξω ἐν
τῇ τῶν Ρωμαίων ποἰιτεἰᾳ. El δ' οὗ» τὸ πάν
enda erat, ul scortum. convitiis: oncrabant.. Tunc D ἐχδιχήσω; καὶ ἀγταποδώσω Θεοῦ κε Λλεύορτός
intellexit Cantacuzenus sdmonendo, aut verbis
castigando urbem recipere non posse : ad alias vero
se convertit artes, belloque experitur, ac tandem
ope amicorum et propinquorum, qurin urbe re-
manserant, ingreditur, ad quem conspiciendum
omnes confluant, faustis acclamationibus prosc-
quuntur, imperatoremque salutant.
poi διὰ τὰς ἀνομίας ὑμῶν; ᾽Αγοίξατέ poc av Auc,
ὄμνυμι τὸν Δεσπότην Χριστὸν, xal τὴν xuvv-
aéparrov αὐτοῦ μητέρα, οὐχ ὡς ἐχθρὸς, d.LÀ' ὡς
φί.Ίος φανήσομαι. Οἱ δὲ τῆς πόλεω; (32) vh πα-
ρᾶπαν ἀπόχρισιν μὴ δόντες ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ χατα-
φρονοῦντες, xai ἀτίμους λόγους οἱ του δήμου
χυδαῖοι ἐκ τῶν προμαχώνων κατέχεον. Αὐτὸν δὲ
λοιδοροῦντες, xai τὴν αὐτοῦ σὐζυγον, καὶ τὴν θυγατἐρα Ἑλένην, fv ὡς ἐν ὀλίγῳ δέσποιναν xal
Ismaelis Bullialdi note.
(D1)' £.A0cvroc δὲ τοῦ Καν τακουζηνοῦ. Adeundus
ipse Cantacuz. lib. i1. cap. 99, ubi de se iodestius
verba facit, quam Noster eum loquentem inducit.
llortatus est equidem Aunam, ut se ad pacis con-
ditiones adduci pateretur. neve pertinacia Sibi a€
liberis malum extremum arcesseret.
(59) Οἱ δὲ τῆς πὀ.εως. Videndus Cantacuz. lib.
ini, cap. 96, ubi queritur se coutumeliig a Constan-
tunopoleos incelis sepius petitu: fu sse,
733 . HISTORIA BYZANTINA. : πα
χυρίαν αὐτῶν ὁ χρ2νος ἕμαλλε χειροτονῆσαι, αὐτοὶ ὡ;ς µαχλάδα διὰ γλώττης κατέσυρον. Τότε ὁ Καν-
«πχονηνὸς ὁρῶν ὅτι διὰ δημηγοριῶν xal νουθετικῶν λόγων οὐκ Ἡν τὸ καράταν χειρώσασθαι, τὴν
ἄλλην ἕφερε΄ xal δη διὰ πολεμικῶν, xai διὰ τῶν ἐντὸς εὑριακομένων οἱκρίων «αὐτῷ, εἴσεισιν ἐν τῇ
aA (90), καὶ πάντες συνέῤδεον ἐπὶ τῇ θέᾳ αὑτοῦ εὐφημοῦντες, καὶ ὡς Basi δοξάζοντες.
CAPUT X (54).
Cautacuzentis intro. palatium accipitur. Annam, que animo intrepiló vultuque imperterrito sedebat, adit, el veneratur:
placat*m sibi reddit, tiunultum componit, plebemque demulcet. Celebratio siupharum Joannis. Palaologi el Contacu*
sene Helene. Coronatur Cantacuzenus. Turci Chergouesum vastantes duce Sulginqne Orchánia [ilio a Matthaodespota
-
Cantacuzeno elade magna. afficiuntur.
Ἡ δὲ βασ.λὶς Άννα ἔνδον τοῦ πχλατίου ἔγχλει- A ΔΙ imperatrix Anna, quz intra palatium clausam
c0slsa σὺν τῷ υἱῷ αὑτῆς καὶ ὀλίγοις στρατιώταις,
οὐκ ἑνεδίδου, ἀλλὰ κατεῦόα, xdi, Ἠδίχημαι, λέ-
γουσα οὐκ ἐπχύετο. Οἱ δὲ τοῦ Καντανουζηνοῦ ἐδού-
Ἰοντο μὲν εἰφπηδῆσαι, καὶ ἑντὸς ἐλθεῖν, καὶ ἁτά-
στως τὰ ἄνω γαμαὶ, καὶ τὰ κάτω εἰς «bv ἀέρα
λιχμῆσαι, ἁλλ᾽ à Κανταχουζηνὸς ἐχώλυε. οἱ δὲ
στρατιῶτα: ἀναμιμνήσχοντες τὰς ἁδολεσχίας, xal
τῶν βαναύσων ὕδρεις, ἃς κατέχεον ἐπὶ πρόσωπον
αὐτὸ, Ἠγανάκτονν xaz' αὑτοῦ. Αὐτὲς δὲ διὰ λόγῳν
πιθανῶν ἑπράῦνε τὸν ὄχλον, Τότε οἱ τοῦ παλατίου
όντες ὅτι πινδυνεύουσι τοῦ θανεῖν, παρέδοσαν
ἑαυτοῦς. Καὶ εἰσε.θὼν ἓν τῷ παλατ/ῳ ἀπῆλθεν ἕως
τῶν ἑνδοτάτων οἰκίσχων, εὗΌρε τὴν δέσποιναν σὺν
τῷ υἱῷ αὐτῆς καθεζομένην, μὴ Φφροντισάσης τὸ
χχθό)ου μηδὲ παρασαλευθείσης «b olovoov τῆς µή-
νδος ἧς ἐπεφέρετο χατὰ τοῦ Κανταχουζηνοῦ * ἀλλ
ἐχάβητο ἀτρεμοῦσα, xai μὴ φοδηθεῖσα τὸ καθόλου.
'0 δὶ Καντακουξηνὸς ἀναχεχαλυμμένῃ τῇ κο-
poet (059) προσεγγίσας κατεφἰλει τὴν χεῖρα τοῦ
viov * εἶτα ὡς ἔθος προσχυνῄσας xai τὴν μητέρα
καὶ δέσποιναν τοῦ νέου, εὐφήμησέν αὐτοὺς ὡς β:-
σιλεῖς τῶν Ῥωμαίων. Τότε ἅπαν τὸ στράτευµα ἰδὸν
τὴν ἄχραν αὑτοῦ ἀγαθότητα, καὶ τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς
ἀνεξικαχίαν, εὐρήμησε καὶ ἑδόξασε. Τοὺς δὲ Τούρ-
xc); φιλαξενῄσας ὡς ἔπρεπε quy δώρρις πλείστοις
ἀπέπεμφς, χάριτας ὁμολογῶν τῷ ἡγεμόνι xat γαμ-
θρῷ αὐτοῦ τῷ "Opyáv * tob; δὲ πολίτας φιλοτησίαες,
χαὶ Ἱέρα πλεῖστᾳ δωρήσας. Καὶ δεσποίνῃ [τὴν δέ-
σποιναν{ θερᾳπεύσας iv ἡδύαμασι λόγωΥ, Χαὶ προ-
θλεπτιχαῖς πράξεσιν ἔπεισε [ὲποίτσςε] ταύτην xa-
ταπειθῆ, τοῦ λαδεῖν al; νύµφην τὴν αὐτοῦ θυγατέρα
Ἑλένην εἰς τὸν αὐτῆς υἱὸν Ἰωάννην τὸν Παλαιολό-
Τον, xal υἱὸν τοῦ βἀσιλέως Ανδρονίκου τοῦ Πα-
Ἱαιολόγου, τὸν ὃν προφθάσας ὁ λόγος ἑδήλωσε.
Ἐτοιμάζονται τοίνυν γάμοι (56), xal ὁ ναὺς τῆς
largitionibus ac congiariis ,
se continebat cum filio paucisque militibus, nequa-
quam eedere, sibi vim atque jnjuriaim fieri vocife-
rari : interim Cantacuzeni ailites urbeui invadere,
i) eamque perrumpere tentant, omnia sus deque
subversuri, quorum impetum ipse repressit. Cum-
que ei in memoriam revocarent probra et contu-
melias in eum jactatas, sordidorumque hominun
propudiosa verba, ipsi ipdiguabautur, quos tumul-
tuantes sermonis suavitate ac dulcedine sgedavit.
Tune ergo cum illi, qui intra palatium clausi eraut»
se in mortis discrimen adductos cernerent, sese de
dunt. Ingressus palatium Cantacuzenys in interiora
cubicula penetrat, invenitque imperatricem. cum
filio sue sedentem, ira, quain Cantacuzenum erat
accensa, nullatenus commnotam — aut trigtiorem fa-
ctam : quieta enim atque intrepida sedebat. A1 Can-
(acuzenus nudato capite accedens imperatoris ado-
lescentis manum deosculatur: deinde, ut q10g erat,
matrem ejus et dominam 19 salutat, eosque ut Ro-
manorum imperatores cougruis verbis compellat.
Cernens ítaque universus exercitus animum ejus
summe generosum, ergaque inimicos moderatum
aquumque, illum laudibus ac praconiis extulit. Ipse
vero cum Turcos, ut decebat, multis donis cumu-
lasset, dimittit, gratiasque Orchani principi gene-
ro suo agit. Cives epulis demeretur, multisque
imperatricem vero
blandis sermonibus ἵνα demulcet, et prowilendo
C omnibus, prudenterque se gerendo eam tandgniper-
suasit, ut sibi nurum deligeret filiam ipsius Ilcle-
nam, et nuptui. collocaret Joanni imperatori filio,
quem ex Audronico Dalaeologo supradicto pepere.
rat. Nuptie itaque apparantur, et benedictae domi-
ne nostre Deiparz templum in Dlachernis ador-.
nalur, eum sacrorum celebratione coronalionis so-
Ismaelis Bullialdi nota.
(93) Εἴσεισιν ày τῇ πό.1ει. Cantacuz. lib. 1,
eap. 99. Cpolim occupavit Februarii 8, anno 6853
(Cliristi: 3547) indict. xv. '
(54) Consentit omnino Caniacuzenus his qus na:-
rantur a Duca : adeundus est a cap. 92, lib. i1, ad
Cap. 10, lih. M
(55) 'O δὲ Kavtaxoviqyóc ἀνακεκαλυμμένῃ
ty κορυφῇ. Gesrus est venerantis, salutantis, et
officium exlibentis. Godinus Curopalates De affe.
palat. Constantinop., ubi de Protovestiarii cio
2gil, ipsum nudato capite ad imperatorem accede-
re nolat, ut e veste ejus floccos, vel quidvis sordium,
si c2sug ita Lulerit, auferat: ita ut apud Graces
caput nudum habere veneratiouis causa*in usu fue-
rit. Verba Codiui talia sunt ;" Eyet δὲ xal τοῦτο ἴδιον
x4i ἐξαίρατον, xaX ἐάν τι ζουφίδιον ἴδῃ', T) πηλὸν, 1)
ἆλλο τι περὶ τοῦ ἱματίου τοῦ βασ,λέως, τὸ σκιάδιο»,
ἡ ὡς τὸ κάλυµµα τῆς χεφαλῖς αὑτοῦ ἐχθάλλων, τὴν
χεῖρα ἐκτείνας ἑπαίρει f] χαθαίρει τοῦτο ἀνερωτή-«
τως, Hoc etiam ei soli [Protovestiario] officium pe-.
culiare obeundum, ut sí (ους imperatoris floccum,
lutum aliasve sordes adherere. viderit, wmbella seu
capitis tegmine deposito manum extendal non vocalus,
et delergat.
. (56) 'Eroiid£orcat τοίνυν γάμοι. Cantacuz. lib.
ιν, Cap. 1, ait in Blachernis, et templo sanetissim:e
Virginis nuptiarum Solemnia p^vacta esse, quoniam
anao superiore 6854 [Christ 1556] terrzmotu. S,
Sophie templum quassatum fuerat, ei vestibulí
pars conciderat; cub: etiam seu tholi pars. rimis
dehiscebat: quas ruinas Joannes imperdtor iustau-
ravit. Nugtie porro celebrate sunt Maii die 21,
quo memoria Coustantini Magui, ejusque matris
Melengs ab Ecclesia Orientali , peragitur:
^ DUC. "i
Jemnis ritus peragitur, et acclamationes letitia pu- A εὐλογημένης Seazoivm; ἡμῶν θεοτόχου ὁ ἐν Bi;jie
blicx signa exaudiuntur, quibus Joanni T'aleologo
piissimo, imperatori Romanorum potentissimo, et
Hclenze religiosissime Auguste multos annos opta-
bat populus. Simul vero Joannes Cantacuzenus
imperatoris socer cum conjuge sua coronajur, et
imperator proclamatur, et Mattheus filius cjus
despota reuuntiatur. lu hoc celebri epulo cernere
erat choream imperatorum et imperatricum, domino-
rum et dominarum, quale fuisse olim traditur
-deorum duodecim convivium; imperator siquidem
Joannes adolescentis flore vigebat, Helenaqueim-
perauix annos tredecim nondum egressa erat; ex
kmperatore vero cum | concepisset, filium ri peperit
primogenitum, quem Andronicum nominarunt, Át
ille virilem ztatem adeptus sceleribus se polluere
cepit,juveniliterque agere, non armis tractandis
deditus, sed stupris et moechationibus, qua mul-
torum anitnos vellicahant, οἱ e cordibus fumum
acrem et inordieantem excitabant.
nus somuo et quieti haud se 'permittebat; cumque
Turci antea. exploravissent et cognovissent Thra-
cim claustra, eorumque aditus et exitus, fretum --
assidue, alii Sesto Abydum, alii Lampsaco mino-
ribus navigiis trajiciebant, et Clersonesum depo-
pelabantur. Cantacuzenus equidem jugiter tuendis
arcibus et costris in Servi:e finibus sitis invigilabat :
At Contacuze- ,
vat; ἑτοιμάνεται * xal ἱεροτελεστίαι χαὶ οτέγεις
ὁμοῦ γίνονται, καὶ φήμη εὐπαῤῥτσίαστος * Ἰωάγ-
νου τοῦ εὐσεδεστάτου βασιλέως, xal αὐτηχράτορις |
Ῥωμαίων τοῦ Παλαιολόγου, καὶ ᾿Ελέ.ης τῆς εὖσε-
θεστάτης Αὐγούστης, πολλά τὰ Ern (51). Ὁμοίως
καὶ ὁ Κανταχουζηνὸς Ἰωάννης (58) καὶ πειθερς
τοῦ βασιλέως, χαὶ αὐτὸς στεφθεὶς σὺν τῖ συζύνη
βασιλευς ᾿Ῥωμαίων ἀνηγορεύετο, καὶ Ματθσίος ἑ
υἱὸς αὐτοῦ δεσπότης. Καὶ ἣν ἰδεῖν Eu τῇ τα /δαισία
ἑχείνῃ óppa0bv βασιλέων xat βασιλίδων, δετποτᾶ»
xaX δεσποινῶν, ὡς τὸ πάλαι δωδεκάθεον, "Ην γὰρ ;
βασιλεὺς ὁ Ἰωάννης τῇ ἡλιχίᾳ µεσάζω» fznfo;: d
6$ βασιλὶς Ἑλένη τρ'σχαιδέχατον ἔτος oui:
Ἔγχυος δὲ γενοµένη ἔτεχε τῷ βασι)λεῖ υἱὲν πρωτύ-
τοχον ἄῤδενα, ὃν καὶ ᾿Ανδρόνιχον ἐπωνόμασε. Ἂρ-
ξάμενος δὲ προσχωρεῖν εἰς τὸν τῆς ἀφηλικιότητος
χρόνον, ἀτασθαλεῖν ἤρξατο xal νεωτερίκειν, οὐκ i
αἰχμαῖς xol δὀρασι, ἁλλ' ἓν κχοίταισι xol àsd-
γείαις, xal ταῦτα δαχνοὺσαις, xal χαπνὺν ὃρ'μὺ
ἀποπεμπ),ύσα.ς ἀπὸ Χαρδίας πολλῶν. 'O δὶ Καντ-
κουφηνὸς οὐκ ἐδίδου ὕπνον τοῖς βλεφάροις, οὐδὸ τοῖς
χροτάφοις νυσταγμόν ΄ ἀλλ ὡς εἶδον καὶ ἔμαβον
τὸν παρεληλυθότα χρ/νον di Τοῦρχηι τὰ τῆς θρῴχη:
εἰσόδια xal ἑτόδια, οὗ διέλειπον περῶντες οἱ μὲν ix
Σηστοῦ πρὸς "Λδυδον (59), οἱ δὲ &x Λαμγάχου σὺν
ὀχατίοις πάνυ σμιχροῖς ἐλεηλάτουν Χεῤῥόνησον. Ὁ
]smaelis Πυ]]{α]άϊ not.
(57) Πο.1.λὰ τὰ Ecn. Ad multos annos. Mos. usur- C tam solummodo vocat, postquam mortuo Joanne
patus in aula Coustantinopolitana, in festis celebria-
rilws annos multos imperatoribus precari, ti apud
Codinum Curopalatem vilere est multis loeis: οἱ
uno verbo diccbant, πολυχρονίζειν τὸν βατ'λέα.
Hicque mos adhuc durat in Ecciesia Constantinopo-
litana ; ul sacram liturgiam celebranti patriarcha: ex
Ecclesise officialibus unus aliquoties, sed per inter-
valla aeclamet, Elz πολλὰ ἔτη, 6£farbta. Qui etiam
verba tanquam εὐχαριστιχὰ a Graecis nune. usur-
pantur, cum gratiam officio vel niuneri accepto ver-
bis rd:Bonunt, dicunt enim, Elg πολλὰ ἔπη, multos
&nnos precantes.
(B8) ᾿Οµοίως καὶ ὁ Καγτακουζηνὸς ᾿]ωάνγγης.
Cap. 4, lib. iv, iterum se coronatum fuisse lioc au-
no Maii 13 scripsit: voluisse ctiam nxorem suam
coronari. Ádrianopoli jam coronatus fuerat; quare
denuo sibi coronam imponi voluerit, hauc ipse
rationem affert: Καΐτοιγε αὑτὸς ἐν "AopravoumóAst
ὑπὸ Λαζάρου τοῦ τῶν Ἱεροσολύμων πατριάρχου
ἁστέφθη' xal ἀπέχρησεν ἂν ἡ τοῦ ἁγίου μύρου
χρίαις ἐχείνη παρ εὐφρονοῦσιω' ἵνα δὲ µηδεµία em
πρόφασις τοῖς ὑθρισταῖς ὡς ἄρα μὴ iv Βυζαντίῳ
χατὰ τὸ ἀρχαῖον τῶν βασιλέων Eo; ἕστεπ;ο,
xa τὸ δεύτερον αὖθις ἑτελεῖτο, Jum ipse Adriano-
poli ab llierosolymorum patriarcha Lazaro coro-
natus fuerat: illaque sancti. chrismatis unctio apud
benevolos sufficiebat. Ne vero occasio ulla calum-
niandi maledicis ει sibi iniquis relinquere:ur,
quod ex more ab imperatoribus antiquitus. serva-
tu Byzantii ceronam non suscepisset, solemnis iterum
incoronatio repetita οἱ peracta est, lic ritus aliquas
Lenus necessarius ad res in illo imperio auetoritate
imperatoria gereudas habitus est. Quoniam equidem
Coristantiuus, qui in. Constantinopoleos expugna-
tione occubuit, coronatus. non fuit, imperator a
hosiro censeri non videtur ; Joannem eniin Palzeo-
logum Manuelis F. Palaeuloginze stirpis ultimum in-
ita appellat, οἱ Constaniipuan illius fratrem despo-
ipse res imperii Constantinopoli administravit. Mi-
chael Paleologorum primus nt res imperii admi-
nistraret, ejusque auctoritate et auspiciis — gereren-
lur, coronam suscepit: interim cuim legitimus hz-
res non coronaretur, quod per ctatem puerilem re-
hus gerendis ineptus. esset, eaque solemni czremo-
nia imperii non tantum insignia, sed et legitimam
potestatem Lraditam esse videri po est; et ad tem-
pus etiam concedi potuisse, siquidem patriarcha
Arsenius, qui Michaelem coronavit, imperium ei
continuum non concessit. Πλὴν (ait Gregoras lib. iv)
οὖχ αὐτῷ Ύε ὃδ.ενεκῆ τὴν αὑτοχρατορικὴν ἀρχὴν
χαρίζεται, ἀλλ ὡς τῶν πραγμάτων τέως ἄναγχα-
ζόντων διοικεῖν αὐτὸς αὐτὴν, µέχρι: ἂν ἐς ᾖδην ὁ
γνήσιος τῆς βασιλείας κληρονόμος ὁμοῦ χαὶ διᾶδο-
yo: ψθάσῃ᾽ τότε δὲ αὑτὸν ἑχόντα παραχωρεῖν ἑκεί-
νψ μόνῳ τῶντε αὐτοχρατορικῶν θρόνων. xal ziv-
των ἅμα βασιλικῶν συµθόλων. Verumtamen perpc-
py unm ipsi imperium non. concessit, sed μέ — tantisper,
rebus ita flagitantibus, imperium administrarei, dun
legitimus heres adolescentie annos adeptus iu impe
riu eiiam succederet : tum solio imperatorio ας oruc-
mentis. illi soli sponte cederet. Ex Cantacuzeno iden
constat, lib. 11, cap. 36. Nam ut auctorilatem 4δ-
annis Paleolopgi Cantacuzeno opponerent Amu
imperatrix senatusque Constantinopolitanus, illum
coronari cararunt, ut ejus auspiciis 8ο auctorita-
te legitima res geri possent. At ubi certa estin
imperie successio, statim ac decessor obiit, brc
di jus ac titulus, regizeque majestatis insignia ce-
duut: nec illa. unctione aut coronatione opus. lia-
bet, ut regem agat, rerum summa potiatur, ejusque
auspiciis ac nomine cuncta gerantur.
(99) Περῶντες οἱ μὲν ἐκ Σηστοῦ πρὸς "Αδυδον.
Ducas inver(it situm locorum. Turci enim ex. Asa
in Europam trajicientes ἐξ ᾿Αδύδου πρὶς Σηστὸν
vehebantur; Abydus enin Asiae littori, Sestus Ευγο-
pao adjacet,
/
191
HISTORIA DYZANTINA. |
198
δὲ Κανταχουζηνὸς οὐ διέλειπε προσέχων τὰ φρούρια Α tunc. etiam Suleimanes' Orchanis filiorum nous
τ4 πρὸς τὴν Xep6iav. Τότε καὶ Σουλειμὰν εἷς τῶν
viüv τοῦ Ὀρχὰν (60) περάσας ἀπὸ Aaudjáxou σὺν
στρατείᾳ πλείστῃ ἐλεηλάτε: Χεῤῥόνησον, "(0 δὲ δε.
σπότης Ματθαῖος ὁ Κανταχουζηνὸς αυναντήσας αὐτῷ,
περὶ που ^b kv Χεῤῥονήσῳ Ἑξαμίλιον συνάπτει πό-
λεμον, xa πολλοὺς τῶν Τούρχων ὤλεσε, χαὶ αὐτὸν
τὸν Σου)λειλάν,
Ν
Lampsaco solvens fretum cum valido exercitu tra-
jecit, Chersonesumque diripit acdevastat: cui. do-
minus Mattheus Cantacuzenus occurrit,"t. prope
llesamilium in Chersoncso extructum cum eo acie
conflixit, plurimosque Turcos cum eorum duce
Suleimane cecidit.
90 CAPUT XI (G1).
Joanues Wnperator a socero alienatus in Italiam discedit, wnde reversus Tenedum cwn Catalusio consilia ngitat de
recuperandis imperio et urbe. Siratagemale Calalusii Joannes Pa
snis vilam monasticam amplectitur.
Ὁ δὲ Καντακουζηνὺὸς ὁοῶν kv στενῷ τὰ τῶν "Pu-
µαίων πράγµατα τν /χάνοντα, τὸν δὲ γαμθρὺν ab-
lwoiogus Constaulinopolim recuperat, et Cantacuse-
In angusto positas 'res Romzorum cum videret
Cantacuzenus, generumque suum imperii socium
Ismaelis Bullialdi nota.
(60) Tóre xal Zevaeqi sic τῶν υἱῶν τοῦ B vitam monasticam amplectitur, Nullum. equidem
*Opyáv. Videndus Cautucuzenus, lib. tv, cap. 10,
qui Suleimanem Orchanís filinm in hae expeditione
occubuisse non. refert: ejusdemque lihri cap. 38,
illum Callipolim terre motu eversam de integto
mdlificasse et munivisse narrat. Lennclavius Historie
Musulmanice lih. ιν. in quo res ab Orchane gestas
exponit : nulla prorsus mentione facta feederis inter
Ànnam imperatricem et Orchanem so'iati : aut etiam
aflinitatis inter hune et. Cantacuzenum eontraetz :
res Turcorum auspiciis gestas solammado narrat,
Saleimanisque Ia Chersonesum expeditionem: ubi
fato illum | concessisse scriptores Turci tradunt:
in hoc tamen variant, eum quidam asserant ante
captam a Turcis Cltipolim Suleimanem obiisse;
alii ejus ductu et auspiciis compulsam ad deditio-
nem fuisse.
(61) Hoc canite narrat Ducas noster causas ob
quas Joannes Palzologus imperator a socero iterum
alienioe factas, Constantinopoli relicta, in ftaliam
el Germaniam discesserit : ubi transacto biennio,
et collectis peeunie subsidiis, ad urbem adversus
Turcos tuendam, Tenedum revertitur : ibique
Gatelusium nactus, cum eo de Constantinopoli et
imperio recuperandis consilia agitat. Phranzes,
lih. 1, eap. 15, Gatelusii nullatenus meminit, nec
etiam profectionis Joannis Paleologi in ltaliam,
autequam socerum urbe ac imperio pelleret. fino
cap. 17, postquam solus regnare etnerat, auxilii
contra Turcos petendi causa illam profectionem
suscepisse scribit. Cantacuzenus, lib. 1v, c. $5,
tradit Joannem Palaologum, quem candidum ac
simplicem dicit, à quibusdam aulicis ei familiari-
hus excitatum: ac irritatum fuisse, hisque rationi-
bus in sentehtiam eorum pertractum : quod scili-
cet Cantaeuzenus res imperii solus gereret ac
moderaretur, totam potentiam in se traheret,
- destinatisque ad imperium filiis, Joannem legiti-
mu:n ü:zredem privatam agere vitam artibus suis,
eogeret. Ab iisdem etiam Cantacuzeno objiciebatur,
quod inermis Joannes Thessalonicx» relictus Tur-
corum incursionibus expositus esset : dum uni-
versas copias contra Serviz Cralem duxerat Can-
tacazenus. His itaque permotus Palaologus etiam-
"num adolescens cum socero sinultates odiaque
occulta exercere capit, Tenedum aufugit, et. inde
Constantinop. spe potiundi urbe ductus revertitur.
Verum Cantacuzeni factio, opes, apud multitudi-
nem gratia, atque etíam imperatricis Cantacuzen:e
diligentia, Joannis molimina irrita reddiderunt,
ntqne Galatas 88. reciperet, adegerunt. Tandem,
cum Palvologus socerum in imperatorio sedere
solio diutius ferre non posset, Tenedum repetit,
ubi conscensa una biremi, Constantinopolim
veclus urbem recuperat, simulque Cantacuzenus
Pd
de Ga!clusio verhum facit Cantacuzenus, quamvis
certissimum sit Genuensem illum egregíam opcram
Joanni Palzologo natavisse. Quodque Cantacnzenus
Gatelusii facinus tacuerit, merito in suspicionem
venil multa silentio transmisisse, qu:e ipsi dedecus
ac fam: detrimentum creare poterant, De Gatelu-
sio, preter nostrum Ducam. preclare disserunt
Genuensis historiz scriptores, Augustinus Justi-
uianus episcopus Nebiensis in Annalibus Italice
scriptis adann. 1250 : L' imperator di Constantiuo-
poli nominato Calo-Joanni con aggiuto di Francesco
Gattilusio Genoese scaccío uno nominato Caltacozino,
che gli occu:ava parte delimperio : e per gratitudine
diede sua scrella per moglie al detto Francesco. e
er dote li diede l'isola di Metellino. Ubertus. Fo.
ieta. Hist. Genuensis. lib. 1 : Nonnulla in historia
nostra inserere haud abs re duxi, que a. civihus Ge-
nuensibus privatim gesta, quanquam rempublicam
C nihil attingunt, dignitatem tamen civitatis nostre au-
gent, qua tales viros tulerit, qui virtute clarisque
gestis rebus, ad magnos honores magnamque poten-
tiam apud mazímos principes pervenerunt, qualis
fuit Franciscus Catalusius, cujus. viriin Grecorum
historia" plurima est'mentio. 1s. igitur. vir classium
Grecarum prefectus, fortem et ilelen Joanni Gre-
co imperatori muliorum annorum navatam. operam
egregio facinore cumulavit. Conatu. enim Cagtacuze-
ní magne nobilitatis ac potentie hominis, ingenti-
bus motibus adversus Cwsarem consfirgentis, bona di-
tionis Constantinopolitane parte jam illi ademp:a,
opera et consilio suo compressit. ()uod promeritum
Cesar insigni premio remuneralus est , insula Le-
-&bo illi et successoribus fiduciaria tradita, sororeque
sua in matrimonium data, Qu: anno 1555. accidisse
notat etiam Folieta, Petrus quoque Dizarus lib. vi.
llistor. senatus populique Genuensis eadem de Gata-
]jusio scripsit ; addidit solummoso, triremes in sub-
sidium | Calo-Joannis Greci imperatoris cum. Ge-
nuensibus confederati, adversus Cantacuzenum, qui
magnam imperii partem. illi abstulerat. Dyzantium
transmisse. Vult itaque auspiciis viribusque rei-
publice Genuensis, nou privati viri Catalusii-. opi-
bus gestum id fuisse, Adeundus etiam Laouicus
lib. x De rebus Turcicis, ubi de Catalusiis, occasioue
sihi, ex narratione status insularum maris /E;zi
totiusque Archipelagi, data, obiter disserit. Ita ut
dedita opera nomeu Catalusii subticuisse Cantacu-
zenus videri possit ; ne imperator in imperii sede,
privati hoininis stratageimate oppressus diezretur,
quod ipsi turpe ac iufame futurum erat: precipue
eum illius uzor Cantacuzena imperatrix. tam egre-
giam ac strenuam operam antea navaiset : ut. Gon-
stantinopolim invadeutem Joanuem Palaeologum
repellercet, et Galatam petere cogeret,
*
ον
109
DUC.E 80)
Josnnem. deliciis immersum crapulzque deditum, Α τοῦ συµθασιλεύοντα Ἰωάννην ἐν σπατῴᾷ)η xal μέθη
: έθη
acri dolore animi perstringitur, eique aliquando
lh Eere apertisque verbis vitia exprobravit. At Joan-
nes urbe excedit, et duabus triremibus fialiam
petit. Solus itaque regerido imperio Canticuzenus
relictus, pro viribus lostium iam Turcorum,
quam Serviorum invasionibus et insultibus resistit.
Frequenter. itaque Turci irrumpentes Chersone-
sum deprxdabantur. Exac:o. demum in lialia et
Germania bieanio, multaque pecunia specie collatae
epis erogata aJ tuendam urbem, Joannes imperator
revertitur, et ad Tenedum insulam appulit, quz
tunc colonis frequens erat, Romzisque parebat, .
sollicitus quomodo ab impcratore socero suo
susciperetur. Per id tcmpus quidam nobilis
Gennensia, qui instructis dvabus triremibus Ge-
nua solvera!, ad [lellespontum ferebatur. Fraciis
cnim rebus Romanis ac penitus eversis, ipse G '-
nux portu solverat, ut aliquas arces Chersonesi
occuparet, illarumque dominium usurparet, ut et
alii Chium, aliique alia loe Genuenses et Veneii
tenebant : dumque praieryeliitgr imperatori forte
Bt obvius ; habitisque mutuis inter se colloquiis,
suum ei consilium aperit imperator, quem etiam
voluntati su: obsequenteu nacius est, paratum.
que ad auxilium sibi quovis modo ferendum, fi-
deque ab eo exegit, et jurcjarando obstrinxit pro
salute sua caput periculis eum objecturum, et urbe
Cantacuzeni manibus erepta, si Deus ita aunuat,
διάγοντα, ἑδυσχέραινε. Καὶ μιᾷ τῶν ἡμερῶν xato-
νειδίσας αὐτὸν ἀναχεχαλυμμένῳ προσώπῳ, ἑξτλθε
τῆς πόλεως σὺν δυσὶ τριέρεσι, χαὶ εἰς Ἰταλίαν
ἀφίκετο (62). 'Ὁ δὲ βασιλεὺς Κανταχουζτνὸς μόνος
ἀπολειφθεὶς βασιλεὺς ὅσον fj δύναμις ἀντιχαθίστιτο
τοῖς ὑπεναντίοις, xr μὲν Τούρχοις, πῆ δὲ Σἑρέοις,
Συχνάκις οὖν οἱ Τοῦρχοι πηδῶντες ἑπύρθουν χε.
ῥόνησον. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης διέτη χρόνον bh
τῇ Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ διαθιδάσας, καὶ πολλοὺς
ἐκ τῶν Ἱταλῶν καὶ Γερμανῶν θησαυροὺς ἐγχολτω-
σάµενος χάριν εὐεργεσίας, ἕνεχα τῆς πόλεως παρα.
φυλακὴν ἑοτράφη, xal iv τῇ Τενέδῳ νήσῳ ἐλθὼν,
Tv γὰρ τότε οἰκουμένη, καὶ τῶν Ῥωμαίων üxfo-
χεν, ἓν φροντίδι δὲ ἦν, πῶς αὐτὸν ὁ πενθερὸς, vai
βασι)εὺς ὑποδέξεται. Τότε εἷς τῶν εὐγενῶν Γενοιῖ.
της σὺν δύο τριέρεσι πλεύσας Ex Γενούας πρὸς 'Ε]-
λήσποντον, ἐπεὶ τὰ τῶν 'Ῥωμαίων τέθραυστο xi
εἰς tavit): ἀφανισμὸν χαθέστηχε τὰ πράγματα,
ὥρμησε καὶ αὐτὸς ix Γενούας τοῦ λαθεῖν µέρος τ'
τῶν Χεῤῥονήσου φρουρίων, τοῦ δεσπόζειν, ὡς Eu
pot Xlov, χαὶ ἄλλοι ἄλλους τόπους, Τενουῖτα:, x:
Bsvetol * xal κατὰ πάροδον ἐντυχὼν τῷ βᾳσιλεῖ χαὶ
λόγους συνάρᾶντες, xai thv Υνώμην ὁ βασιλεὺς d.a
χαλύφας abt εὗρε τὸν ἄνδρα καταπειθῆ, χαὶ ες
παντοίαν βοῄθειαν ἔτοιμον, xal πιστώδας αὐτὶν
ὄρχοις, ὥστε τὴν φυχὴν αὐτοῦ θεῖναι ὑπὲρ αὐτν..
xa τὸν πόλιν ἑξᾶραι Ex. χειρὸς τοῦ Kavtaxouys.
you, Θεοῦ συνεργοῦντος. xal αὐτὸν µόνον βασιλία
Romanorum imperatorem se solum intra et extra C Ῥωμαίων χαταστήσει ἑντὸς xal ἐχτὺς τῆς πόλεω:,
nrhem ab eo constituendum esse. llic appellaba:ur
Fra»riscus Gateluzus, cvi imperator vicissim pol-
licetur : Si modo res Deo volente felicem sortiatur:
exitum, el in recuverando. imperio opera tua usus
[κετο, Mariam sororem meam. tibi nuptum dabo.
Cum utrisque conditiones et pollicitationes pla-
cuissent, ipsi llellespoutum strenue navigant, et
per noctem ante arbem accedunt juxta portam qua
dicitur llodegetrie, id est Ducis vie. Austroque
Φρανιζήσχος ἣν οὗτος 6 Γατελοῦζος τὴν Exovouizv.
Ὁ δὲ βασιλεὺς, El τοῦτο θεοῦ cvrepyobrroc vt-
γήσεται, καὶ ἔξω σε βοηθὲν ἐν τῇ ἐπαγα ἰήύει
τῆς ἑμῆς βασι είας, γσµθρόν σε ποιήσομαι ix
dósdg iQ τῇ ἑμῃ Μαρίᾳ. Στέρξαντες οὖν ἀμφότερι
τὰς ὑποσχέσεις ἕτεμον τὸν Ἑλλήησποντον ὧς ἐχοῖἊ.
Καὶ δὴ πλεύσαντες ἀντιχρὺ πόλεως διὰ τῆς vuv.
e
ἔφθασαν ἐν τῇ μιχρᾷ πύλη, τῇ ἐπονομαζομέντ 73;
'"Οδηγηερίας (05)* χαὶ ἀνέμου σφοδροῦ πνέουτας
Jsmaelis Bullialdi note.
(62) Ku ec *1ra U'ar dolxsro. Parach-osismuim
procul dubio hic admisit Ducas, qui Joannem Pa-
| eologum in Btaliam profectum esse tradit, antequam
i uperio Cimtacuzeuum deturharet, Phrauzes, ut
et Phranzes cum M wuiroceno non sentiunt ia moda,
quo Venetiis habitus est Joauues. llle lib. 1, tra-
il a mereatoribns Venetiis, qui pecunias ei cred
derant, qo minus disce leret, nisi soluto are alic
jsm notavimus, ei adversatur. Laonicus etiam, lib. D no, prohibitum fuisse. llic cap. 17, lib. 1, Mauue-
!, Joannis profectionem post. expu'sum Cantacu-
X nu: cortzisse memorat, rerum. apud. Turcos
summam obtinente Morate, qui patri. $10 Orchani
9nno 1359 successit, quatiior post. Cantacuzenum
regno pulsum annis. l'rofectionem illam *usceptam
fuisse a Joanne Pal:xologo 3b anno Christi 4567 ad
1571, ex Pauli Mauroceni patricii Veneti historia
constat lib. uir : Percio Giovanni Paleologo impe-
ratore non contento de soli officii de gli ambascia-
tori, per rappresentare il bisogno, si risolse venire egli
mede.imo in Jtalia. e. uelle provincie Occidentali,
sperando con la forza di sua presenza. dal pontefice
e daglaliri principi ottenere quei aiuti, che fossero
al suo pericoloso stato necessarii. Nel ritornare a
Coustantinopoli si coudusse a Venetia, onde con ogni
.rortesia et honore recevuto, di vinti ciuque mila du-
cali fà accomodato, et in oltre per le sue galee. di
qualiro cento stara. di biscotto, et il figliuolo che ha-
tevd seco con aliro nobil dono. »resenttto, Laonicus
lem Joannis filium pecuniam patri attulisse. quo se
3lieno wre exsolveret.
(05) Τῆς Ὁδηγητρίας. Parva baec porta [lo lege
trix, seu vig mornsiratricis, ea forte est quam Grz-
ci Comtoscalii voc«nt, qua in mn.groraiu parte
Bosphoro adjacente aperta est ; de qua Leuncl. io
Pandectis Hist. Turc, num. 301 ; Gillius Condesca:
lam vocat, lib. 1, cap. 20 Topograph. Constantius
leos. Cantacuz.lib. iv, cap. 59, de illo appuli
Joannis Palzologi ad Con-tantinopolim, — 'A9g?v
μηδενὸς εἰδότος ἐπέπγευσε Βυζαντίῳ, xal ἐγένετ
νυχτὸς ἕνδον τοῦ ἐν Ἑ πιασκάλῳ νεωρίου. Corfeitin
omnibus insciis Byzantium navigavit, nocte naval
Hevtascali ingressus est. Porta illa inter portas Psz-
matii et Catergolimenis sita est ; et a Nesuo vac
tur Ὁδηγητρίας, a monasterio τῶν Οδηγών. in que
beatissima Virginis Marie imago siraculis clar?
colebatur. .
Pol | HISTORIA DYZANTINA.
863
νότου ὁ Φρανιζῆσχος δοφίζεται πανουργίαν τινά. Á valido flaute, Franciscus. siralagema ejusmodi cune-
Ἐν yàp ταῖς τριήρεαιν αὑτοῦ σαν ἑλσιοδόχα &y--
γεῖα πολλά. "Hv yàp ἔχων ἀπὸ Ἰταλίας μεριχὺν
φορτίον ἐ)αίου, ὃ xal πέπραχε, xal τὰς λαίΐνας (64)
ενὰς ἔφερε. Κελεύσας οὖν τοὺς ἑρέτας σύνδνο την
μίαν βαστάζοντες Ev τῷ τοίχῳ τῆς ᾿πόλεως συνέ-
(λαττον, καὶ ἦχος οὐκ ὀλίγος ἑξήρχετο, xat οὐ διέ-
lero? κρούοντες Χαὶ Bohv ἁποτελοῦντες, ἕως ol.
φύλακες ὀχούοντες ἐπήδησαν ἔξυπνοι * ἑρωτήῄσαντες
δὲ, τί; ὁ θροῦς, οἱ tiov. τριἠρεων ἀπεχρίναντο, ὅτι
Ἐμπ,ρικὰ νἠά ἐσμεν, φέροντες ἔλαιον πολὺ, τὰ μὲν
ἐν τῇ Ποντιχῇ θαλάασῃ, τὰ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλευ-
ojo, xal παρειλἠσανίες ἰδοὺ τὸ By τῶν νηῶν συν»
εὐλίδη. Γενέαθω οὖν ἁῤόωγη τις L£ ὑμῶν πρὺς
ἡμᾶς, xal πάντα τὸν Χχαταλειφθέντα φόρτον 0;
ἀδελφοὶ διαµερισόµεθα, µόνον ph βλαθέντες τὰ σώ-
µατᾳ. "Hv γὰρ ἡ θάλασσα πρὸς τὸ ἀγριώτερον
ὁρῶσα, xat χλυδωνιχὸν σίελον ἀἁποπτύουσα, Τότε οἱ
ἐντὸς τῆς θύρας ἀνοίξάντες, χαὶ ἐξελθόντες ὣς εἷ-
χοσι τὸν ἀρ:θμὸν, οἱ παρακαθημενοι ἔνοπλοι lx τῶν
χατέργων ὡς πεντακόσιοι εἰσήεσαν, χαὶ τὺς εὑρε-
θέντας ἐν τῷ πύργῳ φύλαχας χατέσφαξαν, xat τὰς
τριέρεις χενὸς ἀφέντες, εἰσηλθον ἑντὸς τῆς πόλεως
ὡς δισχἰλιοι σὺν πάσῃ τῇ ὁπλοθήχῃ καὶ πἀρατάξει.
Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰσελθὼν, καὶ παρευθὺ στεἰλας τῶν
οἰχείων αὐτοῦ ἓν τοῖς οἰχῆμασι τῶν Παλαιολόγων,
xal τῶν πατριχῶν αὐτοῦ φίλων, ἐσήμανε τὴν αὐτοῦ
ἄφιξιν, χαὶ πάντες ἔθεον ἣν γὰρ νύξ. Ὁ δὲ Φραν-
τζῆσχος ἀνελθὼν εἰς ἕνα τῶν πύργων, καὶ ὀγυρώσας
αὑτὺν σὺν ὑπασπισταϊῖς xai λοχαγοῖς. ἀνεθίδασε τὸν C
ῥασιλέα περιφράξας αὐτὸν Λατίνοις xat ᾿Ῥωμαίοις
ὁπλίταις. 'O δὲ αὐτὸς ἔτρεχε ἑπάνω τοῦ τείχους ὁὺν
πλείστοις δορυφόροις, βοῶν µεγαλόφώνως, Πολλὰ
τὰ ἔτη τοῦ Παλαιολό,ου βασιλέως Ἰωάννου, "Hp-
ξατο δὲ λυκαυγίζειν, xal ὁ ὑῆμος ἑνωτισθεὶς ἣν
ροὴν ἔτρεχε sic τὸν Ἱππόδρομον. Πρωῖϊτς δὲ vevo-
µένης, xai οἱ τοῦ παλατίου, xal οἱ τοῦ δήµον πλεῖ-
ατοι σωρηδὸν συνειαήρχοντο, 'O δὲ βασωεὺς Kav-
ταχουζηνὸς ἓν συντόµῳ τῇ μονῇ τῆς Περιθ)έπτου
εἰσε.θὼν χαίρεται τὴν χόµην, xai ἀμφιέννυται τὰ
µέλανα, xal τῷ βασιλεῖ καὶ γαμθρῷ μηνύει τὴν 50
παλατίου δι) αὐτὸν ἑτοιμασθεῖσαν ε[αοδὸν. Καὶ ὁ
βασιλεὺς κατελθὼν ἀπὸ τοῦ ὀχυρώματος, τὴν πρὸς
τὸ παλάτιον φέρουφαν ὥδευε σὺν πᾶσι τοῖς Ἰταλοῖς
miniscitür. Ilabebat in triremibus 21 suis olearia.
vasa plurima. Ab ltália namque discedens trire-
mes oleo parilin. oneraverat, quo postea distracio
ac divendito amphoras vacuas fercbat ; jussit ergo.
remiges binos singulos amphoram unam gestare,
et urbis muro allisam confringere, unde strepitus
vehemens erumpcret ;. i'aque quassanili- flneni non
fecerunt, aut vociferandi, donec custodes audito
fragore excitatí surgerent, et cum interrogassent
causam tanti fragoris ac strepitus, triremium
vectores responderunt, Navibus actuariis mercato-
res vehimur, multum oleum nobiscum portantes,
partine in mari Pontieo distracturi, partim Gan-
stantinopoli, dumque mnavigamus, ecce navium
nostfarüm una quádssátla est: velitis erxo adju-
mento nobis esse, et vobiscum quasi. frátribus το”
siduas merces partiemur, nos saltem ill.esos sal-
vosque phaestate, maré eleninmi exasperabatur, in-
que spumas flucius assurgebant. Tunc qui intra
portds custodes erarít, ess aperiunt, et. numero
viginti extra prodeunt : at qui armati in insidiis sta»
blaut prbpe quingenti triremibus erumpentes ingre-
diuntur, et eustodes turris, in quos inciderunt,
trucidant ; triremibus demum vacuis relíctis prope
bis millearmati et acie instructa procedentes urbem
ingrediuntur, statimque imperator familiares ali-
quos in domos Paleologorum pnaternorumque
amicdrum niittit, qui adventum suum eis nuntia-
rent ; interim omnes, dum noctis tenebre sur'
discitrrunt. Fronciscus in turrium unam ascend i,
eique militum presidium imponit, €t in ca collocat
imperatorem satellitibus atque lastatis qui eum
protegérent cinelum, lpse vero cum magno mili-
tum agmine supra muros discurrit clamando in-
tensa voce, Viyat multos annos imperator Joannes
Paleolügus. Jamque lücescebat, cum populus οἱ»
dito clamore in hippodromium cucurrit, ortóque s0Je
etiam ii qui ih. palatió erant, et plerique alii tur-
matim confluxerant. Joannes autem Cantacuzenus
mornasteriun) venerande [Virginis] ingressus cea-
festitti comam tondet, pullarique vestem induit, ac
imperatori genéro suo significat palatii portas ipsi
patere. De turre. deinde descendit Joannes impera-
χαὶ τῷ ἀρχηΥψ αὐτῶν τῷ Φρανιζήσκῳ, καὶ παντὶ D tor et viam, qui In palatium ducit, capessit, comi-
τῷ πλᾖθει τῆς πόλεως ὅσον τῶν εὐγενῶν, xal ὅσον
τῶν τοῦ δήμου ἀχόλουθον. Τότε xal ἡ δέσποινα
προὐπαντήσασα τῷ βασιλεῖ σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ βρε-
Ῥυλλίῳ ὄντι, χατησπάζοντο ἀλλήλους, xal ἀγαλλό-
μενοι εἰσηλθον εἰς τὸ παλάτιον. 'O δὲ βασιλεὺς
Κανταχουζηνὸς, ἀφεὶς καὶ δόξαν, καὶ βασιλείαν͵ xal.
τρυφην τὴν κατὰ χόσµον, ἐζήτει παρὰ τοῦ βασι-
έως λόγον ἐςελθεῖν τῆς πόλεως, καὶ ἐλθεῖν iv τῷ
ἁγίῳ δρει, καὶ µονάσαι ἓν 5X τῶν µονασττρίων * ὃ
xai πεποίηκε, xai διαθιδάσας χρόνον ἵκανὸν χαλῶς
ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Τότε xai ὁ Ορχάν ἐγγὶς
tantibus omnibus ltalis, eorumque duce Francisco,
populi ctiam muliitudine tam patriciorum et illu-
strium, quam plebis, Tum etiam Augusta in oc-
cucsum imperatoris processit cum filio Andronico
adhuc infaptulo, mutuisque amplexibus se salutant,
et lzti palatium ingrediuntur. Jamque Cantacu2e-
nus abdicato imperio, dimissisque deliciis et mua-
dana gloria, imperatorem rogat, ut urbe disceden.i
. $9 copia sibi detur, possitque in sacrum montem
secedere, ibique in aliquo monasterio vitam mo-
nasticam agere, quod vitze institutug etiam δυο”
3.
Isinacl s Bullialdi note.
(64) Τὰς JAatrac. Vox est idiomatis vulgaris Graci ; figulus λαΐνας dicitur, vas fictile λαΐνι.
80) ; DUCA ΄ M
us est, longoque tempore ibi cxac.o in. pace pie A ἐἑπλήρωσε τὸ τῆς ζωῆς αὐτοῦ τέλο:, thy ἡγεμονίαν
quievit. Eodem fere tempore Orchaues obiit, ülio- καταλιπὼν τῷ vU). αὐτοῦ Μωράτ.
que suo Morati principatum reliquit.
CAPUT XII, .
Joannis imperatoris filiorum natu mejor. Andronicus, et Cuntuzes Moratis [ lius secundogenitus it. parentes. conie
1
rant, deque occupanida Iyrannide coiisiliaagitant 3quibus pute[actis Morates filium sun oculis privat, siqnificatque Jo-
ami. si pucem sezum habere vt. nt Andronicum. etiam excacet, cti Joannes morem | gerens filio atque etiam ez eo
nepoti visiün adiit (65), el in carcerem conjicit. Andronicus Genuensium ope liberatus ünperiwm | invadit, patrem. e
fratres. carceri mancipat ; carcere astu se liberamt, el Joannes iu solium imperatorium restituilur. ALaxastel ei successor
desiguatur. Nuptig Catalusii et Muri? Polaologina. .
luperator Joaunes, cum annis vigint quinque Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερδὰς τὰ- εἴχησι χαὶ
major esset virilemque :ta:em - adeptus , preter πέντε ἔτη, xal την ἀνδρῴαν {λικίαν ἐνδὺς, ἑποίη-
Andronicum geuuit filios duus Mauuelem et Theudo- σεν υἱοὺς μετὰ τὸν ᾽Ανδρόνικον δύο, Mavout xal
rum. Omues equidem coztaneos superabat Andro- θΘεόδωρον. Ὅ δὲ ᾿Ανδράνικος ὑπερεῖχε πάντας τοὺς
nicus corporis robore, multosque procerilale ac συνγηλικιώτας ἕντε (pm σώματος, xal Ev dx
forma excellelat. Morates eliam filiosgenuit Sabu- καὶ χάλλει διαφέρων πολλούς. Ὁ δὲ Μωρᾶτ xal αὖ-
eium, dequo mentiongmn fecimus, Kuntuzem οἱ — t5; ἔχων υἱοὺς τόν τε Σαδούτζιον τὸν προῤῥηθέντε,
Bajazitein ; zqualis porro ztatjs eraut Κυπιιικοςοἳ Χχαὶ Κουντούζην. xat Παγιαζήτ,. Ὁ δὲ Κουντούζης
Àndronicus, cumque dala occasione inter se collo- B ἰσήλιχος Qv. σὺν τῷ ᾿Ανδρονίχῳ, xaX xazà χαιρὺν
cuti essent, et oblectandi animi causa simul conve- συνὼν αὐτῷ xai σννεφραινόµενος, ἐῤῥέθη λόγος,
nissent, fama ferebatur ipsus conspirasse, rebellio- ὡς ὁμόααντες ἄμφω ἀνταρσίαν εἰσπράδονται ᾽ xai
nemque esse meditalos, qua patrem suum uterque — 6 μὲν KouvtodQtos τὸν Μωρὰτ, ὁ δὲ ᾿Ανδρόνικος τὶν
de medio tolleret : Kun:uzes Muratem, Andronicas Ἱωάννην τὸν πατέρα αὑτοῦ διαχειρίσονται, xal
vera Joannem ; et in posteruin. fraterna. amicitia — Ecovedi ἁδελςοὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Καὶ ὁ μὲν 'Avbpóvuxo;
fedusque intercederent, hicque imperium, ile «hv βασιλείαν, ὁ δὲ Κουντούζης τὴν Ἠγεμονίαν ἄνα-
principatum | adipisceretur. 1 ψο cum ad Morgtem— δέξεται. Ἐνωτιάθεὶς δὲ ταῦτα ὁ Μωράτ, καὶ tic
delata essent, post diligens et accuratuim rei ϱχλ- τάσας ἀχριθῶς, xat μαθὼν τὰ λαληθέντα ἆλτρς,
pien, cow pertusque sermones esse veros, quos in-— &£opóttst τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ νἱοῦ αὑτοῦ Κουντω-
ter se habuerant, filio suo Kuntazio oculos effodi — Qfou * xaY ατέλλει πρὸς τὸν βασιλέα Ἰωάννην Υρ:-
jubet, epistolamque ad iisperatorem Joaunem di- φὰς δηλούσας τὸν τύφλωσιν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, x:
rigit, qua significat filium suu jussu suo exczeca- — «lv αἰτίαν τῆς τνφλώσεως, xa! συναίτιον δτλῶν τὺν
tum, causamque facti exponit: Andronicum etiam ᾿ὙἈνδρόνικον xoi υἱὸν αὐτοῦ: xal εἰ μὴ καὶ ax;
ejus tilium conjurationis participem accusat : quem (C τὰ ὅμοια δράσει τῷ ἸΑνδρονίκψῳ, ἐγερεῖ µάχην ἆσποι-
misi tali Ῥαπα mulctaverit, bellum internecinuma δον χατ αὐτοῦ. Τότε ὁ βᾶσιλεὺς Ἰωάννης, f Σω τὸν
illaturum minatur. Tunc Joannes Augustus, aut ἀὀδυναμίαν ἣν εἶχε, μὴ φέρων ἐχθρωδῶς διαχεῖσθτι
imbecillitatis, qua laborabat, conscius, verilusque τῷ Mopás- f| διὰ τὴν ὑστέρησιν τῆς γνώσεως, T» ri
hostem iu se coucitare Moratem, vel crassa ἶρωο- ὡς ἐπιπολὺ χοῦφος, xa μὴ πολυπραγμονῶν ἐν ἅλ-
. Fantia gravatus [obtemperavit]. Erat enim ut plu-— Aei; τὰ mpáypata πλῖν ἓν γυναιξὶν ὡραίαις xi
rimum hebes ac stupidus, ;nullaque negotia tra- — xaAalg τῷ εἴδει, xal «(voz xal πῶς Λαγιδεύσει ai-
ctabat : sed totus in captandis formosis mulieribus | τὴν * Ev δὲ πράγµασιν ἑτέροις, ὡς ἕλθοι κατὰ τύχτ,
et venustis occupabatur, ut aliquam «quomodocuu- — xal χατατροχάδην ἀποῤῥεύσει, οὕτω xal ἐδέχετνι
que alliceret, et illaquearet. Gg Cateras vero 166 xoi ἀντελάμδανε *. Στύφλωδεν οὖν καὶ αὐτὸς τὸν
9missas fortune volvendas permittebat, neque de ἍΛ᾿Ανδρόνιχον * xat οὐ μόνον αὐτὸν, ἀλλὰ xal τὸν vi»
e»rum exitu, quo landein zbirent, erat sollicitus, αὐτοῦ Ἰωάννην νῄτιον ὄντα, xal μόλις ψελλίξυντα,
verum ad bonos vel malos successus indiffereus. ἀντ αὑτοῦ δὲ στέφει τὸν δεύτερον τῶν υἱῶν αὐτοῦ
'Excxcavit ergo Andronicum ; seque eun: solum, — «iq βασιλέα Ῥωμαίων, τὸν Μανουήλ. Tbv δὲ τρίτον,
sed eliam ex illo nepotem Joannem, infautem ad- τὸν xal Θεόδωρο», δεσπότην Λακεδαιμονίας «oli?
modum ct vix bzlbutientemn, iuque locum ejus al- D στησι. "Tüv. δὲ τυφλὸν ᾿Ανδρόνικον μετὰ τοῦ 3t
terum filium Manuclem Romanorum imperatorem — 6b; Ἰωάννου καὶ τῆς γυναιχὺς ἐγχλείστους iv τῷ
coronatum suffecit, Tertiumque Tlicodorum dictum — apr τοῦ ᾿Ανεμᾶ (60) χαθείργνυσιν * διετίαν δὲ E
Ismaelis Bulliuldi note
(05) De excecatione Cuntuzis et Andronici adeun- (66) Ἐν τῷ πύργῳ τοῦ "Avsud. Leunclavius in
dus Laouicus lib. 1 qui Sauzen, non Cuntuzeu ap- Paentectis Histor. Turcorum docet se a. Zygomala
pellat, οἱ natu maximum filiorum Moratis fuisse — didicisse Coustantinopoli turres illas, quas Leoner-
dicit. Joannes imp. aceto fervido Andronici oculis — dus Chiensis in narratione expugaatiogis Constan-
infuso eum οσο δαν, Phranzes lib. 1, c. 16, Mo- — tinopoleos Aveniades appellat, vero noeu:ine Áne-
raus istun filium appellat Mosen Zelcbin , οἳ παν turres vocari, et esse eas, qua ip arce Pen-
patris jussu capite plexum fuisse ait. De illo- tapyrgo, ad angulum urbis)orientalem, juxta B-
rum excacatione Leunclavius. nullum vetbuin — chernaruin templum, sita visebantur.
3 -il,
e | HISTORIA BYZANTINA. 8.6
cu)ax (61) ἔγκ ειστοι γενόμενοι συνδρομῇ τῶν A Lacedmonis principem constituit. Excaecatum
«oy Ta4atd Λατίνων ἀπὸ τοῦ πύργου ἐξέφνγον, καὶ
οἱ Γενουῖται τοῦτον ὀσξάμενοι, Ἡνξαντο ἀντιμάχε-
σθτι τοῖς πολίταις προσωπεῖον χεχτηµένοι τὸν "Av-
ὁρόνιχον. Καὶ πολεμῄσαντε; ἡμέρας Ixavàg πατὶρ
πρὸς υἱὸν, καὶ υἱὸς πρὸς πατέρα (τοῦτο τῆς Ῥω-
µαίων ἀπανθρωπίας, xai τῆς πρὸς θεὶν ἔχθρας)
διὰ τῶν φριχωδεστάτων ὄρχων γενομένης παραδά-
σεώς ποτε εἴσεισιν dv τῇ πόλει ᾽Ανδρόνιχος, xat
βασιλεὺς Ἑωμαίων ἀναγορεύεται. Τὸν δὲ πατἐρα
αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς Mavovytà καὶ Θεόδωρον
ἐγχλείστους ὁ πύργος, ὃν αὐτὸς εἶχεν ὡς τάρταραν,
ὡ- ὁ Ζεὺς τὸν πατέ,α xal Κρόνον, χαὶ τοὺς ἁἆδελ-
φοὺς Πλούτωνα xai Ποσειδῶνα Év6ov κατεῖχε, xal
αὐτὸς τῆς βασιλείας ἀντεποιεῖτο. Διετίαν οὖν καὶ
αὐτοὶ iv. τῷ πύργῳ γενόµενοι, ἁπέδρασαν συνἑρ-
γείᾳ τινὸς ἁλάστορος ὄνομα μὲν αὐτῷ "Αγγελος,
τῇ δὲ ἑπωνυμίᾳ διάδολος’ καὶ µίγδην φέροντες οὺν
τῇ ἐπωνυμίᾳ τὸ ὄνημα, ἐχαλεῖτο Διαδολάγγελος.
Absb; τοίνυν ἐχδάλλων ἀπὸ τοῦ πύργου εἴτε ἀγγέ-
lov, εἴτε δαίμονος τέχνη ἑπέρασεν αὐτοὺς ἐμδάλ)ων
ly ἀχατίῳ πέραν el; τὸ Σχουτάριον. 'O δὲ βασιλεὺς
'Avbpévixog μαθὼν τὴν φυγὴν τοῦ πατρ»ὸς xal τῶν
ῥῥελφῶν αὐτοῦ οὐκ {θέλησεν εἰς μαχρλὰν γενέσθαι τὰ
ἑυστυχήματα Ῥωμαίοις, ὐὐδὲ αὐτὸς εἶνὰι τῶν κα.
χῶν αἴτιος * ἀλλὰ µετακαλεῖται τὸν πατέρα, καὶ τοὺς
ἀδελφοὺς δοὺς πίστεις ἑνόρχους, xal εἰσάγει τούτους
ἐν τῇ πόλει, xal ἀναθιθάτει τὸν πατέρα ἓν τοῖς τῆς
βασιλείας θώκοις, xal πίπτει ὑπὸ τοὺς πέδας αἎ-
τοῦ, καὶ ζητεϊ λύσιν τῶν ἐγχλημάτων, xal αὐτὸς
ἀφίησιν. "Hv. γὰρ ὁ Ανδρόνικος tbv ἕνα τῶν όδαλ.
pov αὑτοῦ ἔχων ἀνεῳγμένον, $^ Cb. "Ιωάννης, ὁ
vlbg αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο σκαρδαμυκτῶν, xal παρα.
θλὼψ θεωρῶν. Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθεὶς, xal ἐπὶ
τῷ γεγονότι πάθει σφοδρῶς λυπηθεὶς, ἔπεμψεν αὖ-
t^v αν τῷ παιδὶ xal τῇ γυναιχὶ οἰκεῖν ἐν Συληδρ!Ξ᾿
ΙΣηλυμθρία] δωρῄσας αὐτῷ ταύτην, xal Δάνειον,
xii Ἡράχλε-αν (68), Ῥεδα.στόν τε καὶ Πάνιδον '
Andronicum eum nepote Joanne et illius uxore in
turri Anema concludit; cumque per biennium ibi
detenti fiissent , concursu Latinorum e Galata
facto evascrunt,. Genuensesque hunc Andronicum
suscipientés, ejusque obtendentes nomen civibus
Constaptinopolis tellum iuferre catperunt. Per plu-
res itaque dies cum pater et filius mutuis prieliis
cerlassent (ita feri erant Romani, et Deum sic odio
habeban!), Andronicus conceptis exsecrandis jura-
mentis, qua deiude violavit, ingreditur civilatem,
et Romanorgi imperator proclamatus, patrem
deinde fratresque suos Manuelem et Theodorum,
ut olim Jupiter Saturnum patrem, frawresque suos
Plutonem εἰ Neptonum, incarcerat in ea turri, in
qua'captivus detentus fuerat, quam etiam zque
ac Tartarum aversabatur, imperijque solium iiva-
dit, Per biennium quoque isti in turri manserunt ,
evaserumque ope cujusdam perditi nebulonis, qui
vocabatur Angelus, cognomenque ei erat diabolug *
conjunctisquc nomiue ac cognomine vocabatur Dia-
bolangelus. Is igitur, cum eos turri extraxisset sive
angeli sive d:emonis arie, navigio impositos Scuta-
rium ultrà mare trajecit, Veram Audronicus, cognita
patris fratrumque fuga, noluit amplius auctor esse
calamitatum et infortuniorum, quibus Romzi pre-
mebantur ; patremque accersit et fratres, obstricta
lis per jusjuraudum (lde eos in vrbem accipit, ^pa-
rentemque $olio imperii restituit, et ejus pedibus
ad:olutus errorum veniam rogat et consequitur
Andronicus equidem ille oculorumalterum apertu a
liabehat, Joannes vero filius ejus utroque luscitic.
sus erat, el oblique intuebatur. Imperator (ilii pre-
cibus jam delinitus, et eorum qua acciderant per-
L»sus, eum cum uxore οἱ filiolo S.lymbriam ad
habitandum misit, quam ei concedit Daoiumque,
. Heracleam et Panidum. Manuelem deinde imperiali
diademate ornat. Francisco Gateluzo, quem ami«
Ismaelis Bullialdi note.
(07) διετία» δὲ ἐν qv.laxg. In carcerem con-
jectus est Andronicus a patre. exciecatus, ut ο. 18
narrat Phranzes ; ex eo vero extractus est, cum
Daonium : oppidum est Tiiracie maritimum . sub
Heracleensi — metropolita. Meraclea, qua — hodie
Propontidl adjacet, et metropolis est, olim Perin-
proceres Constantinopolitani Ameram Morateim. ut D thus appellata fuit, ut clare docet inscriptio, quain
liberaretur exoratum habuerumt, Narrat. postea
Joannem in ltaliam profectum, Andronicum exez-
eratum despotanm rebus imperii interea procuraudis
prvfecisse : 2t, ubi reversus fuit, Manuele:n filium
suum Secundogenitum, universis applaudentibus,
imperatorem —proclamasse. Quod — indigne ferens
Andronicus ad PDajazitem aufugit : et auxilia ab
eo consecutus, urbem noctu ex improviso adortus,
patrem fratreinque cepit, et in carcerem compegit :
qui post duos annos cum semisse, Bulgaris custo-
dibus deceptis, ad. Bajazitem aufugerunt : tributa
?unua pendere polliciii, ia imperium reducti sunt.
ας de re L20onci narratio. lih. αν Hist. de rebus
Turc. valde coufu-a est, nec his consentit. Vuli
etiain ante Andronici excecationem Joaanem iu fta-
liii discessisse. De Androiici ad Bajacitein profe-
cione, lib. 11, agit.
(03: Adraiov xal HpáxAs.ur. Apud alios legitur
lleraclez anno 1647, Maii die 4, ex marmere trau-
scripsimus. Lapis ille marmoreus olim fuit Stylo-
bates, cui imperatoris Severi statua imposita erat.
Parieti. templi mewopolitane lleracieeusis, quod
" templorum Christianorum per Graeciam universa
residuorum elegantissimum est, transverbe insertus
visitur lapis ille, non erectus : et qui illum inse-
ruere fabri, forinsecus inscriptionem apparere, ut
legeretur, voluerunt: illam in marmoribus Arun-
dellianis Seldeuus transcripsit, pag. 953, sed
corruptam ; qualem ipsi leginus, hic proponi-
n:us : .
ΛΓΛΘΗΙ ΤΥΧΗΙ
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΚΑΙΣΑΡΑ
ΣΕΠΤΙΜΙΟΝ ZEOYHPON*
ΕΥΣΕΒΙΙ ΠΕΡ ΙΙΝΑΝΑ
ZEBACTON APABIKON
AAIABHNIKON HAPeIRON
* Ultimas syllabe duarum ;/ocum Σεπτίµιον Σεονῆρον ila scripte sunl, ut intra O τὸ N comprebendaLur.
-
————— ——— ----
801 | DUC.E 008
eum optimum cC exploratz fidei supra memora- A τὸν δὲ MavounA στέφει taiviate (69) καὶ Bisdia
vimus, nuptui collocat sororem susm, dotisque
nomine Lesbum insulam el tradidit, nuptiarumque
solemnitate peracta Mitylenen 94 abierunt, eamque
ad nostra tempora eorum posteri successione pec-
petua possederunt. Quoniam vero narrationis se-
ries a B.jazite regressa. ad Orchanem illius'avum
nos retraxit, propter crimina Cautacuzeno objects,
in viam rursus redeamus, et ad Bajazitis res, po-
tius vero Kom, infortunia eaponenda peigauus,
narrationemque earum ad finem perducamus.
ἀναγορεύε; Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Φρον:ζῆσκον Γατι-
λοῦνον, ὃν ὁ λόγο; tog φίλον xaXbv καὶ πιστήέατον
ἑδέλωσε προλαδὼν, δίδωσι τὴν αὐτοῦ ἀἁδελφὴν ὁ
βασιλεὺς el; Ὑγυναῖκα, χαὶ εἰς «polxa τὴν νῇσον
Λέσδον, xol τοὺς γάμους τελέσαντες ἀπῆραν ἐχεὶ-
εν xal £v τῇ Μ.τυλήνῃ χατῴχησαν uéypt τοῦ viv
κατὰ διαδοχὴν ix τοῦ γένους αὐτῶν τὴν νῇῆσον toj.
την πυριεύοντες οὐκ ἔλειναν. Ἐποὶ ὃ ὁ λόγος ἡμᾶς
ἀναποδίνων àxb τοῦ ΠἩαγιαζῆτ εἰς «5v τάπτον aj.
τοῦ τὸν 'Upyiv ἕνελα τῶν αἰτιαμάτων τοῦ Καντα-
κουζηνοῦ ἀναχαιτίσας χατήντησε, oipe πάλιν τὴν aüthw ῥύμην ἀρξάμενο: πβὺς τὰ τοῦ Παγιαζἡτ eb.
θυδροµήσωμεν, μᾶλλον δὲ πρὺς τὰ τῶν Ῥωμαίων δυστυχ/µατα” καὶ ἴδωμεν τὴν διήἠτητιν ἄχρι to
χαταντῖσαι σπουδάζει.
CAPUT &ill.
Dajaaites triluta. Joanni imperat, et aibi militatum venire alterum. ex cjus filiis postu'at. Cyclads insulas invadit
Joamuws Constant wopolim | munit, Batazitis jussu exstructa a se propugnacula ciruit, tamdenique obiit. Meattel. qui
liuiazii militibal inque episauta versabatur, audita puiris morte, clam Constantinopolim adtcnit. Baiaz:tes id agre [e-
rens graves dutusque conditiones ipsi imponil, Thessalonicam occupat , Constantinopolim vezut et cibaria in eam ürt-
id npe it. Huuagari ac maxima parsozcidentaliwun principum in Baiazitem inovent, et ad Nicopolim a Turcis cedun-
lur ei vincuntur.
l'ostquam Bajazites omnes Ásiz principatus, qui p
plures erant, evertit, et Dithyniz, Phrygiz, My-
$i, Cari: monarcham se gessit, adversus Con-
siantinopolun mentem et oculos direxit. Primum
omnium missis ad imperatorem apocrisiariis trihu-
' tum poscit, ejusque filiorum unum cum militibus
centum ad bellum paratis mitti, Destitutus irzpe-
raior regumomniuum auxilio, deserlusque a rebus
publicis D jaziti obtemperat; semel etiam alque
iterum Manuel cuni coherte centum armatorum ni-
Ἐπεὶ ὁ 6 Παγιαζῆτ (70) τὰς πολυαρχίας πάσας
ἑξτρεν ix προσώπου τῆς Ασιάτιδος vie, xai Βιθυ-
νίας, καὶ δρυγίας, Μυσίας λέγω καὶ Καρίας, x
μονάρχης ἐγένετο, τότε χατὰ τῆς πόλεως χαὶ τὸν
νοῦν xai τὸν ὀφθαλμὸν ἔσττοε. Καὶ χατὰ μὲν τὐ
πρῶτον (71) πἐµφας ἀποχρισιαρίους εἰς βασὺξΙ
ἠτήσατο «όρους διδόναι, χαὶ ἐν ἐξπεδίτῳ ἕνα τῶν
viv αὐτοῦ πέµπειν οὖν στρατιώταις ἑχατόν ' ὁ
βασιλεὺς μὴ ἔχων βοῄθειαν Ex τινος τῶν ῥηγάδυ»,
4 τῶν ἀριστοκρατούντων, f τῶν ὅποκρατούντων
Ismaelis Bullialdi noteb.
MEFlIZTON H. BOYAH κλι
ὁ ΔΠΜΟΣ TON
ΝΕΟΚΟΡΩΝ
ΠΕΡΙΝΟΙΟΝ,
Quas sta;ua posita. fuit procul ἀυδίο 4 Ρυμν ία: (
quandocapta a Severo quie ei fame. compulsa se
permisit, Byzantium, muris, balneis, publicisque
zdiliciis ejus dirutis, in vici formam redacta, oinni
jurisdictione privata, Perinthi's attributa est, ut
Dion. Nienus in Severo. prodidit, Καὶ δχσμρφόρον
«mocfva; τάς τε οὐσίας τῶν πολιτῶν δηµεύσας,
αὑ:ην τε xal τὴν χώραν αὐτῆς τοῖς ἱερινθίοις ἐχα-
ῥίταιο. Vectigalem eam reddidit, civiumque bona in
fiscum publicum redegit, ipsamqge ei ejus agrum
l'erinthiis gratuito attribuit. lu. ista inscriptione
hac verba. 'O ófWpoc τῶν νεοχόρων, significant
universitutem, vel. collegiun sacerdotum, vel edituo-
rum. Laitui hac etiam voce usi &unt, ut apud
Ρα. uiseripiionum libre legiusus — pag-
i:
Ύεττιο Αςοβιο l'oxriFiCI.
Ὕεοτα PONTIFICI.
SoL1 QUINDECIR Y1RO, Αἴουρι,
TatvnosoLiA TO, ΟΙ ΒΙΑ, NEocono,
Iii ROFANTA&, PaTRI SaACRORUM.
Zosimus, qui tempore erecti hujus monumenti
posterior est, lib. 1 etiam. testatur suis tenpo:ibus
Perinihi µοή 6 omisso, lleracleanm vocataiu fuissc.
Διατρίθοντι αὐτῷ κατὰ τὴν Πέρινθον, f| vov Ἡρά-
πλειον µετωνόµασται. Siephanus de urbibus iuem
tes. ιδ. .
(09) Τὸν δὲ Μανουὴ.ὶ στέφει ταιγίοις. Annum
quu Manuel iihperator desiguatus est, excecato An-
drounico, hahemus in themate celesti erecto al
ineridianun , Constantinopoleos ipso nreridie, auno
mundi 6882, Septembris 25, id est, anno Christi
1373. Sic se liabet, θέµα γεγονὺς ἐπὶ τῇ àvavo-
ρεύσει χωρίου Μανουηλ, τοῦ υἱοῦ τοῦ ολο,
Ἰωάννου τοῦ Παλα;,ολόγου, ἔτει ᾿ζσωπβ, ur
Σεπτεµμδρἰῳ x£, ἐπ᾽ αὐιῆς τῆς µεσηµθρίας. Πογοδεύ-
pus Sagittarii gradus 17, Dom. 92, Capricormi
grad. 19, m. 40, don. 5; Aquarii grad. 27, m. 30,
doin. 4, Arietis grad. 10, dom. 5; Arietis 37, μη.
20, dom. 6, Tauri grad. 19, m. 4U ; oppositi ὑυ-
inus sex ine haberi pos-unt. Loca vero planctarum
sic se labuerunt : Solin Libre gtadu 10, m. 91;
Luna Capricorni g:adu 8, m. 44 ; Saturnus, Capn-
corui grad. 27, m. 90; Jupiter, Cancri grad. 35,
m. 523. Mars, Arietis gral. 132, m. 98 ; Venus, Li.
hrj grad. 12, im. £0; Mercuritis, Libra grad. 18,
in. 971 ; Nodus ascendens seu caput Draconis, ιτ.
inis graJ. 28; KArnpo; βασιλέως, seu Sors reci
in Capricorni grad. 9; Τύχη, seu Pars Fortunz,
Pisc.um g:al. 15, ἐν. Quuvis οκ Istis, theme
delineato, plauetas et alia. puncta cejli per domus
disuribuere poterit. lelocce porro. theta cacleste
nacii sumus in billiotiüeca secenissiwi Magni Etru-
ria Ducis Ferdinandi ll, principis sapieutissiai el
erga litteratos hunianissimi.,
(10) ᾿Επεὶ δὲ ὁ Παγιαζήτ. Supra cap. & lezeuca
suut qua scripsit Ducas.
(71) Kai κατὰ μὲν τὸ πρῶτον. Supra adnota-
vimus Byzentinos imperatores tributa obtulisse.
Laonicus porro, Phranzes εἰ Leunclavius nulla
mentionem faciunt. munite a Joanne imperatore
Constantinopo.e js : aul tributa ei a Dajaxue impe-
rata fuisse.
503
HISTORIA BYZANTINA.
810
εἰς £o0-0 χατένευσε * x3Y μίαν, καὶ δευτἑἐραν ὁ βα- A litum Romaorum a.patré missus, ut Bajaziti ope-
σιλεὺς Μανου]λ σὺν ἐκατὸν (73) στρατιώταις ὁπλί-
ταις Ῥωμαίοις ἑπέμφθη παρὰ τοῦ πατρὸς αὑτοῦ Ἰωάν-
νου τοῦ βασιλέως el; ὑπουργίαν συστρατεύων τῷ Πα-
paths, ὅτε πρὺς Παμφυλίαν κατὰ Τούρχων Σχώ:-
pt. Ti» δὲ σιτοποµπίαν ἐχώλυσε, τὴν xav ἔτος
λαμδανομένην ἐξ ᾿Ααΐας εἰς τὰς νήσους Λέσθον
λέγω, Χίον, Αζμνον, Ῥόδον xai τὰς ἑξῆς. Καὶ δὴ
στόλον ἑτοιμάσας πέμπει Ey Χίῳ μαχρὰς vijac ἑςῆ-
χοντα, xai πυρὶ τὴν πόλιν ἐμπιπρᾶ, xal τὰς πὲρις
χώμας ἀφανίζει, xai τὰς χυκλάδας νήσους καὶ τὴν
Εὐδοιαν, καὶ τὰ τῶν "ÁOrn vov µέρη. 'O δὲ βασιλεὺς
ὁρῶν τοῦ τυράννου τὸ ἀποχάλυπτον καὶ αὔθαδες,
ἤρτατο χτίζειν εἰς ἓν µέρος τῆς πόλεως τὸ λεγόµε-
voy Χρυσείαν πύλην, χατασχευάσας πύργους δύο iv
τῷ θατέρῳ τῶν μερῶν τῆς πύλης λευχῷ μαρμάρῳφ
συνηρμσμένῳ, οἰχοδομήσας αὐτοὺς οὐ διὰ λιθοξόων,
οὐδὲ διὰ οἰκείων ἀναλώμάτων, ἀλλὰ δι) ἑτέρων ἆνα-
θηµάτων (73) καλλίστων, . χατεάξας τὲν ναὺν ἐπ
ὀήματι πάντων τῶν ἁγίων χτιαθέντα παρὰ χυρίου
Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, χαὶ μεγάλου βασιλέως, xol τοῦ
γαοῦ τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα καλῶς olxobojm-
θέντα, χαὶ αὐτὸν παρὰ τοῦ βασιλέως Μανριχίου *
xxi τὰ παραλειπόµενα τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Μωχίου,
ὃν ἀνήγειρεν ὁ μέγας βασιλεὺς Κωνσταντῖνος. Ἐχό-
ρησεν οὖν µέρος τῆς πόλεως ἀπὺ τῆς Χρυσείας πύ-
λης (74) ἕως τοῦ αἰγιαλοῦ τοῦ. πρὸς µεσημθρίαν
χατασχευάσας, xai ὁρμητῆριον ἔχων αὐτὰ πρὸς χα-
ταφυγὴν Év χαιρῷ. ἸΑπαρτισθέντος οὖν τοῦ πολι-
ram suam praberet, subque cjus signís militaret
in expeditione ab eo adversus Turcos Pamphyliam
Óenentes. suscepta. frugum insuper conveclionem
annuam ex Asia in insulas Lesbum, Chium, Lem-
num, Rhodum et alias prohibuit Bajaz:tes. Classe
deinde iustructa sexaginta longas naves in Chium
mittit, urbem incendio defet, pagos vicinos diruit,
Cycladas insulas affligit, Éubocam el Attiem re-
gionis partem. Tunc imperator cognita tyranni
ambitione manifesta atque audacia, aggressus est
munire quamdam urbis partem, qux Aurea porta
dicitur, duabus ad utrumque porte latus marmore
albo bene expolito exstructis turribus, non propriis
tamen impensis ex latomiis convecto, sed e magni-
ficentissimis, qu: diruit ipse, donariis consecratis
olim ab aliis imperatoribus. Namque templum no-
mini Omulum Sanetorum dedicatum, quod Leo
imperator, Philosophus et Magnus exstruxerat ,
evertit ; aliud quoque Sanctorum 95 Quadraginta,
quod imperator Mauricius zdiica:i jusserat ; resi-
du»que ad opus absolvendum congessit rudera
Basllice sancti Mocii, quam Constautinus Msgnus
ediücandam locaverat. Hoc munimento ezstructo
partem civitatis ab Aurea porta ad littus maris
meridiei objacens, cinxerat, sibique effugii locuov
quo se reciperet, paraverat. Jam absolutum erái
illud propugnaculum cum Bajazites adversus Tur-
fos, qui agrum Pergeum in Pamphwlia tenebant ,
χνίου, 6 Tlaytat t ἠδουλήθη ἑχστρατεῦσαι κατὰ Ο expeditionem meditabatur: quam imperatori sigui-
Τούρχων κειμένων ἓν τοῖς µέρισι τοῖς χατὰ Πέργην
της Παμφνλίας. Καὶ 6 καλέσας τὸν, βασιλέα πἐμ.
πει τὸ σύνηθες τὸν υἱὸν, xat βααιλέα Μανουἡλ σὺν
τοῖς ἐκχατὸν στρατιώταις, Καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον
μηνύει τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ ἐν τῇ Πρυύσῃ ὄντος τοῦ
Μανουἡλ, f τὸ τῆς Χρυσείας πολίχνιον, ὃ ἀνήγειρεν
ix νέου, χαλάσαι, xet ἐρείπιον ἀφεῖναι, ἡ τὰς τοῦ
Μανουηλ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ χόρας ἑξορύξας ταχέως εἰς
αὐτὸν πέµπει τετυφλωμένον, 'O οὖν βασιλεὺς Ἰωάν-
νης (75), ὁρῶν τὴν τοσαύτην δυναστείαν, xal μὴ
ἔχων ὅ τι δράσει (Tv yàp κατάχοιτος, καὶ ἀλγῶν
ficat : qui, quod Jam facere assueverat, Manaclem
fium stque imperatorem cum centum tnilitibus
mitiit, Ex qua espeditione cum rediisset Dajazites,
et Manuel Pruse commoraretur, Joanni imperator
significat, ut propugnacufum Αυτο porta dirueret,
soloque rudera zquaret, alias exe»catum Manuc-
lem effossis pupillis ei se remissurum statim mina- '
tur. Formidans itaque Joannes tyranni istius vires, '
animi pendens, consilii viriumque inops (in leeto
etenim decumbeliat podagra confectus, et utj verum
dicam, deliciis nimioque cibo et potu semimortuus),
15maelis Bullialdi note.
(72) 'O βασιωεύς MaryovhA σὺν ἑκατόν». Non p curavit, Joannes quoqne Curopalates hujus templi,
solum Manuel, si Phranze credimus, sed et illius
pater Joannes Bajaziti militarunt, ut narrat lib. i,
cap. 16, et Lasonicus lib. it.
(13) 'AAAáA δι ἑτέρων ἀναθημιάτων. Georgius Ce-
drenus in Mauricio meminit templi illius quadra-
ginta-martyribus dicati: quodque a Tiberio in-
choatum 4 Mauricio imperii sui anno octavo abso-
lutum. Ejus verba talia sunt: Τῷ δὲ αὐτῷ Exec Μαυ-
gines τὸν ναὸν τῶν Αγίων τεσσαράκοντα, Ó ἀπήρξατο
Ti6£ptoc, ἀνεπλήρωσε. Zonaras iisdem fere verbis
tomo tertio. De templo sancti Mocii meutionem
facit idem Cedrenus in Basilio, ji coilapsum refe-
cit. 'Emnxotfceato xai τὸ µέγα τέµενος Μωχίου τοῦ
μάρτυρος, xai τὸ ἄδυτον τούτου καταθληθὲν ἄχρι
γῆς, ὡς χαὶ τὴν ἱερὰν κατεάξαι τράπεζαν, ἔπιμε-
λείας Ἠξίωσα χα) τοῦ πτώματος Ίγειρε. Martyris
Mocíi templum deinceps absolsi : auytaque in terram
usque pkolapsa, quorum ruina sacra mensa [racta
«€ disrupia [uerat, refici et de éntegro. ínstaurari
ParROL. Gg. CLVIL,
quique illud refezit, Basilii meminit. De Omnium
anctorum templo, de quo Ducas hoc loco verba
facit, nihil praterea legi.
(74) 'AxÓ τῆς χρυσείας £ÜAnc. Arcem istam
Joannes 2diflcaverat in moenium urbis angulo, qui
ostio Propontidis et Bosphori Tliracii adjácet; in
quo Mehemetes ll post captam CP. castrum a.lifi-
cari juss t, quod a. septeui urribus Jedi-e&la Tur-
cice appellatur : hodie desertuui pene visitur, et a
paucis hoininibus liabitatum, Aurea illa poria nunc,
etiam, utet Leunclavii temporibus, clausa est.
» hae arce infra, cap. 45, Ducas meptioneut
πως
(18, ᾿Ο οὖν βασιΛεὺς Ιωάννης. De hoc Joanna
imperatore, ejusque libidinibus et lascivia Laoni-
cus lib. ni, ubi scribit ipsum Manueli filio suo $pun-.
satà "Trapezuntiui imperatoris F. abstulisse, ek
(u.anvis podagra coulectunm , uxorem du&isse,
. 26
-——-- -
8.1 0 DUC.E δε,
nullum etiam prater Mapuelem superstitem filium A τοὺς πόδας, ἡμιθανὴῆς, ὧς εἰπεῖν, ὑπὸ πολλῆς i
habeis, quem haredem imperii sibique successó-
rem relinqueret, propugnaculum solo sequat, cer-
tisque indiciis nolum facit tyranno, peracta esse
qux jusserat. Imperator cerle cum tam acerba
nefariaqne mandata ipsi nuntiato sunt,* corporis
doloribus adliuc conflictatus, fato ccssit. Manuel
audita patris morte noetu in fugam se conjicit,
inque urbem pervenit, et postquam parentem mor-
tuum de more luxissel, sollicitus atque anxius ad-
modum propter tyrannum erat, dubius an se ct
urbem ille bello petat. At tyrannus, cognita impe-
rateris morte Manwelisque fuga, agre et moleste
id ferens, in domesticos ira ac furore percitus
exeanduit, quod eorum nullo animadvertente aufu-
* pisset; illum quippe oecidere destinavera!, ei. in
pntestate sua habuisset. Statim. ergo ad imperato.
rem Manuelem apocrisiarios mittit, qui οἱ denun-
Harent sibi visum esse, ut in urbe Constantinopoli
suorum judicum et jurisperitorum unus, quem
Cadin ipai appellant, resideret ac jus diceret : non
equam esse asserens Musulmanos n'ercaturam
exercentes. οἱ Constantinopolin — freqwentantes ,
not liribus et centroversiis ju jus vocari, et pro
wibunali Cavuridum vadimonio adesse; sed opor-
tere Musulmanum a. Musulmano judicari, aliaque
similia supra modum iniqua et. injusta per calum-
(iam proponit, IHlz tandem ferociter ac superbe
addit: Nisi velis quecunque tibi impero exsequi,
δηφαγίας, χα) πολυποσίας, χαὶ τῶν ἡδυπαθειὸν), μὴ
ἔχων ἕτερον ἀντὶ τοῦ Μανου]λ στέφαι xal xaza-
Ἀ.πεῖν βασιλέα, βάλλει τὸ φρούριον σάτω, χαὶ ut-
νύει τῷ tupávvo δι) ἑναργῶν ἀπ,δείξεων ὅτι τὸ χε-
λενσθὲν πέρας εἴληφεν. Ὁ 6k βασιλεὺς ἀχ/ύτας b
πιχρὸν καὶ ἁπαίσιον μήνυμα, ἔτι ὄντος [Gv] tv δὲύ-
ναις σωμάτων, ἀπέδωκε τὸ χρεών (76). Ὁ δὲ βασι-
λεὺ; Μανονἡλ μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ Ttato^q αὐτοῦ,
διὰ νυχτὸς φυγὰς ὤχετο, xal δὴ χατα)αδὼν τὸν
πόλιν, χαὶ τὸ πένθος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὡς ἔθος τὶτ-
(ὧσας. ἐχάθηςο μεριμνών περὶ τοῦ τυράννου, xal
ἄρα βούλεται χατὰ αὐτοῦ, xal χατ τῆς πόλεως 'O
δὲ τύραννος μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ βασιλέως, xai
thv φυγὴν τοῦ Μανουἡλ, ἠνιᾶτο xal ἑδυσχέραινε᾿
καὶ κατὰ τῶν οἰκείων ἐμαίνετο πῶς διέδρα, xol
οὐδεὶς αὐτὸν ἔγνω. Ἡβούλετο γὰρ θανατῶσαι αὖ-
τὸν, £l Ev χερσὶν ἔτυχεν ὤν. Τότε στέλλει πρὸς sv
βασιλέα Mavoub) ἀποχρισιαρίους ζητῶν ὅτι βαλ-
ται τοῦ εἶναι xol διαµένειν ἐντὸς τῆς πόλεως ἕνα
τῶν αὐτοῦ χριτῶν (17) καὶ νοµιµαρίων, ὃν αὐτοὶ
καλοῦσι Καδίν * οὖκ εἶναι δίχαιον λέγων τοὺς Μου-
σουλµάνους ἐν ἑμπορίαις ἀσχολουμένους, xai ἐν τή
Κωνσταντίνου ἀπερχομένους, διά τινων ὑποθέπεων,
xil ἀμφιθολιὼῶν παρίστασθαι τοὺς Μουσουλ,άνους
ἐν χριτηρίἰῳ Καθουρίδων, ἀλλὰ τ.ν Μου -ουλμάνο
δεῖ Μονυσουλμάνον kplvat, xai ἕτερα παραπλίεια
γέµοντα φόρτους ὁδικίας χαὶ συχοφαντίας ΄ τέλος"
El οὐ βυύ.ει ποιῇσαι, καὶ δοῦναι ὅσα cvi αρεσ-
queque postulo concedere, 36 portis urbis clausis C. τάεζω, xJeicovr tüc θύρας τῆς XóJ4su(, xal
im ea regna, quae exira muros sunt, omnia possideo.
Eodem tempore tyrannus ex Bitlyia in Türaciam
wajieit, omniaque oppida et vicos, intra prafe.
cir? urbane limites a Panide ad urbis menia
evertit, incelasque alie transportat. Thessalonieam
BuciAsve ἐν µέσῳ αὐτῆς. Τὰ δὲ ἑκτὸς αὐτῆς
ἐμὰ πάντα sigiv. Τότε ὁ τύρα"νος (78) Περάσας
ἀπ Βιθυνίας εἰς θράχην, πᾶνια τὰ τῆς ζόλεως
ἄφση χατέσχαφε, καὶ τοὺς οἰχοῦντας µδτῴχκισεν ἀν
Πανίδου (79) ἄχρι αὐτῆς πόλεως. Es xci θεσσα-
Ismaelis Bullialdi noie
& Obiit tmp. Joannes anno mon:li 6859, indict.
x, Chrisii 1591.
(11) "Era τῶν αὐτοῦ κριτῶν. Omnes Musulmani
hoc semper ambierunt, ut in Christianorum, quas
incelueruns, urbibus Cadiz.es seu Cozileros, a quibus
judicaremtur, suos haberent, Messitas se habuisse
Constantinopoli" jactant. Musulmaani, Constantino
€opronyine ejusque siecessore Leone regnantibus :
quod γαι Leuncl. lib. 1 Hist. Musulin, luter mo-
numenia mss. Nicolai Falni Piercscii viri. elarissi-
wi, el in antiquitate investigauda accuratissimi, re- D
p tum est exemplar pactorum olim fuderum inter
mperatorem Fredericum Sicilie regei, et. Abu-ls-
κος F. Abu-ebroim, nepotis Abi-Hafri, anno llegirze
628, Ziumadiachis, id est, secundo mediante seu die
15. Fuit annus Christi 1251, Aprilis 21, die Domiui-
«3 : eo namque auno littera Dominicalis fuit E. ὁᾳσ-
pit vero aunus. Hegire 628, anno 1950, Noveinbris
9, feria 7, lu illorum faederusm diplomate talia ver-
ba leguntur ex versione Marci Qoclii Citevonis : Et
ut eliam detur illis dimidium tributi insule Cosirg si-
gnaium et ordinarium (tempore messis. soliim. Nequs
ltabeant. Christiani in pre dicta insula Cosiru jurisdic-
tionem super ullum Mahumetautun, preter pro. ctum
Mahtsineianum miséum a pradicto rege Sicili.z noinine
suo, ad regendos tantummodo populos unitatis, ei sit
occupatus 1n negotiis populi Unitutis, quem Deus ho-
uofificel. Ex quibus patet omnino Musulmanos. seu
Maliuuretanos semper in eo laborasse, ut a Christia-
^
nis judicibus lites eorum minime dirimereatur, sed
a 3ui$ Cadiziis. [In verbis allegatis notandum esi Co-
siram vel Cossyram iusulam jacere inter Siciliam
et Africam, hodieque Pantalaream appellari. Per po-
pslos wniiatis Mabumelani intelligendà sunt, nog
propterea quod Deum haud in personarum Trini-
tale, sed in unitate tam essenliz quara persona ado-
rent ; verum dicuntur populi unitatis, id esl concor.
dix, quoniam inter,se concordiam etl censensum
diutissime servarnp!, οἱ propterea lelami,- ii es
unanoimes, sungt appellati, ut passim aduotat Leunca-
vius. Fridericus, qu: cum Abu-Issac foedus inivit,
nomine secundus est, Friderici A&nebarbi uepos. lk
isto judice Musulmaso Constautiuopoli instituto Lao-
nicus lib. iu sdnoiat, Andronicum lumiotbus priss-
tum lianc conditionem Bajaziti, cuju& opibus ac vi-
ribus imperium recuperare sperabat, preposuies,
prater vectigal aunuum imperii causa solvendum,
x3 ἁρμοστὴν ἔχειν ἐν τῇ πόλει, Judicem. «6 iu urit
habiisrum : quein scilicet € Musulmasie DBajszites
dedisset. Verum Laohici perturbaue marratioui ac
confusa parcum fidei adhibendum esse mibi videlar.
(78) Τότε ὁ coparrec. Leuoclavius, hb. τι, in
Gilderuue Bajazite agrum Tnessalouiceusem tunc
solummodo occupatum í(uisse a Turcis memora,
urbem neutiquam, prout a quibusdam trad.tsun esi.
(79) Απὸ Παγίδου. Pauidus urbs ad Propoutidem
sita, olim Pactya dicta et Paros. Plinio lib. 1v. cap
41. Paciie vocatur..—
*
*|
313
Ei; Πελοπόννησον δὲ πέμπει ᾽Αθρανέζην ἀρχι-
γὸν (81), καὶ ἐλεηλάτει πᾶσαν Λαχεδαεμονίαν καὶ
λχαῖαν. Ἐν 6b ταῖς πόλεσι ταῖς πρὸς Εὐξεινον t^v»
τον χειµέναις πέµπει Τουραχάνην (82), xat tenula
ἑργμωσεν abt&; * καὶ ἁπ]ῶς εἰπεῖν τὰ πάντα toa-
νίσθη, xat γεγόνασιν ἄοικα, ἢ δὲ πόλις οὐκ εἶχεν (85)
οὔτε τὸν θερίζοντα, οὔτε xlv ἀλοῶντα, ἀλλὰ τῷ µε-
Τέθει τοῦ λιμοῦ ἀστενοχωρεῖτο, xal ἀπεθάλλενο τὸν
φυχἠν. Οὗ γὰρ ἐπολέμει ταύτην 6. τύραννος, οὐδὲ
ῥιψεπάλξεις, οὐδὲ τοεχεπάλξεις, οὐδ' ἀχρεδολισμοὺς
οὐδ' ἄλλο τι τῶν μηχανιχῶν ἀντεπήγαγεν, ἀλλὰ pó-
vov ἀνθρώπους ὑπὲρ µυρίους χαθηµένους xix)
µαχρόθεν, χαὶ προσέχοντας τὰς διεξόδους, τοῦ μὴ
ἐξέρχεσθαι, f| εἰσέρχεσθαί τι Lv αὐτῇ. Ἐγένετο οὖν
λιμὺς ἰσχυρὸς ἔνδον τῆς πόλεως ἀπό τε σίτου, οἵνου,
ἑλαίου, xai ἑτέρων εἰδῶν πρὸς δὲ χρείαν ἄρῖο»,
xdi πάσης ἄλλης κατασχευῆς, ἣν ὑπουρχγοῦσι µα-
γείρων παἶδες, ἑνδείας υὔσης ξύλων, χατέῤῥιπτον
τοὺς ἑξαισίους οἴχους, χαὶ τὰς δοχοὺς χατέκαιον.
'U δὲ βασιλεὺς Μανουἡλ ἀπορήσας, xal µηδεµίαν
. βοήθειαν οὖσαν ἐξ ἅπαντος γράφει πρὸς πάππαν,
πρὸς τὸν ῥῆγα Αραγγίας, πρὺς τὸν Κράλτν Ο00Υ- ᾿
γρίας, μηνύων τὸν ἀποχλεισμὸν xai τὴν στενοχω-
ρίαν τῖς πόλεως xal εἰ ph ἐάχος φθάσει ἀρωγή
τις xal Ροῇθεια, παράδίδοται εἰς χεῖρας ἐχθ,ῶν τῆς
τῶν Χριστιανῶν πίστεως. Καμφθίντες οὖν ἐπὶ τοῦ -
«οις τοῖς λόγοις (84) οἱ τῶν ἑσπερίων ἀρχηγοὶ, xol
πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν .ἐχθρῶν τοῦ σταυροῦ xa-
Φοπλίσαντες ἑαυτοὺς, ἤλθοσαν εἰς Οὐγγρίαν, ἔαρος
ἀρξαμένου, 8 τε ῥὴξ Φιλάνδρας [Φλά,δρας], καὶ tx
εῶν Ἰγγλήνων αλεῖστοι, xai τῆς Φραγγίας ol µεγι-
οτᾶνες, καὶ ἓχ τῶν Ἱταλῶν οὐχ ὀλίγοι * καὶ δὴ πρὸς
τὰς ἐπιτολὰς τοῦ Κυνὸς ἔπηξαν τὰς σκηνὰς πορὰ
tà, ὄχθας τοῦ Δανούδεως, ἔχοντες μετ αὐτῶν τὸν
Κράλην Οὐγγρίας Σιγισμοῦνδον, ὃς xal βασιλεὺς
τῶν Ῥωμαίων ὑπῖρχέ τε καὶ ἐλέγετο : καὶ δη
“περάσαντες τὴν περαίαν kv. Νιχοπόλει, χαὶ καλῶς
ἐτοιμασθέντες κατὰ τοῦ Παγιαζὴτ ὠπλίζοντο. Ὁ δὲ
[]αγιαξδῆτ πρὸ ἱκανὰς ἡμέρας μαθὼν «hv ἄθρθισιν
τῶν γενῶν τῶν ἀπὸ ἑσπερίων, xai συναβροίσας xal
aot); ἅπαντα τὸν στρατὺν αὐτοῦ, ἀνατολῆωτε xal
δύσεως, xal αὐτοὺς τοὺς φυλάσσοντας τὴν πὀλιν,
HISTORIA BYZANTINA.
λονίχην (80), καὶ τὰ μετὰ τὴν Βεσσαλονίχὴν χωρία. Α inde cepit, oppidulaque ulterius αἱ. Abranezem -
814
eiiam in Peloponesum mittit, qui universam Spar-
tanam regionem Achaiamque diripuit; et adversus
urbes ad Pontum Euxinum sitas Turachanem, qui:
eas devastavit, Utque plane quod res est dicam,
emnia eversa ac desolata sunt, iutraque urbcm
non messor erat, non. qui triticum trituraret ,' sed
ira, fame ac desperatione laborabatur, Tyrannus
equidem bello non tentabat urbem, pinnas muro-
ram dejiciende, eosve machinis ullis quatiendo,
nec przterea velitationibus aut levibus oppugna-
tionibus lacesselat: sed adersnt militum supra?
decem willia, quos longe a muris ia ambitu babe-
bat obsidentes aditusy observantesque, ne qud im
erbem importarctur, aut ea. exportaretur. Fames
propterea in urbe ingravescebat, defleientibus tri-
tico, vino, oleo czterisque alimentorum speciebus:
utque panem. coquerent cateraque obsenia, qua
coqui conficiunt, quod lignnm ipsos deflceret, do-
mos 31tas diruerunt, trabibusque carum ad ignem
usi suut. In. ejasmodi angswstiis constitutus impe-
eator, nullumque prssens awxiliam cernens, ad
papam, regem Francis, et Hungaris cralem scribis,
monetque Consiantinopolim obsidione cingi, e€ in
ea conclusum se 6456 ad rerum omnium penu-
ríam redactum, et nisi prompte auxilium opemque
ipsi tulerint, in bostiam fidei Christiane manus
urbem eoncessuram. His permot) occiduarum re.
gionum principes ad resistendum crucis hostibus
C armantur, ineunteque yere in Hungariam accedunt
Flandrie cones, Ánglerumque manus magna,
Franciz quoque proceres, et ftalorum non paoci;
perque sidus caniculz* ad Danubii ripam eastramee
iati sunt ; quibus Hungarie Crales Sigismundus s6
adjunxerst: Romanoram imperator is erat, οἱ ita
appellabatur, et cum Nicopoli in alteram opposi-
tamque Danubii ripam trajecissent,'ad przlium
contra Dajazitem strenue capessecndum sese com-
paravere. Ánte mujtum tempus certior factus erat
Bajazites, gentes Occidentales exercitum conscri-
bere, quapropter Orientis atque Occidentis copias
in unum coegit: quibus adjunxit eas quz urbem
obsidebant, el in occursum Occilentalium educit;
χατὰ πρόσωπ»ν fjÀauve * xal περάσας τὴν Φιλίππου, p) prstergressusque Philippopolim, montesque altis-
καὶ τὰ ὄρη τὰ ὑκιρμεγέθη, xal τοῖς λιδάσι χαταν-
Ismaelis Bullialdi note.
(80) Anno Hleaire 795, Ziumasiwlachir 19, Christi
1591, Maii 25, Thessalonica capta est a Bajszite.
(81) Αέρανέζην ἀρχηγόν. His temporibus res.
gessisse Eurenosem iu "Thessalia ad Serras Leun-
clarius tradit, sed Phranzes, lib. 1, cap. 90, iem
cap. 29, Brenezem in Peloponnesum wissum esso
scribit, et itavum wostro Duca. sentit, Hic Euze-
hoses ab uno e tribus ducibus, cum quibus Othma-
nes fedus ac societatem inivit, eL qui inter Turcos
nobiles habentur, genus ducebat ; alii. erant. Mar-
coZoyli. a quodam Marco religionis Christiana de-
sertore, et Michalogli ab alio Michaele appellato, p.-
riterque apostta, genus ducentes.
(82) Τουραχάνην. Turachanides 3 quodam Tura-
Cline nobili etiam inter Turcos babito. Infra de
nolilitate ac antiquitate genecis illustribus, cap. 26,
simos ad paludes, qua Sophism vicine, sunt, 97
pag. 95, Leunelav. in Pandectis cap. 97.
(83) 'H δὲ πόλις οὐκ αἶχεν. Per totum. fere. de-
eennium urbs Constantinopolis a Bajazite cireum-
Ressa fuit admodnmfue vexata, ut narrat Phranzes,
lib. 1, cap. 19, sab linem. Verum coepisse eircum-
dári milite Turco, postquam pugnatu i ad. Nicopo-
lim fuit, memorat. Ducas vero noster ante praelium |
id eoimmissum ccepram obsideri scribit : el eum eo
convenit Leunclavius, lib. v1 Hist. Mosulm., qui Ba-
jariem terra. marique Gonstantinopolim obsedisse
narrat ante pugnom 2d Niecopolim initam. '
: (84) Καμφθένεες οὖν ἐπὶ τούτοις τοῖς Adrorc.
adeundi Laonicus, lib. »*; Phrauzes lib. 1, cap. 19;
,2eunclavius, lih. vt Hist. Musnlm.; Bonlinius Hist.
Hungarice decadia wi, lib. n; Froissardus, vol. 1V,
cap. 79 et seq4., aliique.
κ mp ——— —— —— — M — ————
813 DUC.E | 816
secessit, illieque exepectans substitit. Postridie A «f3a4 τοῖς mph Σοφίαν, ἐκεῖ αὐτοὺς ἀπεξεδέχετο,
Christiani acie instructa in conspectum Turcici
exercitus procedent, et testudine faeta primo im-
petu mediam hostiusma phalangem perrumpunt, et
sireuue 3dmodum pugnant; et donec ad postre-
nam aciem hostium penetrassent, omaes, qui re-
Stiterunt, concidunt. Iterumque globo conferto rem
ita strenue gesserant, ut Turcorum funditorum et
, sagittariorum operam inutilem redderent. Ubi de-
mum Flaundrice cobortes pugnam adversus Turcos
feliciter cedere animadverterünt, et horum plc-
JyOsue fugae &e committere, effuso cursu turbatis
que ordinibus tergo instant, et in medios Turcica
aciei ordines penetrant, occisorumque eruore ου
nesas lacunas camporum complent ; inque ordines
eosdem remeando impetu ruunt. Tum . demum
principis DBajazitis satellites, qui Perta vocantur,
veluti ad aule palatina janwam stantes, pccunia
ewpti omnes, exque variis Christianis gentibus
supra deecm millia coacti, in insidiis delitescentes,
uno ἱπροίυ ac cilamo;e in. Francos se Hungaros
impressionem faciunt, eosque undique circumda-
les consertis manibus paytim ferro cedunt, ps: tim
ia fugam vertunt, Flandri vero a pralio se reci-
pientes ubi fugatos llungaros fusosque vident,
Turcosque ]etiis vocibus ae clemeribus aerem
eomplere, et » tergo instare, fugam capessunt :
parit mque ab liostibus cum clamore ci tubarum
clangore insequentibus profligantur, partim equis
deturbantur. Repugnantes. neci dederuut. Turci,
: ezierosque ad, Danubii ripam persecuti sunt, quo-
rum plurimi ip fluvium praecipites ruerunt, et
aquis absorpti suit. Multos itaque principes viros
ac magnales vivos caperunt, ducem Durgundiz,
qui et Flagdrie comes erat, aliosque Είπε» ei
(fj ἐπιούσῃ τοίνυν ἐμφανεῖς Υγενόµενοι ol. Xpistur-
vo, xdi χατὰ σειρὰν παραστάντες, συνασπισμὺν
ποιησάµενοι, πρῶτον τὸ μέσον διέῤῥηξαν τῆς τῶν
πολεµίων φάλαγγος, λίαν εὑρώστως ἀγωνιζόμενοι,
xal χαταχόπτοντες τοὺς ἀνθισταμένους, ἕως διῆλα»
σαν xai ἐς αὐτὴν τῶν πολεμίων οὐραγίαν. Kat av-
στρέψαντες αὖθις πάντ ἕδρων tà χράτιστα, ὡς
ἀπράκτους ἕδη φαίνεσθαι τοὺς τῶν Τούρχων σφεν-
δονῄτας τε xal τοξότας. Ὡς δ' ol τῆς Φλάνδρας εἷ-
δον τὸν πόλεµον δεξιῶς πρὸς τοὺς Τούρχους ἄντικα»
θιστάµενο», καὶ τὰ πρὸς φυγὴν ὁρμώμενοι, καὶ αὐτοὶ
χύδην ὄπισθεν ἔτρεχον, xal τὰς παρεμθολὰς τῶν
Τούρχων διαδάντες, καὶ αἱματόφυρτα τὰ πέλματα
τοϊρπεδίου ἑργασάμενοι, εἰς τὰς αὐτῶν παρεμδολὰς
B ὑπκέστρεφον. Οἱ δὲ Τοῦρκοι σὺν τῷ ἀρχηΥῷ Παγια-
Che, οἵτινες Πόρτα καλεῖται, olov θύρα τοῦ πα]α-
tlou ες αὐλῆς ὄντες, ἀργυρώνητοι πάντες, xol
ἐχ διαφόρων γενῶν τῶν ἀπαριθμουμένων tv Ἆρι-
στιανοῖς, ὑπὲρ ᾳυρίους ὄντες xai kv λόχµῃ τυὶ
xax pup.uévot διὰ «b ἀνύποπτον, συμφρονῄσαντες ao-
τοδοεί τε χατὰ τῶν Φράγκων καὶ τῶν Οὕγγρων ὁρ-
µίσαντες, xai χατὰ χύκλον περιελθόντες, καὶ συµ-
µίξαντες, τοὺς μὲν ἔργον ἀπέφαινον ξίφους, τοὺς à
φυγάδας ἐποίούν. Στραφέντες δὲ οἱ τῶν Φρανδάλων,
καὶ ἱδόντες τὴν τροπὴν τῶν Οὕγγρων, xa τοὺς
Τούρκους ἁλαλάζοντας, xoi εἰς àépa φωνὰς πέμπον-
τας xai καχόπιν τρέχοντας, ἐξαίφνης ἄλλοι σὺν Pl
ταραχώδει, xal σαλπίγγων Ἠχῇ ἐπεισπεσόντες οἷς
Φράγχοις, τοὺς μὲν ἑδίωξαν. ἄλλους δὲ ἔδαλον χάτω
τῶν ἵππων, xal τοὺς ἑτέρονς τὸὺς ἀνθισταμένου
χατέσφαξαν . χαταδιώξαντες τοὺς λοιποὺς ὄχρι Δα-
νούδεως, ὧν πλεῖστοι kv τῷ ποναμῷ ἕῤῥιψαν ἑαυτοὺς
xal ἀπεπνί[γησαν. Ἐζώγρησαν οὖν ζῶντος ptr
στᾶνας τὸν δοῦχα τῶν Φρανδάλων [Φλάνδρων] (55)
" Ismael's Bullialdi note.
(85) Τὸν δοῦνα τῶν dAáyOpur. Hic est Joan-
nes dux Niveruensis, Puitippi Audacis Burgun-
di: Ducis filius, Joannis Galliarum rezis nepos.
Omnes porro zi illius equales historici acceptse a
S:gis undo tam insignis cladis culpam in nostros
conferunt, qui, Turcorum modum ac artem pugnan-
- di nescientes, temerario impetu in perniciem suam
czteiorumque ruerünt. Annus autem hujus prelii
varie a diversis proditus est, Turcorum annales,
quos sequitur Leunclavius, illam Christianorum
stragem editam a Musulmanis tradunt anno Hegirze
794, qui cepit anno Christi 1591, Novemb. 29, fer.
4. Q-:apropter pugna illa cominisea est anno Chrieti
4593. Turcorum cbronologiam secutus est Calvisius
in prima editione : sed perperam scribit anno 1331,
Noveinb. 27 caepisse anutun Hegire 495, fortasse
error est typograpliicus : in posteriori vero editio-
ne ad aumum 1396 transtulit. Quare vero Turci auno
Hegirz 794, liocee prelium commissum esse scerip-
serint, causam, ut mibi videlur, valde probabilem
adducam. Ex liist. Hungarica Bonlinii decad. 3,
lib. i, constat Sigismundum llungariz regem, post
casum prolligatuuuque Walaehorum Turcorumque
exercitum, Nicopolim minorem obsedissa εἰ expu-
£nasse anno Christi 1592, bauc cladem a suís paa-
*311, UL ex aunalibus suis expungant Turci ; anuo
4392, quo eorum exercitus casus est, praeliuu Nis,
copolitauum assignaut, insigne Christianorum strage
e
ac czdc: duas ergo ponts confundunt, et sihi
prospera in aunum 1 transferunt, ut impro-
Spere memoriam obliterent. His adversatur Frois-
sardus locó citato, qui accidisse ait anno 1296, die
luuz seu feria 2, ante festum S. Michaelis, qui foit
Septeiibris 25. Quoniam anno illo fuerunt litere
Domiuicales B, A, Donlinius decad. ti. lib, n. conti-
gisse ait Kalend. Octob. auno 1396. Brassoviz sei
Coron.e in Tranesylvania in. Ecclesise parietibus ita
D scriptum legitur : Auno 1596, Sigismendus infelici
ter pugnat ad. Nicopoliia contra Bajasitem Δεριεπιῤ.
23 ; ita in volumine scriprorumque Hist. Hungarica.
His Maurus Orbinus in. Slavorum Historia consen-
üt, Buntingus et Ubo Emmius in Chronologia anno
1595 contigisse scribunt. At Pliranzes, quem hac-
lenua Latine solum habemus, illam cladein ad as-
num πμ] 6900, id. est, Chrisii 14599, rcfert, et
Turcicis eongruit Annalibus. Ubi npotanduu etiam,
Pbranzem post pugnam illam Nicopolitanam, Chri-
sliauis tam lugubrem, Manuelis in Italiam discessum,
utet Ducam collocace ; ex Hést. Veneta constat, auno
1595, Manuelein Constantinopoli solvisse, et Vence-
tjas accessisse : quod sí hujus profectio ciadem ad
Nicopolim secuta est , annus prselii Nicopolitau) an-
tecessit. annum | 4393. Quomodo conciliari possiut
jsta, non video.: sed nostrig auctoribus. fidendum
uus eXi»tlme, qui accuratius, et hoc loco. me-
iori, quam Turci, fide tempora observaruut.
8t
HISTORIA BYZANTINA.
818
καὶ Μπεργονίας, καὶ ἑτέρους Φρανζέζιδας, καὶ ὑψη- A illustres barones, quos Prusam misit Bajazites, οἱ -
λοτάτους µπαρούνιδας, οὓς πέμψας Év τῇ Προύσῃ
ἀπέχλεισε, καὶ διὰ πολλῶν χρηµάτων ἀπεμπόλησε,
δόντες ἐγγύην τὸν αὐθέντην Μιτυλήνης (86), καὶ
vy . τοῦ προῤῥηθέντος Φραντξήσχου τοῦ Τατε- ΄
λούζου. 7
κ»
illic captivos vinctosque detinuit: multisque deinde
pecuniis vendidit, sponsore vadeque accepto Mi-
tyleues principe, Francisci Gateluzi supra memorati
filio. |
-
98 CAPUT XV. ΄ ^
Bajasites Constantinopolim sibi dedi petit : et. Joannem ejecto Manuele imperatorem constitit. Mantel saluti urbis ac
-
plebis consulens Constantimopo'!i discedit in Peloponnesum, hinc in Itolianmt proficiscitar, et occidentalibus regnis ac pro-
vinciis peragratis in. Peloponnesum revertitur.
. S$usw0elc οὖν (87) ἐν τῷ τοιούτφ εὐτοχήματι,
xai λίαν ἐπαρθεὶς, πέμπει πρὸς τὸν βασιλέα Mavoyhà
ἀποχρισαρίους, ζητῶν τὴν πόλιν * αὐτὸς δὲ οὐδ' ἁπό-
χρισιν ἔδωχεν. Οἱ δὲ πλεΐῖστοι τῆς πόλεως βιαζόμενοι
ὑπὸ :τοῦ λιμοῦ σννεθλίδοντο μὲν, xal δώσειν προῃ-
ροῦντο τὴν πόλιν. ἁλλ᾽ ὑπομιμνβσχοντες τὰ πρα-
χθέντα ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ παρὰ τῶν Τούρκων, τὴν φθορὰν
τῶν πόλεων, τὴν ἑρήμωσιν τῶν ἱερῶν τεμενῶν, τοὺς
xaÜ' ἑχάατην (pav πειβασμοὺς xaX σνχοφαντίας
τοῦ ἑξομόσασθαι την εὐσέθειαν, ὀπισθόρμως τὸν νοῦν
ἤλαννον, λέγοντες " Mi] ἁχοκάμωμε», θήσωμεν εἰς
θεὸν τὰς ἑ.ἰπίδας ἡμῶν, ὅτι μιχρὸν ὑπομείνω-
μεν’ καὶ τίς οἶδεν αἱ dpa à θεὺς παριδὼν τὰς
- ἁμαρείας ἡμῶν, ὡς ποτὲ τοὺς Νενευῖτας ἐλεήσει,
καὶ σώσει ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ Onplov τούτου, Ὁ δὲ
τύραννος ὅσον ἔόλεπε τοὺς πολίτας ἀνθισταμένουςι
καὶ uh ἑνδόντας τοῖς αὐτοῦ θελήμασι, τοσοῦτον
ἠγρίαινε καὶ ἐθυμοῦτο x41à τῆς πόλεως. Ti δὲ συν-
έδης Ὁ «p^ μικροῦ λαληθεὶς ᾿Ανδρόνικος (88), xol
f Tam prospero suecessu superbiens, ae supra mo-
dum elatus Turcus ad imperatorenr Manaelem apo-
crisiarios mittit, urbemque Constantinopolim sibi
tradi per eos poseit, nec tamen aliquod responsum
accipit. Maxima pars interim civiam fame laboran-
tes con(lictabantur, urbemque "Turco prodi malc-
hant: tamen cum eorum memorianr subirent, quz
in Asia a Turcis patrata erant, urbiumque eversio-
hes, sacrorum templorum desolationes ac pollutio-
: nes, quibusque calumniis οἱ vexationibus tenta-
rentur singulis horis, adque pietatem ejuran/lamn
cogerentur, animum 4 (ali proposito revocabaut,
his additis verbis: Labore atque e&rumna ne fatisca-
mus, speque nostra in Deum reposita ad breve tem-
pus sustineamus ; nam quis movij an. Deus erroribus
ac peccatis nostris dissimulatis, sicut olim | Ninivita-
rum, nosiri non miserebitur , et a fera ista salvos
integrosque prestabit * At tyranuus quanto obfirma-
tos civium animos videt susque libidini baud ob-
ἁδελφὸς τοῦ βασιλέως Mavovh, fjv ταθνηχὼ; iv Ση- C temperantes, tanto feritas illius in eos exasperaba-
λυμθρίᾳ, 6 δὲ μεῖραξ Ἰωάννης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀνδρω-
θεὶς, καὶ τὸν τόπον ἐπέχων τὸν πατρικὸν, ἐζητεῖτο
παρὰ τοῦ Παγιαζῆτ Σηλυµθρίαν. Ὁ δὲ οὐκ Ἶνέ-
ὄχετο, λέγων, καὶ διηγούµενος τὴν ἁδικίαν ἣν ἔπαθε
παρὰ τοῦ πάππου αὐτοῦ αὐτὸς xal ὁ πατὴρ αὐτοῦ *
tur, Quid demnm accidit? Andronicus ille paulo :
prius nobis dictus, imperatoris Manuelis frater Se-
lymbriz superstite fllio Joanne adolescente jam ob-
jerat. Hic virilem statem adeptus ditionem pater-
nam obtinuit, a quo Bajazites Selymbriam sibi tra-
ismaelis Bullialdi note.
(860) Δόντες éryyónv τὸν αὐθέντη» Μιτυ.]ή-
γης. Idem serlbit Froissardus de spousióne facta
4 Principe Mitylenes; verum in rebus ac geogra-
phia regionum Orientalium ignarum adinoduni ac
jmperitum se prodit. Hoc autem loco rem adnotare,
qua ad pugna filius Ni«opolitanz historiam pertinet,
alienum prorsus non erit. Inter Galli principes qui
ei interfuerunt , Philippus Artesius regis prosapia
princeps, Comes de Eu, et Francie conestabuliarius
recensetur: isque. una. cum Joanne Nivernensium D
duce captus est. De ejus obitus die et loco, ubi fato
coneessit, historicos nostros et. monumenta, qua
"Constantinopoli exstant, inter se dissentire animad-
verto ; clarissimi viri Sammarthani fratres Genea-
logie domus Franciz, lib. xxx, Philippum Arte-
sium Prusz, vulgo Burusz, die 3 Junii 1397 fato
functum fuisse tradunt: ejusque cadaver in Gal-
liam translatum, et in choro templi monastern seu
abbatie S.-L»urentii Essuorum, vulgo de Et, con-
ditum esse. Dum vero anno 1647, per meuses Fe-
bruarium, Martium el Aprilem Constantinopoli age-
bamus, in mouasterii S. Francisci Galatensis sacel-
lo uno, peristylio seu claustro contíguo, sepulcrum
illius principis marmoreum vidunus, cui sequens
epiraphbium characteribus Gottbicis insculptuim 1e-
gitur : T Sepulcrum magnifici domini Philippi de
Artoes, comitis de En, et Conestabiliarii Francie, qui
obiit in Micalici 1581 Junii die 43 in.,.q.. est carne
sua : anima cujus requiescat in pace. Vocce epitaphium
crux In medio posita in duas partes divilit, Ad
latus insignia gentilitia Francie, qualia tune in-:
definito liliorum numero constabant, addita Artesize
familie peculiari trildze lacini in scuti fronte dis-
tinetione, cernuntur, Micalici seu Michalizi urbs
et regio est, non plus decem milliaribus distans a
lacu Lopadio, ejusdemque nominis urbe; quam lio-
die Graci Lupadi, Turci Ulubat appellant. Burusa
etiam bidui itinere abest. Laouicus lib. τν regionis
Micbalizii, et Leunclavius Histor. Musulm. libb. ww
et xi, atque in Pandectis, cap. 80, meminerunt. In
illo epitaphio quid siguiücet Hlud ..g.. asse ui bacte-
nus non potui.
(81) Φυσιωθεὶς oby. Leunclavius lib. vi, idem
scribit, caduceatorem scilicet a Dajazite missum,
i» Constantinopolün sibi dedi; Manuelemque ea
ecedere juberet, !
(88) 'O πρὸ uxpoD. Aan0slc. ᾿Αγδρόγιχος. Te
Joanne Ándronici exczcati fllio in imperium a Ba-
jazite eonstituto Ducas a Phranze multum discrepa'.
Hic namque lib. 1, cap. 20, Joanuem a patruo su0
Manuele in Jtaliam discedente rebus Constaptinopo-
leos adininistrandis praffectum fuisse refert, non
vero a Bajazite sultano in solius imperatorium
callocajum. Laonicus omnia. confuse lib. ty descrie
JL,
8.9 e DUCA en
. di poscebat: quod minime tolerans Joannes, patri A xal ἀνέχειτο εἰς αὐτοὺς τὸ BxoDarov. Ὁ δὲ, ἀδιχί-
sibique illatam ab avo injuriam allegavit ; quod cum
imperii successio ad patrem ejusque posteros jure
deferretar, avus inique in eos se gerens secundo
filio illud tradiderit, et patri, inquit, eo Aoc oppi-
dulum concesserit, quod εἰ occupaveris damno haud
mediocri afficior. Tunc Dajazites cum aliam occa-
sionem nactus csset, a proposito tali divertit, Jam
diu ille, quibus artibus Constantinopolim invade-
ret, animo versabat ; uon oinisit itsque nomeu ob-
rendere Joannis, qui Manuelis ex fratre nepos erat,
jubeuqque Manuelem urbe cedere, et Joannem in il-
lan introduci, ad quem naturz lege imperium per-
tinebat ; pollicebatur ineuper cum civibus Constan-
tinopoleos deinceps se pacifice acturum. Cum ita-
que populum dissidiis agitotum sensisset Manuel,
39 ει adversum se seditione ac clamoribus insur-
gere , aliosque audaciam sumentes conclamare, αἱ
Joaunes inurodueerctur, et tollerentur scandala : au-
diissetque passim» murinurantes et accusantes, quod
Imper.i solio non cederet, illudque legitimo succes-
sori non restitueret, sed tyrannice regnare vellet
salutis publ'cae immemor: ipse prudentia ac eru
ditione apprime instructus, sapiens commodumqu^
eonsilium init; et Joanni, qui in castris Tureortin
cum exercitu duedecio millium militum erat, de-
nuntiat, eum in urbem aceepturum esse et intro-
' éucturum, accepte dateque utrimque juramento, ei-
que imperium restituere velle, modo sibi liceat ur-
he excedere , quoque versum Deo visum fuerit abi-
re, triremesque ad navigauduin αρί»ε, quie in por-
tu reperirentur, sbducere. Jurato itaque Manueli fi-
dens Josnaes ingreditur urbem, benigne ab 60 ex-
ceptus, esmque eum palatio recepit. Manuel dein-
de, coram coetu nebilium primorumque plebis ora-
Wone babius, trivemem conscendii cum uxore et li-
beris, urbe cessit et imperio, Joannique summam
veruni tradid:t. Dajazitis equidem scopus cum eo,
«quem sibi proponebat Manuel, fine haud congruebat.
Animum iaduxerat ille posse se Joanni urbem eri-
pere, quod et antea ab eo stipulatus fuerat, isque
vieissim consenserat : addit;que jurejuraudo Baja-
zites ei prewiserat daturum esse pro urbe Pelopon-
nesum, et pecem ürmam inter eos in posterum in-
tercessuram, Imperator equidem Christianissimus,
inque divinis eximie eruditus, cum videret cunctos
sulxlitos inopia afflictos (modius enim tritici pluris
quam viginti. nommis vznibat), vini pariter csete-
rorumque eiborui, quibus vita sustinetur, penuria
pressos ; plebem tet »rumnis confectam, ad pro-
Jendam insigni perfidia patriam vefgere presen-
tiscebat, singulisqne diel boris hzc verba ad Deum
dirigebat: Absit a me, Christe Rex, ut. apud. lon-
ginguas naliones fama exeat, quod. Manuelis impe-
ratoris temporibus urbs hostibus prodiia sit, impiis-
que Christianorum | adversariis tradita sancia ας
pretiosa supplex. Quare cum vidisset Joannem ty-
fanno operam suam locare, ut. imperio posiretur,
Turcumque totum negotium tractare, quasi rebus
σας αὐτοὺς, ἔδωκε τὴν βασιλείαν τῷ δεντέρῳ vig,
xai tór ἐμὸν πατέρα τὸ πο.ίχφιον τοῦεο ὡς ὁρᾷς
εἰ δὸ xal σὺ τοῦτο Ad6oic, ὑχερηδίκημαι, Τότε ὁ
Παγιαζὴτ χώραν εὑρὼν ἄλλην ἑτράπη * ζητῶν γὰρ
ἕχτοτε τὴν Κωνοταντίνου, xal τὸ τοῦ Ἰωάννου τοῦ
ἀνεφιοῦ τοῦ Μανουἡλ ὄνομα o0x ἔλιπε, λέγων’ "Ἐξεῖθε
σὺ, Mavoutà, ἐκ εἴς πόλεως, εἰσαχθέτω ὁ Ἰωάννης
ὡς φύσει κληρονόμος τῆς βασιλείας, xat ἐγὼ zzv-
τρίαν γαλήνην ἕζω, xai εἰρηναίαν χατάστασιν σὺν
τοῖς πολίταις. Τότε ὁ βασιλεὺς Μανονυ]λ ὁρῶν τν
Uf pov ἐν διχοατασίαις σαλευόµενον, xal τὸ μὲν ἀν-
ταίρων ἣν καὶ xataÓonv, τὸ δὲ xal μάλα ἰθαῤῥυ-
νετο, καὶ ἑἐκέχραχεν , ὡς Ἰωάννης εἰσαχθήτω,
wei ἀρθήτω τὰ σκάνδαλα 6 δὲ βασιλεὺς Μανουἡλ
B xo σύννους Qv, καὶ παιδείας μεστὸς, ὁρῶν «bv χν-
δαῖον λαὺν παρανιθνρίζοντα χαὶ αἰτιῶντα, ὣς οὗ
παραχωρεῖ τῷ ἐφέδρῳ τὴν χαθέδραν, ἀλλὰ τνβαννι-
χῶς ἡγεμονεύειν ἐθέλων οὗ φροντίξει τὰ περὶ εἲς
«ωτηρίας τοῦ κοινοῦ, βουλην βουλεύεται σοφωτάτην
καὶ μάλα συνεεικἠν, Μηνύει τῷ Ἰωά»νῃ παραχα-
θημένῳ τότε τῇ Κωνσταντίνου σὺν Τούρχοις χιλιᾶσι
δέχα, καὶ δίδωσι ὄρχους αὐτῷ, xaX λαμδάνει παρ'
αὐτοῦ τοῦ εἰσαχθῖναι ἐντὸς ες πόλεως, xol παρα. —
δοῦναι αὐτῷ thv βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων , αὐτὸς ἃ
ὁ, Μανουἡλ ἐξελθεῖν σὺν ταῖς τριήρεσι ταῖς βνρισκο»
µέναι;, xal ἀπελθεῖν ὅπου ἄρα Geb; βούλεται. Πε:
οθεὶς οὖν τοῖς ῥήμασι xai τοῖς ὄρκοις εἴσεισι * xol
δὴ φιλοφρόνως δεξάµενος αὐτὸν à βασιλεὺς, xd
παρεδ,ὺς αὐτῷ τὸ καλάτιον, καὶ δημητορῄσας χατ-
ενώπιον πάντων τῶν ἀρίσνων, καὶ τῶν τοῦ δήµου,
αὐτὸς iv εριήρεσιν ἐμθὰς σὺν γυναιχὶ καὶ τέχνοις
ἐξῆλθε τῆς πόλεως, παραδοὺς τὴν βααιλείαν τῷ
Ἰωάννῃ. Tic δὲ ὁ exonb; τοῦ Παγιαξὴς, χαὶ τίς ὁ
10) βασιλέως Μανουήλ» 'O μὲν Ηαγιαζετ ἐφαντά”
ζετο τὴν πόλιν ἔχειν Ex χειρὸς τοῦ Ἰωάννου * καὶ
γὰρ «αροεζήτησε τοῦτο xai αὐτὸς ὑπέσχετο, xoi ὁ
Παγιαζῆτ ἀντὶ τῆς πόλεως ὑπέσχετ» δώσειν τὴν [Dc
λοπόννησον ἑνόρχως, χαὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχειν slpy-
ναίαν χατάστασιν. 'O δὲ βασιλεὺς Χριστιανιχώτοατ”
Gv, καὶ μεμνημένος τὰ θεῖα, καὶ lv φρονῄσει µε.
ὅτὸς, ὁρῶν τὸ ὑπήχουν ἅπαν ταλαιπωρούμενον ὑπὸ
ἑνδείας (µόδιος yàp σίτου ὑπὲρ τὰ εἶχοσι νομίσματα
xal to) νόμισμα) ofvou tb. ὁμοίως xat ἄλλων ἀναγ"
p xav τροφῶν λαΐψις' ἐξ ἀνάγχης ὁ χοινὸς ab; εἰς
ἀπιστίαν, καὶ προδοσίαν πατρίδος ἑῦρα, καὶ αὐτὺς
ἐξωμολογεῖτο χαθ᾽ ἑκάστην ὥραν τε χαὶ ἡμέραν τῷ
θεῷ, Ἰέγω», Μή µοι γάνοιτο, Χριστὲ βασιλεῦ,
μηδὲ ἀχουσθήτω àv τοῖς ἀπείροις ἔθνεσι τῶν
Χρισειανῶν, ὅτι ἐν ἡ[ιόραις Mavovt τοῦ face
έως παρεδόθη ἡ πόλις, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἅγα
xal cipia σχεύη τοῖς ἀσεδέσι καὶ Χρισομάχοις.
Εὐρὼν οὖν τότε «bv Ἰωάννην συνεργοῦντα τῷ TU-
ράννῳ τοῦ ποιῖσαι αὐτὸν βασιλέα ' καὶ ὁ τύραννο
φρωντίζων τὴν πραγµατείαν ὡς ὑπὲρ ἐκείνου, ὁ
Μανουἡλ εἴρηκε τὸ, Σώζων σώζου, xal μὴ pete
σοι περὶ βασιἁείας. Ἑλθὼν δὲ ἓν τοῖς παραλίας
τοῦ Πέλοπος, ἀφῆχε τὴν δὲσποιναν σὺν τοῖς τέχνοή
ἐχεῖ, Εἶχε γὰρ τὸν Ἰωάννην βρέφος, καὶ τὺν 8d
D HISTORIA BYZANTINA.
823
δωρον νήπιον. Καταλείψας δ αὐτοὺς ἐν Μεθώνη, A iilius etuieret, talia dixit: Urbis saluti consuleudo
xal τὰς spilipeig ὄπισθεν πέµψας, αὐτὸς ἐν μιᾷ τῶν
μεγάλων vnrov εἰσελθὼν ἔπλει εἰς Βενετίαν (89), εἰς
Μεδιόλανα, Γένουαν, Φλορένιζιαν, Φεραρίαν, xal
ἅπασαν Ἰταλίαν δ,ολθὼν. ἀπὸ Προδέντζας ἑχώρει
εἰς Γερμανίαν, ἧτοι Φραγγίαν * xal πάντες οἱ ῥηγά-
6:;, καὶ δ,ῦχες, xal χόντ'δες ἑτίμων αὐτὸν, xol ὡς
ἡμίθεον δώροις ἡμείδοντο. Διελθὼν δὲ πᾶσαν ὅραγ-
γία», xal εἰς τὰ τῶν ᾽Αλαμανῶν ὅρια περάάας, κά-
^iv λθεν εἰς Βενετίαν. Οἱ δὲ Βενετοὶ πρεπόντως
φιλοξενῄσαντες, καὶ σὺ» δώροις πλείχτοις ἀποπέμ-
φαντας, ἑστράφη εἰς Μ«θώνην (90) σὺν ταΐς αὐτῶν
τριήρεσι ΄ καὶ συωντυχὼν τῇ δεσποίνῃ xal τοῖς τέ-
xvot;, ixa nto καρλδοκῶν τὰ τῆς πόλεως ἁἀτυχί-
µατα, μᾶλλον τὰ τοῦ ἔθνους τῶν Ρωμαίων ἔνστν-
χήµατα.
te spse salva, neque de imperio retinendo sia. sollici.
tus. Ad littora deinde Peloponnesi delatus, impera-
tricem et liberos quos ex ea susceperat, Josnunem
recens notum. Theodormmque infantem, Methonze
reliquit, triremibusque remissis navium magnarum
unam conscend:t, 30 et Venetias appulit: lustra-
vitque deinceps Mediolanum, Genuam, Florentiam,
Ferraciani. ολη ο ltaliam peragravit, οἱ ubi in
(Narbonenseni) Provinciam venit, hine demum in
Franciam et Germaniam profectus est." Hunc. cer-
le reges omnes, duces et comites maximo hewore
habuerunt, et velut semideum donis cumularunt.
Ubi ergo tetam Galliam peragravit, in. Germaaiam
abiit, iadeqne Venetias repetit: quem Veneti, ut
B decebat, amice et benevole tractarunt, eique mults
dom largiti sunt, eorumque triremibus vectus Metlionesm reversus est ad imperstricem et liberos, et
eom eis, urbis mslam fortunam, -potiusque totius Greecorum gentis cladem — exspectans, traaquillam
privatamque vitam egebat.
CAPUT XV.
Joannes precarium imperiun obtinet a Raiazite, et cadin.(91) seu. julieem Musulnanum | intra. urbis mama. accipit.
Ad Baiasitem voluptatibus immersum veniuu a Temire Chane legati, qui contumeliose a Baiasite habiti recedunt : ipse
deinde in Arimenium | movet. Constantinopolim α Joanne repetit, sed Constantinopolitani deditionem facere renuunt.
Temyr Syriam invadit, urbes expugnat, in incolas immaniter εαν]. Damascum, et Hulepum diripit et vastat.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει,
καὶ στεφθεὶς βασιλεὺς, ε)σῆξε πρῶτον κατὰ τὸ αἴ-
τημα τοῦ Παγιαζῆτ χριτὴν Τοῦρχον, ὃς τὰς ἀμφι-
δολίας τὰς ἀναμεταξὺ συμθδαινούσας Ῥωμαίοις xoi
Toópxotz αὐτὸς διέχρινε κατὰ τὸν ᾿Αραθιχὸν νόµον"
Postquam imperator Joannes urhem ingressus
diadema impreratorium sumpsit, ante omnia condi-
tionem a Dajazite Jatam adimplens, judicem Tureum
in urbe eonstituit, qui de lítibus οἱ controversiis
inter Grz»cos et Turces ortis cognosceret, et. «as
χαὶ πάντα 63a εἶχον Ῥωμαῖοι µέχρι Σηλυµδρίας, ϱ ex lege Arabica dirimeret. Oimnia. insuper. oppida
καὶ αὐτὴ Σηλυµδρἰα τοῦ Tlayuethe ἐγένοντο, xat ὁ
Ἰωάννης ἣν βασιλεύων µόνον ἑντὸς τῆς πόλεως. Ὁ
δὲ Παγιανᾗτ καθήµενος àv Προύσῃ, xai τὰ τῆς εὖ-
τυχίας ὑψίκομα δόνδρα ὁρῶν καρποῖς βρίθοντα, καὶ
χαθεχάστην ἡμέραν ἁδεῶς κατατρυφῶντα ἓν δια»
φόροις στρουθῶν κελαδίσµασιν (99), 705 γὰρ ἕλλειπέ
τι 108 ἓν τοῖς γένεσι τῶν γλωσσῶν ὡραῖον, εἴτε àv
σώματι ζώου, f] μετάλλου, 7) ἄλλης εινὸς ἐν τῷ κό-
out δοθείσης παρὰ τοῦ θεοῦ ἠδεία, ὄφεως, τοῦ μὴ
εἶναι τε xa εὑρίσχεσθαι ἓν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ.
Ἐκλεγόμενα τοίνυν τὰ καθαρὰ τῶν σωμάτων, xol
τῶν ὡραίᾳ τῃ Όψει ἀῤῥένων τε χαὶ θηλείων παρί-
όταντο, παιδᾶρια νέα χαὶ ερυφερὰᾷ, xai χόραι ὑπὲρ
τὸν ἥχιον λάμπουσαι. Τίνων; Ῥωμαίων, Σέρδων,
ad Selymbriam usque sita, ipsaque Belymbria in
ditionem Dajazitis cesserunt, Joanne intra muros
αευῖς tantummodo imperante. [nterea. Dajazites
Prus- agere, et prospere fortnnie fructibus, quos
ex illa tanquam ex arbore pendentes et inter avium
cantus quotidie incrementum capientes suscipiebar,
potiri, et laxui ac. deliciis quotidie dedi:us , variis
lihidinum generibus secure vaeare. lu thesauris
quippe congestum babebat quidquid pulchri ac ve-
nusti cunciz: gentes mittere possunt, cum auima-
lia corporis forma przstentia, tum metalla et alia,
qua oculis graia Deus in rerum natura. produxit,
S.lecti astabant pusiones et puella forma et corpo-
re integri, florenteque ziate teneri, virgines etiam
Βλάχω», ᾽Αλδανιτῶν, Οὕγγρων, Σάξων (95), Βουλ- D oris venustate ac prestaniia solis splendori oflicien-
Ismaelis Bullialdi note.
(89) Ἔσπ λε slc Bsrstíav. Nicolaus Dolionus
istor. Venete lib, vi scribit Emmanuelem impera-
torem Christi anno 1595 Constantinopoli disces-
sisse, Venctiasque appulsum in Galliam inde trans-
lisse, ut adversus ingruentem singulisque dicbus
suctam Tureorum potentiam, opem et suppetias
impetraret. Joannes Juvenalis Ursinius aduotavit
Manuelem anno Christi400 Parisiosvenisse; anno
demum 4402 ab aula regis Chrissionissimi post
biennium — cum anni semisse iu ea transactum
discessisse. Augustinus Jastinianus in Annalibus
Genuensibus tradit ipsum Genuam advenisse Janu-
arii die 22, anno 1405.
(90) Εἰς Μεθώνην, Urbs Pcloponuesi Methone,
quz bodie Modon appellatur, in sinu Messentaco,
vulgo Golfo di (ογοπ. - 207
(91) Leunclaviuslib. v1 tradit cazim seu cadim
ab imperatore Byzantino Constantinopoli admissum
3nno llegira795, qui fuit Christi 1593.
(92) 'Ev διαρήροις στρονθῶν | xsAuÓle aci.
Passeres pro omni genere avium lic sumunuir : e
rure tamen petitum schema illud : nam alie sunt
aves magis vocales, quarumque suavior vocis infle-
1ionibus variis cantus seutitur.'
(95) Ed£wr. Cur hic Saxonum potius meminer't
Noster, quam, Alemannorum seu Germanorum,
nescio: aut si per Saxoues quos hie nominat, cos
iutelligat qui Transylvanis — partem unam incolunt,
reliquis duabus a Ciculis et. Trausylvanis occupa-
ts. Dubitare etiam possumus an Polonos iutelli-
gi: infra siquiden cap. 52, ῥῆγα τῶν Σάξων
appellat Flungarize regem | Ladislaum Casimiri Polo-
nix reg:s fratrem, Leunclavyius adeuuus infra im
Pardectis num. 122.
*
823
DUC/E
δι
tes: iique omnes Grseci erant, Servii, Valachl, Al- A Υάρων καὶ Λατίνων ' ἕνα ἔχαστον μελῳδοῦντα «i
bani, Hungari, Sazones, Bulgari et. Latini, singu-
lique lingua, G1 sua populari, etiam inviti, cane-
bant. lile itaque otio resolutus ac luxu diffluens,
venereis volupiatibus, iu mares ac feminas promis-
cue insanicndo, indesinenter indulgebat : eaque pec-
catorum ac. scelerum nostrorum prsemnia, divino
Numine in 005 merito animadvertente, referebamns,
Sed tu, Domine, secundum opera eorum. retribne
etiam illis, et peccata nostr$ post tergum projíce,
neque tradas nos sicut cannabis calamum couteren-
dos, sed oculis propitiis nos intuere. Per i tempus
Bajaziti voluptatibus indulgenti nuntius affertur, ex
Persia legatos adventasse, qui eum convenire pe-
terent. Cumque interrogasset 4 quo οἱ undenam
ἰδίᾳ διαλέκτῳ χαὶ μὴ βουλενοµένων. Αὐτὸς δὲ xats-
µενος, xal κατασπαταλῶν, obx ἑποαύετο ἀφροδισιά-
ζων, iv ἄῤῥεσιν ἁἀσελγαίνων καὶ θήλεσι Ταῦτα τῶν
παρανομιῶν ἡμῶν τὰ ἐπίχειρα, δικαία f) τοῦ θεὺ
παΐδενσις. ᾽Αλλὰ σὺ, Κύριε, ἀπόδος xaX αὐτοῖς κατὰ
τὰ ἔργα αὐτῶν, πάριδε τὰς ἀνομίας ἡμῶν, Δέσποτα,
xai yt, ἑάσῃς ουντριθῆναι ἡμᾶς ὡς χαλάμην ov
πείου, ἀλλὰ βλέφον εἰς ἡμᾶς Ulp ὄμματί σου. Κατα»
σπαταλῶντος οὖν (94) uid τῶν ἡμερῶν ἰδοὺ μήνυμα,
ὡς ἁποχριαιάριοι ᾖλθοσαν ἀπὸ Περσίας ζητοῦντες
ἰδεῖν τὸν ἠγεμόνα, Απὸ τίνος; ἀπεκρίνετο. Ul δὲ,
Παρὰ τοῦ Τεμὺρ Χὰν συυλτάνου Περσίας χαὶ Βαδυλᾶ-
voz. 'O δὰ προσέταξε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τόπον sl;
ἀνάπαυσιν. Μετὰ δέ ενας ἡμέρας προσκαλεσάµενο;
ad se miuerentur, dixerunt a Temyre Chen Persia D αὐτοὺς, ἐζήτει τὰ τῆς πρεσδείας ἀκοῦσαι. Οἱ δὲ ἐλ-
et Babylonis sultano inissos ; jussit itaque hospitium
Mis, ut ee reficerent a via, przberi. Post paucos
demum dies vocat ad se legatos et ab eis, qua in
mandatis habebant, petit, Accedentes — itaque ad
eum, dixerunt : Magnus Chan Temyrper nos servcs
su0$ tibi nuntiat, non licere tibi aliena rapere, et hac
ratione te prepotentem principem evadere. Coutentus
esto illis, que Deo concedenta infidelibus abstulisti.
Alias provincias, quas ceteris principibus tore pre-
denis eripuisti, animo mulalo slalim restitue, ul
Deum tibi propitium facias, aliorumque principum
gratiam .demerearis, laudemque ab eis. consequaris.
Sin minus kac facere tibi libuerit, eorum, Deo jusan- ^
te, vindex ero. Cum hac aliaque plura exposuise
sent, jussit Bajaxites barbae iis novacula abradi,
contumeliisque affectos dimitti, responsumque tale
dedii: Abite, renuntiate domino vestro, ut celeriter
veniat, quodque eum venientem exspecto. Si vero non
Ismaelis Bullialdi nota. .
(94) KaraczataJórtroc oSv. De legatione Το-
myris, qui vulgo Tamerlanes dicitur, ad Bajazitem,
legeudi sunt Phr nzes lib. 1. cap. 21. Laonicus lib.
in, 10 finem, et Leunclavius lib. vri Histor. Musulin.,
(95) Ἐχόλευσε ξυρ/ῳ xa00pat τοὺς πώγω-
φας. Priucipes Turcos. ignominiz inurendse cau-
$a barbaia. alicui nexcidi jubere mos fuit. Leun-
" elavius lib, iv in. Urchane (αεί, ubi de pristinis
"Turcorum instituiis agit, Ίος scribit: Si cui rez
iratus esset, ignominic et pene causa barbam homi-
θόντες, καὶ παραστάντες ἑνώπιον αὐτοῦ, ἔφισαν'
'O u£yac Χὰν Τεμὺρ δι ἡμᾶς τοὺς δούλους αὐ-
τοῦ umróst σοι «Ἰἐγων, δει οὐχ Ἀξεστί σοι ἁρ-
πάἄιν τὰ ἀ.Ι.Ἱόερια, καὶ δι αὐτῶν γενέσθαι σε
µέγας ἀρχη]ός. ᾽Αρκοῦ εἰς ὅσα σοι ὁ θεὸς δέ-
δωκε παρὰ τῶν ἀπίστων «Ἰαδών. Tác δὲ ἑπαρχίας
dc παρὰ τῶν «οιπῶν ἠἡγεμόνων «ἀῃστρικῶς fip-
Zacac, παρευθὺ στρέγας δὸς, ἵνα καὶ παρὰ 66
eb σοι γένηται, καὶ παρὰ τῶν .ἰοιπῶν ἡγεμόνγων
εὐχαριστίας καὶ ἐπαίνους ἕξεις. El δὲ μὴ, ἐγὼ
ἔσομαι σὺν θεῷ ἐχδικητὴς αὐτῶν. Ταῦτα χαὶ
ἄλλα πλείω εἰπόντες, ὁ Παγιαζὴτ ἐχέλευσε ξυρίψ
καθᾶραι τοὺς πώγωνας (95), xol ἀποπέμψφαι ἁτί.
µους, φήσας absol; * 'Υαπάγετε, ἁπαγγείάατε τῷ
κυρίἰῳ ὑμῶν ' ἑρχέσθω ταχὺ, ἐκδέχομαι γὰρ ai-
τόν. "Εστω κεχωρισµένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νοµί-
pov γαμεεῆς (96) αἱ μὴ ἔάθοι. Ταῦτα καὶ ἕτερι
ἁδολεσχήματα εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς ἀτίμως ἀπέτεμ-
γέλον φᾶναι, El τοίνυν μὴ Exin μαχόμενος fuv,
ἐς ερὶς τὴν ἑαυτοῦ vuvalxa ἐχένω ἀπολαδών,
Si itaque bellum nobis nom intulerit, uxorem suam
[dimissam] ter opud se admittat, Exponit. deinceps
virum quando uxorem repudiavit, jurejurando affr-
mare eam apud se nunquam admissurum, ita οἱ
ipsi fas non sit, cum a trinis splenibus dimisit uxo-
rem, eam iterum domici accipere nisi adulterio
pollitam; idem. Laonic. lib. 15 ubi de Turcorum
inoribus disserit adeundus, Ratio. ob quam-turpis-
ni precidi jubebat. Et lib. x, exewplum bujus D simuin habetur ad uxorem dimissam redire hzcest :
affert, dum Suleimanus filiorum Bajazitis nnus
b-Mum cuni fratre suo. Moyse gerebat, Chasani
Age barbam Injuriz ae contumeliis inferendse cau-
sa pE:ecidi maudavit. Apud Cantacuz. etiam lib.iv,
' e, 92 legimus Stephanum Servise Cralem, postquam
Macedotiíig Edessamin potestatem suam, prodene
tibus aliquot civibus, redegisset, jussisse, τὸ γέ-
νειον ἐπ αὐτοῦ τίλλεσθαι, barbam e mento se coram
velli Lysico ejus urbis prefecto; quod se acrius ur-
bem intranti opponere voluisset. Leunclavius lib.
vu, legatos illos Tewmyris Bajazitem indigne ha-
buisse, dona sibi missa flocci fecisse, tandemque
epistolam superbe ac insolenter scriptam eis tradi-
disse narrat.
(06) "Εστω κεχωρισµέγος ἀπὸ τῆς αὑτοῦ νο-
plpov γαμετῆς. Laonicus Hb. n sub finem alia ver-
ba respondisse Bajazitem legatis Temyriznis tra-
dit, Ἰὸν δὲ Παγιζήτην ὑτ' λαβόντα ἐς vy ἄγ-
perjurii ac levitatis nota ac macula se 3sper;it,
qui se non amplius adwissorum juravit, deinceps
vero sdmittit: abhonesto denique et decoro alienum
est adulterio pollutam sibi uxorem adjungere. Quao-
do igitur Bajazites dixit, a legitima wzore εέβατε-
tur, caetera subaudienda sunt, illamque repudiatam
a tribns spleuibus apud se accipiat, quo dedecus
ipsi adultera ducta accedat, levitatisque ac perjuriü
vota inuratur. Leunclavius lib. vi! non. lounge a &-
ne Temyris ad Bajazitem verba refert, quae lucem
istis afferunt, Quid opus erat te quosdam ad me mit-
tere, Lot nugas mihi remmiíaturos, atque. eliam. ad-
dere, te pro. marito meretricis me habiturum, n
tuis in regionibus le quesitum irem, ac vice versam
tu bello me venires oppugnatum, | uta te libera esse
mulier (wa, hoc est, divortio separata; vursumqué
Libi nuberet qb alio. prius polluta ? Quibus verbis
manifestus fit hujug loci sensus.
85 | HISTORIA BYZANTINA. 826
ψεν. Αὐτὸς 05 μὴ ἀμελήσας, ἀλλὰ σὺν πάσῃ τῇ στρα- A accesserit, ab uxore legitima separetur, Misque per
tta πρὸς τὰ ἀνώτερα µέρη τῆς ᾽Αρμενίας ἑστρά-
σενσεν» ἣν γὰρ τῷ προλαδόντι ypóutp λαθὼν τὴν.
τῆς Καππαδοχίας μεγάλην Σεθάστειαν. (97). Ἐν δὲ
5j στρατείᾳ τούτῃ διαθὰς τὰ ὅρια τῆὸ μεγάλης
Ἁρμενίας, xa εἰς τὴν τῶν Τουρκοπερσῶν (08) γῆν
εἰσελθῶν. ἐχράτησε píav τῶν πόλεων λεγομένὴν
Ἀρσυγγάν (99): ἑπαναξεύξάς δὲ ἦλθεν ἐν Πρρύσῃ *
ἀπάρας δὲ kx τῆς Προύσης, xal διαθὰς τὸν πορθμὸν,
ᾖλθεν εἰς ᾽Αδριανούπολιν, καὶ τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ
κηνύει λέγων, óvy Ἐγὼ μὲν εἰ καὶ τὸν Bacttéa
Νανουὴ 1 ἑξέωσα τῆς πόλεως, οὐ διὰ σὲ, dA1à
δι ἐμὲ cobro πεποίηκα" el μὲν βούει τοῦ εἶγαί
σε ἡμέτθρο» φίλο», µετάστηδι τῶν ἐκεῖ, καὶ
δώσω ἑπαρχίαν ἣν ἂν βολή: sl δὲ µή ve, náp-
tvc ftot θεὸς καὶ à μέγας προφήτης (1), οὗ φαί-
cojtal riroc, d. 1à. πάντας ἄρδην ὁλέσω. Ταῦτα
καὶ ἕτερα 6 Ἡαγιαζητ ὀργίὺα πέµψας μηνύματα,
αὐτοὶ τῷ θιῷ τὰς ἑλπίδας ἀνέθε,τ.. "Hoov γὰρ
προμεμελετηχότες ἐκ πολλῶν ὀλίγα πρὺς τροφέν *
el δὲ ἀ χεχρίναντο λέγοντες, Ὑπάγετε, dvayyelAara
τῷ κυρἰῳ ὑμῶν, 'Hysic ἐν ἁδυγαμίᾳ ὄντες, καὶ
δυναστείᾳ [ὰδυναστείᾳ] xoAAQ, οὐκ ἔχομεν ποῦ
καταπρυγεῖν, 8l μὴ elc Θεόν τὸν βοηθοῦντα τοὺς
ἀδυνάτους, καὶ καταδυγαστεύοντα τοὺς δυνά-
στας, xal εἴ τι βού.ει, Δοίει. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις
ἐχείναις λθον μηνύματα φέροντες ἐξ 'Apaselas,
ὡς ὁ Τεμὺρ Xàv στρατεύει χατὰ τῆς Συρίας. 'O
Παγιαξὴτ δὲ περάσαςι καὶ ἓν τῇ Hpoóog διάγων
πέµφας ἁπανταχοῦ προοεκαλεῖτο τὰς δυνάµεις πά- C
: Oriente ex omni parte evocatas collegit. Interea Àr-
σας τῆς ἑῴας xal τῆς δύσεως. Ὁ δὲ Τεμὺρ Χὰν,
διαδὰς «kv ᾽Αρμενείαν, ἐχειρώσατο πρῶτον τὸ Αρ-
συγγὰν πολέμου νόµῳ, xaX πάντας τοὺς οἰχιόθέντας
παρὰ τοῦ Πάγιαζὴτ ξίφει χατέσφαξεν» etra. ἑλθὼν
εἰς Σεθάστειαν (2) χαὶ µεγαλόπολιν οὖσαν, ἔπηξε
χάραχα ' καὶ ζητήσας τὴν πόλιν, καὶ ph ἑνδόντες οἱ
ἐντὸς, κατορύξας Υύροθεν ἔστησεν αὐτὴν ἑπάνω τῶν
βοχῶν xai τῶν σανΐδων χάτωθεν Ex θεµέθλων, μὴ
γνόντος τινὸς τῶν ἑντὸς τί ἄρα ἐγεγόνει τὰ κατ’ αὖ-
τῶν. Ἡσαν γὰρ of ὀρυχταὶ ἀρξάμενοι ctv ὁρυγ]ἣν
ἀπὸ µαχρόθεν τῆς πόλεως µίλιον ἓν καὶ πλέον. "Hv
& ἡ πόλις ἐκ πλἰνθου dic (5) οἰκοδομηθεῖσα. Tóts.
κάἁλιν ἑμίνυσα τοῖς ἔνδον λέγων, Ei βούλεσθε τοῦ
σώσεσθαι, παράδοτςε τὴν πόλιν. Αὐτοὶ δὲ μὴ πεισθέν-
' fastum ac jsctantiam factis verbis contumeliose eos
dimisit. Ipse vero rerum suarum haud negligens
eum universis copiis in Armentam superiorem
contendit. Cumque prius Sebastiam magnam in Cap-
padoeia occupasset, hac expeditione Armeni ma-
joris limites transcendit, inque Turco-Persarum re-
gionem penetravit, quamdamque urbem nomine Ár-
. syagam in potestatem suam redegit ; indeque rela-
to pede Prusam reversus est. lilinc postea disce-
dens fretum traiecit, et Adrianopolim venit. Talía
deinde imperatori Joanni denuntiat : "Monuélem tr-.—
be non ejeci, ut ea potiaris, sed ut eam ditioni mee
adjungeren; quod si me amicum tibi habere volueris,
abscedé, aliam, quamcimnque , provinciam elegeris,
B tii concedam. (uod si ita facere recusaveris, Deum. '
testor ejtsque maguum prophetam, quod nulli parcem,
sed omuia penitus perdam. Ejnsmodi ct alía mina-
rum atque ire plena mandaverat Bajazites; 81 ci-
- ves 33 Constantinopolitani, cum ín Deum spem
suam reposuissent, anuonamque et cibos aliquos in
urbem jamdiu ianportari providissent, responsum id
dederunt : Abite; nuntiate domino vestro nos inmbecil-
los et. viribus destitutos nullum preter Deum per-
fugium habere, qui infirmis auxiliatur, εἰ potentes
deturbat, denique quod meditaris, aggredere. Dom
hsc geruntur nuntii Amasia advenerunt, qui Teiny-
rem Chan in Syriam tendere afferunt, quapropter
Bajáziteg superato freto Prusam contendit, ibique
commorahs cenias suas tàyn ab Occidente, quat ab
metiam pertransiit Temyr Chan, primumque Av-
syngam expugnat, omnesque colonos, qui a. Baja-
- gite ilfac deducti eraut, interficit, Sebastiam dein-
de urbem, qux ampla erat, venit, ibique castra
smetatus— illam deditione a civibus facta recipere
: qu:erebat ;; tumque ei non auscultarent, muros per
ambitum ab imis fundamentis suffodit, sublici«quo
et trabibus fulcit, Neque quibus artibus hostis ag-
grederetur ucbem muris ex latere non cocto cine-
tam, cives noverant, quod fossores plusquam uno
ab urbe milliari cuniculos agere coepissent. Eo ope-
re peracto mouel iterum, sollicitatque cives, ut se
dedanj, si se salvos velint. At illi spreto hoste, con-
ες, ἀλλὰ λοιδορίας ἐχχέαντες ἀμέτρους, mop ἑνίηει D vicia in eum atrocesque contumelias torquent; pro-
e Ó Ismaelis Bullialdi note. ,
(97, Sefastia anno 796 Hegire, 1594 Chrimi
apta ; Hegire 798, Chrisii 1596, ex Historia Mu-
uImanica Leunclavius. ]
(98) Kal elc τὴν τῶν Τουρκορεπσῶ»ν. Turco-
'ersz atque etiam Persa appellati gunt. Turci,
iostquam in Persidem a Muchumete Iubrailis lilio
'ocati, in eumque deinceps rebellanies duce Tagro-
ipice, regionis illius dominium adepti sunt. circa
nnum Christi 1042, unde α Zengi, vel Tzingi-
;hane pulsi, circa annuum Christi 1200 in Anato-
iam venerunt. Turci etiain. Iconienses bac appel-
atione comprelienduntur. .
(99) "ApcvTTav. Olim Dascuta, seu Dascusa, ut
iaabet [tinerarium Antonini, sita ad Euphratis
ram, in finibus Cappadocie et Armeni: majoris.
Illam Leunclav., lib. vi et "n, Ertzinizanem appel-
at. .
(1) Καὶ ὁ μέγας προφήτης. Bajazites | intelligit
prophetam suum Mobammedem.
(2) Σεδάστειαν. Sebastia, urbs Cappadocise, quam
Turci Sivas et Sivaste appellant : cuniculis ductis
eam cepisse Temyrem aono Hegire 802, Christi
1400, refert Leunc!av. lib. vii; Lsonieus vero lib.
nt (radit Temyrem suffossa irabibus sustentasse
moenia, illisque igne iujecto consuaptis, ista cor-.
ruisse.
(5) Π.1ΐνθου ὠμῆς. Hodie etiamnum in. Anatofía
istis lateribus crudis ad domos «adificandas utun-
tur : qui ex terra aqua modice subacta formantur
inliznca forma quadrata, et ad. solem siccantur,
P ——Á —
823
DUC/E a
tes: iique omnas Grseci erant, Servii, Valachi, Al- A Υάρων xoi Λατίνων ἕνα ἔχαστον βελῳδούντα τή
bani, Hungari, Saxones, Balgari et. Latini, singu-
lique lingua, 31 sua populari, etjam inviti, cane-
bant. Jie itaque otio. resolutus ac luxu diffluens,
venereia voluptatibus, iu mares ac feminas promis-
cue insaniendo, indesinenter indulgebat : eaque pec-
catorum ac scelerum nostrorum prsemia, divino
Numine in nos merito 3nimadvertente, referebamus.
Sed tu, Domine, secundum opera eorum retribue
eliam illis, et peccata nostra post tergum projice,
neque tradas nos sicut canaabis calamum couteren-
dos, sed oculis propitiis nos intuere. Per i tempus
Bajaziti voluptatibus indulgenti nuntius affertur, ex
Persia legatos adventasse, qui eum convenire pe-
lterent. Cumque interrogasset 4 quo οἱ undenam
ἰδίᾳ διαλέχτῳ καὶ μὴ βουλενοµένων. Αὐτὸς δὲ χαθή.
µενος, xal χατασπαταλῶν, οὐχ ἑπαύετο ἀφροδισιά-
ζων, ἐν ἄῤῥεσιν ἀσελγαίνων xai θήλεσι Ταῦτα τῶν
παρανομιῶν ἡμῶν τὰ ἐπίχειρα, δικαία ἡ soo θεοῦ
παΐίδευσις. Αλλά σὺ, Κύριε, ἀπόδος καὶ αὐτοῖς κατὰ
τὰ ἔργα αὐτῶν, πάριδε τὰς ἀνομίας ἡμῶν, Δέσποτα,
xai pt, ἑάσῃς ονντριθῆναι ἡμᾶς ὡς χαλάμην cv
πείου, ἀλλὰ βλέφον εἰς ἡμᾶς ἱλέῳ δμμµατί σου. Κατα.
σπαταλῶντος οὖν (94) uid τῶν ἡμερῶνδοὺ μήνυμα,
ὡς ἁἀποχρισιάριοι ᾖλθοσαν ἀπὺ Περσίας ζητοῦντες
ἰδεῖν «bv ἠγεμόνα. ᾿Απὸ εἶνος; ἀπεχρίνετο. Ol δὲ,
Παρὰ τοῦ Τεμὺρ Χὰν συυλτάνου Περσίας καὶ Βαδολῶ-
vos. Ὁ δὲ προσέταξε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τόπον εἰς
ἀνάπαυσιν. Μετὰ δέ τίνας ἡμέρας προσχαλεσάµενο;
ad se miuerentur, dixerunt a Temyre Chen Persia B αὐτοὺς, ἐζήνει τὰ τῆς πρεσδείας ἀχοῦσαι. Οἱ δὲ ἐλ-
et Bahylonis sultano inissos ; jussit itaque hospitium
Mis, ut ee reficerent 4 via, preberi. Post pauces
demum dies vocat ad se legatos et ab eis, qua. in
mandatis habebant, petit, Accedentes — itaque ad
eum, dixerunt : Magnus Chan Temyr per nos servcs
31408 libi nuntiat, non licere tibi aliena rapere, et hac
ratione te prepotentem principem evadere, Coutentus
esto illis, que Deo concedenie infidelibus. abatulisti.
Alias provincias, quas ceteris principibus tore pre-
donis &ripuisti, animo mulato slatim restitue, ul
Deum tibi propitium | (acias, aliorumque principum
gratiam .demerearis, laudemque ab eis consequaris.
Sin minus khac facere tibi libuerit, eorum, Deo jusan- ^
te, vindex ero. Cum hzc aliaque plura exposuise
sent, jussit Bajazites b»rbas iis novacula abradi,
contameliisque affectos dimitti, responsumque tale
dedit : Abite, renuntiate domino vestro, ul. celerüer
veniat, quodque eum venientem exspecto. Si vero non
θόντες, xal παραστάντες ἑνώκπιον αὐτοῦ, ἔφησαν,
'O µέγας Χὰν Τεμὺρ δὲ ἡμᾶς τοὺς δούλους αὐ-
τοῦ µηνύει σοι «ἰέγων, δει οὖν βξεστί σοι dp-
πάζευ’ τὰ ἀ.].Ἱόερια, καὶ δι αὐτῶν γενέσθαι pt
μέγας ἀρχηγός. ᾽Αρκοῦ slc ὅσα σοι ὁ θεὸς δὲ.
δωκε παρὰ τῶν ἀπίστων αδών. Τὰς δὲ ἑπαρχίας
dc παρὰ τῶν .Ίοιπῶν ἡγεμόνων «ἐῃστρικῶς fip-
πασας, παρευθὺ σερέγψας δὸς, Iva καὶ παρὰ θεῷ
εὖ σοι γένηται, καὶ παρὰ τῶν «λοικῶν ἡγεμόνων
εὐχαριστίας καὶ ἐπαίνους ἕξεις. El δὲ μὴ, ἐγὼ
ἔσομαι σὺν Os ἑἐχδιπητὴς αὐτῶν. Ταῦτα χαὶ
ἄλλα πλείω εἰπόντες, ὁ Παγιαζὴτ ἐχέλευσε ξυρίφ
καθᾶραι τους πώγωνας (95), xal ἀποπέμψαι ἀτί»
µους, Φφήσας aóbvol;* Ὑπάγετε, ἁπαγγεί-ατε τῷ
κυρίῳφ ὑμῶν ' ἑρχόσθω ταχὺ, ἑκδέχομιαι γὰρ αὐ-
τόν. Ἔστω κεχωρισµένος ἁπὸ τῆς αὐτοῦ rogd-
pov αµετῆς (96) εἰ μὴ ἔ.θοι. Ταῦτα καὶ bp:
ἁδολεσχήματα εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς ἀτίμως ἀπέκεμ-
Ismaelis Bullialdi note. . e
(94) Κατασπατα.λῶντὸς οὖν. De legatione Te-
myris, qui vulgo Tamerlanes dicitur, ad Bajazitem,
legendi sunt Phr «nzeg lib. 1. cap. 21. Laonicus lib.
in, stib finem, οἱ Leunclavius lib. v1 Histor. Musulin.
(95) "ExéJsvos ξυρίῳ καθᾶραι τοὺς πώγω-
, vac. Principes Turcos. ignominie inurend:e cau-
sa barbein. alicui przcidi jubere mos (fuit... Leun-
- elavius lib. 1v in. Urchane Gasi, ubi de pristinis
Turcorum institutis asit, h:rcce scribit: Si eui rez
iratus esset, ignomitnic et pene causa barbam homi-
γελον φάναι, El τοίνυν μὴ Uxir μαχόμενος ἡμῖν,
ἐς ερὶς τὴν ἑαωτοῦ γυναῖχα ἐχέτω ἀἁπολαίών,
Si itaque bellum nobis nom intulerit, wxorem suam
[dimissam] ter apud se admittat. Exponit. deinceps
virum quando uxorem repudiavit, jurejurando afür-
t)are eam apud se nioquam admissurum, ita. ot
ipsi fas non sit, cum a trínis splenibus dimisit uxo-
rei, eam iterum domici accipere nisi adulterio
pollutam; idem Laonic. lib. 13 ubi de Turcorum
moribus disserit adeundus. Ratio. ob quam-turpis-
ni precidi jubebat. Et lib. x, exewphun — hujus D simum lnbetur ad uxorem dimissam redire hzecs:
affert, dum Suleimanus filiorum Bajazitis unus
b-Mum cuni fratre suo. Moyse gerebat, Chasani
Αρ barbam injurize ac contumeliis inferendz cau-
$a pr:ccidi mandavit, Apud Cantacuz. etium lib.iv,
' e. 92 legimus Stephanum Servis Cralem, postquam
Macedon'e Edessamin potestatem suam, proden-
tibus aliquot civibus, redegisset, jussisse, τὸ γέ-
νειον £c αὐτοῦ τίλλεζθαι, burbum e mento se coram
velli Lyzico ejus urbis pre[ectio; quod se acrius ur-
bem intranti opponere voluisset. Leunclavius lib.
vit, legatos illos Temyris Bajazitem indigne ha-
buisse, dona sibi missa flocci fecisse, tandemque
epistolam superbe ac insolenter scriptam eis tradi-
disse narrat.
(90) “Εστω κεχωρισµέγος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ vo-
Ιιίµου γαμετῆς. Laonicus Hb. n suh finem alia ver-
ba respondisse Bajazitem legatis Temyriznis tra-
dit, Ἐν δὲ Παγιαζήτην ὑτ λαβόντα t; v ἅγ-
perjurii ac levitatis nota ac macula se asperzit,
qui se non amplius adinissurum juravit, deinceps
vero admittit: abhonesto denique et decoro alienum
est adulterio pollutam sibi uxorem adjungere. Quan-
do igitur Bajazites dixit, a legitima swxore sepere-
fur, cactera subaudienda sunt, illamque repudiatam
a tribus splenibus apud se accipiat, quo dedecus
ipsi adultera ducta accedat, levitatisque ac perjurii
nota inuratur. Leunclavius lib. vit non louge a fi-
ne Temyris ad Bajazitem verba refert, quie lacem
istis afferunt, Quid opus erai te quosdam ad me mit-
tere, tot nugas mihi remumtiaturos, atque. eliam. ad-
dere, te pro. marito mereiricis me habiturum, m
tuis in regionibus le quesitum irem, ac vice eriam
tu bello me venires oppugnatum, uta te libera esset
mulier (ua, hoc est, divortio separata; tursumque
tibi nuberet qb alio prius. polluta 2? Quibus verbis
manifestus fit hujug joci sensus.
825
πείᾳ πρὸς τὰ ἀνώτερα µέρη τῆς Αρμενίας ἑστρά-
τενσεν * ἣν Υὰρ τῷ προλαδόντι χρόνψ λαθὼν τὴν.
τῆς Καππαδοχίας μεγάλην Σεθάστειαν. (97). Ἑν δὲ
4j στρατείᾳ τούτῃ διαθὰς τὰ ὅρια τῆό μεγάλης
Αρμενίας, χαὶ εἰς τὴν τῶν Τουρχοπερσῶν (08) γῆν
εἰσελθὼν. ἐχράτησε μίαν τῶν πόλεων λεγομὲνὴν
Ἀρσυγγάν (99): ἐπαναζεύξας δὲ ἦλθεν ἓν Προύσῃ *
ἀπάρας δὲ ix τῆς Προύσης, καὶ διαδὰς «bv πορθμὸν,
ᾖλθεν elc ᾿Αδριανούπολιν, xat τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ
μηνύει λέγων, ὅτι 'Eyó μὲν el καὶ τὸν βασι.ἲξα
MarovA ἑξόέωσα τῆς πόλεως, οὐ διὰ cé, dAtà
δι ἐμὲ τοῦτο πεποίηκα ' οἱ μὲν βού.ει τοῦ elval
σε ἡμέεορον oíAor, μµετάστεηδι τῶν áxei, xal
δώσω ἐπαρχίαν dv. ἂν βοὐῇ; sl δὲ µή ye, μάρ-
HISTORIA BYZANTINA. .
φεν. Αὐτὸς δὲ μὴ ἀμελήσας, ἀλλὰ σὺν πάσῃ τῇ στρα- A accesserit, ab uxore legitiina separetur. Misque per
gx
fastum ac jsctantiam factis verbis contumeliose eos
dimisit. Ipse vero rerum suarum haud negligens
eum universis copiis Ín Armentam superiorem
contendit. Camque prius Scbastiam magnam in Cap-
padocia occupasset, hac expeditione Armeni ma-
]otis Himites transcendit, inque Turco-Persarum re-
gionem penetravit, quamdamque urbem nomine Àr-
. Sy&gam in potestatem suam redegit ; indeque rela-
to pede Prusam reversus est. ]iline pastea disce-
dens fretrm trajieit, et Adrianopolim venit. Talia
deinde imperatori Joanni denuntiat : Monuelem tr-
be non ejeci, wt ea potiaris, sed ut eam ditioni mee
adjeungerem; qitod si me amicum tibi habere volueris,
abscede, aliam, quamcunque , provinciam — elegeris,
tvc ftot θεὸς καὶ à μέγας προφήτης (1), οὗ φεί- B tici concedam. (Quod si ita (acere recusaveris, Deum ΄
cojial τινος, ἀ 11ὰ πάντας ἄρδην ὁλέσω. Ταῦτα
xal ἕτερα ὁ Ἡαχιαξῖτ ὀργία πέμψας μηνύματα,
αὐτοὶ τῷ Θιῷ τὰς ἑλπίδας ἀνέθεντ,. "Haov γὰρ
προμεμελετγηχότες ix τολλῶν ὀ)ίγα πρὸς τροφέν *
el δὲ áxcxplvavro λέγοντες, Ὑπάγετε, dvrayyelAara
τῷ κυρἰφ ὑμῶν», Ἡμεῖς àv ἀδυναμίᾳ ὄντες, καὶ
δυγαστείᾳ [ἀδυναστείᾳ] xoAAg, obx ἔχομεν ποῦ
χαταρυγεῖν, εἰ μὴ elc Θεὸν τὸν βοηθοῦντα τοὺς
ἀδυγάτους, καὶ καταδυναστεύοντα τοὺς δυνά-
στας, xal εἴ τι βού.ει, ποίει. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις
ἐχείναις λθον μηνύματα φέροντες ἐξ ᾽Αμασείας,
ὡς ὁ Τεμὺρ Xàv στρατεύει κατὰ τῆς Συρίας. Ὁ
Παγιαζητ δὲ περάσαςι xa ἓν τῇ Ἡρούσῃ διάγων
πέμψας ἁπανταχοῦ προοεχαλεῖτο εὰς δυνάμεις πά- C
σας τῆς ἑῴας xal τῆς δύσεως. "O δὲ Τεμὺρ Χὰν,
διαδὰς «kv ᾽Αρμενείαν, ἐχειρώσατο πρῶτον τὸ "Ap-
ουγγὰν πολέμου νόµῳ, καὶ πάντας τοὺς οἰχισθέντας
παρὰ τοῦ Παγιαζῆτ ξίφει χατέσφαξεν εἶτα ἐλθὼν
εἰς Σεθάστειαν (2) χαὶ µεγαλόπολιν οὖσαν, ἔπηξε
χάραχα”. xai ζητήσας τὴν πόλιν, καὶ μὴ ἑνδόντες οἱ
ἑντὸς, χατορύξας γύροθεν ἔστησεν αὐτὴν ἑπάνω τῶν
δοχῶν xal τῶν σανίδων χάτωθεν bx θεµέθλων, μὴ
Ὑνόντος τινὸς τῶν ἑἐντὸς τί ἄρα ἑγεγόνει τὰ κατ αὖ-
τῶν. σαν γὰρ ol ὀρυχταὶ ἀρξάμενοι τὸν ὀρυγὴν
ἀπὸ μακρόθεν τῆς πόλεως μίλιον ἓν καὶ πλέον. "Hy
δὲ ἡ πόλις Ex πλἰνὺου ὠμῆῖς (3) οἰχοδομηθεῖσα. Τόὲς
πάλιν ἐμήνυσε τοῖς ἕνδον λέγων, El βούλεσθε τοῦ
αώνεσθαι, παράδοτε τὴν πόλιν. Λὐτοὶ δξ p πεισθέν-
τες, ἀλλὰ λοιδορίας ἑκχέαντες ἀμέτρους, mop ἑνίησι
testor ejusque magnum prophetam, quod nulli parcem,
sed omuia penítus perdam. Ejusmodi οἱ alía mina-
rum atque ire plena mandaverat Bajazites; at ci-
ves 33 Constantinopolitani, cum in Deum sp^m
&uam reposuissent, annonamque et cibos aliquos in
urbem jamdiu ianportari providissent, responsum id
dederunt: Abite, nuntiate domino vesiro nos inberil-
los et viribus destitutos nullum preter. Deum per-
fugium habere, qui infirmis. auxiliatur, et potentes
deturbat, denique quod meditaris, aggredere. Dam
bsec geruntur. nuntii Amasia advenerunt, qui Te:iny-
rem Chan in Syriam tendere afferunt, quapropter
Bajazites superato freto Prusam contendit, iblqne
comtnorans copias suas tam ab Oecidente, quam ab
: Oriente ex omni parte evocatas collegit. Interea At-
meniam pertransiit Temyr Chan, primumque Ar-
syngam expugnat, omnesque colonos, qui a. Baja-
7itc il'uc deducti eraut, interficit. Sehastiam dein-
de urbem, qna ampla erat, venit, ibique castra
metatus [αι deditione 4 civibus facta recipere
qu:erebat ; eumque ei non auscultarent, muros per
oibitum ab imis fundamentis suffodit, sublici«quo
et trabibus fulcit, Neque quibus artibus hostis ag-
grederetur utbem muris ex latere non. cocto cinc-
tam, cives Doveran!, quod fossores plusquam uno
3b urbe milliari cuniculos agere coepissent. Eo ope-
re peracio monet iterum, sollicitatque cives, ut se
dedany, si se salvos velint. At ilti spreto hoste, con-
D vicia in eum atrecesque eontumclias torquent; pro-
. : Ismaelis Bullialdi note, ,
(97, Sefastia anno 796 llegire, 1594 Christi
rapta ; Hegirze 798, Chrisii 1596, ex Historia Mu-
sulmanica Leunclavius. .
(98) Kal elc t)» εῶν Τουρκορεπσῶν. Turco-
Perse atque etiam Persa appellati gunt. Turci,
postquam in Persidem a Muchumete lubrailis [ilio
vocati, in eumque deinceps rebellantes duce Tagro-
lipice, regionis illius dominium adepti sunt circa
annum Christi 1042, unde a Zengi, vel Tzingl-
Chane pulsi, circa annum Christi 1200 in Anato-
liam venerunt. Turci etiain. [conienses bac appel-
latione comprehbendun'ur. !
(99) "Apc vTrav. Olim Dascuta, seu Dascusa, ut
habet ftinerarium Antonini, sita ad Euphratis
oram, in finibus Cappadocice et Armenii inajoris.
Illam Leunclav., lib. vt et vii, Ertzinizanem appel-
at.
(1) Καὶ ὁ μέγας προφήτης. Bajazites | intelligit
prophetam suum Mohanmmedem.,
(2) Σεθάστειαν. Sebastia, urbs Cappadociz, quam
Turci Sivas et Sivaste appellant : cuniculis ductis
ea" cepisse Teuyrem aano Hegirz 802, Christi
1400, refert Leunc!av. lib. vri; Lasonieus vero lih.
1n tradit Temyrem suffossa trabibus sustentasse
menia, illisque igne iujecto consumptis, ista cor-.
ruisse.
(3) fIAly80ov ἁμῆς. Hodie etiamnum in. Anatolia
istis lateribus crudis ad domos zadificandas utun-
tur : qui ex terra aqua modice subacta formantur
inlignca forma quadrata, et ad. solemn. siccantur,
—— -————— — ———— ----
321 DUCE | Re
tínus ergo igua immisso sublicis trabibusque, qui- À ταῖς δοχοῖς «lc ἑνίδρυτη ἡ πόλις, καὶ Ex τῶν θιµι-
bus ànffossi muri sustentabantur, ab imo corruunt :
hostesque urbem ingressi cives promiscue caedere,
eorumque res conipilgre ac diripere ceperunt. Jus-
fit preterea Temyr Chau przcipuos omnes urbis
viros in unum loeum cogi: lacus in modum am-
plorum sepulcrorum effodi, illogque vinciri modo
tyrannis anteactornin. temporum ignoto, Adduela
enim inter femora cervix tantisper flectebatur,
dum nares miseri ac infelicis illius, quisquis fuerit
podici immitterentur, suraque et genua ab utraque
aure penderent: tum is in globum, tanquam echi-
nus, convolutus ae constrictus in sepulerum con-
Jiciebatur : et ubi -in upam fossam decem vel plures
abjecti supt, terra. non obraebantur; sed tabulis
fossz superstratis terra congerebatur, ne cito 46
facile suffocati vita privarentur ; taléque tormentum
tyranni commentum fuit, Urbe postmodum illa ever-
8a ac deleta, in Phaeniciam discessit, et Demascum
| usque pervenit, omnia igne vastat, diripit, ingentes
divitias congerit, se plurimos captivos abducit. Da-
masco itsque devastata et in. soligidinem redseta,
lialepum profecius est, quam quoque. evertit, mul.
tesque artifices in 39 Persiam inde traustelit.Arabas
demum veritus, Samarehandum Persiz capul rever-
sus est. Cum Dajaziti nuntiata essent, quz ad. Ar-
ΤΩΡΑ et Scbastiiam gesta erant, quamque cladem
Syria, Damascus et. Halepum accepissent, celeri-
iate summa atque diligentia in orientalibus parti-
bus et Asia militem recenset, novumque et praster C
mojom numerosum conscribit exercitum. lupera-
ter erumnosique cives Constantinopolitani mani-
hus ad Deum protensis, lacrymisque affatim fusis
interea ita supplicare : Domine Deus, miserere noatri
quamvis inutilium servorum tuorum, istique, qui κο-
bis, huic domui, et iis que iu ea suut, exitium mina-
tur, aliam sollicitudinem et curam, aliudque propo-
situm suggere, wt illius tyrannide absoluti te Patr-m
el Filium sanctumque Spiritum, Deum. unum per
&rcula celebremus ac collaudemus. Amen.
λίων κατέπεσὲ, xal εἰσελθόντες Πρξαντο àputà;
. Κατακόπτειν, xal σχυλεύειν φοὺς πολίτας, Ὁ
Τεμὺρ Xàv ἐχέλευσε πάντας τοὺς προῦχοντας ch
πόλεως όυναθροῖσαι εἰς ἓν, χαὶ προστάξας xr;
ὀρύγειν ὡς τἀφοὺς εὐμεγέθεις, καὶ δεσμεῖν αὐτοὺς
δεσμὸν, ὃν οὐχ ἐδοφίσατό τες τῶν τυράννων « εὐν τὰ, —
αὐχένα ὑποχκλίναντες, καὶ kv µέσιψ τῶν σχελῶν ὁδ]- |
σαντες, ἄχρις ἡ ῥὶν τοῦ δυστυχοῦς Exetvou, ὁποίω |
ἄρα καὶ εἴη, χατάντης tv τῷ πρωχτῷ, αἱ δὲ χνιμι —
οὖν τοῖς γόνασι ἐξ ἑκατέρων τῶν Drev &npugnui-
ναι, Καὶ 6 ἄνθρωπος ὄσπερ χανύόχοιρος [pre ἐχε-
θόχοιρος] σφαιροειδἠς ἐν τῷ τάφῳ ἡκοντέζετο: κ
δέκα f) xal πλείονες kv ἑνὶ μνημείῳ ὄντες, οὐ oo-
έκλειον χώμασιν ἀλλὰ οανίσιν ἀφφαλίσαντς,
ἑπάνῳ τῶν σανίδων ἐχωμάτιζον, ἵνα ph εὐχῶν.
Ἁπνιγέντες ἀποδάλωνται «οῦ ζὴν. Τοιαύτην ὁ Σχύ-
θης ἐπενοήσατο βάσανον. Ἐπεὶ οὖν αὐτὴν εἰς vix,
Ἠφάνισεν, ἔρχεται εἰς τὰ τῆς Φοινίχης βέρη, »i
ἕως αὐτῆς Δαμασχοῦ (4), καὶ ἐμπιπρᾷ καὶ Asyl,
xai λαμδάνει πλοῦτον ἀναρίθμητον, xai αἰχμαὶν-
σίχν πολλήν. Καὶ τὴν Δαμασχὸν ἑρημώσας, ἐπὶ ὁ
Χάχεπ διαδαίνει, χαὶ αὐτὸ Ἐφάνισε, καὶ mous
τῶν τεχνῶν ἐπιστήμονας εἰς Περσίαν µετῴχισε, xdi
τοὺς "Δραδας φοδῄσας, ἑπανέζευξεν elg Zapapyiv
Μητρόπολιν Περσίας. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ, ἀχούων ti
γενόµενα ἓν τῷ ΑἈρσυγγὰν, ἐν Σ:δαστείᾳ τῇ πόλη,
ἐν Συρίᾳ, καὶ iv τῇ Δαμασκῷ, καὶ τῷ Χάλες, o1
ἐπαύετο ποιῶν ἀπογραφὰς Ev «s ἑφᾳ, καὶ ἐν ἢ
Ἰλοίᾳ ἀδροίζων νέον στρατὸν, καὶ ὑπὲρ «spur
φοῦτον πληθύνων. Οἱ δὲ πτωχοὶ πολῖται σὺν τῷ P
σιλεῖ χεῖρας πρὸς θιὸν αἴροντες, σὺν δάχρυσι αλα.
στοις ἰχέτενον, λέγοντες' 862 καὶ Κύριε cov ἐλέους,
&Afncor ἡμᾶς τοὺς ἀχρείους δού.Ίονς σου * καὶ
δὸς «όν ἑἐπαπειλοῦντα ἡμᾶς, «αἱ εὐν σὀν οἶκο
τοῦτον, καὶ τὰ v αὐεῷ ἅγια ἆ-1.1ην µέραναν, ál-
Aqv φροντίδα, ἆ λ1ον «Ἰογισμὸν, ἵνα ἐλευθερω-
θέντες τῆς αὐτοῦ ευρανγίδος δοξἀάσωμέν σε tiv
Πατέρα, καὶ Ylór. καὶ τὸ ἅγιο» Πνγεῦμα, τὸν ἕτε
θεὸν εἷς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
CAPUT XVI.
Teu tersus Tanaim movet, Baiazites evercitum conseribit, εἰ Temyri ad Ancyram castra habenti occurril. Cometa
fuiget. Pugna initur a Temrrianis cum Bajasitis copiis : Bajasites ueseritur & magna copiarum suarum parte. V imiw.
Capfus ad Temyrem, qui Zatrichio seu Se hachis fadebat, adducitur. Temyr Bajasitem consolatur et. humane erga br
se aerit, arcte mhilominus custodit, Per totam $ninorem Asiam co»ie Temyris se diffundunt. Mehemetes patrem
sed (rusira, liberare agqredimr. Chociapheruxes Eunuchorum princepscum Baiasite domino suo captus, jussu Taes-
ri& capile plecti».
Temyr Chan ineunte vere ex Persia versus Tanaln D — "Eapoz δ' ἀρξαμέναυ ἰδοὺ xal ὁ Τεμὺρ Χὲν ἐκ
suovet, collectoque Taurescytbsrum, Zynchorum et
Περσίας πρὸς τὰ τοῦ Nato; [Taváido; πμέρη Uo,
Ismaelis Bullial./!i notes.
(4) Kal ἕως αὑτῆς Δαμασκοῦ. Leunclavius lib.
vi, Bist. Mueulm, et in Annal. Turcicis Halepum
primum captam, deinde Damaseum tradit : hoc
contigit anno Hegirz 802, Christi 1400, ut etiam
Augustin. Justinian., episcop. Nebicns., in Annal.
Genuensibus adnotavit. Diris modis ac inhumanis
Damascum afflixit ac vastavit Temyr, cujus. illate
cladis causa a Turcicz historize scriptoribus talis
traditur, lezides princeps, h:ereticus a Musulmanis
habitus, lHasanem et Huseinem prophets Mulame-
us e lilia nepotes occidit, ejusquf familiam contu-
meliis gravibus affecit : 1andem mortuus Damisi
sepultus est. Illius itaque sepulcrum perquiri Te
πηγε, et eo reperto ossa refodi ac combari, stercert
etiam humano sepulerum opplerl jussit, Qus
ergo lezides Damasci sepultus esset, erga Danse
cenos tam crudeliter ac immaniter se gessit. M:tier
vero modo Famusenos, olim Emisenos dictus, 5*
buit: quod inter ipsos Halidis (qui Velidis flm
erat) et Aumru (Humeia patre nati) Mohawuetis s&
ciorum ac discipulorum sepulcra ac monuimend
exstarent.
-
JHISTORIA BYZANTINA,. "
0
80
xal τοὺς Ταυροσχύθας, χαὶ Ζυχχοὺς (5), καὶ 'A6a- Α Abasgorum ingeuti numero, eversisque oppillis,
σγοὺς ἀθροίσας, χαὶ τὰ ἐν τῷ Ἡοσπόρῳ πολίχνια
κατασχάψας, διέδη πρὸς τὰ tfc ᾽Αρβενίας dor, xol
τν Καππαδυαίαν διελθὼν σὺν moll) στρατιᾷ, xol
ix τῶν ᾽Ἁρμενίιων οὐχ ὁλί:ους παραλαδὼν πρὺς τλ
τῶν Γαλατῶν µέρη ἀφίκετο, στρατὸν ἔχων ὡς 6 ποτὲ
Ἀέρξης πολυαρίθµητον. 'O δὲ Παγιαζἡτ καὶ αὐτὸς πᾶ-
σαν στρατιὰν συνάκας θρᾳχιχἠν τε xal ὀνατολικὸν
x0 νεόλεκτον ἄλλον . ατρατὸν, xa τὸν Σἐρ6ον ἔχων
ὁμοῦ Στέφανοντὸν τοῦ Λαξάρου υἱὸν σὺν δορυφόροις
πλείατοις, ἐξῆλθε xa αὐτὸς, ἀνναντήσων τῷ Τεμύρ.
15 δὲ καὶ αὐτὸς πρυσήγγισε τοῖς µέρεσι Γαλατίας,
ἔμτθεν ὅτι Τεμὺρ ἓν ᾽Αγχύρᾳ τῇ πόλει πληκεύων
ἣν (6). Ἐγγίσας δὲ wáxslvoc πλησίον, καὶ τὰς σχη-
νὰς ttc ἓν pdop τοῦ κάμπου πλησίον 'Ayxó-
pac (1). εἶχε καὶ τὸν ποταμὸν εὐθυῤῥοοῦντα, καὶ τὸ
πότιμον ὕδωρ διά τε τὴν χρείαν τοῦ στρατοῦ, xal
τών ἵππων, xai πάσης τῆς παρατάξεως. Ὁ δὲ
Τεμὺρ fv οἰκῶν kv ἀνύδρῳ ví. Πλὴν εί γίνεται; Κε-
λεύει ὁ Παγιαζἣτ διαλαλιὰς γενέσθαι tv µέσῳ τοῦ
φωσάτου, τῇ ἐπιούσῃ ἐξελθεῖν ἅπαντας bv χυνηγεσ/ῳ.
Ἐξηλθεν οὖν σὺν παντὶ τῷ σερατεύµατι, τρεῖς ἡμέ-
pa; κυνηγετῶν καὶ ἑλάφους διώχων. Ὁ δὲ Τεμὺρ
ἀναστὰς ἀπὺ τοῦ τόπου οὗ $v, ᾖλθε, καὶ ἑσχήνωσεν
ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ, ὅπου ἐχάθητο πρώην à
Παγιαζήτ. "Y6avo; τοίνυν σπανίζοντος, ἐπεὶ xal ὁ
fuo; ἐν τῷ Λέοντι τὴν mopslav ἐποίει. ὁ Τεμὺρ οὐχ
ἐφρό,τιζε πλέον περὶ ὑδροποσίας, ἀλλ ὁ Παγιαζὴτ
ἀλαζονευόμενος, καὶ ὑπεροπτικῶς δειχνύων τὴν αυµ-
qu* Bosporo (Cimmerio) adjacent, in Armeniam dein
el Cappadociam aecessit : adjunrxitque copiis suis
Armeniorum agmen numerosum ; indeque in Gala-
Uam venit, exercitum ducens el, quem Xerxes olim
conscripsit, multitudine parem. Bajazites vero cum
universis copiis Thraciis et orientalibus simul col-
lectis, novoque conscripto milite οἱ auxiliaribus
Serviorum hastatorum cohortibus, quas ducebat
Lazari filius Stephanus, in qccursum Temyris pro-
cessit, Cumque ad-Galatiz limites pervenisset, cer-
tior factus est Temyrem ad Ancyram castra liabere,
Exercitum itaque prope admovet, castraque in me-
dio campo Ancyrz vicino colloeat, fluvium illic
vicinum labentem habuit, aquationemque facilem
et comniodam universo excercitui εἰ equis: euu
Temyr loca arida et aquis. carentia teneret, Verum
quid accidit ? Jubet Bajazites in mediis castris edí-
etium 944 promulgari, nt postridie omnes ad vena-
tionem exirent. Cum universo itaque exercitu per
triduum venationi cervoru:m operam dedit ; quo
temporis spatio, q&eu tenebat locum, deserit Temyr
el castro movet, inque fluminis locat ripa in qua
Bajazites pridie consederat, Áqus tune penuria
erat, quod anni tempus ageretur, quo signum Leu-
nis sol permeat, 066 tamea. de aquatione. Temyr
amplius fuit sollicitus. Vecum DBajarzites vane sw-
perbiena, venatione tempus. terendo demonstrabet
coniemnere sa, et. aliis rehus posthabere pugnam,
πιοχὴν τοῦ Τεμὺρ, ὡς ἐκ δευτέρου λόχου πρεσέχων C si cuin Temyre iweunda easet : unde infortunium
αὐτὴν, ivhpynas τὰ xuvnyécia* καὶ ἡ πρώτη τῆς
αὐτοῦ δυστυχίας ἐμδολὴ ὑπΏρχεν αὗτη' ἐξελθὼν γὰρ,
xal τοῦ ἡλίου ὄντος ἐν µεσονρανήματι, οἱ ατρατιῶ-
ται ὑπὸ τοῦ χαύσονος ἀπελέγοντο τῇ ζωῇ. Καὶ ἑζή-
τουν ὕδωρ, xal oóx dv, xal ἐλειποφυχοῦντο, καὶ
ἀπέθνησχον. ᾽Απέθανον οὖν kv τῇ χακοπαθείᾳ αὐτῇ
ἄνδρες πεντακισχ]λιοι. Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας στρα-
φεὶς ἐν ᾧ τόπῳ ἔχειτο, εὗρε τὸν Τεμὺρ ἐχεῖ χατευ-
γεύσαγτα᾽ xal τὸ ὕδωρ οὐχ ὑπ ἐξουσίαν αὑτοῦ ἣν,
A $ θέσις τοῦ τόπου ἀπεμάκρυνε τοῦτο, xai οὐκ
εἶχον εὐχόλως, Ἐξ ἀνάγχης οὖν ἔγνωδαν ὅτι τῇ
ἐπιούσῃ ἐξ ἀνάγχης µέλλουσι συνάψαι πόλεμον. Ἐν
3c οἰκάδς ejus initium hsbueraat. Nam ipso meri-
die egresso, aestu fervente milites. intercipieban-
tar, et aquam frustra quaerentes deficiebent, et ex-
s'inguebantur : atque penuria aquse quinque mil-
lia militum perierunt. Poet triduum ad castra, 0.9
tenuerat, reversus Bajazites deprehendit. Temyrem
ea preoccupavisse, nee aquandi facultatem amplius
se habere: hinc previsum omuibus postridie pir
gnaudi sibi impositam necessitatem. Ko auno vere .
jin affecto, dum. κοἱ Geminorum dodecatemorien
emetiebatur, in occidenfli plaga signum in ccelo
malorum nuntiüm apparuit, Cometes is erat. luci-
Ismaelis Ballioldi nota.
(5 Καὶ tóbc Ταυροσκύβας καὶ ZuxyoDc. Tau- D genitus, lib. de administratione imperii, sub fincm
roscythze sunt, qui^inter Borysthenem et Tanaim,
et T-uricam Chersonesuu habitant. Zinchi populi
sunt 3:1 Euxinum pontum. Sindi alias dicti. Plinius,
lib. vi, cap. 7: Α Cimmerio accolunt Moiici, Vali,
Serbi, Archi, Zingi, Pessii. Qui "Zyngi Plinio ii
Linchi sunt, in. peninsula Corocondama siti. Siudi
εἰ Zinchi ijdem sunt Eustathio ad. Περιηγῆσεως
Διονυσίου hunc versum,
Σίνδοε, Ἀιιιμέριοὶ εε καὶ οἱ z&lac Εὐξίνοιο,
ὅτι Σαυροµάτας ἀπέχουσι οἱ Σίνδοι, οἱ καὶ Ζίκχοι
A:yóyg-ot χΧατά twaz* Sauromaltis succedunt. Sindi
qui apud quosdam Zinchi appellautur. Regio. Ziu-
t horum Zuxyía. appellatur in biblioth. Regie iis.
libro, in formulis subscriptionum et inscriptionum
epistolarum patriarch;e Coustantinopoleos : et lia-
betur inter. Meiropolitas, quibusscribit patriarcha,
6 Mezpáywy ὃς xal Ζηκχίσς. Constant, Porphyre-
de Zinchia hoc adnotatum reliquit, Ἱστέον, ὅτι ἐν
τῇ Ζηχχίᾳ πρὸς τὸν τόπον τῆς Παπαγίας, τῆς οὕτης
πρὸς τὸ µέρος τῆς Πανάγιας, ἐν 4 κατοικοῦσι
Ζηκχοὶ, ἑννέα πηγα! slav ἄφθας ἀναδιδοῦσαι. Te-
nendum in Zinchie parte ad. fontem.qui Βαραφίαυι
respicit, quam Zinchi incolunt, wovem esse fontes,
quorum aqua pota ulcera labiis atque pustulas affert.
(6) Π.Ίηκεύων ἦν. Leonis imperatoris Tactice
lib. 1, cap. 2, hunc titulum babet, Περὶ à«fjxvov
διάταξις. "Απληκτον vero el φοσσἀάτον eadem sunt,
et castra Bigsilicaut, εἰ verbum ἀπληχεύειν, castra
locare eodein loco significat. Per »pocopen του 4
scripsit Ducas πληχεύων, qua ligura Grecis etian
nunc tam fawiliaris est, ut unum verbum vix. 1u-
tegrum ab iis pronuntietur, nec antiqui Greci idio-
matis vestigia cernaniur. .
(1) HAnotor A ;xégac. Ancyia urbs Galatiae est.
"T GN. a Up, carr — M M 0c
8M c | DUCB ^ | i
dus et clarus, cbmam crectam explicans ignia ftam- A δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκεῖναις (8), ὁπότε τὴν ἑαρινν -
mantis specie ; supraque quatuor cubitos, noB 66-
cus ac hastam, ab oceasu in ortum radios jaculabe-
«μις et sole infra horizontem demerso propriis
radiis effusis omnes orbis terrz terminos collustra-
bat, nec aliis stellis lumen exserere concedebhat,
aut aerem noctisumbra infuscari : quod ejus ]u-
men aliorum splendorem vinceret, et ad colli ver-
ticem flammans protenderetur, quaadiu supra ho-
rizontem exstabat. Hoc portentum couspezerunt
Indi,. Chaldzi, /Egyptii, Phryges, Pers, Asim mi-
noris incole, Thraces, Hunni, Dalmate, Itali, Hi-
. spani, ei Germani, et si. que alie gentes Oceani
litora accolunt: rutilassque ac splendens hoc
.-maxime horrendum portentum, qui Lampadias
^opav ὁ ἥλιος ἐποίει, διιὼν τοὺς Διδύμους, περὶ ὁ
ἑσπέρια µέρη σημεῖον ἐφάνη ἐξ οὐρανοῦ, χαὶ poly.
γελος κακῶν. Τὸ δὲ ἦν χοµήτης περιφανὴς, ὄρθων
ἔχων εν χόµην, χαὶ ὡς πΌρ φλογερὸν, ὑπὲρ κήχεις
«πέτταρας ἀπὸ δύσεως àv ἑἕψα ὡς δόρυ χινῶν «by
ἀκτῖνα. ὁπότε ὃ ἂν ὁ fto; ὑπὸ «bv ὀρίζοντα δύν;
fv εότε καὶ αὐτὸς ἑξήπλου τὴν ἰδίαν ἀπτῖνα, κὶ
κατηύγαζε πάντα τὰ γῆς πέρατα, καὶ οὐκ im —
«ol; λοιποῖς ἄστρααιν ἐξαυγάζειν οὐδὲ «by ἀέρα µε.
λανίζειν ἀλλὰ μᾶλλον ὑπερεχτείνετο xaX ἐν τῷ µ-
σουρανἡμάτι, ὑπερεκχέχυτο fj φλὸξ, ἕως ὑπὲρ v»
δρίζοντα περιωρίζετο, Τοῦτο «b σημεῖον ἑωράχασι
Ἴνδοὶ, Χαλδεῖοι, Αἰγύπτιοι, Φρύχες, Πέρσαι, void
tbv μικρὰν ἸΑσίαν οἰκοῦντες, θρᾷχές τε xai Οὗνκι,
vocatur, usque ad zquinoctium autumnale perdu- B Δαλμάται, καὶ Ἰταλοὶ, καὶ Ἱσπανοὶ, καὶ Γερμανὶ,
ravi, cum sol Libre signum permeare ince-
pit.
καὶ ἄλλο εἴ τι ἔθνος ἣν οἰκῶν ἐν τοῖς ταῦ ὠχεανό
ῥεύμασιν. Ἕστη οὖν «b εοιοῦτον φβρικωδέστετον
tipa; ἁπανταχοῦ qalvov καὶ λάμπον, ὃ xol λαμπαδίας χαλεῖται, ἄχρι τᾶς φθινοπωρινῆς ᾿ἰσημερίας
ςοῦ flou ἐν τῷ Ζνγῷ τὴν πορείαν ἁρξαμένου ποιεῖσθαι.
Verum ad rem rursusredeamus, consideremusqufe
quomodo Deus novo mirabilique prodigio Pharao-
sem wnum in profundum mare per alterum demer-
serit, qui etiam Dei populusa malis et srumníis
vacationem cessationemque obtiuserit ; at quam
*AXX* ἑπανίωμεν αὖδις, καὶ ἴδωμεν τὰ τοῦ By
ξένα τερᾶστια, πῶς τὴν Φαραὰὼ χατεπόντισε 6c ἑτέρον
Φεραὰ, xal πῶς ὁ τοῦ Κυρίου λαὺς εὗρεν &vaxuyty
εῶν πολλῶν πόνων αὐτοῦ. Δλλ᾽ οὖχ εἶδεν, οὐδὲ συ)» .
Έχε. "O Σχύθης οὖν διαλαλιὰς ἀφ' ἑσπέρας 79t-
won vidit nee intellexit, Scytha igitur vespere per C σας iv παντὶ τῷ στρατοπέἐδῳ, ὥστε fout ευρεθται
eastra ubique edixit, ut omnes sequenti luce equis
insidentes et armsti adsint. Ipse deinde summo
mane leeto excitatus, eohortium prsefectos et chi-
Harehas in aeiem ordinavit ; 355 dextroqie cofnu
filium natu majorem prrzfeeit ; sinistro, quem ex
eo babebat, nepotem : annos etenim sexaginta Te-
myr jam excesserat : ipse vero aciem postremam
duxit; his deinde verbis suos adhoratus est : O mul-
titudo mea, invicte. exercitus, nature adamaniing
mure ahenee, generatio insuperabilis, audistis, qua
€ principio majores nostri praeclare gesserunt, mon
inter orientales gentes, Oriens quippe patria nostra
est, sed in Europa et Africa, et, wt verbo dicam,
per universum. orbem terarum. — Accurate. novistis
τοὺς πάντας ἑποχουμένους xal wepuregopavube;
«olg ὅπλοις, ἀναστὰς ἤδη ὕρθρου βαθέος παρετάνσῃ
πάντας τοὺς ταγµατάρχας xal χιλιάρχους, xii ἓν
piv τῷ δεξιῷ χέρατι ἕστησεν ἀρχηγὸν «bv πρῶτον
τῶν υἱῶν αὐτοῦ. ἓν δὲ τῷ ἀριστεοῷ τὸν ἔχγονον at
«oU, ἣν γὰρ ὑπὶρ τὰ E Ec ὁ Τεμύρ. "Ev δὲ sj
ραγίᾳ αὗτὸς ἑτέταχτο. Τότε προσέταξεν αὗτοῖ; Aer
*D ἐμὸν ἄθροισμα, xal στρατὸς ἀἁκαταγάγιστες,
φύσις ἁδαμάντινος, καὶ στεῤῥὸν τεῖχος, καὶ τε
φεὰ δυσανἀ.Ίωτος, ἠχούσατε τὰς ἐξ άρχης Τετ
φυίας παρὰ τῶν πατρῶν ἡμῶν ἁἀριστείας, cis
ἐν εῇ ἑφᾳ, καὶ γὰρ αὐεὴ ἡμετέρα κπατρὶς ἔστυ,
ἁ 1) ἐν Εὐρώπῃ, καὶ ἐν Αιδύῃ, καὶ dxAüx εἰκεῖν
iv πάσῃ εῇ ΥΠ. Οἴδατε ἀκριδῶς τὴν Ξέρξου καὶ
aduersus Grecos expeditionem a. Xerze et Artaxerxe D ᾿Αρταξέρξου καθ ᾿Κ.Λήνων ἐπαγάστασυ, 'El-
eusceplam, Grecos. iuquam, semideos. εἰ heroas,
cum quibus profecto hi Turci semibarbari hybride
comparari nequeunt, nisi quomodo confertur. cum
' (leone locusta ;. neque ut in vobis audaciam excitem
. talia in memoriam vestri omnium revoco, jam et-
— enim preda manibus nostri elabi non potest ; verum
^ ye locus effugiendi detur huic terriculamento :. &tque
etiam vivum integrumque capiatur, hincque in Per-
sidem abducamus spectaculum. futurum liberis no-
stris : erudiamusque ut in posterum nos per. conju-
ges nostras non adjuret. Vos itaque jubeo hune la-
ήνων οέγω τῶν ἡμιθέων ἡρώων ἀνδρῶν' οὗτοι
yàp οἱ µιξοδἀρδαροι Τοῦρκοι ὡς dxplc αρὲς Aior-
τας ἐγγὺς ἐκείνων εἰκάζονται' οὗ γὰρ 6ajjorer
ὑμᾶς ἀναμιμν ήσκω ταῦτα, καὶ γὰρ ἤδη ἐν yipctr
ἡμετέραις τὸ θήραμα. ᾽ΑΛΛὰ μὴ ἁποδρασάτω τὸ
poppodóxeiov τοῦτο ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν (AT
ἀγρευθήτω σῶον xal ὑγιὲς, ἵνα ἐν τῇ Περση
Tj ἁπαγαγόντες δείξωµεν αὐτὸ τοῖς tivo«
ἡμῶν, καὶ παιδεύσωµεν αὐτὸν τοῦ μὴ ἀφοραί δη
ἡμᾶς κατὰ τῶν συζύγων ἡμῶν. Βούομαι tore
τὸ ὀρώμενον τοῦτο µέγα χωρίον περικυκλωθήγ»
- ]smaelis Bullialdi note.
(8) ἘἙ» δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναιοι Joannes. Ja-
wenalis Ursinius illius conicte, qui apno 1401
fulsit, et Buntipgus in Chronolegia meminerunt ;
hicque mense Februario vísum esse addit, Comet?
autem λαμπαδίας dictus, quod ardentes imi
faces, Plin. lib. ir, cap. 25.
85
HISTORIA BYZANTINA.
830
xal τὸ μὲν δεξιὸν xvxAopopixóc ἀγέσθω, ὁμοίως Α tum campum in. ambitu circumdare; dezxtrumque
xal τὺ dpicrepóv* xal χαρακώσατε τὸ πεδίο
ἅπαν, καὶ ὁ ἐχθρὸς ἐν μέσῳ dc κέγτρον τοῦ πό-
Jov εὑρεθήτω. Τότε τὰ δύο χέρατα, τὸ μὲν ἐκ δε-
ξιὼν, τὸ δὲ ἐξ εὐωνύμων ἤρξαντο χυχ)εῖν «b περί-
eov, ἔτι πρωῖας οὔσης. Ὁ δὲ Παγιαζῃτ, ἡλίου άνα-
τέλλοντος, xal αὐτοὺς τοὺς λεγεῶνας συντάξας xol
εὺ ἑνυάλιον Ἰχήσας, ἵστατο ἐχδεξύμενος ἀφετηρίας
παρὰ τοῖς Σχύθαις. Οἱ δὲ ἔπραττον τὰ προσταχθέντα
ἄνευ φωνῆς xa ἁλαλαγαιοῦ Ἡ τοῦ τυχόντος Ίχου,
ἐργαζόμενοι ὡς ἄρχνοι μύρμηχες. Ἡρξατο οὖν ὁ
Παγιαζὴς ἀδολεσχῶν, καὶ ὑθρίζων τοὺς μεγιστᾶνας
αὐτοῦ, χαὶ τοὺς τζιαθούσιδας (9) ὑποδιδάζων χαὶ
δέρων, ὡς οὗ χαλῶς τὸν πόλεμον ἀντιτίθενται’ εἷν
bb τῶν ὑπερεχόντων ἀπὺ τοῦ βάνδου τοῦ "Atv (10),
ἐνωτισθεὶς ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ ὁ 'Ατὴν σὺν τῷ ἁδελφῷ
χατὰ πρόσωπον εἰστήχει, ἀφεὶς ὅλας τὰς ἠνίας, xo
λἸαθὼν τὸ βάνδον σὺν πενταχοσίοις ὁπλίταις αὐτόμο-
lw εἰς τοὺς ἑναντίους ἕδραμεν. OL δὲ τοῦ Σαρχὰν
χαὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια ἕπραττον, ὁμοίως' καὶ οἱ τοῦ.
Μανταχία xal τοῦ Καρμιὰν, ὁρῶντες τοὺς ἡγεμόνας
αὐτῶν χράνοντας χαὶ σημειοῦντας, εἰς αὐτοὺς ἅπαν-
τες ἔφευγονυ, xal πρὸς τοὺς ὑπεναντίους ἐχώρουν * ὃ
δὲ Παγιαζωτ, ὡς κολοιὸς (11), κατ’ ὀλίγον ἐφιλοῦτο.
Ὁ χορὸς δὲ τῶν Σχυθῶν ἐχυχλοῦτο, χαὶ σφαῖρα ὡς
ἄρτι ἐγένετο. Ἰδὼν δὲ Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἳὸς,
χαὶ γυναιχάδέλφος τοῦ Παγιζηε, ἔτι συνὼν αὐτῷ σὺν
πενταχισχιλίοις ἀνδράσι Σέρθοις δορυφόροις, xaX ut
φέρων τὴν ἧτταν, ἀρεῖχῷ θυμῷ πρὺς τοὺς Σχύθας
χωρεῖ, στῄσαντες τὰ δόρ;τα πάντα χατὰ πρόσωπον QC
των Σχυθῶν. Οἱ δὲ Σχῦθαι ἰδόντες τὴν τόλµαν πλή-
ρη: [πλήρη] θυμοῦ, ἀνοίξαντες θύραν ἔδωχαν αὑτοῖς '
ἑέξοδον. Οἱ δὲ Σχῦθαι ἑξόπισθεν ἕδαλλον βέλεσι τοὺς
στρατιώτας ἐν τοῖς ὀπισθίοις τῶν ἵππων' τοὺς Υὰρ
ἔπιδάτας οὐχ εἶχον ἁδικῆσαί τι, περιπεφραγµένους
ὅνας µέλανι σιδ Ώρῳ. Οἱ δὲ Σέρδοι πάλιν ἔπαναστρα-
civit, xal πάλιν θύραν ἀνοίξαντες, οἱ Σχῦθαι ἔδω-
xav αὐτοῖς εἴσοδον᾽ πλὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν
ἔπεσον οὐκ ὀλίγοι. Πλησιάσας δὲ ὁ Στέφανος τῷ
Παγιαζητ, καὶ εἰπὼν εἰς τὸ οὓς ἰχανὰ ῥήματα, οὐκ
ἐποίησεν αὐτὸν καταπειθῆ τοῦ- ἁποδρᾶσαι' Ίδη γὰρ
περιεχύχλωσαν αὐτὸν χύνες πολλοὶ, ταῦροι πίονες
περιέσχον αὐτόν. Ὁ δὲ Στέφανος, ὁρῶν τὰ γενόµενα,
Xil προβλέπων τὰ μετ ὀλίγον ἐσόμενα, τοὺς ἰδίους
cornu et sinistrum pariter in falcem curvata αεἰεβτο-
cedere. : lotum itaque campum circumvallate, ut ho-
stis in. medio, velut puncium polare, reperiatur.
Ambo inde cornua dextrum sinistrumque, cum
adhuc mane esset, campum ecireulo faeto claudere
coeperunt, Bajezites etiam oriente sole legieucs se5s
disposuit, aciemque instruxit, classicum cani jus-.
sit, Scytbarum deinde impressionem exspectans
staba!, Scytha sine atrepitn. et. clamoribus ducis
sei jussa eapessunt, taceuteaque, velut impigra for-
mice, operi ineumbunt. Quare Bajazites verba
plurima effutire coepit, contaumeliieque exagitare prae.
cipsos hostilis exercitus viros, Giabuzidesque de-
prinere, probrisque proecindere, quod inu pugna
haud strenut se gererent. Αἱ unas inter. primarios,
qui sub vexi!lisAtinis stipendia meruerat, eum audiis-
set dominum suum Atinem eum frarre. in acie Te-
myris adesse, effusis liabenis vexiloque rapto cum
quingentis ar matis equitibus sd Scythas transfugit :
quos secuti sunt Sarelianis subditi, Μακ ελ et
Carmiani α principibns suis clamere ac gestu accer«
shi. Ad liostes igitur omnes transeunt, et, tanqnam
fábule graeulus, B.jazités sensim spoliatur. Sey-
tharum interitu multitudo in orbem disponi, circu
lumque statim concludere. Quod cum aniwmadves-
tieset Stephanus :Lozari filius Bajazitis sororiws,
quique in hoc prelio quidque millia hastatorum
Serviorum ducebat, vinci se non feress, martiali
asimoin Seytbas GG hastis in eoru ora versis
impressionem facit. Cujus audaciam furentemque
impetum videntes, minime sustinuerunt, sed ex
utroque latere cedentes. exitum ei patefecerunt
Scyibie, qui telis àc sagittis in. equorut posteriora
mjssis, cutn ferreis loricts armatos vectores nequi-
rent, equos viJnerarunt. At Servii, flexis equis in
lostes iterum invecti, viam denuo sibi, Scythis co-
dentibus, et ab utraque parte multis cadentibus,
aperuerunt. Accessit deinde Stephanus ad PBajazi-
tem, multemque sermonem in aurem ei fecit, sed
persusuere nequit, uL fugam arripiat. llium equidem
jam concluserant canes multi, (αυ pingues ain-
biebant. Attendens ergo Stephanus ad ea qua gere»
bantur, ezitumque praelii instantem pravidens, ce»
liów, xai τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ ÜlayuQht τὸν λε- D pias suss et primogenitum Bujszitis filium Musol.
Ἱόμενον Μουσφυλμὰν (12), κρούσας kv µέοῳ πάλιν
τῶν ὑπεναντίων, xal σὺν δυνάμει πολλῇ ἁραιώσας
αὐτοὺς, xal ἀποθάλλων πολλοαὺς, χαὶ αὐτὸς xata-
manum abduxit, mediosque rursus hostes valida
inipressione perrumpit ac. disturbat : tandemque
manu δΙΙ3 moltis hostibus cteyis, suorum pluriwig
Ismaelis Bullialdi note.
. 9) Τζιαδούὐζιδάς. Hanc periodum non 1ta claram .
οὗ auctoris impurum stylum, coustructionemque ,
barbaram, vertimus hoc sensu, ut Bajazitem Per-
515 ignaviam exprobrantem exposuerimus ; cutn
antea de se mulia jactavisset, et contumeliose erya
€osse gessisset. Non sine ratione etiam potest
intelligi Bajazites suis iratus, quod pugnam segnius
Wirent, probra in eos jactasse; tuncque per. Tia-
buzidas Tzauzios intelligere oportebit.
(10) 'Axà τοῦ βάνδου τοῦ ᾿Ατή». Omnes ἰφιὶ
Turcorum reguli hic enumeratl, antea a. DBajazite
spolíati fuerant, et. ditionibus suis exuti, ut supra
oster enarravit. Leuncl. lib. vi1 Idem: de Da;azite
ab illorum regalorum subuitis deserto tes:atur.
Bávtov autem s:gnificat vexillum, εἰ βανδοφόροςι
vezitlifer. Βάνδον Turcls Sangiak.
(141) ο δὲ Παγιαζήὴτ ὣς κο.ῖοιός. Fabula. notis-
sima graculi, qui plumis alienis se adornaverat, ab
aliis deinde avibus, dum suas quaeque repetit, spo-
liatus est. .
(12) Kal τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζητ τὸν
{ε)όμενο) MovcovAgdy. Laonicus, ub. m, «on
835
DUC ^6
amissis ipse cireumsiantes viz effugit, quod Scy- A σφάξας πλείστους, pote ἕξξει τὰς ἑνέδρας. "Hooy
(barum ordines, a primo cireulo ad interiorem et
confertiorem, densati admodum essent, Stephanus
itaque [αμ se wandat, et Prusam. versus. viain
direxit. At Seythee Turcos onines. aufugientes ne-
mini parcendo occiderunt, donec Bajazites in tu-
mulum quemdam, quiin medio campe erat, per
anguslias ascendisset, in quo collocatos habelat
decem millia servorum pecunia emptorum quos Ge-
eitzaridas vocant, cum caeteri. in fugam versi di-
laberentur. Quapropter. Scythiae, Turcorum ergo
instantes, ut Dajazitem veluti. lucium subeilientem
ac palpitantem, intra media relia. conspexere, ac
pactione facta, ut a caedibus uirimque ahatinere-
tur, spolistos dimiserunt. Hanc equidem legem 4
majoribus ad posteros derivatam non solum Rorma-
ni, sed etiam Persse, Triballi et Scythas, quod eam-
dem religyienem pro(üteantur, inviolatam servant,
solam vestem au[erre; corpora libera dimittere, nul-
lumque exira praelium occidere. Tunc Bajazitis. sa-
telliws tanquam leones iu Scythes irruunt ; qui quod
muoliitudiue superiores longe essent, Torcorum vim
yepresserunt οἱ ad internecionem. deleverunt ; qui
etenim decein adversue centum obsistere possent T
eoque improspera fortuna. Bajaziteg adduxit, ut ad
eum: Scythze acciirentes clamarent : Equo descende,
domine Bajasites, hucque accede, te accereit Temyr
Chan. Tumque, etsi in*itus, ab Arabico mazimique
pretii equo desiliit ; isti vero. bumili viliqne equo
TXp οἱ Σχῦθαι πεπυχνωµένοι dv) τοῦ α(ώτου v
κλου, εἰς σὺ ναστὸν χαταντίσαντες. 'O δὲ Στέφινς
τὴν πρὸς Προῦσαν ἀπάγουσα» φεύγων fw, xoi ὁ
Μουσουλμὰν σὺν αὐτῷ. Οἱ δὲ Σχῦθαι πάντας τὴς
Τούρκους, ὅσοι φεύγοντες σα», ἅπαντας ἀλεμῶ:
χατέτεµον, ἕως οὗ 6 Παγιαζῆτ (15) ὀνελθ v ἐν pix
τοῦ κάµπον δι ἄχραν στενοχωρίἰαν kv. βουνῷ vv,
ἔχων. παραλσἰποµένους ὡς δέχα χιλιάδας ἀργυρωνῇ-
τους αὖν αὐτῷ δούλους αὐτοῦ, τοὺς, οὓς χαλοῦπ
Γενητζαρίδας * τὸ δὲ λοιπὸν ἅπαν χύδην ᾧχετο. Οἱ 8
Σχῦθαι διώχοντες τοὺς Τούρχους, ὡς εἶδον τὸν Π:-
γιαξῆτ dv µέσῳ τῶν ἀχρύων ἤδη ὡς λ}άδρακα σπεί-
ῥροντα, διαλαλιᾶς Ὑενομένης μηδεὶς φονεῦσαί tw,
γυμνοὺς ππιοῦντες ἀφίεσαν νόµος yáp ἐστι o-
τος (14), ἄνωθεν ἐκ διαδοχῆς ἀεὶ πρὸς τοὺς à
νους κχτιὼν ἀχήρατος, οὗ µόνον Ῥωμαίοις, iid
καὶ Πέρσαις καὶ Τριδαλλοῖς, καὶ Σχύθαις διὰ by
ταυτότητα τῆς πίστεως τὰ μὲν πράγματα µέτα
cxvAAsUew, τὰ δὲ σώματα μὴ ἀν δραποξἰζεσθαι,
μηδὲ φονεύειν ἔξω τῆς ποαμιχης sapatáte«
[oo ἔνα. Τότε οἱ τοῦ Παγιανῖς δοῦλοι ὡς Mort;
ἀντέπιπτον τοῖς Σχύθαις. Οἱ δὲ Σχῦθαι ὃ.ὰ τὴν ὑπὲρ
περισθοῦ αὐτῶν σύνταξιν ἀντικαθίσταντο τοῖς Τρ. —
κοις τί γὰρ εἶχον ποιῆσαι δέχα πρὸς ἑχατὸν Σχύθες;
πλὴν πάντες ἐσφάγησαν, xai «όσον χατηντέχει 1
τοῦ Παχιαζὴτ ὀνατνχήματα, ὡς πλησιάσει τὰ
Σκύθας, xal εἰπεῖν αὐτῷ Καεάδηθι τοῦ ixxov, 19
pis Παγιαζης, καὶ δεῦρο, καὶεῖ σε Τεμὺρ Xa.
la-trato Bajazitem imponunt, et ad Chan Teinyrem C Τότε καὶ μὴ θέλων κατέθη τ.ῦ ἵππου (15): ἂν vil
Ismeelis Bollioldi notum.
longe à fine Bajsritem cum uxore et liberis svís
Mesulmane, Jesa οἱ Mebemote eaptum e-se. tradit,
Ai Leunclaríus, lib, vii, in principia, solum Musam
(id est, Mosen) €uni patre captum fuisse testatur :
vt cum eo sentit Phranzes lib. 1, cap. 23. Leuncl.
ibidem scribit Emirem Suleimanem ab Eisues-
Bego et Hassan-Aga pugnae subiractum in Euro-
am abductum fuisse. Hic Suleiinanes Duca est
esulnman, quem. Stephanus, Leunclavio Jib. vi
Vulcogluus, res. desperatas videns arrepta fuga ο
praelio abduxit. .
(45) Ἔως οὗ d Ha,:a€]c. Leunclavius his con-
genuit, dum Geniizeros Bajazitem ultimos deseruis-
se scribit : nec deditionem eos fecisse, pisi cum
nulla spe salutis reliqua Bajaziteiu 100X captum
iri vidissent. .
(14) Νόμος γάρ ἐστιν οὗτος. Qund pro lege
auctor noster adducit, Leunclav.. lib. vit. Temyris
propositum fuisse tradit, et illius; ad B»jazitem
verba refert : Quo tempore, ait, weis € regionibus
ipse discedebam, hanc »nacepiures — expeditionem ,
juratus promisi Deo, siquidem preiio viclor ecade-
rem, neminem me deinceps a pugna cominissa.- imer-
fecturum. Cum vero Ducas Kowseos eadem con»ue-
tudine usos ait, intelligere oportet erga Rouzos ;
sicut Musulmani erga Musulmanos utuntur.
(15) Τότε καὶ μὴ θέλων καεέόη coU ἵαππου.
Hauc Bajazitis cladem εἰ coptivitatem referunt
Turci ad annum Hegirz 805, jest triduum finien-
teu, qui fuit anuus Cliristi 1401, Augosti 7, feria
1; €eyit enim annis 804. Augusti n, feria 5; conlii-
Bab lianc temporis. epechau! comelg visus vere
antecedente, quem Juvenalis Ursiuius fulsisse te-
statur anno 1401, et jn. Chrenelogia Bunt nons, st
jam diximus, que nota celterir, anni etiam clo
cteribus vulgaribus, certior est. Congruit. eti
tempus anni calidissimum quo Leonis dodecatem^
rion Sol permesbet. Ursinius tamen anno 140
prelium initum fuisse tradit ; Dhranzes eo iem t
no contigisse vult Julii die 28, ut colligitur ex hl.
1, capp. 21 et 22. ln. illo n:tum &e scribit anm
mundi 6909, Augasti die 20, dum Coostantino-
lis obsidebatur ; certum est autem solutam fuise
urbis obsidionem diu antequam Temyr fiajariien
bel'o vicisset ; quare 28 Jolii, quo Phranz-s hose
priocipes acie dimicasse uadit, erit aunas 69I0,
Curisti 1402, quod etia: confürmatur ejus verbis
quiuus profitetur, cap. 91, se scripturum deiuctps
ea qu ab anao 6910 przelara facinora ac. mene
«ria digna contigerunt : unde excluditur aunus Ht
6909. Non dissimulatum est, netam seu characi-
rem temporis, quem ex Hanivatdana bistoria refert
Leunclavius, congruere cum 38 Julii anni. mox
6910 [Cbristi 1402]; dicit enim feria 6, quz Zum
]uni, id est., dies templi, Turcis dicitur, ad Aw
ram puguatum fuisse : et ile dies Julii 28 (uit ie?
llegir» auno 804 finiente, et post triduum 2e!
' incipiente anno 805, Augusti die 1, feria 5. Pauls
Interianus in Annal, Genuens. lib. v, Ubertus Polit
t3 lib. ni, l'etrus Bizarus queque lib. ix. Hisiord
Genuens. , Augustin. Justinian. iu Annalibus (αι
sibus puynam anno 1402 commissam scribunt. Dr
wascum a Temyre captau) et. vastaiam. anno 1i
testatur Augustinus Justin. cujus urbis clades, 8€
cundum nostrum Ducam, anno uno pugnam aJ ΑΣ
cyram antecessit, Verumtauen cumcie: supraritci
031 HISTORIA BYZANTINA. 638
ἵππος ᾿Αριθιχὸς (46) πολλοῦ ειµήματος ἄξιος. οἱ δὲ A dedueunt. Qui eum audivisset Bajazitem in suam
ἔότρωσαν ἑππάριον σμικρὺν, καὶ καθίσαντες αὐτὸν — potestatem devenisse, 37 jussit tentorium erigi sub
tnáve πρὸς τὸν Τεμὺρ Χὰν ἀπήγαγον. Ὁ ὃ αὐτὸς — quo eum filio sedit zatrichium ludens, quem lutum
ἐνωτισθεὶς ὅτι Παγιαζετ ἐν χεροῖν fjv, χελεύσας — Porss Santrats vocant, Latini vero scaccum. Hoc
πῆδαι σχηνην, ἐκάθητο δετὰ τοῦ υἱοῦ. αὐτοῦ ἔἕνδον ladicfo oblectamento, quod de Bajazite compre-
τῆς σκηνῆς παίζων ζατρίχιον (173, ὃ οἱ Ilépsac£av-— lrendendo non ita sollieitus fuerat, demonstrare vo-
ερὰτέ καλοῦσιν, οἱ δὲ Λατῖνοι c'adexor: δηλῶν ἓν — luit, certamque copiis suis innumeris predam {π-
αὐτῷ, ὡς Ux ἔτι µοι φροντὶς ἣν περὶ τῆς τοῦ Πα- — V Fetia habuisse; at, quod res fuit, dissimulabat.
γιαζῆτ θηρεύσεως» εἶχον γὰρ αὐτὸν διὰ τῆς ἀναρι- — Quamvisenim aciem deplo majoribus copiis instru» "
θµγτου µου δυνάµεως ὡς σερονθίον tv παγίδι. Πλὴν — Clam bahuisset, anxius tamen admodum ac iratus *
2) ἀληθὲς ἣν ὑποχρίνων τὴν ἀλήθειαν' καὶ γὰρ εἰ καὶ — 2pud se erat, donec feliciter res sibi cessisse sen-
ἐπὶ διπλαθίονα ἐχώρει τὰ τούτον στρατεύματα, SiL; tunceque astute et vafre disserere ipse, et fortu-
ἀλλὰ χαὶ µεγάλη φροντὶς xal χότος συνεῖχεν αὐτῷ, 938 dona fortitudine sua admetirl et zestimare, Ba-
ἕως οὗ τὰ τῆς τύχης εἶδεν εὐμαρῶς εἰς αὐτὸν διαῤ- jaritem demum adducunt, stantemque in teutorii
Biovta* xót& καὶ ἑτεχνάζετο, καὶ εἰς μύθους ἐχώμει, vestibulo collocant, elataque voce. Chau Temyrem
χαὶ τῆς αὐτοῦ ἀνδραγαθίας ἐμέτρει τὰ τῆς τύχης B faustis acelamationibus proseculi sun, interque .
ἑωρήματα, ᾽Απαγαγόντες οὖν αὐτὸν, καὶ iv τῇ illas nomen Bajazitis szepius est auditum : Ecce Tur-
πύλῃ τῆς σκηνῆς στῄααντες ὄρθιον, Rpav φωνὴν, «9ΓΝΠ princeps vinctus coram te stat. Temyr porro
εὐφημοῦντες «τὺν Τεμὺρ Xàv, xal obv τῇ εὐφημίᾳ — *Caccorum ludo intentus sd acclamautiam voces non
xal τὸ τοῦ Ila yiaCht ὄνομα ἐπὶ χείλεσιν, "Mob, λέ- — CXsiliiL : rursus ergo contentiori voce acciamare
Ίοντες, xal ὁ tr Τούρκων ἀρχηγὸς πἀραιστήκει X 95lantes, nomenque Bujazitis denuo repetere. Lu--
σοιδέσµιος. "0 δὲ Τεμὺρ ἀφχαλούμενος ἐπὶ τῇ µε- — 00 5CAccOrum Lunc Tenyr a Blio vietusei nomen
Mig τῶν σχάκων οὐκ ἀνέθορε πρὺς τοὺς εὐφημοῦν- — Siachruch imposuit, eoque deinceps appellavit ;
τας αὐτόν. Τότα πάχεν Ὑεγωνοτέρᾳ φωνῇ εὐφήμουν μα VOX Persica ab Malis per Scaceum. soccum red-
οἱ παρεστηκότες, xol τὸ τοῦ Παγιαζητ ὄνομα (x — ditur, victi regulo ad extremas angustias. rodacto. ΄
δευτέρου ἀνέγγειλαν' τότε καὶ à Τεμὺρ ἠττηθεὶς ἐν — lotentis itaque in turbam circumfasam oculis, Ba-
τῷ τοῦ σχάκου mwaryvi παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, δοὺς — Jazitem in medie tanquam scelestum reum intuitus,
αὐτῷ Περσιστὶ Σιαχροὺχ (18), ὃ λέγεται παρ᾽ "Ixa- — €09 sic interrogat : Hiccine est,.qui pewo ante a
Ade Σχάχω ζόγκω, ἐχάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Extote conjugibus nostris divortium. nobis mandabat, nisi
Σιαχρ:ὺὑχ, Ίχουν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. "Avevíga; οὖν C bellum ei inferremus ? Ad qum respondit Bajazites :
xol ἰδὼν τὴν φάλαγγα, xol τὸν DlaytaQhs ἐν µέσῳ — Jllesum, nec te decet sictos tam superbe. habere et
ὡς xaxoüpyov, ἠρώτησεν αὐτοὺς, λέγων’ Οὗτός ἐστιν — despicere. ;sed disce tu, qui princeps quoque es, impe-
ὁ αρὸ μιχροῦ διαζευγνύων εὰς ἡμετάρας γνναῖκας, Το limites ed modum imponere. Ἐκ iis tunc coguo-
si μὴ ἀντιπαραταξόμεθα; Ὁ δὲ Παγιαζητ, ἀντιλα- Ἠὶ Του} bilem illius itümodice. aécenssm, quod
θὼν τὴν ἀπόχρισιν, ἔφη, ᾿Εγώ εἰμι' οὐδὲ γάρ σε 3 m*ne ad vesperam jojuuas permansieset, zstuque
tocoUto* καταφρονεῖν τοὺς πθατωχότας. ἀλλ — acerriuo et pulvere desiceatus ac retorridus esset.
ἴσθι καὶ αὐτὸς ἀρχητὸς ὢν gvAdrre:w σε τοὺς — EA cum recius staret, jussit Temyr eoram se. eum
ὅρους τῆς ἡγομογίας. Τότε ὁ Τεμὺρ αἰσθόμενος sedere, miiique ac blando sermone delinivit, et
τὴν εἰς ὑπερδολὴν χολώδη ὑπέχχανσιν αὐτοῦ, hv — consolatus est. Imperavit deinde tria. tabernacula
Ismaelis Bullialdi note
nota cseteris aliis certior est, lta ut in ea sententia — uov ἐκτείναύσι: 43 &moxvalovo: τάχιστα. Arabum
stemus, quae anno 1401 puguatum fuisse asserit: — equidem equi primo impetu prompti et pre ceteris
Sethas Calvis?us in Chronologia puguaimn istam anno D celeripedes sunt, cursum vero per longum spatiuis
Cliristi 1399 alligat, anno Hegivz 801 jamjam finien- "" statio deficientes minime continuant.
lis Septemb. 2, fuisse quoque feriam 6 scribit : a (17) Ζατρίκιον. lta appellatur ludus. sehaecorum
vero longius recedit illa sententia, et a nota illustri — ab Artemidoro in Oneirocriticis,
quam Ducas protulit, prorsus aliena est, Si epün (18) Δοὺς αὐτῷ Περσισεὶ Σιαχροὐχ. Si Leun-
biduo vel triduo ante Septenib. diei; 2 pugna. com- — clavium sequimur, legendum erit. Σχἀρχῥούχ, quo
missa est, sul tunc Virginem, non Leonem tenuerit, — Ducas noster id signilicare vwlt, quod ltali Seacco
contra ipdicatum a Duca insigneui characterem. Jaà-— matto, Galli Eschec mat appellant : quando in. za-
cobus Bosius in Historia Ordmis Militig [lierosoly- — tricbii ludo Regulus ad angustias ita. redactus est,
wilame annum prodidit Christi 1598. Qui a verolon- — ut mox capiendus etdeturbandus, in nullam amplius
gissime distad, ut et Boniflus Decad. 5. lib. dum obi» — se movere possit partem, ut salvus evadat. Leuu-
ium Temyri anno Chriaü 1599 accidisse scribit. clavius lib. xii, Sclach-Rueh duaa distinctas voces
(16) "Hx γὰρ ὁ ἵππος Ἀραθιός Hie et infra — facit, quibus Rex Ruclius sighificelur : eo nomino
commendaniur equi Arabici. Leunclavii locus in — sic vocatus est Temyris fllius, qui Laonico Sacliru-
supplemento Auualum Turc. ad angum Christi chus dicitur. Ad lunc Scbaechorum, ut mihi vide-
1554 conürmat principes Osmancos his equis ut tur,ludum alludebat Siuanes$ Bassa, cum anno 1585
inaxime agilibus usos fuisse, Zonaras iu Itomano — aiiato nuutio cladis in Perside á Turcis aceepta,
Diogene de equis Arabicis talia scribit : Οἱ γὰρ ἵπποι — Sultanos &orati lll dixit Schachum Schacho, id e«t
το; Apa: xa, sl; μέν εἰσι τὴν πρώτην ὁρμῆν, xal .regem regi opponendum esse, ut. res. Turcorum a
τῶν Ἰοιπῶν πυδωκέστατοι, οὖκ bri πολὺ δὲ τὸν δρό- — Persis fractas in. melius restitueret.
839
DUC£
Wi
splendida ac magnifica, qui tenia vulgo dicuntur, A yàp ἀπὸ tput ἕως δείλης νῆστις, xal ὑπὸ τοῦ xai,
' erigi ; dixitque illi : Sccede et quiosce, et noli re-
formidare ut in tc admittam, qua in alios patravisti :
per Deum tibi juro ejusque prophetam, quod nul-
Jus alius animam tuam 3 corpore seperabit praeter
Dew, qui illam coojuazit, Dajazites tentoria. sta-
tim ingreditur, qua Temyr ipsi coucesserat :. qui-
bus etiam bujus mandato fossa circumdacta est, et
illis asservaudis custodiendisque per ambitum mille
armati Persae impositi, extra fossam vero quinque
millia expeditorum militum ex domesticis lectorum
cullocata sunt, singulisque noctibus ac diebus de-
ducta, aliis custoJie vices obeuntibus.
σονος τοῦ δριµντάτον, χαὶ τῆς ἀχλύος χατάξηρως,
σταθεὶς ὄρθιος, ἐχέλευσε χαθίσαι τῷ Παχιαζἡτ ἀν-
τιχρὺ τούτον. Καὶ φνχαγωγήσας, xal παρηγορήσακ([9]
διὰ λόγων, ἐχέλευσε πῆξαι σχηνὰς τρεῖς, Ίτουν
τέντας ἀντίμους, εἰπὼν αὐτῷ *. Ὕπαγε, ἀνακαύ-
ἄθητι, καὶ μὴ λοῦίζον πράττειν εἰς σὲ, ἃ σὺ εἰ;
ἄλλους πέπραχας ' ὄμνυμί σοι θεὸν xal τὸν αὐτοῦ
προφήτην, ὡς οὐκ ἄλλος χωρίσει τὴν φυχἠν σου ἐκ
τοῦ σώματος αὐτῆς, εἰ μὴ θεὺς ὁ ἑνώσας αὐτὴν.
Τότε ὁ Παγιαζῆτ εἰσελθὼν kv ταῖς σκηναῖς à; ἑ
Τεμὺρ ἑδωρίσατο, ἑχέλευσεν ὁ Τεμὺρ τάφρον dp
ξαι γύρωθεν τῶν σχηνῶν, χαὶ χύχλφ τῶν GXQMA
φυλάττειν χιλίους ὁπλίτας Πέρσας, ἑκτὸς δὲ εἩΏζ τάφρου πεντακισχιλίους εὐζώνους ix τῶν oxu-
x&v, καθ ἑχάστην νύχτα τε xal ἡμέραν ἑναλλάσσων αὐτούς.
in 38 campo itaque, ubi pugnam conseruerfant, f
otto dies consumpsit, per {Ώου Persicus exercitus
2 Galatia in Phrygiam, Bithyniam, Paphiagoniam,
Asiam miborem, Cariam, Lyciam, et Pamphyliam
sese diffudit, ita ut in singelis provimeiis totus Te-
myris exercitus eum ipso duce adesse videretur :
hoc igitur octiduo multitüdo illa di(fusa restagnavit.
Jamque Temyr divitiis ingentibus compilatis, man-
cipiisque pluribus Ancyra abductis, Cotysum Phry-
' gie meiropoliw accedit, obvios quoseunque flammis
tradens, Bajszitem quoque in enstodia. diligenter
aervatum , quomodo sepra disumus, trahe-
bat. Contigit autem dem Ancyrm morabantur
quidpiam eajusmomninisse operse pretium est, Dum
Bajasites hellum adheo gerebat, aderant οἱ in exer-
cir qualuor &lii, quorum natu graodior Musukmna-
nu$, secundus Ksses, tertius Mehemetes, -quartes
tandem Moses; domi vero duos adhuc infantes
Mustapham et Orchanem tenebat, Anno autem. ille
quo pugnatum est, Mehemeii liberorum tertio Ga-
latiam provinciam, ut eam regeret, pater auribue-
rai ; qui cum patrem in Seytharum manus jamjam
venturum vidit, cum suis aufugit, el rerum exitum
esspectando per niontes fugitivus vagabater. Inven-
tis itaque fossoribus apprime industriis ac impigris
noctu de montibus íu planitiem descendit ; terram.
ο
Ἐποίησεν οὖν ἡμέρας ὀχτὼ ἐν αὐτῷ τῷ sli
ὅπου 6 πόλεμος ἐγένετο. Καὶ iv. ταύταις ταῖς ἡμέ-
βαις διεσκεδάσθη τὸ Περσικὸν στράτευμα ἀπὺ ['s-
λατίας εἰς Φρυγίαν, Βιθυνίαν. Παφλαγονίαν, 'Asüs
μιχρἀν, Kaplav, Λυχίαν, παὶ Παμφυλίαν, ὥστε iv
πάσῃ ἐπαρχίᾳ καὶ πόλει δοχεῖν εἶναι ἅπαν τὸ oit
εευµα τοῦ Tepbp xat αὐτὸν τὸν Tepgóp* bv aite
ταῖς ὀχτὼ ἡμέραις ὑπερεχύθη, xoi ἐπλημμύρης,
Ὁ δι τεμὺρ λαδὼν πλοῦτον (20); χαὶ αἰχμελωσαν
φολλὴν ἐξ ᾽Αγκύρας, xai τοὺς συναντῶντας φλέγω
καὶ καταναλίσχων, Ἴλθεν εἰς Κοτυαῖον μητρόκὴυ
tfe Φρυγίας, ἔχων σὺν αὐτῷ xat τὸν Παγισζῖ,
καλῶς περιπεφραγµένον τῷ ερόπῳ, ᾧ προλαθόνς
εἰρήχωμεν. Πλὴν ἐγεγόνει ἐν ᾽Αγχύρᾳ τι, ὅπερ ἐσὴ
µνήµης ἄξιον. "Ett ὄντος νοῦ Παγιαζὴτ iv τῷ xnpp
φοῦ πολέμου (21), σαν σὺν αὐνῷν τέσσαρις τὸν
υἱῶν αὐτοῦ, πρῶτος ὁ Μουσουλμὰν, ὁ μετὰ τοῦ
Ἐσαὶς, «ai ερἰτος 6 Μεχεμὲς, xoi τέταρτος 6 Μω-
σῆς. Elye δὲ καὶ ἓν τῷ οἴχῳ {23) δύο, Μονσταξι
καὶ Ὀρχάν, ἔτι νήπια ὄντα" εἶχε δὲ τὴν ἑπεριίεν
τῆς Γαλαξίας κληρωθεῖσαν τὸ ἔτος ἐχεῖνο παρὰ tri
πρὸς αὐτοῦ 6 Μεχεμὲς à ερίτος. Ὡς ov εἶδε αἱ’
κεῖνος τὸν πατέρα ἔτι ἐν χεροὶ τν ἘΣχυθῶν ὁ; b
ὀλίγῳ ἑσόμενον, ἀπέδρα καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς ὑπ' a
τοῦ, καὶ ἦν ἐν ὄρεσι φυγαδεύων, καὶ xapatoxin *t
μέλλον. Εὐρὼν οὖν τεχνίτας ὀῤυκτὰς (25) ἐπιτηδείου
Ísmaelis Bullialdi notes.
(19) Ka) /υχαγχωχγήσας xal "σας. Ad-
eundus Lesncl. lib. vn Historie Ὃ μις ubi
modum explicat, quo- Tenryr. Bajazitem excepit et
habuit. Pbrauzes lib. 1, cap. 29, et Laonicus lib. ut
tion longe a (ine, sed uterque 4 Duca. et. Lcuncla-
vio dissentiunt. .
(30) '0 δὲ Τεμὺρ Aa6 x Aobrov. Crüdelissimum
etl avarissimum fuisse Temvrcen testautar Laonicus
et Leuuclavius., "
(31) "Eri ὄντος τοῦ Παγιαζὴτ àv εῷ καιρῷ vob
πολέμου. Leunciavius, lib. vtt, in principio, omnes
Bajazitis filios enumerat. quorum nomina hzc fuere :
Ertogrul, emir Suleiman, Mustapha Zelebis, 1sa Ze-
lebis, Musa Zelebis, sultanus Mehemetes, Cassimes
vel Cassumes Zelebis. Oecisus est Ertogrul in pugna
contra Casi Bucharedinem; Mustapbas in. przlio
Temyriano periit. Suleiianes ex eo subtractus sal-
vus evasit, etiamque Mehemetes rebus deploratis
excessit. 1sa Prusam seu. Burusam venit, lllieque
imperri sede habuit, Muaa captus est cum patre;
ἱμίόγεν vero Cassumes in Serajo educabotur. Hoc
loco noster Mustaphse nomen omisit, eumque inf::
in pugna non occubuisse asserit : quem porro Es
vocat Ducas, eum Laonicus Jesum, | Leunclarius
Isam appellant : hodieque Turci Dominum redeg-
ptorem nostrum Prophetam Isam vocant.
(23) ΕΊχε δὲ ἐν tQ οἵκῳ. Hic Mustaphas post?
in scenam prodibit adversus Mehemetem, qui ν-
sulmano, Mose et Esc seu Isa occisis, ac Musophi
liocce debellato. Osmaniei imperii summam solis
obtinebit, Discrepat ergo Leunclavius a nostro tài
in Mustaphz setate, quam iu natu minimi nomine,
qui Orchanes Nostro, Cassumes illi dicitur. —
(23) Εὐρὼν οὖν teyricac ὀρύκτας. Laoniens, lit.
in, prodidit a Bajazitis ducibus, noná Mehemee
ejus filio, tentatum fuisse, ut in libertatem ille 3*
sereretur, corruptis graudi pecunia Temyris fosse
ribus, qui cuuiculum in eam partem in qua Bajr
zites erat, egerunt : demumquein ipso opere d-
rehensi capi sunt, Leunclavius:et. Pnranzes ἐπ:
Jus facineris egregii et audacis nullàm meutionem
faciuut.
4
gi HISTORIA BYZANTINA,
812
εἰς ἄγαν, καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυχτὸς ὥρυξαν τὴν A que vertendo ab eis in media tentoria perventum
τάφρον, xal ἕως τὸ μέσον αὐτῶν σχηνῶν καταντή-
σαντες, εἶχον Yàp τελεσιουργήσαντες τὸ πανούρ-
qua, εἰ μὴ θεία τις δύναμις ἐκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευ-
βερωθῆναι tbv ἁλάστορα. Καὶ δη mputa; οὔσης, tv
γὰρ ὑπὸ γῆν χρυπτήµενος ὁ ἥλιος ἑννέα που ὥρας
ἐν τῷ Aéovzt βαδίζων, ἢλθεν fj παράταξις dj νέα,
σαὶ ἰδὼν τὰ χώματα τῆς ὁπῆς ἐβόησαν, καὶ ἔγερ-
θέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύχτα ἀνεθόησαν, καὶ
θόρυόος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Kal εἰσ-
πηδέσαντες εὗρον τὸν Παγιαζἣτ ἱστάμενον ἐν µέσῳ
τῆς τέντας, καὶ thv Χοτζιαφεροὺζ τὸν ἀρχιεννοῦχον
αὐτοῦ, ἦν Yàp οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκὼς σὺν αὐτῷ.
Οἱ δ' ὀρυκταὶ ἔφυγον, xa σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχεμέτ.
Πρωῖας δὲ παραστὰς τῷ Τεμὺρ (24) xat λοιδορήσας
αὐτὸν, χαὶ λόγους ἑπαπειλητικοὺς εἰπὼν αὑτῷ κατά
πρόσωπον αὐτοῦ, προστάξας ἀπεκεφάλισαν τὸν Χοτ-
ζιαφερούζ. Ἔκτοτε οὖν ἐγένετο µεγάλη φυλαχὴ εἰς
αὐτὸν, καὶ σιδη pot xAXotot, καὶ χειροπέδες [γειροτέδαι]
δὰ τς νυχτός' τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοὶ στρα-
τιῶται οὗ διέλειπον φυλάσσοντες.
erat opusque jam perfectum, nisi divina virtute
quadam 9bsistente prohibiti fuissent, quominus
scelus illud liberarent. Jamque orta luce, βοὶ eo
tempore novem horas infra horizontem consume-
b»t Leonem permeans, recens custodum cohors ad
stationem advenit, qui conspectis ad ostium fosse
aggeribus clamorem sustulerunt, quo nocturni cu-
&todes cacitati pariter vociferantur, ingensque tre -
pidatio per universum exercitum est orta, Postca
ingressi Bajazilein iu inedio tabernaculo stantem,
et Chotziapheruzem eunuchorum ejus principem,
qui simul captus fuerat, invenerunt : fossores vero
et Mehemetes aufugerunt. Mane jam facto Temyr
adiit, ac probris eum et conviciis laceravit, cumque
eo sermonem minarum plenum habuit, et Ch..izia-
pleruzi caput abscindi coram jussit. Sub arcta cu-
stodia deincepshabitus est Bajazites, ferreis compe-
dibus ac manicis per noctem vinctus ; interdiu militi-
hus tantummodo frequentibus assiduisque cusio-
ditus,
59 CAPUT XVII i25).
Temyr Asie urbes aliquot. adit et capit, incendiis ac direptionibus omnia devastet. Bajazitis theseuros. Pruse seu
Buruse asservalos rapit, Sumyrnam expugnat; ad eum Phocoarum principes ut. sibi placatum reddant, legatos. mit-
toi, donisqueconciliant. Cariam lustrat, et deinceps Salutariam iter flectit, tbique Bujazites moritur . Temyr in Persi-
dem, amo in expeditione exacto, redit.
'Anáoag δὲ ἀπὺ τοῦ Κοτυαίου, φθείρας, αἰχμα-
λωτεύσας, λαθὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον
σὺν βασάνοις xai τιµωρίαις πλείσταις ' xalov,
χρεµάζων, ζωντοθάκτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους,
καὶ πᾶσαν ἄλλην τιµωρίαν ποιῶν, ᾖλθεν εἰς Προῦ- σ
ταν xai ἀνοίξαφ τοὺς θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρὰ
ιῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσᾶ, ὁρ-
[ύρεα, λίθους τιµίους, µαργαρίτας δίχην χόκκων
σίτου µετρουµένους ἐν χοίνιχι. Ebpev οὖν ἐχεῖ xat
τὰς Yuvaixaq αὐτοῦ, xal τὰς παλλαχὰς, καὶ σὺν
sal; τὴν θυγατέρα Λσζάρου (26). Kal λαθὼν
πάντα τὰ τῆς Πρηούσης, Νικαίας, Νικομηδίας xat
τῶν πἐριξ πόλεων τοὺς ἀκενώτους θησαυροὺς, εἰς
Ῥρυγίαν τὴν χάτω ἀφίκετο. xol πορθήσας ἅπαντα
τολίχνιά τε xai πόλεις ᾖλθεν εἰς ᾿Ασίαν. Καὶ
ia6X, ᾽Αδραμύντιον (27), καὶ ᾿Δσσὸν, ἦλθεν εἰς
Coty:eo discedens Temyr, omnia evertens, ser-
viuti eunetos. mancipaus, omnes tliesauros cun-
trectans, suppliciis variis adhibitis, urendo scilicet
miseros, et suspendio afficiendo, vivos sepeliendo,
emterisque tormentorum generibus torquendo ,
Prusam venit, reseratosque thesauros exhaurit,
et, quee Romonis erepta fuerat, compilat auream
argenteamque supellectilem, pretiosos lapides mar-
garitasque, quas, tanta fuit earum copia, velut
grana frumenti chenice admetiebatur. Illic quoque
uxores Dajazitis pellicesque invenit, interque eas
Lazari filiam; omnibusque abreptis, 'spoliatisque
thesauris, quos nactus est Prus, Nice, Nicome-
diz οἱ in vicinis urbibus, in Phrvgiam inferiorem
ire pergit, omnesque in. itinere urbes ac oppida
populatur, et in Asiam abit, pratceritisque Adra-
ismaelis Bullialdi not».
(34) Hgpotac δὲ παραστὰς τῷ Ἰεμύρ. Nescio
"are Ducas caveam illam ferream a reticeat,
t nullum 'de ea verbum ipsefecerit, cuim accurate
Mis e-etera recenseat. Equidem, ut quod sentio
periam, cum bona dissentientium venia, caveam
lam, ad immanitateu et. $xvitiam Temyris-chaui
&aggerandam, commentos esse teuiporis illius ho-
ines ingenue dicam ο vel fortasse manicas pedi-
isque ferreas, quibus noctu. vinciebatur Bajazites,
weam ferream ipsos appellavisse, Leunclavius,
). vit, narrationem Duca partim confirmat, qua
| Chioiziaferuzen seu llozzapherizem-Begum spe-
4L, ipsum nempe in pugna captum fuisse ; at. ipsi
put fuisse abscissuni omisit, quod noster factum
1596 ΗΒ].
(25) lloc capite res gestasa Temyre. accuratius
icas, quam Leunclavius, aut Laonicus, narrat :
nyrug przcipue expugualionem describit, quam
timie,ob locorum viciniam, bidui siquidem itinere
shos a Swyrfa dissita esL, nosse potuit; atque
iam ex priucipis Lesbi seu Mityleues monumen-
PATROL. GR. CLVII.
tis, qui Temyri honorem cultumque, πά szitiam
cjus iracundiamque devitaudam, exhibuit, Ducas ve.
ro ες Lesbi principis successori in przecipuis nego-
liis eperam suan: aavavit, et iuter ejus maxime fa-
uiiliares ac consiliarios habitus est. Jacobus Bosius
in Hist. ord. Militi Hierosolymitange Smyrnam a
Temyre expugnatam fuisse prodidit, utet Laoni-
cus, lib. ni, qui breviter expedilionem illam expli-
cat et machin?s, quibus ad urbium expugvationem
ntiebatur Temyr. describit, Leunclavius. Smyrna
expugnatam fuisse non docet.
(20) Kal σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζά
pov. Leunclsvius, lib. vii, Lhzari filiam, ques in su
perioribus Maria appellatur, ad convivium Temyri
mandalo venire jussam tradit : cum apud Zaga:
laios Scythas id vitio aul. dedecori uon vertere
tur. Injuriam nihilominus sibi fieri Dajazites Gil
derum ex more gentis suz reputans, id zeger-
Tine ει. Videndus eiiam hac de re Laonicus,
ib. 15.
(27) ᾿Αδραμύρτιον, Urbs maritima Phrygis
25
813
mutio et ΛΑΕΟ Pergamnm accessit, ibique diebus
aliquot immoratus thesauros urbium vicinarum
compilat, puerosque et puellas captivos compre-
hendit, omnesque Turcos et Romauos suppliciis
ciris vcxavit, ut aurum et argentum ab eis extor-
queret; aliosque igni tradidit, alios conclusos fame
enecavit, Cunctis itaque divitiis earum urbium cor-
vasis Magnesiam ad Sipylum montem sitam pro-
fectus est; illic congessit universam L7dize auream
argenteamque supellectilem, omnemque quam
Sardeis, Philadelphia et Attalus possidebant. Smyr-
nam deinde profectus castra metatur juxta oppidu-
lum ab. Hierosulymitanze militiz fratribus Rhodiis
equitibus tempore memorati llomuris exstructum,
idque sibi dedi postulat. At. Rhodii fratres equites
id renuere, quod plurimi viri. feminzeque in illud
confugissent, Ephesii, Thyrzei, Nymphzi, alia-
rumque urbium Christiani, loci firmitate freti, nec
a quoquam expugnatum iri confidentes.,Cum enim
jud. vi frustra sepe tentasset Bajazites, quotannis
presidiüs impositis aditus occupabat, ut fame
expugnaret. Tum expugnaudae arcis consilio capto,
Temyr portus ingressum obsepire aggreditur, edi-
citque sub vesperam, ut ciastina luce singuli mili-
tes lapidei afferant, et in portus fauces projiciant.
0 Quod deinde factum, ii8 qui. in oppide con-
clusi erani, timorem | ingenteus objecit, triremes
porro, czeteraque navigia, nisi prima. diei hora in
altum. deduxissent, a Scythis incensa forent: qui
cum ab aurora ad solis ortum lapides congerere
coepissent, utrumque littus aggere Junxerunt, el
portus ostium. desiccaverunt, Atque decima pars
militum, quid decimam dico? ipsa centesima operi
faciundo plusquam satis fuit. Ubique enim innu-
mera milituin multitudo diffusa aberat, omnem re-
gionem per ambitum occupantium, aliamque ex
alia, priusquam de eorum adventu quicquam pre-
'seiretur, percurrentium. Uno equidem die tridui
jtinere emenso, ul volucrum nubes terras sepius
circumcursabant, nullis impedimentis gravati, sed
jis solum sarcinis eL commeatu, qua ad facile vin-
cendum satis sunt : ad. quoil apte se. comparait,
duum numero maguam satis multitudincin, ipsamque
celerem ac expeditam educunt, Quodque horum
' praecipuum est, sibi nullatenus parcunt, et adver-
sus hostes ferarum agrestium more in pugnam
proceduut. Portus ostio jam superato ad fossas
oppidi accedere Scytha : at equites Rhiodii fortiter
c propugnaculis obsiatere, Scythasque, ttt passeres
locustas, in fussas deJicere, quie eorum cadaveribus
DUCE
8
Α Πέργαμον, xàxel ποιέσας μέρας, καὶ ἀθροίσας
τῶν πέριξ πόλεων τοὺς θησαυροὺς., xaX αἰχμαλω-
τίσας νέους xai παιδίσχας, χαὶ χολάσας, xai τιµω-
pfioac πάντας Τούρχους.τε xal Ῥωμαίους, cp:
χαύστους, καὶ ἐγχλείστους ὑπὸ ἁσιτίας λιμοχτονήὴστς
ἕνεχα χρυσοῦ καὶ ἀργυρίου, πάντα πλοῦτον cupi
σας, ᾖλθεν εἰς Μαγνησίαν τὴν àv Σιπύλῳ χειµέντν.
Κάχεῖ συναθροίσας πάντα τὰ τῆς Λυδίας yposi
τε xal ἀργυρᾶ κειμήλια, xaX πάντα τὸν ἐν τα]:
Σάοδεις . καὶ Φι)αδελφίᾳ, χαὶ ἸΑττάλῳ (28) οωρεύ-
624 πλοῦτον, ᾖλθεν εἰς Σμύρναν. Κά χεῖ τεντώσας
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῶν φρερίων, ὃ ἀνήγειραν ἐν ταῖς
ἡμέραις τοῦ προῤῥηθέντος 'Ομοὺρ, ἑἐξήτει τοῦ
παρ) αὐτῶν. Ὡς δὲ ἀντέλεγον οἱ φρέριοι, σαν v5
πλεῖστοι ἄνδρες τε xal γυναῖχες προσφυγόντες b
τῷ φρουρίῳμ, ᾿ἘΕφίσιοι, Θύραιοι, Νύμφαιοι (30),
χαὶ ànb ἄλλων πόλεων Χριστιανοὶ, θᾳῤῥοῦντες, o;
οὗ κυριευθήῄσεται παρά τινος * xal γὰρ 6 Παγιανῖ:
xat' ἔτος ἑπολέμει, χαὶ οὗ διέλειπεν ἀσφαλῶς τὰς
διεξόδους τηρῶν, ὅπως ὑπὸ τοῦ λιμοῦ ἐγχρατ:
Υένηται τοῦ πολιχνίου, ὑπὸ γὰρ πολέμου οὐ
ἤνυεν * τότε ὁ Τεμὺρ εἰς νῦν λαδὼν φράττει τὸ sm |
λιμένος στήµα, διαλαλιὰς ποιέόας ἀφ ἑσπέρας,
ἵνα τὸ πρωῖ ὁ καθεὶς τῶν στρατιωτῶν và Lilo
ἄρας, ῥίφει ἓν τῷ στόµατι τοῦ λιμένος, ὃ χαὶ rl-
γονεν. Ορῶντες δὲ οἱ τοῦ χάστρου, ἐδειλίαστ '
χαὶ εἰ μὴ εἴλχυσαν τὰς τριῄρεις χαὶ τὰ πλοῖα Ev
τοῦ λιμένος dv τῷ πελάχει, τῇ πρώτη ὥρα 9;
ἡμέρας, ἑτεφρώθησαν ἂν παρὰ τῶν Σχυθῶν : dps
C µενοι δὲ πρωῖ ἄχρι τῆς πρώτης (pac, imolnon
τὴν ὑγρὰν Eqpáv* οὐδὶ τὸ δέχατον. τί λέγω On
«ov; οὐδὲ τὸ ἑκατοστὸν ὑπούργησε «b τῆς διαλαλιᾶ;
πρὀσταγμα. [loo γὰρ ἣν ὁ πᾶς ἀριθμὸς τοῦ στρ;
τοῦ τότε, χαθὼς ἔφημεν, περιχυχκλώσαντες th |
ἅπασαν ἄλλην ἐξ ἄλλης, πρὶν ἀχουσθῆναι xci
λαμθάνοντες γῆν, xal τριῶν διὰ μιᾶς ἡμέρας suc
λάκις, δίχην πτηνῶν αἰθεριῶν, περιτρέχοντες c
κουµένην, μηδὲν μὲν ἐπαγόμενοι, πάντα ὃ ὧν
ἔχοντες ὅσα πρὺς τὸ ῥᾳδίως νικᾷν ἐφόδια xpiir
Εἶναι γὰρ ταυτὶ, τό τε χατὰ πλῆθος ἑξιέναι μιχρΏ
καὶ ἀριθμὸν ὑπερθαῖνον, τό τε τῆς κινήσεως; εὖ-
στροφον xal ὀξύτατον ' xal ὃ τούτων μεῖνον ἃ
τελέως ἀφειδεῖν ἑαυτῶν xal χατὰ πρόσωπον Ux
ἀγρίων θηρῶν &zavtdv εἰς τὰς µάχας. Διαθάνής
τοίνυν τὸ στόµα τοῦ λιμένος, καὶ παραστάντες 5D
τάφρον, οἱ μὲν φρέριοι διὰ τῶν βελῶν ἀνδρείω
ἐμάχοντο ἐχ τῶν προμαχώνων, xai δίκην üxplie»
χαταχοπτοµένων ὑπὸ στρουθῶν iv τῇ τἆφρῳ ἐν
πιπτον, xal fj τάφρος Ὀψοῦτο τοῖς σώμασι τῶ
Σκυθῶν. καὶ οἱ Σκύθαι ὡς αἱ χεφαλαὶ τῆς 0695
D
Ismaelis Bullialdi note.
inferioris vel Lydiae Asso vicina, hodie appella-
tur Landrimyti, Ephesino olim inetropolit:e sub.
dit.
(23) ᾽Αιτάήῳ. Notitia patriarchatus Constantino-
poleos sub Sardium metropolita babet ᾿Ατταλείας
episcopum, alium ab, eo , qui Sylzei seu Perge mc-
tropolit:e. subest.
(29) Νύμφαιοι. Veteres geographl. non memi-
nerunt loci illius prope. Magnesiam ad Bipylum.
Plinius, in Asie descriptione, in Cilicia eollo!
Nymphzum, bb. v, cap. 27. Ideo conjicere poss*
mus, Nymphasum, de quo hoc loco Ducas. πιο —
nem facit, multis ezculis Plinio et aliis geograpi^
posterius esse. I)e illo duobus locis Gregoras "^ .
minit, lib. ui, sub finem, iraditque Joannem. V
tariam imp. illic obiisse , lib. deinde vi, appellatque
Νόμφαιον τῆς Λυδίας. Logotheta quoque in Che
nico Censtantinopolitano.
LM
HISTORIA BYZANTINA.
8106
ἐφύοντο. Πλτρωθείσης οὖν τῆς τάφρου τῶν σωµά Α complebantur. lli vero, ut hydre capita, succre-
των, οἱ παραλειπόµενοι ὑπὲρ μµέτρον Σχῦθαι πατή-
σαντες τὰ τεθνηχότα τῶν σωμάτων, καὶ χλίµαχας
ἐπιθέντες ἀνέδαινον, οἱ μὲν ἄνω, οἱ δὲ τὴν πρὸς
ἅδην φέρουσαν Χάθοδον, μὴ φροντίζων ὁ ζῶν διὰ
τὸν τεθνηχότα εἰ πατήρ ἔστιν ἢ υἱὸς γνήσιος’ ἀλλὰ
«b σπουδαζόµενον By ἣν ἐν ταῖς τῶν ἁπάντων ψυχαῖς,
τίς πρῶτος ἀναδαίνειν, xaX τὸ σχΏπτρον θεῖναι Ev τῷ
πύργῳ. Τότε Ex πάντων τῶν μερῶν ἀναδάντες, xal
τοὺς φρερίους εἰς τὸ ἑνδότερον καταδιώξαντες, φυγῇ
τὴν σωτηρίαν ἐπεμελοῦντο, τὰς δὲ τριήρεις ἐγγὺς
tj: ἀχροπόλεως ἑλχύσαντες, φύρδην xal ἁτάκτως
εἰσήρχοντο, ἔχοντες τὸν Μπαίουλον αὐτὸν ὁμοῦ xal
τοὺς λοιποὺς φρερίους. Οἱ δὲ ἐλθόντες τοῦ φυλαχθή-
ναι ix τῶν ἐχτὸς Χριστιανοὶ ΄ἄπαντες σὺν Υγυναιξὶ
xai τέχνοις, οἱ μὲν ἐν τῇ θαλάσοῃ, οἱ δὲ χρατοῦντες
τὰ πηδάλια τῶν τριῄρεων, οἱ δὲ τὰς χώπας, ἄλλοι
τὰ τῆς πρώρας χαλώδια xal τὰς ἀγχύρας, ἐδόων
πρὸς τοὺς ἐπιδάτας' Ἐ.1εήσατε ἡμᾶς Χριστια-
νοὺς ὄντας, xal μὴ ἐγκαταλείπητε ᾧὧδε. Αὐτοὶ δὲ
σὺν ῥοπάλοις χρηύσαντες εἰς χεῖρας τὰς ἀπῃωρη-
µένας, xa πτερώσαντες τὰ loca, ἀφέντες αὐτοὺς
ἡμ.θανεῖς ἔπλεον, Οἱ δὲ Σχῦθαι παραλαθόντες xal
τὴν ἀχρόπολιν, καὶ εἰς ἓν ἀθροίσαντες τὴν αἶχμα-
λωσίαν, σαν Y&p σὺν Υνναιξὶ xal τέχνοις ὑπὲρ τοὺς
χὐίους, xaX ἁπαγαγόντες αὑτοὺς ἑνώπιον τοῦ Te-
pop, ἐχέλευσε πάντας ξίφει τὰς χεφαλὰς ἀποτμη-
θῆναι. xal οἰχοδομήσας πύργον ἕνα, µίαν πέτραν
ἐνθεὶς, xal µία, χεφαλὴν συναρµόσας (00), ὥστε
τὸ πρόσωπον ἵστααθαι χαθ) elppóv * xal &v τῇ ἑτέρᾳ
τάξει, ὅπου ἡ πέτρα ἣν ἑπάνω ταύτης κεφαλή * xat
ὅπου χεφαλὴ ἣν ἑπάνω ταύτης πέτρα, xal τὰ πρὀσ-
ea πάντα Φαινόμενα περὶ τὴν EG ἐμφάνειαν.
Καὶ ἣν ἰδεῖν ξένον τέρας xai ἀπάνθρωπον ἔπι-
νόηµᾳ.
Al δὲ Φώκαιαι ἕστειλαν πρέσδεις πρὸ τοῦ ἐλθεῖν
αὐτὸν ἓν τοῖς µέρεσι τῆς Ἰωνίας, καὶ προσεκύνησαν
σὺν δώροις πλείστοις» xal αὐτὸς ὑπεδέξατο, καὶ
εἰρήνην σὺν αὐτοῖς ἑσπείσατο" ἣν yàp dj µία τῶν
Γενουϊτῶν, ἡ xal νέα χαλουµένη " ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ
τὺν ἡγεμόνα τῆς Μιτυλήνης ἀνέχειτο, ἡ χαὶ παλαιὰ
χαλουµένη. Ὁ δὲ Τεμὺρ ἐλθὼν ἐν τῇ Σμύρνη, xai
πολεμίζων αὐτὴν, ἔστειλε τὸν υἱωνὸν αὐτοῦ ἱστορή-
coy τὰς Φωχαίας ' xal τοῦτο μαθὼν ὁ τῆς Λέσδου
ἡγεμῶὼν, ἀμθὰς iv τριήρει Ίλθεν εἰς Φωχαίας ' xat
ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως, xa φιλοξενῄήσας ὡς ἐχρῆν
τὸν υἱωνὸν τοῦ Τεμὺρ, φαγόντες, καὶ πιόντες, xal
εὐφρανθέντες ὁμοῦ, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμ-
ψεν. Ὁ δὲ τοῦ Τεμὺρ ἔχγονος δοὺς αὐτῷ σχΏπτρο,
σημεῖον ἀγάπης, xal ἀσπασάμενοι ἀλλήλους, ὁ μὲν
ἐν τριήῤει, ὁ δὲ ἀναθὰς ἐφ᾽ ἵππου, ἀπ ἀλλήλων
ἑχωρίσθησαν. ἘἙλθὼν δὲ καὶ εὑρὼν τὴν Σμύρναν
κατασχαφεῖσαν ἕως τῶν θεμελίων, πρὸς τὴν Ἔφεσον
την πορείαν ἑποίουν, καὶ πανταχόθεν τὸ στράτευμα’
scere. Congesta itaque cadaveribus fossa residui
immenso numero Scy:h:e czesorum caleantes. cada-
vera, scalasque adnmioventes ascenderunt, aliique
in moniorum pinnas evaserunt, alii, quz ad inferos
et letlbum ducit, viam ingressisunt, Neque super-
stes czesorum patris aut liberorum cadavera calcare
aversabatur, aut eorum ab aliis discrimen aliquod
faciebat: sed uni tantum intentus erat quisque.
quomodo prior ascenderet, telumque turri infigeret.
Undequaque igitur muros subeuntes, in interiorem
arcis locum fratres compellunt, qui salutem fuga
quarentes triremes prope arcem adducunt, ipsas-
que (umultuantes ac trepidantes ingressi sunt
Ballivus et ezteri fratres. At Christiani, qui in id
oppidum securilatis causa ex aliis locis se recepe-
rant, omnes cum uxoribus et liberis mare ingressi,
partim triremium clavis adhzrentes, partim in
remos nitentes, alii funibus anchorisque arrepti«
vectorum fidem inclamabant: Miseremini nostri,
qui Christiani sumus, neque hic nos deserite. Vecto-
res vero manus vociferantium protensas contis
quatisutes ac submoventes, pansis velis in. altum
feruntur , hosque semimortuos deserunt. Scy:hee
expugnato castro coactos in unum supra mille cap-
livos, mulieres ac pueros ad Temyrem adducun!,
quos 4&1 ad unum interfici imperat, occisorumque
capita abscindi ; in s:edificanda deinde turre, ordines
lapidibus capitibusque distinxit, ita ut caput unum
C ad lapidis latus coagmentaretur, faciesque ordine:
disposit:& essent: atque in secundo ordine lapidi
caput, lapis capiti (opere »eticulato) superstrueba-
tur: vultusque in exteriorem superficiem omues
versi erant; conspiciendum illic exhibebatur novum
prodigium, inhunianumque commentum.
At Phoczarum principes legatos ad eum desti-
narunt, priusquam in loniam pervenisset, et multis
donis placavere: quibus ille acceptis pacem cum
iis composuit. Harum altera, qu: nova vocabatur,
Genuensibus parebat; altera, qu: et. vetus, Mity-
lenes duci subdita erat. Cum Smyrnam Temyr ac-
cederet, eamque bello peteret, nepotem suum Pho-
cas exploratum misit ; quod cum rescivisset Lesbi
p !rinceps, conscensa Lrireme Plioceam appulit : ur-
beque egressus in occursum Temyris nepotis, eo-
miter ac perhumane, prout decebat, eum suscepit;
εἰ, postquam conviviis ac compotationibus indul-
serunt, et se simul oblectaverunt, cum multis donis
reinisit. Temyris etiam nepos sceptrum illi dilectio-
nis amorisque signum largitus est, el mutuis tan-
dem salutationibus ac osculis sese complexi disces-
serunt, ille quidem trireme vectus, hic equo insi-
dens : qui ad castra reversus Sayrnam a funda- :
mentis eversam dirutamque offendit, aique adeo
Ismaelis Bullialdi note.
(30) Μίαν πέτραν ἐνθεὶς, καὶ μίαν xepaAiyr
συναρµόσας. Genus illud structure ad similitudi-
uem reticulaue faeta erat, de qua sic. Vitruvius,
lib. it, cap. 8: Siructurarum genera sunt hec, reü-
culatum, quo nunc omnes utuntur, et antiquum quod
incertum. dicitur : ex his venustius est reticulatum ,
sed ad rimas faciendas ideo paratum, quod in omnes
paries dissoluta habeat cubilia et coaqmenta.,
ο αο---. «ολ -- ομαλή
"- am.
8i DUC.E SS
Ephesum versus tendentem exercitum, eoque con- A αὐνέῤῥεεν, "Ἡν vip πρόσταγμα z2p' αὑτοῦ bxbotty
fluentem. Edixerat namque Temyr Ancyra digre-
diens, ut omnes proceres magnatesque, ubicunque
agcrent, eum Ephesi adirent, fllucque convenirent;
Epheso quippe discedens imperii sui provincias
repetiturus erat. lbi castris collocatis triginta dies
consumpsit, interimque ex vicinis illi urhi oppidis
et vicis oinnes ineolas congregat : multisque. erue
ciatibus et deustionibus ab iis extorquet, quidquid
a majoribus auri argentique, pretiosarum rerum,
vestisque relictum erat; hinc Mylasum Cariz me-
wopolium profectus δεί; tamque aspera et acris
hieins invasit, geluque ità intensum est, ul qua-
drupedes, volucres aerie aquatiliaque aniualia
gelu iudurueriut, eorumque naturalis calor frigore
exstinctus sit. Cum vero ab una urbe in aliam mi-
graret exercitus Teu yrie, eam, unde movebat, tam
desertam ac solitudinis horrore plenam reliquit,
ut neque canis latrare usquam audiretur, non aves
domestica el cicures cucurrire, non infans vagire ;
sed quo pacto laxato reti, et in. littus postea ex
mari reducto, quicquid implicitum sive minutus
piscis sive amplus occurrit, in terram piscator
trahit, etiamque piseiculum vilissimum, A49 can-
crumque minutulum ; non aliter isti totam Asiam
egerunt et tulerunt, et Mylasso relicta in Phrygiam
Cappatianam, cuneta pariter agendo ferendoque,
iter direxerunt. Α Laodicea vero viam capessiye-
runt, que in Phrygiam Salutarism ducit, quam
provinciam lingua sua Turci Karasar appellant :
illic »erumnis confectus fltrim Bajazites fato con-
cessit. Affirmant plurimi quod veneno mortem ipse
sibi consciverit. Volebat equidem Temyr hunc vi-
vere, et in Persidem abducere, ut universe genti
ostenderet qualem cujusque soli feram compre-
henderat, spectandumque exhibere ad triumphi
ornatum et inagnificentiam ; tandem multis erum-
nis ac miseriis attritum ad mortem sibi inferen-
dam ipsum cogere. Verum ubi animam agere coepit,
postremaque suspiria ducere, Temyri talia signi-
ficat : Vitam cum morle jam commuto; tu letus. ei
hilaris moriuum me conspice, cadaverque meum
ἐξ "Avxopas * Ὅπου ἂν τύχωσι ol μεγιστᾶνες, xal
οἱ σχτράπαι σὺν τοῖς ὑπ' σὐτοὺςε οἱ πάντες εὑρεθᾶ-
σιν ἐν Ἐφέσῳ ' xai γὰρ ἐξ Ἐφέσον ἣν ἀναποδίζων
πρὸς τὰ πάτρια ' ἐχεῖ ὃξ πίξας τὰς σκηνὰς ἑπιίη-
σεν ἡμέρας τριάκλντα, καὶ τὰ πέριξ ἅταντα τῖς
πὀλέως κάστρα, xai πόλεις, xal κίώµας ἀθροίσας
ἅπαντας, χα) τὰ àzb τῶν προνόνων χαταλειφθέντα
χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ, xol ἄλλην πᾶσαν τιμίχν
ὕλην, xal ἔματισαὶν πολυτελή, δ.ὰ πολλῶν ῥᾳσᾶ:
vuv xal καυστηριασμῶ»ν συλλέξας, ἐδῆλθξ, xii
πρὺς την Μιλησίων (51) [Μνλάσσων] μητρόπολιν Κα:
ρίας ἔρχεται, χειμῶνος οὕτω σφοδροῦ Ὑενομένο,,
χρύους τβ xaY παγετοῦ, ὡς xat αὐτὴν τὴν τετραπόδω,
φύσιν τῶν ζώων, χαὶ τὰ πτηνὰ τὰ ἀέρια, xoi τὰ
ἔννγρα ζῶα παγιωθῆναι, xal εἰς χρύσταλλον µετα-
μεῖψφαι τὴν φύσιν αὐτῶν. Ἑκερχομένου δὲ àx)
πόλεως sl; πὀλιν ἀπιέναι, τὴν καταλελειμμένην εἰς
τόσον ἀφίεσαν ἔρημον, ór: οὔτε xuvig ὑλαχὴ 5
παράπαν Ίπούετο, οὐδὲ ὄρνιθος ἡμέρου κοκχυσμὸς,
οὐδὲ παιδίον χλανθμυρισµός' ἁλλ' ὥσπερ cavivny
χαλῶν ἁλιεὺς, ἕλχει ταύτην ἐν τῇ ξηρᾷ ἀπὸ τοῦ
πελάγους, εἶ τι ἂν συναντεῖ τοῦτο xal ἕλχει πρὺς
την ξηρὰν, χᾶν τε µέγαν Ιχθὺν κἄν. τε σμικρὺν,
χα. αὐτὸ τὸ φαυλότατον ἰχθύδιον xal χαρχινίδιον’
οὕτω xal οὗτοι «hv ἅπασαν ᾿Ασίαν λεηλατήσαντις
ᾧχοντο. ᾿Απὸ δὲ Μιλησίων εἰς τὴν ἄνω Φρυγ-αν
Καπατιανὴν ᾖεσαν, τὰ ὅμοια πράττοντες. 'Azb ὃν
Λαοδικείας εἰς Φρυγίαν Σαλονυταρίαν (3) κχατήν-
τησαν, fjv xaX χατὰ τὴν αὐτῶν γλῶσσαν ol Τοῦρχοι
Καράσαρ λέγουσιν ' ἐχεῖ καὶ ὁ πολυπαθ]ς Ἰλτρὶμ
Παγιαζὴτ ἀπέθανεν. "Άδεται οὖν παρὰ πολλῶν, ὅτι
αὐτὺς ἑαυτὸν φαρμάκῳ τῆς ζωῆς ἑστέρησεν. Ὁ rào
Τεμὺρ ἠθούλετο μὲν αὐτὸν ζῆν, xai ἐν τῇ Περαί
ἄγειν, χαὶ δεῖξαι τους Πέρσας ποδαποῦ θηρίου
ἐγχρατὴῆς ἐγένετο , xat θεατρίσαι, χαὶ πομτεῦσαι'
xai μετὰ ταῦτα διὰ πολλῆς στενοχωρίας τοῦ Viv
ἁπαλλάξειν ποιῆσαι. ᾽Αλλ’ ἐπειδὴ τὰ λοΐσθια πνέων
ἦν, μηνύει τῷ Τεμὺρ, ὡς Εγὼ »Ὅν μµετα..λάττω
τὸν βίον ' σὺ δὲ lAapoc β.Ιέψον τεθνγηκέτα µε,
xal τὸ σῶμά µου δὺς ταφΊγαι ἐν τῷ παρ ἑμοῦ
δομηθδέντι uv nj. ᾿Αχούσας δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα
Ismaelis Bullialdi note. - '
(51) Kal πρὸς τὴ» Μιωησίων. Correximus D jazitem. dicm supremum. clausi-se doeet, Locus
Μυλάσσων, in Caria enim luit Mylas:a vel My-
las ; a Stephano etenim et aliis ita appellatur.
In noutia Thronorum sub Constantlnopolitano pa-
wiarcha, metropoliiz Staurupoleos subjicitur epi-
scopus τῶν Μυλάνσων, vel ut alius 118. codex cor-
rec6us exlibet τῶν Μυλάσσων, ct propterea My-
lassuius reddidimus, quod ad hodiernam pronuntia-
tionem magis accedat.
(52) 'Aaó δὲ Λαοδιχλείας ἐς Φγυγίαν Σα-ῖου-
ταρία». (juo in loco mortuus sit Dajazucs non
prodiderunt Laonicus, Phranuzes et. Leunclavius,
Animi sgritudine confectum obiisse docet Laoni-
cus ; e3usam addit Leunclavius , quod. Bajazites a
Temyre intellexisset, fore ut Semerkaudum trans-
ferretur, idque Ducas aliquatenus. innuit, Vene-
num a Temyre ipsi propinatupi aliqui volunt, quod
Leuncl. in calce lib. «n Hist. Musulm. scribit. Du-
cas in Phrygia Salutaria, Turcis Carasar dicta, Ba-
autem ille Carasar, quu nomine noster Plry:iam
Salutariam intelligit, procul dubioest, quem Rara-
Chisarem Turci appellant, id est. arcem nigram;
Greci medii avi locum illum Μαυρόχαστρον, hoc
est nigrum castrum, quem antiqui Coryctun 3p-
pellarunt, ut notat Leuucl. lib. ni, et cap 144, Pan-
dect. Turcic. Contigit mors. Bajazitis anno llegire
80£, id est Chris. 1402, postquam anuos 14 re-
gnasseb; ita tradit Leunclavius lih. vin, atlib. vit
mortuum ait auno. Blegir, 859. Laonici textus
aduiodum depravatus est, qui annos 25 eum re-
nasse prodit, Orbinus scribit uxorem Bajazits,
azari filiam Milievam. (Ducas | Mariam appellat),
altero. posl maritum die obiisse; cui ut illuderel
Temye, vestes. illius ad pudenda usque rescindi
jussit, eteo habitu. inensa:$ accumbentibus mint-
sirare coegit.
819 HISTORIA BYZANTINA.
850
6 Σκύθης ἐχάμφθη τῇ vvoun* xaX στείλας αὐτὸν A trade sepeliendum in monumento quod mihi edificavi.
Óv ἐνταφιαστῶν δ2ύλων αὐτοῦ ὡς ἑκατὸν ἑλευθερώ-
σας αὐτοὺς, ἀπῆγαγον αὐτὸν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ
ἔβαφαν iv τῷ µνημείῳ, ὃ αὐτὸς ᾠχοδύμησεν. Ὁ δὲ
Τεμὺρ ἁπάρας ἐχεῖθεν mph; Λυκαονίαν ἀφίκετο,
κἀχεῖθεν cl; Καισαρίαν, εἶτα εἰς ΑἉρμενίαν μικράν
τε xal μεγάλην. Πληρώτσας ἐνιαυτὸν ἕνα ἑκτὸς τῆς
Περσίας, χαὶ μετὰ τὸν χρόνον εἰσηλθε νικητῆς,
τροπαιοῦχος, φέρων λάφυρα χαὶ λείαν, ὡς οὐδεὶς
τῶν πώποτε τυράννων Περσῶν, αλλ’ ἐπανίωμεν (33)
πάλιν εἰς τοὺς µεταγενεστέρους Ἀγεμόνας τῶν
Ὀθμανῶν, καὶ ἴδωμεν καὶ π.ίῳ τρόπῳ µετέπεσον
εἰς αὐτοὺς τὰ τῆς ἡγεμονία: εὐτυγήματχλ.
His auditis Scytha animi rigore remisso emollitus
est, et liberlatem centum illius servis concessit,
qui funus procurarent ; Prusamque cadaver abdu-
cendum permittitur, ubi η sepulcro, quod vivus
sibi posuerat, sepultum, Temyr in Lycaoniam inde
movit, deincepsque Caesaream pervenit, tandemque
in Armeniam minorem ac majorem reversus est.
Annum in expeditione extra Persiam exegit, de-
mumque victor ac triumphator rediit, praeda ac
spoliis onustus, quanta nullus unquam Persarum
tyraunus reportavit. Sel iterum redeamus ad Oih-
manicz familie principes, qui postea successe-
runt, et attendamus quomodo in eos imperium feliciter concesserit.
CAPUT XVII.
Manuel imperator Byzantium revertitur, el Joannem ex fratre nepotem in Lemnum relegat. Cum Musulmano Bajazitis
filio faedus amicittamque iit. Berum status in Asia post Temyris Chanis discessum. Ese, seu Isa, Bujazitis filius,
bello a (ratre Melemete petitus Temyrte duce capitur, et laqueo prer[ocatur. Cineites Smyrneus innolescit, Alinis [ilios
ex lonia pellit, Musulmani parles sequitur. Atinis filii Mantachie ope Ephesum expuqnant.. Homur Atinis filius cum
Cineite affinitatem contrahit, et paulo post obit. Musulmani adversus Cineitem expeditio. Asig reguli adversus Mu-
suimanum conjurant, sed mutuis suspicionibus a se invicem dissociantur.
Ὁ γὰρ βασιλεὺς Μανουὴλ ἑνωτισθεὶς τὴν ἧτταν Ώ lmperator Manuel eum eladem Turcorum au-
τῶν Τούρχων, καὶ τὴ» τοῦ Παγιαζῆτ ἀθρόαν µετα- — divisset, subitaique Dajazitis, qui velut fulgur
θολὴν (54) πῶς &m' οὐρανοῦ ὡς àctpamhv πεσόντα, ϐϱ celo deciderat , lortun:e mutationem, By-
παρευλὺ πρὸς Ὠυζάντιον ἄνεισι. Καὶ ὁ ἀνεφιὸς αὐ- — ziwntium confestim rediit, οἱ clavum — imperii
τοῦ παραχωρεῖ τῶν οἰάχων τῆς BxsUsía;, xal αὐτὸς — regendum 4 nepote, quem iu Leinum 43
ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ πέµπεται, Καὶ ὁ Μανουηλ μόνος —relegat, recepit. Solus igitur Manuel a palatinis of-
ῥασιλεὺυς παρὰ τοῦ παλατίου xal τοῦ δήµου sógn- lficialibus et populo imperator salutatur. At Mu-
µίζεται. "O δὲ Μουσουλμὰν περάσα; ἐν τῇ δύσει, sulmanus (fretum transvectus in occidentales re-
cistADev ἑντὸς τῆς πόλεως, xol πίπτει iv vol; ποαὶ — giones se contulit, Constantinopolim ingressus im-
τοῦ βασιλέως, καὶ δέεται τούτου λέγων, ὅτι ἘΕιὼ peratoris pedibus accidit, οἱ apud eum hanc sup-
ἔσομαί σοι &lc υἱὸν, σὺ δὲ πατὴρ ἑμὺς ἔσῃ καὶ — picem orationem habet : Ego tibi filius ero, tuque
mihi pater eris: et ab hoc lempore nulla inter nos
ἀπὸ τοῦ v)r ἐν µέσῳ ἡμῶν οὐ φύσει ζιζ-
viov, ἆ.13’ οὔτε σκἀνδα.α ἔσονται ' µόνον ἀνα- — discordie zizania disseminabitur, nu'le offensiones
intercedent ;. tantummodo Thracie prefectum. me
ὐρευσόν με ἠγεμόγα θράκης, ὄσην καὶ ἄ.1.1ην
γῆν διὰ τῶν γονέων ἐπεκτησάμιην' δοὺς οὐτῷ — constitue εἰ aliis regionibus, quantas majores mei
χα. όμήρους ἕνα τῶν ἁδελφῶν αὐτοῦ (55) τῶν ἀνή- C possederunt. Obsides quoque tradidit ex fratribus
suis impuberibus unum, sororemque unam Phla-
tma-catun appellatam : promisitque imperatori
Thessalonicam, oppida ad Strymonem Zetuniun
usque sita, et Peloponnesum redditurum esse, atque
etiam oppida urbi vicina a Panido usque a: osium
ων, xa µίαν τῶν ἁδελφίδων Φατμαχάτουν Emovo-
μανομένην * ὑπεοσχεθεὶς δοῦναι τῷ assi «hv
θεσσαλονίχην, καὶ τὰ τοῦ Στρυµόνος (36) ἄχρις
αντοῦ Ζητουνίου, καὶ τὴν Πελοπόνντησον ' τὰ δὲ τῆς
πόλεως πέριξ ἀπὸ Πλχνίδυυ μέχρι ἱεροῦ στοµίου,
xii ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ στοµίου µέχρι Βάρνας ἅπαντα — sacrum, et hinc Varnam usque cunctas arces ma-
τὰ παράλια κάστρα, τὰ ἐν τῷ Εὐξείνῳ πόντῳ xsí- — ritimas littoribus £uxini Ponti impositas. Impera-
]Ismaelis Bullialdi not.
(53) "AAA" ἁπανίωμεν. Post nortem Bajazitis εί Josephum, appellat. Porro Phatima, seu Patim»-
inlerregnum constituunt. Tureici. Ánnales anao-— Catun. idem est aec Domina Fatima, Italis Signora
rim 12, donec sultanus Meliemetes rerum summa — Futima : ista enim vox Caden Turcis est quod Πλ”
el i:npercío potiretur. lis Signora. ovvero. Madamigella :. Armeni Cadun
(534) Kal τὴν τοῦ Παγιαζήτ μεταθοἡν. Πο — vel Catun per & ltalicum pronuntiant. Nomen illu.l
loco addendum xal αὐτὸν, absque quibus verbis — Fatima. Turcis familiare est ac venerandum : sie
constructio orationis claudicat. enim appellabatur üniea Mulametis filia, quam ex
(23) "Era τῶν dÓsAgowv αὐτοῦ. Ducas lioe loco — Aische Ébubckiris filia suscepit, et Illi patrueli
luos Bajazitis liberos obsides datos ait, marem ,. su» nuptam dedit.
ium, feminam alteram nomin* Phatma—Catin. (00) Τὰ τοῦ Στρυμόνος. Strymon Macedoniie
V infra, cap. 29, narrat. tres obsides fuisse datos, — flaviusest; Zetunium oppidum est, cuius episco-
!uos mares tinpu beres, et illam Phatmam : quorum — pus Larisseo secunde Greeite. imet opolitae oliut
ος, isque natu grandior, el Phatma redditi — suberat, et ad Tüermopylas situm Sperchii (Iimi-
iunt : minor Constantinopoli remansit, Christianis- — ris ripis adjacet. Laonicis, lib. i, Τό τε Zrzoo v
jue sacris initiatus ο. iit, Leunclavius lib. x, cui τὸ £v θερμοπύλαις. Sperchius oli:n, postea. 'Aypio-
suleiimanicus titulos est, Suleimanem Gracorum — péxaq appellatus est, qui in. sinum. Pelaszicum,
uxilia sibi parare cogitantem, (γαι η natu inini- — hodie del Volo. appellatum influit. η] mentio-
num Cassimeim, et sororem suaw Sultanam Fati-— nein. faciunt. Joannes Curopalata Scilliza in Basi-
sam obsides dedisse tradit, Plranzes, cap. 90, — lio ct Constantino: etin iisdem Georgius t'edro-
ip. t, eu:9. qui Christianus ου, Jusuplun, τὰ nus.
sl
triumque Leoniarium — virum prudentem οἱ in bello
impigrum ad recipiendam Thessalonicam destinat,
qui negotium confectum imperatori scribit, et
Joannem in eam urbem introducit, imperatoremque
totius Thessalie proclamat. Preterea Manuel Ro-
manos illastres viros in alias urbes et oppidula
misit, qui eas pulsis Turcis receperunt. Eo tem-
pore tota Thracia profunda pace et secura tran-
quillitate frwehatur; at orientales provincis tu-
multu iugenti turbabantur, subitaque principum
per provincias mutatione agitabantur. Vere itaque
inchvante, postque horrendam illam procellam, se-
dato zstu, fan:es dira, pestisque vehemens gras-
sat? sun! per provincias omnes, quas Scytha: in-
vaserant, bellaque intestina orta. Carmianus nam- B
quequi Alysar cognominabatur, facultatem, a Te-
myre consecutus in paternam ditionem redeundi,
eam recuperavit; Sarchan pariter Lydiam pater-
num principatum recepit. Orchan et Atinis ambo
filii, Homur et Esses, loniam totam sortiti sunt.
Mantachiz filius Elias Cariain et Lyciam obtinuit;
qui vero in oriente relicti erant B3jJazitis filii, eo-
rum unus Mehemetes, cua provinciam nuliam
obtineret, Ancyra in Galatia suhstiterat, cum quo
frater. ejus minor natu Moses etiamnum puer de-
gebat. Eses vero alius eorum buc ei illuc vaga-
bundus oberrabat, diguitate ac imperio prorsus
destitutus,'ejusdemque conditionis erat Mustaphas.
Quare Mehemetes quemdam e magnatibus, qui
patrem ejus comitabantur, Teinirtem cognomiua-
tum, Ancyra adversus Esen, qui in regionibus
ilis iunc agebat, progredi jussit : przlio cum eo
commisso Temirtes victor evasit, A45 Esemque
capite truncavit: unde Melemetes in Galatia no-
men famamque sibi fecit,
Interim in loni partibus, quas possederat Atin
quidam, Cineites appellatus, ejus, qui Karasupasi
vocabatur, filius innotuit, vir fortis ac generosus
DUC/£
tor, pacé inita, Adrianopolim eum misit, Deme- A µενα 'O δὲ βασιλεὺς εἰρηναίαν κατάστασιν otíoo;,
c ὁ ἕτερος ἣν πλανώμενος ἔνθεν χἀκεῖύεν, μὴ tjv
dà
xai αὑτὸν iv "Abptavourólat πέμφας, ἔστειλε 4η-
µήτριον τὸν Λεοντάρι (57), ἄνδρα συνετὸν xai περ)
τὰ πολεμιχὰ εὔστροφον, τοῦ παραλαθεῖν θἐσσαϊο-
vixnv. Ὁ δὲ παραλαθὼν αὐτὴν, xal μηνύσας τῷ
B760.st, εἰσάγει τὸν βασιλέα Ἰωάννην ἑντὸς, χε
δειχνύει τοῦτον βασιλέα πάσης θετταλίας. ᾿Ομοίω;
χαὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι, καὶ τοῖς πολιχνίας
ἔστειλεν ὁ βασιλεὺς ᾿ΡῬωμαίους τῶν ἑνδόξων, xd
παρέἐλαθον πάντα διώξαντες τοὺς Τούρχους * χαὶ i
τοῖς θρᾳχκῴοις µέρεσιν εἰρήνη παντοία, χαὶ ἀττι-
σίαστος γαλήνη ' τὰ δὲ τῆς Eo ἓν μµεγάλῃ ταρσῇ
χαὶ ἀθρόᾳ µεταθολῇ τῶν ἠγεμόνων iv ταῖς Uie
χίαις. Ἔαρος τοίνυν ἀρξαμένου, χαὶ τοῦ σφοδρά
χειμῶνος ἑἐχείνου χαὶ χλύδωνος παρελθόντος, iyt-
Ὑόνει λιμὸς ἰσχυρὸς, χαὶ λοιμὸς ἐν πάσαις ταῖς
ἐπαρχίαις, αἷς οἱ πόδες τῶν Σχυθῶν ἑπάτησαν, xi
ἐμφύλιοι πόλεμοι. Καταθὰς τοίνυν ὁ Καρμιὰν (38),
δοὺς ὁ Τεμὺρ ἄδειαν, ἔλαθε τὴν πατρικὴν a0:
ἑπαρχίαν, Αλυσὰρ ἐπονομαζόμενος. Ὁμοίως x:
Σαρχὰν Aublav τὴν πατριχὴν ἐπαρχίαν πρὸς tavi
ἐποιῄσατο. 'O Ορχὰν, xal οἱ τοῦ ᾿Ατὴῆν δύο vis
Ὁμοὺρ καὶ Ἐσὲς, xai αὐτοὶ τὴν Ἰωνίαν πᾶσαν
ἐκληρώσαντο, Καὶ ὁ τοῦ Μανταχία Ἐλιὲς, xal E |
Καρίαν xal Λυδίαν ἐπεκτήσατο. Οἱ δὲ καταλειφθέν-
τες ἐν τῇ ida τοῦ Παγιαζᾗτ viai, ὁ μὲν Μεχεμὲτ (99)
ἐν ᾽Αγχύρᾳ ἣν τῆς Γαλατίας, ἐπεὶ οὐκ εἶχε xin
νόµον, Ἡ inapylav: ἣν δὲ xal ὁ ἁδελφὺς ama
Muwctc μετ) αὐτὸν ἔτι παιδαρίσχος ὤν. "UO δὲ Es;
αὐθεντίαν, ὁμοίως xai Μουσταφᾶς. "09εν στεῖλα: ὁ
Μεχεμὲτ τινὰ τῶν µεγιστάνων τοῦ πατρὸς aiti
Τεμηρτὲς ἑπονομαζόμενον, ἐξ ᾽Αγχύρος [πρὸς] ὁ--
ἵοντα τότε τὸν Ἐσὲν iv τοῖς µέρεσι ἑχαίνοιον ud
συνάφΆς πόλεμον μετ αὐτοῦ ἀπέτεμε τὴν xegaiti
αὑτοῦ. Ὁ δὲ Μεχεμὲτ fv µεγαλυνόμενος tv Γαλατή.
'Ev δὲ τῷ πρὸς Ἰωνίαν μέρει (40) τοῦ 'Avt)
ἠγέρθη τις ὄνομα Τζινεὴτ, υἱὸς τοῦ Aeyopio:
Καρασούπατη, ἀνὴρ γενναῖος, καὶ slg τὰ mola
[smaelis Bullialdi not».
($7) Δημήτριον τὸν Λεοντάρι». Pro Λεοντάριον
more vulgaris iliomatis : hujus Demetrii meminit
Phranzes lib. 1, cap. 59.
(38) Καταδὰς τοίνυν ὁ Καρμιάν. Levnel. lib. ix
Hist. Musulm. narrat Temyrem principibus a Ba-
ja4 te spoliatis ditiones restituisse : qui bic vocatur
Carmian Alysar, Laonico Caramanus Alosurius
dicitur lb. u. Videndus Leuncl. in Pandectis hist.
T urcice, num. 56.
(59) Παγιαζὴτ viol, ὁ μὲν Μεχεμέτ. Leunclavius,
lib. xx , x, et XI, hanc fratrum lanieuaim stragesque
narrat, Lib. ix, qua: adversus. fsam-begum gessit
Mehemetes, exponit; Temirtasem a partibus Ese
vel Is: stelisse, οἱ a nilitibus Meliemetis occisum
fuisse, Isauque, postquam se fug:e commisit, nus-
quam conspectum fuisse tradit. Verum noster
Temirtem, qui cum Temirtasi idem est, Meheneti
militasse allirmat. Laonicus, lib. iv, Jesum seu
ἴδαπι contra Musuliianim belium gessisse, et
captum prelio morte affectuin fiiisse scribit: cui
Phrauzes, lib. 1, cap. 250, consensit, Sed quod
lib. x, initio, dicit Leunclavius. verissimum cest,
Laonici narrationem confusam e! matilam esse,^t
qua vel acutiores sese exiricare et expedire vit
possint. Becani Annales et Historia Verantisn.
eodem Leuncl. teste, οἱ eos improbante, lsam?
Musa occisum tradunt. .
(40) 'Er δὲ τῷ πρὸς "horíaw μέρει. Huius
Cineitis mentio frequentissima: est in bac nostri
historia. Laonicus, libb. 1v et v, de eo verha leci!,
ει Zovvat:nv appellat. Leunclavius ejus in wit
primum lib. x, in quo Dusme, seu supposititii Νι-
stapbz listoriam contexuit, eumque Tzaneiten ne
minat, Ducas ubique Τζινεῆτ habet, quod nomen
Cineitem reddidimus, ita ut, ci, prima syllaba pre
nuntiatione Italica efferatur. Hic Ciueites a Leur
clavio Isinyroglii, id. est. Smyrna principis, Πιό
dicitur ; Ducas vero cum Kara-Supassi, id est, 1.7!
Subassi lilium fuisse prodit, eL Adinis, seu Attn?
ülios, qui Isuryroglii, οἱ Snryrnze principes erae
lonia expulisse. Oliter hic lectores uonebins, η
enarrandis interregui rebus Ducaim nostrum a Lao
nico et Leuuclavio multum diülcrre.
853
ἔνδοξος ' ἔχων πρόνοια» τῆς Σι ύρνης
τοῦ ἐν ταῖς ημέραις τοῦ Παγιαςῆτ, καὶ διὰ τὴν
πηλυχρόνιον ἡγεμονίαν, ὡς χκαθολικὸν οἱ Σμυρναῖοι
τοπάρχην ἐσέθοντο. Τότε Ἡρατο μάχτν πρὸς τοὺς
υἱοὺς τοῦ ᾽Ατήν * (pxouv γὰρ αὐτοὶ Ev Εφέσῳ. Ὁ δὲ
Τζινεὴτ ἀθροίσας Σµυρναίους, καὶ ix τῶν πὲριξ
χωρίων ὡς πενταχοσίους, χατεργόµενος ἑλῄστευε
τοὺς ἐν τῷ χάμπῳ Ἐφέσου ὣς ἓν ὀλίγῳ δὲ συνα-
θροίσας ἐπέχεινα τῶν πεντακοσίων εἰς αὐτὴν τὴν
πόλιν τῶν Ἐφεσίων ἀφίκετο. Καὶ δὴ παραχαθίσας
v) πολίχνιον, ἓν ὀλίγαις ἡμέραις ὁ τοῦ ᾽Ατὴν υἱὸς
ἀφεὶς ἀπέδρα, καὶ ὁ Τζινεῆητ χύριος χαθειατἠχεί
τῆς ἡγεμονίας. IDhv διὰ παντὸὺς ἔγραφεν ἐν τῇ
Bpáxn πρὸς τὸν Μουσουλμὰν, ὡς Ἐγὼ ὑπὲρ coU
πάσχω. xal τὴν ἡγεμογίαν τοῦ ΑἉτὴν οὐ δυ ἐμὲ,
d.llà διὰ σὲ ταύτην ἐγκο.ποῦμαι" στεῖ.λον οὖν
μοι βοήθεια» iva. εἰς τέ.ῖος ἀντιπαρατάξωμαι
τοὺς ἐχθρούς σου. Ὁ δὲ Μουστουλμὰν ἀπὸ Καλ-
λιουπόλεως ἐν Σμύρνῃ καὶ μίαν, xai πολλάχις
ἀπέστειλε θησαυρὸν πολὺν, xal δι ἐχεῖνον στρα-
τεύων ἦν καθ’ ἑκάστην, ἕως οὗ τοὺς χληρονόμους
τοῦ ᾿Ατὴν ἑδίωξε. Eia po; δὲ ἀρχομένου, xal τὸν δεύ-
τερον ἤδη χρόνον [xal τοῦ δευτέρου Ίδη χρόνου]
μετὰ τὴν παραδρομὴν τοῦ δεινοῦ ἐχείνου χατα-
Χλυσμοῦ, ἄρξαντες ὁ εἷς τοῦ ᾽Ατὴν υἱὸς, ὁ καὶ
Ὁμοὺρ καλούμενος (41), τοῦ ἑτέρου τεθνηκότος,
πρὸς τὸν θεῖζον αὐτοῦ τὸν Μανταχία Ἐλιέζπεγην (42)
τὸν ἡγεμόνα Καρίας ἑπανέρχεται, xol ἰχετικῶς
προσπίπτει τοῖς ποσὶν αὐτοῦ δεόµενος βοηθείας. 'O
HISTORIA BYZANTINA.
ὁ πατὴρ αὐ- À bellique peritia clarus; hujus parens, Bajazite re-
854
rum summam obtinente, Smyrnam rexerat, et
quod diuturnnm regimen ejus fuisset, Smyrna
tanquam generalem toparcham et praefectum ve-
nerabantur. Hoc igitur tempore bellum adversus
Mills fllios capessit, qui Ephesi principatus sedem
habebant ; collectisque Smyrnais, et ex circumja-
centibus oppidulis quingentis ferme viris, in agrum
Ephesium venit, colonosque deprédatur. Brevi
vero eum prxter quingentos coegisset alios, ad
ipsam urbem Ephesum accessit, arceque, post
paucorum dierum obsidionem, potitur, et priuci-
pem illius se gerit, cum ea deserta Alinis filius
aufugisset. Verumtamen litteris ad Musulmanum,
qui in Thracia agebat, datis aperte his professus
est verbis : Ego in tui gratiam tot labores sustineo,
princípatumque Atinis invasi, non ut mihi, sed tibi
acquiram. Auzilium propterea ad me mitte, ut ho-
stibus tuis quandiu stelerint, obsistam. His fidem
prebens Musulmanus semel atque iterum szm-
piusque pecunias multas Calliopoli Smyrnam trans-
misit, quibus belli impensas quotidianas sustinebat,
donec Atinis hxredes expulit, Ineunte vere, alic-
roque anno ab horrenda illa Scytharum excursione,
Auinis filiorum unus, qui Homur quoque vocabatur,
alio demortuo superstes, ad avunculum suum Man-
tachiam Eliezpegum Cariz principem se confert,
et supplex ad pedes illius prostratus auxilium ro-
gat; quem perbenigne suscepit Mantachias, ejus-
à 1 ? φ.ο . υ ο 9 .
δὲ xal µάλα ἁσπασίως αὐτὸν ὑποδέχεται, καὶ τὸ ϱ que petitioni annuit, omnemque exercitum cogit,
αἰτηθὲν πληρεῖ, xaV συνάξας τὸν ἅπαντα στρατὸν
αὐτοῦ, ἓν Ἐφέσῳ σὺν τῷ ᾿Ομοὺρ Épyzcat, ἄγων αὺν
αὐτῷ ὡς ἐξακισχιλίους ἄνδρας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως
σὺν τῷ Κκαρασούπασῃ τῷ πατρὶ τοῦ Τζινεῆτ ἥσαν
ὡς τρισχὶλιοι. Ὁ γὰρ Τζινεῆτ εὑρέθη tv τῇ Σμύρνῃ
ὑπάρχων. Τότε μὴ ὑποχύψαντες οἱ Ἐφέσιοι, ἀλλὰ
χαρτερῶς ἀντικαθιστάμενοι, πῦὂρ ἀφιᾶσινθ ἐν τῇ
πόλει, καὶ δ.ὰ τῶν τεσσάρων μερῶν ἀναφθείσης
τῆς φλογὸς κατεδαπάνα τὰς οἰχίας * καὶ τὰ χατα-
λειφθέντα παρὰ τῶν Σκυθῶν τὸ top ὡς χόρτον κατ-
ᾖσθιε. Καὶ ἣν, ἡ πᾶσα πόλις τέφρα, xal Χόνις &v
620v ἡμέραις. Οἱ δὲ Ἐφέσιοι ἱδόντες τὴν τοσαύτην
enulav, προσεχύνησαν. Ὁ δὲ Καρασούπασης Υενό-
µενος ἔγκχλειστος ἐν τῇ ἀχροπόλει, ἀντεμάχετο ἄχρι
φθινοπωρινοῦ καιροῦ, ἐκδεχόμενος Bofüsiav παρὰ
τοῦ υἱοῦ αὑτοῦ Τζινεἠτ. Ὁ δὲ οὖχ ἠδύνατο, ἀφεὶς
τὴν Σμύρνη», ἀπελθεῖν ἐν Ἐφέσῳφ, ἣν γὰρ σπάνις
πολλ] τῶν στρατιωτῶν. Τότε ἀνοίδας τὰς πύλας
ἐξτλθε, καὶ πεσὼν ὑπετάγη τῷ Μανταχίχ. Παρα-
λαθὼν οὖν αὐτὸν σὺν tol; ἄλλοις τῶν ὄντων ἓν τῷ
πολιχνίῳ, δεσµίους εἰς τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ Ίγαχε.
Ti δὰ παιδὶ τοῦ ᾽Ατὴν τῷ Ὁμοὺρ ἐγχαθιξάνει ἐν
τῇ ἠγεμονίᾳ τῇ πατρικῇ. Τὸν δὲ Καρασούπασην
et in comitatu Homurem habens circiter sex. mi-
litum miliia Ephesum ducit: urbis porro incole,
quibus prieerat Karasupasi Cineitis pater, ter mille
tautum nuniero erant, quod hic Smyrnz tunc age
rel; mec cesserunt propterea Ephesii, sed forti
animo obstiterunt : 3t hostes per quatuor urbis
regiones ignem immiserunt, quo domus absorpte
sunt ; et reliquias, quz Scytharum vastationi su:
pererant, tanquam [foenum flammz devorarunt:
biduiqne spatio tota urbs in cineres versa. est.
Tune Ephesii tantam cladem contuiti, hostibus se
permiserunt. Karasupasis vero intra arcem se re-
cipit, et in autumnum dilata deditione, dum a |
filio pem esspectat, obsidionem toleravit. ls Smyrna
Ü deserta opem ferre patri, et Ephesum accedere
nequibat, quod wilitum paucitas id fleri vetare.
Tandem A5 ergo portis reclusis arcem dedit, in-
que manus Mantachiz? devenit : qui illum aliosque
in arce comprehensos intra ditionis sux limites
vinctos abduxit, reddita: Atinis filio paterna hzre-
ditate. Karasupasim aliosque Othmanicarum par-
tium viros in castri cujusdam, qui Mam:lus dicitur,
turrem conjecit, et conclusos teuuit. Quid vero
]Jsmaelis Bullialdi note.
ϱ»
(41) *O ᾿Ομοὺρ καλούμενος, Womur iste fuit fra-
ter Ese seu lIsz, et uterque Howmuris illius nepotes,
cui Smyrna ab Equitibus Militize Hieroso!'ymi'anze
erepta fuit, uti supra, cap. 7, narratu:w. Vocantur
autem isti Aiinis lili, quod ab Atiue Turcorum
duce genus duxerunt ; flliorumetiam nomine ne-
potes et posteri continentur.
(42) Ε.Ιιέζπεγην. ld est, Eliam-hegum ex Man:
(ασ posteris.
855 DUCE 5.6
molitur Cineites? Smyrna cum una hiremi solvit,
et Cariz littora. legens Mamalo appulit, clamque
incarceratis per nuntium significat illuc advenisse,
vL. furtim eos asportaret. [lli itaque cunctos cw-
stodes suos ad convivium vocant, meracioribusque
calicibus ad. satietatem | porrectis soporem ifffis,
ifa ut pro mortuis haberentur, vonciliaverunt :
lüurri deinde sc proriprere, funibus de muro se
demittentes, birememque conscenderunt, et gaudio
perfusi, quod clanculum itase subduxissent, Smyr-
nàm navigant.
llisme deinde incipiente Cineites adversus Éphe-
8nm castra movet, intraque arcis menia Homurem
compellit, urbemque. totam militibus diripiendam
permittit : et przeter corpora, qu:? libera remanse-
runt, qumcunque cives illius residua post Sey-
tharum incursionem possederant, ademerunt, plu-
resque etiam trucidarunt : aliaque sexcenta hor.
renda perniciosus ille patravit. Cum res eo loci es-
sent, cum Ilonure paciscitur, filiamque swaum οἱ
desponder : et ubi a Cineite jusjurandum accepit de
servandis pactis, castro egreditur : tumque paren-
Uum ac liberorum more in. mutuos amplexiis eunt,
el juramento interposito Musulmano obsequiuin
Cineites renuntiat, Atiuisque generalis proclamatur.
Cineites deinde Hlomurem comitatus totum illius
principatum lustrat, et. iu suas partes cunctas ur-
hes ad Mieaudrum sitas trahit: quaque ad Doream
sie sunt, Philadelphiam, Sardeis et Nymphaum
usque ad. [lermonen fluvium. Cumque in iis collo-
casset viros sibi maxime fidos, earunique omnium
regimea et administrationem cegnaüis et amicis
suis concredidisset, cum futuro genero Ephesi
apebat. Quodam vero die mane inter cives rumor
differtur, ducem obiisse: post solis ergo ortum
funus extulerunt in. castrum, quod pyrgion, id est
turricula, appellatur, ad Tiuoli montis radices sitam,
et majorum sepulcro mandarunt. Jam Cineites
viribus auctus provinciam, quain regebat, pater-
nam hereditatem reputans, supremus Asi» dux ap-
pellatur. Quamobrem cum Musulmanus tantam
ejus insolentiam haud ferret, in Bithyniam traji-
cere destinat, confestimque fretum transvectus
Prusam ingreditur, euioque Prusensium universi-
tas alacri bonoque animo excepit, omnesque A6
hilaresadmodum atque blzeti paratos se ad mortem pro
Α ἔγχλειστον iv πολιχνίῳ τινὶ ἔντλς πύργου δεσµίσας
ἔῤῥιφε, xal τοὺς σὺν αὐτῷ Ὀτμανίδας - Μάμαλος
ὀνομάζεται (15) τὸ πολέχνιον. Ὁ ὃλ Titvebhz τί δαὶ
ἄρα 5601; Ἐκ τῆς Σμύρνης ἐξελθὼν σὺν διέρει ud,
πλεύσας iv τῇ Καρία, ἔρχεται εἰς Μάμαλον, χὰκεῖ
xougío; πέμπει πρὸς τοὺς ἐγχλείστους, d; Tn
χλέψων ᾖλθεν αὐτούς, Οἱ δὲ τοὺς φύλακας ταν.
δαισίαν ποιῄσαντες, xat εἰς κόρον τὸν ἄκρατι
χεράσαντες, χαὶ χοιµήσαντες ὡς τεθνηχότας, αὐτὸ
ἐξῆλθον τοῦ πύργου". xal διὰ τοῦ τείχους γαλα-
σθέντες καλωδίοις, εἰσῆλθον iy τῇ Cos xd
fieocavieg ᾖλθον εἰς Σμύρναν. Ἐγένετο οὖν µε-
Υάλη χαρὰ ἐν τῇ τοιαύτῃ χλοπῇ.
Χειμῶνος δὲ ἀρχομένου ὁ Τζινεὴιτ στρατεύει ti;
Ἔφεσον, xat χλείει ἐντὺς τοῦ πολιχνίου τὸν 'Ὁμνὺρ,
xai τὴν πόλιν πᾶσαν τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις mpl-
δαν ποιεῖται: καὶ πλὲν τῶν ἀνθρώπων, ὅ τι οὐχ
Ἰχμαλωτίζοντο, τὸ πᾶν, 6 ἐπεχτήσαντο μετὰ τὴν
παραδρομὴν τῶν Σχυθῶν, ἐσχύλευσαν, xal πολλοὺς
τῶν πολιτῶν κατέόφαξαν, xal ἄλλα µμυρία δεινὰ
πέπραχεν ὁ ἁλάστωρ. Τότε εἰς συµθ.θάσεις ἐλθὼν
μετὰ τοῦ Ὁμοὺρ, xal τὴν θυγατἐρα εἱς γυναῖκε
αὐτῷ δοὺς, xa ὄρχοις πιστώσας ^hv ἀλήθειαν,
ἔξεισι τοῦ Κάστρου * xal περιπτύσσονται ὡς πατὶρ
μετὰ υἱοῦ, xal ἀποδάλλεται ἑνόρχως την πρὸς τὺν
Μουσουλμὰν εὐπείθειαν, καὶ Ατήνης χαθολιχὸς (Η]
ἀναδείχνυται. Σὺν αὑτῷ οὖν διαδραμὼν τὴν πᾶταν
ἡγεμονίαν, xal πρὸς ἑαυτὸν ἑλχύσας τὰς πάσας
πόλεις, τὰς πρὸς Μαΐανδρον, καὶ τὰς πρὸς ἄρχτον,
C Φιλαδέλφειαν, Σάῤδεις, Νύμφαιον μέχρι τοῦ ἝἜρ.
μονος ποταμοῦ (45); καὶ οἰκήσας [οἰχίσας] τοὺ:
πιστοτάτους αὐτῷ, xal τὴν πᾶσαν ἡγεμονίαυ ti;
χεῖρας τῶν αὐτοῦ συγγενῶν καὶ φίλων ἐνθεῖς,
αὐτὸς ἐν ἝἜ ρέσῳ σὺν τῷ μελλογάμβρῳ διάνων,
0pouc ἀναπηδίσας πρωῖ bv τῷ δῥµῳ, ὡς ὁ ἑνεμὼν
ἑτεθνῆχε', xal δὴ ἡλίου ἀνατείλαντος ἄραντες τὸ
πτῶμα αὐτοῦ, ἕτερον ἐν τῷ πολιχνίῳ, ὃ Πνργίιν
καλεῖται, iv τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ Τµώ]ου ὄρους χεί-
pevov ' ἐχεῖ αὐτὸν ἔθαφαν ἐγγὺς τῶν πατρῶν ai-
τοῦ. Ὅ δὲ Τςινςεῆτ εἰς ὕψος ἀρθεὶς, xaY τὴν ἡνε-
µονίαν ὡς κατριχὸν κλῆρον ἠγησάμενος, αὐτόνομ”ς
ἡγεμὼν 'Asla; ἐχλήθη,. Ὁ δὲ Μουσονλμάν, μὴ
φέρων (46) «tv αὐτοῦ ἀναίδειαν, Ἰδουλήθη περᾶσα:
ἐν τῇ ΕΒ.θννίᾳ. Καὶ δη περάσας, xa! εἰτελθὼν £v
i - * ^ ος
D Προύση, ἅπαντες oti Προυσαεῖς ἁσπασίως αὖτ'ν
ὑπεδέξαντο, καὶ μεθ) ὅσης γιχρᾶς ἑτοίμως τοῦ
θανεῖν ὑπὲρ αὐτὸν Yo:tf, aveo [ὐπὲρ αὐτοῦ ῥρετί-
σαντο]. Τότε δὲ ἔαρος ἀἁρξαμένου, στρατὸν ἀθρτῖ-
Ismaelis Bullialdi note.
(43) Μάμα.ος ὀνομάζαται, Hoc castrum ad maris
littus situm fuisse, qux: mox sequuntur, osteudunt:
et fortasse illud est, quod tabula geographi:z Guil-
lelmi B'aeu ad siuum Halicarnassi, vel castri S.
Petri situ: ostendunt, et Castelmarmora appellaut,
Mabeut equidem Strabo, Ptolemaus et S.eplianus
Μαλλον £v Κιλιχίᾳ, sed non est ille de quo noster
hie verba facit, quippe situs est Mallus i&. extrema
fere Cilicia versus Amani portas et I-sum ; Mania-
lus vero in Caria esse debet, Tu:ci Mermere ap-
y2ilant, unde in libudum Lrcvis c-t ος τας,
(44) καὶ "Ari nc καθολικός. Legatus gen-ralis,
seu vicarius Atinis, id est, Adinensis dilioms, quam
Turci Aidin lli appellant ; cun Howmure enu ab
Atine orto, affinitate. contracta, so. eri sui vicarius
generalis proclamatus est. .
145) Tov e pjtovoc | ποταμοῦ.
ΕΥ ΤΗ ΦΟΣ Compos alluit. . -
: T Ὁ δὲ Mevcon lue. (0i pípor. Expeditio-
pen suscepisse huuc Musulmanu.n seu Solemiauem
à lversus Meheuetem,ct in ΑΙ U ansiisse Leun
εαν lib. x, ex Hanivaldana historia trad l.
llermus est. qui
81
ζειν ἤρξατο κατὰ τοῦ Τζινεήτ. Ὁ 5' αὐτὸς
σὺν ὀλίχοις ἵπποις 6popatoz elc Ἰχόνιον μητρόπολιν
τῆς Λυχαονίας ἔρχεται, καὶ τῷ Καραμὰν ὁμιλέσας,
κατέρχεται εἷς Κοτύαιον, χαὶ τῷ Καρμιὰν τὰ αὐτὰ
εἰπὼν, ἕλχει αὐτοὺς μεθ) ὅπλων εἰς Ἔφεσον. Οἱ δὲ
λόγοι οὓς ὦμ]!λησε μετὰ ᾿τῶν ἡγεμόνων σαν ' Οἵ-
ὃατε ἀχριδῶς τὴν ζημία», ἣν ὑπέστητε παρὰ
τοῦ Παγιαζής * καὶ τοὺς ὑμετέρους Τονεῖς, οὓς
μὲν ἔσφαξεν, οὓς δὲ ἀγχόνῃ ἁπέπνιξε, καὶ ab-
tóc µογάρχης ἐγένετο, καὶ ὑμᾶς ἑξορίστους
ἐποίησεν. Nvv δὲ ἐπεὶ δικαἰᾳ Θεοῦ χρίσει ὁ
ἁ Ἰάστωρ ἡφάνισται, μὴ καταπιέτω ἡμᾶς τὺ τῆς
ἀσπίδος Éxyovov, dAAà προθύµως ἔτι [οὔπω]
ἀκμάζον ὃν συντρ/ψωμεν αὐτοῦ τὴν κάραν, καὶ
τὸ Ao.nóv. ἓν ἁμεριμνίᾳ διάξωµεγ.
Ίότε ol ἡγεμόνες ἐνωτιαθέντες τοῖς λόγοις αὖ -
τοῦ, xal elg συμφέρον αὐτῶν λογισάµενο:, ἐχώρουν
ἐν ἅριασι' καὶ à μὲν Καραμὰν ἓν τριάκοντα
|f. τρισῖ] χιλιάσιν, ὃ δὲ Καρμιὰν ἐν δέχα, xaX ὁ
Τζινεὴτ àv. πέντε χιλιάσιν ἓν Ἐφέσῳ ἑστρατοπέ-
ευσαν. 'O 6t. Μουσουλμὰν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῆς
Προύσης ἓν Λοπαδίῳ ἐλθὼν, καὶ τὸν πάντα στρατὺν
29940 Ev εἰχοσιπέντε χιλιάσιν ἀριθμήσας, καὶ ἀπὸ
Λοπαδίου ἐγερθεὶς, Άλθεν εἷς Πέργαμον àv τῷ
χάμπῳ τοῦ Ma:vopévou (47), ἀπὸ δὲ τοῦ χάµπον ἐν
Σμύρνη. Μαθὼν δὲ τὴν συνέλευσιν τοῦ Καραμὰν
xal τοῦ Καρμιὰν, Ἰπορεῖτο χαὶ Ἡσχαλεν. ἸΑπὸ δΣ
Σμύρνης ποὸς Ἔφεσον ἀπάρας, Ίλθς πίξας t5;
ὄχηνὰς elg τόπον λε"όμενον Μεσαύλιον (45) * xÀx:t
φοῦτθεὶς c0); ὑπεναντίους, xal πυχνώσας τὰς τἐν. C
τας, τἆφρον ἔσχαψε, καὶ χώματα àvivstps* xa
αὐτὸς ἓν μέσῳ μετὰ τοῦ στρατο» ἑκάλητο. Οἱ δὲ
ὑπεναντίοι Ev. Ἐφέσῳ ἀπέχοντες ἁμερῶν [ἡμέρας]
εὐδὲ τὸ Ἅμισυ, Ἠγουν ἐξ ὡρῶν διάστηµα àv ἀλλή-
λων, οὔτε αὑτὸς χωρῶν πρὸς ἑἐχείνους διὰ «Tv
iav, οὔτε ἐχεῖνοι πρὸς αὐτὸν διὰ τὴν ἀνισότητα,
Τοῦ πράγματος οὖν ty ἀμελείᾳ κειµένου, πρόσειτι
τῷ Τζινεῃτ εἷς τῶν αὑτοῦ μυστιχῶν φίλων, xol
έχει αὐτῷ, 'O Καραμὰν xal ὁ Καρμιὰν ὁμονοῇ-
σχντες βούλονται τῇ vuxil ταύτῃ παραδοῦναί σε
£i; χεῖρας τοῦ Μουσουλμάῦ " ἐκεῖνοι δὲ εἰρτναίαν
κατᾷστασιν ποάξαντες, ἀνατρέφουσιν ἀφόδως εἰς
τὰ ἴδια" Ew ταύτῃ οὖν τῇ νυχτὶ τὸ πᾶν διαπράξον-
τχι. Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεῆτ (49), xal καταλα-
ἐωύσης τῆς ἑσπέρας φανοὺς xal λαμπάδας ἀνάψας
ἓν ταῖς αὐτοῦ σχη»,2ῖς, αὐτὸς τοὺς ταχυδρόµηους τῶν
ἵππων ἀναλεξά,μενος. ἄνεισιν ἐν τῇ ἀκροπόλει πρὸς
t5» αὐτοῦ ἁδελφὸν Ηαγιανήτ * ἣν Υὰρ φύλαξ τοῦ
UISTODhIA BYZANTINA.
ζινεῆτ A eo obeundam dixerant, Jamque vere inclioato exer-
διδ
citum adversus Cineitem conscribit ; híe vero paucis
equitibus comitantibus, eursu Iconium Lycaoniz* me
tropolim advolat, et Caramanum alloquitur, bine
Cotyszum venit, et cum Carmiano de iisdem habito
sermone, ipsos cum militibus Ephesum pertrahit.
.Hancce vero apud eos orationem habuit: Accurate
nevistis quam magna damna Bajaaites vobis intulit
parentibusque vestris: quos partim occidit, partim
eis qulam laqueo [regit, ipseque monarcha vobis pulsis
evasit ; quandoquidem vero pestis illa justo Dei ju-
dicio de medio sublata est, non absorbeal nos aspidis
proles, sed quanto ocius et alacriter caput. illius
contundamus, quando nondum. viget ac valet , secu-
ramque vilam ia posterum agams.
Ejus verba cum audiissent principes, utiliaque
sibi, qux& monuerat, rati, curribus vecti aecesse-
runt ; triginta militum millia adduxit Caramanus,
Carmianus vero decem, quibus Cineites qninque
millia adjunxit, et Ephesi castrametati sunt. Mu-
sulmanus vero Prusa Lopadium venit, et in exer-
cita viginti quinque millia hominum recenset ;
cumque Lopadio movisset, Pergamum in campum
M»nomeui accessit, unde Smyrnam contendit.
Valde quidem anxius ac sollicitus restitit, quod
Caramanum Carmianumque copias conjunxisse
diJieisset, Quare Smyrna digressus ΕΡΙΕΡΜΙΗ
versus movet. et in loco, quod Mesaulium vocatur,
castra locat ; illieque hostes reformidans tentoria
constipat , fossam castris cireumducit, el aggere3
excitat, seque intra valium cum exercita continet,
At hujus hostes Ephesi castra liabel.ant, nec dimi
dii diei, hoc est sex horarum, itinere remoti a se
invicem erant. Sed neque Musulmanus ad puznam
lacessere, eosque aggredi timiditate pra peditus
ausus est, neque illi, quod viribus impares essent.
Cum igitur utrique pugnam detrec!arent, ueque
helli opus ferveret, unus inler secretos intimosqua
Cineitis amicos eum adiit, monetque Caramanum
οἱ Carmianum ex compaeto. decrevisse proiinia
nocte Musulmano eym tradere, οἱ pace composita
secure, ad sua. esse reversuros ; et hac procul du-
bio ingruente nocte Lotum negotium absolvendum
esse, Cum talia. audivisset Cineites, vespere facto
D in. tentoriis suis funales et lampades accendit ;
sclectis. celerihus equis iu sorcem. ascendit ad Ba-
jozitem. fratrem suum, qui ejus custodie przeerat,
quei postquam reruu) suarum slauim accurate
Ismaelis Dullialdi nota.
(47) "£v τῷ xájixo τοῦ Mrrogérov. Modie re-
tinet idem nomen, et ab omnibus Smyrnc | incolis
appellatur Μαΐνεμαι, Meneme. P.anities camporum
illa, quam Hermus alluit, Suyrna ejusque s'üui
a Septenirione objaeet, Fertilis est ager, vini geuc-
rosi, peponum, aliorumque fructu n ferax, Hl. iocus
est de quo. Leunclavius, lib. vi, mentionem faeit,
cumque in Sarchanis seu Savüchanis ditione sium
fui*se, eta Turcis Meinen. appellari. docet : uii
ture temporis salis officine erant.
(13) Vecaó.Uov. Deillo loconihil legi ο si. cui
forte appel'atio loci illius corrupta videtur, dispi-
ciat num ex Νεᾶς Αὐλῆς degeneraverit; quac ur-
bem Catalogus seu Notitia episcopataum snb. pa-
Uiarcbali Constintinepoleos throno coustitutoru
refert, suppositam esse Ephesiuo imetropolit:e.
(49) Matà δὲ τοῦτο ὁ TOwenc. Vafer admodum
ac versipellis hic Cineites. fuit, ingenioque tam
versaiili prieditus, ut sepius ad contrarias. párves
tranaierit, Diuturnos carceres toleravit in. Lemno
et landem à ducibus sultani Moratis captus vitium
la (00 finivit.
859
DUCE
86
edocuit, et nt diligenter urbem ia tempus matuti- Α χάστρου xal πρόµαχος * χαὶ τὰ χατ᾽ αὐτὸν ἀχριθῶς
num. custodiat, hortatus est, ipse cum czteris
domesticis a4 Musulmanum A abit: cumque
me !ia uocte Caramani ac Carmiaui milites in Ci-
neitis tentoria venissent, neminem offenderunt.
Oria jam luce Cineites laqueum collo pendentem
gestans, coram Musulmano lacry»»as fundens se
sistit, tal;aque locutus est : Peccavi, domine, morte
dignus sum. Quare collo meo laqueum injeci, de me,
prout libuerit, statue ac. decerne: cuilibet enim
pene jure sum obnoxius. Musulmanus eo sermone
delinitus, ejusque commisertus, veste nitida induit :
et interrogavit ubinam duces illi cum exercitu sta-
rcnt? Respondit. iste, Ephesi. Quod si velis exerci-
tum mihi credere, ad eos pergam, vinctosque ad-
ducam. Αι Musulmanus veritus ut fraus aliqua
subesset, et simulate haec agerentur, noluit
eos insequi : sed orto sole equo insidens cum ΟΠ)”
nibus copiis Ephesum pergit, et Cineitem secum
abducit. Cumque, ut jam diximus, Caramanus et
Carmianus circa mediam noctem ad Cineitis tento-
ria venissent, nec ullus in iis comparuisset, insi-
dias sibi strui suspicati sunt; quare in castris
vehementer tumultaatum est, dum hi equos inqui-
runt, illi sellas et stragula , alil camelos et mulos,
3lii currus ut sarcinas et impedimenta eis impone-
rent. Orto jam sole, omnibusque ad discedendum
rite instructis, duces cum equitatu et copiis pede-
stribus in edito loco staban!, ut cameli et muli,
ἱστορήσας, xal παραγγείλας τὴν φυλαχὴν τῆς
πόλεως ἐπιμελῶς ἄχρι πρωῖας διατηρεῖν, αὐτὸς σὺν
τοῖς λοιποῖς οἰχειακοῖς πρὸς τὸν Μουσουλμὰν ἑπ-
ἄνεισι καὶ διὰ µέσης νυχτὸς οἱ τοῦ Καραμὰν xi
τοῦ Καρμιὰν εἰς τὰς τέντας του Τζινεῆτ ἑλθόντες
οὐδένα εὗρον. Ὁ δὲ Τζινεὴτ, πρωΐῖας δη Υενοµέντς,
καὶ Bpóyov ἐνθεὶς τῷ tpa ttp, ἦλθεν Evam τῇ
Μουσουλμὰν, κλαίων xa* λέγων Κύριθ, ἥμαρτον,
ἄξιός εἰμι τοῦ θανεῖν. "Eyó αὐτὺς τῷ τροχή.ἰϕ
µου τὸν βρόχον ἀνηριησάμη». Ὡς βού.ῖει εἷς
ἐμὲ πρᾶττε, ὑπεύθυνός sip: παντοίας xarat'i-
xnc. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν χαμφθεὶς τοῖς λόγοις τοῦ-
τοις, xal συµπαθήῄσας αὐτὸν, xai στολΏν φαιδρὰν
ἀνδύσας, Ερύτησε * Ποῦ εἰσι νῦν οἱ ἡγεμόνες ἐχεῖ-
νοι, χαὶ ποῦ ἡ παράταξις αὐτῶν εὑρίσκεται; Ὁ δὲ
εἶπεν. Ἐν Ἐφέσῳ: xai εἰ βούλει χώρησόν uo
στρατὸν, x&v ἐλθὼν αὐτοὺς δεσµίους ἄγω πρὺς et.
*0 δὲ Μουτουλμὰν φοθηθεὶς µή πως πανουργία b
pic τούτων τῶν ὑποκρίσεων πράττητα!, οὺχ
Ἀθέλησε χαταδιῶξαι ἐπίσω αὐτῶν ' ἀλλ ἤδη τοῦ
ἡλίου ἀνίσχοντος, καὶ αὐτὸς bg" ἵππου ἐπιδὰς, σὺν
πάτῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς "Ἔφετον ἐχώρει, ἔχων µες
αὐτοῦ xai τὸν Τζινεὴτ. Ὁ δὲ Καραμὰν καὶ Καρ:
µιὰν, καθὼς ἔφημειν, περὶ τὰς µέσας νύκτας ἕλ-
θόντες εἰς τὰς σχηνὰς τοῦ Τζινεῆτ. καὶ μὴ εὑρύντες
αὑτὸν, ἑνόησχν τὴν ἐνέδριαν * xai μέγας θροῦς trt-
γόνει ἓν τῷ φωσάτῳ καὶ ταραχή * οἱ μὲν ἐρευνώντες
τοὺς ἵππους αὐτῶν, οἱ δὲ τὰς ἑφεστρίδας, ἆλλοι τὰς
quos cum omnibus impedimentis ante 8e agebant, C χαµήλους καὶ τοὺς ἡμιόνους, πρὸς τὰ φορτία τῶν
clausira Mieandri transirent ; ipsi vero tandiu in
acie steterunt, donec graviora onera fauces illas
auperasse vidissent: ipsi demum servatis ordinibus
claustra illa ingrediuntur, et cum jam illi, qui
postremam aciem claudebant, intrassent. illa, Mu-
sulmanus pedites suos ponte, qui Galesio monti
vicinus est, transmisit et Ephesum ingressus
est, hora diei quarta, sole Libre signum te-
nente, Αί Ciueites mulla. frustra commentus est,
quibus lunc priucipem induceret ad cos insequen-
jum : sed ille nusquam se persnaderi passus est.
Nam preterquam. quod adniodum facilis esset, et
alienis miseriis taugeretur, dolos et macbinas Ci-
neitis reformidabat. Eratque Musulmanus tam pro-
bus et sinplez, quam Cinoites. iwprobus ac vete-
rator. Castris itaque ip agro Ephesio locatis qua-
drimestre tempus genio indulgens, voluptatesque
captans, per luxum acdelicias ibi transegit : prie cze-
teris enim vino deditus erat, etin libidinem pronus.
παρασχευῶν ἐπιθεῖναι, ἕτεροι δὲ ἐν ἅρμασιν. Les
δὴ ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πάντα χαιῶς παρἃ:
σχευάσαντες, οἱ μὲν ἱππεῖς σὺν τοῖς ἡγεμόσι, χαὶ «ῷ
πεζικῷ στρατῷ ἐπὶ τόπου ὑγηλοῦ ἱστάμενοι, t3; ia4-
νους xai τὰς χαµήλους σὺν παντὶ τῷ φορτ'κῷ τάγασ:
προέπεµφαν, περάσαντες τὰς χλεισούρας τὰς πρί
Μα(ανδρον" αὐτοὶ δὲ ἵσταντο ἕως sov, ὅτι τὰ 6036071
µέρη διέδησαν. Τότε xal αὐτοὶ κατὰ τάξιν εἰς τὰς
χλεισούρας εἰσήλθοσαν. "Ότε δὲ τὸ τέλος τῆς οὐρα-
γίας àv τῷ στόµατι τοῦ στ:νοῦ ἣν, τότε καὶ τὸ τοῦ
᾿Μουσουλμὰν πεζικὸν ἀπὸ τῆς Ἱεφύρας τῆς πρ
Γαλήσιον ὄρος (50) κειµένης διαθὰς ἐν Ἐφέσυ
Ἠϊθεν' καὶ τῇ τετάρτῃ ὥρᾳ τῆς μέρας, foo ἐν
τῷ Ζυγῷ τὴν πορεἰαν πλιοῦντος, καὶ ὁ Mv 309A 1ày
ἐν Ἐφέσῳ. Ὁ δὲ Τζινεὴτ πολλὰ συμθουλεύσας 55)
ποιῖσαι καταπειθῆ τὸν ἄνδρα του χαταδ.ῶξαι ὁπίσυ
αὐτῶν, οὐκ ἠνέσχετο, τὸ μὲν διὰ τὴν ἄχραν αντό
συμπάθειαν, τὸ δὲ xal φοδούµενος ale τὰς ῥ3-
διουργίας τοῦ Τζινεήτ' fv vào ὁ Μηυτουλμὰὴ
τοσοῦτον ἀγαθὸς καὶ ἁπλούστατος, 030v ὁ Τζ.νεὴτ πονηρὸς καὶ περἰεργος. ήξας οὖν τὰς σχηνὰς (Sil
Ismaelis Bullialdi note.
(50) Πρὸς Γα.1ήσιον ὄρος. Mons ille Galesius
Eplieso vicinus est, et procul dubio nomen ab urbe
Galesio traxit, ciijus meminit. Stephanus de urbi-
bus : l'aMjetov πόλις Ἐφέσου, Πτρθένιος kv ἔπικη-
δείῳ τῷ εἰς Αὐξίθεμιν. Calesium urbs Epheso sub-
dita. Purihenius in Auxithemin epicedio. Abrahamus
Ortelius. de illo mont? perperam opinatur, cum
vicinum Constautinapoli ilum. facit, et Gregoram
Ut «nam tiieatur sententiam, adducit.
(51) Πήξας οὖν τὰς σκηγἆς. Lib. x, histor. Νι-
sulm. notat Leuncl. hunc fuisse Soleimanis $e9
Musulmani genium, ut diuturpis, aliquando quadri-
mestribus, compotationibus indulgeret : qux 1gTH7
via ac socordia ultimam oerniciem ei tandem attu-
lerunt.
2
&6l
HISTORIA BYZANTINA.
862
ἐν τῷ τῆς Ἐφέσου χάμπῳ, καὶ ποιῄσας μῆνας τέἐσσαρας, οὐκ ἄλλο ἣν τὸ δρώμενον πλην τρυφῆς
xal σπατάλης * v yàp ὁ ἀνὴρ οἰνοπότης, ὡς οὐδεὶς ἄλλος, xol εἰς τὰς σαρχικὰς ἐπιθυμίας ἁδεῶς ἐμ-
πίκτων.
{8 CAPUT, XIX.
Moses (53) a Mehemete fratre suo deficit et in Valachiam secedit, [ratrem suum Musulmanum i ἳ 1
di , ) ! ϊ ce invadit et vincit. Musiima-
nus dum fuga sibi consulit, et in quodam oppido a juvenibus occiditur ; Moses oppidum et incolas comburit, in Ser-
vimm movet, demde Constantinopoltm frustra oppugnat. Manuel imperator Mehemelem adversus Mosem evocat et conci-
tal. Mehemetes bis victus Byzantium
wr Prusam sepeliendum defertur.
se. recipit : tandem Moser vincit ; hic inter [ugiendum occiditur, ejusque cada
'0 δὲ Μωσῆς. ὃν λόγος φθάσας ἑδήλωσεν, διάγων Α ΑΙ Moses, quem in superioribus nominavimus,
μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μεχεμὲτ ἐν ᾽Αγχύρα τῆς
Γαλατίας καὶ φυγὼν, fxev ἐν Σινόπη ἡγεμονεύον-
τος Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκουμάνου (53). Φιλοξενήσας
οὖν αὐτὸν, ὡς ἔδει, ἐζήτησε περᾶσαι Μωσῆς τὴν
περαίαν τοῦ Εὐξείνου πόντου, τὰ πρὸς Blaylav. 'O
δὲ ἀσπασίως τὴν αἴτησιν αὐτοῦ πληρώσας &glnot,
xal εἰς Βλαχίαν περᾷ. Καὶ τῷ Μύλτζῃ βεηθόδα (54)
συντυχὼν, καὶ πληροφορήσας αὐτῷ cle τε εἴη, χα)
πόθεν ἦχε, καὶ πῶς, δίδωσιν αὐτῷ ἄδειαν τοῦ περι-
πατεῖν lv πάσῃ Βλαχία, xol πράττειν τὰ δόξαντα.
0l δὲ τῆς δύσεως σατράπαι, χαὶ τὰ τοῦ Δανούδεως
µέρη φυλάττοντες, µαθόντες τὴν εἰς Βλαχίαν εἴσο-
bo» τοῦ Μωσῆ, γράφουσι xal δηλοῦσι τῷ Μουτουλ-
μὰν τὰ γενάµενα * καὶ ὅπως, εἰ μὴ φθάσας περάσει
tv τοῖς µέρεσι τῆς θρῴχης, τὴν δύσιν ὁ Μωσῆς
χληρώσεται, xal αὐτὸ- ἐν λσίᾳ διάγων elg αὐτὴν
χαὶ καταλήξει. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἑνωτισθεὶς τοῖς
λόγοις τούτοις, συντόμως ἐξ Ἑφέσου πρὸς Λάμψα-
χον Έρχεται, ἄγων ὁμοῦ xal τὸν Τξινεῆτ, ἄλλον
ἔπαρχον χαταστήσας ἀντ αὐτοῦ ἐν Ἑφέσῳ καὶ ἐν
πάσῃ τῇ ἐπαρχίᾳ. "Hv δὲ ἐν Λαμψάχῳ κτίζων ἐπ'
ὀνόματι τοῦ Μουσουλμὰν πύργον ἕνα παμµεγέθη,
ἐν τῇ ἀχτῇ τῇ ἀπέναντι Καλλίουπόλεως. Ὁ δὲ 8o-
μήτωρ fiv Σαλαγρούζω δὲ Νέγρω (55) Γενουῖτης εἷς
τῶν εὐγενῶν, ὃν καὶ οἰχοδομήσας ὡς ἔπρεπε, xal
ἰδὼν αὐτὸν ὁ Μουσουλμὰν, ἑδωρήσατο αὐτῷ πλεῖστα
χρήματα. Καὶ περάσας ἓν Καλλιουπόλει, xal χα-
θίσας ἓν πότοις xai ἁμεριμνίαις, εὑφραινόμενος,
«αἱ ἀσελγαίνων οὐκ ἑφρόντιζε περὶ τοῦ Μωση. Ὅσ
à Μωσῆς οὗ διέλειπε γράφων τοῖς µεγιστάνοις,
χα) τάττων αὐτοῖς πάντα τὰ χρήσιμα, εἰ ἐγχρατῆς
τῆς ἡγεμονίας γενήσεται * χαὶ οὗ µόνον ἣν kv τού-
τοις, ἁλλὰ xal Τούρχους ἀθροίσας Ex τῶν τοῦ
Ἵστρου μερῶν, παρ) αὐτῶν πάσης θράχης xai
θετταλίας xai Ἱλλουρικοῦ ἠἡγεμὼν ἀνηγορεύετο.
Ὅ δὲ Μουσονλμὰν τὸν Τζινεῆτ πρὸς τὰ µέρη τῆς
Πρυλγαρίας, ἓν τοῖς µέοεσι τῶν Αχρ:ιδῶν (56)
cum fratre suo. Mehemete Ancyrz in Galatia age-
bat; unde Sinopem aufugit ad Spentiarem Tur-
comanum, ejus urbis principem. Cumque ab co
benigne susceptus esset Moses, rogavit, ut in ob-
jectam eontinentem Valachiam versus trajicere
ejus ope et auxilio posset, quod etiam facillime ab.
eo obtínuit, etin Valachiam trajecit. Ad Vaivodam
deiude Myltzem se eonfert, cui certis indiciis no-
tum. fecit, quisnam esset, unde et quomodo illue
accessissel. Quare Vaivoda libertatem ei concedit
secure per totam Valachiam eundi, et prout ei
placuerit agendi facultatem. Cum vero Bassis, qui
Occidentis provincias ad Danubium sitas regebant,
Mosis in Valachiam adventus innotuisset, Musul-
mano rem 1otam scriptis litteris exponunt, mo-
nentque nisi celeriter in Thraciam transierit, limites
jmperii sui intra Asiam, in qua tempus terit, fixum
iri: Mosem vera oceiduas provincias in ditionem.
suan redacturum. llis monitis cum paruisset Mu-
sulmanus, quanto ocius Epheso Lampsacum proli-
ciscitur, comitemque expeditionis Cineitem abdu-
cit, in ejus locum Epheso totique provincix alio
pr:fecto. Per id tempus Musulmano auctore et
mandante Salagruzus de Negro patricius Genuensis
turrem amplam Lampsaci exstruebat in littore
Callipoli objecto: quam, ut par erat, solide con-
siructam, ubi conspexit Musulmanus, multas ei pe-
cunias largitus est. Inde Calliopolim transvectus ,
compotationibus et erapule operam dedit, et om-
nibus euris remissis, deque Mose baud sollicitus,
voluptatibus carpemdis exercendisque libidinibus
attentus. erat. Non cessabat interea Moses ad ma-
guates primariosque viros scribere, et polliceri, si
rerum summa potiatur, fore ut corum commodo
ac utilitati studeat; neque his solum intentus Tur-
cos etiam ex Istri tractu. collegit, ab eisque totius
Thraciz, Thesslie et Illyrici princeps proclamatir.
Ismaelis Bulialdi note.
(52) Leunrlavius lib. x, Mosis alversus Sulei.
manem sen Musulmanum gesta narrat, auctorum-
qu^ dissentientes narrationes notat.
(52) Ἡ γεμογεύοντος Exerciàp coU Τουρκομάνου.
Islendiares a Leunclavio appellatur, ejusque genea-
layiam descripsit. A Turcis Omeroglii et. ls(«n lia-
ro: Vi appellati sunt. Laomeus, lib. iv, Mosem
Sinopes principem profectum esse eliam narrat.
(51) Kal τῷ Μύ,Ιτζῃ βεηδόδα. Mirkien Πα,
«en Mareum Valaclium appellat illum. Leunclavius ;
Laonicus, lib, iv, Myrxen. Hic est Dani frater, de
quo infra fit mentio cap. 29.
(hà) δα.ἑαγρούζω δὲ Nérpo. Annales Genuenses
uahau isto tenipore hujus. Nigri mentionem — fa
ciunt : ei'usdam alius, qui szeculo superiore v.xit,
nomen ab illis eclebratur,
(60) 'Ev τοῖς µέρεσιν τῶν Αχγριδῶν. In ws. li^.
bibliotüecz! Regi | e4talogus urbium et. locorum,
quorum nomina mutata sunt, exstat :: ineo. Ilpe-
θέλλις ἡ "A402. In alio ms. ejusdem bibliothec:e
ad D exsiaut formule inscriptionum et subscriptionum,
quibus Constantinopolitanus patriarcha in. litteris
ad papam, pateiarclias et metropolitas utitur. Inter
i|los exstat, ποὺς τὸν Ἰουστινιανῆς, his verbis :
Maxagwxa:s ágy:emloxons τῆς πρώτης 'lovctt-
νιανῆς, Αχρίδων καὶ πάσης τῆς Βουλγαρίας v ἁγίῳ
Πνεύματι' ἀγαπητὲ ἁδελφὸ τῆς ἡμῶν µετριότητος.
Heaiissime archiepiscope Justiniang prima, Achri-
863
DUC FÉ 8t
Muselianus vero Cineitem in Dulgariam misit, À ἔπαρχον καταστήσας ἔπεμφεν ' αυτὸς δὲ bv Αδοια-
eumque vicinis Achridarum {9 provinciz parii-
bus prafecit; ipse Adrianopolim profectus eam
Ingreditur, et ab omnibus, ut bonorum omnium
auctor atque largitor, lauiibus in celum effertur. -
Et revera talis erat Musulmanus : quamcunque
enim urbem aut vicum adiret, ut dies triginta ibi
moraretur, divitibus et pauperibus, illisque, qui
pr: inopia mendicahaut, abunde largiebatur : tum
ergo coactum exercitum adversus Mosem misit,
dum ipse dies solidos in. compotationibus consu-
mebat. Moses itaque pugna commissa victor evasit,
exercitumque Musulmani u«que ad portas Sophiz
Ínsecutus est, et fana ubique sparsa. ipsum in oc-
cidente regnaturum. Ubi autem Musulnmanus intel-
νρυπόλει τὴν πορείαν ἐποίει, xal εἰσελθὼν ἐντὸς
της πόλευ:, ἅπαντεος αὐτὸν ὡς εἴ ὀργέτην xal δω-
τΏρα πάντων xai) ἀνηγόρευον. Καὶ ἐν direi;
οὕτως ἣν ' ὅπου γὰρ ὁ Μλυσον)μὰν ἔρχετο x&v «x:
ἐν πόλει, κἄν τε bv χώμ]ῃ τοῦ πριῆσα, ἐχεῖ ἡμέρι,
τρ’ἀχοντα, xal οἱ πλούσιοι, xai ol πένητες x2
αὑτοὶ οἱ δι ἔνδειαν τροφῶν προσαιτοῦντες, πάντε;
αὑτάρχεις ἐγένοντο. Τότε ὁ Μουσουλμὰν ám 'A5po-
νουπύλεως συλλέξας στρατὸν χατὰ τοῦ Μωση ἕἔπεμ-
qe, xa αὑτὸς διηµέρευεν ἓν πύτοις. 'O δὲ Μωσι;
συνὀψας πύόλεμον, xal ὑπέρτερος φανεὶς, χα
ὃ.ώξας τὸν στρατὸν «o9 Μουσουλμὰν ἑἐγγύς πο
Σοφίας, ἐγένετο ἁπανταχοῦ φήμη, ὡς ὁ Μωσις
μέλλει «n; δύσεως τοπάρχης Ὑενέσθαι. Καὶ 6
lexit brevi Adrianopoli affiturum Mosem, ad quem B ἐνωτισθεὶς 6 Μουσουλμὰν τὴν ὡς ἓν ὀλίγῳ µέλλον-
undequaque turmatim omnes confluebant, eliamnque
ex primariis p'urimi , sero tandem veterno solutus
et excitatus ad mentem sobriam rediit, et Constau-
tinopoliu petere decrevit, viamque cum paucis
e juitibus ingressus, abeis ad Mosem deficientibus
deseritur. Musulmanus in quoddam oppidum iter
faciendo venit: quem upi conspexere oppidani,
er equi forma, vestium ornatu et vultu, principem
esse eognoverunt, et aj spectandum illum aceur-
ruit: cumque juvenes quinque sagittarii pha-
reirati. eum currendo przevenissen!, tum turbatus
telum in eos emittit, quo. percussus eorum unus
pronis in caput cecidit: secuudo deinde emisso
alium sternit : tunc tres qui supererant, quod fratres
σαν εἰσέλευσιν ἐν ᾿Αδριχνόυπόλει τοῦ Most
γὰρ συῤῥέων ἅπαν τὸ πλῆθος ἐν αὐτῷ, καὶ ἐκ τῶν
προὐχόντων οὐχ ὀλίγοι * αὐτὸς ὀγέ ποτε ἀνανέόας
kx τοῦ χάρους tfc µέΊης Ἠθουλήθη πρὸς Κωνσταν-
τινούπολιν ἀπιέναι’ χαὶ σὺν ὀλίχοις ἐπιθάταις τὸ;
ὁδὸν ἀρξάμενος, καὶ αὐτοὶ ἀθέντες αὐτὸν ἔφυχγο»,
xai «pl; τὸν Most ἤλαυνον. 'O δὲ Μουσουλμὰ»
bv χωρίῳ τινὶ (57) καθ) ὁδὸν ἐντυχών * καὶ οἱ τοῦ
χωρίου εἶδόν τε αὐτὸν xal ἐν τοῦ ἵππου, xal ix
τῶν ἱματίων, καὶ Ex τῆς μορφῆς, χαὶ γνωρίσαντες
ὡς 6 ἡγεμών koci, ἔθεον ἐπὶ τῇ 0£q αὑτουῦ. Καὶ
προχαταλαθόντες νεανίσχοι πέντε τοξόται, φέροντες
τόξα xai βέλη" ὁ Μουσουλμὰν ταραχθεὶς ἀγφίησι
βέλος κατ) αὐτῶν, χαὶ ὁ εἷς χύμδαχος ὁλιαθήσας
germani isti quinque essent, uno. consensu tela C ἔπεσε, χαὶ δεύτερον πέµψας ῥίπτε: τὸν ἕτερον τότε
jn Musulmanmu. torquent, equo dejiciunt et lapso
caput. abseindunt. Mosem. etiam, quem longum
satellitum agmen. comitabatur, Adrianopolitani
sivesin urbem accipiunt, et quam exquisito possunt
cultu venerantur, ibique Üccideutis princeps pro-
clamatur. Cognita porro morte fratris sui Musul-
mani eum lusit, et nilites satraparumque przci -
puos misit, qui defuncti cadaver Adrianopolim ap-
portarunt ; Prusam postea magua pompa perlatum,
"nonuinento, quod ipse posuerat, intulerunt. Dili-
pentem etiaw inquisitionem exercuit in eos qui
ol τρεῖς ὀμονοῄσαντε:, δαν Υὸρ xal οἱ πέντε
ὁμοπάτριοι καὶ ὁμαίμονες, ὀφιᾶσι τὰ βέλη χατὰ
τοῦ Μουσουλμὰν», καὶ πίπτει τοῦ ἵππου, xal ci»
κεφαλὴν ἀποτέμνουσιν. 'O δὲ Μωσῆς εἶσά-εται ἐν
Αδοιανουπόλει μετὰ δορυφορίας καὶ τιμῆς ὅσης,
xai ἡγεμὼν δύτεως ἀναδείκνυται. Μαθὼν δὲ τὸ»
θάνατον τοῦ ἁδελφοῦ αὐτοῦ Μουσουλμὰν ἐπένοπας’
καὶ στρατιώτας τέμνας, καὶ τοὺς πρώτους τῶν
- - , - » "e.
. σατραπῶν, ἕγερον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν ᾿Αδριανου
πόλει, ἔπεμφεν αὐτὸ ἐντίμως ἐν τῇ Προύση. καὶ
ἔθα αν iv τῷ παρ) αὐτοῦ δομηΏέντ. μνημείῳφ. Ὅ
[smaelis Bullialdi no:
darum, et universe Bulgarie i Spiritu. sancto. di- Ὦ logotheta in Chron, de Achridis mentionem fseit.
[οείε modicitatis nostre frater. Kx. his. verbis vi-
deri posset Justiniana prima di(Terre ab. Achridis,
illaque esse urls, Ίο regio diei posset : cui con-
veniunt verba libri ms. 1959. hibliotheese Begi:e,
θράχη ἐστὶν fj ᾿Αὸ2:ανούπολις µέ/ρι τῆς Κωνσταν-
τινουπ/λεω:, καὶ trc Σοφίας. καὶ τῆς Ρο,λ"'τοίας
καὶ τῆς "Dypib^c καὶ τῶν μερῶν αὐτῆς. Thracia
ab Αάγίωπομοίἰ ad Constantinopolim. extenditur, et
Sophia, Bulgaria et Uchride ejusque partibus termi-
natur. Maut Ochnris seu Aclrispro proviucia et rezo-
nc hoc loco, non pro urbe accipiatur ; Justinianam
prim:in Turci Giustandil appellant. Uibs Achiris
à Gregora, lib. 11, in. Macedonia collocatur, quie οἱ
Bul;arici regni in. Llyricum usqu* protensi, pars
fuit. Libro etiam ht latet: Περὶ τῆς ἀρχιεπισκοπῆς
τῆς Βουλγαρίας τὴ: xal ᾽Αχγρίδο. χαλουμένης, De
archiepi:copatu Bulgarie, quiet Achridis dicitur,
cajus. uictiopolis δαν μία. pritua. dicta, 1015.
L30nie. lib. t, Macedonie urbem Ocliridem. no-
minat. Acta etiam Leonis papelX adversus Mi-
cliaelem Cerularium, et Leonem Achrid:eepiscopum,
urhein esse celare expouunt :: in illis exstat epste-
la Michielis οἱ Leonis quie sic. incepit: Michael
universalis patriarcha nova Που. et Leo arcliz—
piscopus. Achride metropolis. Bulgarorum dilecto
[ratri Joanni Cannensi episcopo. Cantacuzeunusetiava
πόλιν ἑσπέριον eam appellat, lib. 1, eap. 30, ita ui
dubium omne tollatur, οἱ Achridau esse. wbom
constet. - ; 0m
(91) 0 δὲ Μουσου.μὰν ἐν χωρίῳ rwr: Ejus
inortem eo lem fere modo accidisse Beceani Áuna -
[εκ et liistoria— Vevantiana. narraut,- Dissentil ab
| tis Hnivaldana. Leun-lavius, lib. x, annum de-
v cti Musulimani ascribit Hegir:e amno Blo, qui
ccepit Maii 6, feria 35,aun. Chr. 1410. Laouicus,
his, ww, rem aliter quai ali narrat.
863
HISTORIA BYZANTINA.
836
&& Μωσῆς ἀκριθῆ ἔρευναν mothoag εἰς τοὺς φουεῖς 4 Musulmanum | interfecerant, tresque. illos , qui
τοῦ MoucovApàw, xal εὑρὼν xal τοὺς τρεῖς, xal
πέµφας iv τῷ χωρίῳ ὃ [οὗ] ἐφονεύθη * χαὶ ἀθροί-
σας πάντας τοὺς χωρίτας, χαὶ δεσµήσας τὸν χαθένα
σὺν γυταιξὶ xal τέχνοις, ἀσφαλίσας τὸν χαθένα iv
ταῖς χαλύδαις αὐτῶν, πὺῦρ ἀφιᾶσιν * καὶ τέχνχ καὶ
ὠηνεῖ-, xal συγγενεῖ-, χαὶ αἱ καλύθαι, xal τὸ χω-
ρίον &mav χατετεφρὠώθη, καὶ εἰς χόνιν ἐγένοντ».
Τοιαύτην ποινην ὁ ἀπάνθρωπος εἰς ἀνθρώπους
εἰργάσατο, δειχνύων τὴν ἀπαρχὴν τῶν καχῶν, ὧν
ἵμέλλε κατεργάκεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ.
Αθροΐίσας οὖν τοὺς μεγιστᾶνας τῆς Θράκης xal
λΙαχεδονίας xal τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν ' σαν YÀo
σονηθροισµένοι πάντες εἰς προσχύνησιν αὐτοῦ".
. δημηγορήσας εἴρηχε πρὸς αὐτοὺς ' "Q ἄνδρες καὶ
τοῦ ἐμοῦ πατρὸς «φί.οι, καὶ γὰρ οὗ δού.ους
Aéro, οἴδατε ἀλριδως τὴν ἣν» ὑπέστη παρὰ τοῦ
Τεμὺρ ἀπειλὴν ἡ τῆς Ασίας μερίς ' xal τὸ
π.]έον, ὅτι ὁ ἐμὸς πατἠρ παρεδόθιη εἰς χεῖρας
αὐτοῦ ὡς στρουθἰον. Obx ἄ.1.ο τοίνυν ἦν τὸ xa-
ταθιδάσαν τοὺς Σκύθας xal Πέρσας καὶ τὸ
1οιπὺν ὄθνος ἐν τοῖς ἡμετέροις σκηνώμασι,
zv ἡ Ιίωγσταντίνου, xal σὺν αὑτῃῇ οἱ ἐν
ταύτῃ βασιαεύοντες. Ε.1θὼν obv ὁ ἑμὲς ἀδε.ὶ-
φὸς, καὶ χυριεύσας τὰ Θρᾳκῷα µέρη, καὶ τὴν
Jelzovcav vq, ἣν ὁ ἡμέτερος dósAgóc [τατὴρ]
ἑχυρ/ευδ», οὐ (ιόνον τὴν πρὸς τὸ πάτριον cé6ac
στοργην οὐκ ἑγεδείξατο dAAG μᾶ-ἰ.Ίον, εἰ χρὴ
Ίέγειν, καὶ àg' ἡμίσεος καδοὺρ ἐγένετο (98). Ἐν
τοῦτῳ καὶ d Θεὸς αὐτὸν παραδ.έψας, εἰς τὴν (C
ἐμὴν χεῖρα τὴν ῥομφαίαν τοῦ «εροφήτου (09)
δέδωχε, τοῦ διχοτοµῆσαι τὸν ἄπιστυν, τὸν δὲ.
πιστὸν ὑπερυψῶσαι καὶ ἀναθιθάσαι. "Ἔνεκα
γοῦν τούτου οὐ γρὴ τοσαύτην qv ἡ Κωνσταλ-
τίνου χ.Ίηρώσασθαι, οὐδὲ πό.Ίεις Μακεδονικὰς,
xal ταῦτα τὴν θεσσαλυνίκην, div διὰ ποΏ.1ῶν
ἱδρώτω» d ἐμὺς πατὴρ éxAnpocaro, xal τοὺς
Βωμοὺς τῶν εἰδώ.Ίων εἰς ἱερὰ τεμένη τοῦ Θεοῦ
xul τοῦ προφήτου µετέστησεν * ἆ.1.1ὰ καὶ αὐτὴν
τὴν μητέρα τῶν πό.εων, καὶ τὸν φοχγέα τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς. εἰ Θεῷ θε.ητόν ἐστι, ξιὰ συν ὃδρο-
μῆς ἐμῆς ἡμετέραν χηταστήσω * καὶ τὰ ἐν αὐτῇ
πρεσευκῆς οἴκους. Τότε ol πάντες εὐήμισαν, καὶ
ξαντο.
ληροΐσας οὖν στρατὸν ἰγανὸν, πρῶτον piv iv D
Σερθία κατέδραµεν (60) (ἔφθασε γὰρ ὁ ὁξσπήτης
exdem palraverant, comprehensos in oppidum,
ubi occisus fuerat, miait: eLin unum convocatos
omues oppidanos, cum uxoribus et liberis singulos
vinxit, et in singulis tuguriis conclusit ; immisso-
que igne liberi cum parentibus cognatisque, tugu-
ria etiam, totumque oppidum conflagrant, et in
cineres veriuntur. Tali supplicio inliumanus ille
in homines auimadvertit, primitias ac specimen
inalorum scelerumque, quorum auctor temporibus
suis futurus erat, exhibens. B) Convocatis
deiude Thracie, Macedonize aliarumque provin-
ciarum proceribus, qui ad eum venerandum conve-
nerant, oratione habita talia locutus est : OQ viri
patris. mei amici, neque enim servos appello, probe
novistis quanto cum horrore Ásia ad Temyris minas
trepidüverit : atque etiam, quod gravius est, pazrem
meum in menus. illius velut passerem lIraditum esse,
Non alius tamen, prater. Constantinopolim ejusque
imperatorem, accersivit Scythas. et. Persas, cate-
rasque gentes in patriam nostram evocavit, Cum
vero frater meus, qui Thracie ceterisque regionibus,
quas pater possederat. dominabatur, nan solum
veneralionem ac pietatem patrie debitam non exhi-
bueril : quin potius, si ita fari licet, cavowr, id est
infidelis, ex semisse factus est; eapropter Deas il-
lum. arersatus, iu. manum. lanceam. prophete mins
tradidit, ut infidelem discindam , fidelem vero exal-
lem et honoribus extollam. Propterea Νο couveuit
Constantinopolim tam late imperare, aut urbes Ma-
cedonicas, imprimis vero Thessalonicam relinere ,
quam tot laboribus et arumnis parens meus conqui-
sierat, idolorümque aliaria in sacra Dei, ejusque pro«
phe templa comimutaverat : atque. ipsam cetera-
rarum urbium caput, patrisque mei homicidam, si
Deo ita placuerit, operi gnaviter incumbens, imperio
meo submiuam , et teinpla, qug in illa urbe stant
D«o et prophete ejus consecrata domos orationis
constituam. His dictis omnes faustis acclamationi-
Lus applauserunt, verbgque ejus, non secus ac
Dei, aurinus hauserunt.
τεμένη τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου τεΛἸέσω
ὡς παρὰ θεοῦ τοὺς μιαροὺς αὐτοῦ λόγους ἐδέ--
Ingenti itaque. conscrip'o esevcitu Serviam pri-
mum invadit (quam. equidem Steplianus Lazari fi-
Ismselis Bullialdi note.
. (58) Καδοὺρ ἐγένετο. Gaurum et Gauros scribit D tos 18 longus, et Alim eo contra Gauros utentem,
Leunclavius : Turci Giaour, dissyllzbum Gallica
pronuntiatione : verbum contumeliosim est, quod
infidelem significat. Moses porro fratrem. suum
Musulmanum Gaurum seu — iutidelem appellat, ob
fe:lus eum imperatore Manuel? ab eo. percussum
obsidesque fratrem ac sororem datos,
(59) Tv ῥομφαίαν τοῦ προφήτου. De Halis aci-
nare hic locus intelligendus eet : de quo Leuuel.
Hist, Musul. lib. 1, ex Acabum et Turcorum mo-
numentis sic disserit : Hine. ille Muhametanorum
fabelle de iliius Sulficare ( sic Alis acinacem nomi-
nare consueverunt) quem narrant quo:ies vagina edu-
ceretur, ita se divisisse, ul geminus efficeretir, cubi-
ab utroque latere non aliter ipsos ac segelem mes
sores proslernere solitum, ac montes etiam. seu sco-
palos eo dissecuisse. Mos indidem inolevit, ut in mi-
litaribus signis Musulmano: uim hic Alis acinar, sive
Sulficar, ve(ut inauspicalus Chrisiianis, fausius ips
sis exprimatur, ctc. ln. superliuninaribus quacum.
dam :edium publicarum Constantinopoli, hoc suifi-
car expressupt bili.li ensis figura vidi, et gladium
Ha!is appellari ab incolis ausivi : hoc µορμολυχείῳφ
et terriculamento pavorem Christianis. injicere
gens virihus suis nimum confisa. credit.
(60) Πρῶτο» μὲν ἐν Σερέἰᾳ κατέδραµεν. Adeun-
dus Leunclavius lib. i1 Histor. Musulin. A Muhamede
'
861
DUC.E M3
lius deseruerat tanti hostis adventu perculsus, ad À Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς μὴ φέρων ἓν τοῖς 3t
eujus etiam nomen solum pavescebat) et in quai-
plurima oppida agrosque patentes excursione facta,
venustos juvenes corpore ac vultu formosos man-
cipia abduxit ; cxteros gladio peremit: cumque
tria castra expugnassel, omnes ense demessos
prostravit. Super cadaveribus deinde Christianorum
mensa instructa, convivio splendido ac celebri prze-
cipuos suorum magnatesque excepit. Serva exce-
dens Adrianopolim pedera refert, brevique spatio
quieti dato ad Constantinopolim — expugnandam
bellicas machinas apparat: et exercitu haud exiguo
in Thessaliam inisso Thessalonicam oppugnat, oc-
cupatisque omnibus, excepto Zetunio, castris Stry-
moni impositis, ipse Constantinopolim tewdit ,
omniaque oppida deserta, unde imperator Manuel
incolas in urbem transtulerat, invenit eaque deius-
sit; Dispositis deinde castris animo conlisus eam
in potestatem suam rédacturum sperabat. Rem e
longinquo gerebat, copias procul ab urbe tenens :
verum singulis diebus ad pugnam S1 lacessendo,
hostes caedebat, lacessitus quandoque ipse et caesus.
Erumpentes namque Constantinopolis cives przlio
cum Turcis congrediebantur. horumnque cesorum
numerus llomsorum numerum triplo superabat.
Neque interim imperatori ejusmodi victori «ratae
crant. Romeos enim ipsi charos ac commendabiles,
non miuus ac. pupillam oculi, eorum paucitas red-
debat. Quid commodi, inquit, ad me reit, si de-
τὴν ἀπιδρομὴν), xaX maps 2507] χωρία, καὶ χάµπους
καταδραμὼν, τὰ μὲν ὡραῖα τῇ ὄψει xal νέα σώματα
ἠχμαλώτιζεν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἅπαντας ξίφει χα-έ-
σφαττε. Λαξὼν δὲ χαὶ πολίχνια τρία πολέμυ πάν.
τας ἐθέρισε' χαὶ θερίζων, ἓν τοῖς σώμασι τῶν
Χριστιανῶν τράπεζαν ἐφήπλου, xal πανδαιαίτ
ἐποίει μετὰ τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ. ᾿Απὺ δὲ Σερ.
Cla; στραφεὶς ἓν ᾿Αδριανουπόλει, xal μιχρὺν àv
παυσάµενος, τὰ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου παβεσχεύανι
πολεμικὰ τειχομηχανήµατα πέμψας δὲ στρανν
οὐχ ὀλίγον ἐν Θετταλίᾳ, ἐπολιόρχει θεσταλονίχτν,
καὶ τὰ παρὰ τὸν Στρυμόνα χωρία ἅπαντα παραλ-
θών, πλην Ζητουνίου, αὐτὸς πρὸς Κωνσταντινούυπον
ἐχώρει, xat πάντα τὰ χωρία εὑρὼν ἔρημα᾽ NEA
petotxhaa; αὐτὰ ὁ βασιλεὺς Maveubà ivi τι
πόλεως * πάντα πυρὶ παρέδωκχεν ' αὐτὸς δὲ πῄξ
τὰς σχηνᾶς, τῇ μὲν ’γνώµῃ θαῤῥῶν fv, ὅτι γε:
σεται ταύτης χύριος * τῇ δὲ πράξει xal τῇ Qf
δυνάµει µακρύθεν fjv ἑστώς * πλὴν καθ) ἡμέραν ὧχ
ἐπαῦύετο πολεμῶν, καὶ πολεμιζόµενος, xaX σφάττων,
καὶ σφαζόμενος παρὰ τῶν πολιτῶν. Ἐξερχόμενι
γὰρ οἱ πολῖται συνεπλέχοντο τοῖς Τούρχοις. xal εἰ;
tva Ῥωμαῖον τρεῖς ἔπιπτον Τοῦρκοι. Τὸν δὲ ῥᾳσ-
λέα οὐχ ἔρεσχε τοῦτο. Είχε Υὰρ τοὺς Ῥωμαίους ὡς
ἐπὶ τὸ πολὺ διὰ τὴν ὁλιγότητα φυλάττων abt 8;
χόρην ὀφθαλμοῦ. Ἔλεγε γὰρ, Tl poc ὄφελος, εἰ as
τοὺς ἑχατὸν στρατιώτας Ῥωμαίους ὁλέσω δέχα;, "l
vlc τῷ Μωσῇ ζημία, el ἀπὸ τοὺς χιλίαυς Τούρχις
cem milité& Ποιος ex centum. amisero ? quan- C ῥλέσει ἑχατόν; Πλην ἡ θρασύτης τῶν Ῥωμαίωι
tamve cladem accipit Moses, si ex mille "Turcis
centum perierint ? Verumtamen audacia freti Ro-
mai haud se continuerunt, ac eruptione facta
praelio Turcos aggredi non cessavere. Inter pugnan-
cum vero comprehenderunt Turci quermdam illu-
sirium, Joannis olim imperatoris, Manuelisque F.
pincernam, quem capite truncarunt. Cognita cede
cadaver pugna —subiraxerunt Roni, postque
diuturnam pugnam ac. vociferationem illud in ur-
Lem ünportarunt : at ejus caput ad Mosem atitulere
Turci. Occisi pater Nicolaus Notarius imperatoris
D. Mauuelis interpres, quique przdives erat, caput
' nbscissum multis eentenis nummis illico redemit,
et una cum cadavere sepelivit. Ingenti dolore Ro-
maorum juvenis ille desideratus est, patrisque et
Lucam fratris, qui sub imperator» Joaune ultimo
Palzeologo Mesazontis officio fungebatur ; postremo
jn civitatis uuiversee clade cum liberis capite
plexus est, Verum ad narrationis seriem reverta-
mur.
Mauuel equidem imperator cum tyranni ferum ac
immanem animum cerneret, bellumque iuterneci-
οὗ διέλιπε τοῦ ἐξέρχεσθαι xal συµπλέχεν τὰ;
Τούρχοις. Έλαδον οὖν ἐν πολέμῳ οἱ Τοῦρχοι i4
τῶν ἑνδόξων, τὸν ἐπὶ τῆς εραπέζης Ἰωάννου t
χρηµατίσαντος βασιλέως, τοῦ βασιλέως Μαν
υἱοῦ, ὃν xal ἀπέτεμον αὐτοῦ τὴν κεφαλήν. Οἱ E
Ῥωμαῖοι µαθόντες τὸ γεγονὸς ἑξεπόρτησαν. M.
διὰ πολλοῦ πολέμου xal χραυγῆς, ἔφερον τὸ cxx
αὐτοῦ ἑντὸς τῆς πόλεως * τὴν δὲ χεφαλὴν αὐτὸ €
Τοῦρχοι τῷ Μωσῇ ἑκόμισαν. Τότε Νιχόλαος Nou-
ρᾶς πατ]ρ τοῦ τεθνηχότος, διερμηνευτὴς ὧν τὰ
βασιλέως Χχνρίου Μανουὴλ, πλούσιος ὢν σφόδρ,
ἐξαγοράσας διὰ πολλῶν Χεντιναρίων τὴν χεφαῖλν
ἔθαψε σὺν τῷ σώματι. Μέγα πένθος ποιίσας Ῥν-
µαίοις ὁ νέος ἐχεῖνος xal τῷ πατρὶ xai τῷ dic sy
Λουκᾷ ' ὃς χαὶ ἓν ταῖς ἡμέραις ὑστάτου βασιλέα
Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου µεσάζων ἐχρημάτια,
xai iv τῇ παντελεῖ φθορᾷ τῆς πόλεως, xal aX
σὺν τδῖς τέκνοις ἐχαρατομήθη. ἸΑλλ' ἐπανιτέον F7
«ph; τὴν διἠγησιν.
ὉὍ βασι)εὺς yxp Μα.ονΏλ ἑρῶν τοῦ τυρᾶνη Ὁ
ἀπηνὲς, xai τὸ πρὸς τὴν τῶν Χριστιανῶν μάχη
Ismaelis Bullialdi note.
er legatos ad fedus amicitiamque contrahendam
lauuelei imperatorem sollicitatum Verautiana et
Hauivaldana historize tradunt. llla victum a. Mehe-
nete Mosem primo congressu, haec vero secundo
praelio asserit: et. utraque Mosen in fratris sui
Mcehemetis manus νίνωυι devenisse affirrnant. De
Mose L»onicus, lib. 1v, adeundus. Phranzes eias.
lib. t, cap. 30, istorum Bajazitis filiorum res £*
stas narrat : nostroque consentit, cur semel atq
iterum victum Mehemetein a Mose recessisse, [εί
tio tandem pralio victoria politum — esse scr
it.
569
HISTORIA BYZANTINA. '
810
ἄσπονδον ἔχθραν, μηνύει τῷ Μαχουμὲτ τῷ ἁδελφῷ A num adversus Christianos odio implacabili eun
αὐτοῦ ἔτι διάγων ἐν Προύσῃ, τὸ ἐλθεῖν εἰς τὸ Σχου-
τάριον ' καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τρι]ρεσι διαθιθάσει ἓν
τᾗ Κωνσταντινουπόλει. "Amb δὲ Κωνσταντινουπό-
λεως βοηθείᾳ Θεοῦ χαὶ τοῦ βασιλέως ἐξερχόμενος
συμπλαχῆσεται τῷ «υράννῳ. Καὶ εἰ μὲν τὸ τῆς τύ-
χης ἐπὶ τὸν τύραννον ῥέψει, fj πόλις πάντοτε ἔτοι-
pos ἔσται εἰς ὑποδοχὴν αὐτοῦ * El δὲ τοὺναντίον,
0 xal ἐπιθυμητὸν ἡμῖν ἑστι,τῆς ἡγεμογίας érxpa-
τὴς γρε)ήσῃ., xal ὡς ἑμὸς vlóc Ec. Ὁ δὲ Mayov-
piv ἀχούσας τοὺς λόγους τούτους, καὶ πρόθυμος
γενόµενος, προθύµως εἰς τὸ Σκουτάριν ἤλαυνε πάἀ-
σας τὰς αὐτοῦ δυνάµεις. Ὁ δὲ βᾶσιλεὺς μαθώὼν ὅτι
ἦλθεν εἰς τὸ πέραν, τὰς τρι]ρεις ἑτοίμους ἔχων
περᾷ, καὶ τῷ Μαχουμὲτ ἐντυχὼν, xal λόγους ἑνόρ-
χους λαδὼν χαὶ δοὺς, περᾶ τὸν Μαχουμὲτ σὺν αὐτῷ
tlg Κωνσταντινούπολιν. Καὶ μεγάλην πανήγυριν tv
τῇ εἰσόδῳ ποιῄσας ὁ βασιλεὺς τρεῖς ἡμέρας, τῇ
τετάρτῃ ἔξεισιε τῆς πόλεως ὁ Μεχεμὲτ σὺν πάσῃ τῇ
στρατιᾷ αὐτοῦ xai σὺν ὀλίγοις στρατιώταις Ῥω-
μαῖοις * xaX συµµίξας τῷ Μωσῇ ἠττήθη, καὶ Ίττη-
Or; χατέφυχεν ἐν τῇ σόλει. 'O δὲ βασιλεὺς θερα-
πεύσας αὐτὸν διὰ λόγων σοφιστικῶν, καὶ πραγμάτων
στρατμυτικῶν ὧν ἀπώλεσεν, ἐπεμελεῖτο πάλιν -τοῦ
᾿αξελθεῖν ἀχ δευτέρου, xal συμπλαχῆναι τῷ Μωσῇ.
Ὁ δὲ Μωσῆς ἐξελθὼν Ex τῶν ὁρίων Κωνσταντινου-
πόλεως, ἔχων πάντα xbv δυτιχὸν στρατὸν σὺν αὐτῷ,
παρεσχευάζετο χατὰ τοῦ Μεχεμὲτ xai τῆς πόλεως.
Ἐξελθὼν δὲ πάλιν ἐκ δευτέρου ὁ Μεχεμὲτ xai πά-
gerere, Mahometem fratrem. ipsius Βνης tune
adbuc degentem monet, ut Scutarium accedat, unde
Constantinopolim. triremibus imperatoriis trajice-
rei ; Constantinopoli deinde faventibus Deo ae
imperatore egressus pugna cum tyranimno experire-
tur: ita ut ipsi urbs ad tute se recipiendum pateat,
si tyranno fortuna arriserit: Sin minus id contige-
ri (quod impense nobis oplandum), principatum
adipisceris, ei mihi, non secus ac liberi, charus eris.
His auditis alacer promptusque factus Mahometes,
quascunque copias liabebat, Seutarium. coufi stim
duxit, lmperator ergo, ubi cuui a lvenisse ad Οἱ 8111
oppositam didicit, triremibus, quas instructas ha-
bebat, eo trajicit ; εἰ cum Maboinete «ellocutus,
B mutuo jurejurando fide utrimque obstrieta, eum
Constantinopolim secum vebit. Exceptum celebri
pompa tridui spatio magnifice habuit : quarto de-
mum die Mahoinetes urbe egreditur cum univers
exercitu et parva manu militum Romaorum:ini-
taque $9 cum Mose pugna victus in urbem fuga
se recepit, Tum imperator auimum illius sermo-
nibus aptís erexit ; curavitque apparatum bellic:m
iterum instaurari, el. amissa resarciri, ul eut
Mose acie denuo conüigeret. At Moses ex finibus
Constantinopolitanis oceiduarum regionum omues
copias deduxit, acieuque adversus et Mahometem
et urbem instruxit. Altera igitur vice erumpens
Mahonmetes, accepta iterum clade in urbem refu-
Av ἠττήθη, xol πάλιν Ev. τῇ πόλει κατέφυγε, xai ϱ Eit, fugientemque imperator suscipit. Tunc mostus
πάλιν ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ὑπεδέξατο. Τότς 6 Μεχεμὲτ
àv ἁδημονίᾳ γεγονὼς, xal τὴν τῆς τύχης μεταφορὰν
ὡς σφενδόνης στρεπτὸν ἡγησάμεγος, εἴρηχε τῷ βα-
σιλεῖ' Σὺ μὲν, πάτερ ἅγιε, ζυγοσταθμῶν, καὶ
zpo6Aéxov τὰς π.ἰάστιγγας, οὐχ ἀφίης pot, dvo
xal κάτω τὴν τύχη» ópaw, τοῦ προδοθήναι 7)
πᾳραδοθῆναί µοι τὸν ἐχθρὲν παρ) αὐτῆς. Ἐγὼ
δὲ έχω, πᾶν τὸ ἐν µετώποις γφαφὲν (61) ἑνὸς
ἑχάστου ÓaxtóAg θεοῦ ἁπαραιτήτως προδήσε-
ται. Κέ.1ευσον οὗν µοι σὺν τοῖς ἐμοῖς τὴν πρὸς
Αδριαν ov φέρουσα» τρἰθον ἄρξασθαι’ καὶ µόνον
εὔχου µοι ὡς πατὴρ υἱὸν, καθὰ καὶ εἰμὶ, τὰ δὲ
μέ.1Ίυγτα τῷ 069p µεΛέτω. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀχού-
σας τοὺς λόγους αὑτοῦ, xal περιπλαχεὶς αὐτὸν, xal
ἁσπασάμενος, xai ὃτῖπνον εὐτρεπίσας πολυτελῆ. «ol D
χαρμονιχῶς εὐφρανθέντες * πρωῖας ἤδη γενομένης
ἔξεισιν ὁ Μεχεμὲτ τῆς πόλεως, xal εἰς δύο µερίσας τὸν
τρατὸν, τὸ μὲν Ev µέρος πρὸς τὰ τοῦ Βὐξείνου µέρη
ἔπεμψε, τὸ δὲ ἄλλο πρὸς την ᾿Αδριανοῦ φέρουσαν
ὥδενε. Τότε ὁ Μωσῆς πάλιν ἀκούσας, καὶ μαθὼν
πῶς &lg δύο χατατομὰς τὰ φοσάτα ἑμέρισε, τὰ πρὺς
τὸν πόντον µέρη ἑδίωχεν. xal δὴ ἐπεισπεσόντα
ἄμφω τὰ στρατόπεδα, xal οἱ τοῦ Mor, ἠττηθέντες
πρὸς τὸν Μεχεμὲτ Ἱθροίξοντο. 'O δὲ ἁσπασίως ὑὗπε-
δέχετο. 'O δὲ Μωσῆς τὸ γεγονὸς ἰδὼν, xal τὸ τῆς
et anxius, reputans fortunam, sque ac fundam,
mutabilem volubilemque esse , his verbis impera-
torem alloquitur : Tu, pater sancte, qui momenta
rerum perpendis, lanciumque reciprocam librationem
prevides, cum fortunam contempleris susque deque
res meas versare , non dimitiis me, ut ipsa me pro-
dat, aut in manus meas hostem mihi tradat. Ego
vero ie coram hoc assero : quidquid in [roniibus
uniuscujusque nostri Dei digito scriptum est, id irre-
vocabile esse, ac uecessario eventurum. Jubeas igitur
me cum omnibus meis copiis viam, que Adrianopo-
lim ducit, capessere : mihi bona faustaque solummo-
do precare et opta, ut patrem. filio decet, futura
vero Dei providentie permitlamus. Hunc sermonem
ubi audivit imperator, ipsum complexus ac
deosculatus est: c«na deinde opipare et laute in-
strucia, hilares et leti genio indulserunt. Orta de-
mum luce urbe exiit Mahometes, copiasque in "acies
binas partitur; quarum altera versus Euxinuin in-
cessit, altera Aarianopolün contendit. Moses autem,
ubi cognovit exercitum suum Mahometem in duo
agmina divisisse : illud, quod ad Euxinum Pontum
properabat, insequitur, assequilurque; cumque
ambe opposite acies coucurrissent, Mosisque co-
pie victa fuissent, ad Machometis partes transie-
Ismaelis Bullialdi nous.
(61) Hav τὸ ἐν µετώποις ypagér. Juxta mentem
Musulmanice religionis, «qui predestinationem
inevitabilem astruit, nihilque ex bominis voluntate
libera fieri asserit.
-
371 DUC/E $19
runt, qui e»s berevole adinisit. Moses lioc casu for- A τύχης εὐμετάδο]ον, ἔφυγεν. Εἰς £o; 6E τι ph (vob;
tunzque incoustantia. perculsus aufugit, inque μᾶ- ἆἔμπεσων, xal εἷς τῶν aazpazüv τοῦ Μεχεμὲτ χα-
ladem locorum jgnares incidit, Fugientem vero ταδιώχων, σεραρεὶς ó Μωσῆς ἀπέχτεινεν aicóy,
insequebalur et. urgebat quidam ex satrapis, qui Ὁ δὲ τοῦ σατράᾶπου δοῦλος φθάσαχς ἱππύότης, dgz-
Mabometi militabant, quem conversus Moses oeci- λεν αὐτοῦ τὴν δεξιὰν ἀπὸ τοῦ ὤμου, ῥίψας αὐτὴν ἐν
dit. At satrapie servus equo insidens Mosem invadit, τὸ ἔλει " µονόχειρ δὲ εἰσελθὼν, xaX διὰ τῆς ῥύσεως
eique brachium dextrum ab humero rescindit, et— τοῦ αἵματος λξιποψυχῄῆσας ἔπεσεν Ex τοῦ ἴππου. Ὁ 0:
in paludem decutit. Alt.ro iraque brachio ipsi am- — Go23og τοῦ σατράπου ἐλθὼν εἰς τὸν Άγεμ΄ -α. ἀπήϊ-
putato, et sanguine alfatim proflueute, animo defi- Ύειλε xai τον θάνατον τοῦ χυρίου αὐτοῦ, xal τοῦ
ciens ex equo áevolvitur. Reversus sairape servus — Most, τὴν mnytv* ἐλθόντες δὲ ἐν τῷ ἔλει εὗρον
ad imperatorem heri sui snortem nuntiat, Mosisque τεθνηχότα (61*), καὶ f,cav τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐνώπι
vulnus : ad. paludem deinde cum. ventum esset, τοῦ Μαχουμέτ. Ἰλὼν δὲ xil Oprv&ox: κατὰ 5
mortuum offenerunt, cadaverque in Ἀαἰοιιοὶς ἁπάνθρωπον ἕθος αὐτῶν. ἔπεμνε τὸ πτῶµα αὐτοῦ
couspectum atinlere.. Quos contemplatus, et nro. *acr,vat £v Προύσῃ tv τοῖς πατράσιν ἐγγύς. Ὁ ἓ
more istiusgentis fero ac inhumano cum luxisselfra- — Μεχεμὲτ ἐπαναςεύξις tv ᾿Αδριανουπήλει, xal χα-
trem inortuum, Prusaui couditum mittit Bin ma- ^ Οἶσας ἓν τοῖς ζώχοις τοῖς πατρικοῖς, slsipyowo
jorum suorum sepulcro. Mahonietes his prospere — xa9' ἑκάστην οἱ τῆς Δύσεως προὔχοντες ozpazryd,
gestis magnis itineribus Advianopolim petit, ibique καὶ προσεκύνουν abt. Ἑν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐχεῖ-
pateroo in solio sedit: accessere deinde singulis — vatz, ἔχων σχο)ἣν xal ἁγωνίαν ὁ Μωσῆς μετὰ τοῦ
dicbus proceres ae iagnates Occidentis ipsum ve- — á6s2700. αὐτοῦ Μαχουμὲς, ἔλαθε φεύγων 5 Τζινεῖς
neraturi. Per id autem tempus, quo Moses bello a ^ τὰ 8ogxiQa µέρη, xal περάσας τὸν Ἑλλήσποντιν
fratre suo Mahomete nondum petitus fuerat, Thra- κρύφα xal εἰς 'Asíav ἑλίὼν, xal στρατὺν ἀτὸ
ciam deserens clam aufugit Cineites, etsuperato Σμύρνης χαὶ θνυρέων συναγαγὼν ἔρχεται εἰς "Ect-
H-Hesponto in Asiam venit: collectoquee Smyr- σον. Καὶ xov ἠγεμόνα, τὸν ὃν Μουσουλμὰν χειροτο-
nxis Thyrzisque exercitu Ephesum oceupat; quem- νήσας àgfixev, χαρατομεῖ, καὶ χύριος t; kv ὀλίχω
que ilius custodi: imposuerat Musulmanus, capite πάσης 'Aolac γίνεται πρὸ τοῦ γενέσθαι τὸν Mayov-
truncat, totiusque Asi: mox potitur, priusquam in pit ἐν τῇ Opáxq.
Thraciam Mahotmetus advenisset.
un
hb
CAPUT X5.
Κας ad Mahomelem Apocrisiarios mitil (62), alii. quoque principes legatos nuttunt, quos Mahomeles benigne excipil,
pacemque cum omnibus ampleclitur. Manuel. Joanni filio suo uxorcit dat. Russie magni Ducis. filiam, que pe
$te moritur, filiorumque Djazitis unus, isque biptizaius. Secundae ac tertie. Joannis παρ. Manuelis. in Pelope-
nesum pro[ectio.
Postquam igitur imperator Manuel nuntiam. ac- C. 0 δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ μαθὼν τὴν μοναρχία.
cepit, summam rerum penes Mahometem 6856, τοῦ Μα/(ουμὲτ, xal ἀποκρισιαρίους azellag τοὺς
delectos magnates e precipua nobilitate apocrisia- εὐγενεστέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, ζητεῖ παρ αὐ-
rios ad eum mittit, εἰ ex foedere, dum Constanti- τοῦ ὅσα συγκατετέθη δοῦναι ἔτι ἐν Κινσταντίνου
nopoli ageret, inito, res fepetit, qua pactis 60Η- διάγοντος. 'O δὲ Μαχουμὲτ δεξιῶς αὐτοὺς ἰδὼν, χα)
veutis comprehendebantur. [ος comiter suscepit συνθήκας ἑνόρχους ποιἠσας, δοὺς ἅπαντα τὰ τοῦ Εὐ-
" Mahometes ; firmatisque iuramento pactis, arces — £e(vou πόντου κάστρα, xal τὰ πρὸς Θετταλίαν χω-
omnes Euxino ponto impositas restituit: oppida — pía, xai κάστρα, χα) τὰ της Προποντίδος &xavti
quoqne et castra Thessalige ac Propontidi vicina. µφιλοτιμήσας, χαὶ δώροις πλείστοις χορέσας, ἀπί-
llonorifice demum habites, plurimisque donis eti-— Xuctv αὐτοὺς ἐν εἰρῆνῃη ταραγγείλας αὐτοῖς, λέγων’
mulatos pacifice dimisit, responso hocce dato: — 'Yzdjete, elxace τῷ ἐμφῷ πατρὶ τῷ Bacclsi τῶν
Abite et nuntiate patri meo. Jhomeorum imperatori, 'Ῥωμαίων ὅτι βοηθείᾳ θεοῦ καὶ συνεργείᾳ τοῦ
me, auxiliante Dei numine , patreque. meo impera-— ἐμοῦ πατρὺς καὶ βασιϊέως ἑζωσάμην τὴν δύγα-
tore opem. ferente, paternum. regnum recuperavisse, — y τἡν πατρική». "Axó τοῦ rbv δέ εἰμι καὶ Eco-
Ab hoc vero, et in. posterum illi, quemadmodum — ,,,, ὑπήκοος αὐτῷ, ὡς vicc πρὸς πατέρα. Οὐκ
filium decet, me subditum. iri. Non immemor εἰθ- p εἰμὶ γὰρ ἀγνώμων. οἱ δ' ἀχάριστος ὁρθήσομιι.
nim sum, neque beneficiorum acceptorum unquam — KeAevéro uot có δοκοῦν αὐτῷ. ἐγὼ δὲ μετὰ χα-
obliviscar. Pro libitu imperet, quam ρτοπιρισείπιε ρᾶς ὅτι aJdeícrmc ἔχω τοῦ ÓovAsUer αὐτῷ.
jussa ipsius. exsequar. Legatos quoque misso8 a Ἅ'θµοίως xal πρέσθεις Σερδίας καὶ Βλαχίας, Bov-
Serviis, Walaclis, Bulgaris, et. duce Jobaniina- γαρίας κε, xal δουχὸς τν Ἰωαννίνων (65). xai τοῦ
Ismaelis Bullialdi nota.
(61*) Moses vincitur et intertiz iur anno. Hegi-— pesta sunt, nibil attigit.
πο 816, qui cepit auno Christi 1415, April. 1.1, letia (03 fia! 6ovxóc τῶν "Icarr(ror. Urbs Epiri sub
9. metropolita Naupacti Ztoliz, olim Cassiope appel-
(62) Leunclavius, libb. xn et xin, eorum qua in-. Jats, nunc Joannina.
ter Manuelenmi imperatorem cet p*izcipes Otbmaneoi
813
HISTORIA BYZANTINA.
δι
δεσπότου Λακεδάιμονίας καὶ πρίγχιπος ᾿Αχαῖας, A rum, Lacediemonis despota et principe Acbais
xai πάντας ἡμέρως προσαγορεύσας, xal ἓν ἀρίστῳ
ὑμοτραπέζους συγχαθεδρίσας, xaX ταῖς φιλοτησίαις
εἰς ἀνάδειξιν πάντων ἑγχαταστήσας, ἀπέλυσε τοὺς
πάντας iv εἰρήνῃ, λέγων αὐτοῖς» ᾿Αναγγείλατε
τοῖς xvploic ὑμῶν, ἐγὼ μετὰ πάντων εἱρήνην
δίδωµι, καὶ εἰρήνην ᾠαμδάνω. "Oc zavovprevet
τὴν εἰρήνη»., καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης xas' αὐτοῦ"
'0 δὲ βασιλεὺς Μανουἡλ ἐν ἁδείᾳ ὧν, καὶ μὴ ἔχων
εν παρεμποδίξοντα, ἑδουλήθη γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ. Καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα Ῥω-
ela, (64) Ἀγάγετο νύμφην τὴν θυγατέρα αὐτοῦ. Καὶ
ἁρμόσας ταύτην, µετακαλέσας τὸ ὄνομα αὐτῆς
νναν, οὐχ ἠδουλήθη στέφαι τότε εἰς βααιλέα [βα-
σιλίδα] * ἣν γὰρ ἡ χόρη τὸ ἑνδέχατον &youco- ἔτος *
περαιονµένων δὲ τεριῶν ἑτῶν,. καὶ λοιμικῆς νόσον
χαταλαθούσης εᾗ πόλει, xal πολὺ πλῆθος λαοῦ διὰ
εοὔ βουθῶνος τεθνηκότος, ἑτελεύτησε χαὶ ἡ βασιλὶς
Ἄννα, µέγα πένθος καταλιποῦαα τοῖς πολίταις. Ὁ
δὲ υἱὸς τοῦ ΠαγιαζΊε, ὁ εἰς ὁμήρους ἀνατεθεὶς παρὰ
τοῦ Μουσουλμὰν τῷ βασιλεῖ Μανουἡλ, ὁ μὲν elc ὁ
καὶ πρῶτος σὺν ἁδελφῇῃ sf) Φατμᾷ ἀπελύθη, χαὶ ἐν
τῇ Προύσῃ ἑτρέφετο : ὁ 0 ἄλλος ἠράσθη (65) παι-
διία; Ἑλληνιχῆς, ἔτι συνὼν τῷ τοῦ βασιλέως vlip.
Ἰωάννῃ * xaX &v τῷ σχολείῳ ἐρχόμενος ἐμνῆτο γράµ-
pact, xal ἐδιδάσχετο. Τοσοῦτον οὖν ἑφλέγετο (xb
τοῦ ἔρωτος τῆς µαθήσεως χαὶ τῆς μετὰ τοῦ Ἰωάν-
νου παιδοτριθῆς, ὡς xal πῤοσεῖναι τῷ βααιλεῖ Μα-
νουβλ, xal δαόµενος τοῦ βαπτισθῆναι Χριστιανικῷ
νόμφ. Καὶ ὁμολογῶν τῷ βασιλεῖ χαθ᾽ ἑκάστην ὡς
Χριστιανός ἐστι, καὶ οὐ Φροαίεται τὰ τοῦ Μωάμεδ
ὀόγματα. 'O δὲ βασιλεὺς οὐχ ἤθελεν ἀχοῦσαι, ἵνα
μὴ σχανδάλων ἀφορμὴ ὙΥένηται. Τότε ἐν ἑχείναις
ταῖς {μέραις τῆς νόσου χαταδαπανώσης, καὶ ἀφανι-
ζούσης τὰ σώματα, μὴ αἰδουμένης καὶ μὴ φειδοµέ-
Vie τὴς τυχούσης ἡλιχίας, ἔφθασε xal εἰς τὸν ἄνη-
6ov παῖδα τὸν τοῦ Παγιαξζήτ. Μηνύει οὖν τῷ βασι-
Al Ἰωάννη λέγων "Q βασιλεῦ τῶν "Ρωμαίων,
ἐμοὶ δὲ αὐθέττα καὶ πάτερ, ἤδη παρἰσταμαι, xal
μὴ θάλων ἀφίημι πάντα, καὶ ἀπέρχομαι εἰς τὰ
éxsi δικαιωςήρια. "Ey }ὰρ ὁμοογῶ δει Χριστια»
γός αἷμι, σὺ δὲ τὸν ἀῤῥαδῶνα τῆς πίστεως καὶ
τὴν σφραγῖδα εοῦ Πνεύματος ο) δίδως µοι. Γί-
γωσχε τοίνυν, θανὼν ἀθάπεισεος ἔχω κατηγορίας
φέρω» κατὰ cov ἐν τῷ xpitnplo τοῦ ἀδεκάσεου
8eov. Τότε ὁ βασιλεὺς χαμφθεὶς τοῖς ῥήμασι τού-
τοις, κέµψας ἐθάπτισεν αὐτὸν, αὐτὸς ἀνάδοχος γε-
Τονώς * xat τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ τέθνηκεν. Ὁ βασιλεὺς
δὲ μεθ) ὅσης τιμῆς ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
Προδρόμου, ἐν τοῖς Στουδίου iv µμαρμαρίνῳ λάρνακι
πλησίον τοῦ ναοῦ ἑἐντὸὺς τῆς πύλης.
benigne ac clementer allocutus ad inensm sug
sacra admisit, et inter compotandum singulis com-
pellatis propinavit, demumque pacifice dimisit ,
et responsu» quod referrent tale dedit : Nun-
tiate dominis vestris me pacem omnibus. offerre, ab
lisque oblatam amplecti. Qui fraude pacem corru-
perit, ipsi Deus pacis infestus esto. Rebus ergo Ma-
nuelis imperatoris in tuto collocatis, nulliusque
injurie obnoxiis, S4 decrevit uxorem filio suo
Joanni dere; quare per legatos a Russim rege
(Moscovie duce) filiam ejus puellam adbuc obtinuit.
Contracto deinde matrimonio Ánnam appellaeit
mutato proprio nomine, Neque tamen impereto-
riam coronam ei imponere voluit, quod tunc un-
decimum annuui tantummodo ageret. Αἱ exactis
tribus annis, imorboque pestilenti per Constanti-
nopolim grassante, ingenti plebis numero buboni-
bus exstincto, obiitetiam imperatrix Ánna, quam
acerbo luctu prosecuti sunt mesti cives. DBajazi-
tis quoque filiorum, quos obsides Manueli dederat
Musulmonus, unus isque natu grandior cum sorore
sua Pbatma remissus fuerat, et Prusz educabatur.
At alter litteras Graecas addiscendi amore tene-
batur, et cuin Joanne imperatoris F. familiariter
versabatur , scbolamque frequentans in "litteris
erudiebatur. Porro eo usque processit ejus erga
scientias lilerales studium, et sibi cum Joanne
communem educationem tanii faciebat, ut Ma-
C nuelem imperatorem adierit, rogaveritque, ut
juxta Christianum ritum baptiama suscipere licerej,
per singulos dies apud eum professus se Christia-
hum esse, neque Mohamedis dogmatibus consen-
tire. Istis auscultare noluit imperator , ne scan-
dala inde orirentur. Verum per id tempus morbo
saviente, funeribusque oinnis promiscue ztatig
[requentissunis exhausta urbe, corripitur illo im-
pubes Bajazitis filius; qui Joannem imperatorem
his verbis monet : Romaorum imperator, domine
mi ac pater, jamjam vadimonium obeo, invitus om-
nia dimitto, εἰ — ad tribunalia, qua illic in altera'
viia sunt, abeo. Profileor equidem me Christianum
eise ; tu vero fidei Christiang arrhabonem et signa-
culum Spiritus suscipere mihi nom concedis. Scias
D velim, quoniom non baptizatus mortem obeo, | tibi
accusalionem inscripturum me apud tribunal Dei
judicis incorruptibilis. His verbie imperator emol-
litus ac flexus misit, qui eum baptizaret; ipseque
e sacro lavacro suscepit; postridie tandem bap-
tizatus fatis concessit. Honorifico funere eum ex-
tulit Manuel, sepelivitque in monasterio Studita-
rum nomini saneti. Joannis Baptiste Pricursoris dicato ; conditumque est cadaver in arca. marmo-
rea intra monasterii portas juxta templum.
smaelis Bullialdi note.
(64) Kal στε(Ίας slc τὸν ῥῆγα '"Poc(ac. De bis
nuptiis pauca Phranzes, lib. 1 cap. 38. Jllius Anna
a Rhesia seu Russia obitum accidisse auno 6925,
Chrini 1417, et peste consumptam fuisse scri-
ite
ParRoL. Ga. CLVIIL
(65) 'O δὲ ἆ λος ἠράσθη. Hunc filiorum Bajazi-
tis natu minimum Christianum foisse - testantur
Laenicus lib. rv, qui Jesum eum apyellat, οἱ Βέτα.
zes, lib. 1, cap. 50, eique Jusuph seu Josephum ο:
men fypisse tradit,
28
S-—— . ο
$75
dere voluit Joanni liberorum primogenito, atque
etiam Theodoro natu minori. Quamobrem legatos
in Italiam. misit ad marchionem Montisferrati, qui
cjus filiam Joanni despondendam obtinuerunt. Εν
pariter comes Malatesta filHam suam, ut Theodoro
nuberet, tradidit. Constantinopolim eum reversi
essent, nuptias secundum 5 leges et ritus con-
nubiorum celebrat pater imperator, Romzorumque
imperatorum diadematibus redimitos eos designat.
Nuptias quoque Theodori et (iliz comitis Malatestos
celebrat, eumque Lacedzmonis principem: orna-
mentis ac symbolis impositis proclamavit, Verum
imperator Joannes uxorem suam aversabsiur,
quamvis decenti esset. corpore, formoso collo, fla-
visque crinibus, capillos cincinnuatos κά instar ra-
diantis auri ad talos usque defluentes gestabat,
lati illi erant humeri, brachía, pectus et manus
egregia proportione compositz. Digiti ipsius chry-
$lalli nitorem ac splendorem imitabantur, corporis
ΙΓ erecía ae mediocri ppocerior: eterum
formosi:simo erat. vultu, naso, oculis et superci-
lis; ita ut, juxta vulgare proverbium : Auteritts
Quadragesime, pone vero Paschati similis esse vi-
deretur. Talem conspiclens imperator Joannes ab
ca abstinuit, solamque semper ín leeto jacentem
neglexit, Quamobrem illa in Palatii parte remota
seorsim agebat. Cogitabat imperatoris Joannes
eam In Jtaliam remittere ad paternos lares, nisi
DUC.É
Al hoc elapso triennio aliam uxorem despon- A
T NM
'O δὲ βασιλεὺς μετὰ mapodgophy ἑτῶν spüvig- |
χύς 4ου ἠδουλήθη ἑτέραν ἀγαγέσθαι νύμφην τῷ
Ἰωάννῃ, καὶ τῷ ὄξυτέρῳ τῷ θορδώρῳ * xai atia,
ἐν Ἰταλίᾳ (66), ἠχάγετο θυγατέρα Θεοδώρου µα[-
κεσίου Μόντης Φεράρα τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάν' τῷ
δὶ θερδώρῳ θυγατέρα κχόντε Μαλατέστα * xal εἶσε]-
θόντων Ev τῇ πόλει, καὶ σεεφανώσας αὐτοὺς ὁ πε- ᾿
*hp νόμῳ γάρου τεφινιοῖ τούτους, καὶ fecus, Ἐν
µαίων ἀναδείχνυσι * εν δὲ θυγατέρα «oo Μαλατίσε
vip θεοδώρῳ, καὶ ῥεφκότην Δαχεδαιμανίας εὐφήμ-
σεν, ἑνδύσας αὐτὸν τὰ παράσημα. 'O δὲ βασιλεὺς
Ἰωάννης ἣν μὴ στέργων τὴν σύνουιον ' ἡ κόρτ Tij
«ῷ μὲν σαώματι χαὶ µάλα εὐάρμοστος εράχες
εὐειδῆς, θρὶξ ὑποξανθίζουσα, καὶ τοὺς πλοχάμον
ὡς ῥύαχας χρυδαυγἰζοντας, µέχρι τῶν ἁστραγάλωι
παταῤβῥεομένους ἔχουσα. Ὥμους πλατεῖς, καὶ jor
χίονας, xat στέρνα καὶ χεῖρας ἐμμέτρους, χεὶ be
χτύλους πβυσταλλοειδεῖς, xat «ἂν πᾶσαν ἡλιχίαν τοῦ
σώματος ἀνωβῤῥεκῆ, xal πολὺ εἰς «b ὄρθων lev
µένη * ὄψις δὲ χαὶ χείλη, xat ῥινὸς κατάστασις, xd
ὀφθαλμῷν χαὶ ὁφρύῶν σύνθεσις εὐειδεστάτη mrs
πασιν, ὡς ἔπος χυδαῖον εἰχεῖν' Απ ὁἑμαρὸς Τω-
capaxocth, καὶ 6zurüsv Πάσχα. Τριαύτην ὦ'
ἰδὼν ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης αὖὐκ ἐμέγη ταύτην, o
*b φαράγαν σύγχοιτος ταύτης ἐγένετ». Ac xal ye
νάζουσα fv kv ἑνὶ τῶν κοιτώνων τοῦ παλατίου. "Hin
οὖν ὁ βζσιλεὺς Πδουλήθη πέμφαι ἐν Ἱταλίᾳ iv «i;
εοῦ πατρὸς ὅόμοις, xal διὰ τὴν τοῦ πατρὸς aimi
«οῦ βασιλέως Maveub) στοργὴν ἐχωλύεν. RU
eut vetnisset amor, quo Manuelem imperatorem C βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον (67) τῆς γνώµη: εἰ-
prosequebatur. Cum itaque penitus nosset Impe-
ratrix animum ipsius obstinatum ac pertinacem,
e medio eorum clam se subducere meditabatur :
tandemque aufugit, communicatis de faga, quam
parabat, consiliis cum Genuensibus qui Galatam
incolebant. Quadam ergo die urbe egressa, oble-
ctandi animi gratia abit {η hortos ad captandas
delicias consitos, quam secutae sunt mulieres fa-
mule sus conterranez : aliqui etiam adolescentes,
quos secum domo paterna discedens abdusxerat.
Sub vesperam deinde biremen unam instructam
przcipui Galat& oppidani conscendunt, littorl ap-
pelluut, et imperatricem cum honore et reverentia
susceptam Peram trajecerunt, cul omnes, utpote
cominme et imperatricl, obviam processere, eamque
obsequiis cunctis preestitis venerati sunt. Nihit vero
eorum qui gerebantur, quidquam vespere jam
! facte senserunt cives ; at postridie mane pet totum
palatium reg innoluit, quam omnes segre tulere :
τοῦ, ἠθουλήθη διαδρᾶσσπι ἐκ μέσου αὐτῶν, ὃ wi
πεπρίηχε πέµφασα εἰς τοὺς l'eveytsag τοῦ Fur,
καὶ δηλώσασα «hv αὑτῆς ἀφοδημίαν. Mul τῶν ἡμ.
ρῶν ἔξεισι τῆς πόλεως Ev «ivt. νῶν εερπνῶν xir
εὐθυμίας χάριν οὺν ταῖς γυναικωνίτισι talc ἐκ.
γλώσσοις, χαὶ σὺν ὀλίγοις νέοις, οὓς kv οὗ s*-
τρικοῦ οἴκου ἐξήγαγε. Kal πρὸς ἑσπέραν διήρῃ μίη
ἐνοιμάσαντες, καὶ οἱ τοῦ Γαλατᾶ προῦχοντες εἰει]-
θόντες, xai τῷ αἰγιαλῷ πλησιάσαντος, ἑντίμως εἰ-
τὴν λαδόντες τὴν περαίαν διέθησαν, καὶ nüvi
προπήντων αὐτὴν, καὶ δουλικῶς προπεκύνοιψ à;
χνρίαν αὐτῶν xoi δέσποιναν. Ot δὲ τῆς nis;
μηδ' ὁχωσοῦν» ἐννοήσαντες τὸ ὁδρᾶμα ἑσπέρα; fir
καταλαθούσης « τῇ ἕωθεν οἱ τοῦ παλατίου sóvx
µαθόντες τὸ γεγονὸς ἑδισχέραινον * xal μὴ φέρω;
τὴν χαταφοόνησιν fiv ὑπέστησαν παρὰ τῶν τοῦ ἵν
λάτου, ἠτοιμάζοντο χαταδραμεῖν, καὶ ἀφανίσα: ti
αὐτῶν προάστεια. 'Q δὲ βασιλεὺς Mavosi ie
λυαεν (68) ὁ δὲ βασιλεὺς Ἑωάννης τὸ Υεγονὸς àz-
Ismaelis Bullieldi note.
, (66) Kal ecs(Aac àv. "Iza.Mg. Hx secundz Joan-
nis imperatoris nuptiz juxta Phranzem celebrate
sunt anno 6927 (Christi 1419 ), Januarii 19, ita ut
biennium intercedat ut plurimum inter mortem
Anna a Russis, et secundas istas nuptias : nequa-
quam vero (triennium. secundum Ducz Calculum,
. qui hanc alteraio Joannis uxorem Sophiom appel:
latam, eximia et absoluta pulchritudine nitentem
ironice describit: ejusque partes anteriores Qua-
dragesinsm, posteriores Paschati, proverbio non
nimis benesto, comparat, Hine facie. macilegta *
florida deformemque fuisse concludere licet. I*
illa Laonicus, llb. tv non longe 4 fine flam niri!
ῥπιειχῇ μὲν τὸν τρόπον, ἀηδῆ δὲ τὴν ὄψιν, meriti
quidem honestis, sed ingrqiq ac deformi (acie fuisst-
(607) Ἡ δὲ gac..tlc ὀρῶσα «τὸ ἀμετάθετον. GI
ultimo lib. 1 Püranzes eam aufugisse testatur 2109
6954 (Chricti 14826), Augusto mense.
(68) *O δὲ βασιλεὺς MaxroviyA &xolvce. Phar-
Σ09 et Ducas dissentiunt in assignando tempor
-
871
HISTORIA BYZANTINA.
878
δέξατο" ἦν δὲ τὰ φορτία φέρουσα µία ναῦς 6xsp- Α nee se contemptos ae epretos ab oppidanis Ga'atas
µεγέθης τῶν Γενουϊτῶν, ἑτοίμως ἔχόυσα τοῦ πλεῦ-
σαι ἓν Ἰταλίᾳ. ᾽Ανέμου δὲ βοραῖος [βοῤῥαίου] πνεύ-
σαντος, εἰσηλθεν ἐντίμως μετὰ δόξης fj βασιλὶς àv
αὐτῇ, xal τὰ Ἱστία πτερώσαντες εἰς Ἰταλίαν ἀφί-
xovto, ἄλλο μηδὲν ἕτερον χερδάνασα, πλὴν τοῦ οὗ
ἑστέφθη στέμματος, εἰποῦσα καὶ τοῦτο, ᾽Αρχεῖ pot
τοῦτο εἰς μαρτύριον ὅτι βασίλισσα vv ᾿Βωμαίων
ἐνενόμην, καὶ εἰμί ' περὶ δὲ θησαυρῶν µυριοταλάν-
των οὗ μέλει µοι. Ἑλθοῦσα δὲ àv τοῖς ὁρίοις της
ἐπαρχίας τῶν Φεράρων, xai µαθόν-ες οἱ τῆς Ίγε-
µονίας ἑκείνης προῦχοντες, σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτῆς
µαρχεσίῳ ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτῆς, xal προ-
πέµψφαντες αὐτὴν µέχρι τῶν παλατίων τῆς πατρικῆς
ἑστίας. Αὐτὴ εἰς ἓν τῶν μοναστηρίων ἑἐλθοῦσα Exet
Inultosque sustinebant ; jamque ab ipsis arma
sumpta ad invadenda funditusqae evertenda κα.
burbia eorum, nisi impetum coercnisset Manuel
imperator. Czletusm his quae acta erant, laetatus est
Joannes. Aderat autem aectuaria. navis preegrandis
Genuensis, qua In Ititiam mox solvebst. Orto ita-
que Borea vento, illam decentet apparatam con-
scendit: Imperatrix, velisque expansis In. ltaliam
contendit. FHiee equidem przster coronationis glo-
riam 86 decus nlhil lueri reportaverat: taliaque
verba 686 jsctabot: lloc unum mihi sufficiens
testimorium est, quod Romeorum imperatrix facta,
titulum istum retineam : nec de thesauris am-
plissimis solficita sum. Tandem eum ad nes di.
thv o/xnotv dpretoono, καὶ e& Os ἑαυτὴν ἀναθεῖσα D rionis Montisferrati venisset, κά famem adventus
τὸ λοιπὸν τῆς ζωης ἀνεπλήρωσεν. 'O δὲ βασιλεὺς
Ἰωάννης (69) στείλας εἰς Κομνηνὸν ᾽Αλέξιον βασι-
Ma Τραπεζοῦντος, ἡρμόσατο τὴν θυγατέρα αὐτοῦ
Μαρίαν εἰς γυναῖχα, ὡραίαν καὶ κἆλλει χαὶ fei:
γαὶ ἀγαγόντες ἀπὸ Τραπεξοῦντος, κατῆγαγον àv
Κωνσταντινουπόλει. Καὶ ὁ πατριάρχης Ἰωσὴφ διὰ
τῶν συνᾗθων ἱεροτελεστιῶν εἰς ἓν συνῆΏψε, voi δέ-
σποινα Ῥωμαίων ἀνηγορεύδη. 'O βασιλεὺς δ' ἁπά-
pa; ἀτὸ Κωνσταντινουπόλεως (70) σὺν τριήρεσι
πλείσταις, χατῆλθβεν ἕως Πελοπόννησον. Καὶ τὸν
πρίγχιπα "Αχαΐας ὑποτάξας, καὶ ἑτέρους ἀπογό-
νους, τοὺς ix τῆς Ναυάρας χαταγοµένους ὑποχει-
ρίους λαθὼν, ἀνῆκεν εἰς Κωνσταντινούπολιν, κατα-
λιπὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ θεόδωρον δεσπότην πάσης
obviam processit frater Ipsius marchio. quem co-
mitabantur regionis illius preeeres et nobiles, eam-
que in palatium paternum deduxere. In monaste-
rium quoddam ipsas deinde seeedens labitationem
Mlie elegit, et reliquum vite tempus Deo devota
et conseerata exegit, Uszorem deiade imperator
Josmmes sibi habeit Mariam Alexii Comneni Tra.
pezuntini imperateris fillism, lormosaum certe et
oribus commendebiierh, quàm ab eo consecutus
est, míss!is Trapezuntesn legatis, qui Constantino -
polim eam advexerant. Patriarcha deine Josephus
per solemnes ritus eacrog simul conjunxit, ipea-
que Romsorum despena sew Imperetrix appellata
est. imperator quoque Manuel Constantinopoleos
Πελοποννήσου. Ἐπαναζεύξας δὲ xal εἰς Καλλιούπο- C portu solvens eum plurimis triremibus in Petopo-
Àtv ἐντοχὼν τῷ Μαχουμέτ * χαὶ τοσαύτην πίστιν bv-
δειξάµενος el; τὸν βασιλέα, ὡς καὶ iv. τῇ τριῄδει
nesum usque navigavit. Achaize principem in or-
dinem redactum sibi parere coegit: aliosque, a
Ismaoelis Buliialdi note.
quo Sophia in Italiam aufugit. Ducas Manaele super-
site id faetum tradit : eontra. vero. Phranzes jam
ohiisse diem Manuelem astruit : fato siquidem con-
eessit Manuel, ut refert Phranzes, lih. 1, cap. ulti-
mo, anno mundi 6955 [ Christi 1425] Julii. die 21.
Sophia vero auno 6934. mense Augusto, aufugit,
post s&ortem seilicet Manaelis. Aliud etiam hoc
loco netahimas cirea te'nporis omentaa Phranze
indicata de Manuelis obitu et Joannis initiis. Mors
Manuelis contigit anno predicto 69355 Julii 91. Ca-
pite deinde primo lib, 11, narrat anno 6954 roense
Augusto reram suminam ad Joasunem imperatorem
devolntam fuisse. Quod equidem verisimile mihi
non videtur, Joaunem jam coronatum imperatorem
post annum 4 morte patris Maunelis, rerum. sum-
mam adeptum esse. Phranzem ergo, aut. qui illum
transcripsit, errasse puto, vel, proSeptembre mense
Augustum scripsisse : vel si Augusto mensa Joan-
nes imperii administrare res caepit, pro. anno 69354
legendum esse anno 6933.
(68) 'O δὲ βασιλεὺς "Iuárrnc. Phranzes, lib. n,
€sp. 1, auno 6953 [ Christi 1427 ] Augusti 29, Ma-
riam Trapezuutinain Coustautinopolim | advenisse,
et anno 6936 [eodem Christi auno 4427, ] mense
Septembri, nuptiarum soleinnia celebrata esse scri-
bit, At Laonicus rerum ordinem perturbans narrat,
postquam marchionis Movo:gpala; ülia aulugisset,
aliam uxorem Joannein duxisse ἀπὸ τῆς Σαρματίας
τοῦ Σαρµάτων fjysuóvo; θυγατέρα. E Sarmatia Sar-
malarum, id est, lhussi:e seu Moscovie, regis filiam ;
quod duobus testibus Dues οἱ Phranzi repugnat,
qui tertiam Joannis wxorew Teapezuntini imperato-
ris filiam esse ssscrunt.
(70) 'O βασι1εὺς δὲ ἁπάρας ἀπὸ Κωνστανει-
vov. Auctor noster trium uxorum Joannis historiam
digressione uses hactenus pertezuit. Redit. dein-
ceps ad narratiéhis seriem, exponitque Manuelis in
Peloponnesum profectionem : quam imperator hic-
ce, anno adventum Ann: a Russia sequenti, teste
Phranze suscepit, nandi nempe 6925 (Christi 1418),
cujus mensa Martio die 23, in Cenchrearum por-
D tum salvus venit, Anno deinde sequente 6921, Uon-
stautipopolim rediit. Profectionis illius mentionem
facit Lzonicus, lib. τν, Hexamiliumque, quod et
P'iranzes testatur, ab eo refcetum. Martinus papa
Y indulgentias plenarías posiea concessit illis qui
ad Hexamilium propugnandum abire vellent. Quo-
niam vero de Cenehrearum navali et portu hie
meutio injecta est, lectorem admonebimus Leuncla-
: vium, lib. xav Historie Musulmanice, etin Pan-
deciis Historie Turcice, cap. 120, nec sibi constare
nec veritatem assecutum omnino esse. Nou sibi
similis est, quod lib. xiv, Geremen ip Isthmo Co-
rinihiaco prope Corinthum collocet ; cap. vero 120
Pandect. in Laconia seu Tzaconia. Quod impossi-
bile est, in duobus locis eamdeiu urbein sitam esse,
Veritatem partim assecutus est, cum -Geremen in
I5thmwo Corinthiaco prope Corintlium sitam dixit ;
at Coriuthius non est, sed Ceuchrezge in Saronico
sinu, ubi quondam fuerunt Corinthiorum navalia, .
879
DUC | e
Navartzis illuc profectis genus ducentes, in. diio- A τῇ Baacuxfj εἰσελθὼν, xaX συνεστιαθεὶς τῷ Besuat
gem suam redegit: indeque Cons(antinopolim re-
vertiwtr, relicto Theodoro filio uuiversse Pelopo-
nesi domino. Cum vero Callipolim appulisset, cum
Mahomete collocutus est : qui, quantum imperatori
confideret, triremen ejus ingressus, cibumque 5si-
mul capiens pslam approbavit. Imperator quoque,
multa dona eilargitus ejusque purpuratis, inde
cum csleris triremibus solvit, et summa cum ἰ2-
Καὶ 6 βασιλεὺς αὐτὸν σὺν δώροις αλείστοις, χαὶ
τοὺς σὺν αὐτῷ δεξιώσας, ἐξῆλθε» xal al τρι]ρεις
σὺν τῷ βασιλεῖ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης τν ἐπάνι-
δον ἤννον. Καὶ οἱ ες Κωνσταντίνου ἅπαντες ow
τῷ πατριάρχῃ καὶ τῇ ουγκλήτῳ ἐξῆλθον εἰς ἁπάν-
«ησιν αὑτοῦ, xal μετ εὐφημίας xat ὕμνων Lv τῷ
παλατίῳ ἀπήγαγον " καὶ τὰ τῆς ἐπανόδου born.
poto.
titia navigationem absolvit, Advenlentis etiam in occursum processit universus Constantinopolis po
pulus cum patriareha et senatu: faustisque acclamationibus et hymnis prosecati
in palatium
deduxerunt: hanceque. exitum expeditio ejus sortita est.
57 CAPUT XXI.
Mahometes in. Asiam trajicit. Cineitem in ordinem redigit (11), cujus incolentia maxima erat. Magnus Bhodi Παρέα
castrum Smyrme. instaurat, sed a Mahomete prohibetur.
gistro concessum edificare castrum in Cari et Lycie fini
elio a V eneta classe superantur. Veneti
nubium praeficitur. N ovamreligionis sectam in. Tonia a monacho Turco institutam multiamplectuntur,
aggrediuntur,
Muhametes Susmani filium et deinde Hali Begum
ab wrore Cimeitis Mahomeli deditur. Magno we
- Cineites veniam at. Turci bello waecli λα
i turrim (rustra tenant. Cineites N lj ad De-
bérsius qui
misit : qui re infeliciter gesta occubuerunt, Tandem a Morate Me-
homelis filio Bajaxite Bassa oppressi ac deleit sunt, εἰ paupertatem voluntariam profitentes inter[ecti.
At Mahometes, rebus in oceidentalibus provin- B
eiis rite constitutis, turbis ubique compositis, in
partes orientales trajecit : Prusam venit, ibique
vefectig sdiüciis qua Caramanus iocenderat, il-
4inc ian Asiam profectionem instituit, Etenim Ca-
*smanes per Η]αὰ tempus, quo Mahometes Con-
stantinopolim profectus bellum adversus Mosem
gessit, ab leonio cum exercita Prosam advolat,
eamque diripit. Bajazhis quoque, qui οἱ Malo-
metis parens fuerat, ossa e sepulcro eruta igni tra-
didit. Iste enim DBojazites bujus Carameui patrem
lconii olim capite truncari jusserat. Asiam itaque
ingressus Mahometes Cineitem seperbia elatum
scasit, et supra metas, ut. vulgo dicitur, transi-
lientem. Ubi vero Pergamum Asiz devenit, illico
Cineitem monet, ut locis, qua illie occupabat,
Ccedaj, provinciaque excedat. Verum Cineites eum
prorsus floccifsciens castra inunlre, quielusque
exspectare illius adventum. Mahometes igitur Cy-
jam veniens, quz Cineitis partes sequebatur,
prasidiariis, ut se dedant, per feciàles denuntiat,
vecusantesque deinde expugnat, Omnes qui Cineiti
miüitabant neci dedit, indigenssque liberos esse
jussit. Hlline discedens venit in Campum Mzno-
meni, iu quo exstructum erat castrum munitum,
quod Archangeli nomine appellabatur, Turcis vero
nomine mutato Kagiacik : id magna vi oppugnatum
reccpit, indeque Nympbseum profectus est: quo
Ὅ δὶ Μαχουμὲςτ τὰ τῆς δῦσεως µέρη xiu
ἁπαρτίσας, καὶ ταραχὴν οὐδεμίαν ἐξόπισθεν ἀφές,
περᾷ τὰ τῆς ἑῴας µέρη ^ χαὶ ἐν «fj Προύσῃ G3,
xal τὰ ἀφανισθέντα xal πυρὶ παραδοθέντα οἰχοῦ
µήµατα παρὰ τοῦ Κεραμὰᾶν ἀνανεώσας, ἑκεῖθεν ες
Ασίαν χαταίρει, Ὁ γὰρ Καραμὰν, ὅτε ὁ Mayoyl:
£l; Κωνσταντινούπολιν ἐλθὼν ἠγωνίζετο χατὰ v
Μωσῇ, ἀπάρας ἀπὺ Ἰχονίου elc Πρόδσαν cuv δυνὲ-
pst χατῆλθε, xal λεηλατήσας αὐτὴν, xa τὰ ὁσ
τοῦ Παγιαζῆτ τοῦ πατρὸς τοῦ Μαχουμὲτ ἀναχομί-
σας ix τοῦ τάφου, rupi παρέδωκχεν. Ὁ γὰρ αὐώ
Ἡαγιαζῆτ ἀπεκεφάλισέ ποτε ἐν Ἰκονίῳ τὸν πατέρα
ςοῦ ῥηθέντος Καραμάν. Κατελθὼν δὲ ἐν "Act; cot
τὸν Τζινεὴς µεγαλυνθέντα, xal ὑπὲρ τὰ toxapyiv
πηδῶντα 'ἐλθὼν £k tv Περγάμῳ τῆς ᾿Ασίας µην:
τῷ Τζινεὴτ παραχωρῆσαι, τῶν Exe? δὲ ἀφεῖναι Ἡ
ἑπαρχίαν. Ὁ δὲ Τζινελτ οὐδὶ τὸ παράπαν ἡγησέαε
νος, ἑσφαλίσατο τὰ χάστρα, xal ἐκάθητο ἐχδεχόμ-
voc «hv ὑπαντὴν αὑτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲς ἐλθὼν t
Κύμην (73), xo ζητήσας τὸ φρούριον, fjv vàp xe
, τῶν διὰ τὸν Τζινεὴτ, πολεμήσας χατέσχε. Καὶ tos
μὲν ὀπλίτας αὐτοῦ ξίφει ἀνεῖλε, τοὺς 6k ἐγχωρν
ἠλευθέρωσεν. "Axápac δὲ ἐχεῖθεν Έλθεν εἰς τὸν 19»
Μαινομένου xáymov, fy δὲ ἐχεῖ φρούριον ὀχυρν
«b τοῦ Αρχαγγέλου λεγόµενον, οἱ Τοῦρχοι δὲ ko
γιατζκ (75) µετωνόµασαν, χἀκεῖνο σὺν κλεί:
δυνάµει xal ἀχροθολισμοῖς παραλαθὼν Mr
Νύμφαιον (14) * καὶ τὸ Νύμφαιον σὺν πολέμφῳ libe —
]smaelis Bullialdi note,
(11) Leunclavius, Histor. Mwussuim. lib. xri, etin D cul dubio is est cujus hic nomen a nostro releriar.
Annalibus Yurcicis expeditionis Mohametis contra
Cineitem, qui illi Innyroglius est, nullum verbum
facit, sed adversus Caramanum in. Asiam movisse
scrib t.
12) Ε.θὼν εἰς Κύμη». Κύμη πόλις Αἰολίδος
πρὸ τῆς Λέσδονυ, ἀπὸ Κύμης ᾿Αμαζόνος. Stephanus
De urbibus. Jdem Strabo, lib, n, Dominicus Maris
Niger vult esse Phocxam noram, que Lesbo ob-
jacet.
(70)Τὸ τοῦ 'ApyarréAtov Aerdpsrov, ol Τοῦρχοι
δὲ Καγιαζήν. Tr κιορρίνου sub Smyrnz
throno babet ἐπίσχοπον τοῦ Αρχαγγέλου, qui pro-
. (T4) Τὸ Νυμφαῖον. Urbis istius nomen in ptr
tibus Eolidis, Lydiz, aut Joniz ín antiquis Geo
graphis non reperitur : Ptolemaus, Strabo el Sit
phanus in Taurica Nymphazum liabent iuter Pit
ticspeum οἱ Theodosiam. Abrahamus Ofrteliti
hujus nostr! in. Lydia Nimphai nullum verbus
facit. At Gregoras duobus in locis deco lequitu
oppido, lib. 1i, in (ine, ubi deJoannis Duces obit,
qui in eo obiit, περὶ τὸ ΝΒυμφαῖον τότε — Xotopes
τὰς διατριδάς, et lib. vi, eap. 15, ubi de Porpür-
rogenito verba facit, ἐπεὶ δὲ τέως περὶ τὸ Nop il
53); Λυδίας ἐτύγχανε, εἰς.
88]
HISTORIA BYZANTINA.
863
ᾖλθεν εἰς Σμύρναν. Τὴν δὲ Σμύρναν ὡς ἔπρεπε τει- A expugnato Smyrnam abiit, Cineites autem Smyr-
χίσας, καὶ πλείστους τῶν στρατιωτῶν ἐμδαλὼν, καὶ
μεγάλην σύνταξιν ἑτοιμάσας διά κε ὅπλων xa àv-
ὁρῶ», xal ἑτέρων ἀναγκαίων παρασχευῶν, ὁ Τζι-
vet αὐτλς εἰς Ἔφεσον 30e, κατιλικὼν τὴν µη-
τέρα, παὶ τὸν ἁδελφὸν αὐτοῦ Παγιαζὴτ, καὶ τὰ
τέχνα ἓν Ῥμύρνῃ ἔγκλειστα. Tbv δὲ γαμόρὺν αὐτοῦ
xai δοῦλον, Αὐδουλᾶν ὀνόματι, εἰς τὸ Νύμφαιν
εὑρόντες οἱ τοῦ Μαχουμὲτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ φρου-
ρου, ἀπῆγαφον παραστήσονεες τῷ Παγιαζητ Bz-
ζίρῃ ἤγουν µεσάζοντι τοῦ Μαάχουμέτ. ἦν γὰρ àv
ἐξουσίᾳ καὶ ἀδείᾳ πολλῇ, δεύτερος ἀρχηγὺς ὡς ἔπος
εἰπεῖν * δοῦλος γὰρ ὑπΊρχε τοῦ Μαχουμὲς, ἀλλὰ διὰ
τὴν ὑπερθάλλουσαν αὐτοῦ δουλείαν κατέστησεν ἄρ-
χοντα τοῦ οἴχου αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ ὁ ῥτθεὶς Παγιαζητ
ἔτι ὄντος ἓν θρἀκῃ τοῦ Μαχουμὲτ γράφει πρὸς τὸν
Ἐζινεήτ. El. BoUAsc τοῦ εἶγαί σε κύριον Ἰωγίας
xal μὴ ἔχειν τὸν ευχόντα πειρασμὸν παρ) ἡμῖν,
δός µοι tv civ Ovyatépa νόμῳ γάμου, xal
ἔσομαί σοε γαμδρὲς, σὺ 0 ἑμὸς πενθερὸς γενήσῃ,
xal Éxtote Éco ἁμερίμνως διάγων ἐν τῇ σῇ ἡγε-
µονίᾳ. 'O Τζινεῆτ δὲ θέλων δηλῶσαι «ἣν ἆλαζο-
velav αὐτοῦ xal ὑπερηφανίαν ἑνώπιον τοῦ πυκτα-
χοχομιστοῦ (75), παρισταµένου τοῦ Αἰὐδουλᾶ δούλου
ὑπάρχοντος αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτόν. Τίνος si
δοῦΊος, 'O δὲ, Τῆς σῆς αὐθεντίας. Ὁ δὲ Τζι-
wis, Καὶ ποἰου γένους ; Λὺδουλᾶς δὲ, Tov Α.ὲ-
θανῶν. Ποίας θρησχείας; 0 δὲ Λὐδουλᾶς, Πρώην
piv Καδοὺρ ὑπῆρχον, vüv δὲ Μουσουλμάνος.
nam validis propugnaculis muniverat, niagnamque
manum presidiariorum militum imposuerat. In-
siructo deiude armorum apparatu ingenti, mili-
tumque numero magno conscripto, exterisque ne-
cessariis comparatis, Eplesum discessit, relictis
matre ae fratre Bajazite, liberisque snis intra
Simyrnz muros conclusis : 58 gener ipsius, qui et
servus erat, Áudulasque vocabatur a Mahometis
ducibus Nympbzi, cujus custodie przfectus erat,
eomprehenditur, et iu conspectum Bajaxitis veziri? *
id est mesazontis, Mahometis adducitur. llic po-
tentia ac opibus οδίεγος antecellebat, et. ut. alter
imperator eminebat. fnter roancipia Mahometis
fuerat ; quodque servitio promptus et habilis magis
videretur, familie totius directio ipsi cormcreuita
est. flic itaque, de quo nobis sermo, Bajazites- ad
Cineitem, cum in Thracia adhuc ageret Mahome:
tes, scripsit: Si domintum Ionie retinere cupis ,
meque a nobis ullatenus lacessiri, filiam tnam le»
gitimo conjugio mihi junge, tuns gener ero, tu vero
socer mets eris, deincepsque securus οί quietus. ist
tta. ditione vives, At Cineites animi superbiam ac
fastum ostentare cogitans, coram nuntio, qi lit-
teras ipsi attulerat, ad ae venire jubet mancipiuni
Audulam, qui ipsi serviebat, eumque interrogat:
Cujusnam es servus? Respondit iste, Dominatioris
tug. Cineites iterum, Unde natus es? Ad quein. Àu-
dulas, Albanus sum. Cujus religionis? respondit
. '0 δὲ Τζινεῆτ πρὸς τοὺς peytotdvac αὐτοῦ φησιν: C ΑἈιυήυ]αθε Antea. Cavur. eram, nunc Musulmanus
Thr σή”ερον ἡμέραν κατ ἐνώπιον πάντων ὑμῶν
Ιδοὺ δίδωµι τὴν ἐμὴν θυγατέρων εἰς γυναῖκα
νόμιμο» τῷ ἐμῷ δούῖφ Αὐδου.άχ. xal ποιῶ
τοῦτον ἐεύθερον καὶ γαμθρὸν ἀπὸ τὴν σήµε-
pov, καὶ ἕνα τῶν ἐμῶν συγγεγῶν. Εὐφημήσαντες
δὲ πάντες τὸν Τζινεῆτ οἱ συνεδριάζοντες, ἀνοίξας
τὸ στόµα πρὺς τὺν ἀπεσταλμένον τοὺς λόγους τού-
τους εἴρηχεν *. Αν ἆγγειλον τῷ xvplio cov Παγια-
Ὠς, ὅτι ἀναἸάδομεν γαμέρὸν ἐκ τῶν ᾽Α.ἱδανῶν
ὡς ἐκεῖνον, δοῦ.ο" ἀρ]υρώνητον ὡς ἐκεῖνον,
γεώεερον ὑπὲρ éxsirov, καὶ gporiuótepor παρ
ἐχεῖνον. "O δ ἀπεσταλμένος συνιεὶς τοὺς λόγους,
ἀπεκάλυψε πᾶσαν τὴν περ[ληφιν τῷ χυρίῳ αὐτοῦ,
καὶ ἣν ἔχτοτε τρέφων µανίαν ἄσπονδον χατὰ τοῦ
Τζινεήτ. Ἑὐρὼν δὲ καιρὸν ὃν ἐδέετο συλλαδὼν τὸν
Αὐδουλᾶν εἰς τὸ Νύμφαιον τοὺς ὄρχεις αὐτοῦ ἑξε-
θέρισεν εὐνουχίσας αὑτόν. ᾽Αλλ’ ἑπανίωμεν αὖθις
εἰς τὺν τῆς ἱστορίας εἶρμόν.
Ὅ γὰρ Μαχουμὲτ ἑλθὼν εἰς Σμύρναν, χαὶ περι-
χυχλώσας αὐτὴν, εὗρεν ἐχεῖ τὸν µεγαμαγίστοραν
'Ῥόδου σὺν τριῄρεσι τριοὶ, ἀνοικοδομοῦντα τὸ φρού-
Ριον *5 παρὰ τοῦ Τεμὺρ φθαρῖν, καὶ μὴ θέλοντος τοῦ
Tiwefis. Τότε οἱ τῶν πἑριξ νήσων ἡγεμόνες µαθόν-
τες την ἄφιξιν τοῦ Μαχουμὲτ dv τῇ Σμύρνῃ, ἅπαν-
τες ἔθεον εἰς ἁπάντησιν αὐτοῦ διὰ δύο τινῶν αἰτιῶν,
sum: Conversus illico ad proceres aul: sue Ci-
neiteà fatur: Hodie coram vobis omnibus filiam
meam tuzorem legitimam servo. meo Andulach nu-
pium do: eumque libertate dono, generumque in
posterum adacisco, et. inter. affines meos. Iis Ci-
ncitis sermonibus universus consessus applausit.
Ipse vero ad nuntium Bajazitis hocce responsum
dedit: Renuntía hero tuo generum mihi ex Albanis,
cujus gentis ipse quoque est, qdscivisse; mancipium
pecunia emptum, paris etiam ac ipse conditionis ,.
verum ipso juniorem εἰ prudentiorem. Nuntius igi-
tur Bajazitis intellectis ejusmodi verbis, ad heronr
reversus omhia relert, qui deinceps adversas Ci-
neitem odio capitali exarsit : occasione: demum;
D quam avide expetebat, oblata, injuriam spretz
affinitatis ultus, captum Audulam apud Nymphzum
resectis testiculis eunuchum fecit. Redeamus au-
. tem ad historiz seriem.
Mahometes Sinyrnam profeetus. obsidione eam
ciugit. At Rhodi magnum Magistrum illic invenit
cum tribus triremibus, castrum, quod a Temyre
eversum fuerat, invito-ctiàm Cineite instaurantem.
Cum vero Mabometis Smyrnam adventus fama
diffusa fuisset, ad illum eonveniunt omues insula-
rum vicinarum duces:duabas de causis : cum prop-
Ismaelis Bullialdi note
(15) Πυκτακοχυμιστοῦ. Phavorinus, Πυκτὸς
πίναξ παρ) Ὁμέρῳ τὴν ἐπιστολὴν παρὰ τοῖς ὕστερον
Or xot. Ηυκτός αμκά᾿ Homerum alacum seu tabulane
siqmfeal, apud. recentiores epistetam.
883
DUC.E
883
ter ipsius bonam mansuctamque indolem, viresque A διὰ τὴν ava0óetnta, χαὶ ἡμερότητα, xal τὸ ὑπερδο-
czteris superiores, tum propter Cineitis fraudes et
deprzdationes, Accesserunt ergo Phoczrarum prin-
cipes, partim | itinere terrestri, pertim mari veeti.
Carmianus Phrygie superioris princeps, Man-
tachias Carims, Mitylenes Regulus triremibus de-
latus, Cbii quoque dominus [$9 et ipse nave ad-
vectus; jamque illie aderat magnos Rhodi ma-
gister. Cuncti isti, ut colerent eum, illue sum pro-
fecti, ut etiam gratularentur ipsi de Cineita pes-
. Sumdato; quos omnes fraterna amicitia complexes
est. er decem dies oppugnata Smyrua, insulari-
bus omuibus, pro. virium modo singulis, auxilia
navalia ferentibus adversus obsessos: decimo die
Cineitis mater, et uxor ipsius cu:n liberis urbe ex—
λιχὸν τῆς δυνάµεως τοῦ Μαχουμὲς, xai διὰ «5 παν-
οὕργον xal λῃστριχὺὸν «eU Τζινεήε. Οἱ τῶν δω-
χαιῶν οὖν ἔξαρχοι οἱ μὲν διὰ ξηρᾶς, οἱ δὲ διὰ θα-
λάσσης * ὁ Καρμιὰν τῆς ἄνω Φρυγίας, ὁ Μαντα-
χίας Καρίας, 6 Μιτυλήνης διὰ τριήρεων, ὅ Χίου xol
αὐτοὶ [αὐτὸς] διὰ τριήρεος, ὁ 'Ρόδου χαὶ ἣν ἐχεῖ,
ἅπαντες εἰς προσχύνησιν αὐτοῦ xai συνδρομὴν ἕνεχα
εἴς κατα)ύσεως τοῦ τυράννου * καὶ τοὺς ἅπαντας
ἀαπασίως ὡς ἀδελφοὺς ἠσπάσατο. Ποιῄᾗθας οὖν ἡμέ-
βας δέχα πολεμῶν τὴν Σµύρναν, xai συμθοηθοὺν- -
vt; ὡς δυνατὸν καὶ ol τῶν νήδων διὰ θαλάσσης, iv
τῇ δεχάτῃ ἐξῆλθεν ἡ µήτηρ τοῦ Τζινεῆτ σὺν Υν-
ναυ καὶ τέχνοις αὐτοῦ, xai προεεχύνηδαν τῷ Μα-
χουμὲτ αἰτοῦντές συγχώρησιν τῶν ἑπταισμένων.
cedunt, et ad. Mabometem supplicantium habitu B Παρέδωχαν οὖν τὴν Ἀμύρναν, xaX παραλαδὼν αὖ-
accedapt, veniam erroris ac criminis admissi oran-
tes. ΑΡ iis traditam Smyrnam recepit, deinde mut-
tis in locis muros solo sequavit, propugn»cula quo-
que et turres partim diruit, incelisque habitandam
moenibus nudatam peribisit. loteres wagnus Rhodi
magister turrim quamdam capacissiniam ad porius
inyressum. a:diüicabat, jamque supra aMiiudinis se-
miesem illam etexerat : cum Turci, Mahgwetia
jussu, noctu eam. radicitus demoliti sunt. Maae
cum facinus cognovisset magnus Rhodi magister,
id mgre ac graviter ferens ad principem Mahome-
tem accessit, lougainque orationem. ad ipsu:m ha-
Uuit : Ín medium adJucens, quod, dum regioui. illi
imperasse» Atipes, castrum illud ἱιρεηεί Rho-
diorum constructum sit, Sin minus locum dederit
οἱ instayrando, difficilia utrinque jurgia interces-
eura inler dominationem ipsius et beatissimum
papam: fore etiam ut ingens exercitus ab occiduis
pertibus profectus ditionis ejus magham partem,
devastel ac everiat. Mahometes hisce sermonibus
equo animo auditis, nihil inclementius respondit.
Recens enim adhuc Turcorum àinitnis inhzmcebat
umemeria eorum qusa Scythis, in eos severe ac
aspere anima !vertentibus, passi erant ; Ego quidem,
inquit, o pater, erga omnes. Christianos liberalis ac
magnifious esse cupiebam. Regium enim hoc preci-
qu& rst, bonos beneficiis locupletare, pravos panis
subjicere, etiamque subditorum utilitati studere.
τὴν, καὶ εἰς πολλὰ µέρη χατεάζας ἕως γῆς τὰ τείχη
ταύτης, xal τοὺς προμαχῶνας, καὶ πύργους αὗτις
καθελὼν ix µέρους ἀφῆχε τοὺς οἰχήτορας χατοιχεῖν
ἀπεριωρράχτους. Ὁ μέγας δὲ µαγίστωρ (76) ἦν
οἰχοδομῶν πύργον ἕνα παμμεγέθη ἓν τῷ στόµατι
τοῦ λιμένος, ἀναθιθάσας αὑτὸν ὑπὲρ tbv Ἡμισυν.
'O δὲ Μαχουμὲτ διὰ τῆς νυκτὸς χελεύσας τοῖς Τούρ-
χοις ἤρειφαν ἀπὸ βάθρων. Πρωῖας δὲ ἰδὼν 6 μαγί-
στωρ τὸ γεγονὸς, xal δεινοπαθήσας ἦλθεν εἰς τὸν
ἡγεμόνα, καὶ πηλλοὺς λόγους εἰ ὼν, καὶ παραστί-
σας πῶς τὸ φρούριον ἐκτίσθη ἐν ταῖς ἡμέραις coi
Ατὴν διὰ ἀναλωμάτων τῆς Ῥόδου * καὶ εἰ gj δώσει
χώραν τοῦ ἀνοικοδοκηθῆναι, ἔσονται σχάνδαλα Xo
µέαον Ἰχεμονίας αὐτοῦ καὶ ταῦ µακαριωτάτου
πάππα. Καὶ ἑλεύσεται δύναμις μεγάλη ἀπὸ τὰ
ἑσπέρια µέρη, xal ἀφανιεῖ πολλαστὺν µέρος τῖς
Ἁγεμονίας αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲι πράως φέρων
τοὺς λόγους αὐτοῦ εὐήθως ἀπεκρίνατο. "Hv γὰρ
ἀχμὴν χρατοῦσα ἡ τῶν Σχυθῶν παιδεία. xaX τιµω»
ρα lv ταῖς φυχαῖς τῶν Τούρχων ^ Ἐν ὡ μὲν, πά-
tap, ἑδου.λόμην εἶναι πᾶσι τοῖς τοῦ πόσμοι
Χριστιανοῖς μεγα.]όδωρος xal φι.όειμος " καὶ
γὰρ τὸ εῆς ἡγεμονίας ἴδιον τοὺς’ ἐσεὶ, τὸ τοὺς
κα.λοὺς εὐεργετεῖνγ, καὶ τοὺς πογηροὺς ςερωρεῖν”
d.L.là καὶ τὸ τοῦ ὑπηχόου συμφέρον C&r πρα-
γματεύεσθαι ' ἐλθὼν γὰρ iv τοῖς µμόρεσι τούτοις,
εὕρον πο..λοὺς τῶν MovcovAuárur zapotpóror-
τὰς µου xal voir καὶ διάνοιαν, «λέγοντας El
Sane cum in has regiewes adsenissem, ulii ceram p xal οὐδὲν χρηστὸ» cipydcato ὁ Τεμὺρ ἐν τῇ
me se stiteruut Musulmani, qui animum nostrum ad
id iacitarunt hac ratione ducti ; quamaie Temyr im
Asia nihil , quod utile sit, patraserit, insigne (6:
men servata bonia monumentum posuit, eversa ac
diruta aree, qug Smyrna imposita erat: omnes
enim servilis conditionis Jones, in. illam arcem con.
fugientes liberi evadebant. Qui vero. terrestre. itor
'Acía, d A4ó «có διαφθεῖραι καὶ ἐρείπιον ἀφείῖναι
τὸ πο./χγιον τὸ £v Σ/ιύρνῃ,. uépa urnuócvror
ἀνέθηκα τῇ Ἰωγίᾳ * οἱ γὰρ év τύχῃ δου.λείας
Ἱ]ωνεῖς δουλεύοντες πάντες εἰς ἐκείινο καταφεύ-
γοντες ἐλευθερίας ἐτύγχανον * xal οἱ àv τριόδοις
διὰ ξηρᾶς xal διὰ πελάγους ir θα]άσσῃ x Aéor-
τες διὰ τῶν ηστριῶν ἁκατίων πάντες τύχ.
Ismaelis Bullhialdi not».
(76) *O δὲ μέ µαγίστωρ. Magnus magister
militie Hierosolymitanze tune fuit frater Pbiliber-
tus de Nailaco natione Gallus, et antequam magnus
magister electus fuisset, Aquitaniz prior. Creatus
fuit sociorum suffragiis anno 1396, ut lib. 1v tradit
Jacobus Bosius, anno 1409. Pisas appulit, ad con-
cilium proficisci cogitans, el Constantiensi interfuit,
Rhodum deinde rediit anno 1420, et sequenti 1421
qbiit, ut idem Bosius lib. v testatur. Verum de
illius ipcepto Smyrn:e castrum iterum excitandi,
deque cum suitano Mohemete colloquiis verbum
uullum (acit.
885 HISTORIA BYZANTINA. t 8b
&ovlslac ἐδεσμοῦντο, καὶ ἦν ἄσπονδος ἔχθρα ΑΔ illac capessebant, homines liberi quique mati navi- -
τῶν gpsploy ἕν το ἠπείρῳ, Er ϱε θαΛλάττῃ μετὰ
τῶν Τούρχων. ᾿Εμακαρίζετο οὖν διὼ τοῦτο ὁ ἀσα-
6ὴς Τεμύρ. Nov δὲ βού.ει τοῦ slval pa ἀσεδέ-
στερο» τοῦ τυράν»ου ἑκείγου ; οὗ δύναµαι τοῦτο
ποιῆσιι. Aq γεγέσθω καὶ τὸ col βουλητὸν,
xal τὸ παρὰ τῶν Τούρχων αἰτηθὲν ἁσά-λεντον '
δίδωμἰ σοι ἐν τοῖς ὁρίοις Καρίας xal Λυκίας τό-
πο» ὅσον Ασύ.δε, xal ἄπελθε οἰκοδομήσων,
ὁποῖον βού.ἲει πο.1{χγιον. Τότε ὁ μέγας µαγίστωρ
ἐνωτισθεὶς τοὺς λόγους τούτους, εἴρηχε πρὺς τὸν
Μαχουμέτ * "D ἡγεμὼν, δός µοι τῶν ὑπὸ τὴν σὴν
ἐξουσίαν τόπων µέρος, παὶ µή µε ἁποπέμπῃς
ἐν dAAotplaic ἐπαρχίαις. 'O δὲ ἡγεμὼν, Ἐκ τῶν
ἐμών δίδωµί σοι, κἀγὼ τῷ Μανταχἰᾳ ἐδωρησάμη»ν
τὴν ἐπαρχίαν, καὶ µή σοι µαβ]έτω πέρὶ εούτου.
Αἰτήσας δὲ πρὀσταγµα, καὶ λαδὼν ἀπῆλθεν * ὁμοίως
καὶ οἱ Χίου, xaX Λόσδιοι, xaY Φωχαεῖς πάντες, τὰς
αἰτήσεις αὐτῶν ἀσμένως Ἱροσδεξάμενος, xai πλη-
pita; τὰ θελήµατα, ὁ ἡγεμὼν ἀπέλνσεν ἐν εἰρήνῃ.
Ἡ δὲ µήτηρ τοῦ Τζινεῦε Ἰχετιχῶς δυσωποῦσα οὐχ
ἐπαύετο, μέχρις οὗ εἰσαχουσθεῖσα, ἠλευθέρωσε τὸν
viv αὐτῆς τοῦ ῥανᾶτου. Ὃς xal ἐλθὼν, xol προσ-
χυνῄσας τὸν Μαχουμὲς, ὄρχους δοὺς αὐτῷ τοῦ µη-
xért ἀταχτεῖν, ἀλλὰ πιατῶς διάγειν ἓν πάσῃ τῇ ζωῇ
αὐτοῦ xal κυρίους, xal δεσπότας ἔχειν xal καλεὶν
οὺς ix. τῶν Οθμάνων καταγοµένους, ἔδωχε τὴν
ἐπαρχίαν τῷ vip "Αλεξάνδρου τοῦ Xoucpávou (17),
ὃν xai εἰς τὴν αὐτοῦ ἀσέδειαν μετεσχεύασε - τὸν δὲ
Τξινεῆς χελεύσας σὺν αὐτῷ ἓν τῇ θρᾷκῃ ἐλθεῖν,
Xil); τὰ εῆς ἀνατολῆς φβοντίσας εἰς τὴν δύσιν
ἐπανέξευξδε. Καὶ ἐν Καλλωυ πόλει ἐλθὼν, στόλον ἁπαρ-
τίζει κατὰ τοῦ δουκὸς Ναξίας (T8), ααὶ tov. λοιπῶν
Κυχλάδων νήσων, τῶν ὑπὸ thv αὐτοῦ χεῖρα, αἰτιῶν
αὐτὸν ὡς οὗ πρώην, οὕτω καὶ ἐν τῇ Σμύρνη, οὖκ
ἦλθε προδαγυρεύδων τῳ Μαχουμέτ, ᾽Απάρας οὖν
ἀπὺ τῆς Καλλιυὑπόλέως ὁ στόλος, ἔχων ἀμηραλὴν
τὸν Τζαλισπέγην σὺν εριἠρέσε xaX διῄρεσιν ὁμοῦ
εριάχοντα λθεν ἓν "Ανδρῳ «fj. νήσδῳ, ἐν «fj Πάρῳ,
ly Μύλῳ (79) * καὶ πολλοὺς τῶν νησιωτῶν ἀθροί-
σας, xal ζημίαν πλείστην ποιῄσας, ἑπανέζευξεν.
pabant, pre datoriis navibus. huercepti sub gereitutis
jugum. mittebantur, οί hostilier. tam mari, quam
ferra in. se. invicem. invehebaniar,. fratres. Rhodii
equites el Turci. Hac de causa bene audiebat impius
Temyr. Visne igiiur, ut isto tyranuo. magis. impie
me geram? abhorret. ab hoc animus. QQ Verunua-
men ut. (ue libidini satisfiat, ei Turcorum preces
irri non evadant, concedo tibi locum, quam. am-
plissimum volueris, in Carie et. Lgcie finibus ; illuc
te confer, ei, prout libitum erit, arcem edifica. Ma-
hometis sermones cum percepisset magnus ma-
gister, eum sic allocutus est : Pariem aliquam, o
imperator, mihi (argire intra imperii tui fines, neque
me in. alienum — tramsmitie, Cui occaürrendo. re-
spondit inp. : Quod iibi concedo meum est, quippe
épse ego principatum Mantachie «oncessi , Meque
porro de his sis sollicitus. Rogavit iMaque magnus
magister slbi rescriptum imperatorium dari ; quod
postquam obüngit, inde diseessit, Chii pariter. ei
Lesbii, Pheceenaesque abierunt, acceptis abeo beni-
gnis responsis, super illis quae pétierant ; quiecunque
enim ab 60 quasivere consecuti suni, et paeifice ab
eodimissi. Iuterim Cineitis mater supplicare ipsi non
cessavit, donee alloquendi se copiam ei fecisset, οἱ a
mortis poena fili&m ejus exsolvisset. Cineites etiam ec
cotam Mahomete stitit, eumque adoravit, εἰ jurdjw
vando.se obstrinxit in posferam müllas res novas
mulitarum, sed io fide mansurum .per tetam vitae
G tempus : dominosque et heros re ac. nominy egni-
turum eos qui ab Othmaniea gente genas ducunt.
Proviecis istius administrationem credit Malome-
les Alexaüdri Sasmani filie, quem ád impiam su-
perstitiones! sua — seduetum — traxerat..— Jussit
. quoque Cineitem se i&. Thraciam sequi : rebasque
in oriente optime constitutis in oceiduas partes
perrexit. Calliopolim ingrestus classem instruit ad-
versus Nazi insule dutem, vatermsque, ejus pa-
rentes unperio, Cyeladas imsulas. Objiciebatur ei,
quod ad Mahometem nuper mon €onvenisset, nec
offleiis exhibitis eoluisset ; ut nec Smyrnam antea
ewm saluiatuéüs accesserat. Egressa Cullipoleos por tota classis triremlum 46 biremimm simul
trigmta, cui amiralius, id est Archithalassus, preerat Giali Begus, Andrum tesulam, Daron. ét. Mylou
appulit: raulii$que Fisularibus captis, illatoquegravi dámno discessit. '
Oi δὲ Βενετιχοὶ µαθόντες τὸ γεγονὸς οὐχ ὑπέμει- Ὁ At Veneti tantart Pijurtat norr(ulere » tfe quippe
vov. "Ἡν γὰρ ὁ Δούγας πῤὸ πολλοῦ τοῖς Βενετικοῖς
Waeti dux jamdiu in Venetorum fidein e amicitiam
Ismaelis Bullialdi note
(T) τῷ vio ᾿Α.εξάνδρου τοῦ Σουσμανοῦ.
Susmanus ille, Mysie inferioris dux fuit, a Bajazite
vivus eaptus, et in carcerem detrusus. Ut vitara
jmpetraret, lilius patri cognomibis müsulmanissa-
vit, quod a Leunclavio lib. ν΄ scriptuià est. Sus-
mani quoque, lib. 1, Leonicus mestiohem habet,
Cantacuzenug meminit etiam lib. 1n, cap- $, Sis-
mam; qui Michaelis Mysorum reyis filius erat,
pi ad Tureos primuni, deinde Constantmopolim
profugit. lllum repetebat Alexander Mysermn rez
qui Michaeli successerat.
(18) Κατὰ τοῦ δουκὺὸς Ναξίας. Leuncfavius de
illo bello et przxeio nihil habet. Laonicus, lib. tv,
Donlonge a fine, more suo confuso et intricato
iHwd narrat, et.elassib Veneta ducem foissePetrum
Lauredanum asserit, Α Duea dissentit in eo quoi
scripsit de Venetis, Tfj» «s Λάμψαχον .πολιορ-
xig παρέστήσαντο, καὶ φυλαχὴν ἑγχατέλίπον * καὶ
αὐτοὶ ὥχοντο ἐπ) οἴκου ἁποπλέοντες, Lebpidceum
deditione acceperunt, mpositogue ρτιεοἰαἰο, domum
renavigeruut, Ducas ipsos frustra tentasse scribit,
et Cónstantinopolim navigasse. Phranzes, lib. 1,
eap. $1, paucissimis verbis dé Hio Bele disseHl,
Qüuoémque classis Venet Petrum Lauredanum
fuisse notat. ,
(79) 'Er τῇ Πάρῳ xol MóJo. δαχία holier-
nám prónuntiationein. scripsit Μύλῳ, ου Μηλόν
eutiqui dixerint, Latini Melum.
Bs;
DUCA | T
" venerat, illorutaque vexillo δὲ insignibus se. tuta- Α ὑποκύπτων, xa τὴν enpalav αὐτῶν φέρων: xol
batar. Vere itaquo adventante triremes decem ipsi
instruxerunt, quas in statione habuerunt in sinu
Adriatico, círca Eubasam, Cretam et Cycladas insa-
las. Triremes porro septem Tenedum asque naviga-
runt, ita ut in hostium conspectum venirent : fauci-
bus deinde Bellesponti superatis, Lampsacum usque
pervenere. Tarcica tühc claseis supra modum in-
structa, stationem habebat in portu Callipoleos. G1
Deprehenso interim velo uno exiguo, quod e Con-
stantiínopoleos portu solverat, quodque Tureicum
conjielebant Venét:e classis duces : triremem unam
ad illud navigium invadendum mittunt. Id cum Tur-
ci conspexissent, rati unum e suis esse, quod inse-
quebantur, Yeneti illius tetandi causa triremem unam
in altum vela facere jubent. Lesbium porro erat
Constantinopoli profectum. Veneti itaque cernentes
Turcicas triremes portu exire, ad cateno instar ordi-
me servato, in ipsas feruntur : et, cum claasicum ce-
cinissent, pugaam ineunt. Primo impetu triremerm
amiralii Giali Begi appellunt, in. eamque irruentes
omnes promiscue ferro czedunt, ipsumque Giali Be-
gum membratim eonciderunt. Alius deindein aliam ir»
ruit οἱ insilit: omnibus denique triremibus eaptis, im-
maniter Tureos frustulatim discindunt, spectantibus
eoram conjugibus οἱ liberis Callipoleos litore, quod
4 loco, ubi pugna commissa est, millisri uno dis-
tat. Ínclinato jam die Veneti receptui canunt, trire-
mesque septem et vigipti Turcicas cum suis in Te-
καταλαθόντος τοῦ ἔαρος ηὐτρέπισαν xal αὗτοὶ τρι-
ήρεις δέκα * xaX προσέχοντες σαν τὸν ᾿Αδριανοῦ
κόλπον (80), Εὔθδοιαν, Κρήτην, καὶ τὰς Κυχλάδας
νβσους * ἑλθοῦσαι δὲ εριέρεις ἑκτὰ μέχρι Τενέδου,
ἠθουλήθησαν ἐμφανεῖς γενέσθαι τοῖς ἐχθροῖς, xol
εἰσελθόντες τὴν Ἑλλήσποντον διέδησαν µέχρι Aap-
φάκου. Καὶ δὲ εριέρεις τῶν Τούρκων ἵσταντο tv τῷ
λιµένι Καλλιουπόλεως ἔτοιμαι elc ἐξοχήν. AE τριῇ-
ptt; δὲ τῶν Πενετιχῶν ὁρῶσαι ἰστίον ἓν σμιχρὺν
κατερχόµενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν, xal δοχοῦν-
ες Τουρχικὸν εἶναι, στέλλουσι µίαν τῶν τρι/ρεων
«09 λαθεῖν αὐτό. Οἱ δὲ Τοῦρχοι ὀρῶντες «b δρώµε-
vov, xai εἰχάζοντες τὸ διωκόµενον αὐτῶν elvat,
ἐξῆλθε xal ἐξ αὐτῶν ἑτέρα τριήρης, δεφενδεῦσαι
θέλων αὐτό. Ἐκεῖνο δὲ fjv Λέσδιον κλοῖον κατερχό-
psvov ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν. Ἰδόντες δὲ οἱ Beve-
«wol τὰς τριέρεις τῶν Τούρχων, δίχην ὁρμαθο
ἐξ.ούσας, ὥρμησαν xai! αὐτῶν, xal τὸ ἑνυάλιων
ἤχησαν, σννεπλάκησαν. ΠἩρῶτον μὲν δὲ προσχρού-
σαντες τὴν τοῦ ἀμιραλῆ Τζαλίσπεγι cptfipn, ἅπαν-
φας ἀφειδῶς ἐξεθέρισαν, xal αὐτὸν Τζαλίσπεγιν µε-
My χατέτεµον ’ «Ica ἄλλος ἄλλην ἐπεμδαίνοντες
πάσας παρέλαδον, ἀνηλεῶς κατατέµνοντες τοὺς
Τούρκους ἑνώπιον τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παίδων
αὐτῶν, μακρὰν ἀπέχοντες τὴν ἐν Καλλ.ουπόλει ξη-
ρὰν ὡς μίλιον Ev. Οἱ δὲ Βενετικοὶ Ίδη πρὸς ἐσπέ-
pav τοῦ πολεμεῖν σιγήσαντες, καὶ τὰς τριἠρεις τῶν
Τούρχων ὡς χζ τὸν ἀριθμὸν, καὶ τὰς αὐτῶν πτερό-
nedum insuiam velie pansis deducunt. Portumque ϱ σάντες, κατβεσαν εἰς Τένεδον vijsov. Κάχεῖ ὁρμι-
ingressi, omnibus αοουγοίο perpensis et perspectis
Turcos omues seorsim econtractos confodere. In
Christianos aliter anquisitum : qui. enim captivi
vinetique in triremibus detinebantur, iis vita. con-
cessa est. llli vero, qui accepta morcede, aut quo-
vis alio pramio ducti, operam suaun sponte locave-
vant, euncti in insula Tenedo suspendio affecti sunt,
Tuncque eermere erst per totum insule ainbituan
fürcas ad instar vitium dispositas, ab eis depen-
dentia, veluti racemos, cadavera, Ubi Cretam ap-
pulerunt triremes Venets, Christiani captivi remiges
partim per eam Insulam distributi, partim per Ea-
beam sparsi, Venetias quoque partim transvecti
sunt. Post exactam deiude hiemem, ineonteque vere
classis Venetia portu Venetiarum iterum solvit, et D
llellespontum ingressa (mrrim, que Lampsaci erst
a Musulmano exstructa, tentat. E triremibus itaque
eam Veneti oppugnant et quatiunt, cum in littus ex-
scendere nequivissent. Aderat enim illie Chamses,
Bajaxitis Mesazontis frater, cum exercitu decem mil-
lium et amplius milltum, qui Yenetorum incessum
observabat. Qui cum suos conatus irritos cerne-
rent, Constantinopelim abiere, turris obsidione
omissa : quam semidirutam ac quassatam relique-
runt : tecto ipsius a verlice ad imum decusso, et ad
σθέντες kv τῷ λιμένι, xol ἐξετάσαντες ἀχριθᾶς, xal
χωρίσαντες τοὺς Ῥούρχους ἅπαντας ἔσφαξαν. Εἰς
δὲ τοὺς Χριστιανοὺς ἑτέραν ἔρευναν ἐρευνήῄσαννες"
xai τοὺς μὲν ἀγγαρικῷ ερόπῳψ εἰσαχθέντας kv τῷ
στόλῳ, τὴν ζωὴν ἑδωρήσαντο, εοὺς δὲ διὰ προσόδω
καὶ τῆς τυχούσης προνοίας πάντας ἀνεσκολόπισαν
ἐν «fj Τενέδφ. Καὶ ἣν Ιδεῖν γυρόθεν τὸν κᾶσαν v;
oov ὡς ἀμπέλους τὰς φούρχας, xat ὡς βότρυας τοὺς
ἓν αὐταῖς χρεµαµένους. Al δὲ τριήρεις κατελθοῦσαι
ἐν Κρήτῃ τοὺς uiv ἐν αὐτῃ «fj νήσῳ, τοὺς δὲ iv
Εὐύδοίᾳ, τοὺς δὲ ἐν Βενετίᾳ διέσκειραν, καὶ fps-
µένους ἑἐρέτας Χριστιανοὺς ὑπάρχοντας. Χειμῶνος
δὲ παρελθόντος, xai τοῦ ἔαρος ἀρχομένου πάλιν
ἀπὸ Βενετίας τριήρεις ᾿ καὶ ἓν Ἑλλησπόντῳ εἰσελ-
θοῦσαι ἠδουλήθησαν παραλαθεῖν τὸν πύργχον τὸν lv
Δαμψάκῳ ὃν ἀνήχειρεν ὁ Μουσουλμὰν, xat διὰ 05.
λάσσης ἀχκροδολισμοὺς ποιῄσαντες, διὰ ξηρᾶς o
ἠδυνήθησαν ἐξελθεῖν ' ἣν γὰρ προσέχων ὁ Χαμζξᾶ»,
ὁ ἁδελφὸς τοῦ Παγιαζὴτ τοῦ Μεαάζοντος, σὺν στρατω
χιλιάδας δέκα καὶ πλέον. Ὡς δὲ εἴδον οἱ Bevevtxol µη”
δὲν μηδὲν ἀνύοντες, ἀφίεσαν αὐτὸν, χαὶ εἲς Κωνσταν-
τίνου ἔπλεον, καταλιπόντες αὐτὸν ἡμίθραυστον, καὶ
«b στέγος αὐτοῦ xata6d)lovtec, ἀπὸ χάτωθεν ἕως
ἄνω, κοσχινηδὸν κατετρύκησαν, Τότε à Χαμζᾶς
ἰδὼν τὰς εριήρεις ἐχλειπούσας, αὐτὸς τοὺς Τούρ-
Ismaelis Bulliaildi note.
(80) ᾿Αδριανοῦ κὀλπον. lwproprie appellat per sinum Adriaticum hic intelligi ware Touium.
Adriani sinum. Mare Airiaticum 3b urbe Hadria
nomen habet, uop ab Adriano. Notandum. porro
quod Siciliam et Peloponnesum interfuit : el bodie
a nautis il Golfo adhuc appellatur.
880 HISTORIA BYZANTINA. | 99
xow; χελεύσας ἕως θεµέθλων κατέβῥαξεν εἰπών" À ὀπυτί modim pertuso. Confestim. vero Cbamazas;
"Avtu. xipbou; οὗ πρέπον kavlv ὄνειδος χερδᾶναι.
Ὁ δὲ Μαχουμὲτ τὸν Titels περάσας àv. Καλλιου-
«^et, δέδωκεν αὑτῷ πρόνοιαν iv τοῖς µέρεσι Νι-
χοπόεως ἐγγὺς τοῦ ποταμοῦ Δανούδεως, mapay-
Ἱείλας αὐτὸν φυλάττειν τὰς ἄχρας χαλῶς, καὶ ὑπερ-
μαχεῖν ἕνεχα τῶν Μουσουλμάνων,
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐχείναις (81 )»ἠγέρθη τις τῶν
Τούρχων Ιδιώτης xal ἄγροιχος ἐν τοῖς µέρεσι τοῦ
ὅρους, τοῦ κειµένου ἓν τῇ ἐμδολῇ τοῦ χόλπου τῆς
Ἰωνίας, ὃ χοινῶς καλοῦσι Στυλάριον (82), πρὸς àva-
τολὴν χαταντιχρὺ Χίου. Καὶ ἰδίδαξε «ol; Τούρχοις
ἀχτημοσύνην, καὶ πλὴν τῶν γνναικῶν τὰ λοιπὰ
πάντα κοινὰ ἐδ,γµάχισε, καὶ τροφὰς, xal ἐνξύματα,
ubi classem Venetam recessisse vidit, jussit Turcos
turrim funditus evertere, hac ratione adducta, non
decere sine lucro et utilitate 829 contumeliam re-
ferre. Per id tempus Mahometes Cineitem Calliyoli
transmissum praefecit Nicopoli ad Danubium sitz,
hortatus ipsum ut limites imperit strenue tueretur,
et Musulmanos ab exteris propugnaret,
Eodem etiam tempore Turcus quidam simplex et
agrestis innotuit in regione montis, qui sinus lonii
ostio adjacet, et vulgo Stylarius appellatur, Chio
insule ad orium objectus. Docebat ille Turcos pau-
pertatem voluntaríam ; omuiaque, preter uxores,
annonam, vestes, currus et arva communia esse de-
bere przdicabat. Ego, aiebat, tua domo, &t mea,
xal ζεύγη, καὶ ἀρούρας. 'Eyó εἰς τὸν σὺν οἶκον B 80r ; tu mea, ut lua, uteris, salva uxoris reverenjia.
ὡς ἐμὸν, σὺ δὲ εἰς cór ἐμὸν ὡς civ, π.1ἡν τοῦ
θή.Ίεος µάρους. Πλανῆσας δὲ τοὺς πάντας ἀγροί-
χους lv αὐτῷ τῷ δόγµατι, ὑπούλως ἑπραγματεύετο
καὶ τὴν τῶν Χριστιανῶν φιλίαν. Ἐξέθετο γὰρ δόγµα,
"Octic τῶν Τούρκων εἴχοι, ὅτι Χρισειανοὶ οὐχ
ὑπάρχουσι θεοσεδεῖς, οὗτος ἀσεδής ἐστι.. Καὶ
πάντες οἱ ὑπήκοοι τοῦ φρονήµατος αὐτοῦ, συναν-
Ῥῶντές τινα τῶν Χριστιανών ἑφιλοξένουν, καὶ ὡς .
ἄγγελον τοῦ AU ἑτίμων αὐτὸς δὶ καθ) ἑχάστην ty
Xlp οὐ διέλιπε στέλλων ἐν τοῖς ἡγεμόσι, xal τοῖς
χλήρου τῆς Ἐκκλησίας πατειλεγμένοις ἀποστόλους,
μηνύων αὐτοῖς τὸ αὐτοῦ φρόνημα, xal οὐκ ἔστιν
ἄλλως σωθῆναι τῶν ἁπάντων, εἰ ph ἐν efi ὀµονοίᾳ
τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν, Ἔτυχε δὲ τῷ καιρῷ
ἐχείνῳ »ατοιχεῖν ἓν τῇ νήσῳ ἀναχωρητὴν Eva
Κρήτα Ὑέροντα, bv τῇ pov] τῇ καλουµένῃ Τουρ-
λωτῇ. Καὶ στείλας 6 Ψευδαθδᾶς ἐχεῖνος δύο ^ τῶν
ἀποστόλων αὐτοῦ τῶν μονοχιτώνων, ἔχοντας τὴν χε-
φαλὴν κατεψιλωμµένην ἀσχεπῆ, καὶ τοὺς τόδας χωρὶς
σανδάλια, xal πΏον ἕνα ᾽ μονοχιτωνίσχον ἑνδεδυμέ-
νους προσαγορεύων αὐτὸ, καὶ μηνύων, ὡς ὃτι Kd;
συνασκητής σού εἰμι, καὶ τῷ θεῷ d ατρεύεις,
ἐκείνῳ κἀγὼ τὴν προσκύνησιν φέρω, καὶ μετὰ
cov εἰμε νύκτωρ διαδα/γων ἀγόωῳ ποδὶ cà. πέ-
Jaroc. Ὁ δὲ ἀληθὴς ἀδθᾶς πλανηθεὶς ὑπὸ τοῦ Φευ-
62664, Ίἤρξατο xal αὐτὸς ἀλλόχοτα ὑπὲρ ἐχείνου
φθέγγεσθαι, λέγων, ὅτι Ἐν τῇ »ήσῳ Σάμῳ σχο-
1άζων, καὶ αὐτὸς συγασχητής µου ἐγένετο * xab
Cumque in istud dogma omnes agrestes pertraxisset,
clam acsubdolein Christianorum amicitiam venire
satagebat. Hocce etenim effatum evulyavit : uicim-
que Turcus dizerit Christianos non esse erga Deum
religiosos, hie impius habeatur. Quotquot igitur prz-
ceptis ejus obsequebantur, quemcunque Christia-
. num, in quem incidissent, benigne amplectebantur
et suscipiebant, eique tanquam angelo Dei honorem
liabebant. Ipse vero quotidie nuntios mittere magí-
stratibus Chils, et precipuis eximtisque inter clerí-
cos propositum suum ipsis manifestans, proliteri-
que non aliter onmes salvari possc, nisi in fidei
Christiane commanione. Contigit eiiam sub id tem-
pus anachoretam queméíam Cretensem, fu. insulae
illius monasterio, quod Turlotz dicitur, monasticam
vitam agere. Ad hunc falsus ille abbas misit binos
apostolos suos unica veste Indutos, capite nudo ac
raso, pedibusque sandaliis non opertis, rhenone
unico vestitos incedentes, per quos talla ipsi signi-
ficat : Ego, sicul tu, idem ascetice sita institutum se-
quor, eumdem Den, cui fu servis, veneror ; ad te de
nocte aine strepitu senio mare pedibus trajiciendo.
Verus itaque abbas, ab impostore illo falso abbate
deceptus, cohpit et ipse absurda de illo predicare
his verbis : Dum Sami morarer, mecum asceticam
vitam ipse egit; nune per dies singulos trajícierms
mecum versatur, et simul colloquimur , aliaque fahu-
larum monstra effutiebat corani me, qui hzc seribo,
Ismaelis Bullialdi note.
(81)'Ev δὲ ταῖς ἡμάραις ὀνείναιο. Hanc. de D eujus. altero cornu promontorium. εί Numuntis
nova secta historiam persequitur Leuncl. lib. x,
et in Annal. Turc, Bedredinis Semavine F. nomen
nostro ignotum est, sicut etiam monachus Cret«n-
sis Leunclavio ignotus. Magoa singularique pruden-
tiá sultani Mehemetis huic nascenti sectz itum
obviasp, quse seditiones el tumultus eacitasset :
quales postea contigerunt sub Soleimans auno
1536 in Asia minore excitati; ut lib. χτι Leuncl.
nelat. «
(83) *O κοινῶς καλοῦσι XrvAdpioy. Naute. tali
in tabulis suis nauticis loci illius nomen, Capo
Stylari, eumque a Smyrna milliaribus 40, Phocza
vewri, Foía Vecchia milliaribus 20, 4 Chii sancta
Panagia williaribus 10. distare asserunt. Domini-
cus Marius Niger in Comment. Asis primo, disse-
rens de Chersoneso Clialcitide, talia scribit : In
(Mimantis dicendum erat) quod recentiores capit
Stilari appellant. Antiquis temporibus Μέλαινα,
ut Strabo lib. κιν refert, appellabatur, inque eo
promoniorio latomize molarium lapidum eran! ;
use appellatio antiqua hodiernz Turciem respon.
det : appellatur enim hodie Kara-borru, Kara-bornu
vulgo pronuntiatur, id est, niger nasus, seu mgrum.
promontorium. Fallitur Leunclavius, lib. xu cit.
«ui Caraboru, vel. Caraburum Lycim oppidum,
urcicamque appellationem inde derivatlam putat.
Caraborum, ubi secta illa. increverat, in Aidincnsi
ditione situm est, eoi Adinseu Atin imperaverat,
cujus pars lonia fuit, Cara-borum illud δει Cara-
boru promontorium est aliissimuim, quod sihuim,
im Smyrna adjacet, intrantibus ad dextram eb-
acet.
Ree - be AMD QUUPUENQURE PEPEEE υπο apt p M ———— — -----
591 | DUC «m
Basmimni ergo üifíus nobís supra memoratus, qui a À vov ἡμέραν ap! ἡμάραν διαδαίνων συγομιλεῖ
Msfiomete provineis gubernande impositus erat,
tonscripto exercitu adversus illum falsum abbatem
contendit : verum angustias Stylarü montis supera-
re hand peneseum fuit. Stylarii incolz contra agmi-
ne facto, collectis supra sex millia militibus, stantes
1d anzustas et aditus fere impervios, totum exer-
cium cum ipso duce Susmano deleverunt. Confe-
stim turba omnis quz Percligiam Mustapbam, falso
enim abbati hoc nomen erat, sequelatur, spes suas
in 63 istum inpostorem collocavit, nomen illius
supra prophetas laudibus extollendo ; ab iis deinde
decretum, capat pileo, qui sarculos dicitur, non
tegere : sed una tantum veste indui, sub dio agere,
potiusque Cbristianis, quam Turcis adhzrere. Re-
bus ita gestis Lydi gubernatori Hali Bego dat ig
iandatis Mahometes, ut cum universis Lydie et
loni copiis in Stylarios moveat : Stylarüi iterum
viarum aditus, montiumque angustias occupent :
cumque copiarum hostilium maxima pars fauces. il-
las ingressa esset, ab agrestibus omnes fere occisi
sunt, ut vix cum paucis llalibegus salvus Magne-
siam evaserit. Hanc acceptam. cladem. cum
audivisset Mahometes , fiiium suum Moratem
etismnum jimpuberem , annosque duodecim $0-
lu:modo natum — illuc mittit, eiquo. eomitem ad-
jungit Bajazitem Mesazoutem., lli collectis universa
copiis Thracis, Bitbynis, Phrygis, Lydi et 1o-
nis per arctas illae vias aditu. diflicillimas magna
μοι x2 ἄλλα τιὰ τέρατα, ἃ ἑνώπιον ἡμοῦ x)
Υράφοντος ἔλεγε. 'O δὲ του Μαχουμὲτ initpom:,
ὃν 6 λόγος φθάσας ἱδήλωσεν, ὁ τοῦ Σουτµάνω
υἱὸς (83), ὃς τὴν ἐπαρχίαν τῆς ἡγεμονίας αὐθέντιυι,
στρατὸν ἀδροίσας, xai ὀἀλθὼν κατ αὐτοῦ, οὐκ 1δ..
νήθη διαθῆναι τὰ στενωπὰ τοῦ Στυλαρίω. Oi ἃ
Στυλάριοι εἰς ἓν σνναχθέντες, χαὶ ὑπὲρ τοὺς ἑξε
χισχιλίους ὕντες εἰς τὰ δύσδατα στάντες, ἅπαντες
τοὺς σὺν τῷ Σουσμάνῳ κατέσφαξαν, xai αὐτὸν épe)
τὸν Σούσμανον, Τότε οἱ τοῦ Περχλιτξία Μουσταφὰ,
οὕτω Υὰρ ἐχαλεῖτο, τὴν αὐτῶν ὑπόληψιν iv τῷ φεν.
δαθθᾷ στερεώσαντες, καὶ ὑπέρτερον προφήτου τοῦ-
τον ὑμνήσαντες, ἐξέθεντο δόγμα τοῦ μὴ ἑνδύσεσθαι
thv κεφαλὴν, πύλον, ὃ χαλοῦσι ζαρκουλᾶν ' ài
ζᾗν µονοχίτωνα καὶ ἀσχεπῆ βίον, χαὶ προστίθεσθαι
πλέον Χριστιανοῖς 3j Τούρχοις. Mex δὲ ταῦτα ue
voti 6 Μαχουμὲτ τῷ ἑπάρχῳ Λνδίας Αλίπεγι, τοῦ
στρατεῦσαι σὺν πάτῃ δυνάμει Λυδίας καὶ Ἰωνία;
χατὰ τῶν Στυλαρ:ων * οἱ δὲ Στυλάριοι πάλω φυλά-
ξαντες τὰς ἐμδολὰς τῶν στενόδων, xal τὸ πλεΐστον
τῶν ὑπεναντίων εἰσελθὸν πάντας οἱ ἀγρεῖχοι ἑφί-
νευσαν, ὡς μόλις σὺν ὀλίχοις ὁ ᾽Αλίπεγις διασωθεὶς
εἰς Μαγνησίαν fixe. Τότε ὁ Μαχουμὲτ μαθὼν ὁ
δρᾶμα, πέμµπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Μωρὰτ παιδίον brc
δωδεχαετὲς, xal σὺν αὐτῷ τὸν Παγιαζὴτ Μεσάτονει
σὺν τῷ θρᾳχιχῷ ατρατῷ ' xal Βιβυνοὺς, xal $p-
γας, καὶ Λύδους, καὶ "Iova; πάντας ἀθροίσας, cit.
εισιν ἓν τοῖς δυσθάτοις ἐχείνοις τόποις σὺν ὃννάμι
vi irrumpunt ; obvios emnes sine discrimine em- C πολλῇ καὶ ἁπαντῶντας πάντας ἀφειδῶς ἑξεθέ
Junt, senes et. infantes, viros et mulieres, utque ver-
vo dicam, in omnem setatem immaaiter sz vilum est:
donec ad montem perventum, quem wendum isü
monocbitones (id ost una veste utentes) suscoperant.
Pugnatum illic acerrime, innumeris, qui Morati
«ilitabant, cadentibus, quo usque omnium illerum
eum suo falso abbato deditio secuta esi. Compre-
hensos vinctosque Eplesum cunctos abduxere, ubi
impo-torem illum, quauvis variis torwentis sub-
jectum, iutrepidum nihilominus experti suut, inque
&ua opíuione constantem ac pertiuacem. Illum igi-
tur eamelo imponuet in crues extensum, manibus
expansis, clavisque tabulosafiisis, ac velut ad teium-
phi speciem per urbis medium transvexere. Hujus
etiam. discipulos qui doctoris sui errores abnegare
noluerunt, ipso iaotueute cunctos confediunt : quo-
rum alia verba exaudita &0n sunt, pr:eler isla. Tete
s&llan etis, hoc est, Domine abbas accelera, quibes
p olatis illico mortem alacres oppetivere. Per aliquod
pis&, γέροντας ἐμοῦ xal νῄπια, ἄνδρας τε xal ursi
χας, xal ἁπ)ῶς εἰπεῖν, πᾶσαν ἡλιχίαν ἀνηλεὼς
ἔσφαττον ' ἕως οὗ φθάσαντες ἐν τῷ δρει, ὃ dm
εἰς φυλαχὴν οἱ µονοχίτωνες, xal χροτήσαντες 5
λεμον, μετὰ πολλῶν τῶν πεσόντων ἀπὸ τοῦ μέρα»
τοῦ Μωρὰτ ὑπὲρ ἀριθμὸν, παρεδόθησαν σὺν 9
ψευδαθθᾷ. Παραλαδόντες δὲ χαὶ δεσµήῄσαντες o»
τοὺς 400v εἰς Ἔφεσον, xAxsÜ ἑξετάσαντες ai
διὰ πολλῶν τιμωριῶν, εὗρον ἀχλόνητον καὶ ἀμεν;
πτωτον τῆς φαντασίας αὐτοῦ. Τότε σταυρὠσαντε
αὑτὸν, xol ἐπιθέντες χαμήλῳ ἑκτεταμένας Eye!
τὰς χεῖρας, πεπερονηµένας ἐν caviar διὰ τῶν tar
, ἑθριά:ιδευσαν αὐτὺν iv µέσῳ τῆς πόλεως. Τοὺς 3
μαθητὰς αὐτοῦ μὴ ἀπαρνησαμένους τὸ φρόνημα τ
διδασκάλου αὐτῶν, πάντας ἓπ᾽ ὄψει τούτου χατί-
6φαττον, οὐχ ἄλλο λέχοντες πλὴν t5, Τετὲ σου]
εὰν ἑρὴς (84). vovv, Κύριε ἀθδᾶς, φθάσον. Ki
τότε ἡδέως τὸν θάνατον ἐλάμδανον. Ἐκχράτει Ti
ἄχρι καιροῦ δόκα πολλῶν τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν, ὑύ
Ismaelis Bullialdi note.
«
(83) '6 τοῦ Σουσμανοῦ vlc. Historiz Turcics,
quas edidit Leunclavius, expeditionum 4b Ale-
xandro Busmano, et Hali-bego in secte Πού àu-
etorem ejusque se ju1ces susceptlarum non memí-
neruul ; ultunz, cujus Morates | Mehemc:tis .filius,
et Dajazites Mesazon duces fuerunt, solummodo
wemiuere. Iüubenter enim Turci se victos fatentur ;
nec hactenus nisi semel ptqud iterum, prelio fra-
ctos fuisse se aguoscunt : bello nempe Temyriano
εἰ navali ad. Naupacti, Lepanto vulgo, sinum, a
ζαἀρταιίς cut Veneta repub. prineipibus Christiani
superati : quem porro Ducas Bercligiam Μυσία
Ι εαποί. Baruglusem Mustapham appeltat.
($4) Τετὲ covdràv ἑρής. Prouuntiatur Det,
qua appellatione viris sanctitate ac gravitate pr*-
stanübaos vénerationem exhibent. Βεάε Tarcitt
avum signiüicat, Dervisium quemdam ab infi
Sidik Dede oppe!latum audivi, id est, intime fdeiem
avum, quod honoris cansa »b ipsis faclum:
secundus eni; a presule Dervisiorum erat.
805
HISTORIA A AYZANTINA.
οὐ τέθνηχεν, ἀλλὰ ζή c καὶ τῷ ἀσχητῇ τῷ προ- Α equidem tempus Inter diselpulos ejus opinio invaluit
ειρημένφ ἐντυχὼν ἐγὼ μετὰ τὸ ταῦτα γενέσθαι, καὶ
ἑρωτῆσας περὶ τούτου, εἰ ἄρα τὸ δοξάζον περὶ
ἐχείνου ; εἴρηχέ µοι, ὅτι ἐχεῖνος o0x ἀπέθανεν, ἀλλὰ
τεράσᾶς bv τῇ ν]σῳ Σάµῳ, ἐχεῖ καὶ ὡς πρώην αὖ-
Meca: εἰς οὐδὲν ἐγὼ τὰς φαντασίας αὑτοῦ, οὔτε
πιστεύσας, οὔτε χατὰ νοῦν λαθών. Ὁ δὲ Παγιαζητ
]αζὼν τὸ παιδίον, xaY διελθὼν τὴν 'Aclav, Λυδίαν,
χαὶ ὅσους ἐντυχὼν ἓν ἀκτημοσύνῃ ζῶντας Τουρχο-
χαλογήρους ἅπαντας πικρῷ θανάτῳ παρέδωχεν.
Περάσας δὲ τὴν Φρυγίαν, xal τὸν πορθμὺν διαθὰς
{λθεν ἐν ᾽Αδριανοῦ, παραστήσας τὸν υἱὸν Μωρὰτ
τῷ πατρὶ Μαχου μὲτ νιχητὴν τροπαιοῦχον. Τότε καὶ
ὁ Μαχουμὲτ ἑδωρήσατο τὴν ἡγεμονίαν τῆς 'Apa-
σείας xal τὰ πρὸς τὴν Καππαδοχίαν µέρη ἔτι νέῳ
ipsum mortuum non esse, sed in vivis auperare t
tal;que errore implicitus tenebatur nobis suemora-
(us asceta, quem istis transactis allocutus sum ;
cum enim interrogassem, quid de illo gentiret *re« "
spondit mihi eum nen obiisse, sed in Samum insu-
lam trajecisse, ubi pristinas sedes habuerat. Verum
hujus deliramenta aspernatus, nullamque (idem ad^
hibens, iis diutius attendere non sustinui. Mis de-
mum rebus constitutis Dajazites adolescentem Mora-
tem secum circumducens, peragravit Asiam et Ly-
diam, omnesque Turcocalogeres (id Gg esi mona-
chos Turcos) acerbis tormentis enecavit, quotquot
in paupertate voluntaria viventea ipsi occurrerunt.
Phrygia deinceps lustrata fretum trajecit, venitque
ὄντι, καὶ τῶν µεγιστάνων xai πρακτιχῶν ἕνα διοι- D Adrianopolim , Moratémque salvum de hostibus
χητὴν τῶν πραγμάτων χατέστησε, leopylstneyuw
οὕτω χαλούμενον. .
triumphantem ad parentem suum Mahometem re-
duxit. Hic filio suo admodum juveni tunc Amasiam
(tamque Cappadociam gubernandam commisit, consiliario ae ministro adjuncto quodam e purpuratig,
eoque rerum | gerendarum apprime perito, qui Georgiz-Begus appellabatur.
CAPUT XXIL
Rhodí maqme Magister castrum. Petronium in Carie finibus edificat. Mahomotes in Asiam trajicit, Caramanum ínta-
dil et in ordinem cogit. Mustapha Bajezitis F. innotuit, ei se adiungit Cineiles, qui a Mohomete prope T hessa«
lonicam vincuntur. Mahometes istos qui Thessalonicam eonfugerent à. Demetrio Leontario repetit. qui rem ad. imp.
rejicit. Manuet (γα αγ se eos Mahometi negat. Mistaphas et Cineites a Leontario Constantinopolim mittuntur. inde
it Lenmun uterque castodiendus relegntur. Mahometes W alachis bellum infert. Theologus quidam Philadelphius vir
improbus ac
per fidus. Mahometes inter venandum apoplexia affectus paucos post. dies hemiplecticus. factus moritur.
Rationes ob quas Mahometes lium suum Amasia prefecerat. Bajasitis Bresse ο Mahometem fltelis servi. officia-
Mahometis ad Bajasitesw Bassam mandata, Muliemetis mors quibus artibus per dies xv oceuliata sit asque αά Mo-
raiig adventum. . |
Ὁ δὲ προῤῥηθεὶς μέγας Matacop (85) Vv ixelwy
τῷ ἴἔτει σ-όλον ἁπαρτίσας σὺν δι/ρεσι τρισὶ, xat
νηῶν µέρος, εν ἅπασαν βαράσκουὴν ἔνδον εἰσάδας,
olov ἄσθεσεόν, λίθους ἀχρογωνιαίους, ξύλά, σανίδας,
Eodem ango nobis supradiclus m»gnus Rhodi
Magister classem biremium trium, aliquet prztes
rea navium instruxit» quibus bngotuit omaem. ap-
paratam moteriam, bitemen notipe, lapides angu-
καὶ εἴ τιᾶλλο, τὸ πρὸς οἰκοδομεῖν κάστρον συμφέρον, ϱ lares, ligna, asseres. et si quid aHud opus Ijrsiesset
ἐν τοῖς ἄχροις τῆς ἑπαρχίας Καρίας, ἓν Evt ἄκρω-
εηρίψ ἐλθὼν φρούριον ἔπτξεν &v' ὀνόματι toU κο-
ρυφαίου τῶν ἁποστόλων Πέτρου, Πετρόνιον αὐτὸ
χαλέσας. Καλῶς οὖν τὴν βάσιν πήξας, καὶ ἀρξάμε-
vo; χείζεεν τὰ τείχη, fixe χαὶ ὁ Μανταχίας Ἐλιέξ«
πεχιν σὺν δυνάμει Xo). χωλύσειν µέλλων τὸ
ἐκ'χειρισθὲν ἔργον * ἀλλ᾽ οὐδὲν ἤνυσεν. ᾽Απαρτίσας
οὖν χαλῶς *b Φρούριον λαὶ πόργους ἀεροδάμοὺς.
ἀρμόσας, καὶ φρερίους ἕνδον φύλακας ἐγχαταστή-
σας, ἐπανῆκεν el; Ῥόδον * νόμους xal ἔθη ἐπαφεῖς
τοῖς φύλαξι τοῦ φοουρίου, τοῦ νήφειν ἀεὶ xa ἔγρη-
γορέναι, καὶ τν πᾶσαν ἐπιμέλειαν ἔχειν εἰς εοὺς
φυγάδας αἰχμαλώτους * τοῦ ἀντιλαμθάνειν, xaX cur
(uv αὐτοὺς εἰς τὸ. φρούριον, Καὶ ἐλευθέρονά Υρά-
φεσθαι παρὰ τοῦ ἁγίου Πέτρου (86) ὃ καὶ νῦν μὲ»
χρι τὴν σήμερον αώζεται..
ad arcem in finibus Caria provineix xdifieandam :
prefectusque designavit iu. quedam promontorio
propugnaculum, qued, de Petri 2postolorum priu-
cipis nomine, Petrouium appellavit, Fundamentis
deinde solidis jactis, postquaw in altitudinem 1 -
nia assurgere coepissent, cum multis copiis acces-.
sit Mantachías Eliez Begus, opus inchoatum d'sturba-
turus : verum re infecta reurd pedem tulit. Egregie
igitut absoluto propugnaen]o, turribes altissimis
per ambitum munito, militibusque fratribas custo-
dia illius commissa, Rhodum rediit magnuus Magis-
tcr. Discedeirs porro leges dedit castodibas, viven-
dique modum, ut sábric sémper vescantur vigileut-
que, sintque seduli ac prompti ad suscipiendos cap-
tivos fugitivos, teiumnqueé ei recepiem in sweo
D praebeant : appellentcrque samet? Petri. libertini ?
qus» appellatio ad hanc wsque diem usurpatur.
ismaelis. Bulliadi note.
(859 '083 προῤῥηθεὶς μέγας Μαΐατωρ Phili-
bertus de Nailaco. appellatus. .
(86) Kel ἁλουθόρους Ἰρήφεσθαι παρὰ cov ἁγίου
Πέτρου. Bosius, lib. 1» Hist. ord. Milit. Hierosol.
seribis anno 1599 Smyrnam.a Temyre ezpugnatam;
siMimque magnum magistrum in Cariam cum
classe navigasse: locom illie situ tutissimum in-
ter siuus Ceramácum «t Jasium, qui hodie G^/fo di
San Pieiro appelfatur, ubí quondani steterat Hali--
carnassus, occupavisse, et 5, l'etri castrum :ediff-
cavisse, de quo sia loquitur Bosius : I! quale fu pot
di gran gloria e ripuiazionea quest ofdine e di graud
utile alla Cristianità ; adihique ennes. ln. eo
castro nutritos fuisse, qui interdíu vincti, noctu
ad castri. cusiodiauy emitlebautut ?. quorum adeo
eiquisita erat sagacitas, ut Christranos a Τυι εἶδ.
85$
provinciis 8$ exercitu Adrianopoli discedit, Thra-
claqne superata Prusam venit : accersitis deinde ad
se cunctis Anatoliz satrapis, cum aniverso exencitu
Lycaoniam versus casira movit, animo volvens τίη-
dietam, quam de Caramani. facinoribus flagitiisque
Prusz patratis sumere eopiebat, Ulcisci namque
statuerat contumeliam cineribus et reliquiis maje-
ram suorum, per ludibrium effossis, ossibusque pa-
ternis, quz Caramanus igne cremaverat, illatam.
Ad il'a igitur loca cam pervenisset complura ορρί-
da et vicos incendio delevit, Iconiumque celeri gra-
du profectus id recepit. Caramanus in Syrie mon-
tes, fuga saluti consulens, se receperat : unde per
legatos supplex 4ο submissug admissorum crimi-
num pa$nam deprecabstar, veniamque sibi copndo-
nari orabat, Precibus denique suis Mahometem
fl ctit, occupatamque ditionem eo condonante recu-
perat : postquam jurejurando cavit se in fide manso-
rum, fcederi nullam fraudem facturum, nec anquam
Otlimanici imperii fines invasurum. Hactenus inse
quendi fine facto, Prusam revertitur Mahometes, et
fretum rursus transvectus Adrianopolim petit : abl
dum moratur, runttos accipit, qui monent fratrem
suum natu minimum Mustaphamn Bajazitis supra
memoraii filium in Walachia degere. His nuntiis au-
ditis quamprimum mancipia mittit, que Cineitenr
capite obtruncarent, quem non offenderunt ; nudius-
tertius. enim fluvium trajecerat, et. Mustaphze se
conjaaxerat: cui jurejurando fidem suam obstrin-
xit, se aazxilio ei fore, eamdem cum eo fortunam
expertarum, imperiumque orientis et eccidentis ip-
si conciliaturum. Postquam itaque cognovit Maho-
metes Cineitem ad Mustapham i(ransfugisse, dam-
num declinare cupiens, quod sibi ab eisimminebat,
exerei y. ingentein conscribit, Thraeiaque exce-
dens Macedoniam íntrat. lllic certior factus Musta-
plam et Cineitem Ia3trum transiisse, inque Thessa-
DUC/E
Mahomete ineunte vere conseripto ἵπ occiduis A
|. M
'O δὲ Μεχεμὶτ ἤδη ἔαρος ἀρχομένο (A1), κ
τὸν τῆς δύσεως στρατὸν ἀθροίσας ἔξειοι τῆς λδρια.
νουπόλεως, χαὶ περάσας τὴν θράχην εἰς Προῦσαι
ἔρχεται ^ xal τοὺς τῆς iac σατράπας χαλέσας, cvy
παντὶ τῷ στρατῷ πρὺς τὰ τῆς Auxaovis, μέρη ἐν.
ὅραμεν, ἐχδικῆσαι θέλων τὰ παρὰ τοῦ Καραμὲ
τολμηθέντα kv τῇ Προύσῃ, τὴν ἀνασχαφὴν τῶν n.
τρῶν αὐτοῦ, x3l τὴν τῶν ὁστέων τῶν πατριχῶν ἐν
πυρὶ’ δαπανηθεῖσαν παρὰ τοῦ Καραμὰν τόμο, -
Ἐλθὼν δὲ xal πολλὰς πύλεις καὶ χώµας πυρ.
xtouc ἀναδείξας, ἔφθασεν εἰς "Ixóvtoy, xoi Tip
λαδὼν ash, ὁ Καραμὰν ἣν φεύγων tv col; τα,
Συρίαν ὄρεσι ᾿ πρέσδεις δὲ πέµφας, ἱκετιχῶς as
τοῦ ἀφεθῆναι αὐτῷ τὸ πληµμέλημα. '0 δὲ xapclie;
ἐπὶ ταῖς δεῄσεσιν, ἀφίησιν αὐτῷ τὲν ἑπαρχίαν αἱ. —-
B τοῦ * καὶ δίδει ἀσφάλειαν δι ὄρχου τοῦ εἶναι τισὺν -
χαὶ ἁδολώτατον φίλον ἀεὶ, xaX μὴ ἐπεμδαίνειν üj |
ποτε ky τοῖς ὁρίοις "O0 pdv. Καὶ ἀφεὶς τοῦ διώχει,
ἑστράφει ὄπισθεν kv. τῇ Ἱρούαῃ, xal διαθὰς ὦ
πορθμὸν ἦχεν εἰς ᾿Αδριανούπολιν» xit Une
ἦλθε μήνυμα, πῶς ὕστατος ἀδελφῶν αὐτοῦ, More
φᾶς (88) ὀνομαζόμενος, υἱὸς τοῦ προῤῥηθέντος Πε-
qas, ἓν τῇ Βλαχία ἣν δ.ἀγων. Καὶ χατὰ μὲν
πρῶτον πέµπει τοὺς τῶν δούλων ἐχχρίτους δύο, τῷ
ἀποχεφαλίσαι τὸν Τζινεήτ" οἱ δὲ οὐχ εὗρον αὐτόν,
fv γὰρ npb δύο ἡμέρας τὸν ποταμὸν περάσα; b- |
θεὶς τῷ Μουσταφᾷ * καὶ ὄρχους δοὺς αὐτῷ τοῦ συ-
ὃραμεῖν, καὶ συγκακοπαθῆσαι, xal ἄρχοντα xo —
ατῆσαι δύσεως xol iac. Ἰδαθὼν οὖν τὴν φυγὴν i
ὑποστῆναι μέλλει καρ᾽ αὐτοῦ, στρατὸν ἁγείρει e
bv, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ θρῴκην ἆλθεν εἰς Μαχεδηίεν
κἀκεῖ μαθὼν ὅτι ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τουνεῖτε-
βάσαντες εὺν Ἱστρον, ἔχοντες Βλάχους εἰς poter,
xai ἀπὸ τῶν Τούρχων οὐκ ὀλίγον στρατὺν, κ Ἡ
τῆς θειταλίας µέρη χατέρχονται. Καὶ abt ch
πρὸς αὐτοὺς αὺν τῷ στρατῷ πορείαν ἐποίει. "xr
εηθέντες ἑἐγγὺς εἰς τὰ τῆς Θεσσαλονίκης µέρη, τὰ
Ismaelis Bullialdi note.
eMacto dignoscerent ; hos dilaniarent, illos a1 castri
sportom salvos deducereet. Lib. quoque v, idem
Hosius de isto castro. disserit. Notandum ergo
discrimen quod inter Dueam et monumenta a Bosio
in historiam suam relata intercedit, quorum tem-
pora snnis, ut minus 17, a se invicem distant, Si,
que Ducas scripsit, vera sunt, et anno 1416, vei
4117, acciderunt, non potuit magnus magister, qui
tune concil. Constantize intererat,'Smyrnam venire,
castrum reficere, et cum Mebemete colloqui : oportet
iraque legatum magui magistri aliquem, qui classi
weessel, a Duca magoum magistrum appellari,
"erro. verosimile non est Rhodios istos anuo ipso,
quo Smyrna a Temyre capta. est, castrum sancti
Petri in. Caria zdificasse : totus enim ille Aaiz tra-
ctus a Temyriano exercitu occupatus erat. Prater-.
ea Smyrwe situs opportunus magis est in medio
fere intervallo ponti Euxini, et. maris Carpathii :
cum S. Peiri. castrum in. Caris, Asi minoris an-
ulo locatum sit. Hac de causa prius tentasse
hodios Sinyrnam iterum occupare, quam alias
sedes quasivisse; et procul. dubio Smyrnam faci-
lius confugere poteraat Christiani, et in libertatem
se vindicare; quod iis quidem «utile erat, atque
etiam illi Rhodiormm equitum societati: quie.
illa con(ugientium multitudine socios navales, ve
lonesque remiges legere poterant, et οὐ x
vales expeditiones excursioneaque eorum opti
uti.
(87) 'O δὲ Μεχεμὲτ ἤδη ἔαρος ἀρχ. χε οἱ
expeditio, cujus meminit Leunel. 1. xi. κ
8) Πῶς ό ὕστεατος ἀδελρῶν αὐτοῦ Me
σταφᾶς. Hic est Mustaphas, de cujus naislie —
controvertitur. Historici Musulmani, quos sequi
Leunclavius, supposititium esse contendunt, est
propterea Dusmelingua Turcica appellant. Pbi —
ges, lib. 1», cap. 32, legitimum eum fuisse asseril,
Moratisque secundi patruum, ab eoque victum ἃ
strangulatum. Laonicus, lib. iv, Μουσταφᾶς 7:
τοι ὁ τῶν Παἴαζήτου παίδων εἷς, Bajasitis. filios
«nus, Muetephas. Ducas pariter illius filium fuis
osserit, idque adversus reclamantes Turcos c9 —
orro et Phranses eum ini
tuisse sub Morate If tradiderunt : Laonicus 5b —
Mahomete Moratis patre : qua in parte cum nost —
sentit, Atque in enarrandis primordiis tomuliei —
ab isto Mustapha excitati, Cineitis ad ejus parit
tendit. Leunclavius
transitu, amboramque carcere mediocris est.
C Τζινεῆτ 6 Μεχεμὲτ, xal μὴ φέρων τὴν (nale
89] ^
HISTORIA BYZANTINA,
898
bh συνάφαντες πόλεμον, χαὶ τὴν vixiosav ὁ Meys- A liam contendere cum Tureorum haud exiguo nu-
pit λαχὼν, ἑδιώχοντο map' αὐτοῦ µέχρι xal τῶν
πυλῶν θεσσαλονίχης (89) ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζι-
νεήτ. ᾿Ανθίσταντο δὲ σὺν ὀλίγοις βοηθούμενοι παρὰ
των πολιτῶν. “Ἑσπέρας δὲ ἤδη Ὑενομένης, xoi μὴ
θέλοντες εἰσῆλθον kv τῇ πόλει’ Δημήτριος δὲ Λάσχα-
Ρις ὁ Λεοντάρις φιλοξενήσας αὐτοὺς, xal mapnyo-
ρήσας, λέγων θαῤῥεῖν εἰς τὸ τῆς τύχης εὐμετάδο
low, xal µηδεμίαν Ev vi βάλλειν φροντίδα τοῦ
προδ2Όναι τούτους τῷ Μεχεμὲτ, εἰ ἑπρόχειτο Bea-
σαλυνίχη παραδοθῆναι τοῖς Τούρχοις, θαρσήσαντες
ὃ ἐπὶ τούτοις τοῖς ὑποσχομένοις παρὰ τοῦ Δημη-
τρίου, ἀφροντίστως ἑἐδείπντισαν, xa εἰς ὕ πνον ἑτρά-
πησαν. Πρωῖας δὲ γενομένης πέµπει πρὺς τὸν
Λεοντάριον ὁ Μαχουμὲτ ἕνα τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ,
Mtv * Οἶδας ἀκριδῶς τὴν ἁγάπην ἣν χέκτηµα:,
xul τὴν ἀῤῥαγὴ φι.1ίαν σὺν τῷ βασιαεῖ τῶν 'Po-
μαἰων» μὴ βου.ηθῇς οὖν διασπαράξαι: ταύτην,
καὶ slc téAoc ἀφανίσαι, καὶ παγτὶ τῷ γένει
Ῥωμαίων ζηιιία» προξεγήσαι, καὶ ἕἓν μµέσφ
ἡμῶν, καὶ τῶν ᾿Ῥωμαίωγν εἶσάξαι ἔχθραν ἄσπεγ-
Qor - d.LAà τὴν κυνγηγηθεῖσα παρ᾽ ὁμοὶ θήραν
ἀπόδος poi. El δὲ uf). τοῦτο ποιήσεις, χαίΐρες
εἰπών µοι τὴν gillay τὴν ἔχθραν ἀσπάσομαι.
καὶ ὡς ἓν ὁ.1{γῳ τὴν πὀ.ιν' σου xapaAd6o, καὶ
τοὺς ἔνδον αἰχμαωτίσω, καὶ cov τὴν» (uhr
ἀφελῶ, xal τοὺς ἐχθρούς µου iv χερσὶν ἐμαῖς
ἔξω. Ἰότε 6 χὺρ Δημήτριος φρονιμώτατος ὧν ἀντ-
ἐγραφε, λέγων * Ἑπίστασαι,. Κύριε ἡγεμὼν, ὅτι
mero, auxiliaribusque Walachorum copiis, ipse
quoque contra illos cum toto exercitu iter dirigit:
cumque ambo exercitus in agro Thessalonicensi ob-
viam sib! invicem facti essent, utrinque acie con-
eurritur, tandemque victoria Mahometi cessit, qui
Mustapham et Cineitem ad portas usque Thessalo-
nice fugientes insecutus est : cui restiterunt pauco-
rum civium auxilio protecti. Vespere deinde, quau-
vis inviti, in urbem admissi sunt, et a Demetrio
Lascari Leontario humane ac comiter suscepti,
ejusque sermonibus consolati. Ipsos enim de fortuna,
quis variabilis adinodum est, beue sperare G6 lior-
tatur, neque vel minima suspicione aut metu tur-
bari, pe Mahometi prodaniur, etsi Thessalonicam
Turcis dedi oporteat. His Demetrii verbis animo
erecti omni sollicitudine deposita coenant, εἰ dor-
mitum obeunt, Ubi vero illuxit, Mahometes unum
de ducibus suis ad Leontarium mittit, qui sic euim
alloqueretur : Probe nosti, quam constanti. amicitia
ac dilectione imperatorem Romeorum prosequar. Ca-
ve ergo ne eam labe[actes, prorsusque perimas, neque
e:iam universe Romgorum genti dumnum accersas,
aut inter nos et Romaos inimicitias capitales exer-
cendi causam prabeas ; quin potius predam, in retia
€ompulsam redde mihi. Sin minus. hoc pratiteris,
a te renuniiata mihi amicitia, tuum hostem we pro-
fiteor : quam celerrime urbem tuam debellabo, omues-
que illius incolas sub jugum mittam, e vicorum wu-
ἐγὼ οὐκ εἰμὶ δεσπότης, ἀΛ.ὰ δοῦ.Ίος ευγχάνω, C mero te expungam, cunctosque. hostes meos. in pote-
καὶ οὗ µόνον τοῦ BactAéuoc ᾿Ῥωμαίω», dJAà καὶ
σός ' ἐπδὶ vióc αὐτοῦ ἐτάχθης εἶναι, τὸ 5007
προσταττόµεγον Δαρὰ col χρέος ἐστὶ τοῦ z4n-
poca, καὶ εἰς πέρας ἆγει'. Π.1ἠὴν χρέος καὶ
τοῦτο ἐμόν ἐσει, τὸ τὰ συµδάντα καὶ τῷ ἑμῷ
χασιάεῖ ΥΡωστὰ ποιῆσαι ' xal γὰρ οὐκ éctl cow
τυχόγζων Τούρκων ὁ ἐν τῇ αὐάῃ εἰσελθὼν τοῦ
βασιλέως, διωκόµενος óc πἐρδιξ ὑπὸ lípaxoc,
ἔγεχα σωτηρίας, d. á&sAgàc cóc, ὡς ἄμαθον :
εἰ δὲ xal τῶν τυχόγτων elc, οὐδ᾽ αὐτὸν ἄν σοι
ῥέδωκα τοῦ βασιἸέως μὴ προτρέψφαντος. Αιὸ
ἱχετεύω δου.λικῶς, ὑπόμειγον óAiyor *. ἑγὼ δὲ
τῇ ὥρᾳ ταύζῃ μηγ»ύω τῷ βασι]αεῖ τὰ merópera,
sluiem meam reducam, Dom. Demetrius pro ea, qua
pollebat, prudentia his verbis illico respondit : No-
sli, Domine imperaior, penes ma nonesse Λη] urbis
dominium, sed pro servo ac ministro me gerere, non
lantitfn imperatoris Romaorwn, sed εἰ (uo ; siqui-
dem inler illius liberos te adscitum voluisti, In en
proinde conditione sum, ut mandata [ua exsequi, el
d finem perducere debeam. Verumtamen aliunde
etiam officii mei ratio postulal, ut imperatorem meum
de eventu rerum certiorem faciam, Non etenim de
Turcorum (urba ille est, qui in. imperatoris domum
confugil, non aliter quam perdixz ab accipitre com-
pulsa, salutem sibi querens; at fraler tuus. ille est.
xal ὡς χρὴ xsAsberv κεΛλευέτω * ἐγὼ δὲ τὸ προσ- p Neque etiam hunc tibi, quamvis infime soriis homi-
ταχθὲν zAnpoco.
nem, traderem, nisiid iu mandatis mihi dederit inpe-
rator. Quopropler ul. servum decet, supplex te oro,wt paulisper exepectare velis, ipsogue temporis mgmento
imperatorem de his que contigerunt. certiorem reddam, ipse vero pro libitu jubeat, mandala ipsius ac.
curate exsequar.
᾽Αχούσας οὗν τοὺς λόγους τούτους 6 Μαχουμὲς,
συγχατέθετο τοῦ γενέσθαι τὸ μήνυμα) γρόφας xat
αὐτὸς τὸν βασιλέα τὰ δοχοῦντα, xal παραχαλῶν
Talia eum audiisset Mahometes, consensit ut ad
imperatorem de istis referretur ; ipse quoque per
literas animi éententiam ei aperit, hortaturque ue
Ismaelis Buflialdi note.
(89) Méypi xal τῶν zvAGw* G8sccadorixnc.
,a0nicus dicit Thermam venisse, captos Constan-
inopolim deductos fuisse: verum auctoris nostri
)arratio amplior est, et circumstantiis appositis
ucidior. In margine editi Laonici , anuo 1615 Co-
oniz. Allobrogum, Therma vocatur Thessalonica;
Vherma equidem a Thessalonica non longe abest,
et sinus Thermaici oris ntraque adjacet. Posterio-
ribus temporibus "Thessalonica appellata est, qua
olim Therma : si verum est testimonium auctoris,
qui Catalogum descripsit urbium aliquot, quoruta
nomina nutata sunt : θέρμη χαὶ Ἡμαθία f, 8coca-
λονίχη. Exstat in ms. lib. 1954 Bipl. Reg.
£2^ | DUC/E 900
propter illa, qu:e acciderant, in offensiones mutuas A αὐτὸν τοῦ μὴ εἶναι αἰτίαν σχα.δἄλων τὰ συµδεδη:
mcurrerent. At. Manuel imperator ad Mahometem
his verbis rescripsit : Apprime nosti me futurum tibi
patrem pollicitum esse, teque contra mihi fore filium
promisisse. Bane vero si ulerque promissis steteri-
πια, ecce Deurt timebimus, et mandata ejus. serva-
bimus. Quod si ea transgressi. fuerimus, ecce pater
filii proditor traducetur, εἰ filius parricidii argue-
tur. Ego equidem jusjurandum non violabo :.(u vero
id observare non vis, Deus judex justus eum vindicet,
cui fit injuria. Eos αμ», qui αἆ me confugiunt,
Refas sit dicere aut audire in manus (uas a. me. tra-
ditos esse, hocce etenim facinus regium non est, sed
tyrannicum. Equidem εἰ fratrem meum | insequerer,
ipseque compulsus sub alas tuas GJ con[ugeret, eum-
que dedi peterem, occidendum mihi tradere haud de-
beres. Quod si tradideris, in leges humanas com-
mittis, proditor cum sis et homicida. Noveris itaque
tam exsecraudum — scelus me nunquam patraturum.
Quoniam vero inter nos convenit, ul patris vices erga
te obeam, Deun unum tibi juro, quiapud nos Chri-
slianos in Trinitate laudatur, nunquam e carcere pro-
fugam Mustapham eziturum, nec ejus vie comitem
Cineitem quandiu imperio ac vita frueris. Postquam
vero ex hac vita migraveris, prout res cesserint de illis
decernam. ()uod si hoc propositum wostrum accceptum
tibi non fuerit, libidini tue eblempera. Ad Demetrium
quoque Leontarium scribit, elque talia. imperat :
Ubi ea, que litteris nostris tibi mandamus, legeris,
illico exsequere. Pro[ugos istos Mustapham et Cinei-
tem, eorumque comites uni trireml impositos quam
ceterrime ad nos trausmitte, neque prater mandata
nostra quidquam tentaveris.Maliometes animo ver-
sans qua successura erant, ai in. offensionem ime
peratoris incarreret : certiorque redditng se vivo
Mustapham 4ο Cineitem semper detentam (ri,
Thessalonicam ultra non infestavit, illincque di-
gretsus Adrianopolim se confert, multis curis et ani-
tni auxzietslihus expeditus, quibus antea angebatar
reputans Mustaphis οἱ Cincitls manifestam rebel-
lionem. Demetrius etiam Leontarius trirenen unam
paravit, ambosque captivos ea vectos ad imperato-
rem transmittit. Qui post breve tempus Mu:tepham
in Lemnum ablegat, incolisque sub diligenti et ac-
χύτα πράγματα. 'O δὲ βασιεὺς Mavovkk γράφει
αρὺὸς τὸ» Mayoupés * ᾽Εγὼ μὲν, ὡς οἶδας ἁἅχρι.
* Qüc, ὑπεσχέθην τοῦ εἶναί µε πατἡρ εἰς σὲ, σὺ —
δὲ υἱὸς εἰς ἐμἀέ. Καὶ εἰ μὲν ἁμφότεροι φυ.λάξοε
jv. τὰ ὑποσχεθέντα, ἰδοὺ καὶ «όέος θεοῦ m
τήρησις évcoAór * εἰ δὲ παρεκδῶμεν αὐτὰ, Lt
ó xatljp ὣς προδότης vlov φανεῖτα!, καὶ ὁ vii
ὡς πατρὸς φονεὺς κ.ηθήσεται. ᾿Εγὼ μὲν c7
ἑάξω τοὺς épxove, σὺ δὲ οὐ βού.ἲει φυ.]άξα. —
"Kotw ὁ ἐκδικῶν τὸν ἁδικούμενον 8séq d δίχαιος
κριτής. Περὶ obw τῶν προσφύγων (90) οὐκ ἔστυ
εἰπεῖν, οὐδὲ τοῖς ὡσὶν ἀκοῖσαι τοῦ παραδοῖνα
αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου * τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον οἷι
ἔστι βασι1ικὸν, ἆ.13ὰ τυρανγικὀν. Καὶ εἰ yi
ἑ)ὼ κατεδίωκον ἐμὲν ἀδε1φὸν, διωκόµενος cir
χατέρυγεν ὑπὸ τῶν atep Üyow τῶν σῶν, καὶ (s
tor, οὑκ ἄν μοι ἔδωκας αὑτὸν τοῦ θαγατῶσαι
εἰ δὲ καὶ ἔδωκας, ἐποίησας ἂν ὑπὲρ ἄνθρωπο —
Δροδότης }εγονὼς. καὶ «ᾳονγεύς. "Ισθι οὖν roi,
ὡς οὐδέποεε Υε)ήσεται δι ἐμοῦ τὸ ἁπαέτισ
τοῦτο Épror. Π.λὴν ἐπεὶ οὕτως ἐεάχθην το
οἶναί µε slc τρόπον παερός cov, ὄμνυμῖ ca
τὸν ἕνα θεὸν, cór ir Τριᾶδι ὀμνούμενον παρ
ἡμιῶν τῶν Χρισειανῶν, toU. unA' δ.ῖως ἑξε]θεν
ἀπὸ τῆς φυΙακῆς εὐν xpócpvya Μονσταςῶ,
οὔτε τὸν αὐτοῦ συνοδοιπόρον Τάνεὴς, μέχρι
eb απσύσῃ τῆς ἡγαμονίας, xal αὐτῆς τῆς ὃ
τῷ xÓc(up ζωῆς «αρεθέντος δέ σου, καὶ κο
θὡς συνα»τήσει τὰ πράγματα. El δὲ οὐ βοέλει,
πρᾶττε ὃ Boves. "Tov δὲ Δημήτριον τὸν Λεοντάρν
δι τροστάγµατας λέγων γράφει. ᾽Αναγνοὶς τὰ
παρ ἐμοὶ προσεαχθέντα συντόμως π.ὶήρωσυ.
Bd.lior τοὺς πρόσφυγας αὐτοὺς, εὖν' Μουσε-
güv σὺν τῷ Τζνεὴῆτ, καὶ τοὺς συνακολουθή-
σαντας ἐγ εριήρει μιᾷ, πέμγον διὰ εἀχους εἷς
ἡμᾶς. Καὶ παρὰ τὸ προσταχθὲν μὴ αράξεις,
Ὅ Μαγουμὲτ δὲ εἰς νοῦν λαδὼν τὰ μέλλοντα γενὲ-
σθαι, εἰ προσκρούσει τῷ βασιλεῖ, xal μαθὼν à;
ἐφ᾽ ὅρου ζωῖς αὐτοῦ τῷ Μουσταφᾶ οὐκ ἔσται De
θερία τῆς φυλαχῆς, οὔτε τῷ Τζινεῆτ, ἑπαύσατο τοῦ
ἐνοχλεῖν θεσσαλονίχην, καὶ ἁπάρας ἔχεῖοςν EX
εἰς ᾿Αδριανούπολιν ἁπαλλαχγεὶς πολλῶν «φροντίδων
καὶ ἐνννιῶν, χαταδχµαζόμενος ὑπὸ τοῦ λογισμό
curata custodia tenendum. committit :at. Cineitem D) ἕνεχα τῆς φανερώσεως τοῦ Μουσταφᾶ xal τοῦ T7-
monterio beatissima Virginis inclusit, vbf quietas
Ootiabstur. Imperator apocrisiseios statim misit
qui sumptus a. Mahomete peterent in. Mustapha
plendo faciendos, in cujus quidem comitatu erant
«iri triginta ; eum Cineite vero. decer aderant :
quapropter singulis annis secepit Imperaver ex re-
ditibus et 2rario Mahometis trecenta asprorun mil-
lia, interposito juramento de Mustapha non libe-
rando, quandiu in vivis superesset Mahometes :
vafis. 'O δὶ χύρις Δημήτριος ὁ Λεοντάρις coii
μίαν ἑτοιμάσας καὶ τοὺς δύο Évbov ἐμόθαλὼν, ἀτέ-
στειλε τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Μουστ-
qv μετ ὀλίγον kv τῇ νήσῳ Λήμνῳ ἔπεμψε, προν-
τάττων τοὺς αὐτοῦ φυλάττειν ἐπιμελῶς τὸν &
Τζινεὶτ Ext μονὴν αὐτῷ iv τῇ μονῇ τῆς Ἡσμ-
µαχαρίστου, καὶ ἣν ἐχεῖ ἠσυχάζων. Τότε ὁ βασιλείς
στείλας ἀποχρισιαρίους, ἐζήτει παρὰ τοῦ Ἀξαχουμῖτ
τὰς δαπάνας, ἃς ἔμελλε δαπανᾷν à Μονσταφᾶς'
Ismaelis Bullialdi note.
(90) Περὶ οὗν τῶν προσφύγων. Manuel impe-
valor, ut principem summum, aliene clientela
nou obnoxium, generosum 96 magnanimum viruin
decet, Mebemeti respondit. Indignuu enim se faci-
nus flagitiumque admisisset, seque Mehlemetis sub-
dituu ac clientem confessus fuisset , si, asviorum
ac bospilalitatis jure violato, coufugienLes ad se
Mustapbam el Cineitem tradidisset.
001
HISTORIA BYZANTINA,
πα
ἦσαν γὰρ οὖν αὑτῷ γέοι τριάχοντα, καὶ σὺν αὐτῷ Α post morlem) vero ipsins concessum Ἱπιρδγαιυτὶ
Τεινεᾶτ δέχα. Ἔποίησεν οὖν xax! ἔτος λαμθάνειν 5
βασιλεὺς ix τῶν θησαυρῶν χαὶ τῶν «εἰσοδημά-ων
τοῦ Μεχεμὲτ τριαχοσίων χιλιάδων ἄστρων ἀριθ-
μὸν, λαθὼν ὄρχους τοῦ μὴ ἀπολυθῆναι τὸν Μουστα-
qd» ἐφ᾽ ὄρου ζωῆς τοῦ Μαχουμέτ. Μετὰ δὲ τὸ θα-
vtlv ὡς [bct τοὺς µεταγενεστέρους πράττοντας εἷς
αὑτὸν τὸν βασιλέα, χαὶ αὐτὸς τὸ συμφέρον ἐχλέξε-
ται. Λαθόντες οὖν σύμφωνα ἐγγράφως xal ὄρχους,
cl πρέαδεις ἀπῄεσαν. 'O ck Μαχουμὲτ χατὰ τῶν
Βλάχων τρέφων ἔχθραν ἕνεχα τῆς τοῦ Μουσταφᾶ
ἀναῤῥήσεως, πέμπει στρατὺν πολὺν καὶ λεηλατεῖ,
xal πυρπολεῖ, xal ζημιοί τὰ πλεῖστα. Μετὰ δὲ
ταῦτα ρξεατο iv χρυφὀῖ τρέφειν ἔχθραν χατὰ τῆς
πόλεως. "Hv γὰρ ταῦτα χρύπτων εἰς βάθος, ἀλλ οὐ
φανερᾶς τὸ mapánav ἑδείανυδ,
quemadmodum crga &e affectos cognoverit Maho-
metis posteros, et e re sua erit, decernere, Legau
postmodum suis petitionibus congrua ac idonea pro-
missa scriptis mandata et jurejurando ürmaía se-
cum referentes abierunt. Mahometes autem Wala-
chis infensus, eo quod aversum se in apertam rebel-
lionem Mustapha erupisset, ineosnumerosum exer-
citum duci juhet, qui depredationibus οἱ incendiis
agros vastat, et quamplurima damna infert. Inde
etiam inimicitias occultas adversus Coustantinopo-
litanam urhem exercere coepit. profunda tamen dis-
simulatione tectas, nec palam, vel minipum,lpro-
rumpentes.
Ἑν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐχείναις (91) jv. τις ἀνὲρ B Per illud etiam tempus vic quidam 68 iunctuit
! ς te àv
ix πόλεως Φιλαδελφείας ἄνθρωπας τὸ μὲν γένος
ἄριστιανὸς, τὴν τύχην εἷς ix. τῶν ἀρχόντων τῆς
πόλεως Φιλαδελφείας, τὴν πρᾶξιν πανοῦργος καὶ
δόλιος. Οὗτος àv τῇ τῶν Σχυθῶν ἐπιδρομῇ sí; ὢν
τῶν προχαθηµένων, κχατέδωκε πολλους τῶν Χρι-
σατιανῶν ἐν χερσὶ τῶν ἀσεθῶν Évexa αἰτίας, πλαυ-
αίους ὑπάρχοντας, ἀποδοῦναι τὸ γραφὲν τῷ Τεμὺρ
τέλος" xàxelvot δὲ μὴ ἔχοντεζ ἀποδοῦναι πυρὶ κατ-
έφλεξαν αὐτοὺς ol Bápbapot" ὡς xol τὸν ἀρχιερέα
Φιλαδελφείας εἰς τοσούτους πειρααμοὺς εἰσάξαν,
xa! βάσανα, τοῦ ἐξομόσασθαι τὸ σέθας τῶν Χριστια-
νῶν. Οὗτος ἐλθὼν àv ζωνσταντινουπόλει, καὶ eu
τῶν τοῦ παλατίου ἐντυχὼν, xal σὺν αὐτῷ αυχνάχις
Christianus Philadelphius ínter cives primarius,
ceterum subdolus οἱ veterator. Hie cum unus
mter reipublice administratores essct, quando
Scythz in Asiam irruperunt, complures Christia-
'hos, quod opulenti essent, impiis istis tradidit, ut
4 Temyre imperatas pecunias solverent : quos,
cum solvendo non essent, Barbari conhusserunt :
stque etiam. Philadelphiz archiepiscopum tam dirig
esvirque tormentis divexavere, ut Christianam
;eligionem — ejeraverit.- Constantinopolim Phila-
delphims ille venit, ubi in cujusdam aulici
familiantstem. admissus. est 1 cumque ad eum
Írequepier accederet, accidit wt in sula im-
peratoria propter negolia urgontia interpres aliquis
εἰσερχόμενος, pu τῶν ἡμερῶν ἓν τῷ παλατῳφρ conquireretur. Confidenter ergo ingressas Tureo-
ἐγένετο ῥἠτησίς τινος διερμηνευτοῦ, χρείας xasa-
πειγούσης. 'O δὲ ἑτοίμως εἰσέρχεται, χαὶ τὰ παρὰ
Τούρκων λαλούμενα αὐτὸς ἐξηλλήνιζεν ' ἣν γὰρ τὴν
διάλεκτον τῶν Τούρχων elg ἄχρον µεμαθηχώς. Ἔκ- -
τοτε οὖν οἱ πρέσδεις τοῦ βασιλέως εἶχον ὁμοῦ xal
τὸν θεολόγον, οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, συνερχόµεναν
διὰ τὴν διάλεκτον. Συχνάχις οὖν τὰ τῆς πρεσθείας
οὗ διέ)ειπον, διὰ τινῶν συµθαινόντων αἰτιῶν, xat ὁ
θεολόγος cov τοῖς πρέαόεσιν ' οἰχειωθεὶς τοίνυν
τῷ Παγιαζὴτ τῷ Μεσάζοντι τοῦ Μαχουμὲτ, ἐγένετο
µέγας τὸ χαθ) ἡμέραν Φίλος αὐτοῦ, λαμθάνων
παρὰ τῶν Ῥωμαίων μνυφτθριά τινα, καὶ ῥίπτων kv
τοῖς ὡαὶ τοῦ ἩΠαγιαζήτ. Κάὶ δειχνύων ἀκραιφνῆ
πίστιν εἰς αὐτοὺς, παρὰ δὲ τῶν Τούρκων ἐκ μέρους
ἀνακαλύπτων. Ἑατήντησεν οὖν εἰς τοσοῦτον ἄχρον
Ug τύχης, ὡς xai χαθολικὸς ὁποχρισιάριες τοῦ
βασιλέως γενέσθαι, καὶ αύνδειπνος τοῦ Ι]αγιαζῆτ,
xil αὐτοῦ τοῦ Νίαχουμὲτ πολλάχις. ἑλέγετο γὰρ
παρὰ πολ)ῶν xai Ἠχκούετοι ὡς ὁ θἐολόγος΄ οὐκ ἦν
ἀχληθὴς συνεργὺ τῶν Ῥωμαίων ἐπὶ χαλῷ:,καὶ τὸν
ῥηλέντα Miaucsagüv ἕνεκα φόθου, τοῦ μὴ} φυγα-
δεῦσαι τοῦτον ix τῆς πόλεως, iv τῇ Δήμνῳ ἑξώ-
ρισαν. Καὶ ἅλία τινὰ, σιτοδοσίας My, καὶ τὰ
rum verba Greece interpretabatur, quorum lingugm
spprime callebat, Legsti imperatoris hune, qui
Theologus etiam appellabatur, eouitem deinceps
habuerunt, quod lingua: Tuvcicze periuus esset. Cum
frequentes igitur legationes pro vario quarumdam
rcrum eventu obirent, theologus in eorum comRatu
aderat. Familiaris exinde factus Bajazeti Mesagonti
seu veziro Mahometis, arctiorem in dies eum illo
amicitiam contrahit, eique secreta a Romsgis sibi
credita Bajazeti prodit ; at sinceram fidem erga
legatos professus quz ex Turcis resciverat,-eis ex
parte tantum detegebst. Eo itaque aura fortun:e
secunda eum provezit, ut generalis aprocrisariug
Imperatoris fleret, et Bajazetis conunensalis, &xw- .
piusque ipsius Malrmetis. Inter plures vero
sinistri jactabantar de thcologo sermones, maleque
Ipse audiebat, utpote qui fidelem operam Romzis
noa navaret, nec ad bonum (inen collimaret. Pra-
diciumque Mistapbam in Lemnum relegaverunt, ne
urbe ab isto theologo ejiceretur, Inciderünt et alia,
promissas nempe ad Mustapham alendum expensas
per aliquod temporis spatiuni, quominus solvercniur,
Turqos piobibyisae. Per alios igitur legatos impe-
raior de hoe questus nihil Ρο) [εείε, donec accedens
[sinaelis Bullia!di note.
(91) Εν» 86 ταῖς ἡμδραις ἐκείναις, Infra hajus
theologi, qui Corax dicebatur, scelera e! proditio-
ncs, ob quas acerbissimo supplicio multatus est,
.
Tatius explicantur : cujus apud aljes nullum verbum
venio, .
953 DUCE 7 901
theologus tolum mnegotiam expediret, Suspectus A ὑποσχεθέντα el; δαπάνην τοῦ Μουσταφᾶ κατὰ χαι-
propterea fuit Romazis , qui de eo pessime sentie-
bant: at imperator Manucl nullà unquam eum
suspicione perstrinxit, vel, si quz animo inbaereret,
non patefaciebat. Verumtamen ot sapiens archite-
ctus. Deus omnia momento destruit, fitmiterque
stantia evertit, qua vero eversa jacent erigit; ita
theologi, sive potius thollogi (92) machinationes non
sine numine evanuerunt ; cum equidem qus, de illis
tunc passim asserebaniur vera etsent, prout exitus
patefecit. Mabometi enim inter venandum equitanti
aper ex dumis exsiliens occurrit : in feram igitur
jscelum vibrando, ab equo cadit sanguinis ictu
percussus 69 οἱ heniplecticus factus : sublatum
iltico in palatium reportarunt, in vicinis enim
Adrianopoli campis venabatur. Accersiti deinde
wedici peritissimi, qui in. vicinis habitabant, e
longinquo ctiam petiti celerei. opem agrotaoti
tulerunt. Universus interim exercitus dolere, cupe-
reque Hnperatoris aspecium. Mane igitur omnibus
tonspiciendus sccundum morem {1129 educitur,
quem conspectum universi iii fausiis acclama-
tionibus salutarunt. Postridie epilepsia iterum
correpius, vocis ac linguz usu privatur : vespere
tandem in lecto decumbens debitum saturs per-
solvit. Cum ergo Mahometes tetum fere, quo
regnavit, tempus pacifice cum Romsorum in-
peratore omnibusque, praeter Venetos, Christianis
transegisset, fate nuila vi exterua properato con-
phv ἐχωλύοντο παρὰ τῶν Toópxtov. Καὶ μηνύων ὁ
βασιλεὺς δι) ἑτέρων πρέσδεων οὐδὲν Ένυεν, ἕως
ἐλθῶν 6 θεολόγος πάντ ἔπραττέν. Εἶχον οὖν οἱ
Ῥωμαῖοι χακὰς ὑπολήψεις εἰς αὐτόν. 'O δὲ fan.
λεὺς Μανονλλ οὔτε ὑπώπτενεν, ἀλλ' οὐδ ἐδείχννεν,
εἰ χαὶ ἔνδον εἶχέ τι’ πλὴν καθὼς µετασχευάζει 6
σοφὺς ἀρχιτέχτων θεὺς τὰ πάντα, χαὶ Ev μιᾷ ὅμ
τὰ καλῶς Ἱἱστάμενα καταστρέφει, τὰ 5b καχᾶς
κείμενα ἀνεγείρει, οὕτω xal tà τοῦ θεολόγο», μᾶὶ-
Ἂον δὲ θολλόγχου, βουλεύματα, εἰ xol ἁλτοη τὰ
παρὰ πολλῶν λεχθέντα τότε, χαθὰς xal τὸ τέλος
ἔδειξεν, εἰς χενὸν µετεστράφησαν. 'O γὰρ Mayo»
pls ἐν κυνηγίῳ ἱππεύων, xol ὑὸς ἐξερχομένοι ἐτ —
τοῦ δρυμῶνος, καὶ αὐτὸς τὸ δήρν χινῶν xaxà s
θηρίου, πίπτει τοῦ ἵππου ἑἐπιληψίᾳ χεκρατηµένκ
ἡμίξηρος ' ἄραντες 0 αὐτὸν γαγον ἐν τῷ παλστίῳ'
fiv yàp ἑγγὺς τῆς ᾿Αδριανοῦ θηρεύων. ἸΜεταχαλε-
σάµενοι οὖν τοὺς δοχιμωτᾶτους τῶν ἰατρῶν, xal
τοὺς ἐγγὺς. x3i τοὺς πόῤῥω, ἀνεδοήθουν αὐτὸν
τάχα. Ὁ δὲ ατρατὸς ἅπας ἦν ἁδημονῶν καὶ ζ-
τῶν τὸν ἠγεμόνα θεάσασθαι. Ἡρωϊ παράστασις yt-
νοµένη, χατὰ «b ἔθος ἐξήγαγον αὐτὸν ἕἔξω. Kel
ἱδόντες αὐτὸν πάντε;, εὐφήμησαν xoX ἑχάρησαν.
Tf 8 ἐπιούσῃ πάλιν ἐπιλιφίας εἰσπεσούσης, αἱ
φωνὴν καὶ γλώτταν χωλυθεὶς, ἑσπέρας ἤδη κατα
λαθούσης ἀπέδωκε τὸ χρεὼν ἐπὶ τῆς στρωμνῖς
αὐτοῦ. Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμὲτ (95) ἓν εἷ-
ρήνῃ τὸ πλέον τῖς ἀρχηγίας αὐτοῦ μετὰ τοῦ Bas-
£essii ; wsnquille enim Adrianopoli in pelatio, (C λέως Ῥωμαίων, xoi πάντων τῶν Χριστιανῶν iy
quod exatrexerat, brevi morbo couflictatus animam
eillavit ; mortis genere ereptus, quod nulii majorum
obtigerat. Aliis enim veneno necatis, aliis strangu-
latis, hic unus morüi violentze exempius est : parca
decliuante, ut puto, cum propter amicitiam, quz
«um. iinperatore intercedebat, ab eo semper sincere
eultam : tum quia erga Christianos misericordem
ae clemeutem se prebuit. Viom itaque ad inferos
ducentem, eamque irremeabilem ingressus, primo-
genitum filiorum suorum Moratem dictum Turco-
rem η ΡΘΓΦΙΟΓΟΠΙ , successorem reliquit, 1s tunc
in finibus imperii Amasiz icgnabst. Tradito enim
sibi a patre imperio, regehal provincias in cou(inio
l'erso-Turcorum sitas ,quibus Karajulucus impera-
bat, vicinus Lazis ac Peisis, Alexii Comneni | im-
peraloris Trapezuntiul gener, cujus filiam uxorem
duxerat. Sepius cquidem seditionibus agitabantue.
εῶν Βενετικῶν, ἐτελεύτησεν ἀποδοὺς τὸ χρέος à:5-
ῥαχον. Καὶ Υὰρ iv εἰρένη xal dy τῇ ᾿Αδριανοῦ b-
*b; τοῖς παρ᾽ αὐτοῦ δομηθεῖσι παλατίοις νόσφ µι-
κρᾷ πρεσοµιλίέσας ἱξέφυξε, θάνατον δοὺς τὸν, b
kx προγόνων fj τύχη οὐχ ἔχλωσεν. Καὶ yip οἱ po
qappá&xo, οἳ δὲ πνιγμονῃ, ἕτεροι µαχαίραις c
βίον χατέλνσαν πλὴν ελύτου * τῆς. ἀτροποῦ π28-
θιεφάσης, ὡς οἶμαι, ἕνεχα φιλίας fv ἔσχε xafaph
πρὸς τοὺς αὑτοκράτορᾶς, xal συμπάθειαν Ἐν ἑδεί-
χνυ πρὸς τὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπήχοον. Διαθὰς οὖν «kv
πρὸς τὸν ἅδην ἁμεταστρεφῃ ὁδὸν, κατέλιπε ch»
αρῶτον τῶν υἱῶν (94) αὐτοῦ ἀρχηγὸν Τούρχων,
τὸν χαλούμενον Μορὰτ, τότε lv τοῖς ὁρίοις "Auz-
σείας ἡγεμονεύοντα. Καὶ γὰρ ἐχεῖ τὰς ἄχρας
ἑχείνας ἔλαχεν αὐθεντέύων, δοθείσας παρὰ τῷ c
τρὶ αὐτοῦ, ὅρια τνυγχάνοντα τῶν Περσυτούρκωι.
οὓς Ίρχε Καραιουλοὺχ (96) γειτνιάζων Λάζους xs
Ismaelis Bullialdi note.
(02) Ma.AAor δὲ 00AÀórov. Θολλόγος, sordium
aut f.ecium collector. θολός enim significat cobuum,
sordes, feces.
(95) Παρεθόντος οὖν τοῦ Maxovpár. Mortem
Mahometis | auno. Hegirz 825, qui capit- auno
Christi 1425. Januarii 6, feria 2, Annales Turcici
contigisse volunt, Leunclavius ei alii, quo perierit
morbo, non scripsere. .
(94) Καεέλιπε τὸν αρῶτον τῶν viàr. Leunclavius,
lib. x), ita trsdit. imperii heredem primogenitum
lilium suum Mehemetem morientem declatavisse :
et, δἱ quam celerrime accerseretur ille, mortemque
suam in occulto Bassz tenerent, donec advenisset,
]ucsisse. ldem factum Morate II mortao, ejusque
mors celata, infra cap. 53.
, (95) Οὓς ἦρχο KaparcvAoóx. Hie Karsjalucss,
sive Kara-oilucus apud Leuncl. lib. xiv Hist. M«-
euim, filinm babuit nomine Habilem a Damascenis
id est, Mizirensibus seu JEgyptiis in servitgtem
redactuin, Laonicus, lib. v, Carailuci filios Leucar-
nag appellatos dicit. Turcice porro Kara-oilu
idem est ae Latine. nigra meridies, sicque a calore
climatis, et terr colore appellatat Mesopotamia.
Eodem queque libro notat Leuncl. Kisulis Cozzez,
hcc. est, rubri senis lios Amasianam provinciam
scu Sangiacatum — latrocinüs ipfestagse : eosque
905 .
HISTORIA BYZANTINA. . ,
908
Πέρσας, 5 xal θυγατέρα Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ A Amasii, εἰ Turco-Persas ejusdem secum generis,
βασιλέως Ἱραπεζούντων slg Ὑάμον tráyego xal
γὰρ ἁτακτοῦντες πολλάχις οἱ τῆς ᾽Αμασίας, xal
τοὺς Τουρχοπέρσας ποοσχαλοῦντες, ἐπεὶ ὁμογενεῖς
xai ὁμοδίαιτοι τυγχάνουσι», slc; ἁποστασίαν χω-
ροῦντες ἐφαίνοντο. Δεῖν Φήθη ὁ παρελθὼν Μεχε-
pic ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐγχειρίσαι τὴν ἑπαρχίαν τῷ
vlip αὐτοῦ, χαὶ καταστῆσαι τοῦτον Χύριον ἐν τοῖς
ὁρίοις ἐχείνοις, xai κεφαλὴν πρὸς Πέρσας ἄντιπα-
ρατάττουδαν * ὡς κἀχεῖνος ἓν τῇ ᾿Αδριανοῦ πρὸς
Ῥωμαίους, Οὔὕννους, Βλάχους, Ῥέρδους, Βουλγά-
pou; δόρυ χινῶν, ἐν πάσγ xf] ᾿Ααΐᾳ xal θράκη τὸ
ὑπήχοον iv εὐπραγίᾳ διάχειν.
Κληρωθεὶς οὖν ὁ Μουρὰτ ΠὲΥ τὴν ὀρχηγίαν οὐχ
ἁταράχως, οὐδ' ἄνευ ζάλης εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ
πολλου τοῦ θορύδου, καὶ μεγάλης ζημίας τὸν. κότι-
voy ἔλαδεν, ὡς ὁ λόγος φθάσας δηλώσει ' καὶ γὰρ
ὁ τούτου πατ]ρ νοσηλευθεὶς προσχαλεῖτα: «bv πρῶ-
τον τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ, ὃν xal βεζίρην xo
κπασσᾶν κατὰ «hv αὑτῶν χαλοῦσι φωνὴν, ὃν οἱ
Ρωμαῖοι πατρίχιον xat µεσάζοντα λέγονσι.
Ὄνομα τῷ ἀνδρὶ llaycaths (90), γένους ᾽Αλρανῶν,
ix παιδξόθεν τὴν δουλικὴἣν τύχην λαχὼν, χαὶ τῷ
Μεχεμὲτ [lày ουνὼν ἕν τε δυσπραχγίαις vox θλίψε-
σιν. "Ett νέος àv ó Μεχεμὲτ παρὰ τοῦ Ταμὺρ, τυῦ
τὸν πατέρα τούτου κτείναντος, διωκόµενος ἐν τοῖς
ὄρεσι Γαλατίας ἓν ὁρίοις ᾽Αγκύρας τῆς πόλεως, iv
ol; καὶ ὁ πόλεμος ἐχεῖνος ὁ μέγας, ὃν προλαδὼν ὁ
λόγος ἑδήλωσε, πολλὰ δεινὰ xol τἀλαιπωρίας ὅτι
similiumque iorum boinines, ad suas partes trahe-
bant, ita ut defectioni, proximi nutantesque in fide
viderentur. Quamobrem defunctus Mahonmetes hujus
pater, filium suum isti provincia prxticere neces-
sarium duzit : istorum limitum dominum constituere
bellique ducem adversus Persss opponere; quo
pacto ipse, Adrianopoli imperii sede collocata ad
coercendos Romaos, Hunnos, Walachos, Servios
et Bulgaros, in armis semper erat, ineo laborans ut
subditi sui, per Asiam ei Tbraciam, secundis rebus
paceque fruerentur..-
Itaque cum lizreditario jure imperium adeptus
fuissct Morates Begus, haud sine tumultu et claJi-
B bus magnis thronum conscendit : verum, turbis
variis vexatus damunisque affectus, victoris co-
ronam oleagineam reportavit, ut. mox narraturi
sumus, Hujus equidem pater:cum morbo decu-
buisset, ad se vocat inaguatum aul: sux principem
quem vezirem et bassam lingua eua appellant, 70
Romzi vero patriciua et mesazonta. nominant,
'ir ille natione Albanus Bajazites appellabatur, qui
a puero servitulem servierat, et Maliometi rebus
adversis confliclato comes semper adfuerat, Maho-
metem etianinum adolescentem Temyr, qui patrem
ejus occiderat, per Galatia montes Ancyreis agris
vicinos insecutus fuerat, in quibus celebris illa
pugna commissa est quam supra descripsimus.
πλείστας bv ἑξορίαις διάχων, xal διωχόµενος napà c F'ugiens ille in graves calamitates ac serumuas in»
τῶν Περσῶν, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζὴτ συνεδυσπράτει
xal! συνεθλίδετο. Καὶ ταῦτα πῶς ; Πεζοὶ τὴν πορείαν
ποιούμενοι ἄμφω οἱ δύο, «alc ὢν ἔτι ὁ Μεχεμὲτ,
xai gh φέρων τῆς ὁδοῦ τὸν ἀγῶνα ' ἀλλὰ τοὺς xó-
ὃὅας ἐξογκωθεὶς, xal µηχέτι βαδίζειν δυνάµενος' ὁ
Παγιανὴτ ἓν τοῖς ὤμοις φέρων, πορείας ὁδὸν fjus-
ρῶν ἰχανῶν, ὡς ὄνος ΑΛιθνστιχὸς, ἐν τῇ τοῦ πατρὸς
ἡγεμονίᾳ αὐτὸν ἐπανέσωσεν' xal πολλάχις ἅσιτος
διαμένων, αὐτὸς Ev σχήµατι µονοχίτωνος (97) ὕπεισ-
δύων, καὶ τὰς χώµας περιθέων, ἄρτους αἰτῶν ὡς
προσαίτης, τὸν Μαχουμὲτ διεψώµιζεν, δοῦλος qa-
ve; ἀγαθὸς xal πιστὸς, xal οὐχ οἷός τ’ fv. ᾽Αλλὰ
χαὶ αὐτὸς ἀνδρωθεὶς, χαὶ τὴν πατρικὴν ἡγεμονίαν
ὡς ἀνακτηθέντα χλῆρον λαδὼν, xat αὐτὸς ἀντημεί-
φατο, χατὰ τὸν εἰπόντα Κύριον, 'Éxl ὀλίγα ἧς πι-
στὸς, éxl πο..λ1ῶν σε καιαστήρω τοῦτον xa
αὐτὸς χύριον τοῦ οἴχου αὐτοῦ κατέστησε, xal πά-
cre τῆς γῆς παρ) αὑτοῦ ἀρχομένης. 'O Προμηθεὺς
οὖν οὗτος ὁ ῥηθεὶς Παγιαζῆτ χαλῶς, xal ὡς εἶχε
διοχήσας τὴν ἡγεμονίαν, χαὶ τὴν ἐπιστασίαν πᾶσαν
cidit, exul huc οἱ illuc vagatus, οἱ a Persis pulsus;
eaindein fortunam uelam cum eo expertus est su-
pradicis Bajoaziles. At quos labores pertulit ?
Pedes ambo iter faciebant, cumque puer adliuc esset
Maliometes, neque vim laborem lassitudinemque
ferre posset, pustulis tumeutibus pedibus, neque
auplius ad. incedendum valeret : plurium dierum
Minere confecto, sicut asiuus Libysticus humeris
eum gestans, intra paterni imperii fines salvum
reduxit. Cumque sepius fames Maliometem vexa-
ret, hie monochitonis, sive dervisii habitu vicos
ingressus circuimnibat, panem ut mendicus quzrens
unde Mahomceti cibum praeberet : quibus servum
bonuin ac. fidelem, qualem alium invenire non est,
D se approbavit. IJle profecto virilem aetatem ας -
ptus, paternoque imperio jure b;ereditario potitus,
officiorum sibi exhibitorum memor, mercedem ei
rependit secundum verba Domini: In paucis fuisii
fidelis, super mulia te. constituam ; domesticis ita-
que rebus gerendis, universisque, quibus imperabat,
Ismaelis Bullialdi nota.
auctores fuisse Clasaui-bego Dulgadiris ilio et
Mabili-bego Kara-oiluc-oglio ii: eas prosincias pari-
ler grassandi : quos Cozze filios lorguzes bassa
captos occidit, οἱ Turcomannis praedas agendi fa-
cultateu in. posteruu ademit.
(96) Όνομα tq ἀγδρὶ Παγιαζήε. Hunc Baja-
zitem fuisse vezir-azeinutn seu summum ex Leun-
ciavio intelligere licet. lille enim post Mebeuetis
inorteni coaiinunicatis cum Chasi-einase, et Abra-
ParBor. ολ. CLVII.
hamo bassa consiliis, res omnes usque ad Moratis
adventum administravit. Qu:e porro de officiis Mc-
liemeli a Bajazite bassa prastitis, quzeque de zeruni-
uis quàs ille post Temnyrianam puguaam toleravit,
nullus prater nostrum Ducam narrat.
(97) Μονοχἰίτωνος. Per Monochitonem dervisium
seu monachum musulmanurm tunica una indutum
intelligit.
29
931 | DUCE — /— 96
regionihus administrandis praefecit. Iste lgitur A "Acía; τε xzV θ(ῴχης, πᾶσαν φροντίδα ctpavro. τι
Prometheus nobis dictus Bajazites, quam recte
pojuit, rebus imperii gestis ae administraiis ÁAsinun
Thraciamque, ut e re domini sui erat, rexit. Om-
n*m curam ad exercitus alendos adbibuit, reique
miljtaris supplementum bellicis expeditionibus ne-
cessarinm comparandum, pacis denique ac belli
negotia expedivit , dum Mahometes paciflee impe-
rans vixit. lu morbuui vero cum incidisset, Bajazi-
tem a3ccersil, lestamentoque condito supremam
voluntatem suam declarat, et de rebus suis om-
nibus decernit. Adjuravit. quoque eum per Deum
prophetamque suum, panem et salem, quos οἱ
pra buerat, et in eo alendo expenderat, ut fi/elem
servum erga Moratem filium suum se gcrat, qualem
καὶ πολέμων, xal εἰρηνιχῆς xal paylyou χαταστά-
σεώς τε καὶ συμπλοχῆς διευθύνας ὡς ἔπρεπεν,
ἔτι ζῶντος τοῦ Μαχουμὲτ, καὶ εἰρηνικῶς αὐθεν-
τεύοντος. Νοσήσας αὐτὸς προσκαλεῖται τὸν Παχια.
ζητ, χαὶ διατίθεται πάντα τὰ κατ αὐτὸν διαθήχην
συντάξας, χαὶ ὑστεραίαν βούλησιν, λέγων ἓν τῷ
θιῷ. xai ἓν τῷ προφήτῃ αὐτῶν, καὶ iv. τῷ ἄρτῳ
xai ἅλατι (98) τῷ map! αὐτοῦ δοθέντι, καὶ ὅαπι-
νηθέντι εἰς βρῶσιν αὐτῷ, ἤγουν τῷ Παγιαζῆτ, ὦ;
ἕσται πιστὸς δοῦλος καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Μωρὰτ,
χαθὼς xal ἂν αὐτῷ ἣν xal παραδώσει τούτῳ τὴ»
ἡγεμονίαν τὴν πατριχην, xai καταστήσει αὐτὸ
χύριον τοῦ οἴχου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Τὰ δὲ ἕτερι
δύο τέχνα, ἔτνγε xa γὰρ ὁ Μουρὰτ τότε τὴν ἔφτδον
eum olim ip«e expertus faerat ; tradatque ei impe- B {λιχίαν ἐντρέχων, τὰ δὲ δύο ἄνηδα ὀχταέτη (99),
rium paternum, constituatque ipsun dominum
domus paterna : alios vero duos liheros w2sculos
(Morates enim tunc adolescere incipiebat, aliique
duo octuennes et septennes erant), ambos, inquam,
testamento jussit Manuelis imperatoris fidei committi
ut is tutor corum esset, De his omnibus sic statuit,
veritus ne Morates juxta gentis morem eos aliquando
strangulatos perimeret, quod postea contigit. 71
Recte ergo rebus omnibus, testamento prospiciens,
οἱ conüsus imperii statum, nbi e vita migrasset,
pacatum fore, filiosque in tuto positos, a scopo
destinato ejus providentia longe deerravit. Sic
enim secum repntabat : Si ambo filii mei in pote-
state imperatoris. erunt, Morates, seditionibus et
tumultibus solutus, universis subditis meis impera-
hit, feque rebelles ac seditiosi pratextum novas
res moliendi nanciscentur; infantes quoque a c:ede
injusta liberabuntur : sumptusque fecessarii per
totum σα tempus a principe Morale eis suppetent.
Inperator, tales obsides apud se custodiendo, spem
concipiebat intercessur:co. eum Merate sineerze ae
uon βοι amicitie, sicut [Tercules cani terrorem
clava injiciens. Quod si aliquando Moratis fottuna
defessa, aliquo casu interciperetur : sperabat impe-
rator opera sua constitwium principem mansue-
tum fore, et cicurem serpentem in sinu suo benigne
C
xaX ἑπταετῃ τυγχάνοντα, ταῦτα οὖν ἓν τῇ διατάζει
προστάξας, ὡς ἵνα πρὸς τὸν aütoxpátopa Μανον)λ
ἐγχειρίσει, xat ὁ βᾳσ:λεὺς ἔόται τούτων ἐπίτροπος”
ταῦτα γὰρ πάντ ἔπρατιε «ᾳοθούμενος μή τω; ὁ
Μουρὰτ διὰ πνιγμονῆς αὐτὰ, χαθὼς ἔθος αὐτῶν
ἰστι, φθείρῃ, ὡς καὶ vévove * καλῶς οὖν δικταζᾶ-
µενος, xai θαδῥῶν, ὡς xal θανὼν εὑρέσει u
τράγµατα σὺν τοῖς τέχνοις εἰρηναίαν χατάστασιν,
Ἱστόχησε τοῦ σχοποῦ πόῤῥω βαλών. Καὶ γὰρ νε
νόει, ὅτι El cà δύο µου τέχνα ἔσονται Ev ταῖς βασι-
λικαϊς χεραὶν. ἔσται ὁ Mop&x, ἄνευ ζάλη: vol
θορύδ»υ, κύριος πάντων τῶν ὑπηκόων, ph ἔχοντες
ol στασιασταὶ χεῖρας pas. Τὰ δὲ νήπια ἐλευθερυ-
θ6αονται φόνου ἀδίχου, ἔχοντα «5 ἀρχοῦν παρὸ τοῦ
ἀρχηγυῦ εἰς παντοίαν ζωήν. Ὅ δὲ βασιλεὺς 5d
τῶν ὀμήρων ὑπενόει τούτων, ὡς ἕξει χαθαρὰν καὶ
ἀνόθευτον τὴν φιλίαν μετὰ τοῦ Μορᾶτ. ἐκφ,δῶν tv
χύνα διὰ τῶν ῥοπάλων, ὣς Ἡρακλῆς ' xal eU m:
τὰ τῆς τύχης ἁποχαμοῦνται νήµατα τοῦ Mopi.
ἕξει τὸν ἀρχηγὸν ὁ βασιλεὺς συ,ήθη καὶ ἡμερέχ-
pov. Όφιν χαλὼς ἐν τοῖς χόλποις αὐτοῦ τραφέντ'
xa εἰ) λαθὼν δάνει, ὡς τὰ τῖς φύσεως ἁμετάστα::,
ἀλλά χᾶν τὸ φάρµαχον οὐχ ἀποξενῶσι τοῖς ὁδοῦ”".
Ταῦτα ὀνειροπολῶν ὁ βασιλεὺς ἔχαιρεν. Ἡ ὃ
τύχη τὼν Ῥωμαίων ὁρῶσα τὸ µέλλον ἔσταινι
[ἔστενε].
(otum : qui, si forte morsu appetierit, ut malorum natura indomita permanet, virus tamen dentium
impressione non Íínfundat. H:ee epud se
futuri enara gemebat.
rFomnians impctator latalatur; at Romoeorum fortuni
Mortuo. igitnz A dtianopoli, sicut. narravimus, D θανὼν 6b 6 Μαγχομὲτ Tity (1), καθὼς προέφτµεν,
Ismaelis Bullialdi nota.
(98) Kal àv τῷ áptq καὶ áAati. Bajazitem bas-
$21» pef panem etrsalem, quos ei prxbuerat, adju-
ravit Mehemetes, qus ipsi mandabat, exsecucurum
sc 6585. Apud. Leuncl. lib. x, Emirem Suleimanem
alloquitur Hali-bassa, οἱ de suorum imminente
defectione eum monet, et ve:ba ista adjicit : Nec
ab alio putes. admonitionem hanc. animo proficisci,
quam illius.hominis, qui diu et copiose patris tui pa-
nein. et salem comedit, Dominus itaque hoc bistoriz
hüjus loco adjurat per panem quo victus przecipue
constat, et per salein, quo eiulia condiuntur, ma-
gisque grata palato parautur : quorum nomine
servus domino tenetur.
(99) Τὰ δὲ Co ἄνηδα ὀκταέτη. Tres ergo solum
mares superstites liberos refiquit Mehemetes. À
Leuncl. qua'uor fuisse ex Ver:niana Historia asse
rit, lib. xttet xttt, in Dusme Mustapha. Mares quiu-
que susceperat, sed Ahmetes tertiogeuitus res ho-
manas ante patrem reliquit. Fuerunt ii Morates.
Mustapha, Ahmet, Jussphus et Machmutes, Laout-
cus, lib. τν sub finem, alio :»0do de Mehemets
liberis ejusque testamento disserit : duos scilicet
illi tantum, Moratem et Mustapham, fuisse filios :
huicque Asiz, illi Europe imperium dedisse, quo!
ia verisimüle non est.
(1) θανὼν δὲ Μαχουμὲς Hey. Paulo anteqeam
ohiret, occultari mortom suam, donec filius suvs
Morates advcniret, jussit.
e
$9 HISTORIA BYZANTÍNA. | 910
ἐν τᾗ ᾿Αδριανοῦ ἔντὸς τοῖς παρ αὐτοῦ δομηθεῖσιν A Machomete Dego in dibus ab eo constructis, per
οἰχήμασι, τεσσαράχοντα ἡμὲρὰς ἔκρυπτον τὸ πτῶμα
αὐτοῦ ἐν τῇ οἰχείᾳ, f] ἔχειτο ἄταφων, εινὸς ph γι"
νώσχοντος ὅτι τέθνηχε παρὶξ τεσσάρων Παχιαζῃτ,
xal Ἱπραῖμ τῶν πατριχίων Ἠἢ βεζιρίδων, xat δύο
ἱατρῶν, ol xai χαθ᾽ ἡμέραν εἰσερχόμενοι ἐξήρχοντο,
χενολογοῦντες τοῖς μεγιστᾶσιν, ὣς ὁ ἐρχηγὸς vo-
σηλεύεται, xat ἀνάγχη τινῶν χρειωδῶν ἐστι πρὸς
θεραπείαν ᾽ἁρμοδία, Καὶ ἣν ἰδεῖν ἀπεσταλμένων
πλῆθος πολύ» τοὺς μὲν iv Σερθίᾳ, τοὺς δὲ ἐν τῇ
Κωνσταντίνου, ἄλλους ἓν ταῖς ν{άοις ἐρευνῶντας τὰ
πρὸς ἰατρείαν χρήσιμα. 'O δὲ .μέλλων ποµατίζε- -
σθαι παρὰ τῶν ἰατρῶν, τοῦ χενῶσαι τῶν ἑντέρων
τὸ Bápo;, καὶ χουφίσαι πνεύμονα xoi παρ, διεῤ-
ῥάγη κοιλίαν, χαὶ πᾶταν τὴν Evbov πλῆσιν αὐτοῦ
dies quadraginta cadaver illius occultarunt in qua-
dam zdium parte, ubi jacuit insepultum : omnes-
que mors illius latebet preter viros domesticos
quatuor, Bajazitem et Hibraimum patricios sive
veziros, duosque' medicos, qui quotidie ingressi
.et ezeuntes vanus sermones de imperatoris vale-
tudine apud. proceres jactabant: morbo quidem
ipsum detineri, et ad curandum illum quibusdam
medicamentis idoneís opus esse: et cernere erat
plures partin. in Serviam, partim Constantingpo- .
lim missos, alios in insulas, ad conquirenda phar-
maáca ejus morbo curando necessaria. Qui vero
potionem a medicis simulate conquisitam, ut vulgo
credebatur, hausturus erat ad evacuanda intestina,
τῇ Υῇπαραδεδώχασιν ἑντὸς τοῦ δοµατίου, οὗ ἔχειτο' B dejiciendum viscerum onus, et ad levandum pul-
τὸ δὲ σῶμα pópotg ἀλείψαντες, xal σινδόνι εἱλή-
άαντες χατέθηχαν ἐπὶ στρωμνῆς ὡς ἀσθενῆ ζῶντα.
Ταῦτα οὖν πάντα ἑπράττοντο παρὰ τῶν. δύο βεζιρί-
ἕων, καὶ τῶν παίδων τοῦ. παλατίου: ol οὐχ ἑξήρ-
χοντο, οὔτε ἑκοινολογοῦντο µετά τινος. 'O σχοπὺς
οὖν τοιόσδε *- El µάθωσι τὸν θάνατον τοῦ ἀρχηγοῦ
τὰ πέριξ ἔθνη, Ῥωμαῖοι, Σέρδοι, Γενουῖται, Beve-
τοὶ, ἐν τῇ ᾽Ανατολῇ ὁ Καραμὰν, οὐ δυνῄσεται χατ-
ελθεῖν Ex τῶν ὁρίων Περαίας ὁ χληρονόμος Mopxt,
xai γενήσεται θόρνδος kv τῇ ἀρχὴ, xol στάσις tv
τῷ στρατῷ * xal τὰ τῆς Ἑψας πάντα ἀφειδῶς ὁ Ka-
ραμὰν λεηλατήσει, xal δὲ enc θράχης οἱ Χριστιανοὶ,
χαὶ ἔσονται Τοῦρχοι δυστυχοῦντες, xal ᾿Ρωμαῖοι
τοῖς εὐτυχήμασι θάλλοντες.
monem et jecur, reipsa per medium ventrem dis-
Secus est, eique omnia viscera detracia : quae
humi, in parte domus quam babitabat, defossa
sunt. Cadaver reliquum inunctum g$romatis con-
dierunt, et sindone involutum super Jectnm depo-
suerunt, ac si vivus adhuc vgrotasset. H:ee omnia
amborum vezitforum consilio agebantur, famulo-
rumque palatinorum opera, qui intra domus li-
mina coercit], cum nullo colloquebantur : in eum-
que finem, ne, si mors imperatoris innotuissct
Romzis, Serviis, Genuensibus, Venetis, atque in
Oriente Kar«mano, ex Persi finibus ad exercitus
penetrare non posset 39. Moraies imperii heres,
neve etiam. tumultibus bellicis respublica distra-
heretur, seditionibus exercitus zstuarent ; eunetas quoque Orientis. provincias Caramanus immanitet
vaataret, Thraciamque Christiani depredarentur, proinde Turcorum res infeliciter succederent, Ro»
weis interim florente ac prospera fortuna. uten?tibus. "E
CAPUT XXI.
Morates Prusam venit. Mahumetis mors in vulgus a bassis. editur. Prusam | abeunt. veziri, deftnucti sullani cadaver
secum deferentes. Legati a principibus vicinis ad. Moratem inissi. Manuel a. Morale (raires ejus imp
viento
e. ex testu-
ahumetis sibi tradi, frustra poscit, εἰ ideo Mustapham et Cineitem in scenayj adversus Motatem producit.
Mores quidam Turcorum ezplicantur.
Τούτων οὖν οὕτως ἑχόντων, xaX διὰ ταχυδρόμου C
τινὸς (2) τὸν θάνατον τοῦ πατρὺς τῷ Μορὰτ ἁπαγ-
γείλαντες, ἓν ᾽Αμασείᾳ τότε διάγοντος, μετὰ παρέ-
λευσιν τεσσαράχοντα ἡμερῶν, καὶ ὃν ἔστειλαν —
ἄγγελον ἔφθαόε μηνύων αὐτοῖς τὴν ἔλευσιν Mopác:
χαὶ ὡς χατῆῃλθεν ἐγγύς που Προύσης àv χώμ]ῃ τινὶ
καλουμένῃ Μελαίνα, xol γραφὰς αὐτοῖς ἑνεχείρισε
τοῦ Μορὰτ, δηλούσας τὴν αὐτοῦ ἔλευσιν ἐν τῇ
Προύσῃ, xai ὁριςτύσας τῷ Παγιαζὴτ ὅπως λαδὼν
τὸ πτῶμα τοῦ πατρὺὸς αὐτοῦ. σὺν πάσῃ τῇ Ύερου-
σίᾳ ἔπανήχῃ ἓν Προύσῃ * ἵνα xaX τὸν πατέρα θά:
Ψωσι, xal αὐτὸν ἀρχηγὲν ἀναγορεύσωσι. Τότε ὁ
Παγιαζητ pe0' ὅσης ἡδονῆς καὶ χαρᾶς δεξάµενος
τὰ γράµµητα, τῇ ἐπ αΌριον χαθίσας ἐπὶ τοῦ βή-
ματος, σὺν Πᾶσι τοῖς σατράπαις καὶ μεγιστᾶσι,
xai µέρους οὐχ ὀλίγου τῆς πόλεως, ἤρξατο δηµμηΥο-
ρεῖν τοιάδε’ Ὑμᾶςι c ἄνδρες, οὗ χρὴ «Ἰάγειν καὶ
δημηγορεῖν, ἐκ ποἰας εἰς ποίαν τύχη» ὑνώθη-
Dum res ee loci stant, per enrsorem Μοταιὶ
Amasie sedem habenti mortem patris ocyssime
nuntiant; exactis tandem diebus quadraginta nun-
tius ille, quem rniserant, rediit, ipsisque nuntist
Moratis adventum : quodque non longe a Prusa
ad vicum qui Melzena appellatur, devenisset: lit-
leras insuper Moratis ipsis reddidit, quibus mo«
nebat jam Prnsai se. advenisse : jubetque Bajazi-
tem nt, cum loto cctu patriciorum, Prusam ad se
veniat, patrisque sui cadaver advehat ad id sepe-
liendum, nt etiam. se imperatorem proclament ac
selutent. His litteris summa cum γο]αρίαιο et
gaudie perlectia, postzidje suggestum conscendit
Bajarites, comitantibus eum satrapis cunctis ac
proceribus, et maxima civium farte circumstante,
talenique ad eos orationem habere. coepit : Super-
vacuum fuerit, o viri, apud vos verba. facere, qua
in memoriam tois revocent,. ex quibus primordiis
Ismaelis Bullialdi nota.
(2) Καὶ διὰ ταχυδρόμου ειγός. Cursor ille crat primus Cesnegir, id est, prxgustator, nomine Eluan-
Us,
΄
. ως μον ποσα. ERR ERREUR op pda
σσ DEEPGCUPENP Uu —KW-— — — ————— —M— --
911 : DUCA 9i?
alque initiis ad eam, qua. nunc [ruimur, fortunam, A4 £v, συγευδοκοῦντος Θεοῦ διὰ παρακ.ἠσεως
De» anuuente, εἰ propheta nostro apud eum iuter-
cedente, evecti. simus. Plerique rcbus ipsis inter-
fuistis, vel a parentibus. vestris audivistis, nondum
sexaginta annos. elapsos esse, vel. certe. paulo am-
plius, ex quo ab Othmano genus ducentes principes,
irajecto freio Thraciam universam αγωνία suis. sub-
egerunt, Romaorumque imperium ac Servíos tri-
buia sibi pendere coegerunt, hosque non solum, ce-
rum etiam Walachos. ultra. Danubium, [Innnos,
populosasque nationes Albanos et Bulgaros. Omnes,
ul verbo dicam, in servitutem relactos tantis tri-
bulis oppresserunt, ut ipsorum a'rarium, ac publica
vecligalia, nobis solvenda tributa ας stipendia mon
c'uarent. Verum etiam ad. id calamitatis compulsi
sunt, ul filias suas. puerosque imperatoribus serti-
Uter 9 mitterent. At qua de causa ? Clementiam
nc commiserationem, erga δὲ eacitaturí, erumna-
rumque inducias ac pacem a nobis petentes. llcc
insuyer potentiam hujus imperii. dignitatemque cu -
gel, sapienter ac prudenter. collectos cx omnibus
gentibus homines, eosque ut plurimtmm soris infimae
et agrestes, Deum &nicum, quem. propheta predica-
vit, non colentes, ad veram pieiatem ipsos. condu-
zisse : fortunatos, dignitatibus et honoribus otnatos,
elarosque duces effecisse. Ex quorum. ΗΚΠΙΕΥΟ ipse
ego, εἰ vestrum pars. mazima, que e loquentem
audit, sumus. Animo itaque despandere haud. con-
venit, neque socordie deditos esse, acd. sobrius εἰ-
gilare. Et singuli, tanquam fiii naturales ei genuini
τοῦ προφήτου. Οἴδατε γὰρ áxpiboc οἱ μὲν ab-
tovl, οἱ δὲ παρὰ τῶν γονέων ἑνωτισθέντες, ὡς
οὐκ ἔστιν οὕπω ἑξακοστὸν ἢ aAéor τι, ἀφ' οὗ
τὸν πορθμὲν διαδάντες οἱ τοῦ ᾿Οδμὰν, ἔτος,
τὴν θράκη» «ᾶσαν ἐκράτησαν» καὶ τὴν βασι-
Ίείαν Ῥωμαίων καὶ Σέρέων ὑποτελῆ καὶ ὑπό-
gopor ἔδειξαν' ἁ.]ὰ καὶ BJAdyovyc ὑπὲρ τὸ
Adrov6w, xa! Obrrovc, καὶ μυριάριθµον γένος
Ἀ.Ιόανοὺς καὶ Βου.γάρους * Hávtac, σχεδὸν εἷ-
sten, τοσοῦτον εἰς téloc alyua Auc (ζοντες ἔτα-
πείνωσαν, ὡς καὶ τὰ δημόσια αὐτῶν τέλη μὴ
ἐξισχύει», τεὺς φόρους τοὺς ἐἑτησίους τοὺς δι-
δοιιένους ἡμῖν, ἑξαρκεῖν ' ἀ ἳ.ὰ καὶ τὰς θυγα-
τέρας, καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἑξαποστέ-λει
D πρὸς τοὺς ἡμετέρους ἀργηγοὺς δου.οχρεπώς.
lloc ; "E.scy. ζητοῦντες, καὶ οἶχτος, ávaxoziir
δεινῶν, xa) εἰρήνην παρ ἡμῶν ' dà xal ὅσον
ἐκ ατὲς καὶ περ) τὴν ἡγεμογίαν ταύτην ἀξιω-
μεατικὠτερον, σοφῶς καὶ ἐπιστημόνως σι.ὶ.ἰὲ-
ξαντες ἐκ πασῶν τῶν ysrsor (3), xa) ταῦτα τὸ
z.léor κακοτυχὲς, καὶ ἀγροτικὸν, καὶ θεὸν ἕνα
Jii σέόοντες τὸν, Cr ὃ προφήτης ἐκήρυξεν ' xal
θευσεξεῖς, καὶ εὐτυχεῖς ἀξιωμιατικούς τε xal
Japapobc ἡγεμόνας ἀπέδειξαν» ἐξ ὧν κἀγὰ,
καὶ τὸ α.ἱεἴστον µέρος τῶν ἀκονόντων, d Λέω,
τυ]}χάγομεν. Así τοίνυν μὴ ῥᾳθυμεῖν, μηδὲ ὁ-
αγοῖν, dAià νἠφει καὶ ἐγηγορεῖν, Καὶ ὡς
υἱὸς rici τοῦ ᾿Οὐμὰν dp' ἡμῶν» ὁ καθεὶς
ἁ]ωγίζεσθα:, ἵνα μὴ τὴν πατρικὴν κ.ληρογοµίαν
Oihmanis, pugnare debemus pro paterna hereditate; C ἁμελήσαντες «Φθείρωμεν. Καὶ γὰρ καὶ πατὴρ,
nec negligentia nostra eam disperdi sinere debemus.
Etenim et pater et dominus et beneficus et bonorum
largitor ipse unus est Mahometes, ipsiusque. suc-
essor Morates, primogenitus liberorum ac dilectis.
simus : qui in throno patris. sui nunc sedit in am-
piissima urbe. Prusa. Pater. ip.ius dominus. noster
commune debitum solvit. liec locutus cum. ejulatu
el lacrymis vehementer. planait, siniulque omues
proceres et satellites ingenti cuim tumultu et stre-
pitu uno spiritu lawenutabiliter flebant, Tum Ba-
jziteà eb Hibraimus cadaver portantes in atrio
palatii posuerunt, multoque luetu mortuum pro-
secuti, copias Orientis versus Callipulim postridie
incedere jusserunt, quas pedibus sybsequebantur. p)
magnates cum Bajazite cadaver comitantes. T:a-
Jectum deinde freto Prusam id detulerunt, et in
sepulcrum deposucruut, quod sibi vivus cxstruxe-
)at; per octiduum Juxerunt, et, ad. dcfuncti. ιό:
moriam celebrandam, juxia nationis ri:um justa
peregerunt : luctu postinodum — fiuitu Moratem iin-
καὶ δευπότης, εὐεργέτης τε καὶ δωτὴρ ὁ αὐτὺς
εἷς ἐστιν d. Μεχειὲτ, καὶ ὁ αὐτοῦ διάδοχος
Μορὰε ὃ αρῶτος, xal αοθεινότατος τῶν υἱῶ
αὐτοῦ: ὃς xal ἐν τῷ θρόνῳ "τοῦ πατρὲς αὐτοῦ
ἐκάθισεν ἐν τῇ ιεγαοπό.ἰει Προύσῃ νυνγί- ὁ δὲ
πατὴρ αὐτοῦ xal ἡμέτερος ξεσπόεης ἀπέδωχε
τὸ κοιν ἐν χρέος. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐχόφατο χοτε-
«bv µέγαν μεῦ᾽ οἰμωγῖς καὶ δσχρύων, xat Bua xi.-
τες οἱ μεγιστᾶνες xal οἱ ῥαθδοῦχοι pid. φωνῇ ἆλα-
λάξαντες μετὰ θορύ6θου xal χρότου πολλοῦ Totpo;
ἔχλαιον. Τότε ὁ Παγιαζῆτ σὺν τῷ Ἱπραϊμ (4) β:-
στάααντες τὸ πτῶμα, ἔθηκαν ἐν τῇ αὐλῆ τοῦ za-
λατίου, xal ἰχανῶς θρηνῄσαντες, ἐκέλευσαν τῇ
ἐπιούσῃ τὰ στρατεύματα τῆς Eo πορεύεσθαι πρὸς
Καλλιούπολιν, οἱ δὲ µε γιαοτᾶν»ες σὺν τῷ Παγιατὴ-
βάδην κατόπιοθεν σὺν τῷ vexpip. Ka διαδάντες τὸν
πορθμὸν ἕφερον αὗτὸν E. Πρυύσῃ, xa3 κατέθεντο ἐν
τῷ παρ αὗτον δομηθέντι βωμῷ, πένθος ποιῄσαν-
τες ὀχτοῖι μερον' τὰ μνηµόσυνα δὲ ὡς χαθὼς ἔθος
αὐτοῖς ἐστι πο:ήσαντες, xal τὸ πένθος ἁποδάλλοντες
Ismaelis Bulliali not.
(3) XvA.té£arcec ἐκ πασῶν τῶν vereor. Mora-
tes primus nomine hujus nilitie Genitzerorui. ex
nationibus cunctis collectorum auctor fuit, sapienti
equidem prudeniique consilio usus Incihausius
euim fundus ille militum est, qui a nullo praeter
principemu pramiorum spe dependent: cujus non
solum mancipia, sed etiam alumni ae veluti filii
b
sunt.
(4) ayiaCit σὺν τῷ "Expatp. Primi veziri cada-
ver defuncti imperatoris gestant, Romanos imitati
&euatores, qui funus Augusti humeris extuleruut;
vel cousulares, qui urnam, qua. Severi cineres Ro-
mam asportati sunt, humeris gestarunt, ut notat
Herodianus, lib. 1* Hist. post Marcutn,
913
HISTORIA BYZANTINA.
914
τὸν Μουρὰτ ἀρχηγὸν ἀνηγόρευσαν. xal τὰ εἰχότα A peratorem proclamant ac salutant. Celebritate
ἑορτάσαντες, xal φιλοτιμίας οὐκ ὀλίγας, καὶ εὗερ-
Υεσίας τοῖς ἄρχουσιν &peljaz* χαὶ αὗτοὶ σὺν δώ-
ροις τὴν προσχύνησιν ἕκαστος ἁἀποδεδωχότες, περὶ
τῆς ἡγεμονίας ἑφρόντιζον' xa δὴ πρέσδεις ἡτοί-
µαζον πρὺς τὸν Καραμὰν, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα
Ῥωμαίων, μηνύηντες τὸν θάνατον Μαχομὲτ, xol
τὴν ἀναγόρευσιν Μορὰτ, καὶ πίστεις ἀνανεοῦντεξ
εἰρηνιχὰς, ὡς ἔθος τοῖς νέοις ἀρχηγοῖς xal ἠγε-
µόσι. Καὶ γὰρ ἐδούλοντο τὰ τῆς "Eco προοιχοδομῆσαι
χαὶ ἀσφαλίσαι, ὡς yoh. διὰ συνθηχκῶν καὶ ὄρχων
μετὰ τοῦ Καραμὰν, χαὶ τότε τὰ τῆς θράχης σχέ-
γάδθαι περάσαντες τὸν πορθµόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς
Μανουἡλ προαρπάσας τὸν χαιρὸν, στέλλει πρὸς αὖ-
Dv πρέσδεις, τὸν Παλαιολόγον Λαχηνὴν (5), xal
θεολόγον Κώραχα, ὡς δῆθεν παραμυθῶν, xai τῆς
ἀρχῆς τὰ εἰσόδια συγχαιρόµενος * πρὸς τούτοις àv."
µιμνήσχοντες, xal τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὑστεραίαν
ῥούλησιν, αἱτοῦντες τὰ παιδία δοθΏναι τῷ βασιλεῖ,
εἴπερ βούλονται ἐν ὀμονοίᾳ καὶ ἀγάπῃ, καθὼς xol
μετὰ τοῦ πατρὸς Ίσαν. El δ' οὐ βούλονται διδόναε,
χαὶ τοῖς πατρικοῖς θεσμοῖς μὴ προσήκειν, αὐτὸς,
yovv ὁ βασιλεὺς, ἔχει τὸν ἔφεδρον, xai ὡς ἓν ὀλίγῳ
Χαταστῆσει τοῦτον ἄρχοντα Μακεδονίας, χαὶ Χερ-
ῥονήσου, xal πάσης Θράκης, οὐ μετουφολὺ δὲ καὶ
Ασίας, καὶ πάσης ἄλλης ᾿Ανατολῆς * ἐσήμαινε δὲ .
τῷ προδηλωθέντι Μουσταφᾶ. Ὁ δὲ Παγιαζητ ὡς
ἐκ προσώπου τοῦ νέου ἁρχηγοῦ Μευρὰτ ἔδωχα πρὸς
τοὺς πρέσδεις ἀπόχρισιν, λέγων, ὡς οὐχ ἔστι χα:
deinde pro majestate imperii decenter transacta,
multa ac. magni pretii dona largitns est imperator
aule sue purpuratis : ipsique vicissim munerum
oblatione adjuncta enm venerati sunt, de rebus
deinde imperii consultarunt. Legatos illico ad Ca-
famanum οἱ Romzorum imperatorem destinant.
ut ipsos de Mahometis obitu et Moratis inaugura-
tione monerent, ac pacis foedera renovarent, pro
more a principibus ad imperium recenter assumptis
usurpato. Rebus etenim Orientis imprimis pro-
spectum cupiebant earumque securitati, pacta per
jusjurandum cum Caramano amicitia, deinceps
vero ad res Thraciw curas conversuri, ubi in eam
trajecissent. At imperator Manuel prevertit missis
legatis Paleologo Laehyne et theologo Corac^,
qui Moratem consolarentur, et primordia imperii
ipsi gratularentur. De postrema deinde patris 7/5
ejus voluntate mentionem faciunt, et seeundum
illam postulant pueros imperatori tradi: siquidem
concordiam et amicitiam, quz inter eum patrem-
que ejus intercesserunt, integras ac incorruptas
permanere velint. Quod si tradere pueros patris-
que legibus obtemperare recusaverint, successo-
rem apud se imperator habet, quem brevi Mace-
donie principem, Chersonesi ac totius Thraciz
constituet ; confestim etiam Asiax et totius Orientis.
Idque consilium supra memorato Mustaplie ape-
ruit Manuel. Ad hzc Bajazites pro novo impera-
7v, xoi τοῖς τοῦ προφἠτὀν θεσπίσµασι αυνᾷδον, C tore Morate respondit legatis, asserendo minime
Μουσουλμάνων παῖδας τρέφεσθαι παρὰ Καθουρί-
δων, xaY παιδαγωγεῖσθαι, τουτέστιν, εὐσεθῶν παῖ-
ὃας παρ) ἁπίστων ἐπιτροπεύεσθαι : ἀλλ εἰ θέλει ὁ
ασιλεὺς, ἑχέτω τὴν ἡμετέραν ἁγάπη», καὶ µε-
γέτω κατὰ τὰς πρώτας συγθήκας glAoc, xal πα-
τὴρ.τῶν ὀρφαγῶν εούτων πάντων, ἑκτὸς dAAnc
ἐπιτροπικῆς διαθέσεως. "Εξομεν δὲ xal ἡμεῖς
τὴν αὐτοῦ gilla ὡς ἅρμαιόν τι, καὶ xa0oAuóy
ἐπισφράγισμα τηροῦντες, μὴ ἐπεμόαίνει» τι
tor ἀπαισίων, μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμιένα πη-
δᾷν ric. dg" ἡμῶν. dAA àv µέσφ ἡμῶν καὶ
ὑμῶν ἔστωσαν ὄρκοι, χαθάπερ σιδηροῦς τοῖχος,
καὶ ἀσφαλὲς περίφραγµα . τὸ δὲ αἰτεῖν τέκνα,
καὶ ἔχειν, xal ἐπιτοπεύειυ, ἀδύγατόν ἐστι
αἰτοῦντι συγτίθεσθαι. Τὸ δὲ δοῦναι uaAAoy ἆδυ-
γατώτερο»..
Τούτοις τοῖς λόγοις ἁποπεμφθέντες οἱ τοῦ βασιλέως
πρέσθεις, καὶ πρὸς τὸν βασιλἐὼ πάντα ἀναλέξαν-
τες, ἔδοξε τὰ ῥὴ * δείγµατα. Καὶ δὴ τὴν ψυχὴν κα-
μῶν, xal εἰς ἀνάμνησιν ἐλθὼν ῥημάτων, ὤν ουν-
ετάξατο τῷ Μουσταφᾷ, ἄρτι iv τῇ Λημνῳ vioo
διάχοντι, ἐξ ὅτου παρὰ τοῦ αὑτοῦ βασιλέως ἑπέμ-
φύη ἑξόριστος, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἑδίλωσε, µετα-
χαλεῖται Δημήτριον Λάσχαριν τὸν Λεοντάριον, ἄν-
δρα, καὶ ὡς χρὴ εἰπεῖν, στρατηγὸν γενναῖον, εὖδο-
χιμήσαντα Év τε Λακεδαιμονίᾳ xai θετταλίᾳ τὸ
honestum esse, neque propliet:e legibus et. oraculis
consonum, Musulmanerum liberos apud Cavuridas
educari et institui, lioc est piorum filios sub im-
piorum tutela esse ;,sed, si velit imperator, amici-
tiam nobiscum ineat, eamque colat juxta priora
federa, sitque pater horum, quotquot. «unt, puero-
rum, at. a tutele munere prorsus abstineat, — Ejus
quoque amicitiam [ucro apponemus, eamque loco di-
plomatis catholici sigillo firmati habebimus * cate-
bimusque ne quis nostrum preter fas et equum quid-
quam tentet, aut terminos transiliat. Verum etiam
demus juramenta mulua, qua. sint lanquam. murus
aheneus et munitum vallum inter nos, Petitionibus
vero vestris, quibus pueros apud vos habere. postu-
D (atis, eorumque tutelam gerere, annuere impossibile
.est, tradi vero ipsos multo minus factu possibile.
Cum hoe responso dimissi imperatoris legati,
ad eum omnia renuntiant, qu: ipsi visa sunt
3spera. Quare animo :xger, memorque eorum qua
nuperrime transaeta erant cum Mustapha, qui in
Lemno insula commorabatur, ex quo illuc rele-
gatus fuerat, adse venire jubet Demetrium La-
scarim Leontarium, virum, ut verum dicam, for-
tissimum belli ducem, qui Lacedzemone et in Tbes-
salia multis animi sui fortitudinem approbaverat,
dum- vixit etgegnavit in illis Joanues Palxologus
- ]smaelis Bullialdi note.
(5) ΠαΛαιοΊόγον Λαχην ήν. Wfra, pag. 102, Aayaviv. ut alit etiam, appellat.
915
DUC.E
916
imperatoris ex fratre nepos: apud quem hie De- A πρῶτον, νῶντος τοῦ iv αὑτῇ βασιλεύσαντος Ἰωάννου
metfius summos honores adeptus est, primosque
magistratus gessit. At Jeanne mortuo, tertium β-
liorum suorum Thessali principem coronavit Ma-
nuel, illucque regnatum misit. Illinc ad se Leon-
tarium vocavit, eunique Constanthnopoli in aula
804 babuit, utpote virum prudentem et rei bel-
lios peritum. Imperator equidem Manuel sex ma-
sculorum prole auctus erat, quorum primus erat
Joannes, qui a paire Romzeorum imperator coro-
natus οἱ designatus est; secundus "Theodorus,
quem Lacedemonis despotam constituit; tertius
Andronicus Thessalie imperavit; quartus Con-
stantinus reylones ad Pontum sitas Cbazariz ,75
finitimas sortitus est ; quintus Demetrius, sextus
Thowas, qui, quod infantes essent, in domo pa- B
tris educabantur. iMaque, cum rerum status tune
urgeret, triremes decem optime instructas, quz in
portu Constantinopoleos erant, Demetrio Lascari
dedit, eumque in insulam Lemnum mittit, datque
in mandatis, ut relegatum Mustapham cum szpius
dicto Cineite accipiat, in Chersonesum ipsos expo-
nat edm copiis, quas in triremibus haberet: cone»
stituat etiam Mustapham Thraciae principem (ut
qui filius naturalis esset demortui Baiaziti«) uni-
versique patrimonii b:reJem, regionum ac prz-
lecturarum. Qnod mox faetum fuit. Consuetudo ete-
nit inter Tureos olim invaluit, non curiose per-
pendere ex quo natus hic aut ille foret, verum
unum sohno ad imperium adipiscendum sufficie-
bat, Othmaniea stirpe ortum esse; quod si ab ea
genus aliquis non duxerit, obsequium ei przstari,
et ut imperatori honorem haberi impossibile erat.
line vero data oecssione incipiam narrare consi-
liom s Turcis olim iuitum, quo hactenus se gerunt,
Christianos fortiter invadunt , de ipsorum strage
(ropeea erigunt, perpetuasque victorias, non ut
alis gentes, de ipsis reportant.
Cum Turci sedes, quas in Persia habebant, δοπι-
C
τοῦ Παλαιολόγου ἀνεφιοῦ τοῦ αὐτοχράτορος: χαὶ
Υὰρ ὁ Δημήτριος οὗτος εἶχε τὰ πρῶτα τῶν τιμῶν
παρ) αὐτῷ. .Θανόντος δ᾽ αὐτοῦ πέμπει τὸν τρίτον
τῶν υἰέων αὑτοῦ, στεφανώσας δεσπότην ἐν θεττα-
Ma* τὸν δὲ Λεοντάριον µεταπἐμψας ἐχεῖθεν, εἶχεν
ἐν Κωνσταντίνου πλησίον aieo, ὡς ἄνδρα συνετὸν
xai περὶ τὰ στρατιωτιχὰ δόχιµον ^ xal γὰρ ηὐτύ-
χει 6 βασιλεὺς Μανουἡλ ἐν EE παισὶν ἄῤῥεσιν, ὧν ὁ
πρῶτος fjv Ἰωάννης, ὃς xal στεφθεὶς παρὰ τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ, βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀνηγορεύθη : 6
δεύτερος Θεόδωρος, ὃν xai δεσπότην Λαχεδαιμονίας
χατέστησεν * ὁ τρίτος ᾿Ανδρόνιχος, ὃς καὶ θετταλίας
δεσπότης ἐγένετο ὃ τέταρτος Κωνσταντῖνος , ὃς
καὶ τὰ Ποντιχὰ µέρη τὰ πρὸς Χαζαρίαν (6) ἐχληρώ-
σατο” πέμπτός δὲ Δημήτριος, xal ἔχτος θωμᾶς, οἱ
σὺν τῷ πατρὶ διῆγον νήπια τυγχάνογτες. Τότε οὖν
χρείας χατεπειγούσης, τρι{ρεις δέχᾳα, ὡς χρὴ, ix
τῆς Κωνσταντίνου τῷ Δημητρίῳ τῷ Λάσκαρι πα.
δοὺς, ἔπεμφεν ἐν τῇ vhs Λήμνῳ, προστάξας αὐτὸν
λαθεῖν τὸν ἑξόριστον Μουσταφᾶν σὺν τῷ πολλάκις
προῤῥηθέντι Τζινεῆτ, xol ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς iv
Χεῤῥονήσῳ σὺν τῇ δυνάµει τῶν τριῄρεων, Καὶ τὸν
Μουσταφᾶν ἀρχηγὸν καταστήσει θράκτς (à; υἱὸν
ὄντα φυσιχὸν τοῦ προαπερχοµένου Παγιαζὴτ) x:
ὡς καθολικὸν χλτρονόμον τῶν πατριχῶν αὑτοῦ
πραγμάτων, τόπων, χαὶ ἐπαρχιῶν" ὃ δἡ xal γέγο-
γεν, Καὶ γὰρ ἔθος fjv ἀρχαῖον τοῖς Τούρχοις τὸ μὴ
πολυπραγμονεῖν τίνος οὗτος, xal τίνος ἐχεῖνος παῖς,
πλὴν χαὶ µόνον el τοῦ ΟὉθμὰν ἀπόγονός ἐστι. Εἰ Ui
οὐκ ἔστι τῆς αὑτῖς ῥίζης, ἀδύνατον ὑπείχειν, xal
ὡς ἀρχηγὸν τιμᾷν. "Άρξομαι δὲ ἐντεῦθεν τὴν ἓχ
πάλαι γενοµένην παρὰ τῶν Τούρχων Exlvotav διῆ-
Υήσασθαι, $ καὶ ἄχρι τοῦ νῦν σώζεταε, xal δι΄ αὖ-
τῆς ἀνδρείως τῶν Χριστιανῶν ἑφίστανται, xal τρ;
παῖα xas' αὐτῶν διεγείρουσι, καὶ ἐς ἀεὶ τὴν νιχῶσαν
ὡς οὐκ ἄλλο γένος χεκλήρωνται.
Ol Τοῦρχοι χατάραντες Ex ἹἹερσίδος (7), xa: τὰ
]smae!is Bullialdi note.
(6) Πρὸς Xataplar. Constantinus Porphyrogenitus
lib. De admin, imperii, cap. 5, Chazarorum mentio-
nem facit ; qui populi sunt ad boream ultra
Eusinum siti et Borysthenem accolentes,
rumque vicini. Bulgari oram Danubii australem ac-
coluere : ripam oppositam Patzinacz, seu Patzina-
cit, qui hodie regiones 3 Valacbis, Moldavis οἱ
Po.lolis occupantur, Versus Borysthenem et boreani
seque bantur Uzii, Chazari et Alani. Eodem lib. c. 57,
de Patzinacitis loquitur Constantinus : Κεῖνται παρ
αὐτοῦ Δανάπρεως ποταμοῦ πρὸς τὰ ἀνατολιχώτερα
xal Βορειότερα µέρη ἑναποθλέποντα, πρός τε Οὐζίαν,
xa Χαζαρίαν, χαὶ ᾽Αλανίαν xai τὴν Χερσῶνα, xai τὰ
λοιπὰ χλίµατα, Ad Danapris δεν "Borysthenis ripam
jacent, Patzinacite ad ortum et. boream, Usiam,
Uhazariam, et Alaniam, et Chersonem, aliaque cli-
μιαία respicientes, Hos Patzinacitas Uzii et Chazari
sedibus expulerunt antiquis: illique has occupa-
runt, Pulsis itaque Paizinacitis, probabile est Uzios
ct Chazaros ea simul occupasse loca: et partem
illam Ponto Euxino ostiisque Dauubii vicinam,
Ghagariam ab illis popu'is appellatam esse. Aliter
eerte constare nou potest, quod Ducas scribit.
Tunc temporis enim imperante Joanne, nihil vltra
Thraciam, nedum /Emum montem aut Danubium,
Pontum) — Constantinopolitani imperatores tenebant: ita ut
Chersono- D viciuia locorum, quibus imperabat Consiantinvs
Pal:eologus accipi nequeat de Chazariz antiqua re-
gione, sed de ista quam Chazari, pulsis Patzinaci-
tis, occuparunt : quz Ponto Euxino adjacens et Da-
nubii ostiis, vicina aliquatenus dici potest Mesen-
brie, aliorumque castrorum Euxini orz Thracicz
impositorum. De Chazaris Chersonz seu Cbersone-
50 Taurice vicinis mentionem faciunt Georg. Ce-
dreuus, et Zonsras in Jusüniano Rbinotmeto. Pav-
lus etiam Diaconus, Historie Miscelle libro Σχ.
(1) Οἱ Τοῦρχοι κατάραντες àx Περοίδος. Circa
unum Christi 4042, impersnte Romano ΑΤΕΤΙΟ,
urci in Persiam primo evocati sunt a Muchumete
lmbrailis F. qui eorum opera adversus rebellantes
Indos et Babylonios, uti volebat. Turcorum rer
tria militum millia, quorum dux erat Tagrolipix
Mucaletus, e Selzucciorum gente nobili ortus, Mu-
chumeti suppetias mittit. Post navatam egregie d-
versus Babylonios operam ad suos reJire voluerun!.
cum interim ipsos in Indiam ducere cogitaret Mu-
LI
9l HISTORIA DYZANTINA. | 218
τῆς ᾽Αρμενίας ὅρια διαδάντες, xal ἀρκάμενοι λεη- A mutassent, Armeniz confinia Lranscendissent, et a
λατεῖν τὰ τῆς ἄνω Καππαδοκίας µέρη, xal τῆς
Αυχαννίας, ἐχήρυττον ὡς ἓχ προσώπου τοῦ ἄρχη-
γοῦ διὰ τοῦ χήρυχος, ὡς el τις βούλδιτο εἰς ἔπιδρο-
μὴν ἀπίστων ἐλθεῖν, ἀλθέτω. "Hv γὰρ τὸ ἔθνος τῶν
Τούρχων, ὡς οὐκ ἄλλο, φιλάρπαγον, καὶ φιλάδικον,
πρὸς ἄλληλα Υὰρ ἣν ’ εἰ δὲ κατὰ Χριστιανῶν (8), τί
χρὴ καὶ λέγειν; Καὶ εἰ µόνον τὴν τοῦ xfjpuxog φωώ-
vhv ἀχούσωσι, ὡς πρὸς ἐπιδρομὴν, ὃ καλεῖται κατὰ
τὴν αὐτῶν γλῶτταν "Ακχην (9), τότε πάντες χύδην,
καὶ ὡς ποταμὸς ῥέων, αὐτόκλητοι ἄνευ βαλαντίου
xai πήρας οἱ πλεῖστοι, καὶ αἰχμῶν, xaX ἀχιναχῶν *
ἕτεροι πεξοὶ τὴν πορείαν, µνυριαρίθµους παρεµδο-
iás στοιχήσαντες, θέουσιν. O0x ἄλλο οἱ πλείονες,
ἀλλ’ 1| ῥόπαλον ταῖς ἑχάστου χεραὶ, καὶ χατὰ τῶν
depredatione superioris Cappadocie δι Lycaonize
latrocinia sua auspiceti essent, principis nomiue et
auctoritate significabant tubicinum voce, uL, si
quis vellet in iufldeles iacursionem facere, ad eus
conveniret. Gens equidem Turcica rapinis dedita
erat, injuriisque inferendis pre czteris assueta :
seque etam mutuis direptionibus iufestabarit.
Quod si adversus Christianos aliquid, vel verbis
solis, tentandum fuerit, una praeconis seu tubici-
nis vox audita, ad iucurrendum ciet, quod apud
ipsus Áckin dicizur ; omnes ergo effusi, velut amnis
rapidus, sponte sua, sine commeatu et pecunia,
sine jaculis εἰ acinacibus plerique, alil pedes in
deusa et numerosa agmiua conglobati ruunt. Neque
Χριστιανῶν ὁρμῶντες, ὡς πρόθατα τούτους ἑζώ- B alia arma plurimi preter elavas manu gestantes,
γρουν * ἀῤῥήτοις θεοῦ χρίμᾶσι τοῦτο χαθ᾽ ἡμῶν τὸ
σήφισμα δεδωχότος ἕνεχα πλήθους ἁμαρτιῶν τοῦ
Ἡμετέρου γένους. Καὶ fj ἐπιδρομὴ fj συνεχἠς xpa-
τοῦσα ἄχρι τοῦ νῦν» οὗ µόνον τὰ ἀνατολικὰ θέ-
pata (10), ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς θράχης κρατήσαντες,
ἀπὸ Χεῤῥονήσου µέχρι τοῦ "Iavpou πάσας τὰ; ἕπαρ-
χίας καθυποτάξαντες. Τὸ καθ ἑχάσχην μὴ ἀμε)οῦν-
ες, ἀλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήντν µετασχηματιζόµε:
vot (11) τοῖς Σέρδοις, αΌριον τὰ τῆς ᾽Αττικῆς καὶ
Λακεδαιµονίας, ᾿Αχαΐας xai Ἑλλάδος ἑλτῖζοντο,
Μετὰ τὴν αὔριον δὲ τὰ τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἑδόχει,
την εἰρήνην ἐπισπώντων, θρῆνος, καὶ οὐαὶ τοῖς
Σέρδοις ἐπέρδεεν ^ εἶτα Βουλγάροις ' μετέπειτα
Αλθανίταις. Καὶ καθεξῆς λυµαίνοντες ἅπαν ἄγριόν
inque Christianos, Dei judicio arcano tam gravibus
suppliciis ac peenis, propter multitudinem pecca-
torum gentis nostre, daninatos, irruentes, vivos .
velut pecudes eos capiebant, Cumque continenter
ad hzc usque tempora in nos irruperint, Anatoliz
nor solum themata, sod et Thraciz subegeruni, a
Chiersoneso ad Istrum provinciis omnibus domitis.
Nec etiam quotidianos casus ac eventus neglexere;
cum Serviis enim, mutato consilio, hodie pacem
ineuntes, sequenti die Atticam, Lacedemonem,
Achatam et Hellada populabantur. VG Postridie
cum Romzorum regiones pacem ac tranquillita-
tem, ut videbatur, adepturz erant, luctus et clades
Serviis imminebanj, deincepsque Dulgaris, post-
Ismaelis Bullialdi noto.
cenos latrociniis vexandi primuin causz exsiiteruut,
el in apertum tandem bellum proruperunt. Muchu-
metes vicus a Turcis et occisus est: Selzuccii de-
inde Tagrolipicis pusteri in Perside regnarunt, se-
demque imperii in. Belche δει Balcha Chorazanis
(Chorasmiuis vero provineie sccundum Georgii
Chrysococez catalogum in. Astronomia Philolaica a
nobis editum) urbe liabuerunt. &nnis demum 100,
vel secundum Turcos 170, postquaw illie regna»
runt, a Zengi-chane post annum 1200 Perside pul-
si fuere. Turcis tum imperabat Aladtnes, qui relic-
ια Perside in Lycaoniam venit, et Iconli sedem im-
perii fixit. Inde latrociniis et- excursionibus Asiam
minorem infestare, omniaque ferre εἰ agere cepe-
runt Turci.
(8) El δὲ κατὰ Χριστιανῶν. Hujus animorum
promptitudinis luculentum exemplum notare quivis
potest apud Leunclav. lib. v, cum Morates 1l adver-
sus Lazarum Servis despotam ad bellum se com-
pararet. Moz igitur universis regibus vicinis, Cara-
manoglio, Tekensi, Aidinio, Mentesio ei Saruchanio,
indicta profectio fuit, et ingeus adversus Gauros ez-
peditio. 1lli vero (ubentibus animis assensi, coacta,
quam quisque poterat, mazima multitudine militum,
ad religiosum (ut ipsi quidem existimabant) | hoc
be!lum semet accingebant, Preterea diversis e regnis
ac provincéis tam extraneis, quam Osmanidarum
imperio subjeciis, ad sulianum Muratein magno re-
guli numero cov [ruebant
(9) "AxxT*.
sationem et depopulationem signilicat : unde Akin-
zileri, vel Akenzilari appellati sunt.
(10) Tà áracoAixà θέµατα. ld est, provincias:
unclav. In secundo Onomastico
cum unico x scribit Akin. Qus vox incursum, gras-
eliumetes. Hine simultates orte, qu: Turcis Sara- C Constantinus Porphyrogenitus lib. 1 Περὶ θεμάτων,
nomen ad id significandum recens usurpatum ait,
Graecum tamen : Αὑτὺὸ γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ θέµατο;:
Ἑλληνιχόν ἐστι, χαὶ 00 Ῥωμαῖχὸν, ἀπὸ τῆς θέσεως
ὀνομαζόμενον. Nomen thematis ipsum Gracum est,
non Romanum, [id est, Latinum] quod a thesi |id
est positione] deducitur. 1n themata illa distributum
erat Romanum imperium, quod in. ἐπαρχίας etiam
aliquando divisum fuit ; aliquando in pra:fecturas
praetorio. Appellantur autetn themata orientalia, ut
idem Constantinus docet,"Ot: πρὸς ἡμᾶς τοὺς χατοι”
χοῦντας Βυζάντιο», καὶ τὴν τῆς Εὐρώπης γῆν λέχε-
ται ἀνατολιχόν. Quoniam respectu nostri, qui Byzau-
tium incolimus et Europam, Oriens appellatur.
(11) Αα. σήµερυν πρὸς εἰρήνη» µετασχη-
µατιζόμεγοι. Qui. gentis Turcicie. historias parum
attente legerit, notasse potest duobus simul bellis
hactenus se iinplicitam noluisse, siugulos adortam
cum ceteris pacein coluisse: «quos etiam bello in-
D festaverit, pacem oblatam, cujus benelicio a tole-
ratis erumnis se recrearent, nunquam recusasse:
et quanta quidem gentis. illius prudentia tunc fuit,
tantus Christianorum error mentisque cazcitas no-
tari potest, qui res suas udversus Turcos stare pos-
se temporibus istis arbitrati sunt, quod cunctos
simul bello non lacesserent: quasi a toto rescissa
parte illud nec minueretur nec decresceret. Nostri
ergo otiosi (atque utinam a mutuis bellis, incendiis,
urbium oppidorumque direptionibus ac eversio-
nibus otiati fuissent, nec lanienis mutuis cxdibus-
que vires suas atirivissent) singulos opprimi per-
miserunt ; quo admisso errore Bulgari, Servii, Grae.
ci et llungarii maxima e parte perierunt, Vencto-
rumque respublica ad angustiores terminos, amissa
Cypro insula, redacta cst.
—-—— ——— ——— — -— --
015 DÜCE "^
."odum Albanis et flnitimis gentibus, omnesque
sine discrimine feras aut mansuetas nationes dis-
perdere non cessaverunt isti barbari, nec hacte-
nus cessant, utque mihi videtur finem non facient,
donec Dei timorem in animos induxerimus. In
Deum equidem impienos gessimus, qui baptizati
sumus in nomine Patris, Filii, et sancti Spiritus
divinitatis unius, qua despectui habita, mandata
Dei veri transgredimur et irriía facimus : pro-
pterea Iraditi sumus impiis, penas a nobis merito
exigentibus, Deo ita recte ac juste decernente,
Non solum autem gentes innumeras, qus citra
[strum háhitant, subegerunt, sed et ultra quam-
plurimas alias , in quibus Walachi sunt, penitus
debellavere. In Hunnos gentem. numerosissimam
etiam p^netraverunt, Átqui in eas geutes irrum-
punt non solum finitimi, qui nempe Thraciam,
Atticam, lllyricum, imum montem incolunt, qui-
qüe Juxta Serviam accolunt (sane, ut mihi tide-
, ur, frequentéor hi5 temporibus est populus, illam
dico, qui imperatoribus Othmani slirpe oriundis
paret, a. freto Calliopoleos ad Danubium usque
quam in parlibus Anatolim), sed etiam Turci qui
Asiam et Phrygiam habitant. Quid inquam? Ly-
eaones qui Ármenis fünitimi sunt, Amasini, Cap-
padoces, Cilices, Lycii et Cares Danubium usque
pedes profleiseuptur, ut latrociftiis Christianos de-
vástent. Sj centum namque millia ipsorum pro-
vinciam quamíibet invadant, latronum more ni-
hilominus grassantür direptisque omnihus aufu-
giunt. His incursionibus in Thr»cia universa ad
Dalmatie limites solitudinem fecerunt. Albanos
gentem hominibus frequentissimam ad paucos re-
degerunt, Walachos pariter ac Servios, tandemque
Romzaos penitus delevertint, His in servitutem hoc
modo redactis quintam przdz partem ac spolio-
rum imperatori addicunt, juxta eorum novellam
constitutionem, eamque ex przstantioribus sele-
ttam imperio consecrant. Si quando vero juvenis
aliquis robistus inter captivos comparuerit, bune
vili pretio emptum , rerum principis procuratores
imperio acquisitum maneipiumque appellant; ta-
lesque imperator militem novitium, sua vero lin-
«ua Genitzeros vocat : quos etiam ad ἱπίρίάπι re-
ligionem suam traductos circumcisosque, dome-
$1icos $uo$ nominat: dona ipsis omnimoda largitur:
aulicis muneribus et officiis illustrissimis honorat;
Ά τε xal fjuspov £üvoz οἱ βάρδαροι, οὖκ ἐπαύσντο, χι)
o) παύονται ἄγρι thv σήμερον * ὡς ἁμοὶ δοχεῖς val
οὗ παύσονται, ἄχρις ἂν fel; τὸν τοῦ θεοῦ φάδον
iv vip λάδωµεν. Καὶ γὰρ sl; τὸ θεῖον ἡμεῖς ἅσι-
θοῦντες, βάπτισμα ἔχοντες εἰς ὄνομα Πατρὸς, Υἱοῦ,
xai ἁγίου Πνεύματος, τῆς μιᾶς θεότητος, χαὶ τού-
που χαταφρονοῦντες, ἀθετοῦμεν τὰς ἑντολὰς τοῦ
μόνου ἀληθινοῦ θεοῦ * τοῖς ἀαεβέσι παρεδόθηµεν,
xal δικαίως ὑπ αὐτῶν κολαζέµεθα, τοῦ Θεοῦ τοῦτο
χαλῶς xai δικαίως ὁρίσαντος. Καὶ οὗ μόνον εὰ πρὺ
τοῦ Ἵστρου μοριάριθµα ἔθνη, χάὶ πᾶμπολλα - ἀλλὰ.
καὶ μετὰ Ἵστρον Βλάχους kc τέλος ταπεινώσάντες '
Οὕννους αὐτοὺς τὴν ἀμέτρητον πληθὺν εὑδιάμετρον
κατεργάσαντες' xal οὐ µόνον οἱ γειτνιῶντες Τοῦρ-
xot χατατρέχοναιν, ol τῆς θρἀχης. ol τῆς "Actus,
el τοῦ Ἰλλυρικοῦ, οἱ τοῦ Αἰμιμόνταυ, xa ol ει:
τνιῶντες Σερδίαν (xal γὰρ, ὅσον τὸ χατ᾽ ἐμὲ, πολὺ
π)έων τυγχάνει τὸ γένος τοῦτο τὴν σήμερον, &rb
Πορημοῦ Καλλιουπόλεως ἄχρι τοῦ "LIotpoo, tup
ὅσον ἐν τοῖς τῆς ᾿Ανατολῆς µέρεσι τὸ χατιικοῦν'
λέγω τὸ ὑπήκοον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ix τῶν Ὀθμὰν),
ἀλλὰ xaX οἱ ἐκ τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς, xal οἱ τὴν 9g»-
γίαν οἰκοῦντες * καὶ εί λέγω; Auxáovsc οἱ ἓν «ox
Ἁρμενίων ὁρίοις χείµενοι, ᾽Αμασινοὶ, Καππκαδόχαι,
Ἀύλιχες, Λύχιοι, Κάρες ἄχρι Δαννούδιον «(o πο-
pelav ποιοῦντεςι ἕνεχα τοῦ χλέφαι Χρεστιανόν. Καὶ
γὰρ εἰ xal µνριάχις μύριοι ἐπέλθωσι τῇ τυχούση
τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ ληστριχῶς ἐπεμβαίνφοσι, xà:
ἁρπάζοντες φεύγουσι. Τοῦτο τὴν θρῴχην πᾶσαν
C ἄχρι Δαλματίας ἔρημον ἀπειῤγάσατο τοῦτο τοὺς
"AX6avouc, Υένος ὑπὲρ ἀριθμὸν ὄντα, εὐαριθμήτους
ἐποίησεν. Βλάχους ὁμοίως, Σέρδους, καὶ Ῥωμαίως
εἷς τέλος ἡφάνισεν. Τούτων οὕτως αἰχμαλωτιζομέ-
νων, τὸ πέµπτον (13) τῶν λαφύρων τῷ ἀρχηγῷ
προσχυροῦσι, κατὰ τὴν αὐτῶν veap&v. Καὶ ἀφο-
αιοῦσι τοῦτο τὸ πέµπτον τῇ ἀρχῇ " xol ταῦτα τὰ
χρείττονα * eTta καὶ of τοῦ ἀρχηγοῦ, xal τῆς ἀρχῖς
ἐξισωταί (15). Ὅπου δ ἂν νέον xaX εὕρωστον Ex τῶν
αἰχμαλώτων ἴδωσιε, τοῦτον δι) ἑλαχίστου τιμήματος
ὠνήσαντες, εἰσποιπτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ δοῦλον xatow-
µάζουσι. Καὶ τούτους 6 ἆρχηγὸς νεόλεχτον στρα-
τὸν, χατὰ δὲ τὴν αὐτῶν γλῶτταν Γενίτζερς, xai.
Οὓς καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ δνσσέδειαν μετάγων xol πε-
ριτέµνων, οἰχείους αὐτῷ χατονοµάξει» δοὺς αὑτας
D πάμπολλα δῶρα, xai ὀφφικίων τὰ λαμπρότατα,
προνοίας οὐ τῆς τυχούσης, xal παντοΐων ἄλλων &ya-
θῶν' ὁμοτραπέζους καὶ συµπότας ποιῶν αὐτούς
Ismaelis Bullialdi note.
(13) Τούτων οὕτως αἰχμα-ωτ. τὸ πέμπτο». No-
vella ista constitutio circa annum Christi 15692
capta Adrianopoli, regnante sultano Morate I sanci-
ta est, quod apud Leuucl^ ffist. Musulm. lib. v
videre est. Cujus auctor fuit Cara-Rustemes Molla,
seu Meulana, aut Talismanus, id est, legis Musul-
manicz peritus, illiusque verba talia referuntur:
Quintum quodque, respondit Cara Rustemes, ex illis
mancipiis, qu& Turci milites nostri capiunt, de pre-
scriplo legis divine, sultano debetur. Hactenus eqvi-
dem mancipiorum quinta pars sultano 3ddicta non
fuerat : sed pr:ed:e reiiqua solummodo, cujus exein-
lum habemus in Ertogrul-bego apud eumdem
euncl. lib. w : Prede quintam partem excepit, ix
milites reliqua (ucra distribuit, Inde dictam spolio-
rum quintam parlem, eeu principi debitam, gratule-
bundue suliano Aladini misit. llla porro manciptorum
quina pars Genitzerorum ordini ac numero adjea-
cia est.
(15) Ἐξισωταί. Sunt. bli qui res ipspiciunt, el ex
arbitrio, secundum jus et zquum eas sestimont.
Suidas, ὁ ἰσωτὴς, ὁ ἑπόπτης. ldemque significat
ἔφορος, qui recognoscendi, recensendi ac imapicien-
di jus liabet.
921
HISTORIA BYZANTINA.
9?3
^ y : Á η H Ν ὶ 1
ἔχων εἰς αυτους στοργὴν ὡς tatko πρὸς τέχνα * Α ipsisque non. perfunctorio providet, extera, buna
xxi ταῦτα t/vàg 5. Αἰπόλεις xal ποιµένσς, βουχό-
λους τε xal χοιροθοσχοὺς, γεωργῶν παῖδας xal ἱπ-
ποφορθῶν * πρὸς γὰρ ttv τοιαύτην διάθεσιν χὰκ:ῖ-
- vot ὑπὲρ τοῦ ἀρχηγοῦ τὴν ζωὴν αὐτῶν εἷς οὐδὲν
ληγίκουτες, μᾶλλον ὑπὲρ τῆς δόξης Tic ἔτυχον &zo-
θᾳλέν-ες, ἵνα ph ἑἐχπέσωσε ταύτης, πάσχουσιν iv
υαιρῷ πολέμου ὑπὲρ ἄνδρας, καὶ τὴν υ,κῶσαν λαμ-
βάνουσι. Τὸ γνωριστιχὺν δὲ σηµε[ωµα τούτων τὸ
τῆς χεφαλῆς x&Xupua, ὃ χατὰ τὴν χαινὲν γλῶτταν
Ῥωμαίων Ζαρχολᾶν λέγουσι (14). Καὶ γὰρ νοινοὶ
πάντες Τοῦρχοι τὸ αὐτὸ χρΏνται ὡς κεφαλῆς περι.
ῥόλαιον * ol μὲν πάντες ὅσοι ἐξ ἰδιωτῶν xot ἐξ εὖ-
γενῶν τυγχάνουσι, χοχχινοδαφὲς τοῦτο χρῶνται * ὅσοι
0 τῶν ἀλλογενῶν τῷ τῆς δουλείας ὑπέπεσον ζυγῷ,
Υραφέντες δοῦλοι τοῦ ἀρχτγοῦ, οὗτοι Aeuxóypoa qo- B
ῥοῦύσι τὰ τῆς χεφαλῆς περιθόλαια ἓκ πίλου λευχο-.
τάτου * ἡμισφαιρὲς ὅσὸν χωρεῖν χεφαλὴ, ἔχον περιτ-
τεῦον ἄνωθεν τῆς χόρυφῆς ὅσον xo σπιθαμῆς, εἰς
ὀξυ καταλῆχγον. Τοῦτὸ τοίνυν τὸ νεόλεχέον. σὖν»
ταγµα χαθ᾽ ἕκαστον ἔτος ὑπερπεριττεῦόν ἐστι, xol
εἰς τὸ ἓν ἑχατοντάχις Bv ἀριθμεῖται. Καὶ γὰρ δοῦ-
Ἶοι δούλους χτῶνται, xa τῶν δούλων οἱ δοῦλοι δού»
λους * καὶ πάντες ὀνομάζαονται, xal εἰσὶ τοῦ ἀρχηγοῦ
ὁοῦλοι. 5x ἔστίν tv αὐτοῖς οὔτε Τοῦρκος οὔτε "Αραψ,
ἀλλὰ πάντὲς Χριότιανῶν παῖδες, Ῥωμαίων, Σἐρέων,
᾽λλόανῶν, Βουλγάρων, Βλάχων, χαὶ Ὀὔύννων * οἵτι-
νες ἀσεδήσαντες, xal τοῦ παρόνέος τὰς ἀπολαύσεις.
ὡς χοῖροι λαχάνων, κατατρυφῶντες, παρόµοιοι κύ-
νεσι λύτταν νοσοῦντες, χατὰ τῶν ὁμογενῶν ἔχθραν
ἄσπονδον θανατηφόρον ἀεὶ φέρωυσι. Ὡς γὰρ àvo-
τέρω εἱρήχαμεν, ὅτι ὑπήχοον µε:αθάλλεται (15) ἐξ
ἄλλου εἰς ἕτερον ἀρχηγὸν εὐκόλως ' πλὴν ix τῆς
αὐτῆς ῥίζης τοῦ Ὁθμὰν εἶναι τὸν δη, (16) τὸν νεω-
4:1 ἄρξαντα, xal οὑκ ἄλλοθεν. Καὶ τὸ δοῦλον φῦλον,
ὃ διρλθομεν τν ἱστορίαν, xaX αὐτὸ τὴν αὐτὴν ὁρ-
μὴν χέχτηται' ἀρχεῖ γὰρ εἶναι τὸν νέαρχον Οθμά-
viov, Πάντες γὰρ οἱ Ὀθμάνιοι πάτρωνες αὐτῶν λο-
γίζοντα:, xaX εἰσί: χαὶ αὐτοὶ ὡς ἰδίους ἀπελευθέρους
αὐτοὺς ἔχουσι, Ἐπὰν δὲ ῥεύσει fj ἀρχὴ ἐξ ἄλλου εἰς
ἕτερον, ἢ &x πατρὺς πρὸς υἱὸν, f] εἰς ἀδελφὺν ἐξ ἀδελ-
φοῦ, τὸν ὃν ἡ τύχη χαλῶς προσθλέψει, ἐχεῖ xal τὸ
δοῦλον πιστότατα τὴν παράστασιν ἀπεργάξεται. "Ap-
ξόμεθα δὲ πάλιν τὴν ἑστορίαν, ὅθεν xaX ὁ λόγος τοῦ
διηγήματος ἤρξατο.
impertiendo. Ad eomessationes compotationesque
9" cos admittit, et amore paterno ipsos tanquam
se progenitos, complectitur : etiamque caprarios,
opiliones, bubulcos ct. snbulcos, rasticorum et ve-
terinariorum prolem. Erga imperatorem equi.lem,
in eos ita pronum, ita se gerunt, ut vitam suam
pro illo profundant : magisque pro tuendo honore
et gloria quibus aucti sunt; et ne ii&. excidant, in
bellicis expeditionibus supra humanas vires crum-
nas ac labores tolerant : unde victoriam reportaut,
Discernuntur vero illi capitis ornamento, quod
vulgari lingua. Rom:ei Zarcolam diennt. Universa
mamque multitudo Turcorum forms ejusdem. ga-
lero, eoque coccineo ad tegendum caput. utitur,
sive nobiles, sive plebei. Quotquot vero peregrini
fuerint stb servitutis jugum misst, mancipia im-
peratori ascripta albos gestant pileos, ex lana
candidissima compilatos, qui hemisphzerii formam
': referunt, quo coput contegitur; qui insuper supra
capitis verticem palmi magnitudine erecti, in acu-
tum desinunt. fie profecto nov:e militie ordo an-
nis singulis multiplicatur, et uni centum accen-
sentur. Servi quippe mancipia possident, qui alio-
rum heri sunt, omnesque putantur, prout revera
simt, imperatoris servi. Inter ipsos non Turcus
aut Arabs reperitur ; verum omnes Christianorum
filii, lhomaorum scilicet, Serviorum, Albanorum,
Bulgarorum,Walachortmn et Hunnorum ; qui, abju-
( rata pietate, vite hujus fruuntur. deliciie, velut
porci oleribus : similesque canibus rabie contactis,
cum consangnincis suis inimicitias eapltales sem-
per exercent. Ut equidem supra narravimus, nullo
riegotio subditi hunc vel illum imperatorem ngno-
Scunt, dummodo ex eadem stirpe Othmanica, non
ex alia, decesgor,ac successor prognati sinl: is!a-
que mancipiorum natio, cujus historiant perse-
quimur, eodem auimi affectu impellitur. floc
quippe ipsi satis est imperatorem novum ex gente
Othmanica ortum esse, Ümnes namque ab ea
oriundi patroni ac domini ipsorum, velut liber-
torum, sunt et habentur. Cum autem imperium ab
uno ad alium transfertur, vel a patre ad filium,
, aut a fratrum uno ad alterum, eum nempe cui for-
D tuna arriserit : et huic ista servorum natio fldclis-
simam operam przstat. Iterum ad historiz seriem revertamur, unde digressi narrationem istam in-
cepimus.
Ismaelis Bullialdi nota.
(14) ZapxoAáxr Aérovc'i. Capitis est tegumentum
c lana alba, quo utuntur Genitzeri, eujus forniam
6 figuram multis in libris expressam habemus.
Fimbria aurea circumdata est Zarcula ; etin parte
iejus anteriore assurgit cylindroides argentea vel
vnea fistula ; et a verticein. dorsum ΑΥΓ trium
spithamarum longitudine demittitur. Genitzeris
est album, quibusdam aliis rubrum id capitis tegu-
mentum.
(15) "Or: ὑπήκοον μεταθάλΆετα:. Hujusce indif-
ferenti» in principibus agnoscendis lculenta exem-
la exhibita sunt in Bajazitis 1 liberis quatuor, dn
Mehemetis | duobus filiis, Morate et Mustapha. 1n
filiis Mehemetis ]l Bajazite ll. ejusque fratribus:
sultani quoque Suleitnanis liberis : et tandem hocce
saeculo in Acbinetis sultapi (ratre Mustapha, et li-
beris.
(16) Videntur hic deesse aliqua verba, τεθνεῶτα
xal, vel forte deest tantum xat. | |
923
DUC.E
98 CAPUT XXIV.
93
Demetrius Leontarius Mustapham et Cinejlem in Thraciam trajicit, de recipiendis aliquot urbibus cum iis pactus. Ma-
stiphag. Callipolim oppugnat, et ad deditionem , que secwia est, sollicitat. Arx interim in fide stat, quam oppugnat
Leontarius. Morates, Mustapha: rebellione cognita, Bajuzitrm bassum, ceterorum vezirorum sententug
απ,
erercitui pra'ficit, et contra Mustapham mittit. Bajaailes deficiewtibus in pugnas initio ad Mststapham exercitus. sui
eucibus coplisque, οἱ ipse permittere se viclori coactus est
: jussu deinde Cineitis caput εἰ amputatum. Mustapha
Adrianopo!im proficiscitur. Cullipolis Leontario se dedit, quam. cum ex pacis imperatori ucquisitgm presidio ᾖτ.
mare parat, a Cíneite ünpeditur, delususque Constantinopolim redit.
Dewmetrius Leontarius. secum ductis. Mustapha
fiiio Iltrim Bajazitis, simulque pradicto Cineite, ut
BUpra narravimus, jurejurando prius cavit, per
se nunquam irritum fore imperstoris Manuelis con-
silium : sed semp-r, ve'ut. filium, in illius, tan-
quam patris fore potestate : ideoque. fidei. sug
pignora ac obsidem filium suom apud ipsum de-
posuisse. Cum «is deinde pactus est, υἱ Calli-
polim, quie in Chersoneso, regionesque Punto
Euxino adjacentes usque ad Walachiw limites iw-
peratori traderent, Thessalie insuper oppida us-
,ue ad Erissum et Mortem Sanctum, aliaque
luca qua nec facile recipi ac tradi poterat,
Mutua er,o fide data, et jurejurando adliibito,
velis expansis versus Callipolim naviga:t. At
Moratis legati presidio sufficienti. arcem firma-
verant : in. portum scaphas a!que triremes sub-
duxerant, et turri. qua portui imminet milites
provide fmnposuerant, — qui hostium appulsum
quieti exspectarent, Deineteins, exposito in ter-
run Cineite, cum parva Turcorum, quos addu-
xerat, manu, Koumaorumque exerciiu haud in-
valido, oppugnare oppidum eggreditur. Levis
porro armatura milites, plebsque Callipoleos co-
minus pugnantes ad resistendum | Cineiti iuipa-
res erant ; vir etenim. ille furtis crat, artisque
militaris pre Turcis cxteris perius; quare vel
inviti terga dant, et in fugun oppidani ver-
tuntar. His auiniadversis audacior factus Musta-
phas e triremibus fducia plenus exivit ; ad vo- C
speram usque deinceps pugnatur, sub quam rur-
sis Mustaphas et Demetrius regiam — triremetu
conscendunt . cuiuque ambo in ejus puppi cou-
sedissent, hortatus est. Mustaphas contra se pu-
gnantes oppidanos, ut, flde ipsis data, se coram
"O0 Δημήτριος λαδὼν tbv Μουσταφᾶν (11) vs
ὄντα τοῦ Ἰλτρὴμ, ὡς 6 λόγος φθάσας ἑδήλωσεν, xa!
σὺν αὐτῷ τὸν πρωῤῥηθέντα πολλάκις Τζινεῆτ, op
xot; αὑτοὺυς ἀσφαλίσας πρότερον, ὡς οὐκ ἀθετέσει
ποτὶ την βασιλικΏν βουλὴν. ἀλλὰ ἀεὶ ἔσται dz
ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα, δοὺς αὐτῷ τὸν υἱὸν αὐτου tl;
πίστιν: xal συνθήκας ποιῄσαντες, δώσειν τῷ ᾖᾳ:
σιλεῖ τὴν v Χεῤῥονήαῳ Καλλιούπολιν, xai τὰ Do
τ'χὰ µέρη ἄχρις ὁρίων Βλαχίας, xai τὰ τῖς θὲς-
σαλίας ἄχρι Ἐριασοῦ (18), καὶ "Αγίου ὄρους, καὶ
ἄλλα τινὰ δύσδοτα xal δυσκατέργαστα δώματ᾽
ἀσφραλίσαντες οὖν αὐτοὺς ὄρκοις, xal τὰ ἱστία πτε»
pocavze; ἐπὶ τὴν Καλλιούπολιν ἔπλευσαν. Ki dj
xaX οἱ τοῦ Μουρὰτ ἀσφαλίσαντες, ὡς ἔδει, τὸ c
^U viov, xax ἐν τῷ λιµένι τὰς σχάφας xat τὰς τρι-
ρεις εἱσάξαντες, χα) τοὺς πολεμιστὰς ἐπὶ τὸν πυρ-
ον, τὸν iv. τῷ λιµένι, χαλῶς ἑφαρμόσαντες, ixi-
0ηντο προτδεχόµενοι πόλεμον. 'O δὲ Aris
ἑξαγαγὼν τὸν Τνινείτην μετ ὀλίγων, ὧν Cy
Τούρκων, xai Ῥωμαίων οὐκ ὀλίγον στρατὸν, te-
ξαχτο πόλεμον αἴρειν. Καὶ δη τὸ Ἡασμουλιχὺν (19)
τὶς Καλλιουπόλεως, xal tb δημοτικὸν κατὰ piove
πο) μαχεσάμενοι, οὐκ ἦσαν ἁρχοῦντες εἰς ἀντίσττ-
σιν τῷ Τκινεήτ * ἀνδρεῖος γὰρ ἣν 6 ἀντρ, xal τε
τὰ πολεμιχὰ ἐμπειρότατος, ὡς οὖδεὶς τῶν sóu
Toópxev: τότε καὶ μὴ θέλοντες νῶτα δίδωτι, xui
εἰς φυγὴν οἱ τῆς πόλεως ἑτρέποντο. 'Ὁ Μουσταᾶ
οὖν ταῦτα ὁρῶν, xal θάρσους πλήρης Ὑενόμενν,
οὖν πολλῷ τῷ θράσει ἐξῆλθε xal αὐτὸς τῶν τρ;
ρεων. Καὶ δὴ ἕως ἑσπέρας ἀρειχῶς πολεμᾖσαντ
τῇ ἑτπέρᾳ πάλιν ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Δημητρίῳ ἓν
τῇ βασιλικῆ τριήρει εἰσελθόντες, καὶ ἄμφω bv i
πρύμνῃ καθ!σᾶντες' xal κελεύσας ἀφέδως t9
&vavvloug ἆ πἐναντι τούτου χατὰ πρόσωπον στάντα,
πίστεις δοὺς ὡς ὀλίγους τινὰς λόγους συνάρα ptt
4
Ismaelis Bullialdi nota.
(11)*0 Δημήτριος «ἑαθὼν τὸν Μουσταφαᾶν. Lao-
nicus lib, v de reduceudo in imperium Occidentis
Mustapha initum consilium alío, quam nosler, mo-
de exponit, Disseusisse nempe inter se imperato-.—
res ; Manueleinque pactis cuu Melieuete — foederi-
bus atare voluisse, atque ejus filio Joanne adniteu-
te Homaos Mustapha partes fovisss. Plranzes
ctiqin lib. 1, cap. 46, rem hrevissime uarrat : uter-
que s23e jejune, et Leostarii nomine omisso. Du.
€: et Laonico contrarius est Phranzes, dum Joan-.—
pem hmnperatereu reduxisse e Peloponneso Musta-
plam seribit. Leunclavius, lib. xim. tist. Μαρ].
de Musiapha Dusuie historiam auspicatur ; eumque
post suliani Mebemelis | mortem. in. Selanicensi
" Thessalonicensi urue primum innptuisse scri-
it.
(18) 6zeca.lac ἄχρι ᾿Ερισύοῦ. Aliter Ἱερισσὸς
appellatur, in catalogo urbium, quarum nomina mus
t ta sunt, qui habetur in cod, mauuscripto Biblioth.
legi, Ἱερισσὸς ἡ ᾽Αποζλωνία. Jeriasus nunc appel-
la.a, Apolionia olim vocata fuit. Notitia patriar-
chalis throni Constantinopoleos, sub Thessa!onicer-
si metropolita babet ó Ἱερισσοῦ, fj vov. ᾽Αγίου pos,
J erissi episcopus, vel montis Sancti : id est, Athi Mo-
tis. Mela Acruathon illam appellat, εἰ Ptolemzvi
"A0« &xpov, promontorium Athi. Hoc tamen loc
notandum Erissum et Athon. in Macedonia, n9
vero in Thessalia, sitos esse : et Ducain aul errasst
aut aliis finibus regioues illag terininatas fuisse,
quam quos antiqui geographi produnt.
(19) Kal δὴ τὸ Βασμου.ικόν. Scripuum reperti
etiain 1 ασμουλιχόν. Nicetas. in. Manuele. Comuem
D Baspoj?osgvocat,et levis arimaturze. wilites expe
nit 5 Καὶ τὸ τοῦ στρατοῦ ἐλαφρὺν, τοὺς παρ hp?
λεγομένους Ἡασμούλους, Niceph. Gregoras lib."
Γασμουλικὸν appellat. Georgius etia Pachymerli
in historia Gasmulicun, et natos taleg milites ΤΙ
Latinis, urulieribus Romanis, id est Grecis ?
hella animosos esse dicit: eadem etiam significan
Gregori verba loco citato, qui eos Grzecis Launts
que inorilus assuetos dicit, ab bis (urtitud:neu,
ab illis audaciam didicisse.
925
µηχορήσας αὐτολεξεὶ οὕτως": "Q ἄγδρες, οἴδατε
ἀκριόὼς ὅτι τοῦ ]λτρὴμ ὑπάρχω vlóc, ὑμεῖς δὲ
δοῦλει τοῦ ᾽μοῦ πατρός. Tiv. τρόπῳ τὸ σέδας
οὐχ ἀπονόμετε τῷ xvplo ὑμῶν; Οὐκ οἴδατε ὅτι
ὁ προαυθεγτεύσας ὑπῆρχε» àpóc ἁδεοΊφός; Κά-
χείγος τὸν ἕτερον τῶν ἀδεᾖλφῶν φονεύσας, xal
τὴν ἡγεμογίαν ἄχρι τοῦ νῦν παρα-αδὼν, ἐμὲ
φυγάδαᾶ, καὶ µέχρι τοῦ νῦν ἐν χερσὶ Ῥωμαίων
ἔγκλειστον ἁποκαταστήσας. Nvv Θεοῦ γεὖσει
πρὀς µε τῆς εύχης ἱὰαρῶς émi6Aey donc, xal
ἁπροσχόπως προτρεχούσης, εἰσῆξέ µε εἰς τὴν
πατριχὴν ἡγεμογίαν * ὑμεῖς ἁνγτωθεῖτε, xal οὐκ
bite προδῆγναι. El μὲν οὖν νεύσετε apóc µε, καὶ
χαραχωρήσετέ µοι, xal δώσετε την ὁδὸν ἁπά-
Tovcd* uoc ἐν τῇ Αδριαγοῦ, ἐγ τῷ olxq τῷ πα-
ερικῷ, ξσεσθέ uou ἀπὸ τοῦ νῦν οὗ δοῦ.Ίοι, dAA
ἀδελφοὶ, καὶ t» πατριχἡν εὔνοιαν φυ.]άξω εἰς
ὑμᾶς, καὶ ὑπερεκθήσω χάρισι χάριτας, xal ταῖς
δωρεαῖς δωρεάς. El 0' ἀντισταθείητε, ἐγὼ μὲν éy-
κρατῆς γεν ήσομαι τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν,
συγεργούσης τῆς τύχης, xal συγκοπιῶντος τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς τοῦ βασι έως. Kal γὰρ τῷ Μουρὰς
oix ὀρεχθήσεται ἡ πρὸς τὰ ἑσπέρια ἁπάγουσα
ὁδός * ἐπὰν' δὲ γεγήσοµαι χύριος τῶν ἐμῶν, xal
Ἰάδω καιρὸν, ἐγὼ ὑμᾶς κρινῶ. Τούτων οὕτως
ἐνωτισθέντων, αὐτόμολοι τῶν προὐχόντων τινὲς ἡλ-
(ον xa προσεχύνουν, xai μετ kxtlvoug ἕτεροι.
Πρωΐας δὲ ἐξελθὼν ix τῶν τριήρεων οὖν τῷ Τξι-
HISTORIA BYZANTINA.
αὐτῶν, εἰς συμφέρον τῆς πόλεως. "Ἠρξατο ób δη- Α sine metu sisterent, quod cuperet cum
926
ipsis
quosdam sermones conferre eoruin civitati utiles.
Hanc itaque orotionem ad cos habuit : Notum
vobis probe 9 est, viri, me lIltrim Bajazitis
filium esse, vos vero patris mei mancipia fuicse.
Quare. venerationem εἰ obsequium domino vestro
non exhibelis ? num- ignoratis eumdem fuisse de- Í
5 Céssorem ac [ταίγεσι meum ? ]lle quidem — fratri-*
cida [uit imperiumque ad kanc diem per vim et
injuriam occupavit ; meque [ugitivum in Romeo-
rum manus, velut in. carcetem, compulit. Nunc
vero prospera magis ac latiori fortuna, annuente
Deo, utenti, citraque. impedimentum rebus. mihi
procedentibus, paternumque | imperium adepto vos
adversamiui, mec sinitis res meas — incrementa
suscipere. Si itaque paries meas secuti [ueritis
obsequio mihi prastito, et via, que Adrianopo-
lim domum paternam cucit, aperta : in posierum
mancipia mea vos non reputabo, sed - [(ratrum loco
habebo, paternamque benevolentiam intactam erga
vos servabo : beneficiisque beneficia, largitionibus
largitiones superaddam. Si secus vero, ae hoati-
liter adversum me vcs geratis, adjuvante foriuna,
et. imperatore Manuele paire. meo, ditiones paternas
recuyerabo ; ubi quoque illas recepero, occasione
mihi data vos condeiinabo. Talia cum — audiisseni,
sponte transierunt ad Mustapham aliquot ex
oppidi primariis, eorumque exemplum alii se-
cuti, ipsum imperatorem salutaverunt, Puostri-
νεῆτ, ἐπιδάντες ἵπποις, καὶ τὰ ἑνυάλιον ἠχήσαντες, c die ubi illuxit, ex triremibus cum Cineite exscene
ἐκ τῶν *pifjpeov ὥρμησαν, ὡς πρὸς πόλεμον, σὺν
t ἑνόπλοις Ῥωμαίοις τε xa Ταύρκοις. Καὶ 61
τὸ τοῦ δήµου πλῆθος ἅπαν ὅσον ἔνοπλον, xai ὅσον
(θεατρῶδες, αὐθωρὸν ἀπένέιμαν τὴν προσχύνησιν’
χαὶ πάντες εὐφήμουν αὐτὸν ὡς ἀρχηγὸν, καὶ τοῦ
Ὀθμὰν ἀπόγονον * xaX συνέῤῥεον ἄχρι; ἑσιέρας al
πὲἐριξ χῶμαι, xal προσχυνοῦντες εὐφήμουν. Οἱ δὲ
τοῦ πολιχνίονυ ἑντὸς oüx ἑνεδίδουν * ἀλλ᾽ ἀνθίσταντο
λέγοντες, xat ὑψηλῇ τῇ φωνῇ εὐφημίξοντες τῷ Mou-
fX: ὡς ἀρχηγῷ αὐτῶν, xol καθολικχῷ δεσπότῃ, τὸν
δὲ Μουσταφᾶν ὀνειδίζοντες. Τότε ὁ Μουσταφᾶς ἀπά-
pas; τὰς δυνάµεις, πρὸς τὸ ἑξαμίλιον τῆς Χεῤῥονή-
σου ἔξεισι, xoi πάντες οἱ τῆς Χεῤῥονήσου xol τῶν
ἔξω συνέθεον εὐφημοῦντες. 'O δὲ Δημήτριος ἔπο-
λιόρχει τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως. Ἔπανα-
γάγωμµεν οὖν τὸν λόγον εἰς τὰ τοῦ Μουράτ * δηλο-
ποιῄσων ἡμῖν πῶς xal τίνι τρόπῳ τὴν ἀρχὴν ἔσχε,
xal πῶς τὰ τῶν Ῥωμαίων βουλεύματα εἰς χενὸν
χατηντῄκεσαν " xal ποίῳ τρόπῳ ὁ Μουσταφᾶς ἀπό-
ὃρα θανατωθεὶς, xoà ὁ Τζινεῆτ πῶς αὐτὸν χαταλι»
πὼν ἔφυγε.
redeamus, t nobis innotescat quibus modis.
dit, et equis conscensis signum pugus datum :
exque triremibus veluti ad. proelium Ron:ei Tur-
cique armati procedunt. Confestim plebeiorum
multitudo, quotquot armati erant, ceterique
qui tauquam scene speclatores erant, eum 8à-
lutarunt ac venerati suut: cunctiquo — utpote
duci alque iunperatori Otlimanica stirpe edito,
acclamando plauserunt ; continenter etiam ad
vesperam ex pagis ac vicis proximis univer-
si confluxere venerabundi, ac fousta precantés.
Qui vero arcem intra urbem sila propugna-
bant, ipsi se Mustapha non perimisere : quin
etiam animose resistentes, «lta voce Morati
felicem eventum augurabautur, imperatori neu-
pe suo universorumque domino, jactis rursum
in Mustapham probris. Tunc ergo Mustaph»s,
deducto inde exercitu, ad Chersonesi lhexami-
lium tendit: universique — Cherromesii, εἰ qui
extra Peninsulam habitant, concursu facto eum
salutant; intereaque castellum Callipoleos Deme-
trius oppugnat. Sed od res Moraiis narraudas
imperium obtinuerit : quomodo etiam ftomsorum
irrita consilia successu caruerint : ul etiam Mustaphas aufugerit, necique deditus fuerit, ipsum-
que deseruerit arrepta fuga Cineites.
Ἐπειδῃ διάγοντος àv τῇ Προύσῃ τοῦ Μουρὰτ, ὡς
ὁ λόγος φθάσας ἑδήλωσε, xal τοῦ ὑπηχόου τὸ χρεῖτ-
τον καθ ἁκάστην συῤῥέοντος ἐπ αὐτὸν, ὡς δηθεν
την πατρικἣν θανὴν παραμυθῆσαι βουλόμενοι, καὶ
4b τῆς ἀρχηχγίας εἰσόδιον χαιρετίζοντες * αἴφνης μῇ-
Cum Prusa ageret Morates, ut jam diximus,
potiorque pars subditorum quotidie ad ipsum
accederent de morte patris consolaturi, eique
ad imperil 0 assumptione:n congratulaturi : &a-
bito nuntius Lampsaco affertur, iriremes quain-
921
DUC.E
923
plurimas Callipo'si in statione esse ; vociferatio- À νυμα ἐκ Λαμφάχον, ὡς xpifper; ἓν xfj, Ko)uou--
nem, tumultum, machinarumque fragorem aec
strepitum. super. meenitim pinnis exaudiri, — alia-
que signa hiostilisirruptionis. Moratis itaque con-
κια prohairissimi, procerumque priecipui Ba-
jii olim. invident^s, qued. czteris, qui ho-
nores gerebant, potentia pr»staret, superhe
quoque se gereret, nihilique omnes, penderet
(süperciiiosus quippe vir ille erat, inque multos
contumeliosus), tempus aptum οἱ libertatem sibi
oblatam loquendi rentur. Morate& etenim ado-
lescens. manihus suis. imperii babenas non mo-
derari, sed procerum tyrannis , ceu. mulus
indomitus, huc et illuc recaleitrare, puerumque
Wuperatorem nihili facere : in. quo ne liherta-
tis. Inquendi Φε] micabat * ille potius sa-
trapas suos complecti, et. supra modum charos
habere, a4 quem ejusmodi orastionem — habue-
rant : Cernis, domine, quam diligenter res πο-
siras prefectus noster. curet ,que in. occidenta-
libus partibus. jam perierunt, Regni tui corona
Mustaphee capiti imposita. est. Thrace gazarum
viriumque is brevi potietur : statimque, nisi ali-
quatenus provideatur, | adversus. nos. confirmanda
ejts polentia, est. Impera. itaque. cum — copiis
omnibus, quee hic presto swnt, Dajasitem fre-
Γκπι trajiceve, et contra. Mustapham eas. ducere,
priusquam limic provinciarum occidentalinm se adc-
jungant copie, Inter. satrapas equidem tuos, nwllng
λει ὅτι πλεΐῖσται ' xaY φωναὶ xa* ταραχαὶ, xax £p-
γάνων Tot, xal χτύποι ἐπάλξεων * καὶ ἄλ]α svi
σημεῖα ἐχθρῶν ἀπαγγέλλοντες. Οἱ δὲ τῦ Μορὰ:
δ.)»μώτατοι (20), καὶ τῶν ὑπερεχόντων περιφᾳνέ-
vatot, φθόνον τρέφοντες Έχπαλαι κατὰ τοῦ Dlayu-
(ht. 6; ὑπερέχοντα πάσης τιμῆς, καὶ µεγαλαι-
χοῦντα., xai εἰς οὐδὲν λογιζόμενον τοὺς πάντας, xx:
Υὰρ ὑπέροφρυς ἣν 6 ἀνὴρ. xal τοῖς πολλοῖς σχω-
πτιχός * χαιρὸν εὑρόντες ἀρμύδιον καὶ τὸ παῤῥησαα-
στιχὸν πρὸς αὐτοὺς ῥέσον χαὶ ΥΣρ 6 Movpi: vis;
(v, καὶ τῆς ἀρχῆς τὰς ἠνίας οὕπω ταῖν χεροῖν xpi.
τῶν * ἀλλ᾽, ὡς ἡμίονος ἁδάμαστος, f) τυραννὶς Ec;
χἀχεῖθεν ἀπολακτίζων τὼ πόδε, xax χαταφρονῶν τῷ
παιδί. οὖκ ἣν ἓν αὐτῷ παῤῥησίας orto, ἀλλὰ
μᾶλλον πρὸς τοὺς σατράπας στοργὴ, καὶ πέρα τοῦ
μέτρου διάθεσις. ἔλεγαν πρὸς αὑτόν * Ορᾷς, si-
p'*, τὴν τοῦ ἑἐπιστάτου ἡμῶν ἐπιμόλειαν ' f
τὰ τῆς Δύσεως δ.λω.1ε. καὶ ἡ τῆς σῆς αὐθεντίας
χορωνὶς ἐτέθη àv τῇ τοῦ Μουσταφᾶ κεφα]ῃ.
ης ἐν ὁ.1/γῳ γὰρ ἑγκρατὴς γενῄσεται πάντων
τῶν θρᾳκικῶν ὑησαυρῶν καὶ δυνάμεων * καὶ ye
ob πο.ϊὺ Ισχύσει καὶ καθ ἡμῶν, &l μὴ dpa τένη-
rat τις ἐπιμέλεια. Κόλευσον οὗ» σὺν ταῖς ἔυ-
φάμεσιε, ταῖς εὑρισχομέναις ὡδὲ απερᾶσαι cir
πορήμὸν, xal ἀντιταράτάξαι τῷ Μουσταςᾷ , 3p
toU ἐλθειν καὶ σιναφθηναι τὰς δυτικὰς ξιτή-
µεις σὺν αὑτφ. Καὶ })ὰρ οὐκ ἔστε εῶν σῶν σα-
τρασῶν ἕτερος. ὡς ὁ Παγιπζητ, ἀν τιστῆναι, καὶ
est [Dajaxite aptior ad repellendum et in [(ugam con- (Q κατατροπὠσασθαι τοὺς ἐναντίους. ὡς αὐὑτός'
ecriendum — hostem : universa siquidem Thrac'e
miliia eun a'que. ac dominum suum respectat :
ipseque quo. enlt, non secus quam famulos suos
ducit, obsequentesque omnino submissosque habet.
Hzc libenter audivit Bajazites, οἳ quam ce-
leciter potuit, ad fretum sacri. ostii Proponidis
' pervenit : cumque paucis militibus comitantihts
in continentem — ulteriorem trajecit : biduoque
Adrianopolim accedens, validum exercitum illic
contraxit. Ín omnibus enim, ut. praediximus, vir
ille acer ae promptus erat: ab omnibusque
observahatur. Communieatis deinde consiliis cum
provinciarum — oceidentalium — rectoribus, ipsos
sacramento adegit, nunquam, etiamsi cladem quo-
quomodo aeciperet, defeeturos : quin. etiam for-
titer ac generose adversus hostem se gesturos,
et operam su&m, quo victor Deo juvante era-
deret, navaturos. His atque similibus intcr cos
actis, prepotentem exercitum eduxit. Bojazites :
Axel καὶ τὰ θρᾳχιχὰ tdypara ὡς xpi avcir
σέδονται πάντες * καὶ αὐτὸς ὡς οἰκείοις atti
ἅγει ἔνθα καὶ βούλεται, δεικγύντες cic αὐτὶν
d» av ὑπακο]ν xal ταπείγωσυ».
Τότε ὁ Πανιαξἡτ προλύμως τὸ λεχθὲν ἀχούσα,,
«ai μετὰ σπουδῆς πολλῆς., ὡς εἶχε, τὸν πορθμὸν ci;
Προποντίδος τοῦ ἱεροῦ στοµίου (21) κχαταλαών'
καὶ τὴν περαίαν διαθὰς οὖν τοῖς παρατυχοῦσυ
εὐαρίθμοις, ἐπὶ δυαὶν ἡμέραις τὴν ᾿Αδριανούπολιν
χαταλαθὼν, xXxst συναγηρχὼς παμπληθὴ σατρατόν'
χαὶ yàp, ὡς εἰρέκαμεν, ἱμδριθὴς ἣν ὁ &vbp ἓν v5
πᾶσι, xal πάντες πρ)ς αὐτὸν ἑκαρσδόχουν. Καὶ
κοινολογησάµενος σὺν τοῖς ἄρχουσι τῶν δυτικῶν
μερῶν, xai πίστεις παρ) αὐτῶν λαθὼν, ὡς οὖχ
ἁποστατήσουσιν, οὔτε (x3v] τὴν τνχοῦσαν oro
βλάδην' ἁ)λὰ Ὑενναίως ἀντισταθῶσι τῷ Σχθρῷ᾿
καὶ τοῦτον Θεοῦ συνεργοῦντος νιχητὴν ἀναδείξωσι
ταῦτα, xai τὰ τούτοις ὁμοῖα λέξαντες, ἔξεισι pei
δυνάµεως πλείστης. Καὶ δὴ τὴν tv. Χεῤῥονήσῳ σὲ
Ismaelis Bullialdi not».
(20) Οἱ δὲ τοῦ Μωρὰτ δοκιµώτατοι. Quam Ducas
orationem veziros ad. Moraiem habuisse hoc loco
narrat, quicum historia Verantiana apud Leun-
clavium consentit, eam ad Bajazitem bassam illos
habuisse Morates Dragomanuns apud eumdem asse-
rit. In narrandis enim rebus bisce a Bajazite ge-
&'is, Morates a Duca et Verantiana historia diacrepat,
dum b:ssam illum, ad solam famam prosperi. re-
rom Mustaphzearmn successus, 4 Morate defecisse
scrihit.
(21) Της Προποντίδος τοῦ lspov σεοµίου. Ducas
BRosporu:» Thracium, errorem vulgi secutus, Propas-
tidem perperam vocat: illis quippe temporibus, bine
Propontides a Grecis. imperitis (erebantur. Codet
Reg. (14. Προποντίδε, δύο, ἡ μὲν χατὰ τὴν "A6.-
δον, fj δὲ χατὰ τὸ ἱερὸν xav Ψαμμάβιον. Una ad Α9γ-
dum : alia ad [ostium]. sacrum. et. Psammatkior.
Ἱερὸν a:óp:ov, ad. Bosporum pertinet Thracium:
nbi in angustissimam latitudinem coartatur.| fre-
tum. In utroque liitore castrum zediticatum est.
Gillius, lib, ri, 5, de Bosporo Thracio adeundts.
. ^
9 0 HISTORIA BYZANTINA. . 920
ρουσαν ὁδὺν εὐθυδρόμως ἀρξάμενοι, ταχυξρόµοι À cumque viam, qua recta in Cherrouesum du-
τινὲς fjsav προπεµφθέντες παρ) ἐχείνου. Kal δὴ
ἐπανελθόντες ἀγγέλλουσι τῷ Παγιαξὴτ, ὡς ὁ Μου-
σταφᾶς μετὰ δυνάμεως πλείστης ἁπάρας τῶν ἐχεῖσε,
χαὶ περαιωθεὶς τὴν νεωστὶ παρὰ τῶν Τούρχων µε-
Ἰαλυνθεῖσαν χώµην, xal εἰς πολυάνθρωπον τελὲ-
σθεῖσαν, τις µεγάλη Καρύα (22) κέκληται, ἑγγύς
που τῷ χάµπῳ τῆς, Αδριανοῦ τῷ πρωῖ μέλλει ᾿ xa-
τουνεῦσαιε Ταῦτα ἑνωτισθεὶς ὁ Παγιαζὴτ, καὶ
µέσον θράσοις xal δειλίας πρυτανευόµενος, ἔξεισι
τῆς ᾿Αδριανοῦ μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πλειόνων,
ὑπὲρ τριάχοντα χιλιάδας ὄντων. Φθασάντων δὲ Ev
τινι ὑδατώδει πεδίῳ (καὶ αὐτὸ πλησίον iv τῷ ἄκρῳ
τοῦ xáuTou, ὥστε thv πόλιν ᾿Αδριανοῦ φαίνεσθαι
ἀμυδοῶς ἐξ αὐτοῦ, ἁλσώδει ὄντι χαὶ λίαν καθύγρφ),
ἐν τούτῳ τὰ τοῦ πολέμου ηὐτρεπίζετο. Καὶ γὰρ
ἔφθασε χαὶ 6 Μουσταφᾶς σὺν τοῖς ὑπ' αὑτὸν, καὶ
ἄμφω τὰ στρατόπεδα ἐξ ἀνάγχης ἐχρην συμπλαχῇ-
ναι, tl xol ὁ τόπος ἑδόκει ἀσύμφορος. Τότε ὁ Πα-
χιαζῆτ ἅμα xal τὴν δημηχορίαν, καὶ τὴν Ev ἅρμασι
καὶ ἴπποις παραχέλευσιν συνάψας, πρὸς τοὺς ἠγε-
µόνας τῆς δύσεως ταῦτα εἴρηχεν *
"Ανδρες ἁδε.φοὶ, καὶ ὅσον ὑπὺ τὴν ὑμετέραν
χεῖρα χοινὸὀν, οἴδατε ἀκριδῶς τοῦ παρφχηκότος
ἡμῶν δεσπότου τὴν ἁγάπη», ἣν ἐδείχκννε πρὸς
ὑμᾶς, καὶ τὸ εὐδιάθετον τῆς γγώμης αὐτοῦ, ὡς
οὐχ ἐχρᾶτο ὑμᾶς ὣς δού.ους, AAA ὡς ἀδε]ρούς
xal οὗ τόσον ἐφρόντιζε τῆς οἰχείας ὀρέξεως, ὡς
cit, ingressus essét, speculatores ab eo^ pre-
missi festinanter redeunt, nanuntiantque Musta-
piam cum ingenti exercitu, relictis locis illis,
trangressum cssc juxta vicum &1 a Turcis nu-
per exstructum, hominumque frequentia cele-
brem (Magna Carya is vocatur), postridie vero
castrametaturum :in sgro Adrianopoleos, Hoc
nuntio accepto Bajazites suspensus animi, iuter
audaciam et inetum anceps, Adriamopoli egre-
ditur, copiasque supra tringinta militum millia
educit. Cumque pervenissent in quemdam cam-
pum uliginosum (cujus extrema pars agro
Adrianopolitano vicina est : ita tamen ut ob-
scure Adrianopolis inde conspiciatur, quod silvis
sit cousitus, valdeque humidus locus), ad prae
lium se comparst, Jam quoque illuc cum su's
accesserat Mustaphas, et utrumque exereitum
ad conserendum inter se iranus necessitas adi-
gebat, quamvis incowmodus situs videbatur.
Hic Dajezites orationem parsneticam curru ve-
cius ac equitans meditatus, Occidentis duces sic
allocutus. est :
Viri fratres, universique qui vestro imperio parent,
probe vobis cognitum est, quam clemens atque man-
egetus. in vos fuerit dominus noster defunctus. Ejus
. animum mitem ac facilem experti estis, qui vos ΜΟΝ
servorum, sed [ratrum loco habebat. ]s pro[ecto
voluptatibus suis haud indulgebul eque. ac utilita-
εὁ συμφέρον ὑμῶν ' καὶ ὡς ὅρμαιον ἡγεῖτο τὸ C libus vestris studebat : quodque in. universos. con[e-
χοινὸν ἁγαθὸν, xal κατὰ cxozóy εἶχε τοῦ αὑξά-
}εσθαι τὸ τοῦ προφήτου ἔθνος; xal ἑλαττοῦ-
σθαι tÓ τῶν ᾿Ῥωμαίων * καὶ πόλεις xoAAác συν-
ἠψε xal ἐπωρχίας τῇ τῶν Μουσουάμάνων ἀργῇ:
xal οὐκ ἔιπεν ἄχρι τεευτῆς αὐτοῦ προστίθε-
σθαι, καὶ π.]εογάζει’ δυγἀµεις καὶ πράγματα.
Νῦν δὲ ὁ παρὼν οὗτος Υγευδόεουρκος, ὃς xul
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἓν ταῖς παρούσαις ἡμό-
Γαις ἠγέρθη, ἤδη τὴν αὑθεγτίαν µερίζων πρὸ
τοῦ «Ἰαδεῖν * καὶ toic Ῥωμαίοις τὰ κρείετω πιὸ
τοῦ ἔχει παραδίδωσι, ἄτινα ol τοῦ ἀρχητοῦ
ἡμῶν πατέρες μετὰ πο. λῶν ἱδρώτων καὶ πόνων
ἐκτήσαντο. Ἡ οὐκ οἴἵδατε, ὅτι ἡ Καὶλιούπο.ις,
καὶ ὁ ταύτης πορθμὸς xA&(c ἐστιν ᾿Αγατο.λῆς τα
καὶ Δύσεως, Δἱγαίου πελάγους καὶ τοῦ Εὐξείγου;
hal αἱ ταύτη» ᾿Ῥωμαῖοι βασιἀεύουσι», ἤκιστα
-Τοῦρκοι Ῥωμαίους αἰχμα.λώτους εἰς ᾿Εφα» δια-
πορθιιεύουσι * Ῥωμαῖοι δὲ Τούρκους xa) uda:
xal ἔσται ἀρχὴ ὁδυνῶν τὰ ἡιιέτερα, éAsvOspiuc
' 9
rebat bonum, id lucro sibi apponi rebatur. Eo
tendebut ille,ut prophete genus incrementu susciperet,
resque Romeorum accise. imminuerentur. Multas
proinde urbes ac provincias Musulyuanorum imverio.
adjuuzit, nec cessavil ad obitus usque sui diem vires
ac potentiam augere, amplioresque reddere. Ναό
vero qui hic castra habel fa!sus Turca, qui propter
Ῥεεσαία mostra. capul lioc tempore extulit, imperium
nondum a se occupatum sibi arrogat : Romeisque
potiorem ejus nondwm acquisiti partem tradit, qucd
regis nostri majores multo sudore ac [abose partum
possidebaut. Àu non clare intelligitis hanc Culliyolim
ejusque fretum. claves. esse. Orientis ac Occiden is,
Αρα maris et Euxini ? Quod si hanc sub. ditione
D για Homwi retineant, Turci captivos Romwos in
Orientem transvehere minime poterunt, l'omai ιειο .
nullo arcen:e Turccs captivos trajicient. Jamque ves
veitrie, Romais se in libertatem assereniibus, labure
incipient. Vos hac de causa horlor, ut huic fa so
Ismaclis Bul!i«1di note.
(22) Meryád.1n Καρύα. Ptolemaeus οἱ Sicphanns in
Thracia Clersoneso liabent Καρδίαν, quam Duiri-
nicus Marius Niger comment. 10 in Europ. /Csogra:
piam Cardiaspolim appellat. llam quoque cxhibezst
Tabula geogéraphieze Cxsiorum in Chersoneso Thra-
εἶσα, quae procul duiio il;a est MiyáAn Μαρύα, pro
Kagóía, a Gvecis antiquis appellata. Leunclavius
1 Pandectis Historie Turcice cap. 96, in Thracia
Cherepoltn locat, quam ΟΦ Cuariupolim. appel-
lant. Notitia episcopatuum sub patriarcha Dy aantino
exliibet Χερινύπολινν leracleeusi Thracia metropo-
lita subditau. Cantacuzenus, lb. 1, cap. 42, lhia-
bet etiam mentioneu illius urbis, Μεγάλη Καρύα,
κατὰ τοῦ Λίπηχος λεγόµε,ος bpoz, Mugna Carya juz-
ta Lipicem montem sita. Lib. tt, cap. 76, de ea lo-
quitur, ita ut llexamilio Chersunesi Thracia: vicina
sit ; ubivet cap. eiiam 77. illam Chariupolim vocat,
931 DUC £ 932
ac commentitio Mustapha, el cum eo. sentientibus A δὲ dzapzh τὰ τῶν "Pouaior. Διὸ 1apnxa.lo
Romeis opemque ferentibus egregie obsistatis. Neque
equidem sanguine Othmanico satus. est. impius iste
fidei nostra infestus. lle enim Mustaphas domini
nostri frater, quod ab eo olim audivi, infans admo-
dum fato cessit. Hunc equidem ez infina Turcorum
nlebe unum, imperator Manuel Mosem viventem veri-
tue, Hltrim Bajazuis filium jactabat. Deinde imposter
iste, ut vidit imperatorem jurejurando teneri, ami-
citian &9 concordiamque inter ipsum dominumque
uosirum stabilitam 6.16, aufugit in. Walaehiam,
ibique cun Myltza Mysorum (unc temporis principe
moratus est, seque. filium Bajazitis Iltrim jacians
auxilium rogabat. Quod ubi obtinuit, inops equidem
parvique »omenti, Thessaliam invadit ac latrocinia
exercet : obvios mercalores ceterosque — spoliat :
Jltrim Bajasitis filium se predicat, exque Othmaui
prosapia editum. (Qued ob flagitium dominus nosler,
ut probe scitis, exercitum. justum. adversus. eum
expedivit ; εἰ inito prope Thessalonicam praelio,
cum mon posset sceles'us. ille impetum sustinere,
- fuga in urbem istam pervenit. Tunc temporis etiam
Cineites domino nostro militabat ; qui quidem, Asie
dum preest, ducis geueralis Smyrne e: Ephesi iitulo
ibi arrogato antea defecerat. Inde valido exercitu a
rege nostro pulsus, jussusque eum. comitari et. iu
cccidentalibus provinciis degere. Is!e ergo occasionem
nactus Thessalonicam anfugit, et hac de causa. Mu-
slaphe se conjunrit. Cumque cives in e» proposito
non prodendi lunc impostorem, pertinaciter starent,
ὑμᾶς ὡς χρὴ ἀνειστήῆναι τῷ 4 ἰαστῷ toórg Mov-
σταφᾷ, xal τοῖς σνυγασπισταϊῖς, καὶ ὁμόφροσι
τούτον Ῥωμαίοις. Οὐ γὰρ ἐκ τῶν αἱμάτων '00-
μὰν οὗτος d δυσσεδὴς. καὶ ἐχθρὸς τῆς πίστεως.
Kal γὰρ ἐχεῖνος ὁ Μουσταφᾶς. ὁ ἁἀδελφὸς τοῦ
κυρίου ἡμῶν, ἐτεθνήκει κοµιδῇ γήπιος or, 2α’
θὼς d κύριος ἡμῶν Kleve πρές µε. Οὗτος γὸρ
τῶν χυδαίων Τούρκων εἷς Qr, ἐν ταῖς ἡμέραις
τοῦ προπαρῳχηκότος Μωῦσῆ. ὁ βασιβεὺς Ma-
νουἡ τοῦτον, ὡς υἱὸν τοῦ 'IAcphp, ἑφανέρωσε,
ἑκφοθῶν τὸν Μωῦσῆν. Εἶτα ὁ π.Ίάνος οὗτος ὡς
εἶδα τὸν βασιέα ὄρχοις συνδεθέντα, xal ἄκραν
ἁγάπην ἆ 1λή.οις dx συμςᾳώνου σὺν τῷ xvplo
ἡμῶν µεταδώσαντας, ἁποδρὰς ἐς B.laxíar ágt-
xsto, συνδιἆγων τῷ Μύ.Ίεζῃ τότε τῶν» Mvcov
dpxnyp ὄντι, viór αὐτὺν τοῦ Ἱατρὴμ ἆποκα-
JAobvca, xal βοήθειαν ἐξαιτούμενον. Κάκειδεν
λαδὼν ὁ.1/γην τιὰ βοήθειαν, xal εἰς τὰ ϐΘεττα-
A'ac µέρη ἁῃστρικῶς εἰσελθὼν, τοὺς συν αντῶν»
τας ἑμπόρους καὶ οἰονουσδήτινας ἑξεγύμνου,
xaAor ἑαυτὸν vlórv τοῦ ἸΙτρὴμ, καὶ tov ᾿Οθμὰν
ἁπόγογον. "O0tv καὶ ὁ κύριος ἡμῶν, ὡς ὑμεῖς
οἴξατ», στρατὀν ἀξιό.ογον πἐμγας xac αὐτοῦ,
éryóc που ες θεσσαΛογ/κης συνάφαντες xó-
εμον, μὴ δυνηθεὶς ἀντειστῆναι d ἆ 1ἁστωρ, gi-
Téc elc thv θεσσα.Ίονίκην εἴσεισι. Τότε xal
6 Τζινεὴτ συνδιάγων τῷ ἡμετέρῳ xvplo, xal yàp
ἦν ἀπεστατήσας τὸ πρότερον, αὐθεντεύων τὴν
ἑπαρχίαν Ασίας, xal καθο.]ιχὸν ἡγεμόγα Σμύρ-
dominus noster ad ipsorum imperatorem scripsit, ( γης τε καὶ Εφέσου ἀποκαλῶν ἑαυτὸν, xal σὺν
:aliaque ei clare significat : Cum ezivissem ad vena-
tionem, imperator illustrissime, ut. feram. compre-
henderem, jamque lupo abacto predam, quam se-
ctabar, in. manibus haberem, imperii tui mandras
lupus iste ingressus est, salvusque evasit. Pete ilaque
praedam meam sihi reddi, ne tuit cc meis pecudibus
temporis lapsu perniciem affero. Jstis imperator
respondit : Etsi lupus. sit qui soelutem sibi in mea
mandra quasivit, mansueta lamen ac husanc sum
indolis ; neque ex. aliena cede εοἰμρίαίεπι copto.
Lupi custos ero, non proditor. Hoc contentus sis, ut
eum [renatum colibeam mem. potestati suppositum,
eique. non permittam. procurrere, et aliquid. quod
tiun sii devastare. Securus ergo omnibusque ubertim
abundans regna dum vizeris, [ederibusque sta, qua
jurati. ambo pepigimus.eD Dehinc hunc. Muiiapham
ac Cineitem Constantinopoli detinuit, εί post qua-
driennium in Lemnum insulam illum transmisit, tbi
hactenus degeret. Nunc cum nocere nebis imperator
haud possit, intelligatque consilia sua. exi:um nom
sortiri (volebat quippe duos infantes regios penes se
habere, suisque viribus lerrorem nobis per ipsos
injicere), transfugam istum Cineitem ac Mustapham,
ceu caues (eros el rabie citatos, iu nos imznisit, Ad
caprarum quidem modum aul leporum contra. hostes
mos non prabeamus ; quin etiam tanquam leones
iusiliamus, hastasque nostras, qua flecti. nesciunt,
in eos directe quatiamus. Arimum addat nostrorum
-
s£toAÀg δυνάµει τοῦτον &EsAdcac éxsiber, civ
αὐτῷ διάγςω’ ixélevey d ἡμέτερος χὑριος εἰς τὰ
τῆς Δύσεως µέρη. Τέτε xal αὐτὸς χαιροῦ δραξά-
paroc elo nA0ev. &y τῇ 6sccadorixm φυγὰς, xai
τῷ Μουσταφᾷ δι αἰείαν ῥηθεῖσαν συνἠφύη. Ὡς
&' οὖν οἱ τῆς πόεως ἀνενδότως ἱσεάμενοι, καὶ
μὴ απροδοῦναι βουηθάντες τὸ dxacsora τοῖ-
tor, ὁ ἡμέτερος δεσπότης Té: pags πρὸς τὸν βα-
σι]έα αἰτῶν αὐτὸν, καὶ παραδειγματικῶς ἑμήντε
λόγων» ᾿Εξελθὼν τοῦ δηρεῦσαι θήραν, ἐκ ἶαμ-
ἁρότατε faciAso, καὶ Jéxov κυνηγετου/ένοι,
καὶ δὴ ἐν χερσὶ τὴν óygar ἔχων, εἰσπηδήσας
ἐσώθη ἓν τῇ μᾶνδρᾳ τῆς σης βασι1ε΄ας. ᾽Αξιὼ
D οὗὖν τοῦ δοθῆναι τὸ àpór θήραμα * ἵνα μῆ xcl
τῶν Cor xal τῶν ἐμῶν θρεµ[ιάτων «1υμαντὴρ τ-
Φηται χαιροὺ προϊόντος. Ὁ δὲ βασι]εὺς drré-
αρ Φε πρὸς αὐτόν ' El xal λύκος τὸ διασωθὲν
ἐν τῇ ἐμῃ µάνδρᾳα, d&.LU ἐγὼ τὺ γα Λην ὃν Eye
καὶ οι λάνθρωπτον, xal τὸ μὴ yalpsir ἐα᾽ d.Llo-
τρίοις Φόνοις, corhp ἔσομαι τοῦ «2ύκου, xal οὗ
προδότης. Αρκεί σοι τοῦ γα.1ιγῶσαι τοῦτο»
ἑγὼ, καὶ ἐν χερσὶν ἔχει’ καὶ μὴ] ἐᾶσαι «πτρο-
Culvsiw uite φθείρειν τι τῶν σῶν, ἆ 11 ἐν' ἀδείᾳ
καὶ dpüoríg ἡγεμογεύει' σε ἄχρις ὅρου ζωῆς
σου, φυάαττομέγων τῶν ἐν ὅρχοις Τεγομµένων
ἡμετέρων συν θηχκῶν. Ἔκτοτε οὖν εἶχε τσῦτον c
βᾳασι.λεὺς v τὴ Κωγσταντινουκπό.ει σὺν τῷ Ἱζ-
reut ^ xal μετὰ χρόνους τέσσαρας ἔπεμψεν αἲ-
93)
τὸν àv τῇ νήσῳ Λήμνῳ, xdxei δι) ἄχρι τοῦ A
νῦν. Nor δ' ὁ βασιλεὺς μὴ ἔχων ὅ τι xal δρά-
σειεν, ὁρῶν μὴ εἰς τά.ὶος có. αὐτοῦ BovAnga
ἑξερχόμεγον * καὶ γὰρ ἑδού.ετο τοὺς δύο παΐδας,
τοὺς ηπίους, ἐν ταῖς χερσὶν ἔχειν ' καὶ δι ἐκεί-
HISTORIA BYZANT:;NA.
931
major numcauus, inf, riorque eorum, qui ipsi militant :
quos cernitis panem rej;is mei in dentium interstitiis
adhuc ferre. &3 Eos adjutores mox. hobebimus in
pecude aberrante retrahenda, Hoc unum nobis eat
erit, si proelium prompti alque alacres inierimus.
vor ἡμᾶς ἐπτοῆσθαι τῷ αὐτοῦ χράτει ' ἤδη τὸν ἁποσεάτην εοῦτον σὺν τῷ Μυυσταφᾷ. ὡς áyplovc
χύγας καθ ἡμῶν ἀυεεῶντας, ἀφῆκεν ' ἡμεῖς δ οὐχ ὡς δορκάδες ἢ ατῶκες elc τοὺς ὑπεναντίους
ραγοὔμεν. à ὡς Aéovtec ἐπεισπηδήσομε»ν. καὶ ἁμεταστρεπνεὶ τὰ δόρητα slc αὐτοὺς σείσο-
µε» εὐστόχως' καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι π.Ἰείογες. "Ορᾶτε τοίνυν τοὺς σὺν αὐτῷ εὑαριθμήτους ὅν»
τας, xal ἔει ἐν ταῖς ῥαγάσι τῶν» ὀδόντων τὸν üptov τοῦ χυρ΄ευ µου φέροντας xal αὐτοὶ σὺν
ἡμῖν αὐθωρὺν' ἔσονται, αἰτὲν ὡς πεπ.]ανημέγον πρόδατον κατα Ἰήγοντες * αιόνον εἰ πεὀθύμας
τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσδοΛῆς τοῦ πο.όέμου ὑπεισέλθωμεν. -
Ταῦ- εἰπὼν καὶ τὰς φάλαγγας χατὰ τάξιν εὖαρ.
µόστως σνντάξας, τὸ ἐνυάλιον Ίχησεν. 'O δὲ Μον»
σταφᾶς σὺν τῷ Τζινεῆτ καὶ αὐτὸς τοὺς, οὓς εἶχεν,
ἐγχαρδίως στεῤῥώσας, xal ὁμόσας, ὡς εἰ τῆς ἀρχῆς pg confirmat :
ἐπιλάδοι, πάντων πραγμάτων ὡς αὐτὺς, χαὶ αὐτοὶ
ἔσονται Χύριοι , xal τιμῶν xa) δώρων ὅτι καὶ πλεί-
στων ἁἀπολαχύσουται παρ) αὑτοῦ * xal τοῖς μικροῖς
μεγάλα, xo τοῖς μεγάλοις ὑπερμεγέθη τάξας τὰς
ἁ ιοιδὰς, καὶ τὰς χάριτας. Καὶ δὴ ὁρῶν ὁ Μουστα-
σᾶς ἤδη σαλευόμενον τὸ τοῦ πολέμου πτερὸν, xa οἱ
ὑπεναντίοι προτώρµησαν, ἐπισείοντες τὰ δόρατα,
xai τοξοδολεσμοὺς οἱ τοξόται προέπεµπον, στὰς ἐφ᾽
ὑφηλοὺ τόπου τὸν πόλεμον χαταλιπὼν τῷ Τζινεῆτ,
xai γὰρ ἦν ὁ &vhp ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀνδρεῖος,
χαὶ τοῖς πολέμοις συνήθης, ἔχραξε µεγαλοφώνως;
"Arüpsc ἀδεάφο, οὐ γὰρ οὐ δού.ους καὶῶ, slc
εἰ ἡ ἀσέδεια αὕτη ; Δοῦλος κατὰ δεσπὀτου; καὶ
ταῦτα ἐξ 'AACarov. Γόνος Báp6apor πρὸς ἐμὲ.
His dictis aciem disponit, agwuinihus ex arte
locatis, et classicum cani jubet. Ex. altera quoque
parte Mustaphias presente Cincite animos suorum
juratus iis pollicetur, si imperium
adeptus fuerit, rerum omnium dominos :rque ac
se fore : honores ac dona quamplurima a se repor-
taturos, amplam mercedem infimis ostentans, pro-
ceribus immensa supra modum praemia promittens.
Ubi etis. vidit Mustaphas bellum — alas jam
quatere (id est, ad helli discrimen ventum esse),
hostesque hastis incussis, ac jacnlis intortis im—
pressionem fecis:e , tiadita Cinelti, viro intee
ceteros bellicosissimo , prediis etiam assueto,
ineunda: pugne cura, ipse in edito loco stans,
contenta voce sic infit : Viri fratres, neque enin
servos appello, quo impietas ista tendit ? εεττ
domino bellum infert ? isque genere Albanus? Bar-
bare gentis proles, mihi , qui vester sum dominus,
τὸν υἱὸν τοῦ "Tirph, τὸν κύριον ἡμῶν; Kal γὰρ C et Htrim Bajasitis filius? Enémrero si. superesset
εἰ ἔζη ὁ ἐμὸς ἀἁδε.φὸς, sIysx ἂν Adyov ἡ ἀσέδεια
αὕτη, ὡς ὑπὲρ ἐκείνου τὴ» ζωὴ» θὐσει'. μό.]-
Ίων, 6 βιοθανἠς ἐν ὁλίγῳ μέ Ίων γενέσθαι οὗ-
τος vor δὲ θανόντος ἐκείνου, εἰς κηρογόμος
αὐτοῦ ὁ vlóc ; 'AAÀ' οὐκ ἔχει χώραν ἐν θράκῃ;
ἀρχεῖ γὰρ αὐτῷ. τὰ τῆς épac* καὶ γὰρ οὐ τοῖς
πράγµασω ἐπεμδαίνω τοῖς πατρικοῖς avtov,
41 ]ὰ τοῖς τοῦ ἐμοῦ xatpóc * εἰ γὰρ οὖν εἰμὶ υἱὸς,
λέγει fic τοῦ Ἱπτρὴμ, ἀλ 1 ἐγὼ τὴν ἀ.ήθειαν
ραγερὰν ἐπιδείξω", εἰ δὲ καὶ πο.εμεῖν pe θέ.ει,
oix à ἑμὸς δοῦ.ος, ἆ.1.3 ὁ ἐμὸς ἀγεψιὸς &A0bzo*
xal εἴ curi νόμει τὸ κράτος ἡ τύχη, καὶ κρα-
τείζω ἐχεῖνο:. θαυμάζω δὲ xal ὑμᾶς τοὺς εὐδο-
χιμήσαντας ἐν ταῖς στρατείαις τοῦ ἐμοῦ πατρὸς,
xai ἐπισταμένους την ἆ 1αζονε΄αν αὐτοῦ. xal τὸν
τῦφον xul tx ὑπεροψίαν τοῦ τριοδοΆΛιμαίου
τούτου * καὶ el εὐτυχήσει ἐν τῇ aar οὐσῃ συιι-
π.λοχῇ, t/c ἔσται ὃς δυγήσεται συνᾶραι Aéyoy
μετ) αὐτοῦ ; Ai, sapaxaJo, μὴ ἠνεσθε xoAs;a-
σταὶ, d.14à jiGAJov συμμαχήσατέ pot, καὶ μετὰ
ἐπιεικείας zxpocéA0ece. Kal τῶν ὑμετέρων, μάρ-
τις θεὸς, οὗ στερήσω τι’ ἁ1.1ὰ naAJor προσ-
θήσω, καὶ ἔτι xAsiova αὐξήσω. Τούτων οὕτω
λεχθέντων, αἴφνης ὁ τὸ δεξιὸν χέρας ὑπερπαπίνων
σιτράπης ἀποσπαθεὶς, ὡς δῆθεν συμπλακῆναι θὲ-
λων τῷ Ἐζενεῆς, σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ ᾖλθον ἑνώπιον
τοῦ Μουσταφᾶ, χαὶ ἀποθάντες τῶν ἵππων ἅπαντες,
την δουλικην τπροσχύνησιν ἀπένειμαν αὐτῷ, Μετ
frater meus, colorem aliquem hec impietas prae se
ferret , utpote vitam suam pro illo profusurus esset
isté , ctjus. certicibus cruentum. fatum. impendet,
Nunc vero [ratre meo mortuo, quis ez eo prognatu£
. heres ? neque, ai supersit, in Thracia juris quid.
quam habet. Longe laveque in Oriente imperat, Hau
etiam paternas ipsius opes invado, patris mei ditiones
solummodo occupo. Quod si negaverit ullus me Iltrim
filium esse, ei me verum clare approbabo. Quod εἷς
etíam bello decernendum, accedat. [ratris mei filius,
non tero mancipiuin meum, quicum cerperiar. Cui
porro [ortuma potiorem partem attribuerit, ille
Tegnel. Vos demiror, qui in patris iei exercitibus
p virtutes militarem vestrain. omnibus probareritis,
qui prole etiam nostis Anjus triobolaris jactantiam,
superbiam ac zupercilipm. Cul si prospere. cesserit
hujus pugna ezitus, quia cire ipsum verbis audebii?
Vos propt«rea herior, ne belli gerenci animo potius
quac me ad;«evandi estote, et cwn a'quanimilate pro-
cedite. N«sllis praemiis out mercede, testis. Deus
adest, vos. (rusirabor, quin. etam amplioribus vos
honoerabo. Ubi finem dicendi fecit, subito qui Βο].-
ziis exercitus dextro cornu prae:at, satrapa a
suis digressus, quasi cum Cíneile manus conser-
turus, quique ipsius latera cingebant, Mustapli.e
se stiterunt, et *ab equis cum desiluissent, cuncti
dnam servi dominis, venerationem exhibuerunt.
Confestimgue, qut sinistrum aciei regebat cornu,
935
heu videre erat, Mustaphain. temporis momento
plumis ernatum, siwilemque alle volanti aquila ;
Dajazitem vero veluti :noncdulam plumis 84$ epo-
liatum, et famulis solis eut comitantibus a cateris
desertum, Cumque intelligeret raro admodum do-
mino superiorem servum evadere, videretque for-
tunam filu in partes sibi contrarias ducere,
obsequii promptitudine salulem quaerit : et ex equo
desiliens Íraterqde ejus Hamza, servili more ac
gesiu, Mustapha ohviam procedunt. salutantque,
Defuncti igitur picelio Mustapha wilites, duci 8uo
teutoria decora ac convenientia pangunt, eique ex
equo suüblevato, ut totius Homans ditionis impe-
vatori acclamarunt, Bajaszili vero proeu] sedere
111560, satellites custodias causa appositi sunt, Ácce-
dens deinde Cineites, cum videret eum aura vitali
adhuc frui, iutelligeretque intra casses irretitum,
preclusis omnibus eflugiis teneri, cjusmodi oratio»
nem ad Mustapliam babuit : Quousque impius iste
solem videbit, qui nec. tenebris palpabilibus etiam dig-
nus? Cui respondit Mustaphias, Conailio two utere.
Jubet itaque. extra castra non procul tracto caput
misero ampultari : qnod. illico factum ipso spe-
tante, et talia verba profereute : Nosti, pessime, te-
stículos demetere ? Ciucitis etenim. genero Audulae
testiculi exsecti fuerant Bajazitis jussu. Duxerunt
et hujus fatrem Hawzam capite quoque plexuri ;
αἱ Ciueites ejus misertus quod juvenis esset, eum
diuitti jussit : Quippe, dixit, non. eat ferus εἰ inhu-
manus ul ille, quem morte violenta affecimus, nullum
adhuc scelus hic palraeil, sit itaque. libertus meus,
Non intellexit infelix Cincitea. sc fovere eum, qui
perniciem ipsi allaturus erat : quique brevi vitai
trudeliter erepturus erat illi, qui erga se miseri-
co;dia couumotus fuerat.
DUCE ;
pariter transfugit. Peregeiuam quaumdum inutatio- A οὐ πολὺ δὲ καὶ τὸ ἀριστερὸὺν κέρας κρατῶν, xàxst-
9:6
vog ἔπραττε τὰ ὅμοια, Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένην ἀλλοίωσιν,
τὸν Μουσταφᾶν ὡς ἐν ἀχαρεῖ πτερωθένεα, χα) ὡς
ἀετὸν ὑφιπετοῦντα παρόµοιον ΄ τὸν δὲ Πανια; ὓτ ὡς
κολοιὸν χαταφιλωθέντα, καὶ ἔρημον µόνον μετὰ τῶν
ἰδίων ἱστάμενον. Τότε χατὰ νοῦν λαθὼν ὡς σπανίως
ὑπερισχύει δοῦλος δεσπότου,. καὶ ὁρῶν ὡς ἤδη τὰ
τῖς τύχης νηµατα ἀντιστρύφως χλώθοντα:, mpa-
Υµατεύεται τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν ἐν τάχει xal χα-
ταθὰς τοῦ ἵκπου aov τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Χαμνᾶ, δου-
λιχκῶς xal αὐτοὶ προσυπήντων, xal προσεχύνουν
αὐτῷ. Τότε οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸν πόλεμον λύσαντες,
xai οχηνὰς ἡγεμόνι πρεπούσας πῄξαντες, ἀποδιδὰ-
σαντες τοῦ ἵππου «bv. Μουσταφᾶν, ὡς ἀρχηνὺν αύ-
τὸν καὶ ἠγεμύνα πάσης γῆς Ῥωμαίων εὐφήμουν;
τῷ δὲ Παγιαζητ χελεύσαντι [κελευθέντι] χαθεσθῆναι
µακρόθεν, φύλαχας ἐπέτρεφε τοῦ φυλάττειν αὐτόν.
Ἐλθὼν δὲ ὁ Τζινεὴτ (25), χαὶ ἰδὼν αὐτὸ», ἔτι ζῶν-
τα, xal γὰρ ἣν χρατῶν τὰς ἄχρας, τοῦ μὴ διαδρᾶ-
ναι τὸν ἀντικείμενον. xat μαθὼν ὅτι iv. ἄρχυσι ἣν,
λέγει τῷ Μουσοταφᾷ ^ Ἔως πόεε ὁ ἀνέσιος οὗτος
τόν ἡαιον ὁρᾷ, ὁ qo η 1αφητοῦ σχότους ὢν
ἄξιος ; Ὁ δὲ Μουσταφᾶ,, "Qc βου.1ητόν ἐστί σοι,
ποίσι, εἰπὼν, κελεύει μικρὺν ἑλκύσαντες ἔξω τῆς
παρεμθολῆς, τὸν ἅθλιον τὴν χεφαλὴν ἀποτμηθηναι,
"U xal γέγχονεν, ὁρῶν xal αὐτὸς τὴν χαρατόµτσιν,
καὶ λ{γων * Οἶδας, ὦ xdxicts, δερίζειν ὄρχεις;
Καὶ γὰρ ἔτυχε χκοπῆναι τοὺς ὄρχεις τοῦ Δύδουᾶ
γαμθροῦ τοῦ Τζινεῆς, προλαδὼν τοῦ Παγιαζὴς τοῦτο
C χελεύσαντος. Τότε ἤγαγον χαὶ τὸν Χαμζᾶν τὸν ἁδελ-
Φὸν αὐτοῦ, θέλοντες κἀκεῖνον χαρατοµΏησαι ' ὁ &
Τζινεὴτ ἐλεήσας αὐτὸν νέον ὄντα, "Agere αὑτόν, ^
εἶπεν * οὗ γάρ ἐσευ' ὡς ἐχεῖνον' τὸν βιοθανη »al
ἁἀπάνθρωπον οὗτος * οὐδὲ ἐκ τῶν χειρῶν τούτου
ἑξέρχετιί ει τοῦ πρᾶξαι κακόν * ἔστω οὗν ἐμὲε
ἀπε.εύθερος. Οὑκ υἶδεν ὁ δύστηνος ΤἘζινεῆς, Cu
τὸν θανατηφόρο, αὐτοῦ ζωπνροῖ, καὶ ὃν λες] αὐτὸς, ἀνηλεῶς μέλλει thv ζωὴν αὐτοῦ ὡς ἐν ὀλίγῳ ἃα-
6εῖν.
Novus itaque imperator Mustaphas liber factus
ac audacior Adrianopolitu cum universis copiis
intrat : in cujus orcursum egressi sunt inulta cuan
fiducia et latilia cives, hilari voce ipsi acclaman-.
tes. Prasiuiarii autem Callipoleos custodie impo-
sili ubi, qua gesta erant, rescivere, spe ouni
abjecta, pacto iuito ac jurejurando addito 86660
dediderunt, Demetrius Leontarius igitur ,. qui
$peraveiat urbe se potiturum (sic enim. inter eos
Τότε ὁ νέος ἀρχηγὸὺς Μουσταφᾶς μετὰ παῤῥησίΣς
xal θάραους ἐπὶ «hv ᾿Αδριανούποιιν εἴσεισι αὖν
παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ μετὰ χαρᾶς xai παῤῥησίας
πλλλὴς ἐξηλθον οἱ πολῖται εἰς ἀπάντησιν αὐτ'ῦ, εὖ-
φημοῦντες ἱλαρῷ τῇ φωνῇ, Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπή-
λεως (24) µαθόντες τὸ Υεγονὸς, καὶ ἀπελπίσαντες
οἱ τοῦ φρουρίου, μεθ) ὄρχων καὶ συνθηχκῶν παρί-
δωχαν τὸ φρούριον. 'O δὲ Λεοντάριος ἑλπίζων xat
τὰς συνθήκας τὰς ἑνωμότους, μετὰ τὸ ἐξελθεῖν a
Ismaelis Dullialdi ποίφ.
(235) 'EA06v δὲ ὁ Τζινεής. Laoniens lib. v,
Bajazitem. Bassa.n jussu Mustaphz intecícctum:
et Plhiranzes, lib. 1, cap. 40, scriptum reliquere.
Leunclavius lib. xiu, ex historia Verantiana tradit,
occisum fuisse veairorum invidia, qui ut diutius
veziri munere. apud Mustaplai fungeretur, pati
uequibant, Ex. Morate Dragouanao addit, necatua
fuisse iu loco quodam Sali-lere dicto, llamzain nu.
jus Bajazitis fratrem ἃ magnatum parte, qut saivuim
cum volebant, servatuui luisse Verantiana llistoria
narrat. .
(24) Οἱ δὲ τῆς Kad.hovnaZeuc. Laonicus el
Phrauzes delusos. fuisse Grzecos a Turcis aarrant:
bi siquidem. illis Callipolim relinquere, ut. uter
ipeos convenerat, noluerunt; «ausa, cur id lac
re recusarent. Turci, affert: quod. sibi rebusque
suis nondum $268 confirmatis, talem urbetu Gravis
«concedi baud expediret, Plhranzes id. sibi relicto
sum esse Turcos dixisse, docet : in. eo quippe loco
cazreuionias litaniasque justa Musulmanicuu ritual
primum celebra verat, postquam in Europam trans-
ierunt : lege propterea δι vetitum Chrisiianis eum
tradere, Α Puranze nou. dissentiunt Mustapha: 2d
Leouta: iyu verba.
Pe
9^7 HISTORIA BYZANTINA 938
«oU φρουρίου τοὺς φύλαχας xal πᾶσαν τὴν παρα- A convenerat) uhi pricsidium decessisset, asportavis-
axeuhv, ἣν εἶχον ἔνδον, κατὰ τὰς πίστεις at ἐγέ-
νοντο μετ) αὐτῶν, αὐτὸς Ex τῶν τριήρεων ἐξαγαγὼν
θώρακας, περιχεφαλαίας, δόρυ, τζάγρος, καὶ πᾶν
εἶδος ἁρμάτων, Ἡρξατο εἰσάχειν ἐν τῷ φρουρίφ.
Φθάσας οὖν 6 Τζινεὴτ, xal ἰδὼν τὰ γενόµενα, ὁρῶν
δὲ καὶ τὸν δῆΏμον τῶν Τούβχων θορυθούμενον καὶ τα-
ραχώδη ἐπὶ τῇ ἀνελπίστῳ καὶ ἁπροσδοχήτῳ µετα-
6ολῇ, ἤρξατο σκώπτειν χαὶ σχληρολογεῖν τὸν Δη-
μήτριον, λέγων" Ὡς &jol δοχκεὶ, ὦ στρατηγὲ
| Αηκήτριε, τὸν ἁγῶνα, ὃν ἠγωγισάμεθα, καὶ τοὺς
᾿αιδύγους, οὓς ὑπέστημεν, Evexa τοῦ γένους
τοῦ coU, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων. βασ,Λείας ὑπο-
Λαμδάνεις γεγονέναι, "AAA οὐχ οὕτως ἔστι :
τὸ γεγόμεγον slc ἡμᾶς ἑγκ.είστους ὄντας ἆπο»
1υθῆναι, καὶ δού.ἴους ὄντας δεσπότας γενέσθαι,
οὐχ ὑμᾶρ τοὺς 'Ῥωμαίους τῆς δωρεᾶς ταύτης
αἰτίαν κ«ρίνοµεν, dAAà τῷ ἑπουραγίῳ θεῷ. Ὑμᾶς
δὲ τοὺς συµπασχήσαντας xal κοπιάσαντας ἐν
τῇ µεταθέσει ταύτῃ, θεοῦ θε.ἠσει κεχοπιάκχατε
ἐ.θῶς, ὑπολαμδάνομεν. " Ersxa οὗν τῶν κόπων,
καὶ τῶν ἁμιφοτέρων τῶν καµάτων, τῷ µόνῳ θεῷ
π(οσφἑἐροµδ» εὐχαριστίας. 'Yudc δὲ διὰ δώρων
ἱκανῶν, xal φιάίΐας, καὶ ταύτης προσχαίρον, πα»
Γαπέμύαι * εὸ δὲ πόλεις xal φρούρια Aa6etr παρ'
ἡμῖν. Ἀρκεῖ σοι σῶον πεµμφθῆναι ἐν Kovotar-
τίνου, ἆναμιμγήσκοντες τῶν Λημγίων xaxów,
καὶ τὸν ày τῇ µονῇ τῆς Παμμακχαρίστου τῶν xa-
«Ἰογήρων ὀνειδισμόν "ὄχεις μισθοῦ χάριν σώαν'
τὴν κεφαλἡν, τὸ τοῦ AUxov φθέγξοµαι. Αἷρε xó-
πας, ἔχεις τὸν Εὗρον avéorca γλυκερὸν ἀέριον"
φθάνε «ἣν Κωνσταντίνου, ἄσπασαι τοὺς βασι-
Asc dg" ἡμῶν ' Aéye πῶς θεὸς tv αὐθεντ/αν
ἡμῖν ἑδωρήσατο * ἔστω μεθ ἡμῶν &r εἰρήνῃ διᾶ-
γων, xal ἡμεῖς psc αὐτοδ, ἀπέστω ζήτησις KaA-
«9ιουπόΊεως. Ταῦτα τὸν στρατ]γὸν τὰ ῥήματα οὐχ
ὀλίγον ἑτάραξαν * xa θυμωθεὶς, Οὐκ οἶδας, ἔφη, τὸν
ἐμὸν BaciAÉéa £oíac συγόσεως καὶ Tróc&oc, καὶ
Ἀοίας dAAnc geyaAorropocórnc &ctlr, ἁποπέμ-
Xetr µε xevóv τοιούτσις ῥήμασι φαύλοις ἆπο-
ατύοντα ἐκ co) στόματος, ὦ Τξινοήε; Ἴσθι δτιὼς
ἐν ὁ 19, ὡς ὁρῶ, πάς ἔξεισε ἡ Κωνσταντίνου,
καὶ cóts uáümc d εἴρηχας. Πάἡν οὐ σόν ὁστι εὸ
διξόναι µε 1όγον καὶ ἁποπέμπευ», ἀ 1 ὰ τοῦ ἁρ-
seique secum omnia vasa et sarcinas, quas in
urbe tiles habebat, hac siquidem conditione 56
dediderant, exportori thoraces ex triremibus eurat
cassidesque et galeas, bastas, zagaias, id est jacula,
et omne genus. ari; ornm in arcem. Inportari ec-
pium. At Cineites. accurrens. quod factum erst
eernit, Turcorum multitudinem turbatam ac tu-
multuanteim, 0b mutationem insperatam ac inéxspe
clatam : contumeliosis ideo asperisque verbis
D.inetium sic affawus est : Imperator Denetri, 85
ut mihi videlur, existimas nos, nationi tue grati
ficaturos imperioque Romeo, prelium | obíisse οἱ
pericw'a adiisse ? aliter equidem se res habet. θμοά
nobis inclusis accidit in liberiatem asseri, ex. ser-..
vie rernm dominos fieri, tautttm. beneficium. Deo,
qui eclestia habitat, acceptum ferimus; nec au-
cores illius vos Romceos judicamus. Existimamue
projecto opera restra prospere nos usos esse, qui,
sociaiis nobiscum laboribus, belli -erwmmas ἵν hac.
rerum conversione toleratis. Soli itaque Deo. gra-
Gas agimus, qui a laboribus et. cassibus prateritis
éntegroa servavit ; vosque cum donis, quanta vester
capit siatus, et emicilit vobis opportune pignori-
bus dimittimus. Urbes vero et castella nos. vobis
tradere absit! Tibi, o Demetri, salvo satis sit Con-
stanlinopolim — repetere. Memoria animis ad&uc
herei. malorun, que in Lemno passi sumus,
quamque contumeliose a monachis habiti in Bcatis-
sime monasterio, Caput integrum mercedis nomine
donum refers, Lupi ac Ciconie apologo utar. Rewos
impelle, enis ac sudus Eurus spirat. Constautinopo-
t'm proficiscere, imperatores nomine mostro saluta,
et iis. anminiia, quomodo Deus dominationem nobis
concesserit, 1nter imperatorem nosque paz integra
meneat atque tranquiMitas, nep aliqua de Callipoti
questio fiat. Tali oratione non niediocriter turbatus
est dux exercitus. Demetrius, ad iramque versus.
&it : ΑΛ non tibi cognitus est imperator meus, quam-
que prudens, rerum peritus ac magnaninus sit ? his
coniuneliis, quas ore tuo evomuisti, o Cineites, ho-
noratum , mudumque dimittis ? persuasum habe,
guod pravideo, ie brevi Constantinopolim, ut. ad
asylum, profecturum ? tunc, quid prosunt verba ista
χηγοῦ Μουσταφᾶ, ὃν ὁ θεὸς καὶ ^ εύχη "Po- ]) tua, cognosces. Verumtamen pro. imperio neque
μαΐίων ὕψωσε. Σὺ δὲ, elc τῶν ποΆ.λῶν τυγχόάνων.,
παῦσαι τοῦ Aértsur , ὅτι οὐκ ἔχεις τὸν ἀκούοντα.
Ἐγερθεὶς οὖν εἰσῆλθεν εἰς τὰς τριήρεις πλήρης Gv
χόλου καὶ πιχρἰας, μὴ ἔχων εί ποιῆσαι, κατὰ νοῦν
φέρων τὴν τῶν ὅρχων ἀθέτησιν, καὶ τὰς ὑποαχέ-
σεις, τὰς καρ᾽ αὐτῶν γενοµένας. "Opt ἵστατο ἑχ-
δεχόμενος παρὰ τοῦ Μονσταφᾶ τὴν ἀπόκριοιν, εἰ
μέλλει κατὰ τὰς συνθήκας λαθεῖν τὸ φρούριον, ἢ
«0, xal τότε ἐπαναζεῦξαι. Ὁ δὰ Μουσταφᾶς ἐλθὼν,
«αἱ λόγους σννάραντας ἰκανοὺς ἄμφω, τῷ Δημητρίψ
ἔφη: Εγὼ μὲν, ὦ φίᾶε, καὶ τοῦ ἐμοῦ ὑπερασπι-
στοῦ περιπόθητε, οἶδα ἀκριθῶς τὰς ὑποσχέσεις,
dc ὑπεσχάθην ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προ-
φήτου αὐεοῦ ' καὶ ὅτι àx µέσῳ τούτων ἦν καὶ τὸ
PaTROL. GR. CL ΥΠ].
jubere, vel we dimittere potes, a4 Mustaphas impe-
valor, quem Deus Fionmgorumque [ortuna. evexerunt.,
Tu vero cum de turba et plebe unus sis, abstine a
verbis, quibus obiemperantem nullum habes, Cuin,
itaque surrexisset ira tumens ac indignabundus,
triremes conscendit quid faceret anceps, animo
revolvens promissa istorum, qua perjurio corrupe-
rant. Remansit tamen exspeciando quodnam sibi
a Mastapbha responsum daretur : aun. ex. faeere
arcem sil receplurus, necué ; acceptoque responso
redire statuit. Áccessit ila jhie ad eum Mustaphias,
et post longum colloquium, Demetrio hzec dixit :
Ego quidem, o amice, prolectori meo charissime,
eorum recie memini, que coram Deo ejusque pro-
30
m ο — PN —
939
DUC.E
ή
pheta promisi, quodque his etium arx. Callipoleos A τῆς Κα..λιουπύ.ῖεως Φρούριο». "Evsxa otv τῶν
continerelur, De. catevis equidem omnibus. ratione
reddere debeo in dieilla judicii novissimi Iremenda,
uisi pactis stetero, eaque. adimplevero. Quod autem
wd tasirum spectat, ealius est. mihi jusjuraudum
vielare, quam in Dei offensionem incurrere, manibus
impiorum pios Iradendo , libere conditionis 86
homines in servitutem. redigendo, | gentemque Deo
dicatam ac consecratam eubjiciendo infidelium im-
perio, qui Deum unicum εα[ῖ εἰ terre. nesciunt,
Quod si iu eam impietatem praeceps laberer, quod
absit ! Domine, Musulmanorum natio neque me. im-
peratorem ferret, vel tibi arcis ingressum concederet.
Abi itaque, quam maximas pro viribus weis gratias
referam. Quacunque. vero ditionis meg non sunt,
sed publico acquisita meoque propheta, illa intacta
relinquo, consueiudinibus Musulmanorum prophe-
tague preceptis (raudeis ullam facere recusans, cum
Musulmanus. sim. Indesinenter equidem laborabo
ut urbium numerum multiplicem, eas augeam, regio-
nesque Cavuridum. | adjiciam Musulmanorum ditioni.
Urbem vero ut Christianis concedam, etiamque Cal-
lipolim (que Musulmanorum fauces. sunt, tonum
genus Christianum. absorbentes : qui etiam laqueus
est, quo. Christiani jugulantur. ac pereunt), nun-
quem animum. indecam, nec quidquam tam. absur-
dem adunittam.
&Àlor ἁπάντων ἔχω Aóyor ἀποδοῦνα ir τῇ
ἡμέρᾳ ἐχείνῃ τῇ φοδερᾷ. εἰ μὴ κατὸ τὸ συµγω-
νηθὲν οὐχ ἁπιδήσεται. Περὶ && τοῦ φρουρίου
κρεῖσσον ἁαραξαίΐνει΄ ὄρχον, f) αροσκρούειν
θεῷ, εἰσεθεῖς ἐν χερσὶν ἀσεθῶν ἁποτιθέναι, xul
ποιεῖν δοῦ.1ον τὸ ἐλεύθερον, xal τῷ Θεῷ ἀφιε-
ῥωμάνον ἔθνος &lc χεῖρας áxíctur, καὶ τῶ
ἕνα 8sóv τοῦ οὑρανοῦ xal τῆς γῆς μὴ εἰδότων.
Ei δὲ καὶ ς τοσωύτην ἀσέδειαν καταχρημνισθῶ,
ὃ μὴ γέγοιτο, Κύριε, τὸ τῶν Μουσου.1μάνων γένος
οὔτ᾽ ὁμιοὶ τὴν ἀρχηγίαν παραχωρήσει, οὔτε col
τοῦ χωρίου τούτου χαρίσει τὴν εἴσοδον. ΄Αχιθι
τοιγαροῦν, κἀγὼ elc ὅσον εὐπορῶ, τόσον καὶ τὴν
ἁγταμοιδὴν παρεκτείνω. "Oca δὲ οὗ παρὰ τὴν
ἐμῆν κτῆσίν εἶσιν, ἀ 11ὰ τῷ δηµοσίφ xsxAípo-
ται, καὶ τῷ ἐμφ προφήτῃ, οὗ 0640 παρασαλεῦ-
σαί τι τῶν Μουσουἁμανικῶν ἐθῶν, καὶ τῶν
προσταγµάτων τοῦ «προφήτου, Μουσου.Ίμάνος
τυγχάνων. Καὶ γὰρ ἐπιμόνως épyácopat τοῦ πρισ-
θεῖγαι xal ἐπαυξησαι xólsic, καὶ χώρας Κα-
δουρίδων aoimca «cov. Μουσου.ἰμάνων εἶναι. Τὸ
δὲ £Ó.ir, καὶ ταῦτα Κα. ιούποᾶιν, ῆτις ἐστὶ
«ἑαιμὸς τῶν Μουσουλμάνων, καταῤῥοφῶν ἅταν
γένος τῶν Χριστιαγῶν, καὶ αγιγμονὴ τῶν Χιι-
στειανῶν κατααγίγων καὶ ὀλεθρεύων' αὐτοὺς, χὰ-
ποτε οὔτε κατὰ voor ἐπεισπεσεῖται gÓ τοιοῦτο
aapadóyicua, οὔτε εἰς c&loc ἑξάγω.
W.ec dum audit. Leontarius (ianquam leo, cui C ἍΤαῦτα ἑνωτιαθεὶς ὁ Λεοντάριαο; (xal ὥσπερ λέων
preda se subtraxit, in terram caput inclinans, et
cauda laxata terram verreas), vultum pre dolore
demittit, quasi pbrenesi superveniente mente de-
jecius. dunee absurdum sermonem fnivisset. ille.
l'o4fmodumque attollens oculos eum sic alloquitur ;
Accurate novimus, domixe duz, quomodo vos Musul-
mani multis abhinc annis erga nos affecti estia. Elapoi
sunt equidem anni centum quinquaginta, ex quo
proavus tuns (αν Bithyniam, Papliegoniam et
Phrygium majoribus nosiris ereptas imperio suo sub-
didit, Cum vero filius. ejus Orchen — hareditarie
jure. eadem iliemata seu provincias consecutus esset,
[edcrum initorum immemor perjurio fidcm datam,
fines transgressus, quos Deus et. wcritas stabiles po-
suertust, violavit. Jamque ab eo tesipore annicentum
trausierunt, quo Occidentem devastare capit. Illius
deinde nepos pater tuus. I irim Bajasites, eum suc-
cessionis jure rerum summa. omnibusque. provinciis
potiretur, et ipse perjurii reus peraetus est ,(andem-
que ipsum imperiumque ejus. universum Deus. Por-
sis tradidit. Ad hanc diem ab ejus obitu Lricesimus
fere agitur. annus, tuique. [ratres Musulinanue. et
Moses, jurejurando violato, infelici exitu. imperium
ac vitam amiserunt, Solus Mehemetes, qui jam obiit,
imperator fraterque tuus, juramentum non violavit :
ipse propterea mitiori fato concessit, postquam. re-
τῆς θήρας ἁστοχήσας, χάτω τὴν κχεφαλὴν φέρω,
καὶ τῇ οὐρᾷ τὴν γῆν ἐπιῤῥιπίζων, ὑποχαλῶν αὐτην),
οὕτω καὶ οὗτος ὑπὸ τῆς λύπης, ὡς ἓν ἑχοτάσει
Φρενίτιδι γενόμενος, xáto τὴν χεφαλὴν ἔχων, ἕως
οὗ χαταλήξας τὸν παράλογον λόγο» ἕστη, ἄρα: i
ὄμμα np; αὐτὸν ἔφη Ἡμεῖς μὲν, ὦ χύριε καὶ
ὀρχηγὲ, εῶν MovcovAgáror οἴδαμεν ἁχριέῶς
th» πρὸς ἡμᾶς dx πο.λῶν χρόνων διάθεσιν’ xal
γὰρ ἤδη ἐπέχεινα τὰ Ern ευγχάνει τὸν ἀριθμὸν
τῶν éxatóv ποντήκοντα, dg' οὗ ὁ οὓς xpíxcs-
πος ᾿Οθμὰν τὰ τῆς Βιθυνίας, sal Πα».ἰαγονίας,
καὶ Φρυγίας µέρη ἁρπάσας éx τῶν χειρῶν τῶν
ἡμετέρων γονέων xatécxs. 'O δὲ ἔχγονος αὐτοῦ
Ὀρχὰν γεκόµενος πύριος xal κ.ηρονόμος τῶν
αὐτῶν θεµάτωκ, οὐ διέμοινόἑ ποτα ταῖς συ»θή-
»ac καὶ ὅρκοις, παραδαίνων καὶ perasntur
ὅρια, d ἠσφα.ίσαντο θεὺς xal ἀ.ήθεια. "Ayer
Jtoc ἕκτοτε ἑγ)ύς 4ου ἑχατοστὸν, dg' οὗ τὰ τή:
δύσθως ἤρξατο φθέίρειν' εἶτα d ἔκγονος αὐτοῦ,
4 cóc παελρ Ἱτρὴμ, Υενόµενος κύριος τῶν αρᾶ-
γµάζων καὶ θεμάτων κατὰ διαδοχὴν, καὶ αὐτὸς
αραδαίνω» τοὺς ὅρχους, ἐπὶ tQ τέλει τὴν dp-
x4* αὐτοῦ πᾶσαν καὶ αὐτὸν ὁ θεὸς iv yel
Σερσῶν παρέδωκε». Nov δ' ἐχείνου παρε.θόντος
ἁγγύς 4ου τὰ εριάκονεα ber (85) εελούμενα ἕως
σή[ιαρον οἱ ὑμέτεροι ἀδε.1φοὶ MovecvApày, Mo-
Ismaelis Dullialdi note.
(35) Εγγύς που τὰ εριάκοντα Écn. Fieri nequit,
ut à Dajazilis Hitrim obitu ad hane diem anni tri-
gin.à numerentur, cum Dajazites obierit. anno
Chrisii 1402, Lcogtarius vero anno 14929 bsc ad
Mustapitam verba Rhabuerit.
941 HISTORIA DYZANTINA. ^ 0$
σῆς παραθάντες ὄρκους, xexic xal τῆς ἀρχῆς A giis deliciis ac (uxu affatim satiatus est. Tu vcro his
καὶ τῆς ζωῆς ἐξέπεσον. Μόνον ὁ δη γεωστὶ zap- .
».1θὼν Μεχεμὲτ ápyuyóc ὁ cóc ἀδε.ρὸς, αὐτὸς
τοὺς ὄρχους ἐτήρησεν xal αὐτὸς τὸ. céAoc εἷ-
ρηγιχὸν καὶ τὴν τρυφὴν τῆς ἡγεμονίας εὖδαι-
[ιόνως ἀπέλαθεν. Σὺ δὲ ταῦτα ποιῶν, οὐκ εἰς
μακρὰν γε.]άσει ἡ τύχη, συγαἱροισα καὶ βοη-
θοῦσά σοι. ΑἈδίκους γὰρ ὁ Βεὸς πρὸ xaipov παρα-
πέμαει εἰς δη», xal τοὺς ἀθετοῦντας αὐτὸν εἰς
réloc ἁφανίζει. "Ore γὰρ φεύγων εἰση-]θες ἐν
8sccaAov(xm, εἰ ὁ βασιεὺς τῶν ᾿Ρωμαίων παρ:
εδίδου σε τῷ Meysuét, καὶ ἀγχόνη τὴν ζωήν
σου ἐλάμόανε * εἶχον àv. πο..]οὶ αἰτιᾶσθαι xaca-
xplvsw ᾿Ῥωμαίους ὡς προδότας, xai τῶν εἰς αὖ-
τοὺς προσφυγόγζων δεινοὺς φογέας, καὶ τὰ
ἑναντία τοῦ δικαίου πράττοντας. "Apte δέ σε
ἁρχηγὸν ἀναδείξαντες μετὰ θΘεὸν οἱ Ῥωμαίῖοι,
Tpágetc μὲν θεῷ τὸ πᾶν, καὶ εοῖεο χα.ῶς εἴρη-
xac, οὐδ' ἐγὼ dvtiAÉéyo * τοὺς δὲ συγκοπιάσανγ-
τας ὡς ἐχθροὺς Aoritn, xal ἁγτιστρέφεις τὸ πρόσ-
palratis haud diu uteris propitia et adjutrice fortuna.
Iniquos$7 enim Deus ad in[eros immatura morte de-
trudit; ipsique non auscultantes in eternum delet;
Cum equidem exsul ingressus es Thessalonicam, si
Romceorum imperator Mehemeti te tradidisset, et la-
queo vitam finivisses : Romeos, ut proditores, ceorum-
que qui ad. ipsos confugiunt, crudeles mactatores,
a quitati justitieque adversantes, multi accusare. et
condemnare potuissent. Romei equidem adjuvante
Deo, imperatorem te constituerunt ; Deo enim omnia
ascribis, idque recte dixisti, nec quidquam oppono ;
eos vero, qui opem tibi tulerunt, hostium loco habes
dorsumque εἰς obvertis. Sanitate. voluptatibusque
fruere. Ad nostros. reversi imperatori nos. dolo cir-
cumvenlos esse narrabimus : Deoque omnibus remis-
sis, cum patientia justam ejus. sententiam ex-
spectabimus. Hzc locutus e portu. expansis velis
solvit, versusque Constantinopolim cursum di-
retit,
«xov. ᾿Υγίαινε οὖν εὑφραιγόμενος. Ἡμεῖς δὲ τρὸς τοὺς ἰδίους ofixove ἀπε.Ιὐόντες, καὶ τῷ Ba-
σιλεῖ ἀναγγείέαντες τὰ τῆς ἁπάτης, τὸ πᾶν Θεῷ ἀναθέμεγοι προσκχαρτερήσοµεν, ἐχδεχόμενοι el
αὐτοῦ διιαίαν ἁπόφασιν. Ταῦτα εἰπὼν, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος, καὶ τὰ ἰστία πτερώσας, τὴν πρὺς
Κωνσταντινούπολιν πορείαν ἔπλευσεν.
CAPUT XXV.
Manuel ünperator cum. Morate (redus pangere cogitat. M ustaphas res suas constituit, otio deinde et ignavia totum ε
dat. Morates de recuperando ünperio serio agitat, Abrahamum Bassam ad Manuelem destinal, qui re. infecta. dis-
cessit. Aluminis in. Phocide confectio. Phocea nova condita, ab Andrea et Jacobo Calaneis gubernata, fit Turcis tri-
bularia. Joannes Adornus Phocec rector Mahometem, εἰ deinde Moratem adit, el huic per litteras in eo copiisque
Irajiciendis operam suam pollicetur. Mustaphas ad nuntium transitus Moralis in Europam fit mostus. Eum allogti-
dur Cineites. et objurgat, suadetque ut in. Asiam transeant ; interim ipse de deserendo
ustapha secun. agitat. Mu-
siaphas Lampsacum venit, et Lopadiun usque progreditur, cujus poníem prior occupat disrumpilque Morutes.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Mavovyt (26), χαὶ 6 At Manuel imperator de istiscertior factus, wcerore
λύπῃ πολὺ συσχεθεὶς, xai θυμοῦ πλήρης γενόμενος,
μὴ ἔχων 6. τι ποιῆσαι, ἐθουλεύσατο «κατὰ νοῦν τὶν
ἑτέραν ῥαδίσαι, καὶ στεῖλαι πρέσδεις τῷ Μουράτ.
Καὶ εἰ βούλοται πληρῶσαι τὴν πατρικὴἣν θἐλησιν,
xai δοῦναι τὰ δύο βρέφη ὀμήρους, ἐπεὶ ἐἑχποδὼν
ἐγεγόνε: 6 fla yat, πάλιν θεοῦ ἀρωγοῦντος ἆπο-
καταστήσει τοῦτον εἷς τὴν πατρῴαν ἡγεμονίαν. ὸ
δὲ Μουσταφᾶς, xol γὰρ εἰς αὐτὺν ἑπαναδραμέτω ὁ
λόγος, ὀχυρώσας τὸ φρούριον, xat αυντάξας καλῶς,
χαὶ νουθετήῄσας τὸν δήμο», χάὶ χαταστήσας δρουγ-
Ya&:2o« xai χόµητας (27) οἰκείους τοῦ μεγάλου
στόλου, xal τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιµένι χαλῶς ὡς
ἐχρῆν ἀσφαλίσας, xat ὄρχους διδοὺς αὐτοῖς, xal δω.
feat, ἀμείψας, ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ τὴν πορείαν ἐποι-
εἴτο. Καὶ δὴ εἰσελθὼν ἐν τοῖς δόµοις τοῦ ἀποιχομέ-
vou Μεχεμὲτ τοῦ ἁδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ εὑρὼν θήσαν-
Ὄροὺς ἀναριθμήτους, xal ἑτέραν ἄλλην παρασκενὴν
ὑπέρμετρον, ἐνδύματα, xaX λίθους, xa µαργάρους
πολυτελεῖς, γυναῖχας ὡραίας, καὶ νέους παιδίσχους
εὐκροσώπου; καὶ χάλλει διαφέροντας, xai πᾶσαν
simul ac ira correptus, quidque ageret anceys, alium
viam ingredi statuit, legatosque ad Moratein mittere,
acturos de eo, favente divino numine, iu pateruum
imperium reducendo ; quandoquilem Bajaziteg
Bassare infecta e vivis excesserit : ea tamen con-
ditione si patris voluntatem ratam habere wolue-
rit, t duos infantes obsides dare. lnterea Musta-
phas, ad cujus res narrandas redeundum, arcein
Callipoleos munit, recte constituit, in plebem etiam
animadvertit, preficitque drungarios et. comites
domesticos magnz classi. Turi etiam tende, qua
portui. imminet, presidium imponit omnibusque
necessariis instruit : jurejurando beaevolum se
fore promittit, donaque largitus Adrianopolim
contendit. Palatium illic, quod habitaverat fratec
ejus Mehemetes, ingressus, divites supra modum
thesauros consequitur, sliamque immensam διι-
pelleclem, vestem, lapillos ac margaritas pre-
tiosissimas : feminas quoque puleras, 88 pue-
ros εἰ juvenes oris ac vultus. decore priestantes,
Iismaelis Bullialdi note.
(26) Μαθὼν δἑταῦτα ὁ βασιεὺς Mavovi] A. Veri-
similiora sunt quie noster hic explicat, quam illa
qua Phranzes et Launicus, quas: per transennam
οἱ negligentissime, percurruut, Delusus enim a Mu-
$tapha, qui opem tulerat, Manuel ira commotus con-
silia, quibus istum pessuindare, suasque in. 1uto
res collocare possit, jure agitat, et. ad finem perdus
cere laborat. '
(37) Δρουγ]αρίους xal κόμητας. Drungarii sunt
classis prfecti, quibus inferiores erant comites.
Videndus Curopalatce in otliciis. aulae Constantino-
politano. .
913 DUCE 9Η
aliaque Walachiz spolia : tum otiose tradere, lias A ἄλλην ὕλην Βλάχίας, ἐκάθητο κατασπατχλῶν, xol
divitias profundere, et quotidielibidiui ac crapula *
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusz Bithyuiz morabatur, lisdem moribus assue-
tus : modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
erat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes ; agitabat quippe anima, quibus modis
paternuin imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus parium possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderantei mag-
natum praecipui, przter Bajazitem, quem jam dixi-
anus fato inalo periisse. Intellecta autem arcis C.l-
lipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
40 vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, cu-
ram tueudo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod iüierat imperator, simile ; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrabamum quemdau fratrem
Hali, de (uo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libi-
dinibus insssuetum. Qui, cum vivo Dajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos bouores
adeptus est, procerumique princeps, et Moratis
imperii Mesazóa fu.t. Veuit is Constantinopolim,
4bi eorum, qui molitus erat. imperator, nulluin
verbum fecit. Turci quippe iram iimmanein 18ento
repos tain. in. occulto tenebant, donec tempus. res
eorum in melius verteret; eculis placidis acere
nis, et ad fraudem anímo composito, lupum, quei
intus gerebat, in oveui mansuetam foris transforma- C
bat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auri-
lium rogat; causam erimenque omnium qua pa-
trata erant in Dajazitein Dassam | transfert : extra
culpam esse 66, pariterque Ttomaos profitebatur,
tali seriicune usus : Si ita císuin. fuerit. majestati-
tue, br.vi tempore. dowinum meum Moratem pa-
terno regno iterum reddes, quomodo etiam erga pa-
Lem ejus, imperator illustrissime, le gessisti. Clacum
quippe manu tenes, εἰ navem. quocunque — libuerit
converlis, cujus gubernucula perile dirigis. Qualem
sane ejus patri te prabuisti, qui vivibus tuis [retus
Mosi restitit, sic facias, εἰ miserere nostri, neque
sinas. imperium. obtinere illum, qui nedum specu
ἡμέραν μεθύων καὶ àceXyalsov. 'O δὲ Μουρὰτ ἔτι
νέος ὧν, χαὶ οὕπω τὸ εἰχοσιοστὸν ἔτος ἑ)άσας, ἑχά-
Ἴθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων * πλὴν οὐ τόσον * xal γὰρ ὑπὸ tic φροντἰ.
δος ἐδάχνετο, χαὶ ojx εἶα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἁγα-
λίνωτον * ἀλλ' ἐσχέπτετ, πὼς χαὶ folo τρόπῳ ἄνα
χαλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν xtv πατριχ»ν,
3j» ὁ πατὴρ ἑἐχτίσατο διὰ πολλῶν χόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἑπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσας. Elys γὰρ
μετ αὐτοῦ καὶ εῶν µεγιστάνων τοὺς προῦχοντας
πλῖν τοῦ Παγιανήτ ^ καὶ γὰρ πρὺ ὀλίγου καχὼς
ἀπεθίω, ὡς ὁ λόγος ἑδήλωσεν. Μαθόντες Υὰρ à; τὸ
φρούριον tfj; Καλλιουπόλεως παρεδόθη, xal à Aso»
τάριος χενὸς ἀπεπέμφθη, xal ὁ Μ .υσταφᾶς ἔτι ἀχο-
B λάστως κατφσπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι thv ἡγεμονίαν ἀσινῖ, βουλῖν βουλεύστοι,
τὴν ἣν χαὶ ὁ βασιλεὺς ἐδουλεύσατο, χαὶ πρέσΡεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρὸς βᾳσαιλέα ἼἹπραϊμ (28)
τινα ἁδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ AX, ὃν ὁ λόγος φθά-
σας ἑδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν χαὶ εὐήθη, xaX πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδεῖς βλακείας καὶ ἀ-ελγείας ἆσνν-
f0n* ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζῆτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐχείνου παρελθόντος ἔλαδε, χαὶ τῶν pert
σιάνων πρῶτο; ἣν, xal µεσάχων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ (29) Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντ.νουπόλει,
xal περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ-
νετο μνήμη ἀλλ ἓν τῷ vip διατρέφοντες θυμὼ
ἀχαλίνωσην, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ Περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐχρύπτοντο * ἱλαρῷ δὲ βλέν-
ματι, xol ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρὀ-
ἔατον ἔζω ἐδείχννε. Καὶ δὴ Ἄλγγους συνάρας πράενς
τε xal λίαν ταπεινοὺς, βοήθειαν ἐξεχάλει, ὡς ἐξ αἰ-
τίας γεγονότα, ὅσα δὴ χαὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ la
χιαξήτ * ἀθώους αὐτοὺς ἀποδειχνύων, ὡσαύτως val
Ῥωμαίους, λέχων, El θε.Ιήσει τὸ ocv κράτος, ὡς
ἐν ὁ 1/1 ἁποχαταστήσεις xd.uv slc πατριχὴν
ἡγεμογίαν τὸν ἐμόν δεσπύτη» Μουρὰς, καλὼς
καὶ iv τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἱργάσω, «αμπρότετα βι-
σιεῦ. "Ἔχεις 1óp ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ znOd.bor,
καὶ ὅπου ἂν βού.1ῃ ἐχεῖ καὶ τὴν rav µετηστρά-
φεις xadoc ἰθύνων τεὺς οἵακας. Ὡς Τὰρ εἶρ-
γάσω ἂν τῷ £zatpl αὐτοῦ, ἁγτιστάντος τῷ σῷ
χράτει Μωση. οὕτω καὶ vov συµπάσχησον, xal
dignus e.t. Mehemetes enim (nobis sp:us dictus) p μὴ ἑάσῃς τὴν ἡγεμονίαν xacéysw, ὃς μηδὲ quac
dum adhuc regnabat in Asia, Mose TLiaciaim, post.
occisum fratrem Musulmanun,, occupaute, hos:is
iufestus et capitalis Roin:vis et uibi (quod. supra
iunuimus) fuit. Illo tempore, o. imperator, l'ru-
sa Meheinetem | accersivisti, quem cum cazercitu gg
irajecium fide duta intra Coustanlinopoleos menia
accepisti. [s vero cuin copius eduxissel, semel atque
iterum, sepiusque cum Mose pugna inila, vic.us
Constuntinopolim se recepit : denuoque ut bello ez-
καύδης ἄξιος. Kol γὰρ 6 (πολλάκις προλεχβεὶ: i
Μεχεμὲτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Must,
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς θράκης ἔχοντος, xal vw
ἁδε)λφὸν Μουσουλμὰν κτείναντος, ἑναντίος ἑγάνη
Ῥωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὺς ἄστονδος (ὡς
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασι.ἰεῦ, µετακα.2εσάµενος
à3ó τῆς Προύσης τὸν Μεχεμὀτ, καὶ πίστεις δοὺς,
εἰσάξας αἱ εὖν ἑντὲς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύµασι περαιωδθέ: ru* καὶ ἐξελθὼν καὶ war,
Ismaclis Bullialdi not».
. (38) Πέμπχει πρὸς βασιλέα Γπραίμ. Frater hu-
jus Abraliami fuit Hali-begus : quem cap. 21, fuga-
tuin vidimus a Percligie Mustaphie sectatoribus.
(29) Καὶ μεσάζων εῆς ἠἡγεμονίας coo. Mopdr.
Με .αζων h:e pro σνµδούλω, scu econsiBario, Tuicif
veair dictus.
μα
915
HISTORIA BYZANTINA.
15
καὶδὶς, καὶ zoAAdxic, καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ, καὶ A periretur inde erupit, a-nec cttrito: tandemque occiso
ἠτεηθεὶς, xal slesA00v zd ἐν Κωγσταγτινου-
πόλει, καὶ adAur &CeA00Ur, ἕως οὗ εἰς céAoc cór
Μωσῆν ἡφάνισε, xal véAoc ἐθαγάτωσε τὴν ἠγα-
µογίαν «Ἰαθώνγ. Οὕτω καὶ νῦν, φησὶν, à βασιεῦ,
ἕργασον καὶ εἰς τὸν Movpár, τάττων καὶ ὑπερ-
µε]}έθη δωρήµητα, καὶ πο.ὶ.Ίοῦ Aóyov ἄξια, x Ad
της Κα Διουπό.εως, καὶ τῶν δύο παίδων τὴν
ἐγχείρισιν. Ὁ δὲ βασιλεὺς. οὐχ ἑνεδίδου, ἀλλ εἰς
βέδαιον xal ἀμετάβετον ἐτήρει τὴν αὐτοῦ γνώµην,
καὶ εἰς τέλος ἐξεῖναι τὰ βουλευόμενα, "Ev τούτοις
ὄντες, καὶ ὁ Ἱπραῖμ ἡμέρας ἱκανὰς ἑνδιατρίδων,
τοῦ λαθεῖν τέλος τῶν ὧν ἐξήτει αυμφωνιῶν. Ἔτε-
po; εἰσπηδήσας ὡς ἐπὶ παλαίστρας, τὸ ζητούμενον
παρὰ τοῦ βασιλέως μετὰ πολλῆς παραχλήσεως Ye-
νέσθαι, χαὶ φιλοτιµίας xa χάριτος, αὐτὸς ὡς δῶρόν
τι μέγα τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐγχειρισθῖναι αὐτῷ
, παρεχάλει. Καὶ δὴ ἐξ ἀρχῆς ποἰῳ τρόπῳ διέδη τὸν
πορθμὸν ὁ Μουράτ, καὶ μετὰ πάσης παρασχευῆς,
καὶ τίνες οἱ ναύαρχοι, λέξων ἔρχομαι.
Ἐν τῇ Φωκίδι (ὀ0), τῇ κατὰ τὴν Ἰωνίαν πλη-
σίον, ὄρος ἣν và µέταλλον στυπτηρία; ὑπάρχει, xal
ὁ λίθος ἅπας τῆς ἀκρωρείας Tuoi προαοµιλήσας,
εἶτα ὕδατι ὡς ψάμμος γίνεται * τὴν δὲ ἀπὸ τοῦ λί-
θου γενομένην φάμμον εἰς λέδητα βάλλοντες σὺν
ὕδατι, xal χαχλάζοντος οὐ τόσον, ἡ βληθεῖσα φάµ-
µος διαλύεται. Καὶ τὸ μὲν παχὺ καὶ οὐσιῶδες ab-
τῆς ἓν τῷ ζωμῷ µένον ὡς γάλα τυρῶδες ' τὸ ξηρὸν
xoi γεῶδες αὐτῆς ἔξω ῥίπτουσιν ὡς ἄχρηστον : τὸν
Mose, imperio potiretur. Nunc taque, ait, pariter
epem (eras, donaque immensa! nobis impera, que
beneficio in mos collato respondeant : ne petieris
tamen Callipolim ambosque pueros tibi tradi. Verum-
tamen lis non assensit. imperator, propositumque
suum, ui ad fiuein id perduceret, firmiter tenuit.
Rebus eo loci positis, Abrahamus multos dies mó-
ratus est, ut sorlirentur exitum illa, de quibus
paceiscendum erat. Quidam alius, velut iu palestram
descendens, quod ab imperatore petebatur cam ulta
adhortatione, nmagniflcentia et gratia fieri conten-
debat : ac. velut. donum aliquod magnum, hoc
imperatori deferri ac. concedi hortabatur. Ab ini-
tio jam dicturus sum, quomodo fretum trajecerit
Morates cum teto belli apparatu, quisnam quo-
que fuerit portitor, qua mare transierit, quibus-
que nautis usus fuerit.
xai τίς ὁ περάτης, xal ποῦ τὴν θάλασσαν ἑπέρασε,
lu. Phocide, quz Ionie adjacet, mons erat me-
talli aluminis ferax, cunctique lapides, qui iu ver-
lice montis, in ignem primum, postmodum in
aquam missi in arenam comminuuntur. Πως
ex istis lapidibus collecta in cacabuim aqua mista
demittitur, ac ubi parum aqua injecta ferbuit,
arena liquefit. Quod densum est ejus offe si-
mile, ad modum lactis in caseum cosgulati ser-
votur : quod durum el. terrestre, ut inutile ab-
δὲ ζωμὸν εἰς σχάφας χενώσαντες, ἄχρις ἡμερῶν C jicitur. Offa vero illa in vasa defusa per quatuor
τεσσάρων παραδρομὴν, εὑρίσχεται bv τοῖς ἄχροις
τῶν ὑποδόχων ἀγγείων πεπαγωμένος ὁ ζωμὸς, καὶ
ὑπεραυγίζων ὁμοίως χρυστάλλῳ ἐν δὲ τῷ πυθµένι
τοῦ ἀγγείου, καὶ αὑτῷ πλτρες φηγµάτων χρυσταλ-
λοειδῶν. Ἐξαντλοῦντες 60v τὸν ζωμὸν τὸν περιττεύον-
τα μετὰ τὰς τέσσαρας ἡμέρας, εἰσδάλλουσιν ἐν τῷ λέ-
6ητε, προσχέαντες καὶ ἕτερον ὕδωρ, καὶ πάλιν φάμ-
pov ἐμθάλλοντες βράζουσι, χαὶ Ev ταῖς σκάφαις Ex-
χέουσιν, ὡς προδεδήλωται. Tiv δὲ στυπτηρίαν ἐχδάλ-
λοντες ἐν ταῖς ἁποθῆχαις ταμιεύουσε’ ἔστι δὲ ἄναγ-
xalov χρῆμα τοῖς δευσοποιοῖς. "Απασαι γὰρ al νΏες αἱ
ἀπὸ τῆς ἕφας εἰς τὰ ἑσπέρια µέρη πλέουσαι ἀναγ-.
xalov ἡγοῦνται τὸν φόρτον εἶναι τῆς vnb; τὴν ἐν τῷ
πυθµένι στυπτηρἰαν. Καὶ γὰρ Φράγγοι, Γερµανοι,
Ἰγχγλίνοι, Ἰταλοὶ, Ἴσπανοὶ, "Αραδες, Αἰγύπτιοι,
Σύροι. &nb τοῦ ὅρους ἐχείνου την στυπτηρίαν πρ[-
ζονται ἕνεχα τῶν δευσοποιῶν τεχνῶν. Ἐν coi; ἡμέ-
dies in eis subsidil : posteaque circa oras sum-
mas vasorum concreta, splendensque ad instar
crystalli reperitur; fundi etiam vasorum simili-
bus segmentis et frustis replentur. Exhaustum
deinceps liquorem, qui post hoc quatriduum non
coaluit οί induruit, in lebetem defundunt, eique
aquam recentem miscent, rursusque areuam ip-
jiciunt, eam bullire faciunt, et inodo jam descri-
pto in scapbas defundunt. Álumen hac arte con-
fectum — in reconditoriis asServant, metallum
equidein tinctoribus necessarium. Qunnes etiam
naute, qui ab Oriente in Occidentem navigant,
conveniens onus ac utile navium carinis oneran-
dis alumen existimant. Franci quippe, Germani,
D Augli, Itali, Hispani, Arabes, /Egyptii, et Syri
ex illo monte effossuro alumen, arti fullonicze ac
tinetoria inserviens, comparant. Dum auem re
Ismaelis Bullialdi note.
(30) "Ex τῇ Φωκίδι. Plinius lib. v, ο. 29, Finis
Ionie Phocea. Ydem, qui lib. xxxv, loca. omnis, in
qui»us alumen gignitur, enumerat, bujus in Pho-
cide Asiatica moutis, in quo alumini eonticiendo
apti lapides reperiantur, uon metninit. À multis
etiam annis omissz sunt ille aluminis officinz : nec
hodie Ooccidentalium provinciarum — mercatores,
Phocseze novg coufectum, iu Uccidentem advehunt.
Quoniam vero de alumine conficiendo hie sermo
est, ex Petri Bizari senatus. populique Genuensis
Historisze lib, xtu, lineas aliquot transcribemus,
quibus in Occidente restitutam aluminis confectio
nem anuo 1459 adnotavit: Bartholomeus. Perniz,
civis ac negotiator Genuensis solertis ingenii, rerum-
que naturalium diligentissimus investigator, in [schía
insula plures scopulos ad. alumen conficiendum aptos
reperit; adeo κι. parie. illerum desumpta. et in for-
nace decocta, optimum ae prasiantissimum. alumen
inde conflaverit; fuitque primus, qui hanc arten;
diu iu lialia et plerisque aliis regionibus | intermis-
sam, ac fere exstinclam, cum incredibili multorum
beneficio, in usum (anquam postliminio reduzerit,
dignus pro[ecto cujus nomen ab omni interitu vindi-
celur. Hoc idem adnotavit Augustiuug Justinianus
lib. v Chron. Genuensium.
ο
9:7
iwperator, aceeaserunt quidam [ia2li, qui hunc
montem sibi concedi petierunt, pensionem an-
nuam, quam pacli fueriut, solvere polliciti. Per
idem quoque tempus Turei vias obsidentes, 90
litrociniis suis Lydiam Asiamque provincias,
Sardeis etiam usque et Magnesiam excurrendo,
infames reddebapt. [teli lgitur, ut przviderunt
loca. illa Turcorum irroptionibus patere, sibi
cavere ab iis volentes, castellum quoddam par-
vum, 24 se suaque tuendum operariosque. quin-
quaginta vel plures, sdilcavere. Cumque Ho-
mai vicinarum regionum incole hoc construi
castrum audiissent, ii nempa qui Mznomeni cam-
pum, Magnesiam et Nymphzaum habitant, illuc
profecti opus jam inceptum vident : atque, velut
ex pscio convento, cum Latinis communicato
consilio, opem ferre ipsis promiserunt, et ad
exstruendum castrum. operam ac Isborein suum
collaturos : non solum etiam in castro construendo,
sed et in. magna urbe zdificanda laborum socios
fore, ea couditione, ut si casus exegerit, in
eam recipiantur, et zque ac illl qui eam pos-
sident, in ea salvare reg suas possint. Placuerunt
utrisque lie conditiones, et opus simul aggressi
Romei Latinique Phoezam novam ad maris lit-
tus et illius montis radices zdiflcarunt, quz ad
hane diem Dei beneflcio custodita stat. Ohjicitur
ab ortu. mons ille, ab occasu insula. Lesbos, a
DUC.
guahat Michael Palzeologus, ex gente sua. primus Α ῥραις δὲ τοῦ βασιλέως Μιχαηλ (5 {τοῦ Παλαιολόγου, τοῦ
9
πρώτως βασιλεύσαντος lv Παλαιολόγοις, ᾖλθόν τινες
Ἰταλοὶ, αἰτοῦντες τὸ ὄρος δοθῆναι αὐτοῖς, χαὶ λαμ-
θάνειν xas' ἔτος τὸ συµφωνηθέν. Τότε χαὶ οἱ Τοῦρ-
xot ἑνεδρεύοντες σαν λῃστοικῶς τὰ mpi µέρη
Λυδίας τε xai ᾿Ασίας, xal χατέτρεχον ἕως Σ4ρ-
δεων, xol αὐτῆς Μαγνησίας. Ὡς οὖν ᾖσθοντο οἱ
Ἱταλοὶ τὴν τῶν Τούρχων ἔφοδον, φυθηθέντες fo-
ζαντο οἰκοδομεῖν φρούριόν τι σµιχρότατον, ὅσον ti;
φυλαχὴν αὐτῶν, χαὶ τῶν εὑρισχομένων ἐργατῶν πεν-
τόκοντα f| καὶ πλείω. Ἐνωτιαθέντες δὲ οἱ τὰ πὲριξ
οἱχοῦντες Ῥωμαῖοι, Év τε τῷ χάμπῳ τοῦ Μαινομένον,
καὶ τῆς Μαγνησίας. καὶ Νυμφαί[ον, ἑλθόντες εὗρον αἵ-
τοὺφ ἄρξαντας τοῦ ἔργου. Καὶ δὴ ὡς Ex συνθήµατος
y Χοενολογησάµενοι σὺν τοῖς Λατίνοις ὑπέσχοντο τοῦ
συµδοηθΏῆσαι, xai συµπασχῆσαι, xai συμπρᾶξαι
ἐπὶ τῇ ἀνεγέρσει τοῦ φρουρίου * xal οὗ φρούρ:ον,
ἀλλά καὶ εἰς μεγάλην πόλιν ἁποχαταστῆσαι τὸ ol-
χοδομούμενον. εἰ µόνον χρείας κατεπειγούσης xa
- αὐτοὶ ὡς χτήτορες τοῦ τοιούτου χωρίου ἔσονται iv-
«ὃς φυλαττόμενοι. ᾿Αρεσάντων γοῦν ἄμφω τῶν pt-
ρῶν τὸ τοιοῦτον συμφώνημµα, ἤβξαντο ἅμα "Popalol
σε xai Λατῖνοι, xal ᾠχοδόμησαν τὴν ἄχρι τοῦ νυν
παρὰ Θεοῦ φρουρουμένην νέαν Φώκαιαν, Ev τῇ τοῦ
6ρους ὑποδάσει, πλησίον τῆς θαλάσσης. ἔχουσαν 1i
πρὸς τὴν ἐνατολὴν µέρη τὸ ὄρος χείµενον, πρὸ; &
t^v ἑφῴαν [ἑσπἐραν] τὴν νῆσον Λέσδου, πρὸς ἄρχτον
δὶ τὸν τῆς Ἐλαίας χόλπον " πρὺς δὲ μεσημθρίαν ὁ
χατ Ἰωνίαν χόλπος, σαν δὲ οἱ ῥηθέντες τῆς πά,
septenirione fiuitimum habet Ele sinum, neri- C λεως αὐτῆς κτήτορες Ex τῶν Κατανέων Γενονῖται
diem versus loniz sinum — respicit. lstius. autem
oppidi domini erant Andreas et Jacobus Genuen-
ses e gente Catanea, idque Phoczam uovam, in
qua etiam domum possideo, appellarunt, nomine
ab ea qua olim steterat, traustato.. Rerum porro
summa a Reniwis in Turcos devoluta, illius Joci
incole impuguationibus Turcorum impares, czdis
Christiauorum fmpatientes (Turci quippe totum
agrum usque ad portas oppidi occupaverant) Ro-
mai Laünique fous feriunt. cum. Lydi» duce
Sarcbane, seque ei vectigales ac tributarios reddunt
'As8plag xai "láxofoz, xal τὴν ἐπωνυμίαν ix «he
π'.λαιτέρας Φωχίδος ἐχτήσατο, καύτην wav &o-
χαιᾶν χαλέσαντες, ἓν ᾗ χαὶ οἴκησιν χέκτηµαι. Με-
ταπεαόντων οὖν πραγμάτων ἀπὸ ᾿Ῥωμαίως ἐν
χερσὶ τῶν Τούρχων µετ᾽ οὗ πολὺ, οἱ εὑρισκόμενοι
ἐν τῇ πόλει pif, φέροντες τὰς xa0' ἑχάστην συµπλο:
χὰς τῶν Τούρχω», xat τὰς τῶν Χριστιανῶν σφαγνὰ;
(καὶ γὰρ σαν ἄχρι xat τῶν πυλῶν τῆς πόλεω; ir-
κρατεῖς Υεγονότες οἱ Τοῦρχοι), ἄμφω Λατῖνοί τε χαὶ
"Ῥωμᾶῖοι συνθήχας ἑνόρχους ποιῄσαντες μετὰ τοῦ
ἀρχηγοῦ τῆς Λυδίας Σαρχᾶν, xal ὑποφόρους στὲρ-
Ismaelis Bull:aldi noto.
(51) Ev ταῖς ἡμέραις δὸ τοῦ βασιλέως Mi- p lib. wu. e, 29, discimus), et imperatorem Androni-
yan. Nicephorus Gregoías lib, xi, cap. 1. de Plio-
riva Catanels conecssa, sic loquitur : K2Tpo; δὲ
αὐτῷ περιοελθὼν ἣν ἀπὸ προγόνων d Φώχαια, πρὸς
τοῦ Ιασιλέως xal πάππου τοῦ βασιλέως σφίσι co-
θεἴσχ ἐπιτροπῆς ἕνεχα, χαὶ χρημάτων τινὸς περι-
ατοῦ. Διὸ xal χατὰ χράνους τακτοὺς οἱ ταύτης bgo-
ρίαν διαδεχόµενοι γράµµασι βασιλικοῖς ἀνανευῦντες
ἀεὶ διετέλουν tfj» δόσιν τοῦ χλήρου, μὴ λάθῃ παρα-
χρουδαμένη τὴν βασιλικὴν onera μεταξὺ τοῦ
χρόνου μακρὰ περίοδος. Phocma jure hareditarie
ei [ Catanea | obiigerat a majoribus αεεερία, quibus
ab imperatoris avo, eoque imperatore, ut eam re-
gerent, vectigal el pensionem eo nomine ipsi solverent,
concessa erat. 1d«ireo definito temporis intervallo,
qui regimen illius capessunt, bulla imperatoria do-
nalionem hereditatis aibi renovari postulant, ne tem-
poris lapsu tontra dominium jusque. imperatorium
prascribunt. Catanea iste, de quo loquitur Grego-
ias, Mitylenem invasit ( ut etian ex Gaptacuz. Hist.
cum juniorem viribus imminutum sprevit: cui ta-
men Genuenses. Phoceam οἱ Mitylenem postea de-
diderunt. Ex illis Gregorz verbis constat, Pho-
ezau tanquam feudum Cataneis concessam fuisse;
au! potius contractu. emphyteutico ab. imperatore
locstam pensionis seu. vectigalis aunui accipienit
causa. Cum vero de imperatoris. Audrnnici junie-
yu avo hice loquatur Gregoras, de seniore inielli-
gendum esset Andronico, quem junior excepit. A!
verba illa, ἀπὸ τῶν προγόνων, ostendunt Cataneam
illum nou a patre, aut. avo, sed abavo sallem,
successionis jure aecepisse: proptera temporum
exigente ratione Michaelem Palzologum 1, qui {6-
sle Bizaro lib. iv. Hist. Genuens., Smy1nam et Chium
Genuensibus anno 1961. donavit eam concessisse.
|a ut Ducas rem accurate tradiderit; qui proet
gesta erat probe nosse potuit : utpote qui Lesbi
principis negotia procuravit, οἱ Phocae domum
vossedit. .
9049 HISTORIA BYZANTINA. 900.
ξαντες εἶναι, ἔστησαν κατ’ ἔτος δοῦναι τῷ Σαρχὰν A pensionem annuam promittunt minorum argen
ἀργυρίων λεπτῶν ἀριθμὸν χιλιάδων δεχαπέντε, εἰς
ποσότητα ἰσουμένην νομισμάτων πενταχοσίων * καὶ
ἀνὰ ἔτος ὁ τυχὼν ἡγεμὼν τῆς πόλεως ἐξέρχεσθαι,
xal ἀσπασμὸν πηιεῖν τῷ βηθέντι ἀρχηγῷ otv δώ-
pot ἀργυρίων χι)ιάσι δέχα. Καὶ οὕτω ἓν εἰρήνη
διάγαιν ὁμοῦ Τοῦρκοί τε xal '᾿Ῥωμαῖοι, μὴ ἔχοντες
tbv τυχόντα πειρασμὸν παρά τινος’ ἀλλ ἐξέρχε-
σθαι ἀκωλύτως, xal ἐμπορεύεσθαι. Ὁμοίως καὶ οἱ
Τοῦρχοι εἰσέρχεσθαι ἀφ/δως ἓν τῇ πόλει, xal τῶν
ἀναγχαίων ἀφθόνως ἀπολαμδάνει», ὣς φίλοι συν-
διάγοντες. Κρατεῖ οὖν ἡ τοιφύτη συµφωνίᾳ ἕως σἁ-
µερον, ἐγγύς που ἕκτοτε µέχρι νῦν pr! ἔτη τυγχά-
νοντα. Ἡ δὲ ἡγεμονία τῆς αὐτῆς πόλεως ἔστιν
οὕτως. Ἐπεὶ ἡ Γενοῦα δημοκρατικῶς ἄρχεται, xal
οὐξεὶς δύναται τυβαννικῶς ἄρχειν ἐν αὐτῇ, αὐνηθές
ἐστι χατ᾽ ἔτος, ἢ καὶ πλείονα xatpbv, στέλλειν ὁφ-
φιχιαλίους εἰς τὰ τῆς ἑῴαχς µέρη kv ταῖς ὑπὸ τὴν
Γενοῦαν πόλεσι, οἷον ἐν νήσῳ Χίῳ, ἓν ταύτῃ τῇ
θωχα:ίᾳ, tv τῷ Γαλατᾷ, &v τῇ ᾽Αμισῷ, bv τῇ ᾽Αμά-
στριδι, ἓν Καφᾶ (52). Καὶ τοῦ καιροῦ παρελθόντος
τοῦ ὡρισμένου, ἕτερὸν αὖθις στέλλουσι, xaló πα-
λαιὸς ἔξεισι παραχωρῶν τὴν καθέδραν τῷ vit * ὃν
xai Ποδεστὰν χατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν χαλοῦσιν.
ἐξουσιαστὴν εἶποι τις κατὰ Ῥωμαίους.
"Ev δὲ ταῖς ἡμέραις ἑὀκχείναις, ἔτι ζῶντος τοῦ Με-
χεμὲτ, Ίλβεν ἀπὸ Γενούας Ποδεστὰς εἷς, Qv τῶν
ἑνδοξοτάτων τῆς Γενούας, Ἰωάννης ᾿Αδοῦρνος ὁὀνό-
ματι, νέον ἄγαν τὸ ἔτος χαὶ παλαιὸν φρόνημα, σὺρ
Γεωργίου ᾿Αδούρνου νυἱὸς, 8; καὶ δοὺξ Γενούας ἐχρη-
µάτισεν * ἐν δέχα δὲ ἔτεσι τὴν Ποδεατατίαν ἐγχει-
«ρισθεὶς ἐπανῆχεν ix Γενούας εἰς Φώκαιαν. Καὶ δὴ
χατὰ vo παλαιὸν ἔθος ἐξελθὼν, xat μετὰ τοῦ ᾽Αμιρᾶ
Μεχεμὲτ ἐντυχὼν, xal τελέσας τὴν συνήθη προσ-
χύνησιν * τέλος xai τὸ «ες στυπτηρίας μετάλλου
λαθῶὼν, ὧν κατ ἔτος, ἀποδοῦναι | εἴχοσι χιλιάδων
ἀριθμὸν νομίσματα καθαροῦ χρυσίου, &v ἔτεσι δέκα,
εἰς thv Φώκαιαν ἑπανέστρεφε, µεταλλεύειν ἀρξάμε-
voe σὺν ἀναλώμασι πλείστοις. Περαιουμένων τοίνων
ivy ἕξ, καὶ τὸ τέλος τοῦ προῤῥηθέντος ᾽Αμηρᾶ
ἔφθασε, xoi ἡ ἀ άβῥησις τοῦ προλεχθέντος Μουσταφᾶ
ἐγεγόνει. Καὶ à Τζινε]ὴτ τὴν ἐλπιζομένην αὐτῷ χαί-
pv εἶδεν ἡμέραν ΄ καὶ 6 Παγιαζητ τὴν &nalatoy
αὐτῷ εἶδεν ὥραν, xal πάντα, & γέγραφα, γεγόνασι.
Τότε ὁ ῥηθεὶς Ἰωάννης ᾿Αδοῦρνος ἔχων ἀφορμὴν D
τοῦ ἀφικέσθαι πρὸς τὸν νέον ἀρχηγὸν τὺν Mopát,
καὶ ἰδεῖν xal προαχυνῆσαι, xal νέα προστάγµατα
δέξααθαι, xaX ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα τέλη τῶν ἓξ
ἑτῶν * εἴχε yàp ἐν τοῖς ἔτεσι τούτοις ζημίαν οὐ τὴν
τυχοῦσαν, καὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις ἦν µάχη
xapttpà ἀνὰ µέσον Γενουϊτῶν xal. Καταλάνων * xal
ἐχώλνον τὰς νηας τῶν Εενουϊτῶν οἱ Καταλάνοι τοῦ
μὴ πλέειν ἐν τοῖς µέρεσι Ἰταλίας xal Φραγγίας,
Ἰαπανίας τε xoi Ἰγγλίνων, χαὶ ἡ στυπτηρία fjv
ἀργὴ καὶ ἀμεταχκίνητος: καὶ ὁ Αδοῦρνος εἰς πάμ-
teorum millia quindecim, qua numismatum quin-
gentorum pretium equant : conventum insuper,
u* qui annuum urbis magistratum gessisset, Sar-
chanem venerandi ac salutandi gratia adiret,
donumque decem millium argentcorum afferret.
Compositis huuc in modum rebus, Turcos et Πο-
wao0s pacate inter se, nullo ipsos infestante, ac-
turos : el amicitia inter utrosque intercedente,
liberum fore bis oppido egredi et secure com-
mpercia exercere ; illis pariter tuto illud ingredi
et ibi necessaria comparare. Αά hanc usque diem
hocce foesdus, ante annos fere centum et octoginta
initum, integrum mansit. Hujus autem oppidi
politeia talis est. Cum Genuensis respublica dc-
ipocratice regatur, nullusque possit tyrannidem
occupare, singulis annis, 91 vel post locgius
etiam temporis intervallum, oficiales seu ma-
gistretos mittere in -regionum orientalium urbes
dominio suo subjacentes consuevit : ex quibus
sunt Chos insula, hzecce Phocza, Galata, Ami-
sus, Amastrig, Capha. Ten pore magisiratus trans-
acto novus sufücitur, cui imperium decessor tradit :
hunc sua lingua Podesiam appollant, Romzo idio-
mate ἐξουσιαστῆς reddi potest.
Per illud autem tempus, quo Mehemetes adhuc
in vivis erat, venit Phocseam Podesta seu magistra-
tug unus e clarissimis Genum familiis, nomine
Joaunes Adornus, ut aunis juvenis sic prudentia
(; senex, domini Georgii Aderni, qui dux Genus
fuerat, filius; is in decennium creatus Phoczse
. magistritus, Genua discedens illuc venit. Ex wore
itaque, qui inoleverat, Phocza egressus Amiram
Mehemetem adit, et venerabuudus eum salutat ;
impositumque sibi veetigal aluminis rmetalli, spon-
dei pensionis annux vice, decennio transacto 60”
juturum auri puri nutnmos vicies mille. Inde Pho-
€zau redit, et magnis sun.ptibus alumen effodere
2c coquere ccepit. Elapsis debine sex anuis Mehe-
metes Amiras obiit, statimque imperator procla-
matur praedictus Mustaphias : Cineites etiam spera-.
tam sibi diem letus. aspexit, Bajazites vero letha-
lem horam vidit: et cuueia, qua narravi, accide-
runt. Eodein tempore idem Joannes Adornus oeca-
sionem nactus est accedendi-ad novum imperato-
rem Morstem; ad quem. admissus, ei cultum et
venerationem exhibuit; ad ejus jussa capessenda
promptum se professus, tributum, quod integri
sexennii debebatur, solvit. Damna quidem non
levia per hos sex aunos passus est, quibus bellum
atrox gerebatur inter Genuenses et Catalanos, Na-
vigationem quippe Genuensium Catalani interce-
perunt, et impediverunt ut adire possent Italiam,
Galliam, Hispaniam et Angliam, aluminisque coni-
mercium interciderai, mec transportari poterat.
Ismaetlis Bullialdi note.
(53) 'Ev τῇ Ἁμισῳ, ἓν τῇ ᾽Αμάᾶστριδι, ἐν Καφᾷ.
Awisus, seu Aminsus Galati: oppidum, Ται οίδ
MHemid. Awostris Bithyniae metropolis olii, Samas-
iro vulgo. Capha olim Thcodosia Tauricx Chersos
Η68Ι. !
DUC.E 93
Quare Adornus cum sre alieno. premeretur, nec A πολυ χρέος, καὶ οὐχ εἶχεν 6 vt πο:ῆσαι, βυυλεύεται
haberet unde rebus suis subveniret, consllium
generosum sc sapiens ad lucrum sibi apponendum,
ezmterum plurimis damnosum Christianis, inivit.
Oblata enim occasione sibi nunquam sperata, ad
Moratem, antequam is Amasia discederet , litteras,
quas transcripsi, mittit, quibus amieitiam ac fa-
miliaritatem, que cum ejus patre Mehemete ipsi
intereesserat, quamque cum ipso de novo inire
cupit, commemorat. Ejusmo-ti autem erat epistola:
Ad omne obsequium paratus sum, et ad opem tibi
ferendam: aigue wt te. triremibus ac navibus ex
oriente in occidentem trajiciam; kocque officium
tam prompte ας alius exhibiturus sum, hnpera 99:
«ΜΗΗΠΟΠΟ, jussa tua 9 celeriter exsequar. Harum
litterarum verba jucun.'a. acceptaque. (nezunt Mo-
rati, qui ad «as sic respondit : Brevi Prusam ven-
turus sum : illue accedat aliquis familiaris tuus, ti-
bique fidissimus, ut simul hoc de negotio, quidque
et quomodo nos sumus gesiuri, deliberemus. Post
aliquot (aque dies Demetrium. quemdam cogno-
mine Ága eum episiolis magni momenti, quas
tronseripsi, mittit ad. Moratem, ejusque viziros
Hali Begum, Haeinivat, et Hoiu-em Begum ; jam
euim a Mustapha occisus erat Bajazites. Dispositis
ergo rite atque ordinatis eun Demetrio cunctis,
eum remittunt, addito comite Hatipine Turco in
prudenijssimis c& prastantissimis uuo, qui fidem
Adoruo darct ; qui eUau secum habebat nummos
βουλὴν γενναίαν xai συνετὴν ἕνεχα χέρδους αὐτοῦ,
διὰ ποιλῶν δὲ Χριστιανῶν βλάδην. Κα.ρὺν γὰρίτι-
ευχὼν τὸν ὃν obx Ἠλπιζε, στέλλει γραφὰς πρὺ τῷ
ἑλθεῖν ἐξ ᾽Αμασείας τῷ Μουρὰτ, τὰς ἃς ἑγὼ vi-
10298, δειχνύων τὴν ἄκραν φιλίαν xal οἰχειότττα
fjv εἶχε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα τὸν Μεχεμὲτ, xai
fjv βούλεται ἀνανεῶσαι vov οὖν αὐτῷ. Εἰμὶ, γράφων,
ὅτοιμος ἐν πἀσῃ δουλείᾳ τοῦ βοηθήσαι, καὶ δια-
πορᾶσαί σε ἐξ ἀνατο.ῆς elc Δύσιν ἐν τριήρεσι
καὶ νηνσὶ, καὶ ὑπουργῆσαι τὸ τοιοῦτον ὑπούρ-
Ίημα, ὡς οὐδεὶς τῶν ἆ 1 ων. µόνον xéAsvcór
μοι, καὶ τὸ προσταχθἐἑν uoc συγτόµως }εγσεται.
Ἐνωτισοθεὶς οὖν ὁ Μουρὰτ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἆσπα-
σίως ἐδέξατο, καὶ ἀντέγραφεν εἰπὼν, ὅτι Σὺν θεῷ
àv ὀλ/γὰις ἡμέραις éllo κατελθεῖν dv τῇ
Προύσῃ' xáxet àA0étroo slc. ἐκ τῶν οἰχείων xal
πισεοεάτων σου, ὡς Tra περὶ τούτου σχέµµατος
εἴδωμαν, εί dpa καὶ πῶς ποιήσοµεν. Μετὰ δὲ τινας
ἡμέρας στέλλει Δημήτριόν εινα Avv ἐπονομαζή-
µενον σὺν γράµµασι ἀξιολογωτάτοις, ἃ χάχεῖνα ἐγὼ
γέγραφα, πρός τε τὸν Μουρᾶτ, χα) πρὸς τοὺς αὐτοῦ
Βεξίριδας ᾿Αλίπεγιν, Χατζιαηδάτ, xat Ὁμοὺρ τὲ-
γιν 6 γὰρ Παγιαζητ προεσφάγη παρὰ τοῦ Mov
σταφᾶ. Τότε σὖν τῷ Δημητρίῳ ἅπαντα χαλῶς ba-
ταξάμενοι, στέλλουσι μετ) αὐτοῦ Χατάπην ὀνόματι,
Τοῦρκον ἕνα τῶν φρονιμωτάτων xai τῶν ἑλλογίμων,
ὄρχο, δώσοντα τῷ ᾿Αδούρνῳ, xal aov αὑτῷ voul-
σµατα γιλιάδας πεντήχοντα, τοῦ ῥογεῦσαι xal ázap-
quim uagies mille, ut classem mercede conduceret, C «(oat στόλον, τοῦ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τῆς Ka)-
apparareique ad. fretum Callipoleos trajiciendum
autwmpo ja: ineunte, Übi intellexit Mustaphas
consilium appáratumque Moratis, ei novi. Pho-
ces classem aéversum se instrui, animi dolore
affeetus est, ejusque mentem cogitationes su» re-
mordebant. Phocwanique sübiade in ore habuit,
et eversionem ipsius meditaba ur. Deliciag tamen,
luxum et crapulam non omisit : et velut. equus fe-
TOY et hinniens in libidinem effusus, feminis ac
maribus promiscue abutebatur. At Cineite-, istis
quoque compertis, quo erumperent exspectans,
vidensque Mustapham nugis ae ineptils intentum,
niillamque belli inentionein, aut. apparatum contra
h;stes suos facere, palatium ejus ingreditur, ora-
ltionenique ad eum cum exprobratione talem habuit :
Num te latet, e princeps, solam, quam Thraces in-
colunt, regionem in. fide manere? cameras vero in-
star maris longe lateque patentes. provincias, ocei-
dentis. dico, mutare, el rerum. [uiurarum ezitum,
quo fortuna ferat, ezspectare? Ad istos. enim popu-
los perlatum est, Moratem cum imperatore agere, ut
sibi auzilium ferat, inque. paternum imperium re-
stitnat, Nunc. etiam cum. Francis amicitiam con-
iraxit. Orientales provincia in potestate illius sunt.
Nos interim Adrianopoli securi et quieti considimms,
, omisso penitus militari studio. Sentio equidem εκ-
λιουπόέλεως fn τοῦ φθινοπώρου ἄρξαντος. Ὁ ἃ
Μουσταφᾶς μαθὼν τὰ μελετηθέντα παρὰ τοῦ Mo-
pà*, καὶ πῶς ἡ νέα Φώχαια ἑτοιμάζει στόλον xat
αὐτοῦ, εἴχε μὲν ὀδύνας kv χαρδίᾳ, καὶ ἐδάχγετο ὑτὸ
τοῦ λογισμοῦ, καὶ τὴν Φύχαιαν συνεχῶς ἐπὶ γλώττης
εἶχε, χα) χαταστροφῃν avc ἐμελέτα * ἀλλὰ τὸ τρν-
φᾷν xol κατασπαιαλᾷν καὶ µεθύειν οὐχ ἔλειπεν,
ἀγριαίνων ὡς ἵππος ἀγέρωχος xataypspatl uv, xal
ἀσελγαίνων Év τε θηλείαις καὶ ἄῤῥεσιν. Ὁ δὲ Τζι-
γεὶτ ἀχούων ταῦτα, xol καραδοχῶν τὰ μέλλοντα,
xa ὁρῶν τὸν Μουσταφᾶν ἐν βλαχείαις ζῶντα, χαὶ
φερὶ οὐδενὸὺς αὐτῷ μνεία ἢ πολέμου ἢ ἄλλης κα-
ρασχευῆς κατ ἐχθρῶν, εἴσεισιν bv τῷ φπαλατίῳ τοῦ
Μουσταφᾶ, καὶ λόγους Πρξατο λέγειν πρὸς αὐτὸν
ὀνειδιστιχοὺς τούσδε. Οὐκ οἶδας, ὦ ἡγεμὼν, ἔτι
τὴν, fiv οἰκοῦσι θρᾷχες, γῆν καὶ μόνη» κατέχο-
per, tà δὲ Ao.xà dx Asta πελάγη τῶν ἐπαρχιών.
Aéro τῆς δύσεως, πάντα dv τρυτάνῃ ἁπῃωρη-
μένα εἰσὶ, προσδοκῶντες τὸ uéAAor, εἰ ἂν dao6q;
Καὶ γὰρ ἤκουον, ὡς ὁ Δξωρὰτ ἐν .λόγοις ἦν σὺν τῷ
βασιαεῖ τοῦ ἀντιλαδέσθαι τοῦτον, καὶ εἰσάξαι εἰς
τὴν ἡγεμογίαν τὴν πατριχἠν.Νῦν δὲ καὶ σὺν τοῖς
Φράγκοις διέθετο (55). Τὰ δἑτῆς δω ἐν χερσὶ πάντα
dr. Ἡμεῖς οὖν ἐν Αδριανοῦ καθέζοντες ἁμερ΄ ως
οὐδὲν στρατηγικὀν πράττοµεν. Ὡς ἐμοὶ γοῦν 20"
κθῖ, πρὸ τοῦ περᾶσαι τοὺς ἐχθροὺς τὸν πορθμόγι
Ismaelis Bullialdi Πο:80.
(57) Kal σὺν toic Φράγκοις διέθετο. Id est, cum
Adurno. Occidentales namque omnes Germani,
Itali, quique occidentaliores illis sunt, Franci a^
orientalibus appell ntur.
- m
053
HISTORIA BYZANTINA.
954
xdv το Aajt/dxov, κἄν τε Zxovtaplov, καὶ δοῦναι & pedire nobis, Ρο(ἶμαφμοε «116, cum copiis omnibus
θροῦν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς δύσεως, xal γενέ-
σθαι διχὀνοιαν ἐν τῷ στρατῷ, κρεϊττόν ἐστι προ-
Ja6órrac ἡμᾶς σὺν τοῖς δυτικοῖς σερατεύµασι
διαδῆται, καὶ σὺν εἆχει ἀόκγως περᾶσαι τὴν ἐν
Anzaóio γέφυραν, καὶ τῷ Μσυρὰτ συμπ.ακῆναι.
Ἡμεῖς, 6600 εὐδοκοῦντος, καὶ ἐν ἅρμασι καὶ
ἐν ἵπποις ὑπερέχομεν τοὺς ὑπεγαντίους, xal (ιό-
ror ἐγωτισθέντες τὴν ἡμετέραν datar, ὁ νοῦς
αὐτῶν ὡς κἀΊαμος συγτριδήσεταὶ, xal αἱ βου-
Jal αὐτῶν διασκεδασθήσονται, καθὼς uélAst
γενέσθαι xal εἰς ἡμᾶς, εἴπερ ἆἁμε.Ἱήσαντες δώ-
σοµεν αὐτοῖς χώρια» διαπερᾶσαι.
Ταῦια εἰπὼν καὶ ἄλλα πλείω ὁ Τζινεῆε, μόλις
ἀνανίψας ἐκ τοῦ xápouz τῆς µέθης 6 Μουσταφᾶς
ἐπείθετο τοῖς λόγοις αὐτοῦ. Ὁ γὰρ Τζινεῆτ οὐκ
ἐτεχνάσετο τόσον ὑπὲρ τοῦ Μουσταφᾶ τὸ ἔγχαθι-
ὄρνσαι αὐτὸν bv τῇ ἑῴᾳ ἄρχοντα * ἀλλὰ πονηρὸς
àv (34), καὶ προθλέπων τὴν τοῦ ἀνδρὸς ὡς ἐν τάχει
Ὑενοµένην κατάλυσιν, ὑπέρ τε τῆς αὐτοῦ βλαχείας,
καὶ µέθτς καὶ ἀσελγείας, καὶ τὸ ἀστρατήγητον αὐ-
τοῦ, Ἰδουλήθη τοῦ διαδρᾶναι, Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἓν τῷ
τοούτῳ σκοπῷ, ἑλογίζετο ἓν ἑχυτῷ, ὅτι εἰ μὲν ἓν
τῇ θράκῃ f$ ἄλλῃ ἑπαρχίᾳ τῆς δύσεως τοῦτο µετα-
χειρίξεται, εὐχόλως ἐμπεσεῖται πάλιν iv ταῖς ἄρ-
xot$ (35) τοῦ βασιλέως. Καὶ πάλιν Λῆμνος f| ἑτέρα νῖ-
σος αὐτὸν ἑξόριστον διαδέξεται, xol πικρὰ παρὰ
τῶν Ῥωμαίων εἰς αὑτὸν διέλθῃ ποινή. Ἐν δὲ τῇ
ἀνατολῇ, καὶ κατὰ νοῦν εἶχε, καὶ ἔτρεφε τὸν ἄνδρα
ἡ τῆς ἐπαρχίας ὀλπὶς, ἣν καὶ πρώην Ίρχε * καὶ εἷ- σ
χόλως τὸ ἀπυδρᾶναι ἔχειν. ᾽Αλλὰ ταῦτα ἐν μυχοῖς
τοῦ ἆδου ἐχρύπτετο,. Καὶ bh αυναὐροίσαντες τὸν
στρατὸν, xal ταχυδροµήσαντες ἆλθον εἰς Καλλιού-
πολ.ν * xal τὸν πορθμὸν διαδάντες σὺν πλείστῃ δυ-
νάµει, προσςχαβρτέρησαν àv τῇ Λαμφάχκῳ ἡμέρας
τρεῖς * ἐρχόμενοι 6b οἱ τῶν πὲρις πόλεων προὔχον-
τες Φρύγες πρ),σεχύνουν τῷ Μουσταφᾷ. Ὁ δὲ Μω-
ρὰτ ἀκούσας τὴν ἔφοδον τοῦ Μουσταφᾶ, ἁπάρας ἐκ
τῆς Προύσης σὺν εὐαριθμήτῳ στρατῷ, διὰ νυχτὸς
ᾖλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον (36), ἔχων σὺν αὐτῷ τοὺς tv
γνώσει xaV πολέμῳ ἐπιστατοῦντας, τόν τε Χατζιαη-
6θάτην (27), καὶ τοὺς νὶοὺς τοῦ ΤΈεμιορτέαπεγι,
Ἁλὶν, Ὁμοὺρ, χαὶ ὈΟρούτζπεγιν, ἄνδρας γεν-
ναίους xai ἀρίστους. "Hv δὰ σὺν αὐτοῖς καὶ Χαμ-
tegionum oecidentalium pravertere, celeriter et im-
pigre pontem Lopadii occupare et. superare, deni-
que cum Morate pugnare, priusquam Lampsaco vel
Scutario (retium hostes. trajiciant, tumultus. in his
proviticlis occidentalibus, discidium | seditionemque
in exercitu excitent. Curribus εἰ equis, favente Deo,
superiores hostibus sumus. Adventus. nostri. fama
animum eorum sicut calamum conteret, consiliaque
ducis eorum disturbabit. Que procul dubio calami-
tas in nos recidet,, O9 si neglectis rebus nostris,
hosti locum trajiciendi concesserimus.
Hac atque plura dixit Cineites, vixque veterno
excusso expergefaetus Mustaphias hujus monitis
n paruit. Neque sane Cineites adeo sollicite molie-
batur, ut. Mustapham Orientis dominum consti.
tueret: sed cum ipse scelestus ac veterator essel,
instantem isti ruinwm ex ineptia, crapula, libidine,
reique militaris neglectu atque inscitia prospiciens,
fugam meditabatur. lloc apud se stabilito propo-
sito, hanc rationem inibat, sein laqueos imperato-
ris facile rursus venturum, si in Thracia, att
alia occidentis provincia in fugam se conjiciat.
Iterum enim in Lemno aut alia insula sibi .exsu-
landum esse: acerbasque penas lomzaos a se
exacturos. Cogilabat vero in orientem : sperabatque
commodiorem sibi praefecturam, quam paulo ante
occupabat, fore, et effugia faciliora in ea sibi pa-
tere. Talia equidem in inferorum recessu latebant.
Coacto igitur exercitu Callipolim accessere, freto-
que superato cum plerisque copiis, Lampsaci tri-
duo substiterunt : profectique ad Mustapbam Phry-
gum primarii, cultum ei ac venerationem exhibue-
runt. Morates, comperta Mustaphe irruptione ,
Prusa cum exiguo exercitu movit , noctuque Lo-
padium pervenit: ei aderant rerum militizeque
periti Haciaivat, filiique Temirles begi, Hali, et
Homur, Horuciusque begus, viri strenui ac gene-
rosi omnes. Hílamza quoque begus ipsum comita-
batur, Cineitis: frater, qui ab infantia in Maratis
familiaritate adoleverat. Poutem itaque occupant,
priusquam presidio Mustaphas eum firmasset ;
eum dissolvunt, viamque, qua ad ipsos perveniri
ζάπεγις ἁδελφὸς τοῦ Ἐζινεῆς, ὃς ἐχπαιδόθεν ἣν διά- D poterat, prescindunt. Profectus deinde Mustaplias
γων μετὰ τοῦ Μωράτ. Φθάσαντες οὖν ἓν τῇ γεφύρᾳᾷ
πρὸ τοῦ τὸν Μουσταφᾶν σῶσαι, λύουσιν αὐτὴν, χαὶ
cum universo exercitu, castra αἱ paludis ripam
metatus est ; in opposita pariter Morates tentoriis
Ismaelis Bullialdi note. -
(24) Α.1.1ἆ πονηρὸς Gv. Cineites ubique perfidus:
sponte equidem Musuphe partes secutus fuerat,
ejusque natalium statum testimonio suo vindicabat,
Bajazitis filium verum esse asserendo, cum seMus-
taphze adjansit, eum inagis strenoum — forsitan cre-
diderat ; cumqne spe ac opinione se deceptum sen-
sit, rebus suis consulere eum deserendo, quam -
cum eo perire maluit, Multos Cineites sectatores
habet, pauciores Cicero : qui cum Pusupeii impru-
dentiam negligentianque pervideret, Cesarem ve-
ro acreu» magis ac s:renuum coguosceret; volens
sciens partibus Pompeianis perituris adbasrendo,
2ericula victis in pendentia potius obire, quam fi-
dem corrumpere elegit.
(33) Ἐν ταῖς ἅρκοις. Pro &y ταῖς ἄρχυπι. Sieque
voluit scribere; sed vitiose pronuntiationis per-
petuus iotacismus, in scribendo etiam ista ot, v,
ει, v, t, confundit, nisi lingua Grecz peritissimus
sit scriptor.
(36) H.10ev εἰς τὸ Λοπάδιον. Lopadium Turcis
Ulubat dicitur. Leuncl.
(97) Τόν τε Xarquutárn». lile est quem. Leun-
clavius, lib. xi, Chazi- Eivazem appellat. Chazi
apud Turcos ille dieitur, qui religionis causa Mec-
cam aut Medinaim adivit,
— —— - -
9: 9 . DUCE 95
erectis consedit : neuterque ab alteco vel minimum A ἄδατου τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁδὸν τοῖς ὑπεναντίοις ἐποίη-
wetuebat. Pontem. eniwuvero solvisse prudentec
factum ; disrupto q:ippe, dum ultra. tendunt. ho-
stes, transitu ob aquz latitudinem ac profundita-
tem prohibiti sunt : Moratisque copiz sine tumutiu
interea cogebantur ; quod si quis. circumire to-
tam paludem: voluerit, inque oppositam ripam per-
venire, tridui itinere non conficiet : eoque magis
quod viz arcte, montesque asperi. superandi sint.
σαν. Ἐ)λθὼν δὲ xai 6 Μουσταφᾶς σὺν τοῖς στρατεύ-
µασιν, ἔπηξε τὰς σχηνὰς ἐν τῇ ὄχθη τῆς λίμντς
ὁμοίως xat ὁ Μωρὰτ kv. τῇ περαί1, καὶ αὐτὸς τεν-
1082; ἐκάθητο, μὴ ἔχων ἕχαστος τὸ τυχὸν δέος παρὰ
τοῦ ἕτέρου. Καὶ γὰρ τὸ λῦσαι την γέφυραν μεγά-
λης βουλῆς ἔργον ἣν : εὑρόντες γὰρ οἱ ἑλθόντες thv
γέφυραν κατεαγµένην, ἐἑκωλύθησαν τὴν πορείαν * οἳ
tb τό Μωρᾶτ ἀτρόμως συνηθροίζοντο: ἦν γὰρ τὸ
ῥεῦμα βαθὺ χαὶ παντάπασιν ἄπλετον ἣν δὲ θουληθείη τις τοῦ περιοδεῦσαι τὶν λίµνην ἅπασαν, xa!
ἑλθεῖν εἰς τὴν ἀντιπέραν, οὐκ ἀρχέσουσιν αὐτῷ ἡμερῶν τριῶν ὥραι, καὶ ταῦτα στενωπὰ xol τραχέα
Όρη àv µέσῳ xaY δύσδατα,
94 CAPUT XXI.
Consilium smewnt: Morntis veziri de perdendo Mustapha, et Cineitem per Hamsam ejus [rat rem ad de[ectionem sotl:ci-
tnt (58). Huimze et Cmeitis colloquia. Cineites Mustapham deserit et in Loniam [ugit. Mustaphom Homuris filum,;ex
Atiue. oriundum bello peti, et in pugna. iuter[icit.
Castris aic locatis, et sese ος adverso respicien-
tibus, cum neuter movere se, el progredi contra
alterum posset, agitant inter 9ο Moratis consilia-
rii, quibus artibus Mustapham pessumdare ac per-
dere possint. Hocce igitur cousilium animum €o-
rum subiit. Hamzzm, cujus jam mentionem feci.
mus, Cineitis fratrem accersunt, bisque verbis al-
loquuntur : Sí fratrem. tuum contra Mustapham ir-
ritaveris, nihil autem praterea. petimus, quam. «ut
ipsum deserat ; ecce, annuente ac decernente domino
nostro Morate, ΑΙἰπίε ditionem ipsi. concedimus.
Diplomatie eiiam scripto ipsi cavebimus, illam se ac
posteros suos jure hereditario possessuros: jusju-
raudum solummodo prestabit κε in fide iansurum,
amicitiam εἶπε fraude culturum, seque. Moratis
clientem professurum, Utque per. universam ditio-
nem notum sit, Cineitem Moratis imperio omnino
subditum esse, singulis. annis mittel. filiorum. suo-
rum unum, cultus et. honoris imperatori exhibendi
gratia, qui Moralem comitetur , ipsique militet,
mililieque istius nomine ab imperatore stipendia
congrua accipiat. Placueruut fllamzz isti sermones;
et sequenti nocte servum unum mittit, qui natando
paludem trajecit. Ille Cineitis tentoria ingressus
secunda noctis custodia, sedenlein. eum invenit
valdeque anxium, ipsique dizit : Frater (uus herus
meus Hamza begus tecum colloqui nullo conscio
cupit. Ergo si tibi libitum erit, circa mediam πο-
clem ad fluminis ripam ponti proximam solus ac-
cede: tu quidem ex hac parte, ille ex altera. inter
vos colloquemini de illis arcanis. Hzc verba bevigue
audivit Cineites, uuntiumque dimisit, qui in alte-
ram ripam enatavit. Nocte proxima circa secun-
dam custodiam, ad ripam ponti vicinam ex com-
posito accessit Hamzas : ileque ab altera parte,
solusque soli signis quibusdam cognitus. Prior
Hamzas dixit: Probe scis, domine mi frater, me pa.
ire tuo esse. genium, teque matris meg prolem esse,
quodque sim natu. minor. Opiarem igitur te orbi
t niterso dominari, in partem quippe imperii vocarer.
Κατουνευσάντων τοίνυν τῶν στρατευμάτων ἐξ
ἑναντίας, καὶ μὴ τὰ πρύσω χωρεῖν ἰσχύοντα τὸ ἓν
κατὰ τοῦ ἑτέρου, συμδ.,ύλιον ἔλαδον οἱ τοῦ Μωρᾶς,
Β πῶς xal είνι τρόπῳ καταστρίψωαι xal ὀλέσωσι τὸν
Μουσταφᾶν. Σχέπτονται οὖν οὕτως. Μεταχαλοῦ::
τὸν Χαμζᾶν, τὸν ὃν εἰρήχαμεν ἀδελφὸν τοῦ Τζινεῖῦτ,
xa λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι El. μὲν διὰ τῆς σῆς πιδαι-
γότητος διεγείρῃς τὸν ocv. ἁδεἽῖφὲν κατὰ τοῦ
Μουσταφᾶ, καὶ οὐχ ἕτερόν ἐστι τὸ ζητούμενον
τοῦ ἁποσχισθῆναι καὶ χωρισθῆναι ἀπ’ αὐτοῦ:
ἰδοὺ δίδοµεν αὑτῷ τὴν ἑπαρχίαν τοῦ "Ari ἑρι-
CpQ xal 08108: τοῦ ἡμετέρου ἡγεμόνος Μωράτ'
διὰ προστάγμωατος ἐγγράφου τοῦ ἔχειν αὐτὴν
κατὰ διαδοχἡν' γονικότητος, µόνον ἐνέρχως τοῦ
εἶναι πιστὸν καὶ ἁδολώεατον glor, καὶ olxstor
ἡγεμονίας τοῦ Μωράτ. Καὶ διὰ τὸ δοκεῖν àv πάση
τῇ ἡ]εμονίᾳ εἶναι ὑπήκοον τὸν Τζινεὴτ ἓν πᾶσι
τοῖς προσεάγµασι τοῦ Μωρὰς, στό. leur κατ’ ἔτος
C ira τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς προσκύνησο», καὶ στρα-
τεύει’ ὁμοῦ xal συγδιάγειν' καὶ αὑτὲς ἰδίως
ἔχειν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος τὴν πρέπουσαν a,6-
γο(ιαν. "ΗἨρεσεν ὁ λόγος τῷ Χαμζᾷ ' χαὶ τῇ νυχτ
ἐχείνῃ πέµπει ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ, xol ντξάµε-
vos περᾷ τὴν λίµνην, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς σχτνὰς
τοῦ Τζινεὴς εὗρεν αὐτὸν ἐν ἀγωνίᾳ λογισμῶν χαθ: -
ζόμενον᾽ δευτέραν φνλακὴν ἔχουσα f νύς. 'O δὲ εἷ-
πεν αὐτῷ, ὡς 'O cóc ἁδε.φὸς, ἐμὸς δὲ κύριος
χαμζάπεγις θ4.ει .ἰόγους dpat μετὰ σοῦ, xpéc
οὓς οὐκ ἔστιν ἑτέρῳ ἐγωτισθηναι. El οὖν βον-
Antór. ἐσεί σοι, περὶ tác µέσας ὥρας trc νυκεὸς
ἐ16ὲ μόνος περὶ ὄχθας ποταμοῦ πρὸς tt γέφυ-
pav, κἀχεῖ σὺ μὲν ἐκ τῶν ὧδε, ἐχεῖγος δὲ ἐπ τῶν
ἐκεῖ, xal τὰ αὑτῶν ἀπόῤῥητα διεξείπητε. "As-
µένως οὖν δεξάµενος τὸν λόγον xal ἀπολύσας αὐτὸν
πάλιν νηξάµενος διέδη τὴν περαἰαν. Tf, 6' ἐπιούσῃ
νυκτὶ περὶ ξευτέραν φυλαχὴν ἐλθώὼν 6 Χαμνᾶς κατὰ
τὸ ἀυντεθὲν ἓν τῇ ὄχθῃ, τῇ πρὸς τὴν γέφυραν, xà-
κεῖνος ἁπὸ τὸ ἕτερον µέρος μόνος µόνῳ, χαὶ διὰ ση-
µείων εινῶν ἀναχαλυφθέντες, ρζατο ὁ Χαμ ζᾶς )έ-
γειν Ἑπίστασαι ἀχριθῶς, κύριό µου ἀδε.φὲ, ὡς
Ismae'is Bullialdi nota.
(58) Scriptorum, preter Ducam, uullus accurate narrat, quibus artibus Cineites a Moratzis sol
ljctatüs Mustapham deseiucrit.
97
. HISTORIA BYZANTINA.
953
ὄτιχκάγὼ τοῦ σοῦ πατρός εἰμι γόνος, xal σὺ τῆς À Id optare sicut mihi 99 jucundum, ita grave ac in-
ἑιῆς μητρὸς καρπὺς εἶ, καὶ ὕσεατός σου τυγ-
χάνω, Εδου.όμην οὖν, xal ᾖθε.ον εἶγαί σε κύ-
pier. πάσης τῆς οἰκουμένγης, xcl δεσπόζει τὰ
πάντα, ὅτι καὶ &pol προσῳκείωτο ἂν μερὶς καὶ
xAnpoc. Ὡς οὖν ἡδέως ᾖθε.]ον τοῦτο, οὕτω καὶ
ὑπεχθὲς, καὶ ἀθούλητον, καὶ µίσητόν uot τυγ-
χάνει τὸ εἶναί σε ἐν στεγοχωρἰᾳ καὶ κιδύνοις,
καὶ ἂν µέσῳ φθόνον τρεφὀνγτων πο..]ῶν κατὰ
σοῦ. Kal γὰρ οὑκ ἅμοιρος ἔσομαι τῶν cir δυσ-
τυχηµάτων xal συμιφορῶν. ᾿Αρά ys. οἶδας tíri
συγιαπεύεις, ἢ είνι συγδιάγεις; Τὸ μὲν πρῶτον
οἱ πάντες χαταθοῶσιν ὡς οὐκ ἔστι τοῦ γένους
τῶν Οθ[ιάνων ὁ Μουσταρᾶς' xal τοῦτο πανεα-
2οῦ κατεχῳφµμωδήθη τὸ δια.ῖάΊημα * δεύτερον ὅτι
xal ἐκ τῶν πραγμάτων συγκρινοµένων παριστᾷ
t) ἀστρατήγητον αὐτοῦ καὶ 0nAvgaréc. Καὶ γὰρ
οἱ ἐν τῆς σειρᾶς cov ἡμετέρων ἡγεμόνων xaca-
}όμεγοι ἀρεῖκὰ ἐπεδείξαντο τὰ φρονήματα, xal
φαγερὰ τὰ ἑκάστου ἀνδραγαθήματά τε καὶ στρα-
τηγήµατα. Τρίτον ὅτι εἰ μον αρχήσει ὁ 0nAvóplac
οὗτος καὶ Báp6apoc ἰδιώτης, ol ἔχπααι veyoró-
τες τῆς δύσεως, καὶ τῶν ὁρίων τοῦ "ἴστρου ού-
Laxec, Aéro. ᾿Αδρανέζιδες καὶ Τουραχάνιδες, xal
&llo πᾶν ἀπόγονον τῶν ὦντινων ἐξ ἀρχῆς ἡ
δύσις ἀχράμονας τῆς ἡγεμονίας ἑγνώρισεν' xal
τί έχω τοὺς δυτικούς; xal γὰρ, ὅπερ μὴ γένοιτο,
ἐὰν ἡ τύχη BAéyn lAapóc. πρὸς Μουσταφᾶν, ὁ
αὐτὸς Μουσταςᾶς πάντας τοὺς εῆς &pac ἑξάρ-
gralum est, res (uos in. angusto locatas | essc, te in
periculis versari, atque. inter multos, qui. invidium
ín te animo gerunt, agere. Νεο equidem infelicita-
tum et calamitatum (uarum expers ero. Απ nosti
quicum equites εἰ agus? Primum omnes. adversus
Mustapham clamant ; genere Othmanico satum. ne-
gant : hgcque vulgata [ama ubique invaluit, Deinde
'quod imbellem se ac libidinis impotentem prodiderit,
quibuslibet ejus facla perpeudentibus. Qui etenim a
principibus nostris, genus. continua serie ducunt,
bellicoso se animo (uisse probaverunt : singulorumque
manifesta sunt preclara. facinora, expeditionesque
militares orbi terrarum cognite. Tertio, si effemina-
tus iste ac barbarus idiota imperium obtinueritaqui
nb antiquo occidentis ει finium Danubii custodes
aunt Abranezides et Turachanides, ceterique posteri
eorum, quotquot ab initio occidens summos duces
agnovit, praemiis honorabuntur. Sed quid occidenta-
les memoro ? Si fortuna namque, quod Deus avertat,
Mustaphe rebus propitia subvenerit, ipse omnes
orientis duces amplexus. eis singulis paternos hono-
res reddet. Tu vero, ubi ista evenerint, quid, nisi
vite finem, eumque (turpem ac (ua fortitudire indi-
enum, exspectas ? Omnes quippe illustres viri animi
tui promptitudinem audaciamque leoninam ad pu-
gnas ineundas norunt. [nvidia viriues saevis ac. im-
mitibus aspicit oculis. Invidiam excipit timor ; qui-
que perniciem ne sibi afferas, metuunt, tibi invident,
: 4ovc δεξιῶς ἐγκολπωσάμενος, τὸν καθ ἕκαστον 6 Preoccupabuni ipsi, securitatem querentes, metum-
τὰς TOYixàc ἁποδώσει τιιάς. Σὺ 08 ὅτε ταῦτα
yer ricezat, τἰ προσδοκᾷς; o0x dAdo εἰ μὴ τέλος
ζωῆς. Kal τοῦτο οὐκ ἄξιον εῆς σῆς ἀνδρίας,
4. 1ὰ καὶ A(av ἀπρεπές τε καὶ ἄτιμον. "Icaci
}ὰρ οἱ πάντες τῶν ἐπιφανῶν τὴν σὴν ὁόρμητι-
xr Φφυγὴ»ν, xal τὸ πρὸς τὰς παραταγὰς τῶν πο-
«δω» τὸ το.μηρὸν, xal θρασὺ, xal Asóvtioyv.
Kal πρὸς αὐτὰς τὰς ἀρετὰς ἐπιδ.λέπει φθόνος
ὀξέως, xal τὸν φθόνον ἀνει]αμθάνει φόδος * xal
οἱ Aoritópnsvot κατ αὐτῶν ὅ.εθρον παρὰ col g00-
γεροὶ, αὑτοὶ zpog0drovct κατὰ σοῦ εὸν φθόνον
ἐνεργήσοντες, προμγηστευόµεγνοι τὴν ἀφοδίαν,
róv φόδον ἁποδιώκχοντες. Διὰ γοῦν τανύτας τὰς
ἐτεμδαινούσας αἰτίας, al! εἰς δ.εθρο» ἄγουσι
que removere. cupientes, necem tibi inferre. Has ob
raliones adeo urgentes, que spreta heroum, quibus
te parem existimo, animas perdunt, huuc. infamem
desere, el ad nos transi. Jam enim. dominus meus
Morates aule sue proceribus meque hortantibus ,
omnes culpas et crimina tibi condonat : cuncta simul
qua adversus ipsum, patrem imperiumque rebellando
molitus es. Oculo pacato ac. propitio {6 res,icit, et
me sponsore Atinis prefecturam tibi concedit, α te
posterisque tuis e lumbis (uis ortis, tanquam dolem,
hereditario jure possidendam: hac sola conditione
lata, ut, cumtempus exegerit, fil.orum tuorum titia
ipsi militutum mitlas, idque ut te ejus. imperio sub-
jectum agnoscas. Amice, hiec tibi dico; tu vero quid.
τὰς τῶν ἡρώων ψυχὰς, ὡς xal ἡ c) µία τῶν ἐκεί- D sentias mihi explica.
rw» ὁμοία εἶναι δοκῶ, ἁπα-]]άγηθι τοῦ βδελυροῦ τούτου καὶ µετάστηθι. "Ηδη γὰρ ὁ ἐμὸς κύ--
fioc Μωρὰτ διὰ παρακ.ήσεως τῶν αὐτοῦ µεγιστάνων καὶ ἐμοῦ ἀφίησι
πάντα τὰ σφαἸέντωῳ
xal παρὰ coU zpay0évra" καὶ τὰς ἀντάρσεις καὶ ὧν ἐπεχειρήσω κατ αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ πα.
τρὸὲς αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡγεμονίας αὐτῶν. Καὶ Ἰ.ὰεῳ ὄμματι απροσθ]έπει σε’ xal δωρεῖταί σοι
δυ ἐμοῦ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ᾽Ατὴν κατὰ γογικότητος χάριν, ὡς καὶ σὺ, οὕτω xal οἱ ἐκ τῆς σῆς
ἀσφύος ταύτην» ὡς zpoixa νεµηθήσονται’' πλὴν Évexa τοῦ γιγώσκειν σε ὅτι ὑπὸ ἀρχὴν ὑπὰάρ-
χεις, καὶ ὑπήκοος sl, κατὰ καιρὸν ἕνα τῶν υἱῶν σου πέµπεις ἐν τῇ στρατείᾳ. Ταῦτά σοι φιλῶν
JaAo. Eb δέ pov Aéye ἅ σοι δοκεῖ. |
Πρὸς ταῦτα ὁ Τξινεῆτ ἤρξατο λέχειν τῷ Χαμζᾶ
Ἐπίστασαι ἀκριθῶς, ἁδεᾖφὲ, ὅτι παρὰ τῶν
Ὁθμάνων ἑγὼ οὐδὲν εἶδόν τι κέρδος, ἢ φιλοτι-
μίαν, ἢ ἀξίωμα. ἘΕκεῖνοι δὲ παρ’ ἐμοῦ ἐν ταῖς
δυσπραγέαες αὐτῶν zxoAAd * xal ταμπ.1ηθή dpetxà
&pya ἐν ἠργἼησαν οἱ Spayicrec οὗτοι. Μετὰ γὰρ
Ad illa Hamzae respondere coepit Cineites :
Accurate nosti, frater, αὐ Othmanis principibus.
nullum me lucrum retulisse, honorem vel digni- —
latem ab eis. nusquam me conseculum — esse. liiis.
vero, dum res eorum ad incitlas reducte erant,.
operam multam naraci ; hacgue brachia ΑΜ:
9:9
DUCAE
bellica facinora patraveruut.. Post Tatarorun. 98 A τὴν τῶν Τατάρων ἐπιδρομὴν (59), αὑτην τὴν,
enim irruptionem, hanc ipsam prafeciurom, quam
nunc mili Morates — pollicetur, quis e manibus
Homuris. Atinis filii eripuit ? nonue Cineites ? Fra-
trem. liujus lsam. nonne persecutus. sum, et in. ca-
stello Paleopoleos conclusi? cumque ia manus meas
deveuisset, interemi? Nonue. Homurem istius. fra-
trem? ambos scilicet pre[ecture naturales et. {8-
gitimos heredes, fraude «c as£u aggressus neci dedi ?
Musuhnauus. vero. avunculus Moratis, quem iu do-
minum (um. appelías, otiosus in Thracia degebat
genio iudulgens. Αἱ ego — Ephe.i iotiusque lonie
dominum: Mehemetem Moraiis. patrem proclamavi.
Postes, ubi me expulit, ea prefectura honoravit
Kelpaxisi virum. geuere Tribullum ac mancipium
emptum, In 60 autem statu. res sunt. Prafectu-
ram illam, quam mihi nunc lergilur, llomwris
Atinis filii, cui caput abscidi, filius obtinet, et
in ditionis palerne possessione: wisrus est ; illi
jam per aunum fere εἰ ultra imperat, omnesque
ei subditi sunt ac famulautur. Si Deus illam
militaribus meis facinoribus premium concesserit ;
quam gratiam Morati hac de ra habiturug sum?
Nullam profectio. Avus enim Moratis. ille Baja-
iites τὴν hujus Mustapha avo Atini eam eripuit,
ulque suam consecutus est. Ego pariter ope divina
illis dominus fiam. Quandoquidem. au'em αά hoc
venisti, frater, coram Deo ejusque propheta tibi
promiuo, in. posterum. Morati. amicum — sincerum
ji µοι ὑπόσχεται δοῦναι ἡγεμονίαν νυν], tle
ἑλυτρώσατο àx τῶν χειρῶν τοῦ ὉΟμοὺρ vlov τοῦ
Ατή»; ovx ὁ Ἐζινεής; Οὐ κατεδίωξα τὸν ἀδεῖ-
φὸν αὑτοῦ τὸν 'Eccal, καὶ ἀἁπέκἼλεισα αὐτὸν
ἐν τῷ πο.λιχν/ῳ τῆς Παλαιουπόλεως, xal χειρω:
σἀμενος αὐτὸν ἔκτεινα; Οὐ τὸν Ὁμοῦρ τὺ
déeJAoór αὑτοῦ δο.οφονήσας ἀπέκτεινα; καὶ
ταῦτα κ.Ίηρογόμοι Φισικοὶ τοῦ τόπου xai της
ἑπαρχίας τυγχάνοντες. 'O δὲ Μουσου.1μµόν, ὁ
0sioc τοῦ Mopür, ὃν σὺ αύριόν σου καὶεῖς.
ἐκάθητο ἐν τῇ θράκῃ αατασπαταλῶν. 'Eyé δὲ
εὐφήμουν αὐτὸν κύριο’ Εφέσου xal πάσης
ωνίας. "Yotspovr δὲ ἐκδάιλων µε δέδωχεν
αὐτὴν τῷ Κεἠπάξησι ἀγδρὶ Τριδα.ἲ 1ῷ (40) xal
ἀργυρωνήτῳ. Τὸ δὲ νῦν ἔχον τὴ» ἑπαρχίαν αἎ-
th», ἤν µοι δωρεῖται νῦν, ὁ υἱὸς τοῦ ᾽Ατῆν
ἐχείνου τοῦ ᾿Ομοὺρ ὃν ἐγὼ dxexszdlica, ἐκεῖ-
voc αὐτὴν αὐθεντεύαι, καὶ ἐγε]όνει κύριος τῶν
πραγμάτων τῶν zatpuxov* καὶ δεσπέζει τὴν
ἐπαρχίαν ἔτος που ὑπάρχων ἕν f) καὶ α.λέεν ᾿
καὶ πάντες ὑπήχοοι καὶ οἰκεῖοι τυγχάνουςσιν
αὐτοῦ. El δωρήσηταἰ µοι ταύτην ὁ θεὸς δὺ
ἔργων κου στρατιωεικῶν, τίς χάρις ἡ τοῦ Mo-
ράε; Οὐδεμία. Καὶ γὰρ ὁ πάππος τοῦ Μωρᾶς,
ὀκεῖνος ὁ ΙΙ τρὴκ Παγιαζὴτ, παρὰ τοῦ πάππου
τοῦ vuv Μουσταρᾶ toU Ατὴν οὕτως ἤρβαξε,
xal ἐκ ηρώσατο ταύτην. Οὕτω κἀγὼ σήµερα
γ9γήσοµαι κύριος Θεοῦ διδόντος μοι. ᾿Επεὶ oir
πιό [ore, el cum opus erit, e filiis meis unum. ei mi- C elc εοῦτο ἐλή.λυθας, dóeAgà, ὑπόσχομαι τῇ ὥᾳ
Jilaturum. Ἐφο quippe ex tuis sermonibus, seyosi-
tis hisce pactis, in. louíam erum discessurus, wl
illic cum Mustapha Atinis nepote experirer. Cum
ergo tibi, qui mecum eodem patre genitus. sentis,
placueris/ Morati amicum esae. me, ita. me pree-
stiturum fidem do, et nocte prozima promissis fides
exalabit.
ταύτῃ κατεγώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου,
ὡς ἵνα ἔσομαι καθαρὸς φίῖος ἀπὸ τοῦ vir xal
εἰς τὸ ἑξῆς τοῦ Μῳφράς. Kal ὅτε χρείἰα στρατοῦ,
ὁ εἷς τῶν υἱῶν µου συγοδεύει dcl τῷ Μωράτ.
᾿Εγὼ γὰρ καὶ διὰ τῶν σοῦ «Ἰόγων, καὶ χωρὶς
τῶν συνθηκῶν τούεων Éüusldor τοῦ ἀπελθεν
ἐν τῇ Ἰωνίᾳ, καὶ συμα.ακῆναι τῷ Μονσταρᾷ
τοῦ ᾿Ατή». Ἐπεὶ τοὶνυν σὺ d ὀμογυχος xal ὁμοκάτριος ἐμὸς d0sApóc ἠρετίσω τοῦ εἶναι µε φί1ον
τοῦ Μωράς, ἤδη ὑπόσχομαι, καὶ τῇ ἑρχομένη vuxcl ἄρχομαι δι ἔργον ἀποδειχκνύειν τὰ συµφωνη-
θέντα µοι.
Uhi invicem? discesserunt,
cla Hamzas ad Moratem ejusque consiliarios
refert," quibus omnibus ea grata fuerunt,
iique audaciam inde spesque bonas concepe-
runt, Sequenti vespera, primaque noctis custo-
dia Cineites erecta tentoria, ut eraut, lucer-
colloquia et pa-
mis quam plurimis in eorum inedio accensis
r'liqutt ; omnibusque ad hoc negotium uti-
libus , curribuà nempe, equis — probatissi-
mis, caieraque auri et argenti supellectile
collectis, servos pecunia coemptos, et amicos
noa paucos, septuaginta circiter, equos con-
scendere jubet; ferebat in veste unusquisque
partem oneris congruam, auri vel argenti,
aliusve pretiosz supellectilis, cui haud nimis
Αιαστάντε οὖν ἀπ᾿ ἀλλήλων, ὁ Χαμζᾶς τὰ λαλτ-
θέντα καὶ συμφωνηθέντα, xal ἁπαγγείλας τὸ
Μωρὰτ καὶ τῇ βουλῇ, Ἶρεσε τοὺς πάντας, x2:
θάρσος ἔλαδον, καὶ ἐλπίδας χρηστάς. Τῇ οὖν ἐπιούση
νυκτὶ &o' ἑγπέρας ó Towels ἀναστὰς πρώτῃ Φν-
laxi) τῆς νυκτὸς, ἀφεὶς τὰς σχηνὰς πεπηγµένας,
xa iv µέσῳ φῶτα διάφορα * χαὶ λαθὼν ἅπαν τὸ ck;
παρασχευὴ» χρήσιμο’, οἷον ἅρματα xal ἵππους
τοὺς δοχιµωτάτους, xal πᾶσαν ἄλλην ὕλην χρυσοῦ
καὶ ἀργύρου, ἔχων μετ αὐτοῦ τοὺς οἰχείους ἄργυ-
ρωνήτους xal φίλους οὐχ ὀλίγους, ἐπέδησαν τοῖς
ἵπποις ὡς ἑδδομήκοντα ' ἕχαστος ἐν τῇ ἐφεστρίδι
φέρων xai μοῖραν φορτίου ἔμμετρον χρυσίου, f
ἀργύρου, S ἄλλης τιµίας ὕλης, μὴ ἐχούσης ὄγχον
ὑπερδαρῃ, xai ἆτῄεσαν τὸ παράπαν τινὸς pi,
Ismeaelis Bullialdi note.
(59) Μετὰ γὰρ τῶν Τατάρων ἐπιδρομήν. Ex
bis coustal Cineitem non fuisse ex Atinis seu Aidi-
vis posteri: ; quamvis id vclit Leunclavius.
( 0) KeAnd£i' dy8;1 epi6&a.1Ao. Suprs cap. 21
Alexandri Sosmani llinm illum appellavit.
961
TISTORIA BYZANTINA.
062
ἑνωτ'σθέντος, Ἡ συνιέντος. Τὰ δὲ 920a σκεύη xal A ponderis inesset; eoque apparatu insciis omnibus
δ,σβάστακτα ἅπαντα εἴασαν * ὁμοίως xal ἵππους,
καὶ χαµήλους, καὶ ἡμιόνους, xal πᾶσαν ἄλλην
παρασχευἠν. Δι ὅλης δὲ νυχτὸς διελθόντες xal
διαδάντες ὄρη τε χαὶ χάµπους, ἕως put ἔφθασαν
τὰ ὅρια ἐγγύς που τῆς Λυδίας ἐν τοῖς µέρεσι τοῖς
πρὸς τὰ Χλιερὰ καὶ Θυάτιρα (41), ῥδεύταντες ἡμε-
ρών δύο ὁδὸν τῇ νυκτὶ ἑκείνῃ. Καὶ πρὸς ὥραν τρί-
την τῆς ἡμέρας περάσαντες τὸν Ἕρμονα ποταμὸν,
ἕως ἑσπέρας ἢλθασιν εἰς Σμύρνην, μὴ ἐμποδισθέν-
τες παρὰ τινῶν τὸ σύνολον * πλὴν ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ
Ἕρμονος ποταμοῦ Ρουληθέντες διαθῆναι, τινὲς τῶν
ἐχεῖ Τοῦρχοι ἐἑχώλυον τὴν διάβασιν, λογιδόμενοι Ex
τῶν τοῦ Μουσταμρᾶ slvat, Καὶ γὰρ ἅπασα ἡ "Acta
ἑταράχθη ἐπὶ τῇ πρὸς τὰ Eo πεξείᾳ τοῦ Μουσταφᾶ.
'0 ΊΤξιναήτης στραφεὶς ᾿χαὶ χαταδιώξας αὑτοὺς,
τοὺς μὲν ξίφει χατέσφαξε, τοὺς δὲ βέλεσι χατα-
τρώσας, αὐτὸς ἀφόδως τὴν ὁδὸν fivus. Οἱ δὲ Σµρ-
ναῖοι ὁρῶντες thv φάλαγγα, xal διαπορούµενοι
tl ἐστὶ, xal τίς ὁ ταύτης ἀρχηγὸς, ὡς ἕἔμαθον
6v: ὁ Τξινεήτ ἐστιν, ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέχνοις
ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ τοῦ Τζινεήτ. "Hv γὰρ Σμυρναῖος
γέννημα, xal θρέµµα, καὶ συνανάτροφος πάντων.
Μαθὼν δὲ παρ᾽ αὐτῶν ὡς 6 Μουσταφᾶς τοῦ ᾿Ατῆν
ἐν Ἐφέσῳ xa θυρέοις διάγει, αὐτὸς πρὸς τὰ ἐνδ'-
τερα, ὅπου εἰοὶ τὰ Ἠρύελα xal αἱ Ἔρυθραὶ, K2a-
ζόμεναί τε xai ἄλλα χωρία, εἰσῆλθεν , οἱ δὲ τῶν
ὀρέων ἐχείνων Υειτνιάζηντες Τοῦρχοι ἅπαντές εἶσι
μαχιμώτατοι, xal λίαν πολεριχοὶ, καὶ φίλοι π-τριοι
abierunt. Graves vero sarcinas et οπμία po^r-
tatu diffücilia omiserunt ; equos pariter, came
los, mulos et cetera inpedinenta reliquere.
Cumque 97 tota nocte proce:sissent iontibius
et campis superatis, ad (ines ferme [για cir-
ca Chliera et Thyatira diluculo accesserunt, ea
nocte bidui iter emensi. Deinde circa horam
diei tertiam Hermo fluvio superato, ad vespe-
ram Smyrnam pervenerunt, nullo uspiam im-
pediente : nis] cum ad Hermi ripam profectos,
et trausire paratos aliquot Turci arcere ten-
taverunt, Mustapha milites, cujus expeditione
ac profectione tota Asia territa erat, esso rati,
Cineites eos adortus insequitur, partimque occisis,
partim vulneratis, itey citra metum pergit. Smyrnzi
hac turma conspecta, primo ignorsre cnjus
esset, quique eam duceret : at. ubi cognoverunt
Cineitem adesse, omnes, uxoribus ac liberis
comitantibus, ut ipsum conspicerent, accurre-
runt. Genere enim Smyrnzus erat, illic nutri-
s et cum esteris educatus, Ab eis autem
ubi rescivit. Epbesi et Thyreis Mustapham A-
tinis nepotem degere, in provinciz loca inte-
riora, ubi Bryela, Erythrs, Clazomens aliique '
vici siti sunt, penetravit. Qui hos fines porro
incolunt Turci, pugnacissimi sunt omnes et
bellicosissimi, et cum Cineitis patre amieitía
ipsis intercesserat. Coactis igitur istorum duo-
τοῦ Τζιναήτ. Συναθροίσας δὲ i£ αὐτῶν ὡς δισχ.. CQ Dus millibus, exque ramis arborum aptatis
Mouz, xaY &x τῶν 6pup vov δόρατα χατασχευάσας,
χαὶ χιλχεύαας λόγχας διασυντόµως, καχοἸφόρους
xat ἀνίσους kv ἑθδομάδι μιᾷ ἑπυίῆσε, χαὶ τοξότας,
καὶ πελεχυφόρους, xai δορυφόρους ἐπέχεινα τῶν
διτχιλίων.
0 δὲ Mou szaqd; μαθὼν τὴν ἄγριξιν τοῦ Ἐζινελς,
χαλ σωρεύσας πλῆιθος στρατοῦ, ἐξῆλθεν ἐκ τῖς
Ἐφέσου, xaX πρὸς τὴν Σμύρνην ἀφίκετο ἁπαντήσων
αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ μαθὼν, ἀπῄξι ἁπαντήσων. Καὶ 55
συναντηθέντες ἀλλήλοις ἐν ἐν) τόπῳ Ü xata
Μεσαύλιον, xai τὰς παρατάξεις ἑκατέρων τῶν µε-
ρῶν ὡς δυνατὺν ἑτοιμάσαντες, ἣν Υὰρ ὁ τόπος ἑλῶ-
δὲς, xat πολύξυλος, τὸ ἑνυάλιον ἤχησε τοῦ Μου-
σταφᾶ. 'O γὰρ Τζινεῆητ οὔτε σάλπιγγα οὔτε τι ἄλλο
τῶν συνήθων ἐχέχτητο. Συμµίξαντες οὖν Koo τὰ
pace paca, ὁ Τζινεῆτ, ὡς ἀετὸς bv μέσῳ στρου-
θίων, εἰσελθὼν, xai διασχεδάσας ἐν τῷ µέσῳ τῶν
Σένδρων, ἐντυχὼν abs που τῷ Μουσταφᾷ βάλλει
χατὰ χεφαλῆς διὰ σιδηρᾶς ῥάδδου, καὶ μὴ φἑρων
tiv πληγὴν 6 δύστηνος, τίπτει πρηνὴς ἀπὸ τοῦ
ἵππου, xai ἐξέπνευσεν. Τότε πάντες οἱ τοῦ Μου-
σταφᾶ προσελθόντες ἡσπάξοντο τὸν Τζινεὴς, χαὶ ὡς
ἡγεμόνα εὐφήμουν. Καὶ δη παρευθὺς σὺν µεγχάλῃ
δορυφορίᾳ πρὺς την Ἔφεσον ἤλαυνον, κἀχεῖ αὐτὸν
hastis, lanceisque festinanter, unius septimanzs
in'ervallo, fabricatis, iisque impolitis ac tortis,
$ngittarios securibus ac hastis armatos bis mil-
le eis adjunzit.
At Mustaphag ubi intellexit Cineitem adver-
SUS $6 castra inovere, contractum exercitum
Epheso eduxit, Smyrnamque, ei occursurus,
contendit. Comperla deinde Mustapha profe-
ctioue, Cineites ei obviam progreditur. Cum
igitur quodam in loco, qui Mesaulion dicitur,
uterque exercitus in conspectum "hostium νθ-
niss't, acier», ut quisque jpsorum artem novit,
optime instruunt, utque situs locorum paludi-
bus 2c silvis refertorum patitur ; classicum
deinde Mustaplias cani jubet, Neque enim tubam,
aut quidpiam aliud, quo pugna signum dari
solet, Cineites habebat. Utrinque iyitur acie
concurritur, Cineitesque, velut aqvila in pas-
seres involans huc et ilc easín diversas ar-
bores éissipat, Mustapham invadil, clavaque fer-
rea in capite vulnerat : qui accepti vulneris
impatiens pronus ab equo infelix cadit et
exspirat. Subito totum, quod Mustapham seque-
Ismaelis Bullialdi note.
(4) Χ.1ιερὰ καὶ 8váripa. Sub Ephesino metro-
polita episcopus urbis Chlierz constitutus erat,
locumque ultimum tenebat : eidemque metropolitze
subdit sunt Thyrzorum, qui hodie Thyria dlcitur,
Bryeke sive Βριούλων, Erythrarum et Clazomena-
rum episcopi. At Sardium metfopolite subditus
erat lhyatire episcopus. Eadem, qua Ducas, Ste-
phanus οἱ Strabo urbium nomina habent.
953
DUC.E
961
batur, 3&men. ad. Cineitem convenit, ipsum s»- A εὐφημήσαντες, ἸἨγεμόνα ὣς xai πρότερον ἀντγό-
lutat, utque duci &no acclamat, illico etiam
magna militum turma stipatus Epliesum con-
tendit : ubi applausu magno, utpote dux, exce-
ptus εἰ ut aniea. proclamatus est. 88 Cadaver
tandem Mustapha a nobilissimis viris maxima.
ρευσαν. Τὸ δὲ σῶμα τοῦ Μουσταφᾶ ἔχέλευσε σὺν
ὅτι πλείστῃ τιμῇ τοῦ βαστάσαι, καὶ φέρειν αὐτὸ
δ.ὰ εὐγενῶν &vbpr.v ἐν τῷ rupi ip. χκἀχεῖ θάφαι ov?
τοῖς προγόνοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτω ἐγένετο fj δευτέρα
ἀνάῤῥησις τοῦ Τζινεῄτ.
cum pomps efferri jussit, et in turricula cum majoribus ejus sepeliri. fioc itaque pacto dui
ilerum renuntiatus est Cineites.
CAPUT XXVII.
De Cineitis fuga varii sermones, qua cognita Mustaphas fugam capessit et in T hraciam trajicit. Adurmus Moratemej
* copias ez ASia in. Europam traus[ert. quem. Sustaphas, id ne facial, frustra. promissis amplis ἱεπίαι Morates. cum
copiis in terram expositus Mustaphaos m fugum vertit, Callipolim recipit, el Adrianopolim petit. Mustaphas captus, et
in urbis luco publico laqueo suspensus ac strangulatus.
Heversi vero videauius, quos Lopadii reliquit
aufugiens Cineites, quaque ipsis acciderint. Ubi
mane surrexerunt proceres, et ut mos erat, con-
venissent, inter se disserere, 8L necte prseter-
jiia maguus io Cineites tentoriis tumultus
excitatus fuerit, Alii dicere transfugam ipsum
Morati in rips ulteriore se adjuuxisse, Alii,
qui invidia eum prosequebantur, jactare, quod
factuun eral, 4 &e. predictum : Moratis etiam exer-
ritus, qui in ripa opposita considebat, Cinei-
tem revera aufugiese cognovit. Tune in ejus
castris exaudire. erat. tubarum aliorumque in-
sirumentorum sonum, clamores, letitia signa,
que colum usque perlingebant : simulque in
paludis oris equitantes conspiciebautur, Exci-
tatus deinde Mustaplias, comperta Cineitis fuga,
ipsum ad Moratem transiisse, eique se conjun-
zisse, nec aliud praeterea àáuspicatus est; turba-
tusque ac territus illine abire festinat : exerci-
tum porro (ipsius trepidautem psvore injecto
cernere erat. Át hostes. conira. insequi clamore
sublato, probris lacessere, sua lingua Dur, Der,
Callan, audscler vociferando, 1d est, Sistite
gradum, «sistite, nec [ugite. Ponte namque rupto
Moratis miles transire haud potcrat, cumque
adversariis manus conserere. Mustaphas deinde
equo insidens Lampsacum versus discessit, tra-
Jicere in conünentem oppositam festiuans. Mo-
rates pontem eodem — die lignis Lrabibusque
magnis cfBiportatis resarcitum ac refectum trans-
iil ; eique occurrentes obviam plerique Musta-
phe ιο | appleuduut, enttum ac. veneralio-
nem — exhibent, Mustapbas Lampsacum — venit,
proverbialis veré graculus plumis spn'iatus ;
"noque navigiolo, quod paratum ipvcuit, qua-
4nor solummodo servis, quibus cursoribus ute-
hoatur, comitantibus Callipolim trajicit, ejusque
wrbis jevis armature milite coacto, quid futu-
vum esset, exspectabat. Morates equidem pon-
te 99 superato, cursores Phoczam ad Adur-
num mittit, qui nuper gesta nuntiarent, ipsum
mrenerent, ut. quanto ocius ad fretum tota classe
navigaret. Is itaque quas paratas naves habe-
Ἑπαναστραφέντες τοίνυν ἴδωμεν xa τοὺς, οὓς
ἐν τῷ Λοπαδίῳ ἀποδεδρακὼς ἀφιηχεν 6 Τζενεί-.
πῶς dpa τὰ xat' αὐτῶν ἐγεγόνεισαν. Πρωῖας ἔγερ-
θέντες, χατὰ τὸ ἔθος εἰς παράστασιν ἐρχόμενοι d
ψεγιστᾶνες ἐχοινολογοῦντο ἀλλήλοις, ὡς τῇ νυχ"ὶ
ταύτῃ μέγας ἑἐγεγόνει θροὺς ἐν ταῖς σχηναῖς τοῦ
Τξινεήτ. Άλλοι ἔλεγον ὅτι τὴν περαίαν διαδὰς μετὰ
τοῦ Μωρὰτ ἠνώθη, ἕτεροι δὲ, οἱ xai φθόνον xs
αὑτοῦ ερέφοντες, tb γεγονὸς προεφήτευον’ οἱ ἅ
τὴν περαίαν οἰκοῦντες οἱ τοῦ Μωρὰτ ἔμαθον ὁ;
ὀλτθῶς 6 Ττινεὴν διέδρ3. Καὶ τότε fjv. ἰδεῖν ὁρ"ζ-
νων xal σαλπίγγων Ἴχον πολὺν ἐν τῷ στρατῷ τοῦ
Μωρὰτ, xai ἑππηλασίας &v ταῖς ὄχθαις τῆς λίµντς.
xai Bo*c, xal ἁλαλαγμοὺς φθανούσας ἕως οὐρανοῦ.
'O δὲ Μουσταφᾶς ἐγερθεὶ; χαὶ μαθὼν τὴν eor»
τῦ Τζ.νεῆς, ᾖσθετο ὦ; οὖκ ἀλλαχοῦ εἰ μὴ τὶν
περαίαν διαθὰς μετὰ τοῦ Μωρὰτ πηὑλίσθη, χιὶ
σύντρομος γεγδνὼς ἔσπευδεν ἀναχωρῆσαι τῶν (xci
Καὶ ἣν ἰδεῖν δειλίαν μεγάλην ἐν τῷ ατρατῷ, τὰ
τ2ραχὴν xai θόρνδο». Οἱ δὲ ὑπεναντίοι τὰ ἀν-ίῤ-
fora χατέτρεχον βοώντες, χαὶ ὀνειδίζοντες, xpi-
ζωντες ἀδεῶς χατὰ την αὐτῶν γλῶττα», Eris,
C στῆτε, μὴ φεύγετε" οἷον Τούρου», Τούρου»,
Κατζμάν. Οὐκ εἶχον γὰρ πόρον, διεφθαρμένες οὔτε;
τῆς γεφύρας, τοῦ περᾷν xaX συµµίξαι. Ὁ Μουστε-
. φᾶς οὖν ἐπιδὰς τοῦ ἵππου ᾧχετο noh; τὰ τῆς Aea-
déxou µέρη, σπουδάζων τὴν περαίαν χαταλαθεξν.
ϱ δὲ Μωρὰτ τῇ ἡμέρᾳ ἐχείνῃ συναρµόασς τὴν
γέφνραν διὰ ξύλων μεγάλων δοχῶν, περᾷ τὴν Ti-
φυραν, xal ol πλεῖστοι τοῦ Μουσταφᾶ τρέχοντες
προσεκύνουν αὐτῷ xat εὐφήμουν. 'O δὲ Movszo 3;
φθάσας iv Λαμφάχῳ, χατεφιλωμένος χολοιὸς τὸ
ἀληθὲς trc παροιµίας, εὑρὼν ἑτοίμην μίαν zer
σκαφῶν περᾷ ἓν Καλλιουπόλει σὺν τέτταρσι x2
µόνοις τῶν ταχνδρόμων δούλων ἀὐδτοῦ. Καὶ c.
αθΌροίσας τὸ γασμουλικὸὺν τῆς Καλλιουπόλεως [9:270
ἑκξεχόμενος τὸ µέλλον. Ὁ δὲ Μωρὰτ μετὰ τὸ πε-
p ρᾶσαι τὴν Ὑγέρυραν στέλλει ταχυδρόµους εἰς Φώ-
Χαιαν δηλῶν τὰ γεγονότα sip Αδούρνῳ * καὶ μηνύων
ὡς τάχιστα εὑρεθῆναι σὺν ταῖς ναυσὶν tig t
πορθµόν. Ὁ δὲ ᾿Αδοῦρνο; (43) ἱτοίμας ἔχων τὰς
ναῦφ. εἰσελθὼν xal τὰ ἰοτία πτερώσας ἔπλει τρὸς
τὸ» Ἕλλήσποντον, τὸν ἄνεμον ἔχων φυσῶντ ἀπὸ
Ismaelis Bullialdi notes.
(42) '0 δὲ ᾽αδοῦρνος Laonicus lib. v, et Leun-
οἱ. lib, vut, nave. una Genuensi, qua. fortuito ad
Lamysaci oram appulera?, usui esse adirausíretau-
-
dui Moratem narrant, Phranzes lib. i, eap. 40,
Moratem, ut tr3Jiceret, navibus usum esse ait.
4,
965
HISTORIA BYZANTINA.
966
πρώρας (45), χα) διὰ νυχτὸς νῆξας τὸ πέλαγος, À bat, conscendit, velisque explicatis Hellespon-
πρωΐας ἀντιπαρέστη μέσον Λαμφάκου καὶ Καλλιου-
πόλεως, xal ὃ Μωρὰτ αὐτῇ «jj ὥρᾳ ἐν ταῖς ἀκταῖς.
Ἐγγὺς οὖν γεγονυΐαι, σαν γὰρ ἑπτὰ ὑπερμεγέ-
θεις, εἰσῆλθεν ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ χρειττοτἑρᾳ xat µει-
ζονοτέρᾳ. Ἔδωκε γοῦν ὁ ᾿Αδοῦρνος μεγάλην τ'μὴν
τῷ Μωρᾶτ, ὡς ἐχρῆν , xai ὁ Μωρὰτ τῷ ᾽Αδούρνῳ,
καὶ συνΏδρίαζον ὁμοῦ ἐν τῇ vnl. xat ὠμίλουν. Είχε
γὰρ ἐν φροντίδι µήποτε οἱ Φράγκοι, καταφρονή-
σαντες τοὺς ὄρχους, Éxbozov ποιἠσωσι τὸν Μωρὰτ
ἐν χεραὶ τοῦ Μουαταφᾶ, καὶ λαδόντες θησαυροὺς
πλείστους ἀπέλθωσιν. Εἴχε δὲ ὁ Μουρὰτ σὺν αὐτῷ
ὁπλίτας οἰχείους δούλους σὺν τοῖς σατράπαις αὐτοῦ,
ἐν τῇ vet ᾗ ἐπέδη. ὑπὲρ: τοὺς πεντακοσίους. Ὁ δὲ
tum versus vento a puppi flante navigavit, no-
eiuque. emenso mari, inter. Lampsacum et Calli-
poliw — diluculo comparuit, cum eodem etiam
tempore Morates in littore esset. Appulsis ergo
septem magnis navibus, earum ampliorem pra-
stantioremque . Morates conscendit, Adurnus,
ut decuit, maximos honores ac cultum Morati
detulit, qui vicissim Adurnum quoque lienori-
fice babuit; consederunt postmodum et inter se
collocuti suut, Verumtamen anxius erat Mora-
tes, formidabatque ne Franci spreto jurejurando
ipsum Mustapha traderent, thesaurisque ingen-
tibus acceptis discederent. Hae de causa Mora-
'ABoüpvo; ἐν τῇ αὐτῇ νηϊ ὑπὲρ τοὺς ὀνταχοσίους p tes in nave qu» vehebatur, secum habuit su-
γενναίους ὁπλίτας Φράγχους iv δὲ ταῖς λοιπαῖς
ναυσὶν ὑπῆρχον τόσοι ἐπιδάται Τοῦρχοι, ὅσον ὁπλι-
τιχὸν Φράγχων ἑκάστη ἐχέκτητο. 'O δὲ ᾿Αδοῦρνος
fjv φυλάττων τοὺς ὄρχους αὐτοῦ ἀχεραίως ἄνευ δό-
λου τινός. Ἐν δὲ τῷ µέσῳ τοῦ πορθμοῦ ἀναστὰς
ὁ ᾿Αδοῦρνος, xal Yóvu xAlvag ἕναντι τοῦ Μωρὰτ,
ἠτ/σατο τὸ ὀφειλόμενον χρέος τοῦ μετάλλου τῆς
στυπτηρίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ ἁγαλλόμενος ἑδωρήσατο,
χαὶ ἐθάπτετο xáAapoc^ ἐξαλείφων παλαιοῦ χρέος
ἀπότισιν * τὸ δὲ χρέος ἣν ὡς εἰχοσιεπτὰ χιλιάδες
νομισμάτων ἀπαρίθμησιν.
*0 δὲ Μουσταᾶς εἰς τὸ πἐραν ἑστὼς, καὶ θεωρῶν
pra quingentos servos domesticos armatos, Ádur-
nusque eidem supra octingentos armis instructos
Francos, eosque strenuos imposueratl: in czte-
risque navibus tol vectores Turci, quot arinati
Franci erant. Adurnus equidem bona tide, et sine
fraude inviolatum jusjurandum observabat. Dum
autem in medio freto starent, surrexit Adurnus
gcnibusque coram Morate flexis, quod vestigalis .
nomiue debebat aluminis metalli causa, donari si-
bi rogat; quod Murates beuigue lubenterque con-
cessi, Tum vereris debiti, quod numismaltum .
viginti septem fere millia zquabat, tabu!a cala-
mo inducta est.
Mustaphas interim in opposito littore considere
τὰς ναῦς, ὡς πολίχνια Ev µέσῳ πελάχους, | ὡς vt- C et conspectis navibus, serenum quippe tune celum
σους, ἑτιτρώσκετο τῇ duyfj * $v γὰρ εὔδιος ἡ ἡμέρα
ἑχείνη. Καὶ οὐκ ἔχων sl ὁορᾶσαι στέλλει ἓν τῶν
ἀχατίων µμετακαλῶν τινα τῶν εὐνουστέρων τοῦ
ἸΑδούρνου, ὡς ἔχων λόγους τινὰς τοῦ ὁμιλῆσαι. Ὁ
δὲ Αδοῦρνος στέλλει τὸν αὐτοῦ.βικάριον Βαρνάδαν
δὲ Κορνήλια, καὶ τυχὼν μετὰ τοῦ Μουσταφᾶ, ὑπέ-
σχετο τοῦ δοῦναι τῷ ᾽Αδούρνῳ πεντήχοντα χιλιάδας
νομίσματα, µόνον μὴ ἐχθαλεῖν αὐτὸν ἔξω τῆς vns,
ἁλλ ἀποπέμφαι ἑτέρωθι ἔνθα καὶ βούλεται. Ὁ δ'
Αδοῦρνος οὐκ ἠθέλησεν ἀχοῦσαι. 'O δὲ Μωρὰτ
ἀχούσας τὰ Ὑενόμενα ἐνηγχαλίσατο τῷ ᾿Αδούρνῳ,
xal εἶπεν * "Eco ἀπὸ τοῦ νῦν ἡμέτερος dó&Agóc
καὶ $'Aoc πιστός. Τότε παραστάντες ἀντιχρὺ Καλ-
λιουπόλεως, οὐχ ἀφῆκαν οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸ αύνολον
πλησιάσαι iy τῷ λιµένι, Οἱ δὲ χυδερνῆται τῶν νηῶν
πρὸς τὰ τοῦ λιμένος µέρη τὰ χάτω, ἔξω τῆς πόλεως
ἐν τῷ πελάχει τὰ ἱστία χαλάσαντες, ὁμοῦ xal τὰς
ἀγχύρας ἠτοιμάζοντο εἰς παρατάξεις τοῦ ἑἐξελθεῖν
iv τῇ ξηρᾷ. Καὶ οἱ τοῦ Μουσταφᾶ διὰ ξηρᾶς δια-
ὁραμόντες ἀπεναντίας εἰστήχεσαν, χωλύοντες τὴν
ἔξοδον. Ὁ δὲ ᾿Αδοῦρνος ἑτοιμάσας τὰς βάρχας, καὶ
τὰ σχάφη xal ἀχάτια τῶν νηῶν ὑπὲρ τὰ εἴχασιν
ἔπεμφε, ἵνα λάδωπι γῆν, ὄντε, ἐντὸς τούτων ὑπὲρ
τους {Πενταχοσίους Φράγχους τζαγρατόρους xal
δορυπόµπους. Ἑξελθόντες οὖν xai ἀποπέμψφαντες
τοὺς τοκότας ὡς μἰλιον ἓν μακρὰν τοῦ αἰγιαλοῦ,
καὶ δεφενδεύοντες τὴν ἀκτὴν, ἀσφαλῶς ἐξῆλθε καὶ ὁ
erat, castellis in. medio mari, insulisve paribus,
animo percelli ; quove $e verteret nescius, navi-
gin unum mittit, ut aliquem ex intimis Adurni
amicis evocaret, quadam cum eo comnmmunicanda
habere prstezens, Vicsrium suum Barnabau de
Cornelia ad Mustapham mittit Adurnus. llli ad col-
loquendum admisso pollicetur Mustaphas numi-
smata quinquagies mille Adurno soluturum, si Mo-
ratem in lerram exponere nolit, sed aliquo pro li-
bitu suo amandet. Quibus auscultare aversatus est
Adurnus. His compertis hunc complexus est Mora-
tes, dixitque : Frater noster ac fidus amicus in po-
sterum sis. At qui Mustapha militabaut, Moratis.
naves portum ingredi prohibebant. Quare naviuu
rectores ad partes iuferiores purtus ultra urbein
vecti vela contraliunt, anchorasque expediunt, ut
in terram milit^m exponerent. Mustapha vero cop as
ad littus accurrunt, contraque steterunt, excensu
itt terram eos prohibere laborantes. 100 Adurnus
autem lembos, acatia scapliasque apparatas supra
v;ginüi mittit, quibus vecti terram appellerent
Franci, plures quingentis zagratores et jaculatores :
"quibus in terram expositis, et litoris tuendi gra-
lia qnilliaze unum a mari sagittariis procedere jus-
. $is, secure Morates, sagittariis mille ambidextris
stipatus, tribus insuper militum pugnacissimorum
et robustissimorum milibus cinctus navi egredi-
Ismaclis Bullialdi note.
(45) Leg. vrocul dubio, ἀπὸ πρύμνη:.
961
DUC/E
963
iur. Cumque Franci in. aciei [τοπίο consistereut, A Μωρὰτ οὖν τλξόναις χιλίοις ἀμφοτεροδεξίοις, xal
lauceis incussis, lapidibusque emissis viam late ape-
ruerunt, et illico Moratis milites cum Francis tu-
barum clangore semel edito, in Mustaphzos im.
pressionem cuni igpetu fecerunt : quos in. fugam
versos persequi, nisi inaxima parte interempta. non
destiterant. Morates deinde ad castrum. pergit.
Mustaphas interim Adrianopolim quam ecissime
contendit : ingressusque gazophylacium. in quo
thesatiri. reconditi erant, pecunia ac supellectile,
quantas auferre libuit, convasatis, viaw Wala-
chiam versus, incitatís quam maxime equis, car-
pit. Morstes triduo Callipoli transacto, in deditio-
nem accepto castro, cunctisque, qui ipsi, ne in
portu exscenderet, obstiterant, promiscue occisis,
Adrianopolim magnis itineribus profectus est, in-
gentem exercitum ex oriente et occidente collectum
sceum ducens. Ipsum etiam. comitabantur Joanues
Adurnus omnesque simul] navium preefecti, seque-
batur ltalorum peditum supra bis mille agmen,
swenuorum animoque bellum spirsntium, quibus
curporis tegumentum zre nigro confectuio, armas
que hasiz ac secures erant, Accedenti porro Adria-
nopolim, effusi cives obviam processerunt, fau-
stisiue acclamationibus eum prosecuti sunt : ipse-
que comiter omnes nllocutus est. Ingressus dein-
ceps patris. palatium convivio opiparo omnes pro-
müscue excepit; Adarnun czterosque Latinos ad
id vocavit ; omniumque lztantium, fausta fel.ciaque
precantium. vocibus ipsi acclamatum. Adurno prze- (C
terea plurimis muneribus honorato, Peritheorion
castellum quoddam in occidente sita[n, commercia
etiam Phoczarum, ut ils, quandiu viveret, uteretur
a€ frueretur, concessit. Alios navium praefectos
vestibus pretiosis, aliisque donis magnificis remu-
neratos, gratíis etiam actis, benevole dimisit : qui
Callipolim profecti aptatis velis Plhioczcam versus
renavigarunt, Morates interim velocissimos juvenes,
ducesque expedivit, qui. juxta lstri ripam Musta-
pham comprehenderunt; Constantinopoliin. enim
cogitabat, sed praterita, quorum sibi conscius erat,
gjiaque aniio revolvebat, ab isto proposito revoca-
hant. Ad. Moratem 101 itaque retractum addu-
cunt : qui sententia lata laqueo ipsi gulam frangi,
in loco etiam publico ut. scelestorum uui, jussit ;
ut in hominum a tnis, si uon ttüjversorum, umaxji-
mie saltem portis plebis, opinio invalesccret, eum
Dajazitis Othimanici ilium non esse, sed subdiui-
µαχίμοις ἀλκιμωτάτοις ἐπέχεινα τῶν τρισχιλίων.
Ot δὲ Φράγχοι ἔμπροσθεν τῆς παρατάξεως διὰ τῶν
τζαγροδολισµά-ων xal πετροδόλων τὴν ὁδὸν λίαν
ἑποίουν. Τότε ol τοῦ Μωρὰτ σὺν τοῖς Φράγχοις μίαν
ἁλαλαγὴν σαλπιγγώδη ποιῄσαντες, χατὰ τοῦ Μου-
σταφᾶ ἔθεον, χα) αὗτοὶ νῶτα διδόντες ἔφευγον, xal
οὗτοι δ,ώχοντες οὐχ ἐπτύοντο, ἕως οὗ πολ)οὺς χατ-
έσφαξαν χαὶ ὁ Μωρὰτ πρὸς τὸ πολίχνιην Σλαύνων
τῆς πόλεως, 'O Μουσταφᾶς ὡς εἶχε πρὸς τὰ της
Αδριανοῦ ὤχετο, καὶ εἰσελθὼν tv τῷ ταµείῳ ᾧ οἱ
6vrcavpol ἐναπέχειντο, xai λαδὼν χρήματα ὅσα
Ἠδούλετο, πρὺς τὰ τῆς Ἑλαχίας µέρη σὺν ὀλίχοις
τὴν ὁδοιπορίαν ἐποίει, ἑλαύνων τοὺς ἵππους ὅσον
ἑδύνατο. Ὁ δὲ Μωμᾶὰτ iv. Καλλιουπόλει τρεῖς ἡμέ-
ῥας ποιῆσας, χαὶ τὸ φρούριον λαθὼν, xai τοὺς .
κωλύσαντας μὴ ἐξελθεῖν iv τῷ λιµένι πάντας ἄφει-
boc κχατασφάξας, el; ᾿Αδριανούπολιν σπεύδων
(615, ἔχων μετ αὐτοῦ πλεῖστον στρατὸν ἐξ ἑῴας
καὶ δύσεω-:, χαὶ «bv ᾿Αδοῦρνον Ἰωάννην ὁμοῦ σὺν
πᾶσι τοῖς ἐπιστατοῦσι τὰς vac, χαὶ στρατὺν ὑπὲρ
τοὺς δισχιλίους, ἄνδρας Ἰταλοὺς χαταπεφραγµένους
µέλανιε χαλκῷ, καὶ δορυφοροῦντας, καὶ πελεκυφόραυς
πτνοὺς ἀρεϊκῷ θυμῷ ζέοντας. Ἐν δὲ τῇ ᾿Αδριανωῦ
εἰσερχόμενος, ἅπαντες οἱ τῆς π/λεως ἐξηλθον εἰς
ἀπάντησιν, εὐρημοῦντες αὐτῷ ' ἐχεῖνος δὲ μετὰ
περιχαρείας τοὺς ἅπαντας προσηγόρευε. Εἰσελθὼν
δὲ kv τῷ παλατίῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, xal εὐωχίαν
μεγάλην xal πανδαισίαν ποιῄσας, ἐχάλεσε πάντας
τοὺς Λατίνους οὖν τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ εὑφρανθέντε
εὐφήμησαν αὐτὸν ἅπαντες. Δωρήσας δὲ τῷ ᾽Αδούρνῳ
δωρήῆµατα πλεῖστα, ἑδωρῆσατο xal τὸ Περιθεώ-
prov (44) ἕνα τῶν πολιχνίων τῆς δύσεως τοῦ ἔχειν
χαὶ νέµεσθαι τοῦτο bq' ὅλης ζωῆς αὑτοῦ * ὁμοίως
καὶ τὰ xoppépxta τῶν Φωχαιῶν * xal τοὺς ἄλλους
κυρίους τῶν νηῶν ἀλλάξας στολαῖς βαρυτίµοις, xat
ἄλλοις πολυτελέσι δωρήμασιν, ἀπέλυσεν αὐτοὺς
εὐχαριστήσας ἓν elptvn* ἑλθόντες δὲ ἐν Καλλιου-
πόλει, xal πτερώσαντες τὰς νΏας ἔτεμον τὴν κρὸς
Φώχαιαν θάλασσαν. 'O δὲ Μωρὰτ σὺν τάχει πολλῷ
ἑξαποστείλας ὠχυπιέρους νεανἰας xal στρατηγοὺς
ἀνδρείους, συνέλαδον τὸν Μουσταφᾶν ἐγγύς που -
τῆς τοῦ Ἵστρου ὄχθης. Ἡδούλετο γὰρ εἰσελθεῖν ἐν
Κωνσταντινουπόλει, ᾽Αλλὰ τὰ προγεγονότα εἰς νοῦν
D λαμθάνων ὑπὸ τοῦ συνειδότος ἑχωλύετο, Παρέστη-
σαν γοῦν αὐτὸν τῷ Μουράτ * ὁ δὲ ἔδωχεν ἁπόφαᾳσιν
τοῦ δι ἁγχόνης θανατῶσαι αὐτὸν iv τῷ δημοσίν
τόπιῳ (45), ὡς ἕνα τῶν κακούργων. ἵνα d$ τὼν
ismaelis Bullialdi note.
(44) Περιθεώριον. Castrum est ; sub Trajanopo-
litano welropoliia episcopatus, De illo loco ita lo-
quitur Cantacuz. Bist, [ibo v, c. 58, dum recenset
oppida ah Andronico Juniore instaurata : O9. μὴν
ἀλλὰ xal περὶ θΓάχη, παράλιον ἑτέραν πόλιν, xat
εσκαμµέντο xal αὐτὴν ἧς φασιν ᾿Αναστάσιον βασι-
λέα ᾿Ῥωμαίων οἰκιστὴν, καὶ ἐξ ἐκείνου προσαἵο-
θευηµένην, ἀνέστητεν αὖθις, o) πᾶσαν, ἁλλ' ὅτον
μάλιστα ἑνην 'ἀπο)αθὼν, Περιθεώριον πρ)σηγό:-
ρευζὲεν. Verum eliam iu Thrac.a maritimam alia n
urbem a'dificav.t antea dirutam ; cujus condite αν”
£torem. Anaslasitm imperatorem dicunt, ct de e,us
nomine Auastasiopolim vocotam fisse. Illum [Αη-
dronicus] refecit ; non tctein equidem, sed quautum
spatii concludere potuit, Pe: itheoriumque appellavit.
Urbs illa &no urbi vicina est in Thraiis sita, non
longe ab insula 'Thaso,
(43) 'Ev τῷ δηµοσἰφῳ τόπῳ. De castelli piva
suspensus a Leunelavio dicitur lih. xin, in loco au-
tem publico factum, ut. supposititiuun. M. staphasm
homines crederent, Priucipes enim Musulmaui
clam et extra hominum conspectum fratres et ουν»
sanguineos necare consueverunt,
Ῥυττο quod ad annorum | notam sp.:tat, obser-
969
ἀνθρώπων
πλεῖστοι τῶν τοῦ δἠµον, καταλάθοι, ὡς οὐχ ὑπῆρχ:
υἱὸς τοῦ Παγιαζῆτ ὈΟθμὰν, ἁλλ᾽ ἣν πλαστὸς χαὶ
κατεσχευασµένος παρὰ τοῦ βασιλέως Mavouh) τοῦ
Παλαιαλάχου. 'H δὲ ἀλήθεια οὕτως ἔχει ὡς «ov Πα-
γιαζητ ὑπῆρχεν uló;.
BISTORIA BYZANTINA.
ὑπόληψις, εἰ χαὶ οὐχὶ Rávzaz, ἀλλ ol A tium, et ab imperatore Manuele Palzologo perso-
67^
natum in scenam productum esse. Verumtamen
eum fuisse Bajazitis genuinum lilium verissimu;u
erat.
CAPUT XXVIII.
Morates Constantinopolim oppugnare aggreditur,
Joanne imperatore, ob. Manuelis senectutem et morbos, rex imperii
administrante. Corax T heoloqus proditionis reus damiatur ; cujus mortem ulcisci cupiens Morates, Michaelem Pyl-
lim, ob delatum Coracem, morte afficere pr
nuel. Mustapham, octuennem
captus a fratre strangalatur.
operat ; Pylles, Christum et fitem impie abnegando, vitam servat. Ma-
rum, Moratis [ratrem, conira hunc. suscitat, et statim moritur. Mustaphcs Nica'e
orates Thessaliam εί Peloponnesum invadit. Cineiti per bassas suos bellum in[ert, et
debellat : tandemque ilum, totumque ejus genus, internecione deiet.
Καθίσαντος οὖν ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς ἡγεμονίας τοῦ
πατρὺς αὐτοῦ ἤδη χειμῶνου ἄρξαντος, ἓν ξαρι δια-
Morates, posiquam hiems jam cepisset, in im-
perii paterni solio collocatus fuerat; proximo deinde
λαλιὰς πανταχοῦ, xal κηρύγματα πέμψας, Φτρατὺν p adventante vere, edicto publico praeconumque voce
ἀθροίσας πολὺν, καὶ κατὰ τῆς πόλεως Κωνσταντίνου -
τὴν ἑτοιμασίαν ἑποίει, Καὶ ὁ βασιλεὺς Μανουἡλ πρὸ
πολλοὺ τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ Ἰωάννῃ ἀναθεὶς αὖ-
τὸς γέρω» ὧν, ἐκάθητο, σχολάζων ἐν µελέτῃ θείων
λόγων. Μαθὼν οὖν ὅτι 6 Μωφὰτ στρατεύειν μέλλει
κατ αὐτοῦ τῷ μηνὶ ἑκείνῳ, ἣν γὰρ Απρίλιος, στἐλ.
Ἶει ἀποχοισιάριον πρὸς αὐτὸν, ὀνόματι θεολόγον
Κώραχα, ἄνθρωπον ix Φιλαδελφείας ὁρμώμενον,
xal μετὰ τὴν τῶν Τατάρων sic τὴν ᾿Ασίαν ἔφοδον
µετοιχήσαντα ἐν Κωνσταντινονπάλει. "Hv γὰρ παν-
οὕργος ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῷ τότε καιρῷ, xal
εἰς τὰς τῶν Τούρκων πράξεις xai διαδολὰς πονη-
ῥότατος, συχνάζων µετά τινας τῶν ἀἁρχόντων ἐν τῷ
παλατίῳ, ἐγένετο καὶ op βασιλεῖ MavevhA γνώρι-
jussis militatum venire milítibus, ingentem exerci-
tum cogit, et ad oppugnandam Constantinopolim
se aceingit. Jam diu tuuc erat cum imperator Ma-
nuel filio Joanni imperio cesserat, ipseque senex
divinarum Scripturaruim studio quietus attendebat.
Comperto itaque Moratis consilio, bellum ipsi in-
ferre mense Aprili tune labente destinantis, apo-
crisiarium ad eum mittit nomine Coracem Theolo-
gum, qui Philadelphia venerat, et Constantinopo-
lim,Tataris Asiam invadentibus, habitationis sedem
transtulerat. Erat equidem iste supra cunctos sui
temporis homines astutus et fraudulentus : Turco-
rum more calumniis quemlibet appetere promptus,
et assuetus. In palatio cuim quibusdam principibus
poc. Καὶ διὰ τὸ ἀσχεῖν τὴν Τούρχων γλῶτταν, xal C viris familiaritate contracta, ipsi quoque Manueli
ἐπίστασθαι αὐτὴν, ὡς ἑἐχρῆν, ἑστέλλετο σὺν τοῖς
πρέσδεσι toU βασιλέως ἀεὶ, ὑπηρετῶν καὶ µεθερ-
μηνεύων τὰ λεγόμενα παρὰ τῶν πρέσθεων πρὸς
τοὺς µεσάζοντας τοῦ moth Μαχουμὲτ ἡγεμόνος. Too
χαιροῦ τοίνυν ἀναλισχομένου αυχνάχις «lc τὸ τοιοῦ-
τον ὑπούργημα, Ύ.νεται γνώριµος καὶ τῷ ἡγεμόνι
Μαχουμὲτ, καὶ τῷ μεγάλῳ µεσάζοντι Παχγιαζήτ -
xal τοσοῦτον ἐφιλιώθη, ὅτι εἴ τι fjv τὸ βουλόμενον
παρὰ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν Μαχουμὲς, xal παρὰ
τοῦ Μαχουμὲτ πρὸς τὸν βασιλέα, ἓν ἀκαρεῖ χαιροῦ
ῥοπῇ ὁ θεολόγος ἐξύφαινε * καὶ ἐφαίνετο καὶ εἰς
τοὺς δύο μέγας διορθωτῆς πραγμάτων πολλῶν. 'O
τὰ πάντα γοῦν τὰ χαλὰ βασκαἰνων φθόνος ἑστοχά-
ζετο xal πρὸς τὸν θεολόγαν ὀξέως. Τοῦ Μαχουμὸὲτ
οὖν παρελθόντος, xal Παγιαζῆτ τοῦ µεσάζοντος,
xal µεταπεσόντα τὰ πράγματα ἐν τῷ προῤῥηθέντι
imperatori innotuerat. Quod. etiam liuguam Turci -
cam egregie calleret, et loqueretur, ab imperatore
cum legatis missus est: inlerpretisque munere
apud veziros tunc regnantis Mahometis functus,
Turcice reddendo, qus a legatis dicehantur. Com
itaque diu saepiusque boc munere defunctus esset,
principi Mahormeti, et magno veziro Bajaziti etiam
. innotuit : eiquetanta eum ipsis intercessit familia-
ritas ac amicitia, υἱ οἱ quid imperator Manuel apud
102 Mahometem agendum haberet, vel apud im-
peratorem Mabometes, id statim Theologus perte-
xeret. Et z:estimabatuc inter hos duos multorum ne-
gotiorum componendorum magnes auctor. Invidia
tandem, quie omnibus perniciem affert, infesta tela
in Theologum impegit. Cum equidem Mahometes
obiisset, Bajazitesque vezirus poeriisset, opera et
Ismaelis Bullialdi note.
vaudum est Leudelavium, Hist. Mussuim. lib. xii,
bellum a Mustapha Morati illatum, et universas ad
illius interitum res gestas, ad annum llegirze 825
[Christi 4422] referre; ccpit enim ille 825 Megire
anno, Christi 142£, Decembris 26, fer. 6, cyclo so-
lis 2, littera E. Adque eumdem annum lib. 1, cap.
40, ista Phranzes retulit. Idem vero Leunclavius in
Annalibus Turcicis ad annum 827 Heglre, Christi
1424 (perperam 1425 apud Leunclavium legitur)
Moratem salutatum esse nnperatorem, capto siran-
gulatoque Mustapha Dusme, narrat. Ista igitur con
ciliare tali discrimine adhibito oportet ; ita ut dica-
mus, post mertem Mehemetis adversug ejus lilium
Moratem statim Mustapham rebellasse, ac pro iin-
PATROL. GR. CLVII.
4
peratore se gessisse: id bellum triennio gestum
6596: ac tandem capto strangnlatoque Mustapha an-
no Hegirze 827 [Christi 1424] finitum. esse, Hunc
equidem Mustapham triennio regnasse testis est
Laonieus lib. v : Ἐτελεύτησε δὲ Μουσταφᾶς βασι-
λεύσας &v Εὐρώπῃ ἕἔτη τρία. Vitam finivit. Musta-
phas, posiquam ires annos in. Europa regnaverat.
Plura equidem gesta &unt, negotia plura agitata,
legati de jungendis fosderibus ultro citroque uiissi,
quam ut anni unius spatio perfici potuerint. Recte
itaque Calvisius in Clironologia Mustaplise iorteim
anno 827 Arabum (Christi vero. 1424). assignat;
quem eliam, Annalesque Turcicos sequinur.— —
J1
^ W^" pP LL norem E
^ ο Ün cd aset mm enm ow
911 ] DUCAE 9;2
auxilio Romzeoruth rerum summa ad Mustapham A Μουσιαφῷ διὰ συνδρομῆς τῶν Ῥωμαίων, καὶ τὸ
predictum devolvitur. Et prius ab iis mutuo culta
suavis amiciti», translato rursus ad Moratem ig-
perio, in odium ac simultates versa est. Quas cum
imperator mitigare ac placare decrevisset, ad Mora-
tem apocrisiarios mitiit Palsaeologum Lachanem, et
Mareum Jagarin viros nobilitate ac prudentia insi-
gnes, qui rationibus ac verbis verisimilibus Morati
suaderent, eorum qua ipsi eontigerant, auctorem
Manuelem imperatorem non esse, sed Bajozitem,-
qui res imperii tum administrabat : nolueretque
infantes imperatori tradere, ut patris ipsorum testa-
mento jussus erat, hortationibusque monitus Baja-
zites: quin etiam contumeliose legatos, qui ilios
repetebant, dimiserat. At Morates lios apocrisiarios
nec videre nec audire voluit, et paucos dies seor-
sim custoditos tenuit : donec qua huic expeditioni
militari ad urbem Constantinopolim oppugnandam
necessaria ipsi erant, comparasset. Illos postea hoc
dato responso dimisit : Abite εἰ nuntiate imperatori
vestro brevi me venturum esse. Paucos post dies, in
unum coactis totis viribus, ingentem exercituin du-
centorum milium pluriumve militum contra Con-
stantinopolim ducit. Cives hac de causa in suspi-
cionem de re aliqua atroci contra Theologum ad-
ducti dicebant, ipsum fraudem et delos urbi stru-
xisse, gre ferentem se cum legatis profectum non
esse, Erga Turcos duces etenim ut plurimum beni-
gne affectus erst, ipsorumque imperatorem dilige-
bat Theologus. Cognita tumultuantis multitudinis ,
in Tueologum invidia, Manuel ad Moratem de pace
acturum eum mittit ; urbem quippe corona ac vallo
jam cinzerat Morates, et tentoria intra templum
Fontis prope muros erexerat. Urbe egressus Tbeo-
logus Moratem ejusque proceres adit; cum quibus
multis de pace sermonibus collatis, tyrannum ad
eam componendam adducere ulla ratione haud po-
tuit. Plurium autem opinione ferebatur, cum Tur-
^to hac conditione pacisci voluisse. Si, inquit, fi-
dem tuam jurejurando obligaveris urbis praefectum
me fore, illam tibi tradam ; quz verba ος fidissi-
mis amicis ejus, qui aderat, unus auribus excepit.
Talia pactus in urbem redit, ut qua die condicta ac
103 vrzstituta urbem expugnaturi Turci erant,
ad Fontis portam suis stipatus staret, illosque in-
troduceret, Theologus continuo imperatorem con-
venit, rationem eorum quz legatus agitasset, red-
diturus. llle vero alius, quse verba superius reci-
tata audierat, ad turbam retulit, patefacitque pro-
ditionem, quam Theologus meditabatur, indiciis-
que quibusdam fidem verbis suis conciliat. Ubi
deinde ab imperatore Manuele, qui seuez et infirma
τῆς φιλίας γλυχὺ cl; ἔχθραν πικρίας xatnvtn xb,
τῶν πραγμάτων πάλιν µεταπεσόντων εἰς τὸν Μου-
pác xal βέλων ὁ βασιλεὺς τὸ πιχρὸν µεταδάλλει
πάλιν εἰς γλυχὺ, στέλλει πρὸς τὸν Μωρὰτ ἄποκρι-
σιαχρίους Παλαιολόγον τὸν Λαχανᾶν, xol Μάρκοι
Ἰόάγαριν ἄνδρας εὐγενεῖς χαὶ συνετοὺς, τοῦ παρα”
στῆσαι διὰ λόγων πιθανῶν, ὅτι τὰ συμθάντα τῷ
Μωρὰτ οὐκ fv αἰτία ὁ βασιλεὺς, ἁλλ' ὁ Παγιαζης,
ὁ τῶν πραγμάτων τῆς ἡγεμονίας ἑπίτροπος ' xal
o)x ἠθουλήθη δοῦναι τὰ νεογνὰ ἐν χεροὶ τοῦ βασι-
λέως, καθὼς ἑνδιαθήχως προέτρεφεν ὁ πατὴρ αὐτῶν
τῷ Παγιαζήτ' ἀλλ ἀτίμως τοὺς αἰτοῦντας αὐτὰ
πρέσδεις ἀπέπεμφεν. 'O δὲ Μωρὰτ τοὺς ῥηθέντας
ἀποχρισιαρίους μήτε ἰδεῖν µήτε ἀκοῦσαι θελἠσας,
περιορίσας αὑτοὺς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις (46), ἕως o3
ἁπαρτίσαι δυνηθείη τὰ πρὸς χρείαν αὐτῷ πολεμικὰ
κατὰ τῆς πόλεως, τότε ἀπέλυσεν εἰπών "Yadyete,
évarrelAats τῷ βασιλεῖ, ὅτι ἤδη ἔρχομαι ταχύ.
Ἑν ὀλίγαις 8 ἡμέραι; ἀθροίφας ἅπαντα τὸν στρατνὺν
αὐτοῦ, ὑπεράριδμον ὄντα εἰπεῖν ἐπέχει τῶν διαχο-
σίων χιλιάδων, κατὰ τῆς πόλεως ἔξεισιν. Οἱ δὲ
πολίται χατὰ τοῦ θεολόγου ὑπενόουν καχὴν ὑπόνοιαν,
λέγοντες àv T ὅτι διὰ μὴ ἀφίχεσθαι αὑτὸν ἐν τῇ
πρεσδείᾳ ἕῤῥαψε δόλον χατὰ τῆς πόλεως * Tv γὰρ
ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον φιλικῶς διαχείµενος σὺν τοῖς
ἀρχηγοῖς Τούρχοις, χαὶ σὺν αὐτῷ τῷ ἡτεμόνιὐ
θεολόγος. Ὁ δὲ βασιλεὺς Mavovhà, ὁρῶν τὸν θόρυδον
ἐν µέσῳ τοῦ ὄχλου χατὰ τοῦ Θεολόγου, στέλλει τοῦ-
τον πρὸς τὸν Μου ρὰτ ὡς δᾖθεν πρεσθεύσων τὰ τῆς
εἰρήνης ' ἣν γὰρ 6 Μωρὰτ περικυχλώσας xal yapa-
χώσας τὴν πόλιν, πήἦξας αὐτοῦ τὰς σχηνὰς bv τῷ
ναῷ τῆς Πηγῆς ἔνδον, πλησίον τοῦ τείχους τῆς πό-
λεως. Ἐξελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος χαὶ ἐντυχὼν τῷ Μω-
ρὰτ, xal τοῖς µεγιστάνοις αὐτοῦ, χαὶ πολλὰ χαμῶν,
καὶ λαλήσας περὶ εἰρήνης, οὐκ ἑδυνήθη χαταπειθῃ
ποιῆσαι τὸν τύραννον, ὡς τινὲς λέγουσιν» ὥς δὲ οἱ
πλεΐστοι ὑπώπτευσαν, ἑλάλησςε πρὸς τὸν Τοῦρχον,
ὅτι El ποιῄσεις pot συνθήχας ἑνόρχους τοῦ εἶναί µε
ἔρχεντα χαὶ ἡγεμόνα τῆς πόλεως, ἐγώ σοι ταύτην
παραδώσω. El; δὲ τῶν πιστοτάτων αὐτοῦ ἑνωτισθεὶς
τὰ λεγόμενα * xal εἰσελθόντες ἓν τῇ πόλε: μετὰ τὸ
ποιῆσαι τὰς συνθήχας, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει
p Ὑενέσθαι ὁ πόλεμος, αὐτὸς ἐν τῇ τῆς Πηγῆς πύλῃ
μετὰ τῶν αὐτοῦ εἰσάξει τοὺς Τούρχους ἑντός. Eis:3-
θὼν δ. 6 θεολόγος, xal τυχὼν τῷ βασιλεῖ, xal
διὴγούμενες τὰ τῆς πρεσδείας, ἐχεῖνος ἀνήγγειλε
τοῖς ἔξω τὰ περὶ τῆς ἀπιστίας αὐτοῦ, πιστούµεν»ς
τὰ λεγόμενα διὰ τεκμηρίων τινῶν. Ἐξελθὼν δὲ ὁ
θεολόγος ix τῆς μονῆς, ἦν γὰρ οἰχῶν τότε ὁ Baa:-
λεὺς àv τῇ govi] τῆς Περιθλέπτου ἀσθενὴς καὶ
Ismaelis Bullialdi notas.
(46) Ἑν ὀλίγαις δὲ ἡμέραις. Hanc Constantinopo-
jeos obsidionem Phranzes refert ad annum mundi
6930, ut et Joannes Cauanus, brevi a. doctissimo
clarissimoque viro Leone Allatio edendus. Noster
Ducas eodem anno, quo Mustaphas strangulatus est
wadit, id cst, annoChrisii 1424, mundi 6952.Lao-
4
nicuslib. v, post interfectum Mustapham, Constau-
tinopolim a Morate, frustra tamen obsessam ait ;
idemque Phranzes lib. t, cap. 92. Quod Anales
Turcici silentio transmittunt. mE
De Theologo illo Corace, et Tlylle nihil apud
Phranzem et Laonicum legimus.
e
9:3
HISTORIA BYZANTINA.
9:4
Ἱέρων ὁ δὲ Ἰωάννης 5 βασιλεὺς ἠσχολεῖτο πρὺς A valetudine afflictus in venerand:e (Virginis) mona-
«x ἀντίμαχα τῆς πόλεως, xal µέρος τῶν ἀρχόντων, , sterio habitabat, discessit Theologus, Joannes im-
xai «b βασμουλικὺν ἅπαν κατεθόησαν κατὰ αὐτοῦ
ὕόρεις καὶ λοιδορίας ἑκχέοντες, Τότε ὁ βασιλεὺς
ἀχούσας τὴν ταραχὴν ἠρώτα τί τὸ γενόµενον. Οἱ δὲ
παρέστησαν αὐτῷ τὸν ἄνθρωπον διηγούµενον τὰ
περὶ τῆς προδοσίας. θέλων δὲ ὁ βασιλεὺς χατα-
πραῦναι ὄχλον, ἐχέλευσε περιορισθῆναι τὸν Θεολό-
yov, xa) σὺν αὐτῷ «bv προδότην αὐτοῦ, ἵνα τὴν
αὗριον ἑτάσῃ τὴν ἀλήθειαν, Of δὲ Κρῆτες ὄντες ἓν
τῇ βασιλικῇ πύλῃ φύλακες, χαὶ ἀχούσαντες τὰ τῆς
προδοσίας ἕδραμον λέγοντες τῷ βασιλεῖ (σαν γὰρ
ol Κρῆτες ἀεὶ πιστότατοι καὶ ζῆλον θεῖον ἔχοντες
πρὸς τὰ τεμένη ἁγίων, xal εἰς τὰ σφῶν λείψανα,
xaY tl; τὸ βασίλειον τῆς πόλεως), εἶπον οὖν αὐτῷ
3 βασιαεῦ, ἄδικόν ἐστι ἡμᾶς προτιμᾷν τὴν
πή0 ὑπὲρ chr ἐνεγκαμένην, xal ποθεῖν tov
ἐχχεῖσθαι τὸ αἷμα ἡμῶν ὑπὲρ τῆς βασιλευού-
σης" οἱ δ αὐτόχθδανες, καὶ οἱ τὸ εὐδοξεῖν ἐκ
ταύτης ἔχοντες, εἶναι προδόται τῶν θείων μυ.
σεηρίων, xal τῆς βασιλείας σον. Κέευσον οὖν
ἵνα παραδώσωση’ sic χεῖρας ἡμῶν τὸν Θεο.ό-
Tov, καὶ ἡμεῖς ἑξετάσομεν ἀκχριδῶς tà περὶ τού-
tov. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπεχρίνατο. Ἐγὼ μὲν δειλιῶ
pf πως χατὰ φθόνον χινδυνεύει ὁ ἄνθρωπος * El
Tàp ἑγίνωσκον ὅτι ἐν ἀ.ηθείᾳ στρεθ.ὸς ἦν,
abit] τῇ Opa κατεδἰκαζον αἰσχίστῳ θανάτῳ.
ρατε οὖν ὑμεῖς xal ἑξετάσετε, καὶ εἰ μὲν
ἁθῶος, ἄφετε ' εἰ δὸ ἐπὶ τῷ κρίµατι, τισάσθω
thv τιµωρίαν. Λαθόντες οὖν τὸν Θεολόχον xal C
ἑξστάσαντες ἀχρ.θῶς, xal διὰ τιμωριῶν, xal διὰ
σημείων τινῶν, ὧν ἐρευνήσαντες εὗρον ἐν τῷ οἴχῳ
αὐτοῦ διάφορα σχεύη χρυσᾶ τε xal ἀργυρᾶ, καὶ
χρυσοῦφαντα πέπλα, xal ἐγγράφους ἀποδείξεις ἃς
ἐπείει χατὰ τοῦ βασιλέως ' τὰ δὲ σχκεύη ἑδίδοσαν
5,αρὰ τοῦ βασιλέως ὡς ἀποκομισόμενα τῷ Τούρχῳ,
ὁ δ αὐτὸς ἑνοσφίζετο ταῦτα τότε οἱ Κρῆτες σύ-
ῥαντες αὐτὸν διλ τῆς λεωφόρου ἕως τῆς πύλης τῆς
βασιλιχῆς, ἐχεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξαρύττουσιν ἄνη-
λεῶς χαὶ ἀπανθρώπως οὕτω γὰρ ἐξέγλυφαν τοὺς
ὀθαλμοὺς αὐτοῦ, ὣς μηδὲ τύπον φαίνεσθαι βλε-
φάρων f| δέρµατος. Βαλόντες τοίνυν ἐν τῇ φυλαχῇ
ἐν, τρισὶ ἡμέραις ἀπέθανε' τὴν δὲ οἰχίαν αὐτοῦ
δημεύσαντες ὀνέπρησαν πολὺν θησαυρὸν γέµου-
σαν. |
Ὅ Μουρὰτ οὖν ἀχούσας τὸν θάνατον τοῦ Θεολό-
You, xai τίς 1| αἰτία τοῦ Φόνου, ἔθυμώθη τε xal
ἑλυπήθη, xal τινες παρέδωκαν sl; αὐτὺν, ὡς ὅτι
αἴτιος τοῦ φόνου τοῦ Κώρακος οὐκ ἦν ἄλλος εἰ μὴ
Mya ὁ Πύλλης. Οὗτος γὰρ ὁ Πύλλης ἣν ἐξ Ἐφέ-
ου Ῥωμαῖος γένει [τὸ γένος], τὸ σέδας Ἀριστια-
ὃς, την τύχην ἐξ εὐγενῶν τῆς αὐτῆς πόλεως * τὴν
τέχνην καὶ τὸ ἐπιτήδευμα Ὑραφεὺς ἐν τῷ παλατίῳ
τοῦ ἠγεμόνος ἐν γράμμασι Ῥωμαϊχοῖς χαὶ 'Apa-
θιχοῖς * τὴν πρᾶξιν xal τὸν τρόπον δύσχρηστος,
λάγνος, ἄσωτος, xal παμβέδηλος. Οὗτος συνὼν τότε
τῷ Ττυράννῳ, παρέδωχαν αὐτὸν λέγοντες, ὅτι οὗτος
perator, qui ad propulsandum hostium impetum
intentus erat, primores urbis aliquot, lev'sque ar-
mature milites simul vociferando contumelias et
probra in eum jaciebant. Hoc tumultu cognito, Ma-
nuel quid contigerit, interrogat : tum qui aderant
eum qui proditionem aperuerat, coram ipso ad-
ducunt, Tumultum sedare istum volehat Manuel,
jussitque Theologum ejusque accusatorem in custo-
dia haberi, ut postridie quid rei sit, clare cogno-
scere possit. Cretenses porro qui ad imperatoris
portam excubabant, audito de proditione rumore,
eum allocuturi concursu facto adeunt (fidelissimam
usquequaque operam navavergnt Cretenses, erga
B templa sanctorum eorumque reliquias amore divino
flagrabant, urbisque majestatem imperatoriam sal-
vam esse vehementer cupiebant) ; illi itaque dixe-
runt : Imperator, haud equam est hanc urbem pa-
trie nos praeferre, et sanguinis nostri pro hujus ur-
bis imyeratorig tutela nos esse prodigos : indigenas
vero, quique gratia εί auctoritate in ea valent, di-
eina mysteria imperiumque tuum prodere vel'e. Jube
tgitur Theologum nobis tradi, examini accurato rem
totam subjicieimus. Respondit imperator Manuc]
vereri se, ut invidia oppressus iste in vita perícu.
lum adducatur, hisque talia verba adjecit : Si re-
tera cognovissem sceleris cujusvis reum, subito tur-
pissima morte eum. multassem. De il'o itaque vincto
cognoscite, et questionem habete. Siquidem insons
fuerit, absolvite. Si reus peragitur, penas luat. Do
Theologo igitur, qui in vinculiserat, diligenter an-
quiritur tormentis adhibitis : et indicia quaedam
exacte inquirentibus patuerunt, inventis in ejus
domo vasis aureis, argenteisque quamplurimis,
vestibus etiam auro intexts, scriptis insuper in im-
peratorem haud dubie compositis, lllo equidem
vasa ab imperatore ipsi tradita erant, ut Turcis
postea donaret, qua furto admisso apud se οσοι! -
tabat. Tunc Cretentes ad portam palatii imperato
ris via tracto, oculos immaui et ab humauitate
prorsus aliena szvitia, effodiunt. Quos sic exscul-
pserunt, ut ne vestigia quidem palpebrarum vel
10A cutis apparerent. Conjectus deinde in car-
D cerem post triduum moritur: ejusque dorus,
multis thesauris qui in ea. erant direptis, incendio
deletur.
intellecta Theologi czede, ejusque causa, Morates
ira ac dolore accensus est; cui suggerunt quidam
alium non esse hujus czdis auctorem praeter Mi-
cliaelem Pyllim. llic Pylles Ephesius erat genere
Romaus, ritu Christianus, ex illius urbis familia
nobili oriundus. Romaice et Arabic lingua peri-
Lus scriptum in praefecti palatio faciebat. Moribus
porro corrupüs ac improbis, luxuria ac intempe-
rantia diffluebat, omninoque profanus erat. Euin
in tyranni aula tunc versanteu adducunt, arguunt-
que imperatori Manueli, ut Coraz Theologus ur-
bem proditurus erat, epistola patefecisse ; ejusque
ο. - 2o. — Do ru —À—À € —À —À
975 :. pUCE σρ
indicio reum peractum Corzcem morte damnatum A ὁ Πύλλης ἔγραψε τότε τῷ βασιλεῖ πῶς 6 Θεολόγος
esse. Eum deinde vinciunt , szvis tormentis vezant,
invidiam quippe et odium apud omnes sibi confla*
verat; ad accensum denique rogum miserum at-
tractum interrogant, num velit fidem Christianam
abjurare, ut salvus evadat, alias igne comburendum
esse minantur. Tum qui ante abjurationem moribus
20 factis Turcus erat, fidem Christianam abjurande
prodidit : cireumcisus deinde cum pompa deductus
tst. Post multos vero anuos inilla exsecranda pro-
fessioue, persoluto natura debito, animam abjecit.
Decumbens autem imperator Manuel, cui singulis,
ut ita dicam, diebus oh oculos mors obversabatur,
adversus Morstem, quod dicturus sum, excogitavit.
Duorum Mehemetis filiorum, íratrumque suorum
alterum laqueo jam Morates interemcerat, recepta
inter ipsos immani ac nefanda consuetudine. Alte-
rum nomine quoque Mustapham, quidam ex magna-
tibus dictus Eliez, qui pincerna: munus obibat, Turci-
ce Siaraptar appellatus, post patris obitum su(furatus
oecultavit, et in Anatuliz partes Cappadociam ver-
sus transportavit. Ad hunc Siaraptarim Eliez clam
litteras scribit imperator, quibus illum invitat et
hortatur, ut Prusam puerum illum adducat, Miuit
simul magnam pecunie vim, ut militem mercedo
conduceret, exercitum novum instauraret, pue-
runque in Bithynize provinciam intzoduceret. Va-
eabat interim Morates fabricandis machinis ad de-
turbandas meenium pinnas, ac velitationibus obses-
μέλλει προδοῦναι vhv πόλιν, xal παρ) ἐκείνου τοῦ
μηνύματος ἀπέθανεν ὁ Κώραξ. Δεσμώσαντες οὖν
τοῦτον καὶ βααανίσαντες ἀνηλεῶς, ἣν γὰρ μµισητὸς
παρὰ πάντων, ὕστερον πυρκαϊὰν ἁμάψαντες παρέ-
στησαν ày αὐτῃ τὸν ἄθλιον. Καὶ ἑρωτίσαντες ci
βούλεται ἐξομόσαι τὴν πίστιν τῶν Χριατιανῶν,
σωθήσεται ' εἱ δὲ μὴ, τὸ πῦρ δαπανήἠσει. Τότε ὁ
πρὸ τῆς ἀρνήῄσεως Τοῦρκος χατὰ τὰς πράξεις Ἆρνί-
gato, xal περιέτεµον αὐτὸν πομπεύσαντες. Μετὰ
χρόνους δὲ ἱκανοὺς thv ψυχὴν ἀπέῤόιφεν, iv τῇ
ὁμολοχίᾳ ταύτῃ τῇ ἁἀπαισίῳ Doug τὸ τέλος. Ὁ 2ὲ
βασιλεὺς Μανουἡλ (47) κατάχοιτος ὢν, xai χαθ'
ἑκάστην ἔχων εἰπεῖν πρὸ ὀφθαλμῶν «bv. θάνατον.
σοφίζεται χατὰ τοῦ Mopis B λέξων ἔρχομαι. Τὰ
B δύο εέχνα τοῦ Μεχεμὲτ, ἀδέλφια δὲ τοῦ Mopà:, τὸ
μὲν Ev φθῴσας Envie, χατὰ “ἣν χρατοῦσαν εἰς αἵ-
φοὺς µιαιφόνον συνῄθειαν * «b: δὲ ἄ)λο, ὃ xal Μου-
οταφᾶς ἐχαλεῖτο, θανόντος τοῦ πατρὸς αὐτῶν, εἷς
µεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὀνόματι Ελιές, τὸ
ὄρφίκιον αὐτοῦ πιγκέρνης, ὁ λεγόμενος κατὰ την
τῶν Τούρχων γ)ῶσταν Σιαρακτὰρ, χλέφας αὐτὸ, καὶ
περάσας εἰς τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς µέρη τὰ πρὸς Παφλα-
qovlag, πέμπει χρυφίως Ὑραφὰς πρὺς τὸν Σια»
ραπτὰρ Ἐλιὶζ ὁ βασιλεὺς, τοῦ ἄγειν τὸ παιδίον
ἐν τῇ Προύσῃ, στείλας πρὸς αὐτὸν xai ypusiou
µέρος πολὺ τοῦ ῥογεῦσαι, χαὶ στῆσαι νεόλεχτον
ατρατὸν, xal εἰαάξαι τὸ πὰιδίον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς
Βιθυνίας, Ὁ Μουρὰτ οὖν ἡσχολεῖτο ἐν ἑλεπάλξεσιν
80s fatigabat Constantinopoleos potiundi cupidus, C xal ἀχραθολισμοῖς τοῦ λαδεῖν τὴν Κωνσταντίνου.
cum paucis diebus cursorum unus accessit, nuntium.
Morati afferens fratrem ejus Mustspham Prusam, a
civibus ut principem suum benigne ac cum plausu
susceptum, inirasse. Prusa deinde cum Siaroptari
Eliez abeuutem Niczam profectum 100 esse. His
auditis Morates talia secum agitat : Romaeorum im-
perator alium paratum habet. Mustapham, per quom
mihi negotia facessat. Hac rerum novitate permotus
Morates hostilibus factis abstinuit ; exercitum jm-
mensum, facta abeundi copia, dimisit. Turribus et
machinis ad urbem ezpugnandam et debellandam
omissis, Adrianopolim revertitur.
Dum hzc aguutur, imperator Manue, paraplecti-
vUs factus, ultimosque spiritus ducens jacebat,
e. intra triduum natura tributum persolvit. Sa-
pientissimus fuit, virtutibus clarus, temperantia
sc modestia insignis, imperium filio suo Joanni
Ronmgorum imperatori ultimo reliquit, qui sane
dignis imperio virtuübus ceteros omnes ante-
ibat, Tres menses cum exercitu suo Morates ur-
Ἑν ὀλίχαις οὖν ἡμέραις ἔρχεται εἷς τῶν ταχυδρ/-
pov ἀπαγγέλλων τῷ Μουρᾶτ, ὅτι Ὁ ἁδελφός σου ὁ
Μουσταφᾶς εἰσῆλθεν ἓν τῇ Προύσῃ, xai ὑπεδέξαντο
οἱ τῆς πόλεως, xal εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα.
Καὶ ἁπάρας ἐκ τῆς Προύσης σὺν τῷ Σιαραττὰρ
Ἐλιζ ὑπάχει εἰς Νίκαιαν. Ῥαῦτα μαθὼν ὁ Μωρὰτ.
xai ἐν vip βάλλων, ὣς 'é βασιλευς τῶν Ῥωμαίων ᾿
ἔχει xa ἕτερον Μουσταφᾶν, τοῦ ἐνέγχαι µε πει-
ρασμοὺς, ἀφίησι τὴν ἔχθραν, xal λύει τὰς παρα-
τάξεις, καὶ τὰς μελοτωμένας ἑπάλξεις, καὶ ἔλεπρ-
λεις, χαὶ δίδωσι λύσιν τῷ μυριαρίθμῳ στρατῷ, xal
αὑτὸς ἀφεὶς τὸ πολεμεῖν ἑκανένευζεν Ev τῇ Αδρια-
vob.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Mavovh) ἔχειτο (48) τὰ λοίσθια
πνέων, γενόμενος παράπληκτος, xal ἐν τριοὶν ἡμέ-
βαις ἀπέδωχε τὸ χρεών. "Όντως σοφώτατος, xat
ἑνάρετος, ἓν τε σωφρασύνῃ xal χοσµιότητι, χατα-
λείφας τὴν βασιλείαν τῷ vl αὐτοῦ Ἰωάννῃ τῷ
ὑστάτῳ βασιλεῖ τῶν Ῥωμαίων, χαὶ πρώτῳ ἓν xat,
τὰ τῆς βασιλείας ἔχων ἰδιώματα. Ἐποίτσε γοῦν ὁ
Μωβρὰτ σὺν τοῖς στρατεύµασιν αὐτοῦ ἑπάνω τῆς
Ismaelis Bullia'di nota.
(47) Ὁ δὲ βασιλεὺς MarovijA. Hunc Mustspham
Mor2iis fratrem, Mustapbopvlum Phranzes lib. t, cap.
40, ap pellat, Byzantiumque venisse tradit. Laonicus
vero illum apud Caramanum ἀθβίκες, quzeque ad vi-
ctum necessaria sunt, ab eo accepisse acribit. Con-
siantinopolim deinde venisse : Grecorum tandem
factiouc in. Asiam transveetuin, αὐ Aliaze Sara-
phtare, cui Mehemetes eum crediderat, Morati pro-
ditum, bujusque juseu strangulatum. Leunclavius
lib. xiv eg Verautii et Hanivaldi monumentis illam
historiam fusius explanavit,
(48) Marovi)A Exeico. Mortem Manuelis Phranzes
Toe tradit anno 69355, Julii 21 (id est Christi
-—-75 1
*
90 , HISTORIA BYZANTINA.
πόλεως μῆνας cpel;: μετὰ bb τὸ ἐγερθῆναι, καὶ À bem oppugnando transegit. Soluta deinde obsi-
εἰσελθεῖν ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχε-
ται ἐν Καλλιουπόλει. Καὶ περάσας σὺν ἱκανῷ πε-
ζωῷ xai ὀλίγοις ἱππεῦσι, τινὸς μὴ γινώσχοντος
ποῦ πορεύεται, δι ἑνὸς ἡμερονυχθίου pot ἔτι
σχοτἰας οὕσης φθάνει Νέχαιαν, καὶ προσηµαίνει τὴν
Σ)ευσῖν αὐτοῦ τοῖς πιστοῖζ. Καὶ αὐτοὶ δρὸῦν ποιη-
σαντες ἐν µέσῳ τῆς πόλεως, ἀνοίγονται αἱ θύῤαι,
καὶ ἀνατέλλων οἰσάγεται ὁ Μουρὰτ ἑντὺς, καὶ εὖ-
ρὼν τὸν µοίρακα ἔπνιξε, xat τοὺς αὐτοῦ ὑπερασπι-
στὰς χατέσφαξεν. "Hv δὶ ὁ Μουσταφᾶς ὡς ἑτῶν EE.
Τότε ὡς εἶδε τὸ, πχιδίον τεθνηχότα, ἐχέλευσεν ἄγειν
αὑτὸ iv τῇ Προύσῃ, xai παραδοῦναι τῷ τάρῳ πλη-
αίον τοῦ πατρὺς αὐτῶν, Ἐν τῷ ἔτει ἐχείνῳ ἀπέθα-
voy τρεῖς ἀρχηγοὶ Μουσταφάδες, elg ὁ καὶ πλαστὸς
παρὰ tcl; πολλοῖς λεγόμενος, ἄλλος 6 τοῦ Μουρὰτ
ἁδελφὸς, καὶ ἕτερός ὁ τοῦ 'Athv, ὃν ἀπέχτεινε
Τδινεὴε, καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ὁ Μανου]λ.
Ὁ 6k Μουρὰτ ἐπανελθὼν Lv ᾿Αδριανουπύλει, οὐχ
ἐπαύετο νυκτὸς xat ἡμέρας ἐρευνῶν ἀφορμήν τινα,
ὥστε ἀνεᾶραι τῷ Τζινεὴτ. Νεηνύει οὖν αὐτῷ λέγων"
Οἶδας τὰς συγθήκας, dc pov συνέθου. xal εἰ
μὲν βού.ει τοῦ εἶναι φἰ.2ον ἐμὸν, πέμγον pot
τὸν σὸν' υἱὸν διαταχέων, ὅτι uéAAo περᾷν τὸν
στρον * εἰ δὲ οὗ», ἔσο µοι διακείµεγος σὺν
τοῖς ἐμοῖς ἀγηκόοις, κἁγὼ τὸ ὅπερ θΘεῷ BovAn-
τὸν slc σε πράξω. 'O Τζινεὴτ τοῦν ἀπεχρίνατο,
"0 σοι βου.ητὸν zpátce * τὴν δὲ ἀπέχόασιν τῷ
Ge ἄφες. Στέλλει οὖν ἓν ἐχείνῳ τῷ ἔτει Ακιντζί-
e
g18-
dione Adrianopolim regressus, tribus il/i trans-
actis diebus, Callipolim proliciscitnr. Superato:
freto cum magna peditum. manu, paucis vero equi-
tibus, nullo, quo tenderet,' gnaro, diei unius ac
Boctis itinere mane, antequam lucesceret, Niczeam
pervenit; advenisseque signilicat iis qui in fide
manserant, Per quos, excitato in media urbe tu-
toultu, porte ipsi aperiuntur, orienteque sole
Morates inira muros accipitur. Inventum Musla-
pham annorum fere sex puerum stirangulat, et
ejus satellites perimit : utque puerum mor:uum
conspexit, cadaver Prusam (ουσ, et in paterno
monumento sepeliri jussit. Anno illo tres prin-
cipes, quibus Mustaphas nomen erat, fato conces-
serunt: unus. qui Bajazitis filius subdititius a
multis creditus est; alter Moratis frater; tertius
Ainis nepos, quem Cineites occidit; eodemque
anno imperator Manuel obiit. Morates postea Α-
drianopolim reversus noctu et interdiu medita-
batur, qua specie ac praetextu Cineitem, adoriri
posset : quapropter ejusmodi mandatum ei si-
gnifleat : Quas conditiones tibi tulerim, tuque ac-
οερετίε recte meministi ; itaque si in. amicitia me-
cum perseverare velis, filium. tuum | illico ad me:
mitle, 1strum quippe trajicere cogito. Sin vero ita
affectus erga me fueris, wt jussa mea deirecles : -
in te. prout. Deo. visum. [uerit mé. geram. Ad. ca
respondit Cineites : Pro libitu tuo age, successum
δας (49) iv Blayla καὶ ἐν Ῥερδίᾳ δειχνύων τὴν C vero Deo permitte, lle igitur in. Walachiam εἰ
ἀνάῤῥησιν αὐτοῦ. "Epyovvat οὖν ἀποχρισιάριοι
πάντοθεν προφαγορεύοντες αὐτῷ τὰ τῆς ἠγεμονίας
εἰσύδια * xaX ἀπὸ τὸν δεκπότην Σερθίας, χαὶ ἀπὸ
βαϊθόδαν Βλαχίας * ἐποίησεν οὖν εἰρήνην σὺν ἐκεί-
vote. Μετὰ δὲ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου οὐκ fv τὸ
σύνολον ἡμερωθῆναι, ἁλλ᾽ ἔτρεφεν ἔχθραν ἄσπον-
δον. 'Ώς οὖν οὐκ ἠδυνήθη τι πρᾶξαι χατὰ τῆς mó-
λεως, πρὸς τὰ µέρη τῆς θατταλίας τὴν ὁρμὴν τοῦ
νοὺς εἶχε, xol πρὺς τὰς ἐμδολὰς τῆς Πελοποννήσου,
παὶ ἓν τοῖς αἱγιαλοῖς τοῖς χατὰ τὸν Στρυμόνα.
Ἱέμφας οὖν ἴκανὰλ στρατεύματα, ἔχλεισε Θεσσαλο-
νίκην xal τὰ πέριξ ἑλεηλάτει. TO Ζητούνιον xal
τὰ πέριξ ἐχούρσευε. "Hv δὲ τότε ἓν Λητουνίῳ στά-
λεὶς εἰς ὑπατείαν Καντακουζηνὸς ὁ Στραυομήτης
ἄνδρος [&vhp] Υενναῖος, εἰ xph χλλεῖν αὐτὸν ἄνδρα,
ποιῄσας μεγάλην ζημίαν ἐν ἐχείνοις τοῖς µέρεσι
τοὺς χατοικοῦνταφ Τούρχους, xal περιέπων ἆσφα-
Ao; τὰ πὲριξ τοῦ Ζητουνίου, xai τὸ πολίχνιον.
Ἑτοιμάσας τὸν τῆς Ἑῴάς στρατὸν (59), πέµπει
στρατάρχην ὀνόματι Χαλειν τινὰ Ῥωμαῖον τῷ
γένει, γαμθρὸν ἐπ᾽ ἀδελφῆ τοῦ προμνημονενθέντος
Παγιαζητ, ὃν ἀπέκτεινε Τζινεῆτ ἔτι ὧν σὺν τῷ
Μουσταφᾷ » xal δὴ λαθὼν τὰς δυνάµεις ἁπάσας
πρὸς τὰ µέρη Φιλαδελφείας. Ὅ δὲ Τζινεῆτ τὸ 27
D
Serviam Akincidas mittit, qui nuntiarent 4ρ5ἱ5 3e
regem proclamatum — esse, Undequaque igitur
accedunt apocrisiaril, qui, ipsi.principatus initia .
congratulantur, Venerunt etiam a despota Serviz- -
et vaivoda Walachie , cum quibus pacem (ir-
mavit : cum iinperatore Joanne io gratiam et δι] -
ciiam redire omnino aversabatus, animo odium
capitale gestana. Cum itaque in urbe 106 Con-
s'antinopoli -oppugnanda quidquam proficere non. -
posset, Thessaliam animi impetu actos, Peloponnesi .
isthmum, et maritima loca ad ostia Strymonis sita
invadit. Misso etiam ingenti agmine Thessaloni- -
cam circumdat, agrumque circumjectum prz-
dationibus vastat. Zetunium vieinaque loca incur-
sionibus populatur. Zetunio tune przerat Canta-
cuzenus Stravometis -vir, si dicendus vir est,
generosus, qui illas regiones ipsumque Zetunium
tutabatur, maximaque damna Turcis illic habi-
tantibus intulerat. Cum autem Morates Orientis
copias in unum adunasset, ducem iis Halilin
quemdam preíecit genere Romzum, qui Bajozi-
tis a Cineite Mustaplize partes sequente occisi 50”
rorem conjegem habuerat, {5 ducto secum tolo.
exercitu Philadelphi: vicinas regiones adit. Verum.
, Ismaelis Bullialdi note.
(49) Ἁχυτζίδας. Id est, cursores, Ackin excur-
sio. Dicuntur etiam Akenzii.
(50) Ετοιμάσας τὸν τῆς φας στρατόχ. Qu: ex
Hauivaldinis monumentis refert Leunclavius, Duce
narrationi magis congruunt, quam quie ex Véran«
tiano lib. excerpta sunt. Laonicus hajue adversus.
Cineitem expeditionis nullum verbum facit..
679
DUC.E
-—
9*0
Cineites, his nequidquam territus, exercitu etiam A ράπαν ph δειλιῶν, ἔχων στρατὸν Uxavbv, xol αὐτὸς
magno conscriplo, usque ad Thyatirz agrum in
occursum Halilis progreditur. Uterque castra me-
talus est, ila ut se invicem conspicerent, nec plus
stadiis quinque inter se distarent. Ubi illuxit,
ab utraque parte classicum canitur, acie deinde
instructa, agminibusque ordine dispositis, junior
filiorum Cineitis, qui Curtia, id est Lupus, cogno-
minabatur, scutiferis aliisque turmis, quas du-
cebat, stipatus in hostes invehitur, per mediam-
que eorum aciem perfractam viam sibi, velut
aper, patefecit. Át legiones et agmina Halilis ce-
dendo ordines a primis ad ultimos aperiunt, ita
vt h»ud magno damno illato penetraverit. Tuw
Πα] iwperito isto ac rei militaris ignaro depre-
lenso, capias suas in locum arctum confe-
sim traduxit, jussitque alba capitis tegumenta
abscondere singulos, Curtim eadem via regres-
surum op'natus. Cineites interim primam Ilali-
lis aciem adoriri paratus stabat, dum simul re-
means Curtis ultimam aggrederetur. AMetuebat
enim, ne, si ipse recta Curtim sequeretur in ho-
gtes etíam illa'us, caetera agmina dilaberentur, οἱ
Πα! se adjungerert: propterea statione sua se
non movebat Curtim exspectando. llic autem inso-
lenter superbiens cum equitatu ezterisque militi-
bus lento gressurevertebatur. Jamque stadiorum
dece: itinere cursim confecto, obviis quibuscun-
que c:esis, recta, qua perrexerat via, rediit. Con-
spectaque in edito loco magna militum manu, au-
dito tubarum cani, signisque similihus his quie
in patris sui exercitu eraut, visis, patrem guum
a lergo hostibus institisse, et in fugam lIlalilim
vertisse retur. Αἱ cum propius accessisset ho-
g'esque eos csse cognovisset, flexo equo terga dat,
ei ut lepus fugiens retrocessit. 107 Fugientem
insecuti sunt velitea canibus volautibus celeri-
tate pares, brevique cursu Lupum compreben-
sum llalili adducunt. lilius more impatiens erat
Cineites, quod otiosus interim "staret. Qui, ubi
intellexit filium suum in hostium manus devenis-
se, cum reliquis copiis montes, qui Sinyrnam spe-
cfant, repetit : perque vias arduas eti difficiles eo
usgue incedit, donec in arcem quaindam nomine
Πγρεείεη pervenisset. Huic ante omnia uecessaría
providerat, curribus οἱ navigiis munierat, conve-
cts etiam omnimodis cibariis, Situm porro est
hoc castrum ad quemdam loniz sinum, Samo-
que oppositum ín ipso maris littore. Halil interea
filium ipsius Curtim cateuis ferreis vinctum Adria-
nopolim ad Amiram mittit, veluti primitias ox
falce rescindendi Cineitis. GCurtim, avuuculumque
cjus llaizam supra. memoratum vinctos Callipo-
lim Awiras Morates misit : ibique manicis ferreis
impositis iu carcerem detrasit. Halil deinde Πει-
ἐξέρχεται xal προσυπαντᾷ τῷ Χαλὶλ kv τῷ zápzw
τῶν Θνατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ ἀλλήλων
ἀντικρὺ ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, tout σαλπἰγ-
vov ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, xal πάντων
ἑνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ὁ νεώτερος τῶν
vlov αὐτοῦ, ὃς xai Κούρτης ἐπωνομάζετο; ὃς λέ-
Ύεταε λύχος, εἴσεισι σὺν τοῖς ἁσπιδοφόροις αὐτοῦ
καὶ τῷ λοιπῷ τἆγματι, xal ἓν µέσω tno. παρατά-
σ
ξεως, ὥσπερ 0; ἄγριος διέέη. Τὰ δὲ τάγματα, καὶ
ol λεγχεῶνες τοῦ Χαλὶλ παραχωρήσαντες xal τόπον
δήντες διέδη, μέσον ὀλίγην ζηµίαν ποιῄσας. Ὁ δὲ
Ἁαλὶλ, ἰδὼν τὸ ἄτεχνον αὑτοῦ, xal ἁσττράτευτον,
µετέστησε τὰ στρατεύματα ἓν ὁλίγῳ τόπῳ ὥς Ev
παρόδῳ, καὶ ἐχέλευσε τὰς λευχὰς χαλύπτρας ὑπ-
χρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαθὼν ὅτι ὁ Κούρτης dv
ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸὺν διαδἠσεται. Τξ:-
νεήτης μὲν ἵστατο παρητοιµασμένος, ὥς ὅταν ὁ
Κούρτης ἑπαναστρέφῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε χαὶ
αὐτὸς ἐξέλθη συναντήσων τῷ Χαλἰλ. Ἐφοδεῖτο γὰρ
pf πως ὄπισθεν xal αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς
τὸν λοιπεν στρατὸν γένηταί τις διάῤῥοια, xai ῥέφω-
σιν εἰς τὸν Χαλίλ. Καὶ διά τοῦτο οὗ μετεχινεῖτο
προσδοχῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἁλαζο-
νευόµενος, καὶ ἁγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ xal τοῖς
ἑτέροις ὀμαίχμοσι στρατιώταις ἑδράδυνε στρέφων.
Καὶ δὴ µέχρι σταδίων δέχα δρόµον περάσας, xai
τοὺς συναντῶντας χατασφάξας, ἑστράφη πρὸς τὶν
εὐθεῖαν, ἣν διέδη ἐχεῖνος, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἔμφα-
vil τόπῳ στρατιώτας πολλοὺς, χαὶ ὀργάνων Ίχονν
xil σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔδοξεν ὅτι ὁ
mathp αὑτοῦ ἑξόπισθεν ἑτροπώσατο τὸν X22D.
Ἐγγίσας οὖν τὸν τόπον,καὶ γνωρίσα» ὅτι οἱ ὕπεναν-
τίοι εἰσὶν, στρέψας τὰς ἡνίας xal ὀπισθυδρόμως
ἑλαύνων, ἔφευγε plv ὡς λαγωὸς, ἐδιώχετο δὲ παρὰ
τῶν ταχυδρόµων, ὡς εἴποι τις, ἀεροθάτων χυνὼν.
'0 δὲ Ties ἐπὶ «fj τοσαύτῃ ἁργίᾳ ἑδυσχέραινε.
ς kv ὀλίγῳ οὖν Ἰγρεύθη ὁ Λύχος, xal παρέστη τῷ
Χαλίλ. 0 δὲ Τζινεὴτ, μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν,
στραφεὶς σὺν τῷ λοιπῶ στρατῷ, τὰ πρὺς τὴν
Σμύρνην ὄρη. xal δυσδάτους τόπους διέδαινεν, ἕως
οὗ χατηντήχει ἓν πολιχνίῳ τινὶ Ὑψηλὴ ἑπονομαςν-
µενον (51). Elys γὰρ αὐτὸ προμεμελετηµένον,
καὶ χαλῶς Ἀσφαλισμένον ἓν ἅμρμασι, xal γέοις
D voci], καὶ παντοίᾳ τροφή. "Hv δὲ τὸ πολίχνιν
τοῦτο ἐν ἑνὶ χόλπῳ τῆς θαλάσσης χατὰ τὴν Ἰωνίαν
ἀπέναντι νήσου Σάµου, ἕνδεν (52) τῆς θαλάσσης.
Ηὐλίσθη οὖν ἐχεῖ. Ὁ δὲ Χαλ) στέλλει εν υἱὸν
αὐτοῦ Κούρτην σιδγρόδετον ἐν ᾿Αδριανοῦ πρὸς τὸν
λμηρᾶν, ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζινεῆτ xa-
λὴν. Ὁ δὲ ᾽Αμηρᾶς Μωρὰς στέλλει τοῦτον δέσµιον
μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζᾶ, ὃν ὁ λόγος φθάσας
ἑδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει, χα) χειροδεσμήσαν-
τες, xai σιδηροδήσαντες ἔδαλον αὑτοὺ, ἐν τῷ πὺρ-
Υψ. Ὁ δὲ Χαλὶλ διαδὰ, τὸν "Ἔρμονα ποταμὸ», xai
Isicaelis Bullialdi nota.
(543) Ύψη 14. ἐπογομαζόμενον. Turcis appella-
tur Ala-Sar, vel Alachisar, id est, altum casirum.
Hypsilin quoqu: eam vocant, aue nostro maritiina
est.
(1521 Glossa interlin. ἐν ἀκτῃ.
,
,
9L HISTORIA BYZANTINA. ο.
εἰς Νύμφαιον ἑλθών. Κάχεῖ án εἰς Ἔφεσον [χάχεῖ- A mum fluvium trajicit, Nymphanmque venit : inde
θεν ἀπάρας εἰς Ἔφεσον] Άλθε, xa πάντας τοὺς
µεγιστάνους, xal τοὺς ἐν ἑξουσίαις ἔδῳχε πίστεις
xii ἔλαθε, τοῦ εἶναι ἀθώους ἀπὸ παντὸς δόλου. Καὶ
αὐτὸς αὐτοῖς ὑπέσχετο τοῦ δοῦνα: ἑνὺς ἑκάστου τὸ
σιτηβέσιον, xaX τὸν τόπον, καὶ τὴν τιμὴν. Λὐτὸς δὲ
γράφει xal πέμπει πρὸς τὸν fivsuóva ἁπαγγέλλων
ἅπαντα τὰ Ὑενόμενα. Ὡς ἥκουσε τὴν τοῦ Τζινεῆτ
ΦυγΏν, xai τὴν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ διὰ τοῦ Χαλὶλ γεγο-
νυῖαν ἀριστείαν, ἔδωχε «bv ἐπαρχίαν τῷ Χαλίλ.
Αντ αὐτοῦ δὲ στέλλει τὸν Χαμζᾶν, ὃς ἣν γυναικά-
ὄελφος τοῦ Χαλὶλ, ἀδελφὸς δὲ τοῦ Παγιαζῆτ (bv
ἐφόνευσε Τζινεῆτ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Μουσταφᾶ),
τοῦ περιδλέπειν xal περισχοπεῖν τὴν Ὑψηλὴν καὶ
πολεμίζειν αὐτὴν, καὶ προσέχειν ἐπιμελῶς τοῦ μὴ
διαδρᾶναι. "O0 δὲ, ὁρῶν ἐν στενῷ τὰ πράγματα ὄντα,
ἔπλευσε διὰ θαλάσσης, Elye γὰρ tv τῇ Ὑψφηλῇ
τρία πλοῖα διἠρη, χαὶ εἰσελθὼν εἰς αὐτὰ ἔπλει την
πρὸς Παμφυλίαν θάλατταν. Καταστήσας ἓν τῇ
Ὑψηλῇ τὸν αὐτοῦ ἁδεχφὸν Παγιαζὴτ χαλούμενον
ἄρχοντα, xai παραγγείλας αὐτὸν τοῦ ἐπιμελεῖσθαι
ὅση δύναµις τὸ πολέχνιον * εἶχε yàp πᾶσαν ἑντὸς
xat ἁρμάτων, xaX βρωμάτων, χαὶ παντοίων χρειῶν,
καὶ νεῶν πλείστων παντοίαν παρασχευὴν ἱχανήν:
αὐτὸς δὲ ἐξελθὼν εἰς ᾽Αμώριον (55), καὶ μηνύσας
τῷ ἀρχηγῷ τοῦ Ἰχονίου τῷ Καραμὰν, ὣς βούλεται
τοῦ συνευρεθῆναι μετ αὐτοῦ, καὶ λόγους δοῦναι,
xai λαθεῖν ἀναγχαίους ' ἔστειλεν αὐτῷ ἵππους δια-
χοσίους, xaY λόγον σὺν. μερικοῖς ἄρχουσιν ὀρίσας,
discedens Ephesum contendit, ubi convocatis om
nibus primoribus fidem dedit, invicemque sacra.
mento eos adegit, nullam fraudem insidiasve sibi
mutuo strueturos. Promisit insuper commeatum
singulis se largiturum, offlcia, et honeres attri
buturum. Litteris. quoque ad principem dati.
qua gesta erant, commemorat. Comperta Cinei-
tis fuga, et Halilis prseclaro facinore, qui .filium
illius debellatum coeperat, provinciam regendam
ei concedit, Successorem vero sororium ο]ῖις
Hamzam Bajazitis fratrem (quem Cineites, Mu-
staplia de imperio certaute, morte affecit) qui exer-
citui praeesset, misit : utque Hypselam expluraret,
ac per ambitum specularetur, expugnaretque : dili-
gentia insuper ezacta omnia elfugia Cineiti pre-
scinderentur. Hic, res suas in angusto redactus
animadvertens, mari evasit. .Hypsele enim para-
tae ipsi erant tres biremes, quibus conscensis Pa:-
phylie oris appulit, castri custodiam íratri suo. —
Bajaziti, qui princeps vocabatur, commisit ; eum-
que hortatus est, ut quantum posset ei, ne quid
damni acciperet, provideret ; curribus equidem,
cibi: ezeterisque omnibus necessariis castrum in-
struxerat, navígiaque parata plurima illic habebat.
lpse Amorium pergit, significatque Caramano
Iconii satrapi, eum convenire velle, quod cum eo:
communicet habere, et quzdam ab eo audire se
cupere. Caramanus itaque ducentos equos ad"
Ἐλθέτω. T xc γαλεώτας δὲ ἔστειλεν ὄπισθεν » xat δὴ C eum mittit, et habita cum toparchis deliberatione,
εὑρεθέντες ὁμοῦ, xal πολλὰ λαλήσαντος αὐτοῦ τοῦ
ἐλθεῖν μετὰ δυνάµεως, xal βοηθῆσαι αὐτῷ, ὁ Κα-
ραμὰν οὖχ ἐπείσθη, ἀναμνήσας τῶν πρώην Ysvo-
µένων ἐπιθουλιῶν ἓν τῷ χαιρῷ τοῦ Μουσουλμάν, ὡς
ὁ λόγος προλαθὼν ἑδήλωσεν. ᾽Απέπεμφεν αὐτὸν,
δοὺς αὑτῷ [xavà χρήματα xal φ’ ἄνδρας εἰς βοή-
θειαν. ᾽Απάρας δὲ ἐχεῖθεν xal χατελθὼν αὖν τοῖς
πενταχοσίοις ἱππεῦσι, καὶ διαθὰς τὴν Σαλουταρίαν
κατηλθεν εἰς Λαοδίχειαν. Ἐκεῖθεν δὲ ἀναδὰς τὸ
μέγα ὄρος τοῦ Τμώλου κατῆλθεν εἰς Σάρδεις * ἀπὸ
δὲ Σάρδεις. εἰς Νύμφαιον. Ἐκεῖ δὲ τὴν πορείαν
τεμὼν, ἀφεὶς τὴν πρὸς δεξιὰ ὁδὸν, διὰ τοῦ ῥύαχος
ἐλθὼν, νυκτὸς ἔμεινεν εἷς χωρίον λεγόμενον τὰ
Τριάκοντα (54). Διαπεράσας δὲ τῇ ἡμέρᾳ bxslvp τὰ
πρὸς Γαλήσιον ὄρος χείμενα πρὸς θάλατταν ὄρη,
πρώτῃ φυλαχῇ τῆς νυχτὺς παρέστη τῇ Ὑψηλῇ, καὶ
ἐξαίφνης σὺν βοῇ xat κρότῳ ἀλαλάξαντες τὸ παρα-
χείµενον φωσάτον ἑτράπη. Καὶ οἱ μὲν ἔφευγον, οἱ
δὲ ἀντεμάχοντο, καὶ τὸ πολἰχνιον τὰς θύρας ἆνα-
πετάσας ἐξῆλθον οἱ ἔνδον * xal σὺν τοῖς ἔξω συμμί-
ξαντες τοὺς ὑπεναντίους ἔσφαττον. Ἡρωῖας δὲ Υε-
νοµένης, xal τοῦ στρατοῦ ἀθροισθέντος εἰς Ev, E6a-
Aev πάντας bv τῷ πολιχνίῳ καὶ μὴ βουλοµένους, xat
αὐτὸν τὸν Τζινεήτ: σαν yàp οἱ ἑκτὸς Σπέχεινα
accedat, dixit. Cineites navigia retrocedere jussit.
Cum igitur simul convenissent, multaque dixisset:
Cineites 108 cum hortatus ut viribus suis sup-
petias ferret, Caramanus illis haud auscultavit,
memor insidiarum quas olim struxerat iste, dum -
nobis dictus Musulmanus imperio- potiebatur. Lar-.
gitus tamen ipsi magnam pecuniz vim, in auxilíuin- -
que quingentis militibus adjunctis eum dímisit.
Inde digressus Cineites quingentis equitibus stipa--
tus Phrygiam Salutariam prztervectus Laodiceam
venit, llline deflectens relicta quz dextrorsum
ducit, via, iter.per torrentem capessit, et in loco
cui Triginta nomen pernoctavit, Eadem die emen-
sis, qui Galeso monti subjiciuntur, campis, qui- -
que mari adjacent, montibus superatis, prima.
noctis custodia Hypselam redit : subitoque cla-
more edito, strepituque excitato, aliis quidem fu-
gientibus, aliis repugnantibus, vallum, quo arx.
cincta erat, evertitur. Apertis etiam castri por-
tis presidiarii, qui muris se continebant, erum-
punt, cum obsidentibus" manus conserunt, repu-
gnantesque cedunt. Ubi illuxit, universusque
exercitus in unum collectus est, cunctos vel
invitos ipsumque Cineitem intra. castri. moenia;
Ismaelis Bullialdi notae.
(53 'Apápior. Phrygie majoris urba.
(61) Τά τριάχοντα. Alibi non exstat hujus loci nomen. T E
1
933
DUCE
9st
compuleruat, Numerus quippe oppugnantium quiu- A τῶν πεντήκοντα χιλιάδων οἱ δὲ ἐντὸς μόλις yl
quaginta millia superabat ; qui vero casirum tue-
bantur, censis etiam auriliaribus, mille vix zqua-
hant. Animadvertit Hamzas, dum terra eastrum
oppugnat firmissimum, et in edito loco situm, ni-
hil promovere : Moratem menet ut in auxilium
naves Genuensium sibi mitti provideat. Castrum
enim, qua mare aspicit, patere, nudaque omnia
pandere, totumque situm internum illac observari.
Morati postquam. Adurnus obiit, quidam Genuensis
noius erat, Persivas Palavicinus appellatus, qui
cum illo pactus expeditionem ad eastrum expu-
gnandum suscipit. Chium itaque insulam oppul-
sus, (res magnas naves mercede conducit, quibus
Hypselam devehitur. Visis navibus, qui Cineiti in
castro wilitabant, pavore perculsi sunt, cumque
prima die dimicassent, postridie se ad deditionem
compulsum iri presenserunt ; eoque magis quod
quingenti Caramani milites noete ipsa patefactis
sibi castri portis aufugissent : quorum pars altera
salva evasit, altera ab obsidentibus cs$&sa est.
Odiis namque mutuis semper inter se certabant
Othimanici imperii subiti, quique Caramani par-
tes sequebantur, Postridie mane sensit Cineites
st0$ tumimltusri, veritusque ne proxima nocte au-
fug'rent, seque desererent, quemdom sibi fami-
VHiarem ad [haiilim mittit, qui ea septimaua arcis
ebsidioni praerat, dum Hamzas Ephesi diversa-
batur, siguificatque illi, si fldem dare velit, euin
σὺν τοῖς τοῦ Kapapá&vou. Ορῶν οὖν ὁ Χαμζᾶς ὅτι
διὰ ξηρᾶς οὐκ ἰσχύει, ὃν γὰρ ἐχνρώφατον xai ty
ὑψηλῷ sómp κχείµενον, μηνύει τῷ Meupáz ἵνα διὰ
θαλάσσης προνοήσωσι νΊας Γενουϊκὰς el; βοῄθειαν
ἣν γὰρ τὸ φρούριον ὡς πρὺς θάλατιαν κεχηνὺς,
xai τὴν ἔνδον ἅπασαν θέσιν ἀποδειχνύον τὴν θάλατ-
«àv, xal γυμνὰ πάντα ἁποσκευάζον. Εἷς δὲ τῶν
Γενουῖτῶν γνώριµος τῷ Moupá1 Περαιδᾶς ὀνόματι
Παλαθιτοῖνος (55) τὴν ἐπιονυμίαν συνέθετῃ τῷ
ἀρχηγῷ, τοῦ ἀπελθεῖν καὶ λαθεῖν τὸ φρούριον - ὁ
Υὰρ ᾿Αδοῦρνος προετεθνῄκει. Ὁ δὶ ἐλθὼν ἐν νήσψ
Χίῳ, καὶ μισθωσάμµενος νῆας τερες παμμµεγέθεις
ἡλθε διὰ θαλάσσης bv τῇ 'ὙΥψηχῇ. Οἱ δὲ ἔνδον σὺν
τῷ Τςζινεὴτ ἱδόντες τὰς ναῦς ἑδειλίασαν, ual ze
µήσαντες τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἔγνωσαν, ὅτι τῇ μετ
αὑτὴν παραδοθήσονται. Οἱ γὰρ φ’ ἄνδρες «οῦ Kapa-
μὰν διὰ τῆς νυκτὸς ἐχείνης ἀνοίξαντες τὰς θύρας
τοῦ χάστρου ἔφνγον, οἱ μὲν σωθέντες, οἱ δὰ χατα-
χοπέντες παρὰ τῶν ἔξω. "Hoav γὰρ ἀεὶ ἔἐχθρωξῶς
διαχείµενοι ol τοῦ Καραμὰν μετὰ τοῦ Ὀθμάν.
Ἡρωῖΐῖας δὲ Ὑενομένης ὁρῶν ὁ Τζξινεὴτ τὸν ὄχλον
θορνθούµενον, xal φοθηθεὶς pf) ποτε τῷ ἐπιούσῃ
νυχτὶ φεύγωσι πάντες ἀφέντες αὐτὸν, στέλλει πρὺς
εὖν Χαλὶλ ἕνα τῶν οἰχείων αὐτοῦ * ἣν γὰρ ἐπεῖνος
πολεμῶν τὸ φρούριον τῇ ἑθδομάδι ἐχείνῃ ^ ὁ δὶ
Χαμζᾶς (56) ἦν ἐν Ἐφέσῳ διάγω». Μηνύει γοῦν τῷ
Χαλ]ὶλ, ὡς εἰ δώσει πίστοις vp Τζινεῆς τοῦ μὴ
θανατῶσαι αὐτὸν, ἀλλὰ ζῥῶντα τηρήσας ἆγει αὐτὸν
se non occisurum, sed vivum 109 Morati ad- C τῷ Μωρᾶτ, fi ripper, ἐξελθὼν παραδοθῄσετα:, xai
dueiurum, vel transmissurum, arcem ἰγαάςτο
paratum esse. Data ad. Halle fije jurejurando-
que obligat», castro egressi Cineites, ejusque
frater Bajazites, falilim venerati sunt, qul. ten-
(oria ipsis ad quiescendum attribuit. Sub ve-
speram in castra rediit. Hamzas, auditisque ab
Ilalile serorio swo qux gesta crant, quatuor car-
nilices misit, qui allo sopore oppresso ac ster-
lenti. ob actas ante noctes pervigiles, caput eli-
dunt ; Dojaziti pariter caput amputatum, ejus filio,
ewterisque. eo. prognatis; nec inlantibus etiam
οφ stirpis parcunt. Interemptorum capita ad
principem | Adrianopolim celeriter feruntur; is-
que continuo Callipolim mandata mittit, quibus
caput amputari incarceratis (Curti et. avunculo
cjus Hamza) jubet. Ac. ita factum. Talique casu
Cineitis genus internecione omnino deletum est.
τὴν πόλιν χαταλείψει αὐτῷ. Ὁ δὲ Χαλ δοὺς πί-
στεις ἑνόρχους, ἐξῆλθεν ὁ Τζινεὴτ σὺν τῷ ἁδελφὼ
αὐτοῦ Παγιαζητ, καὶ προσεχύνησαν τῷ Χαλ.
Ἔδωχεν οὖν αὐτοῖς σχηνὰς, χαὶ ηὐλίσθησααν. Ὁ 6k
Χαμζᾶς ἤδη πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν, xal μαθὼν παρὰ
ποῦ γαμθροῦ αὑτοῦ Χαλὶλ τὰ πραχθέντα, στείλας
τῶν δηµίων τέδσαρας, Tv yàp χοιμώμενος καὶ
ῥέγχων ὑπὸ πολλῆς ἀγρυπνίας παννύχαυ, συνέθλα»
σαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν χοιµωμένου. Ὁμοίως xal
τοῦ Ἡαγιαζῆτ τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον, xal τοῦ υἱοῦ
αὐτοῦ xal τῶν ἐχγόνων. Οὐχ ἐφείσαντο xal τῶν
νηπίων τῶν ix τῆς γενεᾶς αὑτοῦ. Τὰς χεφαλὰς οὖν
αὐτῷ ἔστειλαν dv τάχει ἐν ᾿Αδριανοῦ πρὸς τὸν
ἡγεμόνα. Ὁ δὲ ἡγεμὼν, πέµψας ἐν Καλλιουπόλει,
ἀπέτεμον τὰς χεφαλὰς τῶν ἐγχλείστων, τοῦ Κούρτη
λέγω xai Χαμζᾶ τοῦ θείου αὑτοῦ. Καὶ οὕτως ἑτε-
λειώθη παγγενὲὶ ὁ Τδινεήτ.
CAPUT XYIX.
Joannes pacem ctm — Morate in'tam observat. Morales cwn aliis principibus p:
Ármal, a qua Veneti ob
T hessalonicam exclusi ; Narrantur ohiter causa prop:er quas T hessalonica in V enetorum potestatem venerit. Thes-
salonica obsessa εί a Morate expu
ia et direpta, et. novi iucolg in eam mise. Veneli, tristiora reformidantes,
cum Morate pacem ineunt. Walachig principes se invicem throno regio deturbant ; Draculius. aliis interfectis super-
est Walachie vaivoda. Ob equum sibi a Caramano negatum, ei Morales bellum infert : ct mter utrumque pax pauio
post. etabilitur.
J^aunes igitur imperator, coinpositis rebus, cuin-
quc Morate stabilita ac firmata pace, urbibus ac
'O βασιλεὺς οὖν Ἰωάννης, ποιῆσας κατάστασιν,
xaX τελείαν εἱρήνην pevà τοῦ Μωρὰτ, Sob; αὐτῷ
Ismaelis Bullialdi note.
(55) Πέρσιδας Πα.λάδιτζινος. Deisto nihil reperio
$n Genuensi Historia. ME
(^7) Ὁ δὲ Xágc ac. Hic Hamzas est, qui Stineite
--
servatus fuit, Bajazitis Basse frater; de quo sw
pra acetuin cap. 24.
685
HISTORIA. BYZANTINA.
986
τὰς πόλεις χαὶ χώμας, ἃς εἶχεν ἡ Ποντιχὴ θάλασσα, Α vicis, qui mari Pontico adjacent deditis, prater
πλὴν τῶν κάστρων ὧν οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν ἐν τῇ
μάχῃ, οἷον Μεσημθδρίας, Δέρκους, xal ἄλλα, καὶ e)
Ζητούνιον σὺν ταῖς λοιπαῖς χώραις τοῦ Στρυµόνος,
xai xaT ἔτος τέλος ἄσπρων τριΦχοσίων χιλιάδων,
εἰρηνεύων κατὸ δυνατὸν ἐκάθητο, Ὁ δὲ Μωρὰτ ὡς
ἡ τύχη πρὸς αὐτὸν χαροπὺν ἔθλεψφε, χαὶ πάντας
τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τέλος ἡφάνισε, καὶ οὐχ εἶχε
τὸν φοθήσαντα, ἢ τὸν χωλύσαντα, περᾷ τὴν θρᾳᾷ-
xn», xai tv Προύσῃ γέγονε. Κάχεῖθον ἀπάρας καὶ
τὴν γέφυραν περάσας τοῦ Λωπαδίου κατῆλθεν εἰς
Πέργαμον. "An^ δὲ Περγάμου el; Μαγνῆσίαν ἀφί-
χετο" ἀπὸ δὲ Μαγνησίας εἰς Σμύρνην, ἀπὸ δὲ
"Σμύρνης εἰς θύραια καὶ Ἔφεσον. Zovébósov δὲ τῶν
πέριξ ἡγεμόνων ἀποχρισιάριοι, ἀλλὰ καὶ τῶν µα-
xpáv. Ἔστειλς γὰρ ὁ βασιλεὺς τὸν κύριον Aouxdv
Νοταρᾶν τὸν αὐτοῦ µεσάζοντα σὺν δώροις πολλοῖς.
Ὁμοίως καὶ Λάζαρος (57) ὁ δεσπότης Σερδίας,
ἀλλὰ καὶ Ντανὺς ὁ Βλαχίας ἡγεμὼν, ὁ Μιτυλήνης
αὐθέντης, καὶ Χϊοι, καὶ Ῥόδιοι ἅπαντες εὐφημή-
σοντες, Πάντες οὖν ἔλαδον riae: παρ’ αὐτοῦ, xol
ἔδωκαν, τοῦ εἶναι εἰρηναῖοι xal φιλίας μεστοὶ σὺν
αὐτῷ, xal αὐτὸς σὺν αὐτοῖς, πλην τῶν Βενετικῶν,
δι᾽ αἰτίαν τὴν fiv λέξων ἔρχομαι. 'Ὁ δεσπότης "Av-
ὁρόνιχος (38), 6 μετὰ τὸν βασιλέα Ἰωάννην, καὶ
Β:όδωρον τρίτος vibg οῦ βασελέως Mavovh, ἂν
ὁἹσπόσων Θεσσαλονίχην, ὅς καὶ ὑπὸ τῆς ἱερᾶς vé-
σου ἔφθαρτο. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς μάχης τοῦ Μω-
piv, λέγω καὶ πρὸ τῆς μάχης τῆς πόλεως, ἀφ᾽ οὗ
arces, quas non potuit Morates expugnare, nempe
Mesembriam, Dercos et alias: Zetunium etiam,
caeteraque loca, quse Strymon alluit : annuum insu-
per tributum pendere asprorum ter centum millia
pollicitus tranquillitate fruebatur. Morates etiam,
fortuna secunda ac propitia usus, hostibus suis
ad unum deletis, a quoquam negotium sibi facessi
baud metuens, Thraciam peragrat Prusauque. ac-
cessit, lilline profectus pontem Lopadii transit
Pergamumque devenit. Relicto Pergamo, Magnesiam
contendit, inde Smyrnam invisit; Thyrea tandem
et Ephesum adivit, Principum vieinorum, etiam-
que longe terrarum intervalle dissitornm per id
tempus legati Moratem adierunt. Imperator quippe
Joannes dominum Lucam Notaram consiliarium
primarium suum multa dona ferentem misit, Pa-
riterque Lazarus Servie despota, Danus Wala-
chiv princeps. Mitylenes dux, Chii quoque atque
Rhodii legatos miserunt, de litis faustisquc τοὺς
omnes ei 110 eongratulati. Fidem etiam obliga-
verunt paeem amiciliamque se mutuo culturos.
Veneti boc foedere exclusi sunt, ob eain. quam
Dbarratürus sum, causam. Andronicus despota Ma-
nuelis imperatoris (lius post Joannem imperato-
rem et Theodorum tertio genitus, quique sacro
merbo eonsumptus est, Thessalonicze dominabatur.
Quo vero tempore Morates, ante oppugnatam Con-
stantinopolim dico, bellum gessit, postquam Mu-
ὁ Μουσταφᾶς ἐξῆλθε τῆς Λήμνου, εἶχε µάχην Θεσ- C Staphas ex Lemno discesserat, Thessalonica bello
σαλον/κη, χαὶ πάντες οἱ ἀρχηγοὶ τῆς θετταλίας,
Αἰτωλίας, Δθίας, θηδθῶν, καὶ πέρα Ἰωαννίνων συν-
έθλιδον, καὶ ἀπέχλειον θεσσαλογίκην, οἱ τοῦ ᾿Αόρα-
νέζου υἱοὶ, xaló Τουραχὰν, καὶ ἕτεροι πλεῖστοι.
Αγανακτήσαντες οὖν οἱ θεσσαλονικεῖς «hv καθ’
ἑχάστην ἔφοδον τῶν Τούρᾶων, xal ph ἔχοντες ἑλ-
πίδα ποθὲν, ἡ γὰρ πόλις ἔφερα «à χατ αὑτῆς δεινὰ,
xol οὐχ ὑπέφερεν, ἑλίμωττον γὰρ οἱ θεσσαλονικεῖς
ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων' στέλλουσι τινὰς τῶν ἀρχόν-
των πρὸς ΕΒενετιχοὺς μετὰ βουλῆς τοῦ δεσπότου
θέλοντος, f) καὶ μὴ θέλοντος, τοῦ παραδοῦναι τὴν
θεσσαλονίκην αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ οἱ Βενετικοὶ ἆσπα-
σίως τὴν ἀγγελίαν δεξάµενοι, αυνέθεντ» τοῦ φυλᾶ-
ξαι, xal θρέφαι, καὶ εὐτυχῆσαι τὴν πόλιν, xal εἷς
verata est, omnesque Τ]οβφα]ί duces, JEtolis,
Phthie, Thebarum et qui ultra Joanninam pre-
fecti erant, Ahranezis nempe posteri, Turachanes
aliique plurimi arcta ob.idione Thessalonicam
cinxerunt. Quapropter indignati Thessalonicenses
Turcorum incursiones quotidianas, nec ab ullo
suorum liberatum iri sperantes, quod urbs cala-
mitatibus intestinis premeretur, nec tolerare pos-
sel famem urgenotem, omniumque necessariorumr
penuriam ; consílie habito, despota volente no-
lente, primarios urbis cives ad Venetos misere,
qui Thessalonicam eis dederont. Legatos benigue
ae comiter susceperunt Veneti, pacteque convento
urbem custodire atque alere promittumt, felicique
δευτέραν Bsvevlav gustacynuatisa:. Καὶ αὐτοὶ D statui reddituros, altérasque Venetias eam préesti-
θεσσαλονιχαῖοι ἕστερξαν τοῦ εἶναι πιστο; ἐν τῇ
tures. Tliessalonicensibus placui in fide οἳ socie-
Ismaelis Bullialdi nota.
(57) Ομοίως καὶ Λάζαρος. Non appellaliatur
Lazarus, $ed Stephanus Lazari F. Hie loeutus. est
Tarcorum more : qui Servis despotas Lazaros
sive Laxer-oglios appellarunt.
(68) Ὁ δεσπότης Ἀγδρόνικος. Laonieus, lib. 11,
ab Andronico qui elephautiasi postea obiit, vendi-
tam Venetis Thessalonicam, quod ad tuendam il-
lam impar esset. Lib. deinde v, post Mustaphama
Morate fratre suo oreisum, Thessaloniram ab hoc
Mo:ate expugnatam fuisse tradit. lloc loes memi-
nisse oportet a Laonico Thessalonicam Thermám
vocari, Phranzes lib. !, capp. 21 e1352, etiain adeun-
dus. Sed, cap. 21, errorem adinisit et. parachroni-
fuum : ait enim Andronicum eodem anno Thessa-
lonieam vendidisse quo Theedorus Lacedemonens
Rhodiorum collegio Spartam vendidit. quod est fal-
sissimum. Nicolaus Doglionius, Veneta Hist. lib. vi,
Thessalonicam a Morate H captam anto 1450 scribit,
postquam per annos quatuor sub. Venetiarum domi-
nio stetisset. Annales Turciei ad annum 8235 referunt,
qui ccepit anno 1429, Sept. 50, teria 6. Phranzes, lib.
i, cap. 9, mense Aprili aano 6958 [Christi 1430],
oceupatam a Turcis Thessalonicam: scribit. Paulus
Maurecenus, Patricius Venetus, list. lib. xx, anno
4450, tradit Andream Dandulum, qui ducis titule
res gerebat, et Paulum Contarenum capitanei mue
nere fungentem, ignavia ac socordia sua Theses
lonicam perdidiss-. '
e
987
DUCAR
$38
tate Venetorum manere, tanquam Venetiis nati Α χοιγότητι τῶν Βενετιχῶν, ὥσπερ αὐτοὺς τοὺς ἐν
atque educati ipsi fuissent. His conditionibus ratis
habitis dicem. cum triremibus decem Thessaloni-
cam adducunt, et tradito ei urbis regimine despo-
tam ÁnJronicum exportant: novo deinde duel
fausta ominati in Bosotiam triremibus renavigarunt.
Mine bellorum. pugnarumque origo. Turci quippe
liane urbem sibi viudicabant, Lis ration:bus ad-
ductis: Nisi πεις urbis vires (regiseemus, vobis nun-
uam se permisisset. IIac euim mente potiunda
urbis Turci bellum acriter gesserant, superioresque
exstiterant, fame afflictis Tuessalonicensibus. La-
tini vero, veriti, ut quoquo modo Romzi ad an--
gustias redacti rebe!larent : Turcosque, in quorum
ditione aniea fuerant, expulsis Venetis, in urbeo
admitterent, nobilium Romaorum familias alio
transmittere casperunt; his quidem in Eubeeam,
iliis in Cretam, aliia Venetias wanslatis, hanc fa-
Lulam, qua vulgo canitur, allegant ; penuriam sci-
licet necessariurum, qualia sunt frumentum, hor-
deum, legumina, carnes exteraque cibaria οἱ all-
menta, Ut igitur pauciores rarioresque familie in
urbe remanerent, &b hisque angustiis liberarentur
cives, primores eorum sedes mutarunt, alioque
traustulerunt, in patria v, Deo »sdjuvante, 111
postea redituri. Plerisque ergo buc et illuc tra-
ductis, multis iu 3lto mari demersis* aliis suppli-
cio affectis, tanquam prodittonis rei peracti fuis-
$ent: ceteros in urbe residuos flagitiis et. contu-
meliis vexavere.
Ad Moratem, ubi ex Asia in Thraciam reversus c
οεί, oratores Veneti miuunt pacem petentes, Aliud
autem, praier istud, responsum ab eo non. tule-
runt: Urbs. illa paterne ditionis mec est, avusque
meus Dajaaites RBomeis εἱ ereptam insuam potesta -
tem redegit. Quod sí Romai eam nunc occuparent,
injuriam me ipsis (acere merito queri possent. At vos
Latini cum sitis, et ltalia advecti, quo jure harum
regionum vos immiscelis rebus? Si vobis ila. visum
fuerit, ad propria redite, alioquin brevi adero. Re
itaque infecta reversi, responsum, quod retule-
rant, Venetias per custodia (Italice della guardia)
sew speculatorias triremes miserunt. Vere deinde
inchoante Adrianopoli discedit Morates, Serrhasque
venit : ibique ex provinciis occidentalibus «οη- D
tracto exercitu, ad Hamzam scripsit, ut copias
Orientis secum addaceret, fretoque superato Thes-
salize (ines ingrederetur : cum universis deinde co-
piis in unum conjunctis Thessalonicam proficisci
jubet. Morates interim Serrhis substitit, delicias
captans ex rebus quae illic sunt; conviviis eniin
delectabatur, cum juvenis esset, annumque vice-
simum quintum ageret. Hamzas autemr. vallo. cir-
eumdat Thessalonicam | oppugnationi quotidie in-
tentus. Qui porro menibus urbis se tutabantur,
si'eorum numerus iniretur, eum oppugnantium
Βενετίᾳ χαὶ γεννηθέντας, καὶ τραφέντας. Γενομὲ-
γων οὖν τῶν συνθηκῶν διὰ δέχα εριήρεων, ἄγουσι
λούχαν ἐν θεσσα)λονἰχῃ, χαὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν ἓν-
4be, xal ἐξάγουσι τὸν δεσπύτην ᾿Ανδρόνιχον. Καὶ
τὸν νέον Δούχαν εὐφημήσαντες ὑπέστρεφαν al τριῆ-
ρεις iv Βοιωτίᾳ. Καὶ fjv ἰδεῖν ἕχτοτε πλτθος πο-
λέμων, λέγοντες οἱ Τοῦρχοι, Ἡ πό.ις αὕτη ἡμα-
τέρα ὁπάρχει ' El γὰρ ἡμεῖς ταύτην ἁἀσθενοῦ-
σαν obx ἀπεδείξαμεν, οὐκ ἂν εἰς ὑμᾶς ἀπέκλνεν.
'Ev Τὰρ τούτῳ τῷ φρονήµατι χαρτερὰ μάχη ἐγέ-
vtto, xat ὑπερίσχυον οἱ Τοῦρχοι, ἑλίμωττον Bb oi
θεσσαλονικεῖς. Οἱ δὲ Λατῖνοι, φοθούμενοι µή πως
οἱ Ῥωμαῖοι στενοχωριθέντες ποιῄσουσιν ἄνταρσιν,
καὶ εἰσάξουσι τοὺς Τούρχους, τοὺς δὲ Βενετιχοὺς
B διώξουσιν, ἦν yàp xat προλαδὼν d πόλις τῶν
Τούρκων, Ἡρξαντο τοὺς τῶν εὐγενῶν Ῥωμαίων
οἴχους µεταστέλλειν, τοὺς μὲν εἰς Εὔδοιαν, τοὺς δὲ
ἐν Κρήτῃ, ἄλλους ἐν Βενετίᾳ' dj ἁδομένη οὖν ixi-
πλαστος ἀφορμὴ, ὅτι τὰ πρὸς χρείαν eiat σπάνια,
οἷον σἴτος, Χριθαὶ, ὅσπρια, Χρέα χαὶ ἄλλο εἴ π
τρόφιµον. Διὰ τὸ ἁβαιῶσαι σὖν τὰς οἰχίας, µετοιχι-
σάτωσαν οἱ προὔῦχοντες ἕνεχα τῆς στενοχωρίας ταύ-
της, xal εἰς τὸ µετέκειτα θεοῦ΄ ἀρωγοῦντος Exav-
ελεύσονται. Μετήγαγον οὖν πλείστους ὧδε χἀχεῖσε,
xai πολλοὺς kv «ip βυθῷ ἕἔῤῥιψαν ' ἄλλους ὡς ἁπί-
στους ἑχόλαζον * τοὺς δὲ ἑναπολειφθέντας ἐν µι-
ρίαις ἀσελγείαις ἑχάχουν.
Μιτὰ δὲ τὸ ὑποστρέφαι τὸν Μωρὰτ ix «ες
Ασίας εἰς θράκην, ἕστειλαν οἱ Βενετικοὶ ἀποχρι-
σιαρίους πρὸς αὐτὸν αἰτοῦντες εἰρήνην. Ὁ δὲ οὐχ
ἀπόχρισιν παρέσχεν αὐὑτοῖς, ἀλλὰ µόνον, ὅτι Ἡ
ἁόλις αὕτη πατρικό µου xtd ὅσει, καὶ ὁ
ἐμὸς πάππος Παγιαζὴτ δυνάµει, xeu παρὰ τῶν
"Ῥωμαίων ταύτην ἔλαδεν. El γὰρ ἧσαν "Popaio
οἱ δυναστεύοντές, µοι alor ἂν «πρόφασιν τοῦ
«1έγει é ἁδιχῶν. Ὑμεῖς δὲ Λατῖνοι ὄντες, xal
ἀπὸ ᾿Ἱταλεις, εἰς ἡ προσχώρησις εῶν ὧδε ;
Μετανἁάστητε, sl βούλεσθε' εἰ δὲ nh, ὄρχομαι
ταχύ. Στραφέντες οὖν ἄπρακτοι ἔγραψφαν τὴν ἁπό-
πρισιν iv Βενετίᾳ σὺν ταῖς τριήρεσι τῆς γαρδίας,
ἤγουν τῆς παραφυλαχῆς. 'O δὶ Μωρὰτ ἔαρος àp-
ξαµένου ἀπάρας Ex τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Σέῤῥας
λθε (59): κἀκεῖ τὸν σ:ρατὸν συναθροΐίσας ἐκ τῆς
. Δύσεως, ἔγραφε τῷ Χαμζᾷ λαδεῖν τὰς δυνάµεις τῆς
'Eo, καὶ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τοῦ ἐλθεῖν Ev θ:ττᾶ-
λίᾳ. Συναφθέντες οὖν ὁμοῦ, στέλλει τοῦτον ἓν Θεσ-
σαλονίχῄ σὺν πάσαις ταῖς δυνάµεσιν. 'O δὲ Μωρὰτ
Ἡν ἐν Σέέῥαις κατατρυφῶν τῶν ἐχεῖ ἀγαθῶν ’ ἦν
γὰρ φιλῶν τὰ συμπόσια, νέος γὰρ ὑπῆρχε τότε,
ἄγων ἔτος που εἰκοστὸν πἐμπτον. Ὁ δὲ Χαμζᾶς
ἐδίδου σχόλοπα τὸ χαθ) ἑχάστην πολεµίζων θεσσα-
λονίκην. Οἱ δὲ ἐντὸς ὡς πρὸς τοὺς ἔξω ἧσαν ἑκατὸν
πρὸς ἕνα. Τότε κατοσχευάσας χλίμαχας, καὶ ἓλι-
Ismaelis Bullialdi note.
(50) Eig Σέῤῥας ᾖλθε. Serre Thessalie urbs metropolis, thronum 58, sub Leoue Philosopho t&-
nuil. |
989
HISTORIA BYZANTINA.
998
πόλεις πλείστας, καὶ κατασπευὰς πολλὰς, ἔμήνυσε A comparatus rationem unius ad centum: habebat.
τῷ Μωρὰτ τοῦ ἐλθεῖν ἵνα δώσωσι τὸν πὀχεμον. Οἱ
δὲ ἑντὸς ἵσταντο ἐχδεχόμενοι τὰς τριἠρεις ἀπὸ τῆς
Βενετίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ Ίλθε, xal τὰ τοῦ πολέμου
χαλῶς χατεσχεύαστο, xai al τριήρεις οὑκ σαν.
Τότε ὁ Μωρὰτ ἐχήρυξε διὰ τῆς σάλπιγγος, λέγων *
Ἰοοὺ δίδωµι πάντα τὰ bv τῇ πόλει ταύτῃ ὑμᾶς,
ἄνδραξ, γυναῖκας, παιδία, ἄργυρον, χρυσόν µόνον
τὴν πὀλιν ἐμοὶ ἄφετε. Τότε Ἰχησάντων τῶν ὀργάνων
xal τῶν κλιμάκων τεθέντων (τέ γὰρ εἶχορν πρᾶξαι
πενταχόσιοι, ἢ χίλιοι, ἢ δισχίλιοι ἄνδρες àv τοσαύτῃ
πόλει; Μόλις γὰρ iv. δέχα προμαχῶσιν εἷς τζαγρα-
δόλος ἵστατο), ἐπιδάντες οὖν τοῖς χλίμαξιν αὖθω-
pv ἑντὸς εὑρέθησαν, xal ἁνοίξαντες µίαν πύλην,
ὡς σμῆνος μελισσῶν ἅπας ὁ στρατὸς ἑντὸς εἰσει.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας, ἄνδρας xat γυναῖκας, σὺν
γέοις xai παρθένοις ἀφήλιξι xal βρεφυλλίοις, όρμα-
θοὺς ὁ καθεὶς τῶν Γππέων ἔχων ἓν χεροὶν ἕλκοντας.
Λὐτοὶ δὲ Obal µόνον ἑλχόμενοι ἔχραζαν, xal olx
Tv ὁ ἐλεῶν, οὐδὲ ὀρέγων χεῖρα βοηθείας. ᾽Απαρχὴ
χαχὴ, xai ἁπαίσιος τῶν µελλόντων xaxov iv τῇ
βασιλευούσῃ. Ἐγυμνώθησαν οἶχοι, ἠρημώθησαν
vao, ἐχκλησιῶν εὐπρέπειαι, χειµήλια ἱερὰ ἓν
χερσὶ μιαρῶν, παρθένοι σεμναὶ ἐν ἀγχάλαις ἁσώ-
των’ γυναῖχκες εὐγενεῖς iy χεροαὶν ἁγενῶν, xol τὰ
πάντα xaxá. Τί, καὶ πῶς; xoi διατί; Διὰ τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ χενωθεῖσα f
τοσαύτη πόλις ἔμεινεν ἔρημος. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀθροί.
σας ix τῶν πέριξ χωρίων xal πόλεων ἑγχατοίχους
Τούρχους σὺν γυναιξὶ xaY τέχνοις χατέστησε, χε-
λεύσας EU «t4 τῶν Ῥωμαίων ἀξαγορασθείη, καὶ
ἐλευθερωθεέη, ἑἐχέτω ἄδειαν τοῦ ἐλθεῖν xal οἰχῆσαι
πάλιν ἐν αὐτῃῇ τῇ πόλει. Τὰ δὲ τῶν ᾽ µοναστηρίων
χρειττότερα, ὧν αἱ φῆμαι πανταχοῦ ἐκηρύττοντο,
ixoínse βωμοὺς τῆς αὐτῶν θρησχείας, πλην τοῦ
ναοῦ τοῦ μεγάλου µάρτυρος Δημητρίου. Καὶ γὰρ ἐν
αὑτῷ εἰσελθὼν, καὶ θύσας χριὸν Eva οἰχείαις χερσὶν
προσηύξατο, εἶτα ἐχέλευσε τοῦ εἶναι kv χερσὶ τῶν
Χριστιανῶν (60). Πλὴν χαὶ τὸν τὸῦ τάφου χόσµον,
xai τοῦ γαοῦ, καὶ τῶν ἁδύτων ἅπαντα οἱ Τοῦρχοι
ἑνοσρίσαντο. τοίχους “μόνον ἀφέντες χενούς, Απά-
pas δὲ ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης $30sv ἐν ᾿Αδριανουτόλει.
Μετ’ ὀλίγον δὲ οἱ Βενετικοὶ στείλαντες ἄποχρισια-
ρίους ἐποίησαν εἰρήνην, φοδούµενοι ufo ὀλέσωσι
Apparatis etiam scalis machinisque bellicis quam-
plurimis, Moratem venire hortatur, ut expugnan-
dam urbem adoriantur. Triremes interim Venetiis
exspectabant, qui intra urbem obsessi tenebantur.
Accessit ergo Morates, et cuncta perite apparals
invenit, nec comparebant triremes. Tuac Morates
tubicinis voce talia militibus edixit : Eece owunia,
quae in hac urbe sunt, vobis concedo, viros, femi-
nas, pueros, argentum et aurum ; urbem solum-
modo mihi partam volo. His per tubicinem publi-
catis, tubarum clangor cietur, et scalze muris ad«
moventur. (Quid, quzso, quingenti, mille, vel his '
mille viri in tam magna urbe przstare poterant !
cum vix unus sagittarius in decem turribus ades-
sel.) Scalis itaque in muros subierunt, et simul
in urbem se conjecerunt; et per portarum unam
ab eis patefaclam (olus exercitus, velut examen
apum intravit. Obversabatur tunc oculis spectacu-
jum prodigio simile, Equitum singuli catenas ΠΙΑ”
nibus tenentes, viros, feminas, pueros puellasque
impuberes, et infantes 119 post se trahe' ant.
Qui trahebantur hane $0lath. vocem, Ve emitte-
bant, nec erat qui eorum miseriis tangeretur, ma-
numve adjutricem protenderct. Malum omen et
funestuni calamitatuih, qux urbi imperiali impen-
debant. Direptz sunt domus, desolata templa ;
ecclesiarum ornamenta et saci'a vasa manibus pol-
lutis impiorum contrectata -sunt: virgines vene-
τοπ in amplexus impudicorum venere: feminz
nobiles ignobilium mancipia factze sunt ; omnia tan-
dem mala eos obruerunt. Quid hoc? quomodo et
quare accidit? Propter peccata nostra. Unius igi-
tur diei spatio tanta urbs omnibus incolis orbata,
desolata penitus stetit. At Morates imperator ex
vicis et oppidis proximis novos colonos Turcos
cum uxoribus et liberis in eam deduxit. Praeterea
edixit, ut, si quis Romaorum, redemptionis so-
luto pretío, in libertatem postliminio rediisset, in
eam venire et secure habitare posset. Praecipua
monastería, quorum fama celebrià ubique erat,
suz religioni templa, preter insignis martyris De-
metrii ades, consecravit. Quamvis cnim id ingressus
templum suis manibus arietem immolasset, Deum-
xat τὴν Εὔδοιαν. D que precatus esset, Christianis tawen restitui postea
jussit. Ornamentum vero νορι]οιᾷ et membris martyris, templi ct adytorum quodcunque erat,
Turci furati sunt, parietibus: nudis solummodo relictis, Thessalonica deinde abscessit Morates εἰ
Adrianopolim repetivit. Paueos post dies Veueli legatos ad eum mittunt, qui ' pacem composuerunt,
metu adducti ne Eubca sibi insuper eriperetur.
Per id quoque tempus Myleze Walachi» vaivods
nothorum filiorum (quales multos Veneri admodum
"Ev δὲ ταῖς ἡμέραις ἑκείναις fiy£pOn τις τῶν υἱῶν
τοῦ βαϊδόδα Ἑλαχίας Μύλτζου (61), εἶχε γὰρ πολλοὺς
-
Ismaelis Bullialdi notae.
(60) Elra ἑκάλευσε εἶναι ἐν χερσἲ τῶν Χριστια-
νῶν. Hoc notavit Auctor noster, quoniam Turcorum
instituto adversari videtur : qui Christianorum
templa, in quibus preces &ua$ recitaverint, lege
vetiti restituere se posse negant,
(61) Τοῦ βαϊδόδα ΒΛαχίας MóAttov. Ut Duca
9)1
DUCAE
93
deditus susceperat) unus Constantiuopoli excessit, A νόθους ἀσωτως ζῶν, καὶ ἁπάρως "Lx cfc Κωνσταν-
uli in palatio Joannis imperatoris militari habitu
d.:gcbat : et cum Walachis adolescentibus ad. bel-
Iandum rebellandumque aptis, tunc temporis Con-
stantinopoli commorantibus, familiariter versa-
batur. Hune illi in. quamdam arcem Walachize
abducunt, et ad eos illie. congregatos multi quo-
tilie conflunnt, exercitusque potens colligitur.
Levis quippe Wa!achorum gens, et ad struendas
principi suo insidias instabili mobilique animo
proclivis. Walachis tuacimperabat Danus, Mylcze
ες fratre Dano etiam. appellato nepos. Ille, com-
perta Mylcz morte, dum Moraiti urbem oppugnanti
málitabat, ut'qui ad manus conserendas semper
paratus esset, ad locum quemdam insidiis quaesi-
τινουπόλεως, ὃν γὰρ. ἐπεῖ διώγων ἓν τῷ παλατίῳ
τοῦ βασιλέως Ἰωάννου àv. στρατιωτικῷ σχήῆµαν
xal συνομιλῶν καθ ἑκάστην οὖν νεωτέροις, χαὶ
πρὸς τὰ µάχιμα xal ἀνταριικὰ ἐπιδεξίσις ' σαν
γὰρ χαὶ Βλάχοι τινὲς εὑὁρισχόμενοι τῷ τότε χαιρῷ
ἐν τῇ Κωνσταντίνου. Καὶ δὴ λαθόντες αὐτὸν ἁπήκ-
σαν ἐν ἑνὶ ἄχρῳ Βλαχίας ' χάκεῖ ἀθροισθάντες ἵχα-
voi τὸ καθ) ἡμέραν ἱθροίζοντο, καὶ παρεμδολὴ χρα-
ταιὰ ἐγένενο. "Hv γὰρ τὸ γένος τῶν Βλάχων ἀσύστα-
τον, Χαὶ πρὸς ἐπιδουλίαν τῶν ἠγεμόνων ῥάέπων civ
γνώμην εὐκίνητον. 'O γὰρ βαϊδόδας τοῦ τότε χαιροῦ
ὑπῆρχεν ἀνεφιὸς τοῦ Μύλτζα, υἱὸς ἀδελφοῦ Ντάνου
ἐπονομαξομένου. Μαθὼν οὖν ὅτι τέθνηκε Αξύλτξας,
ἐχεῖνος δὲ ἣν διάγων σὺν τῷ Μουρὰς, ὅτε ἑατράτευε:
tum cum Turcia currit, et occasionem bine nactus B χατὰ τῆς πόλεως, καὶ ὡς iv παρατάξες πολέμου
occulte in urbem 6ο recipit. Apud imperatorem
quisnam esset professus, portis postea. Romseis
in hostes erumpentibus 113 se jungere, et ad-
versus Tnrcos preclara facinora edere. Soluta ur-
bis obsidione, speque deluso Morate, qui 4 scopo
quem intendebat, deerravit, Danus ab imperatoré
iissienem venerabundus petiit, viamque sibl ape-
riri, qua ad sues rediret. Ipsum honorifice: dimisit
imperatorj, et navi maxima vectum mari Pontico
Asprocasirüm usque. transmisit, Tllic qui occurre-
vunt Walachi: magnates principem salutaverunt,
et oceíso Mylez filie notho, avito principatui eum
reddiderunt. Postquau vero totlus Walachiz do-
ἔτοιμος, xal αὐτὸς αὺν τοῖς Ῥούρκοις οδράµὼν ti;
ἑνέδραν, ἔλαθεν εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει. Καὶ &poevi
ποιῆσας ἑαυτὸν τῷ βασιλεῖ, ἐξήρχετο σὺν τυῖς "Pu-
µαίοις, xat ἠνδραγάθει κατὰ τῶν Τούρκων. Ὡς οὖν
ὁ Μωρὰτ ἀπίστη τῆς πόλεως, μὴ τυχὼν ὃ ἐν Exin
ἣν, ἀλλ’ ἁποτυχὼν τοῦ σχοκοῦ, χαὶ ὁ Ντάνος προς-
χυνήσας τῷ βασιλεῖ ἑξήτει ἐλευθερίαν, xal ὁδὸν εὖὐ-
θεῖαν τοῦ ἑλθεῖν εἰς τὰ ἴδια. Ὁ βασιλεὺς φιλοτιµή-
σας δὲ, χαὶ εἰς µίαν τῶν. µεγίστων νρῶν εἰσάξας,
ἔστειλεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ Βοντιχοῦ πελάγους εἰς τὸ
᾽Ασπρόχαστρον,. Ἐχεϊ δὲ οἱ τῆς Βλαχίας εὑρισκό-
με.οι ἄρχοντες εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἠτεμόνα, xx
εἰς τὴν παππιχὴν ἠἡγαμονίαν ἀποκατέστησαν, κτε;-
Ismaelis Bullialdi notes.
narratio, quam de Valachis hie pros^cutus est, εἰ»
te intelligatur, principum istorui seriem gene.lo-
A
l
Mylce, seu Mirkes, de quo cap. 19, et hoe 19.
N. fiius nothus a Dano Dracula alter fllius notbus,
Deni F. occivus.
qui Danum Pani F. occidit.
gicam subjiciemus : qualem ex textu ipsius colli-
gimus.
DaNcs
N. » Mora!e in Ταού
uL ei imperaret ipisses : ei
a Dracula victus et ἰοίς-
i fectus.
Danus a Dracula oecísus.
Ν. a Joanne Hunniade excecatus. Hist. Hung.
De Miike et Dano Joann^« Thwrozius in. Chro- C prepositum fuisse : qui omnes Draculii eonsanguintes
nicis lfungaricis, anno 1415, cap. 17, mentionem
faci*', eodem sanguine natos, non tamen fratres
fuisse : quorum hic Turcarum auxilia, ille Sigie-
mundi opem imploravit. Antonius pariter Bonfinius
verum Hungaric., decad. llf, lib. 11, anno 1415,
sic loquitur : In causa Valachorum duo fuere prin-
cipes, Daan alter, altcr Merkes dietus, uterque
eodem genere natus ; dominandi gratis est nata dis-
cordia. Daan cum se viribus inferiore: esse cer-
neret, przecipiti consilio tractus ad Turcarum opem
coufugit : a quibus auxilia, quie pelieral, facila
im-eiravit, cum occupandz illi Dacia potissimam
lianc esse ducerent occasionem. Quare ut eagna-
tum,sibi infensum regno exigeret, profanas legio.
nes induxit. Meikes, ne Turcas Daciam inva.lere
pateretur, neve fele gentis opibus regno ejicere-
tur, ad Sigismundi opem confugit, etc. Losoncius
eum exercitu ad tuendum Merkem missus a Turcis
et Valachis czeeus est. Laonicus. lib. iv, de Myrks,
et affines occidit: qui duces Myrxz filii mothi erani,
ait Laonicus. Ex Joanne vero Thwrozio discimus,
post cladem Varnensem ab tungaris acceptam, Join
nem Hunniadem Corvinum fn2a salutem sibi qux
rentem in Walaeliam evasisse, ibique a Draewie
vaivoda captum, aliquandiu detentum fuisse. Ta
injuria accepta [τα incensus Hunniades in Draci
lium, anno 1416, movet, captaumque cum filio ejus
primogenito capite plectit. Dani queque vaivolz
fiium luminibus privat. Laonicus, lib. vit, de capo
aDraculio Hlunniade etiam disserit : et hunc ia
Dacos movisse, tt Daanum ín. possessionem Wals-
chize mitteret, Belli exitus is fnit : Daci Draculium
deserunt, et ad Daanum trausfugiunt. Draculius a
suis desertus fugze.se mandat, a qua per Danuu,
qui eum insecutus fuerat, retrahitur, ab eoque uai
cum filio interficitur. Aut igitur Laonicus de Dao»
isto falsa scribit, aut duos fuisse necesse est:
D unum juxta Hungarica:n historiam, exezcatam :
et Tano verba facit, quorum opibus et auxiliis usus
est Moses adversus Musulinanum, lib. y, Dracullum
ab lluniade victum, et Dacize νου Valachie Danum
alterum, qui, juxia Laonieum, Draculiuuiaterfecit.
De his Mirke el Dano pauca Leunclavias in Paxdo-
ctís, num, 71, scd. qua nullius sunt mometu.
903.
RISTORIA BYZANTINA.
804-
ναντες «by. νόθον υἱν τοῦ Μύλτια,. Ὡς δὲ ty£- À minationem: adeptus est, ad Moratem placanqum
veto xdpto; πάαης Βλαχίας, ἔστειλεν εἰς τὸν Μω-
ρὰτ ἀποχρισιαρίους εἰρηνεύσων αὐτὲν, καὶ ἐγένιτο.
ν γὰρ χρηστὸς «i Άθει, καὶ Άμενος 6 Μωράτ"
ἐδίδοτο γοῦν παρ) αὐτοῦ «b κατ) ὅτος τέλος, xol
εἶχε παντοίαν ἀνάπαυσιν xai vi). Βλαχίαν ὁ Ντάνος
αὐθέντευεν, ᾽Αλλ' ἑπανίτω µαι νῦν ὁ λόγος εἰς τὸν
Δραγούλιον» οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο πανοῦργος τοῖς
τρόποις ὤν ' xat γὰρ τὸ Δραγούλιος ὄνομα πονηρὸς
ἑρμηνεύεται. Κροτήσᾳς οὖν πόλεμον μετὰ τοῦ
Ντάνου ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ χεφαλὴν, χαὶ ' χύριος
τῆς ἡγεμονῖας oU παυρὸς αὑτοῦ κατέστη. 'O δὲ
Νωρὰτ, μαθὼν xb δρᾶμα, βαρέως ἔφερεν' εἶχε γὰρ
iv χεραὶν ἄλλον ἁδελφὺν τοῦ Ντάνου, xoi βουληθεὶς
τοῦ κατασςῆσαι αὐτὸν ἡγεμόνα ἀντὶ τοῦ φονευθέν-
τος ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἔσταιλεν αὐτὸν σὺν δυνάµει ἐν
Βλαχίᾳ. 'O δὲ ἀραγούλιος πόλεμον στεῤῥὸν ἑἐγείρας
χατὰ τῶν ἑπεμδαινόντων ἕτρεψε, καὶ εἰς τέλας
ἠφάνισε, καὶ «by Δραγούλιον (69). ἔχτεινε, xal αἱ -
τὸς τὴν ἡγεμονίαν ἐχληρονόμησεν. "Ev ἐκείνῳ δὲ τῷ
ἔτει (65) ᾖλθεν εἷς Ex νῶν τοῦ Καραμὰν ἀπαγγὲλ-
Ἰων τῷ Μουρᾶτ, ὅτι àv τοῖς ἵπποις αὐτοῦ ἐστιν
eT; τῶν ᾿Αραδικῶν ἵππων Ev τε πράξει, Ev. τε ἡλι-
xia, tv χρώματι, by ἱσότητι τῶν μελῶν τε xal ἄρ-
θρων ὡς οὐδεὶς τῶν παρὰ τοῖς "Αραψι χαλῶς xal
ἐπιμελῶς τρεφοµένων xal παιδευοµένων. Ὁ Μου-
pit οὖν, ἐλθὼν εἰς ἐπιθυμίαν τοῦ ἵππευ, στέλλει
ἕνα τῶν τιµίων αὐτοῦ δούλων χαὶ ζητεῖ τὸν ἵππον,
ἐλπίζων ὁ Μουρὰτ χατὰ τὴν πρώτην ἀγγελίαν τοῦ
ζοῦναι τὸν ἵππον χάριν φιλίας, f| ἀνταλλαγῆς τινος
τιμήματος. "Hv γὰρ ὁ Μουρὰτ ἀεὶ δέρων, xal ἔπα-
πειλῶν αὐτὸν πάντοτε, bx πατρόθεν xal πάτπων
εὐτυχῆς ὧν χατὰ τῆς ἡγεμονίας τοῦ Καραμάν.
Ἐθάῤόει τοίνυν κατὰ πολλους τρόπους τοῦ ἔχειν
τὸν ἵππον. 'O δὲ Καραμὰν, τὰ ἑναντία φρονῶν,
ἀπελογήσατο τῷ δούλῳ τοῦ Μουρὰς, Αύναται ὁ
χύριός σου ἐπιθῆναι τῷ ἵππῳ τούτῳ ; δειχνύων
ῥαχτυλοξείχτως xal τὸν ἵππον :ὁ δὲ εἶπεν, Εἰ δύνα-
ται ἢ οὗ δύναται, οὐκ ἐμοὶ τυγχάνει τὴν ἁπό-
χρισι’ δοῦγαι' αὐτὸς γὰρ δύναται τοῦ ἀνταποχρι-
θηναί cot * ἐμοὶ δὲ ἀπόχριναι τί τὸ μέλλον ἄνταπο-
xplvav τῷ xuplp µου. 'O δὲ Καραμὰν ἔφη,
Ανάγχγειλον τῷ χυρίῳ σου, ὅτι Ob. δυνήσῃη καθί-
σαι ἐν τῷ ἵππῳ ἁγέρωχος ὑπάρχων, μόλις γὰρ
ἐὼ τὴν ἑπίδασιν τίθηµι, xal διὰ τοῦτο ob
πέμπω σοι. 'O δὲ Μουρὰτ, ἀκούσας τοὺς λόγους,
ἐσκληρύνθη, χαὶ σπουδὴ τὰ στρατεύματα συναγα-
:ὼν, xai περάσας τὸν Πορθμὸν el; Π,οῦσαν ἀφί-
χετο, χἀχεῖ μιχρὸν ἀναμείνας Ἕως xoi τὰ τῆς ΆἌνα-
τολῆς συναχθῶσι. Καὶ ὁ πρὸ μικροῦ ῥηθεὶς Δραγού-
"ho; ὁ βαϊξόδας Βλαχίας ἔφθασε διαθὰς τὸν πορθμὸ»,
χαὶ ἐν τῇ Προύσῃ τυχὼν τῷ ᾿Ἀμηρᾷ Μευράτ * xai
προσκυνήσας αὑτῷ ὑπετάχη, ὑποσχοθεὶς ὁπόταν
δέῃ περᾶσαι 6 Μουρὰτ àv τῇ Θὐγγρίᾳ, αὐτὸς δώσει
legatos mittit, qui exoratum eum habuerunt. Man-
suetus quippe erat Morates, laudabilibusque mori-
bus przeditus : cui vectigali annuo soluto, pace ac
Walachiz imperio potiebatur Danus. Sed ad Dra-
culium redeamus, eo etenim nomiue, cui pravi
notio inest, eum improbus esset appellabatur. ls:
itaque debellato Dano caput amputat, patrisque
sui prigcipatum obtinet. Hoc faciuus agre tulit
Morates: cumque Dani fratrem apudse haberet
successorem principatui proclamat, et viribus in-
structüm in Walachiam dimittit, Draculius, bello
adversus invadentes fortiter gesto, eos in fugam
vertit, ompinoque delevit, et Dani fratre occiso re-
guum obtinuit. Anno illo venit quidam ex Cara-
mani servis, qui Moratem monct, in illius cquili
egregie ac diligenter curatum equum Arabew ali,
pre csteris ejusdem generis agilem acdocilem :
vate, colore, ae membrorum concinnitate pre-
stantenr. Quare Morates, equum avide concupiseens,
quemdam servum suum primarium, qui eum pete-
ret, initit : fiducia plenus, quamprimum siguifi-
caret eum se cupere, Caramanum amicitia stabí-
liende, vel quampiam rem aliau vicissim conse-
quendi gratia, illico concessurum. Morates quippo
manus ei intentans minis usquequague terrebal ;
proapereque semper majores sui ipseque adversus.
Caramantun res suas gesserant : multis etiam de
causis confidebat equum se consecuturum esse.
C Verumtamen secus seniiens Caramanus Mcratis
servum his verbis interrogavit ; Dominus (μα
hunc equum. (quem digito demonstrabat). conscen-
dere potest? Respondit servus, Possit. necne, dicere.
meum non est ; ipse enim, tuis verbis quz reponat,
habet; mihi vero responsum redde, quod ad do-
minum meum referre possim. Ad eum itaque ejus-
modi verba habuit Caramanus, Domino tuo nuntia
meo nomine: Equo insidere nequirea, tum ardua
eervice auperbus exsistat, viz enim. sessorem me pa-
titur, eum propterea tibi non mitto. His exasperatus
Morates exercitum velociter conscribit, fretoque tra-
jecto 1144 Prusam venit, illieque, dum Oiientis co-
piae se eonjungerent substitit. Paulo ante memoratus.
Draculius Walachis vaivoda fretum etiam Uranse
vectus Prusam ad Ameram Moratem aceessit : vo-
neratusque subditum se professus est, fldemque
dedit ες Morati, quandocunque in Hungariam uo-
vere voluerit, transitum concessurum, et ad (fines
usque Germaniz et Russie viam ei praitururs.
Tantis promissis motus Morates, convivam com-
potoremque ad mensam suam adinisit : iultisque
donis illum, ac comites plusquam trecentos hono-
ratos amice compiexus diuisit. Prusa deinde, Go-
tyzum profectus, indeque progrediens, (nes ditio-
Ismaelis Bullialdi nota.
(62) Scriptum interlin. Δάνου adde ἀδελφὸν et
dele Δραγουλιον,
(05) "Ev ἐχείγῳ δὲ τῷ Ecce Fclujus belli Cara-
mano illati Laopicus lib. v, οἱ Leuncl. lib. xiv,
meutioneum faciunt.
$95
ους
num Caramani invasit, urbesque duss recepit, A πὀρον, αὐτὸς Υενήσεται προυδοποιὺς ἄχρις ὁρίων
unam Aksiari, alteram Pegsiari Turcorum lingua
sppellatas : haecque Ιεοπίο vicina satis est, Lidui
itinere abea dissita. Qued iuvadenti opponeret,
Caramanus non habebat: quare legatos ad eum
mittit ditionis ει. precipuos viros, qui niagnam
pecunie vim, equum, duasque subactas urbes,
earum etiam agros et vicos, si (smen retrocedere
velit, offerreut. Ad Moratem etiam soror ejus,
(quam Caramanus uxorem duserat, eaque affinitate
contracta Moralis sororius erat) litteras hortato-
rias scripsit : quibus ad pacis conditiones adductus,
eam jurejurando sauncivit, et ad sua reversus est.
λλαμανίας τε xal 'Puslac. Ὁ δὲ λΜωρὰτ ἀγασθεὶς
ἐπὶ τοῖς ὑποσχεθεῖσι, xat ὁμοτράπεζον καὶ συµπ/-
την αὐτὸν ποιῄσας, xaX λίαν φιλοτιμήσας, xal δωρα
πλεῖστα αὐτόν τε, xal τοὺς οὖν αὐτῷ, σαν γὰρ
ὑπὲρ τοὺς εριαχοσίους, xat ἀσπασάμενος ἀπέλνσεν.
Ὁ δὲ Μωρὰτ ἐκ τῆς Προύσης εἰς Κοτύαον ἐλθών,
ἐχεῖθεν ἁπάρας εἰσῆλθεν ἓν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καρα-
μάν. Καὶ χειφρωσάµενος πόλεις δύο, fj µία καλεῖ-
ται κατὰ τὴν τῶν Τούρχων γλῶσταν ΊΑπσιαρη, 5
δὲ ἑτέρα Πεγσιάρη (64), ἂν δὲ ἡ πόλις αὕτη ἐγγὺς
Ἰκονίου ἀπέχουσα δύο ἡμερῶν ὁδόν. Τότε ὁ Καραμὰν
μὴ ἔχων τι ὁρᾶσαι, οτέλλει πρὸς αὐτὸν πρέσδεις
τοὺς ἐντιμοτέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, xal χρήματα ἱκανὰ καὶ τὸν ἴππον, καὶ τὰς δύο πόλεις ἃ,
ἔλαδε σὺν τοῖς χάμποις καὶ τοῖς χωρίοις, µόνον τοῦ στραφΏναι εἰς τὰ ὁπίσω. Στείλασα xal Υραφὰς κα.
ραχλητικὰς ἡ ἀδελφὴ αὑτοῦ πρὶς αὐτὸν, ἣν Υὰρ Καραμὰν γαμθρὸς ἐπ ἁδελφῇ τοῦ Μωράτ' ὁ δὲ
καμφθεὶς ταῖς παραχλήσεσι αὐτῶν ἐποίησεν εἰρήνην σὺν ὄρχοις, καὶ ὑπέστριεψεν.
. CAPUT XIX.
Serviam a Georgio Wulci F. Meraies repetit. Georgi
eorgius Rliam suam ei
Morates duce Draculio Hungariam (rusira inecdit. Merates socero suo
fum dat, concessa in. dolem Servie parte
bellum | infert, urbes capit, sorories
suos luminibus privat. Draculius in carcerem detrusus datis iliis obsidibus fileratur. Morates Bellogradwm [rustra
Postquam *vero Adrianopolim Morates venit, B
Despotam Servize Stephanum Lazari filium, Baja-
zitis sororium, «cujus meminimus in Bajazitis
litrim rebus enarrandis, fato cessisse rescivit. Ab
ejus successore Georgio per legatos totam Serviam
repetit ; hzredem quippe decessor non genuerat ;
supererat nepos ex Maria Lazari filia, et defuncti
Sieplani sorore. Erat equidem Georgius Wulci
fiolius etiam Lazari gener. Admissos legatos ut
decebat honorifice suscipit. Secumque cogitat dra-
conis fraudes; qui, si comederit, et aliquatenus
satiatus fuerit, quietus recumbet ; alias, si nulla
ei offa in os injicistur, Serviam, Bulgariam pater-
nasque ditiones suas omnes hiante ore devoraturus,
Occasione 1155 itaque usus (liam suam ei despon-
Ἑλθὼν δὲ ἐν Αδριανουπόλει, xal μαθὼν, ὅτι
6 δεσπότης Σερθίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου (65), χαὶ vv-
ναιχάδελφος τοῦ Παχιαζὴτ ἀπέθανεν, ὃν ὁ λόγος iv
τοῖς τοῦ Παγιαξὴτ χαίνοι, τοῦ Ἠτρὴμ λέγω,
ἱστόρησεν, πέµπει πρὸς τὸν αὐτοῦ διάδοχον ἁποχρ:-
σιαρίους ζητῶν τὴν ἅπασαν Σερθἰαν’ ἣν vàpé
ἀποθανὼν ph ἔχων χληρονόμον, xal γὰρ ἅταις
ἐτελεύτησεν. Εἶχεν οὖν ἁδελφιδοῦν ix εῖς Μάρω
τῆς θυγατρὸς Λαζάρου, xal ἁδελφΏς αὑτοῦ το
τεθνηχότος Στεφάνου. "Hv γὰρ Γεώργιος vx
Βούλχου xai γαμθδρὸς Λαζάρου. Ἰδὼν οὖν ἁποχρι-
σιαρίους χαὶ τιμήσας αὐτοὺς ὡς ἐχρῆν ' xai αατὰ
νοῦν λαδὼν τὰς τοῦ δράχοντος ἑπηρείας, ὅτι cl
μὲν φάγει, καὶ χορεσθῇ μιχρὸν, ταπεινωθήσεται *
εἰ δ᾽ o0, xal Σερδίαν χαὶ Πουλγαρίαν, καὶ . τοὺς
det, maxima Servis parte dotis nomine concessa : (ϱ πατριχοὺ; τόπους αὐτοῦ ἅπαντα χανὼν ῥοφήσει. Καὶ
hoc solummodo conditione apposita, ut cito pax
πραγματεύεται τὸν χαιρὸν, xal δίδωσιν αὐτῷ τὴν
Ἰεπιδο]ῖς Bullialdi note.
(64) ᾽Ακσιάρη, Πεγσιάρη. Leuncl. lib. xiv, ca-
tas has urbes dicit, quas vocat Acscheherem et
g-Scheherem, et eodem libro Boscara appellat.
In tabulis geographicis vulgatis Sari, quie forte
Acsiari, sita est ad septeutrionem ]conii, Bogas,
quz Begsiari vel Boscava est, ad ortum οἱ meri-
diem lconii respectu jacet. Fallitur Ortelius, qui
AÀc-Serai Leunclavii Anazarbum [acit : cum Aua-
zarbus in Cilicize uibus orientalibus olim fuerit,
quz ab Icon'o plurium dierum itinere distat.
(65) Ὅει ὁ δεσπότης Σερδίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου.
Ut clarior sit legentibua Historia Ducs im ills,
quz ad Servi despotaa spectant, repetemus bic
ex Mauro Orbino, qui ltalice regnum Slavorum
scripsit, genealogias duas, uwam ex parte gentis,
Nemagnz scilicet ; alteram Pricaziorum.
Pars genealogie gentis Nemagna.
MILUTINUS, τε] UROSCUS SANCTUS.
WLABISLAUS. Unoscus a fllio | Stephano alqueo interemptus anno 15521.
Paruiacia, SigPHAXUS Dusciaxus obiit ad Διπόταμον, ab Andronico :
vel δικα, juniore exstructum ,oppidum, anno 1551, stat. 4$.
CownsraxTEUS.
Nzra Micbaelis Bulgarum regis
uror. De ilia Cantacuaenn;, iib.
m, cap. 2,
Uaoeccs rex ultimus gentis | Nemagne : quein Cantacurzenus, lib. w, cap 45. Οὔρεσιν appellat Cram. fiin : qui
adversus SYnouem avauculum suum Acarüaniz principem bellum ges.i!.
997
HISTORIA BYZANTINA.
΄
993
αὐτοῦ θυγατέρα εἰς yápov (66), καὶ «b πλεῖστον A jurejurando sanciretur , auri vero et argenti
µέρος τῆς Σερδίας εἰς προῖκα, τάχα µόνον ἑνόβχως
ποιῄσωσι τὴν εἰρήνην ᾿ χρυσίου δὲ xol ἀργύρου τα-
λάντων ἀριθμὸν τίς διηγἠσεται; Στέλλει ἀποχρι-
σιαρίου-, xai πείθουσι τὸν ἡγεμόνα * χαὶ πέμπει
τὸν Σαριτζίαν ἕνα τῶν βεζερίδων τοῦ μνηστεῦσαι
τὴν χόρην, xal δοῦναι ὄρχους τῷ Γεωργίῳ xat λα-
6slv παρ) αὑτοῦ ἀσφάλειαν. Ἐντυχὼν οὖν ὁ Zapa-
εζίας τῷ δεσπότῃ Γεωργέῳ, καὶ τελειώσας τὴν τῶν
µνήστρων πρᾶξιν ἐπανῃλθεν. Αἰτήσας λύσιν τοῦ
οἰκοδομήσαι πολίχνιον ἓν τῇ ἀκτῃ τοῦ Δανούδεως,
δέδωχεν αὐτὴν ὁ Μουρὰτ, xal ἀπελύθη ὁρισμὸς εἰς
αὐτὸν, καὶ ρξατο χτίζειν ὁ δεσπότης τὸ Σμεδρο-
6óv. 'O δὲ Μωρὰτ Ίδη θέρους (67) ὥρας ἐγγὺς οὔ-
talenta qua solvit, quis numerare potest * Destinat
deinde legatos, qui principem Moratem ad bas
pacis conditionis suasionibus adducunt. llle ve-
zirum suum Sarjciam mittit, qui puelle, quam
uxorem ducturus erat, sponsalibus noimine suo
interesset, fidemque Georgio daret vicissimque ab
eo accipperet. Profectus itaque Saracias ad de-
spotam Georgium post celebrata sponsalia rediit.
Licentiam zdificandi castrum ad Danubii ripam
petiit etiam despota, qua Moratis decreto concessa,
Smedrovum construere coepit. Ingruente deinde
sslate in Hungariam Morates movit, Danubioque
ad Nicopolim trajecto ei occurrit Draculius, qui,
Ismaelis Bullialdi note. .
Yjnde patet Ducam, cap. i'i, hujus historiz errasse
cum Lazarum Stephani, qui in hac genealogia Du-
scianus est, filium asserit; quod forte crediderit
zlium preter lium, Stephano Crala non succes-
sisse. Lazari itaque genealogiam exhibebimus, ut
ultimoruui Servis et Rascic despotaruu originem
videainus.
Genealogia gentis Pribazim ex qua ultimi Servie despota.
PAIBASIUS. '
Despota Lazamus occisus in. prelio ad Cossovum campum n is Urosco, Stephani Dusciani F. imperii partem armis
ademit.
SrgPHANUS des- Mami, vel Mania. ὅπιικα, vel Hg- Dese,
uxor Wki Bran- Lzwa uxor Nico- Ba
pota Servis.
lgs6, Milos Kobilichii
uxor Wk.
Baiezitis primi.
uxer -Wcosava, wxor Miukva,
cbovikil, lai de Gara. qui Moratem |
occidit.
STEPHANUS, Gxoneis, despot; Servis succedit avunculo suo Stephano. ejus GR&GORIUS.
uxor Ireue Carntacuzena.
Jjoawwes.
GEORGIUS. Wk. Manu, uxor Bo- Ca:saama comi. Lazanvs. Manu uxor Mo- NN. filii duo a
| nifacii Marchio- tis Cilie Ulda- | ratis 1I. Morate lumini-
| nisMonüUsferratL rici uxor. | bus privati.
Joanwes. Μλλαια, uxor Stephani ᾖ[σπικε, vel [ngwe uxor Μπα, uxor Leonardi
| Bozine regis.
^. Manu, uxor Ferdinandi Frangipsui.-
Joannis S. Petri in despoun Lartengis.
Galatina ducis.
Ex ista g*nealogia οἱ ος historie consensu Leun- QC se vectigal solvere p?ratum, et ad jussa capessenda
clavii error confutatur, qui Bajazitis I uxorem
Georgii despote (llism asserit : eL omnino falsa
est genealogia, quam in Pandectis num. 54, ex-
hibuit. Lazari filius, qui liberis nullis superstitibus
obiit anno 1491, Stephanus est: cui successit Geor-
gius Braucovikius Lazari nepos ex Mara, quam
Maro Ducas appellat. Quod vero dicit noster Geor-
gium fuisse Lazari generum, non autem nepotem,
perperam scriptum; et certe. scribere debuit, υἱὸς
Ἠούλκου τοῦ γαμθροῦ τοῦ Λαζάρου. Si enim Ste-
phanus ἀεδροία, superstite ex sorore sua Maro,
seu Mara, nepote, qui οἱ successit, oDiit : alius
esse non potest przter Georgium, a quo novi. Juris
veperior Moraies Serviam repetebat ; quia sine li-
beris Stephanus ejus avunculus obierat. Morates
Mahonetis F. Bajazitis Ν. Milievam aviam ΠΟΠ
bhiabuit: ex ea eniiu liberos suscepisse Bajazitem
zaullus auctor tradilit,
'promptum fore pollicetur. Morates ergo per Sara-
7iam Bassam non solum vectigal, sed et Mariam
Georgii filiam uxorem sibi dari postulat. Ut tri-
butum solvere paratus erat Georgius; ita nuptias
'illasaversabatur. Victus tamen lerinz sive lrenes
uxoris suz precibus, qua hoc matrimonio Serviis
placatum Moratem 'sperabat, filiam suam Chbalili
Bassa: ad Moratem adducendam tradit. De Serviz
parte dotis nomine a Georgio concessa nullum
verbum facit Orbinus, Ibidemque refellit Reine-
rium, Reineccium et alios, qui dixerunt Mariam
illam Georgii filiam Semendrie seu Smedrovi de-
ditione in Turcorum manus devenisse, Morati
deinde matrimonio junctam : in qua etiam opinio-
ne deprehenditur Bonfinius Rerum Hungaricarum
decad. lil, lib. 1v, Mariamque captam fuisse scribit,
De Smedrovo, Morate concedente, zeditlcate Leun-
clavius εί Laonicus nihil tradunt ; qui de nuptiis
(66) Καὶ δίδωσι αὑτῷ τὴν atzov θυγατέρα &lc p iliis mentionem faciunt bic lib. v. ille 14.
12 ἁμον. Maurus Orbinus án regno. Slavorum notat
Moratem in Georgium Serviz despotam post Ste-
(67)'0 δὲ Μωρὰτ ἤδη θέρους. De hac expeditione
Moratis, Draculio duce, quam ad annuum Heyire
phani, qui Lazaro natus erat, obitum movisse, et
80ca aliquot occupasse: quem nt. placaret. Geor-
σας, tributarium ac vectigalem Moratis se profite-
& ur. Verum cuim Μογαίος Georgium promissis baud
ss tare cerneret, beilum rursus auno 1455 ei intulit.
BÉ.egatum vero Georgius ad eum inittit, per quem
840, qui ccepit anno 1426, Julii 14, feria vt, li:sto-
το Turcic:e referunt, adeundus Leunclavius lib.
xiv, quo loco Direcolam bunc vocat. Zipinium vero
Cibinum est seu [lermenstadium Traunssylvaniz,
quam Ardeliam appellat Laonicus, urbs inter pia-
cipuas. .
DUCJE
1000
]etitia exsultans, eum salutat : ct conjunctis co- A σης «τρατευει εἰς Οὐγγρίαν, xav περᾶσας τὸν Ai-
piis quas ducebat, Morati vie comitem se adjungit.
Cumque quadridui itinere intra fines Hungeriz
eum duxiszet, solitudinem invenerunt, Comperta
enim Moraiis expeditione, e vicis, pagis castrisque
ininoribus incolas alio transportaverant Huuogari ;
quamobrem Turci per regionem desertam incede-
)ant, nulla re, preter castellum quoddam parvum,
parta ; quod praeter spem etiam occuparunt, Cum
enim prasidiarii 3d necessaria usibus suis con-
quirenda exivissent, mane casu cursim pratervecli,
Turci portas patentes invenerunt, nulloque reni-
tente ingressi sunt, et cuncta deprzedati excesserunt.
At Zipinium usque prolecti ex Hungarie urbibus
insignibus unam, propius ipsam admovere ausi
non sunt. Cum itaque illius incole Turcos inva-
dentes indignabundi aspicerent, portis urbis
patentibus pugnam cum eis ineunt, multosque
cadunt. Quare Turci retrocedunt, vie semper du-
tore Draculio, a quo Morates insidias sibi strui
faetuebat. Ad fluvii ripam ubi devenerunt, iterum
eum trajiciunt, Hocce tempore Hungarie rex
infans adhuc erat, nec, qui rem beilicam admini-
siraret, vicarium habebat. Quapropter, cognita Tur-
corum audacia, quemdam ex nobilibus praefectum
generalem exercitibus regina constituit ; virum
equidem audacem, animosum, alterumque in re
bellica Achillem, vel Hectorem, Morates, amne
wajecto, Adrianopolim se recepit, mittitque Sari-
ciam velut pronubum , qui sibi desponsatam
adduocret. In Serviam cum advenisset, eum
benigne ac magnifice excepit -despota, qui hac
ipsa hieme incoronuius fuerat, Imperator nanque
Joannes, missis ei per Georgium Philanthropiuinum
116 principatus insignibus, despotam Servia
appellaverat, Pronubus ille tandem Servia excessit
abducia virgine puella, quz thesaucos i:mmensos
vestesque auro iutextas asportabat, ambos etiam
frawes suos secum ducebat. Adeianopolim ubi ven-
tam est, summa letitia nuptiza celebratae sunt :
aliam porro uxorem antea duxerat Morates Spen-
tiaris liliam : bane tamen magis ardebat, quod
forma eximia, prestratique ingenio polleret. Nu-
ptiis consuaimatis sororios 8008, dona multa ipsis
largitus, beuigne dimittit ; Adrianopoii deinceps
quod autumnus iniret, eonmmoráatus, nunc vena.
tione, alias spectaculis ac compotationibus vacando
tempus terebat, ΛΑ vere inchoante pravum mali.
gnuwmque consilium adversus despotsm socerum
. $uum init, a quodam procerum suorum, qui Pha.
wou6:v διὰ τῆς Νικοπάλεως, συναντᾷ τοῦτον Δρα-
γούλζος, χαὶ μετὰ περιχαρείας ἀσπασάμενος σὺν τῷ
τρατῷ αὑτοῦ συνολεύει τῷ Mopás, xat ix^($ 152;
αὐτὸν ἑντὸς τεττάρων ἡμερῶν πορείαν, εὔορον ἔρη
pov τὸν τόπον * µαθόντες γὰρ οἱ Οὄγγροι τὴν Ez£-
λενσιν τοῦ Μωρὰτ ἐμετοίχησαν τὰς χώµας, καὶ τὰ
μικρὰ πολίχνια. Καὶ Χατεπάτησαν οἱ Τοῦρχοι [nv
πολλὴν ἔργμον, pà) χκερδἠσαντές τι πλὴν Evo χᾶ-
"στβρου σµικροτάτου, χ.ὶ αὐτὺ map' ἐλπίξα. Οἱ γὰρ
ἄνδρες ἐξελθόντες τοῦ εὑρεῖν τὰ τῶν ἀναγκαίων
χρειώδη, xal µείναντες ἔξω τῆς πόλεως, οἱ Toup-
xov πρωῖ παρατρέχοντες εὗρον τὰς πύλας ἆνεῳ-
γµένας. καὶ εἰσῖλθον τινὸς μὴ ὄντος τοῦ ἀντιπαρά--
τοντος λαδόντες δὲ τὴν λείαν ἐξῄεσαν. Ἑκθόντες
δὲ ἄχρι Ζιπηνίου, αὕτη δέ ἐστι µία τῶν περιφανὼν
πόλεων Οὐγγρίας, οὐκ ἑτόλμησαν προσεγγίσαι. Οἱ
πολἶται δὲ ἀγριωπὸν πρὸς οοὺς Τούρχους βλέφαντες,
χαὶ χατὰ 6τόµα ἀντιμαχησάμενοι, ph χλεΐσαντες
τὰς πύλας, σαν γὰρ ἀνεφγμέναι, xal πολλόὺς
τῶν Τούρχων φονεύσαντες, ὀπισθώρμησαν, ἔχοντες
ἀεὶ τὸν Δραγούλιον προουδοποιόν. Ἐφοβδίθη γὰρ 6
Μωρὰτ μήπως ἑνέδρα γένηται χατ᾽ αὑτοῦ παρὰ τον
Δραγουλίου, καὶ ἑλθόντες ἐν τῇ ἀκτῇ νοῦ ποταμοῦ
ἐπέασαν. "Hv vàp τότε χαιροῦ ῥὴξ βρεφύλλων,
xai οὐχ fy ἐπιτροπεύων. Ὡς εἶδον εοένυν τὴν τόλ-
µην τῶν Τούρχων, ἔστησεν { ῥήγενα τῶν Ὑενέων
[tà γενῶν] va. μεγαδομέστικον τοῦ φωσάτου ἄνδρα
τολμηρὲν xal εὐχάρδιον, καὶ πρὸς τὰ πολεμικά
6 ἕτερον ᾽Αχιλλέα, f| Ἕκτορα, Ὁ δὲ Μουρὰτ, διαθὲς
τὸν ποταμὸν, χαὶ àv ᾿Αδριανοῦ καταντήσας στέλλει
«bv Σαριτζίαν ὡς νυμφαγωγὸν, τοῦ ἁγαγεῖν τν
νύμφην ἐκ τῆς Σερδίας. Καὶ ἐλθὼν, χαὶ δετιωσά-
µενος αὐτὸν ὁ δεσπότης Φφιλοτίμως, ἣν Υὸρ i
àxslup τῷ χειμῶνι στεφθείς. 'O γὰρ βασι)εὺς
Ἰωάννης, πέµγας τὸν Γεώργιον τὸν Φιλανθρωσίνι-
voy σὺν τοῖς παρασᾖήμοις, ἐποίησεν αὐτὸν ὃςσ-όττ,
Σερθίας. ᾽Απάρας οὖν 6 νυμφαγωχὸς σὺν τῇ νύμς;
ἔχοντες θησαυροὺς ἁμετρήτους καὶ χρυσοῦφάντους
στολὰς, ἄγουσα µετ αὐτῆς xal τοὺς δύο abrigo:
αὐτῆς. Ἐλθόντες δὲ xal χαρὰν μεγάλην καὶ γάµως
ποιίσαντες. "Hv γὰρ ἔχων χαὶ ἑτέραν (68) προλὰ-
θὼν τοῦ Σπεντιὰρ θυγατέρα γυναῖκα * ἁλλὰ ταύτην
ἐπόθει πλέον ὡραίαν οὖσαν xal Φφυχῄᾖ καὶ σώματι"
D τῶν γάµων δὲ πληρωθέντων, καὶ τοὺς γυναικἆζέλ-
φους αὐτοῦ ἀσμένως ἀποπέμψας μετὰ δώρων ποὶ-
λῶν, αὐτὸς kv ᾿Αδριανουπόλει φθινοκώρου ἀργομένου
ἐχάθητο, rf, μὲν iv χυνηγεσίοις ἐξερχόμενος, 73
δὲ Lv θεάτροις καὶ πότοις ἀσχολούμενος. Ἔαρος δὲ
ἀρχομένου (69) βουλὴν βουλεύεται ποντρὰν xai
lsmaelis Bullialdi notes.
(08) "Bx γὰρ ἔχων xal ἑτέραν. Hic locus, et qui
iufra cap. 55, probant Moratein ex ista Maria Me-
hemetem non suscepisse, quod aliqui, inter quos
Reinerius, Reiueccius, ab Orbino confutati scripse-
runt.
(69) "Eapoc 9'ápxopévov. Post obitum Sigis-
mundi imperatoris, qui incidit in annum 1407, ut
notant Thwroczius et Bontinius, belium Georgio er-
γιό despotze Turci auno 1438 iutulerunt, duin ΑΙ-
berius Aus:riacus, Sigisimundi gerer. et successor,
bello Polonico distinebatur. Impar viribus Georgius
Savum transvecius ac. Danubium, cum nobilibus
et sacerdotibus, et filiorum uno Lazaro, iu Honga-
riam, inqua oppida possidebat, abiit. Synderoviam
qua Smedrovum, sancti Ándrez castrum appella-
tuin, tuebatur filiorum Georgii unus. Synderoviaun
fame expugnatam Turci ditione aecipiunt, Grego-
rius Stephani frater co»pivir eb. exczecatur.. lac
Bonflnius, dec. 11, lib. rv. Laonicus, lib. v, Smedro-
vi obscssz ac deditz meminit.
1001
HISTORIA BYZANTINA.
1002
«c0 ξεσπύτου χα) πενθεροῦ αὐτοῦ, ἔχων εἰς τοῦτο Α dulach appellabatur, incitatus. Vir iste malignus
ἕνα τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ σύμδουλον, ἄνθρωπον
καχοποιὸν, καὶ τῶν Χριστιανῶν ἐχθρὲν ἄσπονδον,
ὀνόματι Φαδουλάχ οὗτος γὰρ fjv πρῶτον τῶν εἶσο-
δηµάτων τῆς Ἠγεμονίας μέγας χαρτουλάριος’ εἶτα
ὁρῶν αὐτοῦ τὸ πανοῦρχον ὁ ἠἡγεμὼν ἀξὺ xal πρὺς
τὰς .βονλὰς αὐστηρὸν, καὶ xatà τῶν Χριοτιανῶν
ἐχθρωδὼς διαχεέµενον, ποιεῖ αὐτὸν χαὶ µεσάζοντα.
Καὶ τῷ Μουρὰτ pid τῶν ἡμερῶν εἴρηκχεν ' "Iva cl,
χύριε, τοὺς ἐχθρεοὺς τῆς ἠἡμετέρας πἰστεως εἷς
téloc οὐκ ἀφαγίζεις; θεὸς γὰρ διδοὺς τὴν το-
σαύτην ἡγειιογίαν, σὺ καταφρογῶν αὐτὴν οὐκ
ἐπιθ.]έπεις εἰς αὐτοὺς, ὡς τῷ θεῷ δοκοῖ», ἁ.1.1ὰ
φιλ]αγθρώπως εἰς μακρεθυμίαν τοὺς ἀπίστους
περιθά πεις. Οὐκ ἔστι' οὗν τοῦτο, οὐκ ἔστι
θεῷ βου.ητὲν, ἀά.ὰ ἡ pdya (d σου φαγέτω
χρέα τῶν dos6oy, ἕως οὗ ἑαιστρέψωσιν àv τῇ
τοῦ μόνου Θεοῦ xul τοῦ μεγά.Ίου προφήτευ δι-
δασκχα.λ/ᾳ. Γίνωσχε οὖν, ὁ ἡγεμῶ», ὅτι τὸ xoAL-
χγιο» ὃ ἑπῳκοδόμησεν ὁ δεσπότης Σερδίας οὐκ
ἔστι συμφέρον ἡμέτερον. ᾿Αρθήτω οὖν ἀπ αἎ-
τοῦ, καὶ ὄξομεν αὐτὸ διάέασιν ἀπὸ Σερδίας slc
Οὑγγρίαν. "Apogev ἀπ᾿ αὐτοῦ τὰς πηγὰς τὰς
ἀειζώους, τὰς βρυυύσας ὡς ὕδωρ dévraor cv
ἄργυρον καὶ τὸν χρυσὸν, καὶ σὺν αὐτὰς κερδή-
σοµεν Οὑγτρίαν, καὶ ἐπέχεινα Ἱτα.ίας φθάσο-
μεν, ζαπεςυ ώσαντας τοὺς ἐχθροὺὸδ τῆς ἡμετέρας
πίστεως. 'O δὲ ἡγεμὼν, ἁπλούστατος ὧν, xal μὴ
ἔχων πονηρἰαν àv χαρδίᾳ, ἔδωχεν ὥτα τοῖς λόγοις
τοῦ Σατανᾶ * πέµπει οὖν ἀποχρισιαρίους εἰς τὸν {
δεσπότην Σερδίας, ζητῶν τὸ πολίχνιον D νεωστὶ
ἐρείματο olov τὸ Σµέδροθον. Ὁ δὲ ἀνταπέστειλεν
αὐτῷ λόχους, ἀναμιμνῄήσκων τοὺς ὄρχους xal τὴν
συγγένειαν. Ὦ δὲ εύραννος, μηδὲ ὁπωσοῦν εἰς νοῦν
λαθὼν τὰ τοῦ δεσπότου ῥήματα, στρατεύει κατ αὐ-
τοῦ" xal Oh πρῶτον ἔρχεται εἰς αμέδροδον ὥρᾳ
θέρους. "Hv γὰρ f) σιτοθήχη τοῦ χάστρου κενὴ (10),
χαὶ τὰλοιπὰ τῶν τροφῶν ταμεῖα, Καὶ σχοπήσας
χαιρὸν ἀπέχλεισε τὸ πολίχνιον, xal παραχαθίσας
αὐτῷ µΏνας τρεῖς, ἀπὸ τῆς ὑστερίσεως τῶν αὖὐ-
ταρχιῶν παρεδόθη, ὄρχους δοὺς χαὶ πίστεις τοῦ
μὴ ἀδιχῆσαί τινα. ᾽Ανοίξαντες δὲ τὰς θύρας ἑξῆλ-
θον εἰς προσχύνηαιν αὐτοῦ. "Ησαν δὲ ἑντὸς ὁ πρῶ-
τος υἱὸς τοῦ δεσπότου, καὶ ὁ πρὸς μητρὸς Oslo;
αὐτοῦ θωμᾶ; ὁ Κανταχουζηνός. Ἔδαλε γοῦν Toóp-
χους [χανοὺς εἰς φύλαξιν, αὑτὸς δὲ ἀπάρας ἑχεῖθεν
ἔρχεται εἰς Νοδόπριδον μητέρα τῶν πόλεων, καὶ
Ἰαταπολεμήσα», εἷλε ταύτην, xal παρέδωκε Τούρ-
xot, καὶ ὅλην Σερθἰαν. Χειμῶνος δὰ φθάσαντος
ἑστράφη iv τῇ ᾿Αδριανοῦ. Τοὺς δὲ δύο υἱοὺς τοῦ ὃς-
σπότου, ἣν γὰρ ὁ εἷς εὑρεθεὶς ἐν ᾿Αδριανουπόλει
στρατεύοντος kv τῷ Σμεδρόθῳ τοῦ Μουρὰτ, ὁ δὲ
τερος συλληφθεὶς ἐν αὐτῷ τῷ πολιχνίῳ Ίχθη ἐν
ac pravus erat, Christianoque noreini hostis in-
festissimus. Imperii Turcici rcdituum ac vectiga-
lium magnus chartularius primum fuerat ; iuspecta
vero ejus solcrtia, et In consiliis ineundis ingenti -
acumine et promptitudine, quodque — Christianis
infensus esset, in Mesazontón seu Vezirorum ordi-
nem . princeps "allegit. [5 igitur aliquando bac
Morati dizit : Quare, domine, fidel nostre hostes
internecione non deles? Cum enim ad iantum impc-
rium Deus te provexerit, ipsum negligis, nec in
Christianos. secundum Dei placitum animadvertis ;
quin imo huu.anus et longanimis infideles [oves ac
protegis. 1d nequaquam Deo acceptum. Gladius
porro iuus impiorum earnes devoret, donec ad unius
Dei οἱ magni prophete disciplinam convertantur.
Animum ilaque adverte, ο princeps, illudque εα-
sirum, quod. Servie despota aedificavit, nullatenus
rebus nosiris conducere, comidera. Eo depellatur,
et iransitum α Servia in Hungariam nobis apertuu
habebimus. Fontes. sempiteinos ipsi eripianus, qui
aurum εἰ argentuni velut aquam. perennem. pro[un-
dunt. liungariam his. opibus subigemus, iuque
lHtaliam postmodum pro[ecii, fidei nostre adversarios
debellabimus. Princeps equidem vir simplicissimus,
minimemalus, liujus Satanz verbis aures praebuit,
elad despotam Servig legaios destinat, qui ca-
strum Sanedrovum nuper exstructum dedi peterent,
Ad istius legatos despota respondit, jusjurandum
fidemque datam in memoriam cis revocat, et
contracta affinitatis adanouet. At tyrannus, ne
minima quidem ratione talium despots»» monitorum
habita, in eum movet, et per :estatein Sanedrovum
accessit. Exbausia erant casiri horrea et reliqua
cibariorum penus. Tempore igitur apto observato
castrum obsidione cinxit, et ad tres meuses inte-
gros ea protracta, 11'7 rebus necessariis deficien-
libus tandem deditur, fide data iujariam nui
illatum iri. Patefactia itaque portis obsess]. decc-
duni, et ad Moratem venerandum accessere. Istain
obsidionem) toleraveraut primogenitus despot
filius, ejusque avunculus Thomas Cantacurenu... —
Ad castri custodiam Turcorum przsidio valido
imposito, illinc digressus Novopridum urbium
aliarum matem (metropolim) proficiscitur, eam
expugnal, Turcorumque imperio cum ubiversa
Seria subjivit, et hieme euperveniente Adrianopo-
lin revertitur. Despotze etiam ainbos filios. (quo-
rum alter Adrianopoli agebat, dum Smedrovum
oppuguabatur, alter eo dedito captus Adrianopoliui
ductus estj in Asiam vinctos, Amastrim consiiio
Phadulachi transmittit, oculosque utrique erui,
Draculius eliam per idem tempus obsequium ac
» Ismaelis Bullieldi note.
(10) "Ην γὰρ σιτοθήκη τοῦ κάστρου κενή. Nota-
vit Maurus Orbinus Sinderoviam (ame οσρυμηᾶ-
tain fnisse ; cum Irene Georgii uxor avara mulier
oinge {λος ul pecuniam corraderet, distra-
PaTkOL. Ga. CLVIL.
e
xisset, Quo simili errore muliebri et impotenti ava-
ritia ahi» urbes in hostium potestateu concesse-
Tunt,
33
1003 .
DUCAE
1004
venerationem exhibiturus Moratem adiit, qui A Αδριανοῦ, πέµγας οὖν αὐτοὺς ξεαμίους Ey «1 Άνα-
vinctum Callipolim euim misit, ubi turri inclusus
sub custodia habetur. Ei objiciebatur meditala
proditio, dum in Hungariam expeditionis vie dux
erat : alia. item in eum confingebantur crimina
quorum Phadulachus artifex eral. Cum vero pet
plures dies in ilo carcere Draculius mansisset,
319005 filios obsides ab illo petierunt, quos adhuc
impuberes ad se per nuptium accersitos tradidit.
Eos Nymplieum imperator Μοτρίος transmiuit,
situm id in Asia , οὐδίτυπι, mandatque ut arcte
custodiantur. At Draculium, postquam sacramento
adactus cavit se in fide nunc et in posterum man-
surum, in Walachiam dimisit.
τολῇ iv ᾿Αμασίᾳ, ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς xoi
τῶν δύο, συµδουλίᾳ τοῦ Φαδουλάχ. Ὁ δὲ Δραγούλιο;
ἑλθὼν εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ ἐν ἐχείνῳ τῷ κχαιρῷ,
πέμπει αὐτὺν δέσµιον ἓν Καλλιουπόλει φυλαχίσας
αὐτὸν ἐν τῷ πύργῳ ^ εὑρὼν αἰτίαν ὅτι iv τῇ Οὁγ-
γρίᾳ ἔμελλε προδώσειν αὐτὸν, ὅτε προωδοποίει, χαὶ
ἄλλα τεινὰ ἑφενρέματα ἃ διενόει à Φαδουλάχ. Ποιή-
σας οὖν ἡμέρας πολλὰς dv τῷ πύργῳ, ἐζήτησαν
παρ᾽ αὐτῷ τοὺς υἱοὺς αὑτοῦ ὀμήρους, xaX πτέμγας
ἔφερε, καὶ παρέδωχεν αὐτοὺς ἔτι ἀφήλιχας ὄντας,
'0 δὲ λαδὼν αὐτὰ στέλλει ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ἓν ᾽Αείᾳ
ἐν xáctp τινὶ Νύμφαιον ἐπονομαζόμενον, παραγ-
γείλας φυλάττειν ἐπιμελῶς αὐτά. Τὸν δὲ Apa-
χούλιον, ,δοὺς ὅὄρχους καὶ λαδὼν, ὡς ἔσται πιστὺς ἀπὸ τοῦ vuv, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἀπέλυσεν iv
Πλαχίᾳ.
Vere deinde
eonscribit Morates, in unum copiis tam Asie
quam Europe colectis εἰ sd oppugnandam
Belogradum (Albam Grecam) expeditionem susci-
pit. Hzc porro Servis urhs est, situ (uta, οἱ
facili expugnationi haud exposita, ad confluen-
tem. duorum fluviorum, Danubii scilicet et Sa-
vi, condita. llanc equidem Hangarim rex sibi
permitti poposcerat ; veritusque despota Geor-
gius, ne Turci illam occuparent, et in opposi-
tam ripam trajecti Hungarorum, suasque urbes
quas in llungaria multas possidebat, caperent,
Hungaris, ut potentioribue εἰ magis bellicosis,
illam urbem tueudam coucedit, Quo tempore
Sutem Smedrovum — Morates obsidebat , ultra
Istrum despota, cui Turci admodum inlensi erant, C
wapgierat, εἰ in ditionis sus urbibus, BHunga-
vorum sgmine ad sui custodiam einctus, dege-
Lat. Belogradum ergo uhi accessit Morates, ca-
sira per ainbium metatua. est, machinas plurimas,
quibus lapides jacularetur, eum magnas, tum parvas
fabricavit, aggeres congessit, triremesque ullra
118 centum, quibus üuvius navigaretur, appa-
ravit, In. totos deinde sez menses obsidio pro-
trahitar, frustra cum terra, tum fluvio tentata
expugnatione, Quinetiam multorum procerum
famulorumque domesticorum jacturam lecit, quos
εειίο misgilisque urbis machinis excussa ab-
inchoante validum exercitum B. "Eapo; δὲ ἁἀρξαμένου ατρατὸν ἐγείρει µέγαν καὶ
πολὺν Éx τε Ασίας χαὶ θράκχτς, xal χατὰ τοῦ Πε-
λογράδου ἑστράτευσεν (71). "Hy δὲ c). Πελογράδον
πόλις Σερθἰας ὀχυρὰ xai δυσάλωτος, ἔχων τοὺς
θεµελίους ἀνὰ μέσον ποταμῶν δύο, Δανούθεως τε
xai Σάδα. Πρὸ ὀλίγου δὲ αἰτήσας αὗτὴν (72) τὴν
πόλιν ὁ Κράλης Οὐγγρίας, δέδωχκε πρὸς αὐτὰν ὁ
δεσπότης Γεώργιος, φοδούμενος μήπως οἱ Έοῦρχοι
παραλαθόντες αὐτὴν, τὴν περαίαν διαδάντος Dus:
εἰς πέλεις ΟΌγγρων xal τοῦ δεσπότου;, ἔχει γὰρ
4 Σἑρόος ἐν τῇ περαίᾳ πόλεις ἱκανάς ^ ὡς ὄννατω-
τέρους τοίνυν xol µαχιµωτέρους, ἔδωχεν αὐτὸν
πρὸς τοὺς Οὕγγρους ἵνα φυλάττωσι. Καὶ yàp à
δεσπότης εἶχε περάσας τὸν "Ίστρον, ὅτε à Μουράὰτ
ἐζήτει τὸ Σµέδροδον, χαὶ ἂν. αὐλιζόμενος ἓν ταῖς
αὐτοῦ πόλεσιν, ἔχων φυλάσσοντας αὐτὸν τοὺς 0ῦν-
Ύρους. Ἐν τούτῳ καὶ οἱ Τοῦρχοι ἐχθρωδῶς διετὲ-
θησαν εἰς αὐτόν. Ἐλθὼν δὲ ἐν τῷ Πελογράδῳ xai
τὰς σχηνὰς πήξας Ὑυρόθεν, xal πετροθολισμοὺ;
πυ)λοὺς χάτσσκευάσας μικρούς τε χαὶ μεγάλους,
καὶ χώματα ἀνεχγείρας, χαὶ διὰ τοῦ ποταμοῦ tpi
ρεις ἐπέχεινα τῶν ἑκατὸν πλέειν ἑτοιμάσας, ἓν ὅλο:ς
L6 μησὶν παρακαθίσας καὶ διὰ ξηρᾶς, καὶ διὰ τοῦ
ποταμοῦ, οὐδὲν ὤνησεν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπεδάλλετο
καὶ πολλοὺς τῶν µεγιστάνων χαὶ τῶν δούλων αὖ-
τοῦ, διά τε τῆς λοιμώδους νόσου, xal διὰ τῶν µη-
χανῶν τῶν πεμπομένων ἐκ τοῦ κάστρου. "Ἔπεμπον
γὰρ εἰς αὐτοὺς βολίδας µολιθδίνας, ὅσον χαρύου
Ismaelis Bullialdi nota.
(74) Kal κατὰ τοῦ Ife-loypd2ov ἑσεράτευσεν. Ὦ scribit, Frequentavit quoque illius aulam Georgius,
Bonfünius D. iu, |. v : « Eofere anno quo Albertus
obiit, Amurathes Mysisu) occupavit, Albam Gre-
cam obsedit, et írustra expugnare tentat. Ad an-
num Hegire 845 [ Christi 1459] ea referunt Turci.
Laonicus, lib. v, de illa Relogradi obsidione men-
tionem facit. Delogrudum multis nominibus αρ-
pellatur, Alba Graca, Alba Bulgarica, Nauder
Alba.
(723) Πρὸ ὀ1ίγον δὲ αἰτήσας αὐτήν. Ducas Sigis-
mundum, quem Hungarie Cralem appellat, Albain
Graecam a Georgio, tuend:ze illius Causa adversus
Turcos, petiisse scribit. At Hungaricarum reruin
scriptores aliter narrant. Tüwroczius Georgium
Sigismundo cessisse Naudor Albain, et cum eo per-
mutasse anno 1425 scribit. Bonfinius, decadis ui lib.
1, Sigisanuudo cessisse Albam Graecam Georgiuin
superioris Mysia princeps, quem Despoiam nominani,
Πιο Sigismundi beneficentia victus, Albam Greca,
ibi ad Danubii ac Savi confluenia sitam, ubi Tauri-
nium olim fuerat, in perpenue fidelitatis pignus, velu-
ti tuli obstdis loco, imperatori sponte. dono. dedu:
quod quidem in. Mysiu, et ea, que ad. Turcos nunc
especias, Hungaria, wnicwn est. propugnaculum. Con-
ira ille, ne bene. merendo — cederet, hec. ill ca-
&lella in regno. repeudit, Zalon, Kemem, Bek.ean,
Kelpem, Viiagosuorum, Tochaiun, | Monkacitm,
Thaalliam, Rhegesum, oppida vero, Zaihmar, Be-
Sernem, Debrecsem, Thur, Varsan, ei pleraque alia:
Bude autem magrmificas edes, (κα regig loco haberi
possunt. Sunt tamen alii auctores, qui bauc per-
mutationem factam ab Alberto. Austriaco Hunga-
rig rege dicant.
3005 HISTORIA BYZANTINA. i; 1026
Ποντικου τὸ μέγεθος, ἀπὸ κατασχευῆς yalwng A sumpserunt. In ipsos enim globulos pluimbeos,
ἐχούσης ἑντὸς τὰς βολίδας χαθ᾽ ὁρμαθὸν πέντε ἢ
καὶ δέχα. Ἐξόπισθεν οὖν τῆς χαλνῆς καλάμου βο-
φάνης αχενασία (73) àx νίτρου τεάφης, xat xop-
6o5vou ἰτέας πλήρης. ᾿Ὀσμὴν οὖν ἀσπίθος ἣν τοῦ
σπινθῖρος πυρὸς, εἶ πληαιάσειεν. Tfj ἀναμιγῇ
καύτῃ αἴφνης ἑξάπτει, καὶ στενοχωρουµένου τοῦ
πνεύματος ὑπὸ τῶν βολίδων, ἐξ ἀνάγχης ὠθεῖ τὰς
βολίδας, xaX ὠθουμένων ἡ πρὺς τὴν βοτάνην ἐγγὺς
ὠθεῖ τὴν πρὸ αὑτῆς. ἡ δ᾽ αὐτὴ τὴν ἔμπροσθεν. Καὶ
οὕτως ἡ δύναμις μέχρι τὴν elc τὸ στόµιον mpoxst-
µένην βολίδα πέµπεται,͵ χαὶ ἁποπέρτει ταύτην ἄχρι
μιλίου ὁδόν xaX τὸν τυχόντα εἰ ἄνθρωπον, εἶτε
ζῶον, εἰ xaY σιδηροφοροῦσιν, Αλλ) fj δύναµις τῆς
βοτάνης τόσον ὑπερισχύει, ὅσων xai περονῄσας 1)
puci Ῥοπιηος magnitudine parés, machiaa αρα,
eui revta serie imponebantur, quinque vel de-
cei éxpulsos mittebant. Ρος aneum autem
t)bum (fistule enim seu arundinis formam oblon-
gam machina imitatur) veceptaculum — erat. pul-
vere repletum, qui nitro, sulphure et carbone
saligno contritis ac commistis conflcitur. Odo-
τόν — bituminis, st naribus admoveatur ignis
scintilla, refert. Sic temperatus statim. accen-
ditur, ignisque spiritus in arcto a globulis co-
hibitus. eos vi expellit; hac violentia dum impel-
ljumur, qui pulveri proximus cest contiguum
propellit, hieque antecedeatem, Vis illa tandiu
durat denec per feramen tubi pulvis accensus
Bo; τὸν ἕνα ob χαυνοῦτοι πρὸς τὸν ἕτερον, καὶ B erumpat, qui milliaris unias spatio fertur? : et
οὐδὲ ἐν τοῖς δυσὶ Φώμασιν ἀτονεῖται ἡ δύναµις, εἰ
xai σιδηροφόροι χαὶ ἔνοπλοι. ᾽Αλλ' ὅταν ἡ βολὶς
εύχῃ σιδήρου, 3 ἄλλης τινὸς Όλης ὁπλοποιῖαν [ó-
πλοποῖᾳ] στενοχωρουµένης, «b σφνυρῶδες [σφαι(ῶ-
δες] εἰς γραμμὴν µετασχηµατίζει, καὶ ὥσπερ Ίλος
ὁ βόλος γίνεται’ xal διέρχεται τοῖς τῶν ἑγκάτων
ἑντέροις χαθὰ ποταμὸς πύρινος.
ebvium quidquid habet, sive hominem, sive
quodcunque aliud brutum animal quamvis ferro
tectum penetrat, quod vib pulveris vehemens εἰ
acris sit. Globulus etiam cum per unum tLrans-
adacius fuerit, in sequenti non delcit ; non
etiam penetratis duobus corporibus ferro tectis
vis illa remittitur. Quodsi globus ferreus fuerit,
vel ex alia qualibet matería malleo condensata, percussione rotunditas in oblongam figuram versa
davo assimilatur, et interiora viscera ceu fluvius igneus pervadit.
CAPUT XXXI.
Ad synodwm celebrandam (71) proficiscitur in Italiam imperator, quem patriarcha εἰ alii cemitati sunt. Quid Florentia
actum ail, et quid post Graecorum m palriam redttum acciderit, narratur.
"Ev δὲ τῷ Exec ἐχείνῳ ἔπλει ὁ βασι)εὺς Ἰωάννης
ἐν Ἰταλίᾳ σὺν τῷ πατριάρχῃ xup'p Ἰωσήφ καὶ
Anno illo imperator Joannes, patriareha do-
mino Josepho, caeterisque episcopis οἱ Eccle-
Ismaelis Bullialdi note.
(135) Βοτάνης σχευασία. Βοτάνης oppellant Graci C Σηµείωσαι, ὅτι ἐπὶ τῆς βασιλείας- Κωνσταντίνου
moderni pulverem tormentarium seupyrium. Hoe
loco Ίεάφης, per T scribitur in eed. ms ,sed in dietio-
nariis Graeco Barbaris 0et&qt, sulpbue. Verh* porro
illa, Ὀσμὴν οὖν ἀσπίθος ἦν τοῦ σπινθΏρος πυρὸς, εἰ
πλησιάσειεν, reddidi uL in textuleguntur. Et pro ἁστί-
0t, ἄσφαλτον voluisse dicere probabile est, cum
ἀσπίθος, Gracco-Barbara vos, idei significet ac σπιν-
605p.Deinde quis edor scintille illius pulveris xeeen:
ει, nisi sulphureus, cui bituminis odor proximus est?
(14) Ad syuodum Florentinam celebrandam impe-
rator e portu Coustantinopoleos $olvit asmo 6946,
Novemb. 25, ludict. 4, Christi 1421. Posi muitss
rizas, contentiones atque dissidia, ques& pacem ac
concordiam Ecelesiarum convulserunt, δι) Pho-
tio Constantinop. patriarcha, qui ]gnatio ejecto
sedem invasit, schisina secutum est : quod instar
ulceris carcinomatici serpsit, nec postea sanari
potuit, quamvis Christianz pacis studiosi medica-
mina ei unguenta ri adhibere conatisim. Sub Con-
stantino demum Monomacho, patriareha Constan-
unopolitanus lactus Micliael Cerularius, odio eapi-
ιδ Ecclesiam Romanoanm ejusque praesules prose-
CULuS esi : uiiusque malis artibus discordia iavaluit.
Ales10 patriarcha: successit Cerularius anno mundi
6o91(Christi 1045), Marui 35, ut scripsere Georgius
ὑεότέυυς, €t Joanu. Curopalates Scylitza. Quee in
£cclesiam Komanam molitus sit ille Michael, quau-
tumque fuerit Leonis1X pacis ac comcordiz stu-
dium, in hujus contra Acridanum actis, et apud
Baronium v.dere licet anno 1055. Quod ut. uiagis
confirmemus, walevolumque Cerularii animum os-
tendamus, | Graci, anonymi quidem, testimonium
adduceinus, quod exstat in bibliothecae Regiae ms.
τοῦ Μονομάχου, ἀναχθεὶς εἰς τὸν Üpóvov Κων-
σταντινουπύόλεως Μιχαλλ à Κπρουλάριος, Bus τῷ
χξιροτονηθῆναι, τὸν πάππα 'Ῥώμης ἐξέδαλε τῶν
διπτύχων, tb τῶν ᾽Αζύμων ζήτημα ἐπενεγνὼν αὖὐ-'
τῷ τῆς ἐκδολῆς αἴτιον, καὶ την τοῦ ἁγίου Πνεύμα-
te; ἓν τῷ Συµδόλῳ προσθήκῃην, ὥς Φφασι, Συνἠρ-
Υησεν αὐτῷ ὁ Πέτρος Αντιοχείας ὃ πατριάρχης
xai Λέων 6 Βουλγαρίας. "Hy δὲ ἡ βασιλεία τοῦ ῥη-
θέντος τοῦ Movopáyou κατὰ o Xpevixtiv τοῦ Éxv-
λίτζη περἰληφιν ἓν ἔτει ςφνζ’. Εἰοὶν σῦν ἓν τῷ παρ-
óvtt δα ἔτει (kv ᾧ καὶ ἡ ἃλωσις τὶς Κωνσταν-
τινουπόλεως παρὰ τῶν ἀθέων Τσύρχων véíyove,
Mat. κθ’ ἡμέρᾳ τρίτῃ) ἕτη υδ’ ἀφ' οὖπερ ἐγένετο
τὸ σχίσµα τῶν Ἐκχλησιῶν τῶν Ῥωμαίων χαὶ Φράγ-
χων τελείως. Ο δὲ αὐτὸς Μιχαϊλ ὁ Μηρουλάριος
ἐπὶ πλέον ἀνήγειρε τὸ σχίσμα, χαὶ thv. φλόγα ἐξέ-
χαυσεν αὐτοῦ. Καὶ διά τινα χρσμιχὰ πράγματα,
ἅπερ ἔφθασε διαχοχἠσας ὁ Ἰταλὸς "Apyugoz" ἐπί-
πλεον δὲ διὰ τὸ ἐθέλειν τὸν πατρ.άρχην ἐχεῖνον, xal
τοὺς μετ’ αὐτὸν, εἶναι μὲν ἀνεγχλήτους καὶ ακρί-
τους παρὰ τοῦ Ῥώμης, ἀντιπεριοτῆσαι δὲ εἰς ἑαυ-
τοὺς χαὶ γατὰ τῶν λοιπῶν πατριαρχιχκὼν Üpivov-
κράτος, xal εἶναι τὸν Κωνσαταντινουπόλεως γατα
πάντων, ὅπερ T,» πρύτερον ὁ Ἄ ώμης τῶν πάντων
ἑξάρχων. luperante Constantino Mouomaclo in scdein
patriarchailem collocatus est. Michael Cerularius,
qui statim ubi creatus (uit, papam Rome e sacris
diptychis abrasit, ei objicieus quod pane azymo Eu-
charistiam conficeret, el Symbolo additam S,iritus
saucti a. Filio processionem. Hoc in negotio adjutores
ipsi fuere Petrus Antiochiw patriarcha εἰ Leo Bulga-
rie archiepiscopus, Hegnabat porre Monomachus ille
juxta Scylit&as Ghronicon anno 6551 (Christi 19ου].
1007
sie prasulibus cum comitantibus, in ltaliam
ad celehrandam synodum navigavit. Praemeditatus
erat Ecclesiarum unionem, legatosque Romam
sd papam Éugenium antea destinarat : qui
sumptus omnes illius profectionis see facturam
pollicitus est : reditus insuper palatii oflicialihus,
Ecclesim prasulibus, ipsisque imperatori ac pa-
triarchz in [talia astributurum, Ubi ος Asia,
Tirscia, insulis atque eliam ex monte sancto
monacli circiter * palatiique officiales quasi 119
Constantinopo!i convenerunt, triremes, quas papa
ex lialia pecunia sumptibus faciendis instructas
DUC.E
«(98
à λοιποῖς ἐπισχόποις xai ἄρχοναι, χροτίσαι τὴν σύνο-
δον. "Hv γὰρ προμεμελετηχὼς τὸν ἕνωσιν, xoi
πέµψας lv ᾿Ρώμῃ πρέσδεις προλαδὼν τῷ πίκ:α
Εὐγενίφ, ὑπέσχετο τὴν πᾶσαν καθ) ὁδὺν δα--άνην
αὐτὸς δοῦναι, xaY προσόδους Lv Ἰταλίᾳ τοῖς τὸ
παλατίου xai τῆς ᾿Εχχλησίας ἄρχουσι, xoi ai:
βασιλεῖ, καὶ τῷ παεριάρχη. Ot δὲ ἀθροισθέντες (15)
ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκ τῆς Ασίας, xo θράχτ.,
xe τῶν τῆς vfcou εὑρισχομένων, τῶν Ex τοῦ ἁγίου
ὄρους εὑρισχομένων μοναχῶν τὸν ἀριθμὸν ὡς wi
οἱ τοῦ παλατίου σὺν τῷ βασιλεῖ ὡς * xal τριέρει
πέµφας ὁ πάππας (76) ἐξ Ἰταλίας, καὶ τὰ πρὶς
]smaelis Bulliald! notes.
Inde ad annum 6961 (quo Cpolis ab atheis Turcis
capta est Maii 29, feria 5) anni 404 elapsi sunt,
quibus schisma inter Romaos seu Grecos et Fran-
cos seu Oceidentales persevercvit. Michael ipse Ceru-
larius schismatis malum auzit, et in majus díscor-
die incendium prorumpere fecit. Tialus. quoque qui-
dam nomine AÁrgyrus, rebus quibusdam secularibus
adwmistis, vulnus illud exasperacit. maxime cero ac
precipue patriarche libido: qui se suosque successores
Romane sedis jurisdictioni subtrakere voluit , nec ad
papam amplius provocari, nee ab eo. judicari. l'ro-
posituvi insuper illius erat, in aliorum yatriarcharum
thronos auctoritatem et jurisdiclionem in se (τα! ere :
quamque antea papa Roma in ceteros habuerat, po-
iestatem ad Cpolitanum patriarcham traneferre. loc
schisma 8d Micbaelis 1 Palzologi tempora pe:se-
veravit: qui anno 1274in concilio Lugdunensi | illud
concilare, discordias inter Graecos et Latinos
componere per legatos laboravit, et Graecam Ec-
clesiani iu communionem 2a Romana recipi effecit.
V. rum unionis decreto Greci plerique contradize- C
»uni: (frustraque fuit — Michaelem imperatorem
uujonem amplexum esse , Joannemque Beccum pa-
triarcham, qui dum privatus vixerat, eam aversalus
fuerat, tandem approbasse. Andronicus enim Mi-
chaelis filius, et Georgius Cyprius patriarcha iliam
improbarunt et condewnarunt, Ándronicus etiaai
patrem euum Michaelem defunctum sepulurz gom-
pa ac consuetis honoribus privavit, quod cum La-
tinis sensisset. Joannes deinde Cantacuzenus, cum
ves ejus 23d angustias redactze essent, illam Eccle-
eiarum uuitateui meditatus est, et Graecam Eccle-
siam cum Romana in graliam redire cupiebat, ut
summum Pont, Latinosque in suas partes adver-
sus Annam et senatum Cpolitanum (raheret, quod
ipse in historia, quan scripsit, testatur. Vcrum
quem ex ea unione fructum sperare poterat, in tan-
tà Graecorum ab Ecclesia Romana dissensione? quam
maximam fuisse, et szeviisse in Latinos acerbissimo
odio Orientales ex ipso Cantacuzeno consiat. lile
enim, de Apocauci perditissimi viri malis artibus
disserendo, (radit istum ad summum Pont. impera-
tricis Anux nomine, eaque inicia litteras scripsisse:
quibus Auna Orientalem Ecclesiam lonana resti-
tueba!, et Papa jurisdiciioni subjiciebat. lem serio
agi verasque esse litteras persuasus pontifex, ad An-
nam rescriLiL: de tam sanctio proposito eani laudat,
hortaturque vt in eo perseveret. Ponüflcis litterae
Apocauco reddite sunt, quas apud se occuliabat,
adversus Ánnam in medium jllas adducturus, si
eam abhorrere a conjugio Joannis imperatoris et
filia suae sensisset : in pnblicum siquidem ponülicis
litteris editis, clerum Cpolitanum plebeuque iu
Anuam concitaturum se sciebat, illique Ecclesia:
rum unioni Gracos prorsus adversari noverat, Ma-
nuele porro Pal»ologo imperaute, cum. Grazcoruin
res 4 Turcis auritae fuissent, nec imperium nisi
precarium, ut ita. dicam, Turcis vectigales facti,
ohtincrent: u!tima necessitate cogeute, opem re-
bus afflictis suis implorantes, ad Latinos confugiun::
B utque facilius tmpetrent, spém ad Ecclesie com-
munionem redeundi Latinis faciunt, et cirza annum
Christi 1417, à* Manuele missus in [ta'iam Euédz-
mon Joannes, Cpolitanam — Ecclesiam towumqu:
Orientem Ecclesi: Romanz redditurus erat, et eum
illius anni die 11 Novemb, summus pontifex. ele-
ctus fnisset Martinus V, eum eo de Eeclesisram 98.
ciliatione agit : imperatoris et patriarchae affectum,
quo promovere tam ingens bonum student, expo-
nit. Martinus papa. Eudzmonem Joannem beni;ne
amplexus est, indulgentiasque concessit illis, qui
militatum jrent ad Hexamilium propugnandum.
Litteras etiam ad imperatorem et patriarcham scn-
bit, quibus signiflcat, quanta animi cupiditate Ec
clesiarum unionem optet. Postquam vero. Maned
obiit, Joannes ejus successor legatos ad papam ie
reconcilianda concordia semel atque iterum mitt.
Secundam legationem, cujus ieminit Phranzes,
l. ui, c. 9, obierunt circa annum 1420 Marcusbip-
ris magnus stratopedarcha, Curunus Manganoreu
presul, et Deinetrius Angelus Οίας, qui imper
tori a secretis erat. Actutu deinde de concilio. inde
cendo, ut in ee transigrrent decernerentque. Ec-
clesie unionem. Concilium per id. tempus B.silez
habebatur, ad quod Orientalem Ecclesiam Patto
invitabant : sed Greecisummi Pout.. partibus sdbz-
rent, et in ltaliam. veniunt, cumque Latinis couci-
lium Ferrariz, Florentis demum celebrant: quo,
qualem.exitum habuerit, ex hac historia Duc2
colligere licet.
(19) Οἱ δὲ ἀθροισθέντες. Archiprsesules a2 pi
triarcha electi eum couitati sunt, et synodo intet-
fuerunt, Ephesi, Trapezuntis, 'Heraclez, Crrici,
Sardium, Nicomedie, Νίο, Tornovi, Monembz-
six, Lacedzemonis, Aniasiz, Mityleneg, Siaurnpo-
leos, Moldavie, libodi, Melepnici, Drama, Gsnai,
Ὀγίείρ et Anchiali : omnes nuuero viginti. Venit
ad concilium et Russi: archiprassul cuin episcopo.
Ex archontibus etiam Ecclesi adfuerunt. magnet
sacellurius, magnus σχευοφύλαξ, seu vasorum cu-
$10$, magnus chartophylax, magnos Ecclesie prz-
fectus, protecdicus, nowophylax, et alii. olliciales
ouines lere, exce, to hierotunenione, qui tunc mor-
bo decubuit. Prazsules vero mouasterio: ua fuerunt,
Greg. Pautocratoris przsul, Malei jizesul, S. Basuli
pragul. Ex bierowonachis Paciieuius, Moyses Laure
monasterii, Dorotheus Batopsedii monasterii mo
nachi.. Alexandrini patristchae vicarius fi! Heracle-
eusis archiepiscopus. Anüochie patriarcbee vices
υυεωμί Greg. pneumaticus, et. luussie arebiepisco-
pus. Hierosolyiiitani tandem Epüesi et. ασ
archiepiscopi,
(76, Καὶ τριήρεις πἐέμγας ὁ πάπκας. lie tire
mes Yeueiz circa (nem Septeutbr., anno 1457, qu-
bus praefectus erat Autoniuus Condolinerins, Eug
pn pape nepos, Constantinopolim appulez Sua,
terraeque uigtus ipso die factus adnotatur.
1003 HISTORIA BYZANTINA. 1010
δαπάνην νομίσματα, εἰσῇεσαν πλέοντες ἀπὸ τῆς À miserat, conscendunt, et Constantinopoli solven-
Κωνσταντίνου εἰς Beveslav (77). Ἐξελθόντες οὖν
εἰς Βενετίαν, ἁσπαὰσίως ἑδέξαντο οἱ Βενετιχοὶ τοὺς
Ῥωμαίους, τὸν Bac £a ὡς δεύτερον µονάρχην χαὶ
προνοητὴν τῆς τῶν ψυχῶν σωτηρίας. Ομοίως xal
τὺν πατριάρχην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀρχιερεῖς. Ἔδω-
xav οὖν αὐτοῖς (78) καὶ ἱερὸν τέμενος, wat εἰσῆλθον
ἐχτελέσοντες τὴν ἀναίμακτον θυσίαν. ἨἩθροίσθη-
σαν γοῦν ἓν ἐχείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἅπαντες ol tv τῇ πό-
λει ἄνδρες τε xal γυναῖκες τοῦ [δεῖν καὶ ἑνωτίσα-
σθαι θείαν xal ἱερὰν μυσταγωγίαν κατὰ τὸ ἕἔθός
τῆς ᾿Ανατολικῆς Ἐχκλησίας, Καὶ ἰδόντες καὶ δακρύ-
σαντες, xai ix βάθους ψυχῆς χράξαντες «b, Κύριε,
σὺ φύλαξον τὴν Ἐχχλησίαν σου ἄτρωτον ἀπὸ τῶν
Ρελῶν τοῦ πονηροῦ, σὺ εἰς ἓν σύναψον cb τὰ
σκάνδαλα ἓκ µέσου διάῤῥηξον * ἡμεῖς γὰρ οἱ µήπω
ἑωραχότες Γραικοὺς, οὔτε τὴν αὐτῶν τάξιν εἰδότες,
Ἠχυόομεν ࣠ἄκρας φωνῆς, καὶ ὡς βαρδθάρους ἑλο-
Τιξόμεθα. Νῦν δὲ οἴδαμεν, xal πεπιστεύχαµεν, ὅτι
οὗτοί εἰσιν ol πρωτότοχοι τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ, xat
Πνεῦμα θεοῦ ἐστι τὸ λαλοῦν ἐν αὐτοῖς. ᾽Απάραντες
οὖν ἐκ Βενετίας διὰ ξηρᾶς ἤλθασιν dv Φεραρίᾳ.
Κάχεῖ ἁρξάμενοι τὰ τῆς συνόδου, κατέλαδε Qava-
τηφόρος iv Φεραρίᾳ νόσος, κἀχεῖθεν ἁπάραντες
ἆλθον ἓν Φλωρεντίᾳ. Ἐν δὲ τῇ Φλωρεντίᾳ ἐπλη-
βώθη fj σύνοδος. "Hv δὲ ἔξαρχος τοῦ µέρους τῶν
Γραικῶν ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων 6 Ἐφέσου Μάρκος:
ἀπὸ δὲ τοῦ µέρους τῶν Ἰταλῶν ὁ Καδδηνάλιος τοῦ
τιµίου σταυροῦ Ἰουλιανὸς, µέγας tv τῇ ἔξω copla
καὶ iv τοῖς δόγµασι τῆς τῶν Χρισφβινῶν πίστεως,
ὁ Ἐφέσου Μάρχος, iv. Ἑλληνιχοῖς µαθήµασιν χα)
ὁρίοις τῶν ἁγίων συνόδων, κανὼν καὶ στάθµη ἆπαρ-
ἐχδατος' 6 Βησαρίων Νιχαίας, xaY 6 "Ῥωσίας
Ἰσίδωρος. Οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ λογιώτεροι τῶν ἀἄρχιε-
βέων, xaV μέγας χαρτοφύλαξ ὁ Βαλσαμῶν, xal ἁρ-
χιδιάκονος. ᾽Απὸ δὲ τῆς αυγχλήτου ὁ Γεμιστὸς ix
Λαχεδαιμονίας, Γεώργιος ὁ Σχολάριος xo χαθο-
λιχὸς χριτὴῆς, καὶ ᾽ΑἈργυβόπουλος ' οὗτοι δὲ σαν
οἱ µετέχοντες λόγου, ἐκ μέρους δὲ xal 'Ῥωμαϊκοῦ
tes versus Venetiam navigerunt. Hiue appulsos
Remzaos respub. cum humanitate suscepit ; impe-
ratoremque ut alterem | monarcham ος saluti
animorum providentem, patriareham paeller et
csteros metropolitas excepit. Ipsis. templum sa-
erum datum, in quod saerifiecium "ineruentum
celebraturi venerunt, Qui tum Venetiis vivebant,
in id templum viri et femine confluxerunt, ^ut
divinam sacramque . mystagogiam juxta Orientalis
Ecclesi: ritum viderent et audirent. Attente il-
lum eonsiderantes, fusis ex imo corde lacrymis
clamabant : Domine, | Ecclesiam iuam a maligmi
telis illesam tuere : in unum eam coagmenta, -
ex medio ejus scandala extirpa. Qui nunquam
B Grecos. videramus, quique eorum rfium et cz-
remoniarum ordinem fama tantum foveramus,
ipsos equidem barbaros existimabamus. Nune
vero cognovimus et credidimus primos Ecclesise
fetus eos esse, et Spiritum divinum eotum ore
loqui. Venetia profecti Perrariam terrestri Hinere
eonteudunt. Πίο inchoata synodo lethalis mor-
bus grassari ccpit; Ferraria ideo relieta, Flo-
rentiam venerunt, ubi synodus peracta et con.
clusa est. Primas partes inter Grecos metro-
politas agebat Marcus Ephesinus : inter ltalos
vero cardinalis Julianus" titulo sancte. Crueis,
cum in scientiis profanis, tim ia fidei Christians
dogmatibus peritissimus. Marcus equidenr Ephesi
Metropolita in Grecis litteris stque sacrarum
synodorum decretis apprime eruditus erat, canon
ipse et statera invariabilis. Aderant etiam Bes-
sarion Nieze, et Isidorus Russi metropolitee.
Hi inter ceteros archiprsesules doctissimi erant :
etiamque magnus chartophylax Balsamo et ar-
chidiaconus. Fx senaloribus aderant quoque
Gemistus Lacedemonius, Georgius Scholarius
et judex universalis, et Argyropulus : bi sapientes
erant, et in Grzcorum scientia aliquatenus eru-
Ismaelis Bullialdi note.
(11) Ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου εἰς Βενετίαν. Con-
siantinopoli solverunt. Novemb. 24, anno 1437,
quo die Constantinopoli terrzemotus accidit, Phran-
zes, cap. 14, lib. 11, ait imperatorem advenisse Ve-
netias Februarii 8, anno 6946 (Christi 1438). Qui
tum etiam cum imperatore et patriarcha aderant,
tradunt Venetias advenisse Sabbato τοῦ ᾿Ασώτου, id
est, Sabbato pridie Dominice qua Orieutalis Ec-
rlesia Evangelium prodigi filii, quod babetur Lucze
c. xv, in liturgia recitat. Experiendum est num
conveniat Phrauzes cum his. Anno illo 1458 cyclus
Jane fuit 14, solis 19, littera Dom. E; ergo Pascha
fuit Aprilis die 15: a quo.si retro numeremus Do-
minicas 9, perven'emus ad Februarii diem 9, Do-
minieam τοῦ ᾿Ασώτου, seu filii prodigi. Pridie ergo
fui Sabbatum Februarii dies 8. Dominica illa Ασώ-
του nobis Latinis Septusgesima dicitur. Ab illa Do-
minica ad sequentem, quz τῆς ᾽Απόκοεω appella-
lur, carnibus egregie vescuntur Graci. Convenit
etian notatio. diei 8 Ma: tii anni illius, qui fuit
Ῥάθδατον δεύτερον τῶν Νηστειῶν, qno die patriar-
cia Joseplius papam salutávit osculo. pacis in Da-
iino, ut refer! Phranzes cap. 16, lib, ri, et qui con-
cilio interfuerunt Greci idem tradunt, adduntque
patriarcham noluisse juxta Occidentalium consue-
tudinem papam salutare.
(78) ᾿Εδωκαν οὖν αὐτοῖς, Quodnam templum
Veneli Grecis ad liturgiam celebrandam tunc con-
cesserint nescio, nisi forte S. Georgii, in qno Ve-
netias reversi pro defuncto patriarcha liinreiam
celebrarunt. Notant qui adfuerunt Greci, a Vene«
tiarum duce rogatum imperatorem a concilio Vene-
tias reversum, ut Grecos in D. Marci templo litur-
giam celebrare juberet; quod factum. Ad celebran-
dum protosyncellus, quos Latinis norat maxime
adversari, elegit: et prasente Venetiarum duce
patriciisque, sacraliturgia, iis probantibus creremo-
niasque laudantibus, peracta est. Ex«usant hanc
celebrationem in Latinorum templo peractam di-
cuntque in proprio Antimeusio celebrasse, vasis
$uIS USOS esse, omnemque ordinem et caeremonias
Ecclesiz su: servasse. Nec omittendum est Heracle:e
archiepiscopum cuin LaceJzinoniensi celebrare πο:
luisse, eo quod irregularis ipsi factus videretur,
quod ad ordiuem sacerdotalem quemdam ho:nicisam
promovisset.
αν. ᾱ 5 m9 ds «δα. am ο... -
1011
ῆμο ceuvenarunt. Variis autem colloquiis ha-
bHis, aliereadionibus tandem remotis, in usen
consentientibus Μαλί et, pemter Marcum, Grecis,
decretum jurejurando sancitum est, cui qui
contradiceret unquam, anathemate ac dirisim-
wrecalionibus eum deroverunt. Ex [ο hunc
fructem eollegeruut, utin eo coasenlirent omnes,
Seiritum sauetusm εκ Patre et Filio procedere,
tanquam ex uao principio et unica processione,
— quod Graeci dicunt ex Patre per Filium; cui
fidei confessieni cum omnes subscripsissent,
Floreuis 190 sbieruut celebrata simul primum
divina liturgia, susapta sacra communione, et
osculo pacis invicem dato ; quibus omuibus
Mareus soif non interfuit, Hujus animus per« B xai Όπου ἂν βούλησθε, ειθέθθαο καὶ HN
stringebate additio symbolo fscta: dicebaique
Latinis, lliam ex üdei eoafessione expungite.
Ubicunque libitam fuerit apponatur, recitetur-
«ue in eecelesiis: sicut eamtatur aliis in canticis
ista, Unigenitus Filius, ει Verbum Dei immor-
tale egsistens. Quibus Latini cuatradicebant, sic
disserenies : Si quis blesphemam 6066 additio-
nem nobis demonsirei, eom nos solui a sacre
symbolo, sed etiam ab omnibus libris statim
éelebiinue, qnibus Patres res theolegicss tra-
ctaverunt, Cyrillus aempe, Ambrosius, Gregorius.
nterque, Nazianzenus et Nyssenus, Basilius, Bie-
rfonyaius, Augustinus, Chrysostomus, aliique plu-
rimi. Si vero nos Latini eonfitemur unum prin-
eipium et causam,
esse Fihi et Spiritus saucti,'duobus principiis non
seppositis, quid opus est additionem delere ?
Additionem quippe non dicimus, sed declara-
tionem et explicationem. Florentie post assnci-
tam uaionem obiit patriarcha. lier postea ca-
pessmnt imperator et. synodi Patres, terraque
Venetiss, papa eumptus ad id prebente, vene-
punt. Veuetiis vero in. Bootiam triremibus Ve.
netis papa sic jubente vecti sunt. Inde Constan-
tinopolim transierunt, partim imperatoris, par-
sm Veneforum triremibus usi, Urbem ingressi
. DUCE
di, A partibus vero Latiaorum ejusmodi plures A µαθήµατος. ᾿Απὸ 8k τοῦ pípew to
fontem et radicem Patrem C
πολλοί. Ἔγεγόνεισαν δὲ συνελεύσεις ας
)es παυσαµένης τῆς φιλονεικίας, εἰς ἓν
τες Ἰταλοὶ χαὶ Γραικοὶ, πλὴν Μάρκα,
ὄρος ὁμόσαντες, xal ἀρὰς ἐπιθέντες, ἁ καὶ
ειολογήσουφι κώποτε. 'O δὲ καρπὶς tn
ὅτι Τὸ Πνεῦμα ἅγιον ἐππορεύοεαι bx Πε,
Yiov, ὡς lx μιᾶς ἀρχῆς, καὶ µοναδαῖ;
*€b ὅπερ λέγουσιν οἱ Γραικοὶ dx. Πατρὸς ἐν
πάντες οὖν ὑπογράψαντες (80) ἐν abd ἡ:
χίᾳ, ἐξηλθον ix τῆς Φλωρεντίας ονλλετ:
τες πρῶτον, xal συγχοινωνήσαντες, xs: 1
µενοι ἀλλήλους, πλὴν λάρχου. Τὸ M xx
Mápxou ἣν ἡ προσθέχη τοῦ συμθα..
λπαλείφατε αὐτὴν ἐκ της ἐμολογίας τις
sel; ἐκχλησίαις, ὡς àv ἄλλοτε τὸ, 'O
Yióc, καὶ Αόγος τοῦ Θεοῦ ἀθάναιτος *
Οἱ δὲ λατῖνοι ἀντέλεγον' El. ἔχει 5b βιέπτ
προσθήχη, δεῖξον, καὶ ἀἁπαλείφομεν αὐὺ n.
τοῦ ἁγίου συµθόλου, xal ἀπὸ πάντων Mie
[ofc] ἐθεολόγησαν οἱ Πατέρες; λέγω Κύρὼς,
6ρόσιος, Γρηγόριος, καὶ Γρηγόριος br
Ἱερώνυμος, Δὐγουστῖνος xai ὁ Χρυσόστμα,
ἕτεροι πλεῖστοι. El δὲ ὁμολογοῦντες fut à
vet µίαν ἀρχὴν, xal αἰτίαν (81), xai τι
ῥίζαν τὸν Πατέρα τοῦ }ἱοῦς xat τοῦ iv:
μὴ ποιοῦντες δύο ἀρχὰς, τίς ἡ χρεία τοῦ iud
ety προσθήχην; xal γὰρ ἡμεῖς οὐ πρ”
ταύτην χαλοῦμεν, ἀλλὰ σαφἠήνειαν xal dvi
Ἐκοιμήθη οὖν χαὶ 6. πατριάρχης μετὰ sri iv
ew (82) ἐν τῇ Φλωρεντίφ. Απάραντες δὲ ὁ fans.
καὶ fj σύνοδος, ἤλθοσαν ἓν Βενετίᾳ διὰ ξηρά v
ἀναλώμασι xal δαπάναις τοῦ πάππα * ἀτὺ ἃ Ee
tla; àv Βοιωείᾳ σὺν εριήρεσι τῶν Bevetuin t
ἐρισμοῦ τοῦ πάππα" καὶ ἀπὸ Βοιωτίας εἰς le
σταντινούπολιν (85) αὖν εριήρεσι βασιλικαῖς 5
τῶν Βενετικῶν. ἘἙλθόντες δὲ εὕρον τὴν δίστκς
Κυραμαρίαν τεθνηκυῖαν τοῦ βασιλέως "lui
xai την βασίλιασαν τοῦ δεσπότὀυ Δημητρίο X
φοῦ «oU βασιλέως. 'Ο δὲ βασιλεὺς πέμπει xpi
πρὺς τὸν Μουρὰς (δὲ). δειχνύων εὐγνωμοσύνη 1
Ismaelis Bullialdi notes.
(19) Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Cpov. Ja de additione, D ut Filius genitus a Patre generante, ut princi
seu potius explicatione, Symbolo facta, contentio
exorta est cirea tempora Leonis Pap» IV, qui an-
no 847 assumptus est, anno vero 855. obiit.
(80) Πάντες οὖν ὑπογράψαντες. Julii die 5 Do-
miniea, anno 1439, Graci decreto subsignarunt,
escepto Ephesino Marco. Papa deinde subsigna-
*ione sua confirmavit et probavit : rem porro infee-
tam esse dixit, cum Ephesinum non subscripsisse in-
tellexit. Postridie Julii 6, fer. 2, liturgia celebrata
est. Cantores pape et musici cecinerunt, deinde
Graci τὴν μεγάλην δοξολογίαν. Decretum in ea lec-
tum. Philantliropinus mantile, quo manus abster-
sit papa, porrexit. Et celebrata illa Missa, unio
perfecte est. Petiit deinde 4 papa imperator, ut eo
prasente Grieci quoque liturgiam celebrarent. Quod
ebtinere uequivit. ]
(84) Μιὰν ἀρχὴ» καὶ αἰτίαν. Graci theologi
aliquando utuntur hoc. verbo αἰτία in. explicando
SS. Trinitatis inysterio : sed eo sensu intelligunt,
tum a principio, nou vero tanquam effectas1 c
sa differat, ut ὀμοουτίου ratio integra servetur.
(82) Kal 6 πατριάρχης μετὰ τὴν ἕνωσσ. (
concilio adfuernnt, aliter (radidere ; patriarek
scilicet Junii die 10, indict. 11, patriarchatus anw
ineunte et ante dies 90 ceepto, duin ceenaret obs
Decreto vero non subsiguaverunt Graci, nisi
lii sequentis dle 5,
(83) Καὶ ἀπὸ Βοιωτίας elc Korvetartirce
ιν. Constantinopolim redierunt Graci anno !/
Februarii die 4, indict. 5, feria 9, τῆς Topooty
fuit enim hoc anno Pascha Martii die 27, ο
Lunz 16,solis 21. litteris C, B.," unde Dou
τοῦ ᾽Ασώτου, seu Septuagesim:» concurrit cum.
nuarii die 24, et Dominica τῆς ᾽Απόχρεω cum
Januarii : ita ut Februarii dies prima fuerit. f
secunda τῆς Tupopáyou septimang, qua 67
easeis ad Dominicam sequeutem vesci possnnt.
v4) Ὁ δὲ βασωεὺς πέµπει πρέσξεις sp
19 8.3
HISTORIA BYZANTINA. 1014
η ἔ-ραιφνη φιλίαν εἰς αὐτόν. "Hv. προχατειλημµέ- À despenam dominam Mariam Joannis hnperato-
WT xe. ὁ λογισμὸς αὐτοῦ, ὡς διαδὰς ἐν Ppayría ὁ
Toys, «.σιλεὺς ἐποίησεν ὀμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγοις, xot
(X der «Ὑόνει Φράγγος, xal µέλλουσι στρατεῦσαι κατὰ
v $1) Μουρὰτ ἀπὸ γῆς καὶ θαλάσσης τοῦ dpa: αὖ-
ver ας) ix τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσδεις ἁπαγγείλαντες
l ép. τῷ καὶ παραστῄσαντες, ὅτι Περὶ τῶν ὧν Ἰκού-
' 8 [με .Ἴσαν ῥημάτων, οὐχ ἑπέρασεν 6 βασιλεὺς iv Ίτα-
?Em; b ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὑτῶν mi-
ὃς dee 505 Dag» τῇ γνώµη. Οἱ δὶ ἀρχιερεῖς εὐθέως
| zu, -δὸ τῶν τριήρεων ἀποθάντες, xal οἱ τῆς Κωνσταν-
οι gu νου κατὰ τὸ σύνηθες Ἱσπάζοντο αὐτοὺς, ἑρωτῶν-
zSp.i6* Heck ὑμέτερα; Πῶς τὰ «ες συνόδου; Ei
hi zs. pa ἐτύχομεν τὴν νιχῶσαν; Οἱ δὲ ἀπεχρίνοντο *
ΙΑ: ...ἱἑπράκαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν. ᾽Αντηλλάδαμεν -τῆ Bb
ς pr, ἀεδείᾳ τὴν εὐσέδειαν, προδόντες τὴν χαθαρὰν ϐθυ-
"m Uv. Αζυμῖται γεγόναµεν. Ταῦτα xal ἄλλα alsypó-
Op ρα, xai ῥερυπασμένα λόχια. Καὶ ταῦτα τίνες οἱ
. Mtoypádavseg ἓν τῷ Op ; Ὁ "Ἡρακλείας Αντώ-
μον *
juo 708 89), καὶ οἱ πάντες’ εἰ γάρ τις πρὸς αὐτοὺς
.. Ἄρετο' Καὶ διά τί ὑπεγράφετε; ἔλεγον * Φοδούμε-
li WX τοὺς Doáyyouc. Καὶ πάλιν ἐρωτῶντες αὐτοὺς,
V. 17 sl ἐδᾳασάνισαν οἱ Φράγγο: τινὰ, εἰ Egaot(vosav, εἰ
^ ^ εἰς φυλακὴν ἕδαλον; Οὐχί. ᾽Αλλὰ πῶς ἡ δεξιὰ αὕτη
7C 9miyvpajev ; ἔλεγον, Κοπήτω: ἡ γλῶττα ὠμολό-
un E γησεν, ἐχριζούσθω. Οὐκ ἄλλο εἶχον τί λέγειν xol
F^ γὰρ ᾖσάν τινες τῶν ἀρχιερέων kv τῷ ὑπογρά-
5" φειν (86) λέγοντες * Οὐχ ὁπογράφομεν, ἐὰν [μὴ] τὸ
71- Ἐκανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχοιτε. Οἱ δὲ ἔδιδον,
ris uxorem obiisse comperiunt , pariterque
reginam, conjugem Demetrii despote imperato-
risque fratris, fato concessisse. Ad Moratem
postea legatos misit imperator, gratum benevo-
jumque animum suum, amieitiamque cum eo
integram per eos testatus. -Morates enim hanc
opinionem animo przceperat, (imperatorem in
Franciam transiisse faxlus cum Francis initurum,
ipsum eis adhsrere, et terra. marique bellum
inferre conjurasse, ut ex Occidentis provinciis
eum expellerent. At legati ipsum edocuerunt
imperatorem in Italiam non, transiisse, ut ge
his qu: fama vulgata erant οἱ ad eum perlata,
agerel , sed ut de fidei οὐ: controversis dogma-
tibus cum Πα] dissereret et communicaret. Át
postquam arebiepiscopi, episcopi eti pr:esules
triremibus exscenderunt, — cives Const'antinopo-
leos, ut mos est, eos salutant interrogantque :
Ut se res vesttz habent ? quomodq transacta
est synodus ? num vicimus nos ? Responderunt
illi : Fidem nostram pretio vendidimus ; religio-
nem nostram impielate commutavimus ; et Àzy-
mite facti purum sacrificium prodidimus. Istos
191et turpiores dictu sermones habebant, etiam-
que ex iis qui decreto subscripserant, Heraclecw
nempe metropolita Antonius, ac ceteri, Si quis
vero eis objiceret, Et: quare subscripsistis ?
respondebant continuo, Francorum formidine id
776' καὶ ἐθάπεετο xdlapoc* ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ σαν C egimus. lnterrogautibus insuper, num Franci
73^: πὰ δαπανηθέντα εἰς αὐτοὺς νομίσματα, xai τὰ ἐν
1 77 χερσὶ µετρηθέντα ἑχάστου τῶν Πατρῶν. Εἶτα µε-
uU"; ταμεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια µετέστρεφαν. Πρὸς
πι τὴν φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν αὐτων πέπρα-
C. καν, xal ἐπέχεινα τοῦ Ἰούδα ἤμαρτον, τοῦ στρέ-
:i/ Ψαντος τὰ ἀργύρια' d. οἶδε Κύριος, καὶ d»e-
AX. Ódldsco* καὶ avp ἀνήφθη ἐν Ἰακὼδ, καὶ ὀργὴ
ἀγόδη ἐπὶ cóv ᾿Ισραή.ἲ.
(ογπιθηίίς ipsos subjecissent ? num flagellassen!,
et in earcerem detrusissent ? respondebant non
ita habitos fuisse, sed quomodo Ἴνφο dextra
subscripsit, dicebant, ita abscindatur : lingua
confessa est, radicitus evellatur : nec quidquam
aliud respondere poterant. Ex archiepiscopis
etiom aliqui, eum subseribendum erat deeretum,
dixerunt : Nisi pecunias, qua nobis suffcian!,
(7 prebueritis, nequaquam subscribemus. Qua numerata, illico calamum ' atramento (ingentes sub-
^' Seripsere. Erogate equidem
erant ad coe alendos iramense ae pene infinit»w pecunis;
4^ wnicuique etiam Patrum presens pecunia numerata fuerat. Postquam vero eos pcenituit, argen.
leos non retulerunt. Sua ergo confessione, quod fidem veadidissent, quam Judam ipsum, qui ar-
genteos reddidit, gravius peccavisse arguuntur; Sed novit Dominms ei distulit; εί ignis. accensus
est in. Jacob, et ira ascendit super Ierael 5, |
! Psal. Lxx vit, 20.
-
9
Ismaelis Bullialdi note.
Μωράτ. Phranzes, lib. 11, eap. 15, notat Amiram D bendo decreto Florentino confiteretur ac exsecrare-
Moratem, ad qnem Andronicus lagrus seu lagris
missus egt, voluisse ab illa profectione imperato-
rem avertere. Alii dicunt Joanneni imperatore: ad
Moratem misisse Paulum Asanem, ut de profectio-
ne διὰ eum certlofem faceret. Moratem discessum
Wnperatoris in Italiam dissuasisse, veritum ne quod
[eduscum Latinis contra Turcos iniret, Veziros
eiiam Asani dixisse tradunt sultani amicitiam,quam
Latinorum uliliorem imperatori fore.
(85) Ὁ 'HpaxAelac Ἀγεώγιος. Hie Antonius
lleracleensis metropolita, postquam —Constantino-
poli Grzci reversi de eligendo patriarcha egerunt,
vel invitus electioni adfuit, non ut suffragium fer-
rei; negavit eniti íd laturum ; sed ut coram uni-
Verso clero, peccatum, quod aduiserat subscri-
iur ; seque dignum, cui manus, qua subscripserat,
prescinderetur, quibusdam familiariter secum
versantibus se fassus est.
(6 Tivàc τῶν ἀρχιερέων ὃν τῷ bxorpázemw.
Qui ex clero Constantinopolitano concilio Floren-
tino adfuerunt, negant, quando decreto suhsigna-
tum est, Graecos σιτηρέτιον, id est cibária et pe-
eunias, petiisse , aut Latinos promisisse : quod
Graecis tamen in. patriam reversis objectum est,
ipsosque auro suffragia suá vendidisse. lidem equi-
em fatentur pecuniam accepisse aliquos : plures
tamen eorum decreto non. subsignavisse. Do illo
Florentino concilio adeundus Laonicus, lib. vi,
cap. 13 et séqq. usque ad 17.
- ——— À am nA
' tam esse dixit, cum E
Ki
al
A
1011
. DUCERE lol?
did, A partibus vero Latinorum ejusmodi plures A µαθήµατος. Απὸ δ τοῦ μέρους τῶν Λατίνων
illuc comvenaeruot. Variis sutem colloquiis ha-
bitis, alierealionibus tandem remotis, in unum
consentientibus Lsjis οἱ, pemter Marcum, Grecis,
decretum jurejurando sancitum est, cui qui
contradiceret unquam, anathemate ac diris im-
precationibus euam devoverunt. Εκ illo hune
fruciam eollegeruut, utin eo consenlirent omnes,
Spiritum ssuttum ex Patre et Filio procedere,
tanquam ex uoo principio et. unica processione,
quod Grzei dicunt ex Patre per Filium; cui
fidei confessioni cui omnes subscripsissent,
Floreuiia 190 abieruut celebrata. simul primum
divina liturgia, susapta sacra communione, et
osculo pacis invicem dato ; quibus omuibus
Mareus soldi non lolerfuit, Hujus animum per- D
stringebate additio symbolo fscta: dicebatque
Latinis, liam ex üdei eoateseione expungite.
Ubieunque libitum fuerit apponatur, recitetur-
«ue in ecelesiis: eicut cantatur alis in canticis
ista, Unigenitus Filius, et Verbum Dei immor-
tale egsistens. Quibus Latini cuntradicebant, sic
disserentes : Si quis blesphemam esse additio-
nem nobis demonstret, eam nos solui a sacre
symbolo, sed etiam ab omnibus librie statim
éelebiinus, qnibus Patres res theologicas tra-
etaverunt, Cyrillus nempe, Ambrosius, Gregorius.
uterque, Nazisnzenus eti Nyssenus, Basilius, Hie-
ronyeius, Augustinus, Chrysostomus, aliique plu-
rmi. δὶ vero nos Latini eonfütemur unum prin-
eipium et causam, fonteu et. radicem. Patrem
esse Fili et Spiritus saucti,'duobus principiis non
suppositis, quid opus est additionem delere ?
Additionem quippe nen dicimus, sed declara-
tionem et explicationem. Florentie post sanci-
tam unionem obiit patriarcha. lier postea ca-
pessmnt lmperator et synodi Patres, terraque
Venetias, papa sumptus ad id prebenie, vene-
»yunt. Venetiis vero in Borotiam triremibus Ve.
netis papa sic jubente vecti sunt. Inde Constau-
tinopolim transierunt, pariim imperatoris, par-
μπι Veneforum triremibus usi, Urbem ingressi
πολλοί. Ἐγεγόνεισαν δὶ «συνελεύσεις πολλαί. Τέ-
λος παυσαµένης τῆς φιλονειχίας, eic ἂν ὁμονοήσαν-
τες Ἰταλοὶ καὶ Γραικοὶ, πλὴν Μάρχου, ὑπεστρώβη
ὄρος ὁμόσαντες, xal ἀρὰς ἐπιθέντες , ὡς οὐχ Lov
τιολογήσουθι πώποτε. 'O 5k χαρπὸς τοῦ ὅρου (19),
ὅτι Τὸ Πνεῦμα ἅγιον ἑκπορεύεεαι Bx Πατρὸς καὶ
ΥΙοῦ, ὡς Ex μιᾶς ἀρχῆς, καὶ μοναδιχῆς προθολῖς,
*b ὅπερ λέγουσιν οἱ Γραικοὶ ἐκ Παερὸς δι Yiov:
πάντες οὖν ὑπογράψαντες (80) ἐν αὑτῃ τῇ ὁμοὶο-
γίᾳ, ἐξῆλθον ἐχ τῆς Φλωρεντίας συλλειτουργίσαν-
τες πρῶτον, xal συγχοινωνήσαντές, χαὶ ἁἀσπισά-
µενοι ἀλλήλους, πλὴν Ἀάάρχου. Τὸ δὲ χνίζον τοῦ
Mápxou fw ἡ προαθήχη τοῦ συµδόλου' λέγων,
Ἀπαλείψατε αὐτὴν ἐκ τῆς ὁμολογίας τῆς πίστεω:,
xai ὅπου ἂν βούλησθε, τιθέδθω καὶ ἀδέσθω ἐν
sal; ἐκχλησίαις, ὡς kv ἄλλοτε τὸ, "O µονογσής
Yióc, xal Λόγος τοῦ θεοῦ ἀθάνατος ὑπάρχω
Οἱ δὲ λατῖνοι ἀντέλεγον ' El ἔχει 5b. βλάσφημον d
προσθήκη, δεῖξον, καὶ ἀπαλείψομεν αὐτὸ καὶ ἀσὺ
τοῦ ἁγίου συµδόλου, xal ἀπὸ πάντων βίθων ᾧ
[οἷς] ἐθεολόγησαν οἱ Πατέρες ' λέγω Κύριλλο, 'Àp-
6ρόειος, Γρηγόριος, καὶ Γρηγόριος, ΒαεΏεις,
Ἱερώνυμος, Λὐγουστῖνος xai 6 Χρυεόστομος, χεὶ
ἕτεροι velcro. El δὲ ὁμολογοῦντες ἡμεῖς οἱ Ami-
vot µίαν ἀρχὴν, xal αἰτίαν (81), xaX πηγὴν, x)
ῥίζαν τὸν Πατέρα τοῦ Yloo, καὶ τοῦ Πνεύματος,
μὴ ποιοῦντες δύο ἀρχὰς, τίς fj χρεία τοῦ ἀπαλεί-
φειν προσθήχην»; xal γὰρ ἡμεῖς οὗ προσθίατν
εαύτην καλοῦμεν, ἀλλὰ σαφήνειαν xal ἀνάπτυξυ.
Ἐκοιμήθη οὖν xal ὁ πατριάρχης ΄ μετὰ την bee
etw (83) ἐν τῇ Φλωρεντίᾳ. ᾽Απάραντες δὲ ὁ facis
καὶ ἡ σύνοδος, Άλθοσαν ἓν Βενετίᾳ διὰ ξηρᾶς οὖν
ἀναλώμασι καὶ δαπάναις τοῦ πάππα * ἀπὸ δὲ Βε-
tla; àv Ἡοιωείᾳ σὺν τριρεσι τῶν Βενετικῶν E
ὁρισμοῦ τοῦ πάππα. καὶ ἀπ) Βοιωτίας εἰς Kev
σταντινοόπολιν (85) αὖν τριήρεσι βασιλικαῖς xe
«ῶν Βενετικῶν. Ἐλθόντες δὲ εὗρον τὴν δέσπινε
Κυραμαρίαν τεθνηκυῖαν. τοῦ βασιλέως ἹἸωάννο,
καὶ chv βασίλιασαν τοῦ δεσπότὀυ Δημητρίου ἀδελ-
φοῦ εοῦ βασιλέως. 'O δὲ βασιλεὺς πέµπει πρέσδες
πρὸς τὸν Μουρὰτ (84), δεικνύων εὐγνωμοσύνην xi
Ismaelis Bullialdi notes.
79) Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ ὅρου. Illa de additione, D ut Filius genitus a Patre generante, ut priucipi-
seu potins explicatione, Symbolo facta, contentio
exoria est cirea tempora Leonis Papz IV, qui au-
no 847 assumptus est, anno vero 855 obiit.
(80) Πάντες οὖν ὑπογράψαντες. julii die 5 Do-
minie2, anno 1430, Graci decreto subsignarunt,
eseepto Ephesino Marco. Papa deinde subsigna-
*ione 8$ua confirmavit οἱ probavit : rem porro infec-
esinum non subscripsisse in-
tellexit. Postridie Julii 6, fer. 2, liturgia celebrata
est, Cantores papa et. musici cecinerunt, deinde
Graci τὴν μεγάλην δοξολογίαν. Decretum in ea lec-
sum. Philanthropinus mantile, quo manus abster-
sit papa, porrexit. Et celebrata ilia Missa, unio
perfecte est. Petit deinde 4 papa imperator, ut eo
przsente Grieci quoque liturgiam celebrarent. Quod
obtinere uequivit. .
(84) Μιὰν ἀρχὴν καὶ alríav. Greci theologi
aliquando utuutur hoc. verbo αἰτία in. explicando
SS. Trinitatis mysterio : sed eo sensu intelligunt,
tum a principio, nou vero tanquam effectus s ca
ga differat, ut ὀμοουτίου ratio integra servetur.
(82) Kal ὃ πατριάρχης μετὰ τὴν ἕνωσιν. 0
concilio adfuerunt, aliter iradidere : patriarchis
scilicet Junii die 10, indict. 11, patriarchatus anuo?
ineunte et ante dies 90 caepto, duin caenaret obiisse.
Decreto vero non snbsignaverunt Graci, nisi Jt-
lii sequentis dle 5,
(85) Καὶ ἀπὸ Βοιωτίας εἲς Κωνσταντινούπο.
ιν. Constantinopolim redierunt Graeci anno 140,
Februarii die 1, indict. 3, feria 9, τῆς Tuposáyo;
fuit enim hoc anno Pascha Martii die 97, cyce
Lunz 16, solis 21, litteris C, B.,- unde Domini
τοῦ ᾿Ασώτου, seu Septuagesimz coucurrit eum 1:
nuarii die 24, et Dominica τῆς 'Anóxpsm cum 3l
Januarii : ita ut Februarii dies prima fuerit. fen:
secunda τῆς Τυροφάγου septimana, .qua Graci
easeis ad Doroinicain sequentem vesci possnnt.
ιδᾷ4) Ὁ δὲ Bacilebc πέµπει Ἀρέσδεις πρὸς tir
1013 HISTORIA BYZANTINA. 1014
ἀχραιφνη φιλίαν εἰς αὐτόν. "Hv. προχατειληµμέ- À despenam dominam Mariam Joannis hnperato-
ve; ὁ λοχιαμὸς αὐτοῦ, ὡς διαθὰς ἐν Φραγγίᾳ ὁ
βασιλεὺς ἐποίησεν ὀμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγοις, xol
ἐγεγόνει Φράγγος, xal µέλλουσι στρατεῦδαι κατὰ
τοῦ Μουρὰτ ἀπὸ γῆς χαὶ θαλάσσης τοῦ ἑξᾶραι αὖ-
τὸν Ex τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσδεις ἁἀπαγγείλαντες
αὑτῷ xai παραστήσαντες, ὅτι Περὶ τῶν ὧν ἡκού-
σθησαν ῥημάτων, οὐχ ἑπέρασεν ὁ βασιλεὺς ἓν Ίτα-
Ma, ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὐτῶν πἰ-
στεως ἱλαρώθη τῇ γνώµη. Οἱ δὶ ἀρχιερεῖς εὐθέως
ἀπὸ τῶν τριήρεων ἀποθάντες, xal ol τὴς Κωνσταν-
τίνου κατὰ τὸ σύνηθες Ἱσπάζοντο αὐτοὺς, ἑρωτῶν-
τες. Πῶς τὰ ὑμέτερα; Πῶς τὰ τῆς συνόδου; Ei
ἄρα ἐτύχομεν τὴν νικῶσαν; Οἱ δὲ ἀπεχρίνοντο»
Πεπράχαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν. ᾽Αντηλλάξαμεν -τῆ b
ἀσεδείᾳ τὴν εὐσέδειαν, προδόντες τὴν χαθαρὰν ϐυ-
clav. 'Αζυμῖται γεγόναµεν. Ταῦτα καὶ ἄλλα αἰσχρό-
τερα, καὶ ῥερνπασμένα λόχια. Καὶ ταῦτα τίνες οἱ
ὑπογράψφαντες iv τῷ ὅρφ. Ὁ ὙἩραχλείας ἸΑντώ-
vio; (85), καὶ οἱ πάντες εἰ Υάρ τις πρὸς αὐτοὺς
fipexo* Καὶ διά τί ὑπεγράφετε; ἔλεγον ' Φοδούμε-
vot τοὺς Φράγγους. Καὶ πάλιν ἐἑρωτῶντες αὐτοὺς,
εἰ ἰδασάνισαν οἱ Φράγγο: τινὰ, εἰ ἑμαστίγωσαν, εἰ
εἰς φυλαχἣν ἔδαλον; Οὐχ/. 'AXX& πῶς ἡ δεξιὰ αὕτη
ὑπέγραψεν; ἔλεγον, Κοπήτω dj γλῶττα ὠὡμοὶό-
Υησεν, ἑχριζούσθω. Οὐκ ἄλλο εἶχον τί λέγειν: xoi
γὰρ Ἠσάν τινες τῶν ἀρχιερέων kv τῷ ὑπογρά-
φειν (86) λέγοντες * Οὐχ ὑπογράφομεν, ἐὰν [μὴ] τὸ
ἱχανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχοιτε. Οἱ δὲ ἔδιδον,
ris uxorem obiisse comperiunt , pariterque
reginam, tonjugem Demetrii despotz? imperato-
risque fratris, fato concessisse. Ad Moretem
postea legatos misit imperator, gratum benevo-
lumque animum suum, amiciliamque cum eo
integram per eos testatus. -Morates enim hanc
opinionem 3nimo preceperat, (imperatorem in
Franciam transjisse falus cum Francis initurum,
ipsum eis adhsrere, et terra. marique bellum
inferre conjurasse, υἱ ex Oceidentis provinciis
eum expellerent. At legati ipsum edocuerunt
imperatorem in ltaliam non, transiisse, ut ge
his que fama vulgata erant οἱ ad eum perlata,
ageret , sed ut de fidei su: controrersis dogma-
tibus; cum Kalis dissoreret et communicaret. Át
postquam archiepiscopi, episcopi et pr:esules
triremibus exscenderunt, — cives Constantinopo-
leos,:.ut mos est, eos salutant interrogantque :
Ut se res vesttz habent? quomodo transacta
est synodus ? num vicimus nos ? Responderunt
illi : Fidem nostram pretio vendidimus ; religio-
nem nostram impietate commutavimus ; et Azy-
mite facti purum sacrificium prodidimus. Istos
191et turpiores dictu sermones habebaut, etiam-
que ex iis qui decreto subseripserant, Heraclecw
nempe metropolita Antonius, ac ceteri, Si quis
vero eis objiceret, Et: quare subscripsistis ?
respondebant continuo, Francorum formidine id
καὶ ἐδάπτετο xdlapoc* ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ σαν C egimus. lnterrogautibus insuper, num Franci
τὰ δαπαν ηθέντα εἰς αὐτοὺς voplopata, xal τὰ ἐν
χερσὶ µετρηθέντα ἑχάστου τῶν Πατρῶν. Εἶτα µε-
ταµεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια µετέστρεφαν. Πρὸς
τὴν φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν abtuv πέπρα-
παν, xai ἐπέχεινα τοῦ Ἰούδα Ίμαρτον, τοῦ στρέ-
ψαντος τὰ: ἀργύρια ’ dU οἶδε Κύριος, xal dve-
6áAAsto* καὶ πὺρ ἀνήφθη ἐν Ἰακὼδ, καὶ ὀργὴ
ἀνέδη ἐπὶ cór ᾿Ισραή..
tormentis ipsos subjecissent ? num flagellassen!,
et in earcerem detrusissent ? respondebant non
ila habitos fuisse, sed quomodo lc dextra
subscripsit, dicebant, íta abscindatur : lingua
confessa est, radicitus evellatur : nec quidquam
aliud respondere poterant. Ex archiepiscopis
etiom aliqui, cum subscribendum erat deeretum,
dixerunt : Nisi pecunias, qus nobis sufficiant,
prebuerilis, nequaquam subscribemus. Qua nuinerata, illico calamum ' atraqento tingentes sub-
scripsere. Erogate equidem — erant ad eos alendos iramense. ae pene infini» — pecuniis ;
unicuique etiam Patrum presens pecunia numerata fuerat. Postquam vero eos péenituit, argen.
teos non retulerunt, Sua ergo confessione, quod fidem veadidissent, quam Judam ipsum, qui ar-
genteos reddidit, gravius peccavisse arguuntur; Sed novit Dominus et distulit; et. ignis. accensus
est in. Jacob, et ira ascendit euper Ierael 5. |
! Peal. Lxx vit, 20.
Ismaelis Bullialdi note.
Μωράτ. Phrsnzes, lib. 1t, eap. 15, notat Amiram D bendo decreto Florentino conflteretur ac exsecrare-
Moratem, ad quem Andronicus lagrus seu [agris
missus est, voluisse ab illa profectione imperato-
rem avertere. Alii dieunt Joanneni imperatorein ad
Moratem mísisse Paulum Asanem, ut de profectio-
ne sua eum certiofem faceret. Moratem discessum
imperatoris iu ltaliam díssuasisse, veritum ne quod
feduscum Latinis contra Turcos iniret. Veziros
etiam Asani dixisse tradunt sultani amicitiam,quam
Latinorum utiliorem imperatori fore.
(85)'O 'HpaxAelac Ἀγεώγιος. Hie Antonius
lleracleensis metropolita, postquam Constantino-
poliun Greci revers: de eligeudo patriarcha egerunt,
vel invitus electioni adfuit, non ut suffragium fer-
rei ; negavit enim id laturum ; sed ut coram uni-
verso clero, peccatum, quod admiserat subscri-
iur ; seque dignum, cui manus, qua subscripserat,
prescinderetur, quibusdam famillaritet secum
versantibus se fassus est.
(86) Τινὲς τῶν ἀρχιερέων ir τῷ ὑπογράφειν.
Qui ex clero Constantinopolitano concilio Floren-
tino adfuerunt, negant, quando decreto subsigna-
tum est, Graecos σιτηρέτιον, idest cibária et pe-
cunias, peliisse, aut Latinos promisisse : quod
Graecis tamen in patriam reversis objectum — est,
ipsosque auro suffragia suà vendidisse. lidem equi-
em fatentur pecuniam aécepisse aliquos : plures
tainen eorum decreto non subsignavisse. Doe illo
Flareutino concilio adeuudus Laonicus, lib. vi,
cap. 1$ et séqq. usque ad 17.
- ος ---- .
1015
DUCE
10)6
CAPUT XXII.
Serm despota ab Hungaris auxilia implorat, duceque Joan. Hunniade Turcorum provincias invadit. Morates σα” τα
Hsingarorum irruplione perculsus, pacem cum. despota et Hungaris stabilivit. Caramani deinde ditionem invadit.
Alandines Moratis primogenitus diem obit. Imperio successor destinatur M
ehemetes, εἰ imperator salutatur.. Morote;
wi^nm privatam acturus. Prusam secedit. Bungari Turcis bellum inferunt, Morates cum copiis in Europam trajici!,
filio se con]wigit ; ad V arnam Ladislaus Hungarie rex inter
lam priva'am redit Morates. unde revocalur ab. Halile Bassa
Morates Pelopowesum ftvadit,
Interea nobis dictus Georgius despota Serviz,
eum devastatam ac desolatam ditionem suam cer-
reret, nulla spe alia sustentatus, quam paticorum
castrorum, quz in Hungaria sita erant, possessione,
gemeretque quotidie, nullo ejus miseria permoto,
aJ Hungariae regem, qui puer admodam erat, ve-
vlt. Omnia lunc regina illius matcr, exercitaum-
que przfectus Jancus moderabantur. Sortem ita-
que suam deflendo hortatur, ut ejus misertl subve-
niant. Quibus perinota regina, magisque reformi-
dans ne Servia deserta devastator in Hungariam
penetraret, praefectum sumptus facienti Georgio
auxilium ferre jubet. Is quidem dives pecuniz erat :
stipendiariorum 199 itaque equitum ac sagitta-
riorum viginti quinque millia sumptibus suis conscri-
hit, fluviumquetrajicit. Celeri profectione Sophiam
usque urbem perveniunt, igneque supposito eam,
aliaque in circuitu oppida et pagos, nibil integrum
relinquentes, comburunt. Universa vero preda in
f'umen mersa illud trajecerunt, et viam, qu» Phi-
Jippopolim ducit, pergunt." Verum Morstes in Occi-
dentecopias contractas Philippopolim adducit, cum
temporis angustia pressus ex Anatolia vires ad se
accersere haud potuisset. flungari usquead vicum
quemdam, quem Bulgari Izlati (id est aureum) ap-
pellant, processere. ie inter Sophiam et Philippo-
ficitur, magnaque strage Christiani ceeduntur.. Ad. vi-
. Hunniades in Turcos iterum, sed. tmprospere mote.
À 'O) προῤῥηθεὶς δεσπότης Γεώργιος (87), tov
thv αὑτοῦ γυμνωθεῖσαν δεαποτείαν͵, καὶ μ] ἔχων
ἑτέραν ἑἐλπίδα πλὴν ὀλίγων πολιχνίων χειµένων ἐν
τῇ Οὐγγρίᾳ, χαὶ στενάζων τὸ χαθ) ἕχάστην, χ1ὶ
οὐκ fv 6 ἐλεῶν, ἔρχεται πρὸς Κράλην Οὐγγρίας,
ἣν Υὰρ wo; πάνυ, πλὴν τὰ πάντα ἐχυθερνῶντο
διὰ χειρὸς τῆς ῥηγένης τῆς μητρὺς αὐτοῦ, xo
Ἱάγγου τοῦ πρωτοστρᾶτορος ᾽ χαὶ παραχαλεῖ, χεὶ
ὀδύρεται τοῦ τωχεῖν ἑλέους. Ἡ δὲ ῥήγενα xap-
φθεῖσα. μᾶλλον xal φοθηθεῖσα μήπως ἑρήμη xr
παλιμπανομένη Σερδία, καὶ εἰς Οὐγγρίαν ὁ φθο-
ρεὺς φθάσει, χελεύει τὸν στρατηγὸν σὺν τοῖς ἀνα-
λώμασι Γεωργίου τοῦ βρφηθῆσαι' fiv γὰρ πλούσιος
σφόδρα. xaX δη ῥογεύσας, xaX λαδὼν Umm; xA
τοξότας ἄχρι χιλιάδας εἰχοσιπέντε περᾷ τὸν ποῖᾶ-
B μὸν, xal ταχυδροµήσαντες ἕως τῆς πόλεως τῆς xr
λουµένης Σοφίας (98), χαὶ πῦρ βάλλοντες ἱνέπρη-
σαν, καὶ τὰς πέριξ πάσας πύλεις xat χώμας, vy
ἀφέντες. Τὴν δὲ λείαν πᾶσαν πέµψαντες ἓν «ῷ
ποταμῷ διεπἐρασαν . οἱ δὲ πρὸς τὴν Φιλιππούπολιν
ᾖλαυνον. Ὁ δὲ Μουρὰτ τὸν τῆς Δύσεως στραὺν
ἀθροίσας' οὐκ εἶχε γὰρ εὐχερίαν τοῦ µετακαλέσα-
σθαι xal τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς φωσάτα; ἆλθεν εἰς «ἴν
Φιλιππούπολιν. Ut δὲ Οὄγγροι σὺν τῷ δεσπότῃ ἐλ-
θόντες µέχρι τῆς «χώµης τῆς καλουµένης "s
λατὴ (89), κατὰ τὴν τῶν Βουλγάρων γλῶτταν, |
Jsmaelis Bullialdi notee.
(87) Ὁ δὲ απροῤῥηθεὶς δεσπήτης Γεώργιος.
H^c cap. Ducas ín rebus llangaricis psrum peri-
tum se prodit, cum eo tempore Hungariam 4 re-
gina gubernatam et lanco scribit. Sic. autem se
res habet : Albertus Austriacus, Sigismundi gener,
cum socero defancto suecessisset. in Hungari» re-
emo, biennio fere regnavit, obiitque anno 1469,
Octob. die 27, Elizabet!ia conjuge pregnante re-
Jicta, quz an. 1440, Februarii die 22, Ladislaum
posthumum peperit. Nuptias quoque. l.adislai Po-
loni, regis Poloniz Casiwiris fratris, aspernata,
«nno eodem in fcsto Puntecostes flliumm suum in-
fantulum Hungariz regem coronari curat. Seditiosi
interea aliquot Hungaria: proceres Ladislaum Polo-
num regemeligunt, etin Hungariam evocant. Adven-
tantem Polonum cum Elizabetha sensisset, in Àu-
triam fllio secum abducto, et Hungariz corons clam
subrepts ac asportata, 3d Fridericum flf 1mperat.
aufugit. Ladislaus Polonus die 47 Julii Hungarize
vex coronatur: eique corona, qua S. Stephani
regis reliquie coronat? erant, imponitur, quod
aliam regina suffurata esset secumque. abstulisset,
Polonus Hungariani uaque ad cladem Varnensem
rexit. Eoqueinterfecto, Ladislaus posiumus, cu)us
mater Elizabetha regina anno 1441 obierat, Hun-
. gari» rex iterum anno 1445. proclamatur : simul-
que Joannes Hunniades Corvinus interrex et regn!
gubernator eligitur, eique reipublicze Hungorice
summa tradiiur ; quam 2d aunum usque 1455, cum
Ladislaus posthuniug ex. Austria in. Hungariam Τζ
veisus est, rexit. Georgius Servis despota, post
Sigismundi obitum et Sinedrovum 4 Morate occu»
patum, tota Servia spoliatus cum filio suo Lazaro
Antibarium, vulgo, Anticari, se recepit. Eum Mors-
C tes ab hujus urbis incolis repetit, et Ragusium
aufugere cogit. Cumque Raguseos Morates, vi
Georgium sibi dederent, sollicitaret, molestiam el
incommodum Raguseis creare despota ver tus, in
Hungariam ad regem Wladislaum sive Ladislaum
Polonum «onfagit, eumque rogat, utsibi contra
Turcos opem ferat. Ladislaus Georgii zerumnis «c
calamitate motus, simul ut Turcorum audaciam
retundercet, in Turcos movere destinat, bellumque
ad annum 1442 protractum est. Veritus Morates
illins belli exitum, inducias decennales cuoi La:
dislao et despota pepigit : huicque ditiones suas
ipsamque Semendriam restituit, Vix composius
induciis ad arma reditum est : Julianoque cardi-
nale Casarino auctore atque impulsore, Ladislaus
inducias et jusjurandum violat, federaque com
fundit. Denuo itaque conscripto exercit Ladis-
laus, anno 1444, Morati bellum infert. Paenas vero
repetente Nemesi a foederum corruptoribus, Juris-
quejurandi contemptoribus, ad Varnam,. Tiberio-
polim olim appellatam, 3d Pontum — Euxinum st-
tam, prefium committitur : in quo Ladislaus εἰ
Julianus cardinalis occubuerunt , magnaque clade
Christiana respublica afflicta est. Bonfinius, D. iu,
libb. tv, v et vi; Tüwroczius, in. Chronicis Bunge-
ricis; Gerardus de Roo, Histor. Austriace? lib. Y,
et Maurus Orbinus in Slavorum regno.
(88) Τῆς xaAovpérnc coglac. Urbs Servie Sopbia
(89) Ἱζλάτη. Huuc locum angustias saltus bla
dini Leunclavius appellat.
D
1011 | HISTORIA BYZANTINA. 1018
ἑρμηνεύεται χρυση, jv γὰρ τὸ χωρίον ἀνὰ μέσον A polim «quali ab utraque distantia situs erat. Et
Σοφίας xa Φιλιππουπόλεως. "Ev δὲ τῷ µε .αξὺ ὄρη
καὶ δρυμῶνες δύσδατοι ἕως ἑγγὺς Φιλίππου, ἐθδού-
λοντο γὰρ περᾶσαι τὰ bpm, πλὴν διὰ πελεκυφόρων
xal δενδροτόµων ἀνδρῶν ποιῆααι πορείαν πρῶτον,
εἶτα εἰσελθεῖν. Οἱ δὲ Τοῦρχοι περάσαντες τὰ δύσ-
621a, χαὶ ἑλθόντες ἀντικρὺ τοῦ φωσάτου τῶν Οὔγ-
γρων δειλιάσαντες, οὐ κατῆλθον ix τοῦ ὄρους iv
τῷ πεδίῳ. Οἱ δὲ ϱὖγγροι καὶ µάλα θαρσαλέως
ἀνέδησαν ἕως ἡμίσεως τοῦ ὄρους, Οἱ δὲ Τοῦρχοι
τοςοθολοῦντες οὐχ ἐπαῤοντο, πλὴν οὐδὲν Ἠννον * τέ-
λος ὁρῶντε; τὰ δύο µέρη μηδὲν ἀρεϊχὸν πράττοντες
διὰ τὴν δυσχολίαν τοῦ τόπου, ἑστράφησαν ὄπισθεν
$0:v ἦλθεν ὁ χαθεἰς. Τότε ὁ Μουρὰτ ἐδειλίασε, βα-
λὼν χατὰ νοῦν ὅτι iy ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐκ εἶδε
δύναμιν Οὕγγρων διαθῆναι τὸν ποταμὸν,. καὶ νῦν
Ó δεσπότης τοῦτο ἐνήργησε, πέµπει ἀποχρισιάριον
εἰς τὸν δεσπότην, χαὶ δίδωσι τὰς πόλεις ἁπάσας
αὐτοῦ xal τὸν Σµέ2ροβον. Πέμπει οὖν καὶ τοὺς
υἱοὺς αὐτοῦ τυφλοὺς ὄντας, καὶ τοῦ Δραγουλίου
ὁμοίως, χαὶ ποιεῖ συνθήχας ἑνόρχους. Καὶ μηνύει
ἐν Οὐγγρίᾳ τῇ ῥηχγένῃ (90) καὶ τῷ τοποτηρητῇ τῆς
βασιλείας. "Hv γὰρ πρωτοατράτωρ ὁ Ἰάγγος (91).
ϐ δὲ τοποτηρητὴς τοῦ Κράλη Οὐγγρίας ἣν ὁ ῥὴξ
τῶν Σάξων (92) µετεκαλέσαντο γὰρ αὐτὸν, καὶ
ἐποίησαν ἑ πίτροπον, διὰ τὸ εἶναι νέον τὸν χαθολι-
xby Κράλην (fv γὰρ τότε πεντεχαιδέχατον ἄγων
ἔτος). Καὶ ἔρχονται οἱ Τοῦρκοι tv. Οὐγγρίᾳ, Ίγουν
ol πρέσδεις, καὶ δίδωσιν ὄρχους τῷ ῥηΥὶ Σάξων,
καὶ λαμδάνουσιν ὄρχους τοῦ εἶναι φίλοι xai Ίγα- C
πηµένοι μήτε ol Οὖγγροι περάσουσι τὸν ποταμὸν
τοῦ ἑλβεῖν χατὰ τοῦ Μουρὰτ, µήτε οἱ Τοῦρχοι κατὰ
τῶν Οὕγγρων. Ὁ δὲ Ἰάγγος οὐχ ὤμοσε λέγων (95), ᾿
Ἐγὼ δεσπόζοµαι, οὗ δεσπόζω.
Τότε, εἰρηνεύσαντες οἱ Τοῦρχοι, ὁμοίως xat Οὔγ-
ροι χαὶ Zép6ot αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμὰν (94)
ποιεῖται τὴν παρασχευἠν. Καὶ συναθροίσας πᾶσαν
τὴν τῆ: θράκης xal θετταλίας δύναμιν, καὶ δ.αδᾶς
τὸν πορθμὸν, πῄήξας τὰς σχηνὰς iv τῇ Προύσῃ,
παρεσκεύαζε χαὶ τὰ ἀνατολικὰ στρατεύματα. Ὁ-
polo; πέµπει xal πρὸς τὸν νἱὸν αὐτοῦ τὸν πρῶτον,
᾽Αλατίνην ὀνόματι, τοῦ συλλέξαι στρατὸν Ex τῆς
Αμασείας, καὶ ἐλθεῖν ἐν Ἱκονίῳ' ὃ καὶ πεποίηχεν. D equidem, quo tempore despota et Jangus Morati-
-
(90) Καὶ µηνύει ὃν Οὐγγρίᾳ ónyérn. Vieri ne-
quit istud, ut ex superioribus liquet. Aufugerat
anno 1440 resina, et in Austriam trausicrat, auno
sequenti 1441, res humanas reliquit : quare ge-
$lis auno 1443 interesse uon potuit,
(91) 'Hx γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ Ἰάγγος. Verum
est [aacum sen Joannem Hunniadem preefectum
generalem Hungarica militia fuisse.
(92) Ὁ δὲ τοποτηρητὴς c. x. O0. ἦν ῥὴξ τῶν
Σάξων., lloc falsum. Ladislaus enim Polonus rez
fuit Hungarie, eamque regio nomine, non tutorio
aut vicario rexit : nec uuquai Saxonum, «qui hoc
loco pro Polonis a Duca sumuntur, rex fuit : sed
Casimiri Polonize regis frater. Videndus Leuncl.
lib, xiv, de iatis motibus bellicis et pace cum
qua bas urbes interjacet via, ditficilis atque ardua,
montibus ae saltibus sd Philippepolim fere porre-
ciis, redditur. Mun!es superare Hungaris proposi-
tum erat, viamque sibi lignatorum opera sternere,
deincepsque ingredi. Turci vero, viis illis arduis
et salebrosis superatis, progrediuntur, donec ipsis
Hungarorum castra conspeeta sunt ; metu repressi
ex monte in campum non descenderunt. Quare
Hungari audacia majori montem ad. dimidiam ac-
clivitatem euhieruut, a Turcis perpetuis missilibus,
nullo tamen damno accepta, petiti. Tandem cum
utrique cernerent -se loci angustia prohiberi, quo-
minus egcegium aliquod facinus ederent, in suum
quisque, unde venerant, lecum revertuntur. Metu
B Morates tunc perculsus, animo revolvebat, mon
. visas prius Huugarorum copias flavium transiisse,
nunc despotam eas adduxisse ; quare legatos ad
despotam destinat, omnes urbes, quas ei cripue-
rat, ipsunique Smedrovum restituit. Filios eiiam
excwcstos ei remisit, Draeulio etiam 4106, quos
careere clausos tenebat, reddidit ; pacemque fide
data ac jurejurando sancivit, quam reginz Hunga-
rie et regni totius proregi οἱ gubernaíori sigui-
ficat ; Jangus enim prafectus exercituum erat ; re-
guum vero prorex et administrator procurabat S&-
xonum regulus, quem Hungari curatorem regni
constiterant, Turci itaque legati accedunt, eum-
que Saxonum regulo pacem ineunt ; amicitia mu-
tuam inter ipsos intercessuram juraü pollicentur ;
in eam conditionem quoque descensum, Hungaros
fluvium non transituros ut Morati bellum inferant :
nec Turcos pariter, ut in Hungaros moveant, Jan-
gus his pactis non subscripsit, nec jusjurandum
prestitit, subditum so esse allegans, non vero do-
minui.
Pace bis conditionibus inter Turcos, Hw mngaros
et Servios composita, Morates adversus Caramanum
belli expeditioni se aecingit : collectisque 128
Thracise et Thessali» copiis fretum trajicit, et Pru-..
ss Castra metatus ad bellum se parat, Orientisque
illic milites cogit. Aladini quoque primogenito suo
mandat ut Àmasiz exercitum conscribat, et [co-
nium accedat; quibus paruit Aladines. Caramanus
Ismaelis Bullialdi note.
Ενησατίς Turcisque inita,
(95) 'O δὲ Ἱάγγος ovx ὤμοσε «έχων. Cum
istis non bene conveniunt, quz bujus capitis ini-
tío dixit Ducas : omnia scilicet in. Hungaria | per
reginam et Hunuiadem gesta fuisse et. gubernata :
hic vero per proregem et regis adolescentis tuto-
rem. Quamvis vero Dueas res Ηιιηβαγ] 8 persona.
rumque principum statum ignoraret, res inter
Turcos et Hungaros gestas optime persecutus est.
De istis bellis adeundi Laonicus, libb. νι et vir ;
Leunc!avius, lib. xiv, et Phranzes, lib. n, cap. 18.
(94) Αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν. Laonicus, lih.
vi, et Leuucl, lib, xiv, hujus quoque belli, post
motus Hungaricos Serviosque compositos, histo-
riain narrant.
FEL ἴδια - Ότο πουν θες eure --—-—— WREA Amp DU
1319 DUCR — 1020
bellum intulerant, occasionem nactus eum inva- A
dit, urbesque sibi » Morate ereptas recuperat. Hec-
que fuit belli origo. Prusa metis castris Morates
Cotysum venit, unde in Phrygiam Salutaríam per-
rexit : ubi bellico apparatu, quantum necesse erat,
$astracio, Jeonium deinde venit. At Caramanus
cum suis fugit, montesque Syris finitimos, qui tu-
tum ei receptuin prsebebant, occupat. fMorates Tco-
nium hostiliter depreedstus magnam — vim auri at-
que argenti hluc secum portans. urbem Laranda
accessit; Larandinos omni calamitatis et erumna-
rum genere vexavit: indeque deflectons grassstur
populabundus, prisdamque agende ex omnibus op-
pidis (totaque Caramsni ditione, damnaque Turcis
ejusdem, ac ipse erat, gentis inferendo. Excedere
Ὁ γὰρ Καραμᾶν, ὅτε 6 δεσχότης σὺν τῷ Ἰάγγῳ
ἤλθασι χατὰ τοῦ Moupkt, εὑρὼν xaX οὗτος χώρον
χατήλθε, καὶ ἔλαδε τὰς πόλεις αὐτοῦ, ἃς προλα-
έὼν «Dav ὁ Μουράτ. Καὶ αὕτη ἑστὶν fj αἰτία τῖς
μάχης. Απᾶρας δὶ ix Προύσης Ἰλθὲν εἰς Κοτύαιον,
ἐκεῖθεν Lv Ζαλουταρίᾳ, x&xel ποιῄσας παρχσχευῖν
ἱκανὴν ἔρχεται εἰς "Ixdvtovy. "DO. δὲ Καραμὰν φεύ-
γων οὖν τῷ στρατεύµατ:, εἰαῆλθεν kv. τοῖς ὁρίοις
τοῖς γρὸς Συρίαν tv ὄρεσιν ὀχυροῖς. Μουρὰτ δὲ τὐ
Ἱχόνιον ἀφειδῶς Χχουρσεύσας, καὶ χρυσὸν xal ἄρ-
Ύνρον ἱκανὸν ἔκεῖθεν κοµίάας. tv τῇ τῶν λεραι-
δῶν (95) ἔρχειαι πόλει, χἀχεῖ πάνδεινα χαχὰ ig
γασάμενος τοῖς Λαρανδινοῖς, ἑστράφη λεηλατῶν,
καὶ κουρσεύόων πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν τοῦ Χαρα-
μὰν, την ζημίαν Ἀοιῶν ὁµοίως αὐτοῦ Τούρχοις.
vero ex Caramani finibus in anime habens, filium Ώ Βουλόμενος δ᾽ ἐξελθεῖν kx. τῆς γῆς τοῦ Καραμὲν
suum dimisit, qui Amasiam reversus est; ipse vero
Prusam rediit, et exacta jam estate ia Thraciam tra-
jecit : Caramanus deinde ditionis suse loca repetit.
llieme deinceps appetenie veuit ες Amasia Aladi-
nis Moratis fllii servorum unus, qui eum diem
obiisse nuntiat. Hunc pater acerbo luctu planzit,
quippe annum decimum octavum jam agens, for-
wosus admodum et audax erat. Luctu finito, om-
nibus ducibus ac satrapis suis convocatis, impe-
ratorem principemque omnium sibl subditorum
Melemeteim secundogenitem Sliuin. suum, impu-
beret etiamnum admodumque puerum, designa-
vit; in Anatoliam deinde profectus, vitam priva-
1àui Prusse quietus agebat.
Appetente deinde vere, ab Hungaris finibus spo-
€ulatores venerunt, qui novo imperatori. ejusque
cnsiliariis res imperii precurantibus Halili,Saricia
et Zagano nuntiant, Hongarorum et Walachorum
ingens agmen ad Danubii ripam convenire : quem
nantium patri soo Melhemetes mittit. Merates de
vielatis jurejurando ac Side attonitus, quid acturus
esset deliberebat, Estate deinde inchoata, sub or-
tum Caniculse cunctas Orientis copias contraxit. At
ex geo mari viginti quinque triremes venerunt,
οἱ Callipoelim usque progressm transitum Íítinpe-
dieruat. Pars illarum etiam usque ad ostium sacrum
processere, 194 illac qnoque trajettum. prohibi-
&urz. Hungsri vero postquam Danubium transie-
runt, iter securi pergunt, omnia obstacula remo-
veutes, et deditione castra aceipientes, οἱ Varnam
usque progrediuntur. Cumque Morates trajectu ar-
ceretur, tedio affectus morebat: quique Mehemeti
aderant, in aucipiti stantes, animos deepondebant,
Progressus taudem Morates ad bostium superius
$acro vicinum, tutus οἱ liber a triremium insecu-
ἀπέλυσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ σὺν τῷ στρατῷ, x
ἱστράφη εἰς ᾽Αμάσειαν. Αὐτὸς δὲ χατελθὼν bv sj
Ἡρούσῃ ἱπέρασεν sl; θράχην θέρους Έδη παρε
χοµένου. Ὁ δὲ Καραμὰν ἑστράφη πάλιν bv τος
ἴδίοις αὐτοῦ τόποις, Κειμῶνος 0b ἄρξαντος (96),
ἆλθεν ἐξ ᾽Αμασείας εἷς τῶν δούλων τοῦ ᾽Αλατὶν
«o0 υἱοῦ αὐτοῦ, μηνύων tbv αὐτοῦ θάνατον, Ὁ ἃ
Μωρὰτ μέγα πένθος ποιῆσας, fiv yàp ὁ "Alc
ἄγων ἔτος ὀχτὼ καὶ δέχατον, ὡραῖος πάν τὰ
εὔτολμος * μετὰ δὲ τὸ πένθος χαλέσας müvta; tox,
ἀρχηγοὺς, xaX δατράπας αὐτοῦ, ἀπέδειξεν Ἰγιμόν
καὶ ἀρχηγὸν τοῦ ὑπηκόου παντὸς τὸν δεύτερο
υἱὸν αὐτοῦ, tbv Μεγχεμὲτ, ἀφηλις ἔτι xol za
δίον νέον ὑπάρχων ' αὐτὸς δὲ περάσας ἓν τῇ ve
τολῇ ἰδιωτεύων ἐν Προύσῃ ἐχάθητο.
Ἔαρος δὶ ἀρξαμένου, ἤλθασι xacücxenu ix cov
"αἲὓς Οὐγγρίας μερῶν ἀπαγγέλλοντες τῷ νέῳ ἡγεμόπ,
καὶ τοῖς φροντίζουσιν αὐτῷ, Xm, Σαριτζίαι χα
Záyavoc, ὅτι ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ Ἵστρου συνάγε:
πλῖθος Οὕγγρων καὶ Βλάχων πολύ. Ὁ δὲ Μεχιμὲ
μηνύει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Moupát, θαυμάς
ἐτὸ τῇ παραθᾶσει τῶν ὄρχων, ἑλογίζετο εἰ ἄρα μᾶ-
An γενέσθαι. θέρους οὖν ἀρχομένου, ἐχόλει πρ
αὐτὸν τὰς ἁ πανταχού δυνάμεις τῆς "Eo, sp τὰ
«o0 Κυνὸς ἐπιτολάς' xal ἐξ Αἰγαίου πελάγους (91)
ἀνεφάνησαν τριἠρεις εἰκοσιπέντε. Καὶ ἑλθοῦσαι b»
τικρὺ Καλλιουπόλεως ἐχώλυον τὸν πόρον. Opcus
καὶ µέρος τῶν αὐτῶν εριβρεων ἔπλεε µέχρι voile
ροῦ στοµίου, κωλύουσαι τὰς ἐχεῖ πορείας. Οἱ & 0
Υῥοι περάταντες τὸν mópov τοῦ Δανούδεως, f gy
ἁδιῶς καθαίροντες τὴν ὁδὺν, xal λαμδάνοντες ti
κάστρα" "λθοσαν οὖν µέχρι Ῥάρνας. Ὁ δὲ Μουρὲ
ph εὑρίσχυν πορείαν ἤσχαλλεν' οἱ δὲ τοῦ Μεχεμὲ:
ἐν ἁπορίᾳ ὄντες ἠθύμουν, Τότε ἀναθὰς πρ vr 59
ἱεροῦ στόµιον ἑγγὺς, καὶ εὑρὼν ἄδειαν ἀπὸ iMi
τριέρεων, ἑπέρασε xal αὐτὸς, xal οἱ pit σύν.
Is naelis Bullialdi notae.
(95) Λάρανδα, urbs Lycaoniz sub lconii throuo,
(96) Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος. Leunclavius Αἱαιί-
nis mortem ex bístoriis Turcicis anno 840, et ex
-unalibus anno 847 contigisse statuit: 25/6 υοἱ-
Ium a Joanne Hunniade et Georgio despota Turcia
illatum. Ducas vero post bellum illud confectum.
pacemque cum Hungaris et Serviis compotilas
ση ὶ ἐξ Αἰγαί α1ά Leunclavius ide
97) Ka Ταου X yovc. Leun
nol et. lib, xiv, etim Annalibus Turcicis classem lu
rum fuisse dicit.
1021 HISTORIA BYZANTINA. 1023
0) δὲ τοῦ Μεχεμὲτ κρατοῦντες BiyAac (98), καὶ A tione cum euis tranefretavit, Sub Mehemete qui
µαθόντες τὴν διάδασιν τοῦ Moupát, lv μιᾷ ἡμέρᾳ
ἑνώθησαν. Καὶ δι) ἑτέρας δύο ημέρας ἔφθασαν bv τῇ
Βάρνῃ (99). Kal τῇ ἐπιούσῃ συνάφαντες πόλεμον
φοθερὸν καὶ φρικώδη ἀπὸ πρωῖας ἕως ὥρας ἐννάτης,
κατέχοπτον ἀφειδῶς οἱ Κριστιανοὶ τοὺς Τούρχους.
Περὶ δὲ ὥραν δεκάτην, µείνας μένος σὺν πενταχο-
clot; ἡ πλέον, 3) ἔλαττον, στρέφει τὰς ἠνίας τοῦ
ἵππου 3 ῥὴξ Σάξων xav' αὐτοῦ. Ὁ db Ἰάγγος ἑκώ-
λυεν (1)! αὑτὸς δὲ οὐκ ἐπείσθη' χαὶ προσεγγίσας
χαιρίαν δέχεται ὁ ἵππος πληγὴν, ual τὸν ἀναδάτην
χύμδαχον ἐφαπλοῖ, καὶ καρατομοῦσιν αὐτὸν παρ-
ευθύ, 'O δὲ Ἰάγγος ἰσθεὶς τὸ γεγονὸς, ἣν γὰρ d
χεφαλὴη ἀπῃωρημένη τῷ δορὶ, καὶ αχραυγα), xat
ἁλαλαγμοὶ, καὶ, 'O φεύγων φυγότω. Κατέχοψφαν
οὖν οἱ Τοῦρκοι πλείστους, χαὶ ἡ νὺξ κατέλαδε, καὶ
ὁ Ἰάγγος μόλις διασωθεὶς ἑπέρασε τὸν πταµόν.
Ol δὶ Τοῦρκοι νιχηταὶ τροπαιοῦχοι ἑπανέζευξαν.
Ίδιε ὁ εὐτυχῆς Μωρὰτ πάλιν τὴν περαίαν περᾷ,
χαὶ iv τῇῃ ἹἩΜαγνησίᾳ ἀφικνεῖται, κἀκεῖ τὴν χατοί-
χησιν ἐμπορεύεται.
Ἁλλ' οἱ Χριστιανὸ µήπω νοῄσαντες, ὅτι al
ἁμαρτίαι ἡμῶν elei of. ἐμπεδοῦντες ἡμᾶς, χαὶ al
xaxlat ἡμῶν εἶσιν οἱ τὰ καχὰ κροξενοῦντες, πάλιν
ἑτέρον ἀφίησι καθ) ἡμῶν ὀργὴν fj τύχη. Ὁ γὰρ
Χαλὶλ (2) πρακτιχὺς ὑπάρχων περὶ τὰ τῆς ἀρχῆς
μεθοδεύµατα, καὶ ὅτι ὁ νέος οὐκ εὐτοχήσει ποτὲ,
ἅγιται πάλιν παρ) αὐτοῦ ὃ Μουρᾶτ ἓν τῷ παλατίῳ
τῆς ᾿Αδριανοῦ, καὶ εὐφημίζεται ὡς ἡγεμών. Ὁ δὲ
νέος Ἠγεμὼν Μεχεμὲτ ὁ υἱὸς αὐτοῦ στέλλεται παρὰ
τοῦ πατρὸς, τοῦ ἀρχηγεῖν ἓν τῇ Μαγνησίφ. Μαθὼν
δὲ τοῦτο ὁ Ἰάγγος περᾷ τὴν mepalav τοῦ Ίστρου
ἐξ ἄλλης ὁδοῦ , καὶ διαδὰς τὰ ατενωπὰ πάντα ἔρχε-
ται πρὸς τὸ Νῆσιν (5), ἡ πρὲς «bv Κόσοδαν. Καὶ ὁ
Μουρὰτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ ἔτοιμο:. Καὶ
δη πολεµήσαντες ἀφ᾿ ἑσπέρας, rout σχοτίας οὔσης
ἐγείρεται σὺν μεριχοῖς στρατιώταις, καὶ ὡς δῇθεν
ἐτοιμάσων πρὺ ὥρας τὸν πόλεμον, αὐτὸς διέδρα.
UDs γὰρ τὴν στρατιὰν τοῦ Τούρχου ὑπερέχουσαν
ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τοὺς Οὕγγρους δειλιῶντας xal
militabant Ryylis occupatis, Moratisque transitu
cegnito, unius diei itinere ei se conjunxerunt, al-
terisque castris Varnam perveniunt. Postridie proe
lium horrendam ac eruewtum a diluculo ad horam
diei nonam commissum. Chrietiani.nul!i parceates
Turcos ceciderünt; verum circa horam deeimam
Saxonum regu!us solus, suorum quingentis praiter-
propter stipatus ia Turcos equum impellit. Hoe ne
committeret, dehortabatur deogus, cui tamen haud
paruit ; et propius cum accessisset, lethale vulnus
equus accipit, sessoremque reguium in eaput pro-
num czcutit, eni caput Turci illico amputaruit,
Casum statim eognovitJangus ; eaput enim οί
praefixum sublime conspiciebatir, clamoresque et
B vociferationes excitata erant, Qui fugit fugiat. Ma-
gnac itaque stragem Turci eduut : et nocte super-
veniente, vix superato fluvio, Jangus salvus evasit.
- Turci, parta victoria, fugatisque hostibus sececepe-
runt : et Morates prospera fortuna usus ín oppo-
sitam Europz Asian) iterum transit, Magnesiam
petit, babitationemque sibi illie eligit
in nos porro Christianos nondum satis intelli-
, gentes peccatis nosiris irretitos teneri , vitiisque
et flagitiis damna et calamitates in 108 accersere,
aliud telum irata fortuha immisit. [αἱ enira artíum,
quibus imperium regi debet, peritus, et adolegcen-
tulum Mehemetem nunquam fortnnatum fore ου”
spicatus, Moratem iterum in palatium Adrianopo-
leos reducit, imperatoremque salutat. Junior vero
princeps Mehemetes a patre Magnesiom missus est,
ut res imperii illis in partibus administraret. Hoc
cum rescivisset Jangus, Istrum alia via transit, om-
nibusque angustiis superatis Nisim accedit, que ad
Cosovam sita est. Morates huic cum tolo exerciiu
paratus occurrit. Sub vesperam jam proelium ini-
tum erat, mane, priusquam illuxisset, cum agmi-
nis parte movet Jangus, et ad mature pugnanduur
omnibus simulate dispositis, aufugit, Turcorum
enim exercitum copiis suís multitudine longe supc-
riorem scicbat : Hungaros trepidare οἱ fugz inten-
Ismaelis Bullia!di note.
(98) Κρατοῦντες Βύγλας. Forte bic intelligenda
urbs in Odrysis, quz Βούχελος appellatur, sub metro- D Ha
polita Adrianop. /Ewmi montis. Bilgiur a Turcis ap-
pellatur, utex vocabulorum elementis probabile fit.
(99) Pugna ad Varnam et accepta a Christianis
clades Novemb. 10, anno 1444, Hegirz 848, qui
cepit 19 Apr. die Dominica. Novemb. 10 erat Regeb
vel Regiad mensis dies 99 feria n.
(1) 'O δὲ Ἱάγκος ἑκώλυεν. Idem Phranzes, lib.
u, cap. 48, tradit. Laonicus, lib. vi, Wiadis-
laum, ut castra Moratis aggrederetur a quibusdam
impulsum, qui Hunniadi invidebant, scribit.
(2) "O Tàp XaA(A. Leunclavius lib. xiv, et Laoni-
eus, lib. vii, quibus artibus Cbalil Moratem in re-
gium solium reduxerit, exponunt. Id facium adno-
tant Annales Turcici anno Hegirme 850 (id est,
Christi 1446), expeditionemque Moratis iu Moream
eodem anno, Sed ita intelligendum est, onno 849
Cbristi 1445), Moratem in thronum. imperatorium
reductum; in Peloponnesum sub finem auni 1445, at
Hegire $49, venisse, et anno 1446, Hegira 850,
ríanopolim rediisse. Tam annales Turcici quam
hisforia Hungarica adno!iant Moratis in Moreau
expeditionem plusquam biennio antevertere Hun-
niadis cum Morate in campo Cosovo prelium: quod
equidem verum est, Expeditio siquidem in Morcam
contigit circa finem anni 1415, et. initium 1446,
pugna in campo Cosovo anno 1448. Phranzes (4:
men et Chronicum breve, quod hic dedimus, ad
annum 6955, mensemque Decembrem [id est,
Christi 4446] referunt. Ducas forte hujus quoque
pugnz? mentionei statim subjicit illis, quoe de Var-
nensi narravit, quod ad res Hungaricas et Servio-
rum pertineant.
(5) Πρὸς τὸ Νηῆσι». Nisis urbs Servixz ad Ibarem,
fluvium. Ptolem:zo in ix Europz Tabula lhiabet Νέσου
in superiore Mysia: in qua babetur etiam fluvius.
Ciabrus, quem aliqui voluut esse lbarem: verum
in illa Prolemzi 1abula longissime abest. Ciabrug.
fluvius ab urhe Neso. Laonicus, lib. σα, Νήσιον vocat.
t
σκι κει - ο a m Áo m .. ..
* * ----
1021
DUCAE |
105 esse. Morates orto sole 1455 ilungarorum ten- Α εἰς quytv μελετῶντας. Τότε ὁ Mosi: bir
toria dissipata cernens, et. (ασ ipsos se commi-
eisse, in eos. impressionem facit ; partim spoliat,
partim interficit, aliis fuga evadeniibus. Is equi-
dem celebrem victoriam adeptus, clade inslgni Jan-
gnm affecit. lae insuper vietovria letus converso
utinere in Peloponnesum movit. Constantints enim,
qui Lacedremonis despota crat, comperta regis ex-
peditione, triremiumqne ad Hellespontum apputsu,
Turcas interneclone perituros praedixerat : ultraque
Hexamilium progressus Thebas vicosque vicinos
occupaverat, Morates. rebus. prospere. admodum
gestis reversus, legatum mittit urhes sibi erepias
repetilum : quibus se decessurum negavit Constan-
tius. In hunc propterea movit Morates : et ad tle-
xamilium, quoJ ante aunos quatuor refecerat,
Constantinus cestra inetstur, Cum sexaginta mili-
iem millibus intra murum se continebat Constan-
tinus, «uem facile superat Moreates.. Επι ejusque
fratrem Thomam Achai:e despotam Albani statim
prodiderunt: qui, patefacta eorum fraude, fuga sibi
consuluerunt. Morates. interim Patras usque et
G'arenciam excurrit, cunctis sibi obviis deletis,
Hexamilioque cverso et in ruderum congeriem re-
dacto, mancipiis etianrultra scxaginta millia captis,
retrocessit.
αὐγάζοντος ὁρῶν τὰς σχηνὰς τῶν Οὕγγρων ἔτι
δασµένας, χαὶ εἷς φυγὴν βλέποντας, ἑτέτιωνί-
αὐτοὺς, xal τοὺς μὲν ἐσχύλευσε, τοὺς δὲ αντι
Gv" ἄλλοι ἔφυγον, καὶ ἐγένετο µεγάλη νίχτ μι
xai fixa τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ να; ν.
Υάλης, κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἑστράτινεν, 0 v;
Κωνσταντῖνος δεσπότης iv τότε Λαχεδαιμονία. c
ἰδὼν την ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς, xal τὰς «pipi
Ἑλλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελη bann ὁ-
Τούρχων, xai ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Ἑξιμλίο b:
616a; xaX τὰ πέριξ χωρία. Στραφεὶς ὃξ 0
σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ, ατέλλει ἀποχρισιάρων, irj.
τὰς πόλεις αὐτοῦ. 'O δὲ Κωνσταντῖνος (4) οὐχ flo;
Καὶ στρατεύσας, xai θεὶς χάραχα iv τῷ To
Alp, ἣν vép πρλ τεσσάρων χρόνων oxdrx
αὐτό' ὁ δὲ Κωνσταντῖνος atv ἑςήχοντα yuuiss c |
ἑνεὺς, αὐτὸς εἰσῆλθε' χαὶ ὡς kv ὁλίγῳ χαὶ av
θωμᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ δεσπύτης ὧν Ayala; sie.
δίδοντο ὑπὸ τῶν ᾽Αλθδανῶν (5)* πλην αὐτοὶ εν Es
ἑννοήσαντες ἀπέδρασαν. 'O δὲ Μουρὰτ yf U-
ερῶν xa Γλαρέντζας (0) δραμὼν, xmi ἀφεπ.
παραδοὺς πάντα τὰ ἐχεῖ, ὑπανέστρεφε join;
Ἑξαμίλιον, ἐρείπιον χαταλιπὼν αὑτό. αἰγμείνο»
σας πλῆθος λαοῦ ἑτέχεινα χιλιάδας Ela.
"CAPUT XXXIII.
,éannes imperator moritur, et. Constantinopolim Constantinus despola venit, Moratentque sibi conciliat. Morsia B
suo Mehemeli uxorem. dat, postque celebratas nuptias slatim moritur. — Mekemeles de patris. morte certior icu
Adriano, olim venit, imperator sa:utatur, et de imperii rebustractat. Moratis mores et ingenium, morbus, el κο
eie mortem ei ohlatun. Mehemetes fratrem suum strangulat. Georgio Service despote filiam, movercamqu aa.
Mehemetes petenti remittit. Per legatos Bysantini cum Mehemele pacem. constituunt, et pensionem οὐ almim ^
chanem ab eo uccipiunt, Principum et. urbiun legationes ad moratem.
Per idem tempus imperator Joannes longa an-
norumserie podagra conflictatus, post reditum ex
l'alia multis curis ae sollicitudinibus oppressus,
cum propter Ecclesiarum perturbationem ac dis-
sensionem, tum ob despens interitum, morbo
correptus est, et paucos post dies f'omeorum ul-
timus imperator ipse fato cessit. Qui ergo Constanti-
nopoli res jmperii administrabant, legatos ad Con-
stontinum miserunt, qui in urbem eum adducerent.
Is lcgatos ad Moratem inisit, donis verbisque suavi-
hus animum ejus coaptavit, οἱ offenslonum pr:eteri-
tarum omni causa remota placavit. Morates etiain
cum uxorem dare filio suo decrevisset, 196 a prin-
eipibus Armeni: finitimis sponsam ei petivitTurca-
tiris filiam Turcomanorum, qui ultra Cappadoces
"0 δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης (7) ποδαλγίᾳ vies
ἐν πολλοῖς ἔτεσι, xal μετὰ τὴν ἑἐπάνοδον àzb s
λίας kv πο)λαῖς θλίψεσι xal δυσφορίαις ὃν,
διὰ thy τῶν Ἐκχλησιῶν ταραχὴν, πη δὶ διὰ n
δηµίαν τῆς δεσποίνης, χατέλαθεν αὐτὸν νόσο», c
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐτελεύτησεν, ὕστατος ja15cx *
χρηµατίσας Γωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντίνου zz
ψαντες, οἱ τᾶς Κωνσταντίνου ἤγαγον abi $7
πήλει. Καὶ πρέσδεις στείλας εἷς τὸν Μουρᾶ:. Ἡ-
δεξιώσας αὑτὺν σὺν δώροις, xal μµειλιχίοι 175
εἰρήνευσεν αὐτὸν, ἄρας ix µέσου πάντα zip?
θότα σχάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάµους mori (9
vlip αὐτοῦ, tváveto νύμφην Ex τῶν ἡγεμόνων th
τὰ τῆς Αρμενίας ὅρια χειµένων , θυγατέρ ᾗ
Τονργατὴρ (10) ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν bxis: «9
e Ismaelis Bullialdi note.
4) ο
"N » ubi diffusius iilam expeditionem narrat,
et cum nostro prorsus senüt. Plhrauzes, lib. uw,
cap. 19.
(5) Παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν "AACaritov. Mores
scu Peloponnesi partem Albapos liabitasse testatur
l'hranzes, lib. 11, cap. 21, qui ipsos vocat Pelopon-
nesios Albanitas.
(6) Μέχρι Πατρῶν xal I'Aapérttac. Patre urbs
Achaig in Peloponneso metropolis. Clarenza vulgo
Chiarenza, olim Cyllene, in Elide Peloponnesi. Aliis
est Dyme., Sita estin ora occidua Morez seuPelo-
ponnesi,
M '0 δὲ βασιλεὺς ᾿Ιωάνγης. Phranzes, lib. wu
c. ult. ; Laonic. lib. vi, sub (inem. Constantinus im-
γὰρ Κωνσταντῖνος. Adeundus Laonicus D peratoris Joannis frater, Demetrio fratri nattjs:
pralatus est. Metuehant enim | Constantinopolib!
ne Constantinus repulsam passus, Demetrio e! εἰ
bellum inferret, resque Graecorum reliquas per&t
(8) "Yeraroc βασιὰεύς. Joannes ultimus iP
rator appellatur, quia nunquam Conslantines 6f
successor coronalus est.
(9) BovAn0elc δὲ γάμους xoica Lec. Β
xiv, hanc. mulierein. Dulgadiris, qui est Tort
neplem et Suleimani filiam fuisse uadit, es 9&*
ria llanivallana: noster Ducas Turcatiris se P*
gadiris tilia dicit, iu quo cum Verantiana H3
cousentit. "
(10) θυγατέ͵ a to) Τουργατήρ. Hujus Doipis
sive Turcatiris ditio, Anadole, sed vera pront
1625
HISTORIA BYZANTINA.
10:6
I. κειμένων Τουρχομάνων, ὑπεράνω Καππαδόχων. Thv Α siti sunt, principis, Hanc affinitatem non. ambie-
ms δὲ συγγένειαν ταύτην οὐ χατεδέξατ»ο, ὡς ἐν δυνάμει
h xai πλούτῳ ἱσοτερίζων αὐτῷ' àXX' ὅτι ἓν µέσῳ τῶν
, Τουρκοπερσῶν xal τοῦ Καραμὰν, οἰκῶν ὁ ῥηβεὶς
e. . Toopyastp , εἶχε πάντοτε συμμαχεῖν τῷ ἐν τῇ
us 'Apacía Ἠγεμονεύοντι υἱῷ τοῦ Μωράτ, x5 mpoge
...Xpoósty xai τῷ Καραμὰν κάτωθεν ὁρμῶντι, xal
^ 7 «ip Καρὰ Ἰονυσοὺφ ἄνωθεν, xol μεσιτενούσης τῆς
" συγγενείας, κεκτῆσθαι παρ) αὐτοῦ τὴν τυχοῦσαν
μα "ἀρωγὴν καὶ βοῄθειαν’ ὅθεν χαὶ στεἰλας ἕνα τῶν ab-
s βεζιρίδων τὸν λεγόμενον Σαριτζίαν, Ίγαγεν
, αὐτῖν lx. τοῦ οἴχου πατρὸς μετὰ τιμῆς ὅτι πλείστης
n καὶ δόξης, φέροῦσαν θησαυροὺς πολλοὺς, xol φερ"
L 7v πολυτάλαντον. 'O Ιδ Μωρὰτ xol πενθερὸς αὖ-
^c, μαθὼν ἐγγίζουσαν ἐν τῷ πορθμῷ τῆς Καλλιου-
Et πόλεως, ἔπεμψε .μεγιστᾶνας ἀπ᾿ Αδριανοῦ, xal
"?' στρατὸν εὔζωνον, χαὶ ὑπαντὴν ποιῄσαντες, ἤγαγον
5. tls τοὺς ofxouc τοῦ ἠγεμόνας iv ᾿Αδριανουπόλει,
^7 *0 δὲ ἡγεμὼν μετὰ πλείστης χαρᾶς ἀποδεξάμενος
τήν γύμφην, Ἡρξατο τελεῖν τοὺς γάμους. Καὶ xa?£-
ἶσας πάντας τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἀρχηγοὺς xal ἡγεμόνας,
| Ἑκηῦτω Τούρκους καθὰ Ἀριστιανοὺς, ἅπαντες ἔθεον
3 2-eüy δώροις πολλοῖΐς ἑορτάσοντες τὰ γαμήλια * ἀρξά-
ὁ Ἄσμενοι ἀπὸ μηνὸς Σεπτεθρίου, καὶ τελειώσαντες τὸν
τω”. -μῆνα Δεκέδριον, ἑτελείωτο xal ὁ γάμος. ToU; σὺν
πά δαὐτῇ οὖν ἑλθόντας οἰκείους τοῦ πατρὸς αὐτῆς δαφι-
MX; φιλοφρονῄήσας, καὶ παντοίαν εὐεργεσίαν ἀμεί-
ας εἰς τὰ ἴδια ἔπεμψε. Τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ τὸν νεό-
e» ὀμφον ἅμα τῇ γυναικὶ ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ μικρᾷ
bat, quod viribns ac divitiis sibi par esset, verum
quia ditiones illius Turcatiris Turcopersas et Ca-
ramanum interjacebant ; poteratque cum eo so-
cietatem belli seinper inire fllius suus, qui Ama-
$i» provinciam regebat ; Caramano ab inferioribus
seu maritimis locis, el Cara Jusup (id est nigro
Josepho) a superioribus bellum inferentibus sese
opponere. Intercedente igitur inter ipsos affinitate,
auxilium quantumcunque ab eo sperabat. Unuu µα-
que vezirorum suorum Sariciam inisic, qui sumino
honore et gloria ornatam, thesauros multos secum
ferentem, dotemque ditissimam domo paterna ab-
duzit. Morates hujus sponss socer ut ad fretum
Callipoleos ipsam accedere cognovit, Adrianopoli
proceres ei obviam. misit, manumque erpeditaun
militum, qui susceptam Adrianopolim iu princi-
pis palatium deduxerunt. Letos admodum ei hi-
luris sponsam excepit imperator, nuptiarunique
celebrationi initium dedit, invitatis omnibus di.io-
nis suz: ducibus et principibus, cum Turcis, tum
Christianis : qui inultis cum donis presto fuere,
nuptialibusque festivitatibus interfucre. Mense Se-
ptembri eas celebrare coeperunt, et. trzfisacto De-
cembri nuptialibus festis inem imposuerunt. Qui
eliam patris sponsz servi domestici jpsam Ccoimi-
tati erant, opipare habuit Morates, et omnimodis
beneficiis aflecios ad propria remisit, Filiun deinde
&uum novum maritum cum uxere in Lydiam Asia
UE M καὶ «fj Λυδίᾳ ἀπέλυσεν. Ἐλθὼν δὲ εἰς Μαγνη- (7 minoris proviuciam, ut eam regeret, dimisit, Cum-
fav τοῦ Ἱανουαρίου pvc Ίδη µεσαζοµένου, xal
. ταρθλθόντος τούτου ἄγων 6 Φεθρουάριος πέμπτην,
. .E τῶν ταχυδρόµων ὡς ὠχύπτερός τις ἀετὸς ἐπέστη,
coe αὐτῷ γραφὴν εἰς χεῖρας ἀσφαλῶς χατεσφρα-
e Ἱσμένην. ᾿Ανοίξας οὖν αὐτὴν xai ἀναγνοὺς, ὄγνω
L^ ὃν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ (11). Ἡ δὲ γραφὴ
!7" w αταλεῖσα παρὰ τῶν Βεζιρίδων τοῦ τε Χαλὶλ, xal
D *&v ἑτέρων. Ἐδήλου οὖν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς
tob, καὶ τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναλινώσκοντος
EN βραδῦναι, dXX εἰ δυνατὸν ἐπιδῆναι πηγάσῳ
uU - d πτερόαντι, xal ἀφίχεσθαι ἓν θράχῃ, πρὺ τοῦ
77 κονσθῆναι εἰς τὰ πὲριξ ἔθνη fj ἀγγελία τῆς τελευ-
7*5; τοῦ ἠγεμόνος. "O xal πεποίηχεν, αὐτῇ χῇ pa
ια Ηπιθὰς ἑνὶ τῶν ὁραµαίων Αραθιχῶν ἵππων. O0x
μἳ ἔπεν ἄλλο τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ πλὴν, “0 ἀγαπῶν
278 ἀχολουθήτω uot. Αὐτὸς δὲ ταχέως (pyeso ἔχων
ιΤμπροοθεν τοὺς οἰχείους δούλους τοξότας, xal (xu-
;"ρόμους ἀμφοτεροδεξίους εἰπεῖν γίγαντας πάντας
ενούς" τοὺς δὲ ξιφηφόρους xat ἀχοντιστὰς ἱππέας
,, πισθεν καὶ δὴ iv ἡμέραις δυσὶν ἀπὺ Μαγνησίαν
7,ta6àg τὸν πορθμὸν ἂν Χεῤῥονήσῳ κατέστη. Kal
«νναρείνας by Καλλιουπόλει Aia, δύο ἡμέρας, τοῦ
c" ννασθροισθῆναι τοὺς ἀχολουθήσαντας, ἕνα τῶν τα-
t plpam πέµψας ἐν Αδριανοῦ, ἐμήνυσε τὴν αὑτοῦ
que post medium Januarium Magnesiam venisset,
eoque mense exacto Februarii dies quintus adve-
Dissel, cursorum unus, ad instar αι celeriter
volaniis, accedit, epistolamque diligenter obsigna-
tam ei tradit : qua resignata ac lecta, patris sui obi-
tam didicitMehemetea. lllam scripserant veziri, Halil
scilicet ac cxteri, qua pauris ejus mortem nuntia
bant, hortabanturque ut ea lecta profectionem suam
minime differret, sed, si possibile fueril, equum Pe-
gascum conscenderet, inque Thraciam, priusquant
gentes vicinae principem obiisse resciverint, proficis-
cereiur. His paruit, et confestim eursurens: equum
Arabicum conscendit, nil praeterea magnatibus suis,
quam ista, locutus : Qui me diligit me sequatur. Eum
itaque diligenter abeuntem celeripedes servi dome-
stici sagittarii, velut ambidextri gigantes, prz:cede-
baut. Equites jaculatores et ensiferi sequebantur :
1927 biduoque » Maguesia in Chersonesum freto su-
peraio pervenit. Duobus sequentibus diebus Callipeli
pubstitit, ul eos qui seculi fuerant, exspectaret.
Cursorem etiam Adrianopolim premisit, qui eum
in Chersonesum trajecisse nuntiaret. Crebrs
deinde sermgnibus et fama ubique vulgatum εί
principem Callipoli adesse, ne plebs inlima tu-
Jsmaelis Bullialdi notes,
; ene Aladeule, utvult Leunclavius in Pand. Histor.
: "urcic. Cappadocia ad Boream et occasum termina-
.w : ad meridiem Syria et Caramania ei objacent :
.. Jorium À rm enia minor. Leunc. esp. 165 adeundus.
(41) "Erv« τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. De
Moratis morte et Mehemetis initiis Laonicus, lib.
γη, in calce, et viri, in capite adeundus, Leuncia-
vius etiam libb. xiv et xv, et l'hiranzes lib. in,cap. 2.
1007
sie presulibus
ad celebrandam synodum navigavit. Praemeditatus
erat Ecclesiarum unionem, legatosque Romam
ad papam Éugenium antea destinarat : qui
sumptus omnes illius profectionis se facturum
pollicitus est : reditus insuper palatii oflicialihus,
Ecclesie prssulibus, ipsisque imperatoriae pa-
triarchz in [talia attributurum, Ubi ες Asia,
Thracia, insulis alque etiam ex monte sancto
monacli circiter * palatiique officiales quasi 119
Constantinopoli convenerunt, triremes, quas papa
ex Italia pecunia sumptibus faciendis instructas
DUC.E
eum comitantibus, in litaliam & Xotzclg ἐπισχόποιι xoi ἄρχουσι, χροτῖσαι τὴν ców-
200
6ov. "Hv γὰρ προμεμελετηχὼς τὸν ἕνωσιν, xai
πέμφας iv ᾿Ῥώμῃ πρέσθεις προλαδὼν τῷ απάκτα
Εὐγενίφ, ὑπέσχετο τὴν πᾶσαν xa0' ὁδὶν δα-άνην
αὐτὸς δοῦναι, χαὶ προσόδους bv Ἰταλίᾳ τοῖς τῷ
παλατίου καὶ τῆς ᾿Εχαλησίας ἄρχουσι, xai aj:
βασιλεῖ, xa τῷ παεριάρχἹ. Οἱ δὲ ἀθροισθέντες (15)
lv Κωνσταντινουπόλει ἐκ τῆς Ασίας, xaX θρἀχη»,
καὶ τῶν τῆς vfaou εὑρισχομένων, τῶν Ex τοῦ ἁγίου
ὄρους εὑρισχομένων μοναχῶν τὺν ἀριθμὸν ὡς xa
οἱ τοῦ παλατίου σὺν wp βασιλεῖ ὡς ' xai τριέρεις
πέμψφας ὁ πάππας (76) ἰξ Ἰταλίας, καὶ τὰ xp5
Ismaelis Bulliald! notes.
Inde ad annum 6961 (quo Cpolis ab atheis Turcis
capta est Maii 29, feria 5) anni. 404 elapsi sunt,
quibus schisma inter Romeos seu Grecos et. Fran-
cos seu Oceiilentales perseveravit. Michael ipse Ceru-
larius schismatis malum auxit, et in majus díscor-
die incendium prorumpere fecit. Italus. quoque qui-
dam nomine Argyrus, rebus quibusdam. secularibus
admistis, vulnus illud exasperavit. maxime vero ac
precipue patriarche libido: qui se suosque successores
Romane sedis jurisdictioni subtrakere voluit , nec ad
papam amplius provocari, nee ab eo judicari. l'ro-
posituw insuper illius erat, in aliorum patriarcharum
thronos auctoritatem et jurisdictionem ín se tral ere :
quamque antea. papa Rome ín ceteros habuerat, Φ9-
iestlatem ad Cpolitanum patriarcham transferre. Hoc
echisina ad Michaelis 1 Palzologi tempora pe!se-
veravit: qui anno 1274 in. concilio Lugdunensi illud
couciliare, discordias inter Graecos et Latinos
componere per legatos laboravit, et Graecam Ec-
clesiam in communionem a Romans recipi effecit.
V. rum unionis decreto Greci plerique contradixe- C
»unt: (frustraque fuit Michaelem imperatorem
unionem amplexum esse, Joannemque Beccum pa-
triarcliam, qui dum privatus vixerat, eam aversatus
fuerat, tandem approbasse. Andronicus enim Mi-
chaelis filius, οἱ Georgius Cyprius patriarcha illam
iniprobarunt et. condewnarunt. Andronicus etiani
patrem euum Michaelem defunctum sepuluir2 pom-
pa ac consuetis honoribus privavit, quod cum La-
tinis seasisset. Joannes deinde Cantacuzenus, cum
ves ejus 3d angustias redactze essent, illam Eccle-
eiarum unitate meditatus est, et Grecam Eccle-
siam cum Romana in gratiam redire cupiebat, ut
sumium Pont, Latinosque in suas partes adver-
gus Anpam et senatum Cpolitanum traberet, quod
ipsc in historia, quam scripsit, testatur. Vcrum
quem ex ea unione fruetum sperare poterat, in tan-
to Graecorum ab Ecclesia Romana dissensione? quam
maximam fuisse, et szviissc in Latinos acerbissimo
odio Orientales ex ipso Cantacuzene consiat. liie
enim, de Apocauci perditissiii viri malis artibus
disserendo, tradit istum ad summus Pont. impera-
tricis Anu noniine, eaque inscia litteras scripsisse:
quibus Auna Orientalem Ecclesiam lKomana resti-
tuelat, et Papz Jurisdiciioui subjiciebat. lem serio
agi verasque esse litteras persuasus pontifex, ad An-
nam rescriLit: de tain sancto proposito eam laudat,
hortaturque «t in eo perseveret. Pontiflcis litterae
Apocauco redditae sunt, quas apud se occultabal,
adversus Ànnau in medium illas adducturus, οἱ
eam abhorrere a conjugio Joannis imperatoris εἰ
filia su: sensisset : in pnblicum siquidem pontlticis
litteris editis, clerum Cpoliianum plebeuque iu
Annam concitaturum se sciebat, illique Ecclesia.
rum union: Graxcos prorsus adversari noverat, Ma-
nuele porro Palzologo imperante, cum | Grazcoruim
res 2 Turcis auritze fuissent, nec imperium nisi
precerium, ut ita. dicam, Turcis vectigales facti,
oltincrent: u!tima necessitate cogeute, opem re-
bus afflictis suis implorantes, ad Latinos eonfugiun::
B utque facilius tmpetrent, spem ad Ecclesie com-
munionem redeundi Latinis faciunt, et cir2a apnum
Christi 1417, à* Manuele missus in lta!'iam Eude-
mon Joannes, Cpolitanam ɣcclesiam totumqu.
Orientem Ecclesi: Romans redditurus erat, et cim
illius anni die 11 Novemb. summus pontifex. ele
ctus fnisset Martinus V, cum eo de Eecclesisrum cea.
ciliatione agit : imperatoris οἱ patriarchae affectum,
quo promovere tam ingens bonum student, expo-
nit. Martinus papa. Eudsemonem Joannem benizne
amplexus est, indulgentiasque concessit illis, qni
militatum jrent ad Hexamilium propugnandum.
Litteras etiam ad imperatorem et patriarcham scri-
bit, quibus signifleat, quanta animi cupiditate Ec
clesiarum unionem optet, Postquam vero Manuel
obiit, Joannes ejus successor legatos ad pspam de
reconcilianda concordia semel atque iterum miitit.
Secundam legationem, cujus meminit Phranzes,
l. u, ο. 9, obierunt circa anuum 1420 Marcus J-ga-
ris magnus stratopedarcha, Curunus Manganorau
przsul, et Deinetrius Angelus Clidas, qui imper
tori a secretis erat. Acluin deinde de concilio indi
cendo, ut in ee trausigrrent decernerentque Ec-
elesiz unionem. Concilium per id tempus Basilee
habebatur, 3d quod Orientalem Ecclesiam Patre;
invitabaut : sed Grecisummi Pont. parubus adbz-
rent, el in lialiam veniuut, cumque Laüinis couci-
lium Ferrarizg, Floréniize demum celebrant: quo,
qualem.exitui habuerit, ex hac historia Duz
colligere licet.
(15) Οἱ δὲ ἁθροισθέντας, Archipresules 4 paz-
triarcha electi eum cowitati sunt, δὲ syuodo inter-
fuerunt, Ephesi, Trapezuntis, 'Heracleze, Cyrici,
Sardium, Nicomedizs, Nieez, Tornovi, Monemba-
sia, Lacedsemonls, Amasyr, Mitylenes,. Staurnpo-
leos, Moldaviz, lbodi, Melenici, Drama, Ganni,
Dristrae et Ancliali : omnes nuuero viginti. Yenit
ad concilium et ltussiz archiprzsul cum episcopo.
Ex archontibus etiam Ecclesia. adfaeruni magnus
sacellarius, magnus σκενοφύλαξ, seu vasoruw cu-
$105, magnus chartophylax, magnus Ecclesie prz-
fecius, protecdicus, nowophylax, eti atii elliciales
Omnes lere, exce, to bieronminemone, qui Lunc nior-
bo decubuit. Praisules vero monasterio uu fuerunt,
Greg. l'autocratoris przsut, Malei jpizesul, S. Basilii
prasul. Ex hieroionachis Pacieuius, Moyses Laure
monasterii, Dorotheus Batopedii monasterii mo-
nachi. Alexandriui patrisrcbae vicarius fit Heracle-
eusis archiepiscopus. Autiochie patriarcbse vices
obeuut Greg. pneuimaticus, et Russiae aiehiepisco-
pus. Hierosolymitaui taudem Epuesi et. Sardium
archiepiscupi,
(16) Καὶ τριήρεις aéjyac ὁ zdxxac. le trire-
nies Yeneueg circa (uen Septembr., anno 1437, qui-
bus praectus erat Antoniuus Condoimerius, Eug--
uu ρυρΦ nepos, Constantinopolim appulez 56.1,
teuraeque nigtus ipso die facius adnotawr,
1003
HISTORIA BYZANT(NA.
1010
δαπάνην νομίσματα, εἰσῇεσαν Πλέοντες ἀπὸ τῆς À miserat, conscendant, et. Constantinopoli solven-
Κωνσταντίνου εἰς Ἠενετίαν (77). Ἐξελθόντες οὖν
εἰς Βενετίαν, ἀπ πασίως ἐδέξαντο οἱ Βενετιχοὶ τοὺς
Ῥωμαίους, τὸν Bas £a ὡς δεύτερον µονάρχην καὶ
προνοητὴν τῆς «τῶν φυχῶν σωτηρίας. 'Οµοίως καὶ
sj» πατριάρχην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀρχιερεῖς. Ἔδω-
xav οὖν αὐτοῖς (78) wat ἱερὸν τέμενος, καὶ εἰσῆλθον
ἐκτελέσοντες τὴν ἀναίμαχτον θυσίαν. ἨἩθροίσθη-
σαν γοῦν Ev ἐχείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἅπαντες οἱ ἓν τῇ πό-
Aet ἄνδρες τε καὶ γυναῖχες τοῦ ἰδεῖν καὶ ἑνωτίσα-
σθαι θείαν καὶ ἱερὰν µυσταγωγίαν κατὰ «b ἔθός
τῆς ΑἈνατολικῆς Ἐχχλησίας. Καὶ ἰδόντες xat δακρύ-
σαντες, xal ἐκ βάθους ψυχῆς κράξαντες τὴ, Κύριε,
σὺ φύλαξον τὴν Ἐκχλησίαν σου ἄτρωτον ἀπὸ τῶν
βελῶν τοῦ πονηροῦ' ab εἰς ἓν σύναφον cb τὰ
ters. versus Venetiam navigarant. Hiue appulsos
Remaos respub. cum humanitate suscepit ; impe-
ratoremque ut alterum | monareham — et. saluti
animorum providentem, patriarcham pariter. et
csteros metropelitas excepit. lpsis. templum sa-
erum datum, in quod saerificium "ineruentum
celebraturi venerunt, Qui tum Venetiis vivebant,
in id templum viri οἱ femine confluxerunt, αἱ
divinam sacramque. mystagogiam juxia Orientalis
Ecclesi: ritum viderent et audirent. Attente il-
lum eonsiderantes, fusis ex imo corde laerymis
clamabant : Domine, Ecclesiam iuam a maligni
telis ill»sam tuere : in unum eam coagmenta, *
ex medio ejus scandala extirpa. Qui nunquam
σχάνδαλα ix. µέσου διάῤῥηξον ἡμεῖς γὰρ οἱ µήπω B Grecos videramus, quique eorum rfíam et cz-
ἑωραχότες Γραικοὺς, οὔτε τὴν αὐτῶν τάξιν εἱδότες,
Ἠκούομεν ἓξ ἄκρας φωνῆς, καὶ ὡς βαρθάρους ἑλο-
Υιξόμεθα. Νῦν δὲ οἴδαμεν, xal πεπιστεύχαµεν, ὅτι
οὗτοί claw ol πρωτότοχοι τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ, καὶ
Πνεῦμα θιοῦ ἐστι τὸ λαλοῦν iv. αὐτοῖς. ᾽Απάραντες
οὖν ix Βενετίας διὰ ξηρᾶς Ίλθασιν Lv Φεραρίᾳ.
Κάχεῖ ἀρξάμενοι τὰ τῆς συνόδου, κατέλαθε Qava-
τγφόρος iv Φεραρίᾳ νόσος, χἀχεῖθεν ἁπάραντες
ἆλθον ἓν Φλωρεντίᾳ. Ἐν δὲ τῇ Φλωρεντίᾳ ἔπλη-
βώθη ἡ σύνοδος. "Hv δὲ ἔξαρχος τοῦ μέρους τῶν
Γραικχῶν ànb τῶν ἀρχιερέων 6 Εφέσου Μάρκος:
ἀπὸ δὲ τοῦ µέρους τῶν Ἰταλῶν ὁ Καδδηνάλιος τοῦ
τιµίου σταυροῦ Ἰουλιανὸς, μέγας tv «fj ἔξω σοφίᾳ
καὶ iv τοῖς δόγµασι τῆς τῶν Χρισσφινῶν πίστεως"
ὁ Ἐφέσου Μάρκος, ἓν Ἑλληνικοῖς µαθήµασιν xal
ὁρίοις τῶν ἁγίων συνόδων, κανὼν xat στάθµη &xap-
έχθατος' ὁ Βησαρίων Νικαίας, καὶ ὁ "Ῥωσίας
Ἰσίδωρος. Οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ λογιώτεροι τῶν ἄρχιε-
piov, xai μέγας χαριοφύλαξ ὁ Βαλσαμῶν, xaX ἁρ-
χιδιάχονος. "Amb δὲ τῆς συγχλήτου ὁ Γεμιστὸς ἐκ
Λακεδαιμονίας, Γεώργιος ὁ Σχολάριος xo καθο-
λικὸς χριτῆς, χμὶ Αργυρόπουλος ' οὗτοι δὲ Ίσαν
οἱ µετέχοντες λόγου, ix µέρους δὲ xal Ῥωμαϊκοῦ
- ehidiaconus.
remoniarum ordinem fama tantum foveramue,
ipsos equidem barbaros existimabamus.. Nunc
vero cognovimus et credidimus primos Ecclesise
foetus eos. esse, et. Spiritam divinum eorum ore
loqui. Venetia profecti Perrariam terrestri Hinere
eontendunt. Πο inchoata synodo lethalis mor-
bus grassari coepit; Ferraria ideo relieta, Flo-
rentiam venerunt, ubi synodus peracta et 60η:
clusa est. Primas partes inter Graecos metro-
politas agebat Marcus Ephesinus : inter talos
vero cardinalis Jnlianus" titulo sanete. Crueis,
eum in scientiis profanis, tum in fidei Christians
dogmatibus peritissimus. Marcus equidem Ephesi
Metropolita in Grecis litteris stque sacrarum
synodorum decretis apprime eruditus erat, canon
ipse et statera invariabilis. Aderant etiam Bes-
sarion Νίοφα, et Isidorus Ressiw metropolitss.
Hi inter eseteros archiprzsules doctissimi erant :
etiamque magnus. chartophylax Balsamo et ar-
Kx senatoribus aderant quoque
Gemistus Lacedaemonius, Georgius Scholarius
εί judex universalis, et Argyropulus : bi sapientes
erant, etin Grzcorum scientia aliquatenus eru-
Ismaelis Bullisldi note.
(17) Ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου εἰς Βενετία». Con-
siantinopoli solverunt Novemb. 24, anno 1451,
quo die Constantinopoli terrzemotus accidit. Phran-
zes, cap. 14, lib. 11, ait imperatorem advenisse Ve-
netias Februarii 8, anno 6946 (Christi 1438). Qui
tum etiam curg imperatore et patriarcha aderant,
tradunt Venetias advenisse Sabbato τοῦ ᾿Ασώτου, id
est, Sabbato pridie Dominice qua Orieutalis Ec-
rlesia Evangelium prodigi filii, quod habetur Lucze
ο. xv, in liturgia recitat. Erperiendum est num
conveniat Phranzes cum his. Anno illo 1458 cyclus
lun: fuit 44, solis 19, littera Dom. E; ergo Pascha
fuit Aprilis die 19: a quo.si retro numeremus Do-
minicas 9, perveniemus ad Februarii diem 9, Do-
minicam τοῦ ᾿Ασώτου, seu filii prodigi. Pridie ergo
fuit Sabbatum Februarii dies 8. Dominica illa ᾿Ασώ-
του Dobis Latinis Septuagesima dicitur. Abilla Do-
minica ad sequentem, quz τῆς "Anóxoso appella-
tur, carnibus egregie vescuntur Graci. Convenit
etiam nolatio diei 8 Ma tii anni illius, qui fuit
Σάθθατον δεύτερον τῶν Νγστειῶν, qno die patriar-
cha Josephus papam salutivit osculo pacis in Do-
snino, ut referi Phranzes cap. 16, lib. 11, et qui con-
cilio interfuerunt Greci idem tradunt, adduntque
patriarcham noluisse juxta Occidentalium consue-
tudinem papam salutare.
(T8) ΄Εδωκαν οὖν αὐτοῖς. Quodnam templum
Veneti Graecis ad liturgiam celebrandum tunc con-
cesserint nescio, nisi forte S. Georgii, in quo Ve-
netias reversi pro defuncto patriarcha litnreiam
celebrarunt. Notant qui adfuerunt Greci, à Venee
tiarum duce rogatum imperatorem a concilio Vene-
tias reversum, ut Grecos in D. Marci templo litur-
giam celebrare juberet; quod factum. Ad celebran-
dum protosyncellus, quos Latinis norat maxime
adversari, elegit: et prasente Venetiarum duce
patriciisque, sacraliturgia, iis probantibus cieremo-
uiasque laudantibus, peracta est. Ex«usant lianc
celebrationem in Latinorum templo peractam di-
cuntque in proprio Antimensio celebrasse, vasis
$ui& USOS esse, omnemque ordinem et cseremonias
Ecclesi: sux servasse. Nec omittendum est Heracle:e
archiepiscopum cuim Lacedzmoniensi celebrare no:
luisse, co quod irregularis ipsi factus videretur ,
quod ad ordiuem sacerdotalem quemdau homiciuam
promovisset.
1011
. DUCE
1012
dii. A partibus vero Latinorum ejusmodi plures A µαθήµατος. "Anb ἃλ τοῦ µέρους τῶν Λατίνων
illuc comvemerunt. Variis sutem colloquiis ha-
bitis, aliereaiionibus tandem remotis, in usum
consentientibus Ltjis et, pemter Marcum, Grecis,
decretum jurejurando sancitum est, cui qui
contradicere uaquam, anathemate ac dirisim-
wreceationibus ewm devoverunt. Εκ illo hune
fructem eollegeruut, utin eo consentirent omnes,
Spiritum sauttum οκ Patre et Filio procedere,
tanquam ex uno principio et unica processione,
Ὅ quod Greci dicunt ex Patre per Filium; cui
fidei confessioni cum omnes subscripsissent,
Floreuiia 1960 abierunt celebrata. simul primum
divina liturgia, susapta sacra compunione, et
osculo pacis invicem dato ; quibus omnibus
Mercus sol non iaterfuit. Hujus animum per- D
atringebat« additio symbolo fscta: dicebatque
Latinis, llam ex füdei confessione expungite.
Ubicunque libitum fuerit apponatur, recitetur-
«ue in eeclesiig: sicut cantatur aliis in canticis
ta, Unigenitus Filius, et Verbum Doi immor-
tale essistens. Quibus Latini cuatradicebant, sic
dissereptes : Si quis blesphenmam esee additio-
nem nobis demonstret, eam nom soluin a sacre
symbolo, sed etis&m ab omnibus libris statim
delebiinue, qnibus Patres res theologicas — tre
etaverunt, Cyrillus nempe, Ambrosius, Gregorius.
uterque, Nazianzenus οἱ Nyssenus, Basilius, Hie-
ronymus, Augustinus, Chrysostomus, aliique plu-
rmi. 8i vero nos Latini eonfitemur unum prin-
eipium et causam, fontem οἱ radicem Patrem
esse Filii et Spiritus sancti,'duobus principiis non
seppositis, quid opus est additionem delere ?
Additionem quippe non dicimus, sed deeclara-
tionem et explicatienem. Florentie post sanci-
tam unionem obiit patriarcha. Trier postea ca-
pessmnt imperator et synodi Patres, terraque
Venetias, papa sumptus ad id prebente, vene-
punt. Venetiis vero iu. Bootiam triremibus Ve-
netis pspa sic jubente vecti sunt. Inde Constan-
Winopolim transierunt, partim imperatoris, par-
sim Veneforum triremibus usi. Urbem ingressi
πολλοί, Ἐγεγόνεισαν δὲ «συνελεύσεις πολλαί. Τέ-
àes πανσαµένης τῆς φιλονειχίας, εἰς ἓν ὁμονοήσαν-
τες Ἰταλοὶ χαὶ Γραιχοὶ, πλὴν Μάρχου, ὑπεστρώθη
ὄρος ὀμόσαντες, καὶ ἀρὰς ἐπιθέντες , ὡς ox Evov-
τιολογήσουσι πώποτε. 'O δὲ χαρπὸς τοῦ ὅρου (19),
ὅτι Τὸ Πνεῦμα ἅγιον ἑπκορεύεεαι Bx Πατρὸς «αἱ
Υιοῦ, ὡς Ex μιᾶς ἀρχῆς, καὶ μοναδιχῆς προθολῖς,
τὸ ἕπερ λέγουσιν οἱ Γραικοὶ dx Πατρὸς δι Υἱοῦ '
πάντες οὖν ὑπογράψαντες (80) ἓν αὑτῃ τῇ ὁμοὶο-
fla, ἐξηλθον ἐκ τῆς Φλωρεντίας συλλειτουργ{σα»-
τες πρῶτον, xel συγχοινωνἠσαντές, καὶ ἀσπασά-
µενοι ἀλλήλους, πλὴν Mépxou. Τὸ δὲ χνίσον τοῦ
Mápxou ἣν ἡ προσθήχη τοῦ συµδθόλου» λέγων,
᾽Απαλείφατε αὐτὴν Ex τῆς ἁμολογίας τῆς πίστεως,
xai ὅπου ἂν βούλησθε, τιθέδθω καὶ ἀδέσθω ἐν
παῖς ἐκχλησίαις, ὡς kv ἄλλοτε τὸ, 'O μονογενὴς
Yióc, xal Λόγος τοῦ θεοῦ ἀθάνατος ὑπάρχων
Οἱ δὲ Aaslvoc ἀντέλεγον. El. ἔχει «b. βλάσφημον i
προαθήχη, δεῖξον, καὶ ἀπαλείψομεν αὑτὸ καὶ ἀξὺ
τοῦ ἁγίου συµδόλου, xal ἀπὸ πάντων βίθλων ᾧ
[ofc] ἐθεολόγησαν οἱ Ηατέρες' λέγω Κύριλλος, Αμ-
6ρόσιος, Γρηγόριος, καὶ Ερητόριος, ἩΒασίλειος,
Ἱερώνυμος, Λὐγουστῖνος χαὶ ὁ Χρυσόστομος, xai
ἕτεροι πλεῖστοι. El δὲ ὁμολογοῦντες ἡμεῖς οἱ Λατῖ-
vot µίαν ἀρχὴν, xal αἰτίαν (81), xai πηγὴν, val
ῥίζαν τὸν Πατέρα τοῦ Ylou, xat τοῦ Πνεύματος,
μὴ ποιοῦντες δύο ἀρχὰς, τίς 1j χρεία τοῦ ἁπαλε[-
φειν προσθήκην; xal γὰρ fuel; οὗ προσθέχτν
φαύτην χαλοῦμεν, ἀλλὰ σαφήνειαν xal ἀνάπτυξι.
Ἐχοιμήθη οὖν xa ὁ πατριάρχης μετὰ την ive-
aw (83) ἐν τῇ Φλωρεντίᾳ. ᾽Απάραντες δὲ ὁ βασιλεὺς
καὶ f$ σύνοδος, ἤλθοσαν ἓν Βενετίᾳ διὰ δηρᾶς σὺν
ἀναλώμασι καὶ δαπάναις τοῦ πάππα * ἀπὸ δὲ Beve-
αίας àv Ἡοιωτίᾳ σὺν εριήρεσι τῶν Βενετικῶν &
ὁρισμοῦ τοῦ πάππα ' καὶ dx). Βοιωτίας εἰς Kev
σταντινούπολιν (85) αὖν τριήρεσι βασιλικαξς xe
τῶν Βενετιχῶν. Ἑλθόντες δὲ εὕρον τὴν δέσποιναν
Κυραμαρίαν τεθνηχυῖαν. τοῦ βασιλέως Ἰωάννου,
καὶ τΏν βασίλιασσαν τοῦ δεσπότὸυ Δημητρίου ἀδελ-
φοῦ τοῦ βασιλέως. 'O δὲ βασιλεὺς πέµπει πρέσδεις
πρὸς τὸν Μουρὰτ (84), δεικνύων εὐγγωμοσύνην xal
Ismaelis Bullialdi note.
79) Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ "pov. Ia de additione, D ut Filius genitus a Patre generante, ut principis-
" potius explicatione, Symbolo facta, contentio
exoria est cirea tempora Leonis Papz IV, qui au-
no 847 sssumptus est, anno vero 855. obiit.
(80) Πάντες οὖν ὑπογράψαντες. julii die 5 Do-
minieo, anpo 1450, Graci decreto subsignarunt,
excepto Ephesino Marco. Papa deinde subsigna-
*ione sua cogürmavil et probavit : rem porro infee-
tam esse dixit, cum Ephesinum non subscripsisse {η
tellexit. Postridie Julii 6, fer. 2, liturgia celebrata
est. Cantores papa et musici cecinerunt, deinde
Greci «hv μεγάλην δοξολογίαν. Decretum in ea lec-
tum. Philantiropinus mantile, quo manus abster-
sit papa, porrexit. Et celebrata illa Missa, unio
perfecta est. Petiit deinde à papa imperator, ut eo
presente Grieci quoque liturgiam celebrarent. Quod
obtinere nequivit. .
(84) Μιὰν ἀρχὴν καὶ αἰτίαν. Greci theologi
aliquando utuntur hoc. verbo αἰτία in. explicando
SS. Trinitatis mysterio : sed eo sensu intelligunt,
tum a principio, nou vero tanquam effectus s cav-
sa differat, ut ὅμοουσίου ratio integra servetur. ——
(82) Kal ὁ παεριάρχης μετὰ τὴν ἕνωσιν. Qui
concilio adfueront, aliter tradidere : patriarcham
scilicet Junil die 10, indict. { 1,patriarchatus anuo2l
ineunte et ante dies 20 coepto, duin ceenaret obiisse,
Decreto vero non subsiguaverunt Graci, nisi Je-
lii sequentis dle 5,
85) Kal ἀπὸ Βοιωτίας sic Koretayrtirobzo.
Δι. Constantinopolim redierunt Graeci anno 1440,
Februarii die 1, indict. 3, feria 2, τῆς Τυροφάγο»;
fuit enim hoc anno Pascha Martii die 27, cyclo
Lunz 16,solis 21, litteris C, Β., unde Dominica
τοῦ ᾽Ασώτου, seu Septuagesimz» concurrit. cum 00 -
nuarii die 24, et Dominica τῆς Απόχρεω cum 5!
Januarii : ita ut Februarii dies prima faerit. feria
secunda τῆς Tupogáyou septimanas, .qua Graci
easeis ad Dominicam sequentem vesci poss unt.
uM) Ὁ δὲ βασιλεὺς πέμπει πρέσδεις πρὸς τὸν
1013
HISTORIA BYZANTINA.
1014
ἀχραιφνη φιλίαν εἰς αὐτόν. "Hv. προκατειλημμέ- Α despeenam dominam Mariam Joannis mnperato-
ve; ὁ λογιαμὸς αὐτοῦ, ὡς διαθὰς kv Φραγγίᾳ 6
βασιλεὺς ἐποίησεν ὀμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγχοις, xol
ἐγεγόνει Φράγγος, καὶ µέλλουσι στρατεῦσαι κατὰ
τοῦ Μουρὰτ ἀπὸ γῆς χαὶ θαλάσσης τοῦ ἑξᾶραι αὖ-
τὺν ἐχ τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσδεις ἁπαγγείλαντες
αὐτῷ xai παραστήσαντες, ὅτι Περὶ τῶν ὧν ἠκού-
σθησαν ῥημάτων, οὐκ ἑπέρασεν ὁ βασιλεὺς kv Ίτα-
Mz, ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὐτῶν πἰ-
στεως ἑλαρώθη τῇ γνώµῃ. Οἱ δὶ ἀρχιερεῖς εὐθέως
ἀπὺ τῶν τριήρεων ἀποδάντες, καὶ οἱ τῆς Κωνσταν-
τίνου κατὰ τὸ σύνηθες ἠσπάζοντο αὐτοὺς, ἑἐρωτῶν-
τες Πῶς τὰ ὑμέτερα; Πῶς τὰ τῆς συνόδου; Ei
ἄρα ἐτύχομεν τὴν νικῶσαν;, Οἱ δὲ ἀπεχρίνοντο *
Πεπράχαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν. ᾽Αντηλλάξαμεν «τῇ
ἀσεθείᾳ τὴν εὐσέδειαν, προδόντες τὴν καθαρὰν ϐθυ-
σίαν. Αζξυμῖται γεγόναµεν. Ταῦτα καὶ ἄλλα αἰσχρό-
τερα, καὶ ῥερυπασμένα λόχια. Καὶ ταῦτα τίνες οἱ
ὑπογράψαντες bv τῷ ὅρῳ: Ὁ "Ἡραχκλείας ᾽Αντώ-
νιος (85), χαὶ οἱ πάντες εἰ γάρ τις πρὸς αὐτοὺς
ἤρετο Καὶ διά τί ὑπεγράφετε; ἔλεγον * Φοδούμε-
vot τοὺς Φράγγους. Καὶ πάλιν ἐρωτῶντες αὐτοὺς,
εἰ ἑθασάνισαν οἱ Φράγγο: τινὰ, εἰ ἑμαστίγωσαν, εἰ
εἰ; φυλαχὴν ἔδαλον; Οὐχί. ᾽Αλλὰ πῶς fj δεξιὰ αὕτη
ὑπέγραψεν; ἔλεγον, Koxfto- id γλῶττα ὠὡμολὶό-
Υησεν, ἐχριζούσθω, O0x Ko εἶχον τί λέγειν. xal
γὰρ Ἠσάν τινες τῶν ἀρχιερέων ἓν τῷ ὑπογρά-
φειν (86) λέγοντες * Οὐχ ὁπογράφομεν, ἐὰν [μὴ] τὸ
ἑκανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχοιτε. Οἱ δὲ ἔδιδον,
ris uxorem obiisse comperiunt , pariterque
reginam, tonjggem Demetrii despotz imperato-
risque fratris, fato concessisse. Ad Moratem
postea legatos misit imperator, gratum benevo-
ljumque animum suum, amicitiamque cum eo
integram per eos testatus. -Morates enim hanc
opinionem snimo praeceperat, (imperatorem in
Franciam transiisse folus cum Francis initurum,
ipsum eis adhzrere, et terra. marique bellum
inferre eonjurasse, ut ex Occidentis provinciis
eum erpellerent. At legati ipsum edocuerunt
imperatorem in Italiam non transiisse, ut ge
his que fama vulgata erant et ad eum perlata,
ageret , sed ut de fidei sum controversis dogma-
tibus: cum Italis disserereL et communicaret. At
postquam arebiepiseopi, episcopi εἰ presules
triremibus exscenderunt, — cives Cons!antinopo-
leos, ut mos est, eos salutant interrogantque :
Ut se res vestrae babent ? quomodq transacta
est synodus ? num vicimus nos ? Responderunt
illi : Fidem nostram pretio vendidimus ; religio-
nem nostram impietate commutavimus ; et ΑΣΥ-
mita facti purum sacrificium prodidimus. Istos
1921et turpiores dictu sermones habebant, etiam-
que ex iis qui decreto subsceripserant, Heraclec
nempe metropolita Antonius, ac cieleri. Si quis
vero eis objiceret, Et: quare subscripsistis ?
respondebant continuo, Francorum formidine id
καὶ ἐδάπτετο κάλαµος ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ Ίσαν C egimus. lnterrogautibus insuper, num Franci
τὰ δαπαντηθέντα εἰς αὐτοὺς νομίσματα, xal τὰ ἐν
χερσὶ µετρηθέντα ἑχάστου τῶν Πατρῶν. Βἶτα µε-
ταµεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια µετέστρεψαν. Πρὸς
την φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν aütuv πέπρα-
καν, xal ἐπέχεινα τοῦ Ἰούδα ἤμαρτον, τοῦ στρέ-
Ψαντος τὰ: ἀργύρια: d.Lt" οἶδε Κύριος, xal dve-
6ά1.1ετο” καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ἰακὼδ, καὶ ὀργὴ
ἀνέδη ἑτὶ cóv ᾿Ἱσραή..
prebueritis, nequaquam subscribemus, Qua
scripsere. Erogate equidem erant ad
tormentis ipsos subjecissent ? num flagellassent,
et in carcerem detrusissent ? respondebant non
ita habitos fuisse, sed quomodo lue dextra
subscripsit, dicebant, ita abscindatur : lingua
confessa est, radicitus evellatur : nee quidquam
aliud respondere poterant. Ἐκ archiepiscopis
etiam aliqui, eum subseribendum .erat deeretum,
dixerunt : Nisi pecunias, qua nobis sufflciant,
numerata, illieo calamum ' atragento lingentes sub-
eos alendos
immense ae pene infinit»w pecuniis;
unicuique etiam Patrum presens pecunia numerata fuerat. Postquam vero eos penituit, argen.
(eos noh retolerunt, Sua ergo confessione, quod fidem vendidissent, quam Judam ipsum, qui ar-
genteos reddidit, gravius peccavisse arguuntur; Sed novit Dominus et distwlit; εἰ iqnis. accensus
est in. Jucob, et ira ascendit super Israel *, -
! Psal. Lxxwit, 20.
Ismaelis Bullialdi note.
Mopár. Phranzes, lib. 11, eap. 15, notat Amiram D bendo decreto Florentino conflteretur ac exsecrare-
Moratem, ad qnem Andronicus lagrus seu lagris
missus est, voluisse ab illa profectione iinperato-
rem avertere. Alii dicunt Joannem imperatoreia ad
Moratem misisse Daulum Asanem, ut de profectio-
ne sua. eum cerilofem faceret. Moratem discessum
imperatoris in ltaliam dissuasisse, veritum ne quod
fo duscum Latinis contra Turcos iniret, Veziros
etiam Asani dixisse tradunt sultani amicitiam, quam
Latinorum ultiliorem imperatori fore.
(85) Ὁ 'HpaxAelac Ἀγτώγιος. Hie Antonius
leracleensis metropolita, postquam Constantino-
poli Greci reversi de eligendo patriarcha egerunt,
vel invitus electioni adfuit, non ut suffragium fer-
ret ; negavit enim id laturum; sed ut coram uni-
verso clero, peccatum, quod admiserat subscri-
iur ; seque dignum, cui manus, qua subscripserat,
prescinderetur, quibusdam famillariter secum
versantibus se fassus est. |
(66) Τινὲς τῶν ἀρχιερέων iv τῷ ὑπογράψειν.
Qui ex clero Constantinopolitano concilio Floren-
tino adfuerunt, negant, quando decreto suhsigna-
tum est, Grecos σιτηρέτιον, id est. cibaria et pe-
cunias, peliisse, aut Latinos proinisisse : quod
Grzcis tamen in patriam reversis objectum — est,
ipsosque auro suffragia suà vendidisse. lidem equi-
em fatentur pecuniam accepisse aliquos : plures
lainen eorum. deereto non. subsignavisse. De illo
Flareutino concilio adeundus Laonicus, lib. vi,
cap. 13 et seqq. usque ad 17.
-- d&*uwa NEN
1015
DUCE 106
CAPUT XXXII.
Serm despola ab Hungaris auailia implorat, duceque Joan. Hunniad rum provinci vadit. Morates su
" ᾳ Π * ? . e Turc N ; br
Hungarorum irruptione. perculsus, pacem cum despota et Hungaris stabilivit. Caraman j| deinde ditionem radit,
Aladines Moratis primogenitus diem obit. Tinperio successor desti
. ο . "gl
vitem privatam acturus. Prusam secedit. Hungari Turcis bellum fnferunt
filio se confugit ; ad Varnam Ladislaus Hungarie rez interficitur,
lam. priva'am redit Morates. unde revocatur
Morates Peloponnesum fhvadit, )
Mehemetes, et imperator salutatur.. Morntes
» Morates. cum copiis in Europam trajici!,
magnaque strage Christiani ceduntur. Ad vi-
Halile Bassa. Hunniades in Turcos iterum, sed improspere motet.
Interea nobis dictus Georgius despota Servie, A Ὁ δὲ προῤῥηθεὶς δεσπότης Γεώργιος (87), lov
cum devastatam ac desolatam ditionem suam cer-
reret, nulla spe alia sustentatus, quam paucorum
castrorum, qu: in Hungaria sita erant, possessione,
gemeretque quotidie, nullo ejus miseria permoto,
aJ Hungariz regem, qui puer admodum erat, ve-
vit. Omnia tunc regina illius matcr, exercituum-
que prefectus Jancus moderabantur. Sortem ita-
que suam deflendo hortatur, ut ejus miserti subve-
niant. Quibus perimota regina, magisque reformi-
dans ne Servia deserta devastator in Hungariam
penetraret, praefectum sumptus facienti. Georgio
auxilium ferre jubet. Is quidem dives pecuni:e erat :
stipendiariorum 199 itaque equitum ac sagüta-
riorum viginti quinque millia sumptibus suis conscri-
bit, fluviumque trajicit. Celeri profectione Sophiam
usque urbem perveniunt, igneque supposito eam,
aliaque in circuitu oppida et pagos, nibil integrum
relinquentes, comburunt. Universa vero przda in
fumen mersa illud trajecerunt, et viam, qux» Phi-
lippopolim ducit, pergunt." Verum Morstes in Occi-
dentecopias contractas Philippopolim adducit, cum
temporis angustia pressus ex Ánatolia vires ad se
accersere liaud potuisset. flungari usquead vicum
quemdam, quem Bulgari Izlati (id est aureum) ap-
pellant, processere. 1e inter Sophiam et Philippo-
τὴν αὐτοῦ γυμνωθεῖσαν δεσποτείαν, xai ph ἔχων
ἑτέραν ἑλπίδα πλὴν ὀλίγων πολιχνίων χειµένων Ev
τῇ Οὐγγρίᾳ, xaX στενάζων τὸ xa0' ἑκάστην, xil
οὐχ fiv 6 ἐλεῶν, ἔρχεται πρὸς Κράλην Οὐγγρίας,
Tiv Υὰρ νέος πάνυ' πλὴν τὰ πάντα ἐκυθερνῶντο
διὰ χειρὸς τῆς ῥηγένης τῆς μητρὺς αὐτοῦ, xal
Ἰάγγου τοῦ πρωτοστρᾶτορος ΄ καὶ παραχαλεῖ, καὶ
ὀδύρεται τοῦ τυχεῖν ἑλέους. Ἡ δὲ ῥήγενα xan-
φθεῖσα. μᾶλλον xa φοδηθεῖσα μήπως ἑρήμη κ-
φαλιμπανομένη Σερδία, xai εἰς OSvvplav ὁ q6o-
ρεὺς φθάσει. χελεύει τὸν στρατηγὸν οὖν τοῖς &va-
λώμασι Γεωργίου τοῦ βρηθῆσαι ΄ fjv γὰρ πλούσιος
σφόδρα χαὶ δὴ ῥογεύσας, xai λάδὼν ἰππεῖς καὶ
τοξότας ἄχρι χιλιάδας εἰχοσιπέντε περᾷ τὸν ποτα-
μὸν, xat ταχυδροµήσαντες ἕως τῆς πόλεως τῆς xi-
λουµένης Σοφίας (88), χαὶ «üp βάλλοντες ἓνέπρη-
σαν, xai τὰς πέριξ πάσας πόλεις xal χώµας, μη”ὲν
ἀφέντες. Τὴν δὲ λείαν πᾶσαν πέµμψαντες ἓν -ψ
ποταμῷ διεπἑρασαν * ol δὲ πρὸς τὴν Φιλιππούπολιν
ἤλαυνον. Ὁ δὲ Μουρὰτ τὸν τῆς Δύσεως στραν
ἀθροίσας. οὐκ εἶχε yàp εὐχερίαν τοῦ µετακαλέσα-
σθαι xal τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς φωσάτα. ἆλθεν εἰς τν
Φιλιππούπολιν. Οἱ δὲ 0ὄγγροι σὺν τῷ δεσπότῃ ἑλ-
θόντες µέχρι τῆς 'χώµης τῆς καλουµένης "h-
λατ] (89), χατὰ τὴν τῶν Βουλγάρων γλῶτταν, Ó
Ismaelis Bullialdi notee.
(87) Ὁ δὲ αροῤῥηθεὶς δεστύτης Γεώργιος.
Hac cap. Ducas ín rebus llnngaricis parum peri-
twm se prodit, cum eo tempore Hungariam a re- c
gina gnbernatam et. lanco scribit. Sic autem se
res habet : Albertus Austriacus, Sigismundi gener,
cum socero defancto suecessisset in Hungaria re-
tmo, biennio fere regnavit, obiitque anno 14539,
Octob. die 27, Elizabetha conjuge pregnante re-
Jicta, quz an. 1440, Februarii die 22, Ladislaum
postliumum peperit. Nuptias qnoque I.adislai Po-
loni, regis Polonie Casiwiris fratris, aspernata,
anno eodem in fcsto Puntecostes fllium. suum in-
fantulum Hungariz regem coronari curat. Seditiosi
interea aliquot Hungariz proreres Ladislaum | Polo-
num regemeligunt, etin Hungariam evocant. Adven-
tantem Polonum cum Elizabetha sensisset, in Àu-
atriam fllio secum abducto,et Hungarie corona clam
subrepta ac asportata, ad Fridericum ΕΙ 1mperat.
aufugit, Ladislaus Polonus die 17 Julii Hungartze
rex coronatur: eique corona, qua S. Stephani
regis reliquie coronat: erant, imponitur, quod
aliam regina suffurata esset secumque. abstulisset,
Polonus Hungarisn: usque. ad claden Varnensen
er xit. Eoqueinterfecto, Ladislaus posuhumus, cujus
mater Elizabetha regina anno 1441 obierat, Hun-
. παπί rex iterum anno 1445. proclamatur : πας
que Joannes Hunniades Corvinus interrex et regni
gubernator eligitur, eique reipublice Hungorice
summa tradiiur ; quam 2d aunum usque 1455, cum
Ladislaus posthumus ες Austria in Hungariam re-
vei$us est, rexit. Georgius Servia despota, post
Sigismundi obitum et Sinedrovum a Morate occu»
p
patum, tota Servia spoliatus com filio «uo Lazaro
Antibarium, vulzo, Anticari, se recepit. Eum Morz-
tes ab hujus urbis incolis repetit, οί Ragusium
aufugere cogit. Cumque Raguseos Morates, ut
Georgium sibi dederent, sollicitaret, molestiam el
incommodum Raguszis cercare ἀεδροία ver tus, in
Hungariam ad regem Wladislaum sive Ladislaum
Polonum confugit, eumque rogat, utsibi contra
Turcos opem ferat.Ladislaus Georgii zerumnis ac
calamitate motus, simul ut Turcorum audaciam
relunderet, in Turcos movere destinat, bellumque
ad annum 4445 protractum est, Veritus Morates
illins belli exitum, inducias decennales cuo Ls-
dislao et despota pepigit : huicque ditiones suas
ipsamque Semendriam restituit. Vix compositis
induciis ad arma reditum est : Julianoque cardi-
nale Casarino auctore atque impulsore, Ladislaus
inducias et jusjurandum violat, (ederaque «08:
fundit. Denuo itsque conscripto exercitu Ladis-
laus, anno 1444, Morati bellum infert. Peenas vero
repetente Nemesi a federum corruptoribus, juris-
uejurandi contemptoribus, ad Varnam, Tiberio-
poli. olim appellatam, 3d Pontum Euxinum si-
tam, prelium committitur : in quo Ladislaus et
Julianus cardinalis occubuerunt , niagnaque clade
Christiana respublica afflicta est. Bonfinius, D. ut,
libb. 1v, v et v1; Thwroczius, in Chronicis Hunga-
ricis ; Gerardus de Roo, Histor. Austriace lib. v,
et Maurus Orbinus in Slavorum regno.
(88) Τῆς xaAovpérnc σοφίας. Urbs Servis So bia
(89) Ἰζάτη. Hunc locum angustias saltus. Ela
dini Leunctavius appellat.
1011
HISTORIA BYZANTINA.
1618
ἑρμηνεύεται χρυση, v γὰρ τὸ χωρίον ἀνὰ µέσον A polim ουσ] ab utraque distantia situs erat. Et
Σοφίας xaX Φιλιππουπόλεως. "Ev δὲ τῷ με.αξὺ bon
καὶ δρυμῶνες δύσδατοι ἕως ἐγγὺς Φιλίππου, ἐδού-
1οντο γὰρ περᾶσαι τὰ bon, πλὴν διὰ πελεκυρόρων
xat δενδροτόµων ἀνδρῶν ποιῆσαι πορείἰαν πρῶτον,
εἶτα εἰσελθεῖν. Οἱ δὲ Τοῦρχαι περάσαντες τὰ δύσ-
όατα, xai ἑλθόντες ἀντικρὺ τοῦ φωσάτου τῶν Οὔγ-
ἵρων δειλιάσαντες, οὗ κατῆλθον ix τοῦ ὅρους ἐν
τῷ πεδίφ. Οἱ δὲ Οὕγγροι καὶ µάλα θαρσαλέως
ἀνέβισαν ἕως ἡμίσεως τοῦ ὄρους. Οἱ δὲ Τοῦρχοι
τοοθολοῦντες οὐχ ἐπαύοντο, πλὴν οὐδὲν Ίνυον * τέ-
1o; ὁρῶντες τὰ δύο µέρη μηδὲν ἀρεϊκὸν πράττοντες
διὰ τὴν δυσχολίαν τοῦ τόπου, ἑστράφησαν ὄπισθεν
ὅθεν ἦλθεν ὁ καθείς. Τότε ὁ Μουρὰτ ἑδειλίασε, βα-
λὼν χατὰ νοῦν ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐκ εἶδε
δύναμιν Οὕγγρων διαδῆναι τὸν ποταμὸν, xat νῦν
ὁ δεσπότης τοῦτο ἐνήργησε, πέμπει ἀποκριαιάριον
εἰς τὸν δεσπότην, xal δίδωαι τὰς πόλεις ἁπάσας
αὐτοῦ xal τὸν Σµέ2ροβον. Πέμπει οὖν xai τοὺς
υἱοὺς. αὐτοῦ τυφλοὺς ὄντας, xa τοῦ Δραγουλίου
ὁμοίως, xal ποιεῖ συνθήχας ἑνόρχους. Καὶ μηνύει
ἐν Οὐγγρίᾳ τῇ ῥηχένῃ (90) καὶ τῷ τοποτηρητῇ τῆς
Βασιλείας. "Hv γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ Ἰάγγος (91).
Ὁ δὲ τοποτηρητὴς τοῦ Κράλη Οὐγγρίας ἣν ὁ ῥὴξ
τῶν Σάξων (92) µετεχαλέσαντο γὰρ αὐτὸν, καὶ
ἐποίησαν ὃ πίτροπον, διὰ τὸ εἶναι νέον τὸν καθολι-
xby Κράλην (Rv γὰρ τότε πεντεκαιδέχατον ἄγων
ἔτος). Καὶ ἔρχονται οἱ Τοῦρχοι ἓν Οὐγγρίᾳ, Ίγουν
ol πρέσθεις, καὶ δίδωσιν ὄρχους τῷ ῥηΥγ) Σάξων,
xa: λαμθάνουσιν ὄρχους τοῦ εἶναι φίλοι χαὶ Ίγα-
πημένο:᾽ µήτε ol Οὄὔγγροι περάσουαι τὸν ποταμὸν
του ἑλβεῖν κατὰ τοῦ Μουρὰτ, µήτε οἱ Τοῦρχοι κατὰ
τῶν Οὕγγρων. Ὁ δὲ Ἰάγγος οὐκ ὤμοσε λέγων (90), ᾿
Ἐγὼ δεσπόζοµαι, οὗ δεσπόζω,
Τότε, εἰρηνεύσαντες οἱ Τοῦρχοι, ὁμοίως καὶ Οὔγ-
Ύροι χαὶ Σέρθοι, αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμὰν (94)
ποιεῖται τὴν παρασχευἠν. Καὶ συναθροίσας πᾶσαν
τὴν τῇ: θράχης xal θετταλίας δύναμιν, καὶ διαδὰς
τὸν πορθμὸν, πῄήξας τὰς σχηνὰς iv τῇ Προύσῃ,
παρεσκεύαξε χαὶ τὰ ἀνατολικὰ στρατεύματα. Ὁ-
polo; πέµπει xal πρὸς τὸν vU,v αὐτοῦ τὸν πρῶτον,
᾽Αλατίνην ὀνόματι, τοῦ συλλέδχι στρατὸν ἐκ τῆς
qua haà urbes interjacet via, difficilis atque ardua,
montibus ae saltibus ad. Philippopolim fere porre-
celis, redditur. Montes superare Bungaris proposi-
' tum erat, viamque sibi lignatorum opera sternere,
deincepsque ingredi, Turci vero, viis illis arduis
et salebrosis superatis, progrediuntur, donec ipsis
Hungarorum castra conspeeta sunt ; metu repressi
ex monte in campum non descendernnt. Quare
Hungari audacia majori montem ad. dimidiam ac-
clivitatem suhierunt, a Turcis perpetuis missilibus,
nullo tamen damuo accepto, petiti. Tandem cum
uirique cernerent :se loci angustia prohiberi, quo-
minus egregium aliquod facinus ederent, in suum
quisque, unde venerant, lecum revertuntur. Meta
B Morates tunc perculsus, animo revolvebat, uon
. visas prius Huugarorum copias fluvium transiisse,
nunc despotam eas addurisse; quare legatos ad
despotam destinat, omnes urbes, quas ei cripue-
rat, ipsumque Smedrovum restita:t.. Filios etiam
excscatos ei remisit, Draculio etiam 4106, quos
careere clausos tenebat, reddidit ; pacemque fide
data ac jurejurando sancivit, quam regin:z Hunga-
rig et regni totius proregi οἱ gubernatori siqui-
ficat ; Jangus enim praefectus exercituum erat ; re-
guum vero prorex et administrator procnrahat Sa-
xonum regulus, quem Hungari curatorem regni
constitnerant, Turci itaque legati aecedunt, eume-
que Saxonum regulo pacem ineunt ; amicitiam mu-
iuam inter ipsos intercessuram jurati pollicentur ;
in eam conditionem quoque descensum, Hungaros
fluvium non transituros ut Morati bellum inferant :
nec Turcos pariter, ut in Hungaros meveant, Jan-
gus his pactis non subscripsit, nec jusjurandum
prestitit, subditum so esse allegans, non vero do-
minuin.
Pace his conditionibus inter Turcos, Hungaros
et Servios composita, Morates adversus Caramanum
belii expeditioni se aeciagit : collectisque 193
Türacie et Thessalic copiis fretum trajicit, et Pru-
$t Caslra metatus ad bellum se parat, Orientisque
illic milites cogit. Aladini quoque primogenito suo
mandat ut ÀAmasiz exercitum conscribat, et [δη-
nium accedat; quibus paruit Aladines. Caramanus
᾽Αμασείας, xai ἐλθεῖν ἐν "Ixovit* ὃ καὶ rexolrxsv. D equidem, quo tempore despota et Jangus Morati
-
(90) Ka! µην ύει ὃν Οὐγγρίᾳ ῥηγόνῃ. Fieri ne-
quit istud, ut ex superioribus liquet. Aufugerat
anno 1440 resina, et in Austriam transierat, auno
sequenti 1441, res humanas reliquit : quare | ge-
sis auno 1445 interesse uon potuit.
(941) Ἡν γὰρ πρωτοστράτωρ ó "Iáryoc. Verum
est Iaacum seu Joannem Hunniadem profectum
generalem Hungarica militi: fuisse.
(92) Ὁ δὲ τοποτηρητὴς c. x. O0. ἦν ῥὴξ τῶν
Zá£wv. Moc falsum. Ladislaus enim Polonus rez
fuit Hungariz, eamque regio nomine, non tutorio
aut vicario rexit : nec unquam Saxonuut, qui hoec
loco pro Polonis a Duca sumuntur, rex fuit * sed
Casimiri Polonic regis frater. Videndus Leuncl.
lib, xiv, de istis motibus bellicis et pace cum
Ismaelis Bullialdi note.
Bunzaris Turcisque inita,
(95) 'O δὲ Ἱάγγος οὐκ ὤμοσε Jéywuv. Cum
istis non hene conveniunt, quz hujus capitis ini-
tío dixit Ducas : omnia scilicet in. Hungaria : per
reginam et Hunuiadem gesta fuisse et. gubernata :
hic vero per proregem et regis adolesventis tuto-
rem, Quamvis vero Ducas res Hungari: persoua-
rumque principum statum ignoraret, res intet
Turcos et Hungaros gestas optime persecutus est.
De istis bellis adeundi Laonicus, libb. vi et vir ;
Leunc!avius, lib. xiv, et Phranzes, lib. n, cap. 18.
(94) Αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν. Laonicus, lib.
vi, et Leuucl, lib. xiv, hujus quoque belli, post
motus Hungaricos Serviosque compositos, listo-
riam narrant.
119 DUCES — 1020
bellum inteleraet, occasione: nactus. eum inva- Ὁ γὰρ Καραμᾶν, ὅτε ὃ δεσχότης οὖν τῷ Ἱάγγῳ
dit, urbesque sibi a Morate ereptas recnperat. Heec-
que fuit belli origo. Prusa metis castris Morates
Cotyseum venit, unde in Phrygiam Salutariam per-
rexit : ubi bellico apparatu, quantum necesse. erat,
iastrucio, Jconium deinde venit. Λε Caramanus
cem suis fugit, montesque Syria (ünitimos, qui tu-
tum ei receptum prssbebant, occupat. SMoroates Tco-
nium hostiliter deprseedatus magnam — vim auri at-
que argenti hluc secum portans urbem Laranda
accessit; Larandinos omni calamitatis et serumna-
rum genere vexavit ; indeque deflectens grassstur
populsbundus, predamque agende ez omnibus op-
pidis totaque Caramemi dilione, damnaque Turcis
ejusdem, ac ipse erat, gentis inferendo. Excedere
vero ex Caramani Qinibus in anime habens, filium
suum dimisit, qui Amasiam reversus est; ipse veró
Prusam rediit, et exacta jam 2state in Thraciam tra-
jecit : Caramanus deinde ditionis suse ioca repetit.
lieme deinceps appetenie venit ex. Amasia Aladi-
nis Moratis fllii servorum unus, qui eum diem
obiisse nuntiat. Hunc pater acerbo luctu planxit,
quippe anuum decimum octavum jam agens, fore
mosus admodum et audar erat. Luctu finito, om-
nibus ducibus ac satrapis suis convocatis, impe-
ratorem principeuique omnium sibi subditorum
Mebemetem secundogenitem | fllium suum, impu-
berem etiamnum admodumque puerum, designa-
vit; in Anatoliam deinde profectus, vitam priva-
jam Prusse quietus agebat.
Appetenie deinde vere, ab Hungaris finibus spe-
€ulatores venerunt, qui novo imperatori ejusque
cnsiliariis res imperii procurantibus Halili, Saricis
et Zagano auntiant, Hongarorum et Walachorum
iungens agmen ad Danubii ripam convenire : quem
nuntius patri suo Melemetes mittit. Merates de
vielatis jurejurando ac fide attonitus, quid acturus
esset delibersbat, /Estate deinde inchoata, sub or-
tum Caniculie canctas Orientis copias eontraxit. At
ex ZEgeeo mari viginti quinque triremes venerunt,
οἱ Caullipelim usque progresse transitum (inpe-
dierunt. Pars illarum etiam usque sd ostium sacrum
processere, 194 illac quoque teajeetum. prohibi-
εν. Hungari vero postquam Donubiuim iransie-
runt, iter securi pergunt, omnia obstacula remo-
ventes, et deditione castra accipientes, et Varnam
usque progrediuntur. Cumque Morates trajectu ar-
ceretur, tzedio affectus morebat : quique Mehemeti
atlerant, in ancipiti stantes, animos deepoudebaut.
Progressus iaudem Morates ad bostium superius
$acro vicinum, tutus et liber a triremium insecu-
Is naelis Bullialdi notes,
(95) λάραγδα, urbs Lycaouie sub lconii throno.
(96) Χειμῶνος δὲ dpEarroc. Leunclavius Aladi-
nis mortem ex bistoriis Turcicis anno 846, et ex
Aunalibus anno 847 contigisse siatuit : aute bel-
jum a Joanne Hunniade οἱ Georgio despota Turcia
illatum. Ducas vero post bellum illud confectum.
ἤλθασι χατὰ τοῦ MoupXt, εὑὐρὼν xai οὗτος χώρ»ν
κατήλθε, xal ἔλαδε τὰς πόλεις αὐτοῦ, ἃς προ)α-
ζὼν «Dav ὁ Μουράτ. Καὶ αὕτη ἑστῖν fj αἰτία τῆς
μάχης. "Atápac δὶ ἐκ Προύσης Ίλθεν εἰς Κοτύαιον,
ἐκεῖθεν Ev Σαλονταρίᾳ, x&xel ποιέσας παρασχευΏν
ἐκανῖν ἔρχεται εἰς Ἰχόνιον. Ὁ δὲ Καραμὰν φεύ-
γων σὺν τῷ στρατεόµατ!, εἰοῆλθεν ἓν τοῖς ὁρίοις
τοῖς pb; Συρίαν tv ὄρεσιν ὀχυροῖς. Μουρὰτ δὲ τὸ
Ἰχόνιον ἀφειδῶς χουραεύσας, καὶ χρυσὺν καὶ ἄρ-
Ὕνρον ἱκανὸν Εκεῖθεν κοµίδας, ἓν τῇ τῶν Àapa:s-
δῶν (95) ἔρχεται πόλει, κἀχεῖ πάνδεινα xaxà ἑρ-
γαοάμενος τοῖς Λαρανδινοῖς, ἑστράφη λεηλατῶν,
xal κουρσεύων πάσαν m) v καὶ χώραν τοῦ Χαρα-
μᾶν, τὴν ζημίαν Ποιῶν ὁμοίως αὐτοῦ Τούρχοις.
B Βουλόμενὸς δ' ἐξειθεῖν ἐχ τῆς γῆς τοῦ Καραμὰν,
ἀπέλυσε τὸν υἱὸὺν αὐτοῦ σὺν τῷ στρατῷ, xal
ἑστράφη «i; ᾽Αμάσειαν. Αδτὸς δὲ χατελθὼν Ev τῇ
Προύσῃ ἑπέρασεν εἰς θράχην θέρους ἴδη παρερ-
χοµένου. Ὁ δὲ Καραμὰν ἑστράφη πάλιν Ev τοῖς
ἴδίοις αὐτοῦ τόποις. Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος (96),
ἦλθεν ἐξ "Apsotlac εἷς τῶν δούλων τοῦ ᾽Αλατὴν
«oU υἱοῦ αὐτοῦ, μηνύων tbv αὐτοῦ θάνατον. Ὁ δὲ
Μωρὰτ µέγα πένθος ποιῆσας, ἣν Υὰρ ὁ ᾿Αλατὴν
ἄγων ἔτος ὀχτὼ χαὶ δέχατον, ὡραῖος Ἱπάνυ τα)
εὔτολμος * μετὰ δὲ τὸ πένθος χαλέσας πάντας τοὺς
ἀρχηγοὺς, χαὶ δατράπας αὐτοῦ, ἀπέδειξεν Ἰγεμόνα
xai ἀρχηγὸν τοῦ ὑπηκόου παντὺς τὸν δεύτ:ρον
υἱὸν αὐτοῦ, τὸν Μεγεμὶτ, ἀφῆλιξ ἔτι χαὶ za-
δίον νέον ὑπάρχων ' αὐτὸς δὲ περάσας b» τῇῃ 'Avo-
C τολῇ ἰδιωτεύων ἐν Προύσῃ ἐκάθπητο.
Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου, Άλθασι κατάσχοπυι ix τῶν
* ec Οὐγγρίας μερῶν ἀπαγγέλλοντες sq vlt ἡγεμόνι,
«καὶ τοῖς φροντίζουσιν αὐτῷ, Χαλὶλ, Σαριτδία, καὶ
Ζάγανος, ὅτι kv ταῖς ὄχθαις τοῦ Ἵστρου συνάγεται
φλῖθος Οὔὕγγρων καὶ Βλάχων πολύ. Ὅ δὲ Μεχεμὲτ
µτνύει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. 'O δὶ Μουρὰτ, θαυμάσεα:
ἐπὸ τῇ παραδᾶσει τῶν ὄρχων, ἑλογίξετο τί ἄρα μὲ)-
Ἆει γενέσθαι. Θέρους οὖν ἀρχομένου᾽, Σχάλει πρὸ;
αὐτὸν τὰς ἁπανταχοῦ δυνάµεις τῆς "Ec , πρὸς sk
τοῦ Κυνὸς ἐπιτολάς' χαὶ ἐξ Αἰγαίου πελάγους (97)
ἀνεφάνησαν τριέρεις εἰκοσιπέντε. Καὶ ἐλθοῦσαι ἀν-
τικρὺ Καλλιουπόλεως ἑκώλνον τὸν πόρον. 'Opcus
xal µέρος τῶν αὐτῶν τριβρεων ἔπλεε µέχρι τοῦ ἵε-
ροῦ στοµίου, χωλύουσαι τὰς ἐχεῖ πορείας. Οἱ δὲ Ούχ-
Υροι περάσαντες «bv πόρον τοῦ Δανοῦδεως, foyer
ἀδεῶς χαθαίροντες τὴν ὁδὺν, xal λαμθδάνοντες τὰ
κάστρα Ίλθοσαν οὖν µέχρι Βάρνας. Ὅ δὲ Μουρὲς
ph εὑρίσχων πορείαν Ίσχαλλεν' οἱ δὲ τοῦ Μεχεμὶ:
ἐν ἀπορίᾳ ὄντες ἠθύμουν, Τότε ἀναθὰς πρὸς τὸ sov
ἱεροῦ στόµιον ἑγγὺς, xai εὑρὼν ἄδειαν ἀπὸ των
τριέρεων, ἑπέρασε xal αὐτὸς, xal οἱ μετ αὐτοῦ.
pacewque cum Hungaris et Serviis compositam
tradit.
(97) Kal ἐξ ΑΙγαίου πελάγους. Leunclavius idem
notat, l:b. xiv, et io Annalibus Turcicis classem ltalo-
rum fuisse dicit.
1021
HISTORIA BYZANTINA.
107
Οἱ δὲ τοῦ Μεχεμὲτ κρατοῦντες BópAag (08), καὶ A tione cum suis transfretavit, Sub Meliemete qui
µαθόντες τὴν διάθασιν τοῦ Μουρᾶτ, ἓν μιᾷ ἡμέρᾳ
ῥνώθησαν. Καὶ δι᾽ ἑτέρας δύο ἡμέρας ἔφθασαν kv τῇ
Βάρνῃ (99). Καὶ τῇ ἐπιούσῃ συνάψφαντες πόλεμον .
φωθερὸν χαὶ φρικώδη ἀπὸ πρωῖας ἕως ὥρας ἐννάτης,
κατέχοπτον ἀφειδῶς οἱ Χριστιανοὶ τοὺς Τούρχους,
Περὶ δὲ ὥραν δεκάτην, µείνας μόνος σὺν wtvsaxo-
clot; fj πλέον, 3) ἔλαττον, στρέφει τὰς ἠνίας τοῦ
ἵππου 3$ ῥῆξ Σάξων χατ᾽ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰάγγος ἑκώ-
λνεν (1) αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπείσθη' χαὶ προσεγγίσας
χαιρίαν δέχεται ὁ ἵππος πληγὴν, καὶ τὸν ἀναδάτην
χύμδαχον ἐφαπλοί, καὶ καρατομοῦσιν αὐτὸν παρ-
ευθύ. 'O δὲ 'láyyoz ἰσθεὶς τὸ γεγονὸς, ἣν γὰρ f
χεφαλὴ ἀπῃωρημένη τῷ δαρὶ, καὶ Χχραυγα), xai
ἀλαλαγμοὶ, καὶ, 'O φεύγω» φυγέτω. Κατέκοψαν
militabant Ryylis occupatis, Moratisque transitu
cegnito, unius diei itinere ei se conjuunxzerunt, al-
terisque castris Vornam perveniunt. Postridie prw-
lium horrendum ac cruentum a diluculo ad horam
diei nonam commissum. Christiani-nulii parcegtes
Turcos cecideranl; verum cirea boram deeimem
Saxonum regu!us solus, suorum quingentis prater-
propter stipatus ia Turcos equum impellit. Hoc ne
committeret, dehortabaiur Jangus, cui tamen haud
paruit ; οἱ propius cum accessisset, letbale vulnus
equus accipit, sessoremque regulum in. eaput pro-
num excutit, cni caput Turci illico amputarunt.
Casum statim eognovitJangus ; caput enim hastae
praefixum sublime conspiciebatur, clamoresque et
«bv ol Τοῦρκοι πλείστους, xal ἡ νὺξ χατέλαδε, xai D vociferationes excitata erant, Qui fugit fugiat. Ma-
ὁ Ἰάγγος µόλες διασωθεὶς ἑπέρασε «bv. πὀταµόν.
Οἱ 5à Ταῦρχοι νιχηταὶ εροπαιοῦχοι ἐπανέζευδαν.
Τότε 6 εὐτυχῆς Μωρὰιτ πάλιν τὴν περαίαν περᾷ,
xai iv τῇ ἹἩΜαγνησίᾳ ἀφιχνεῖται, κᾶχεῖ τὴν κατοί-
χησιν ἐμπορεύεται.
'AXA* οἱ Χριστιανο µήπω νοῄσαντες, ὅτι al
ἁμαρτίαι ἡμῶν εἰσιν οἱ ἐμπεδοῦντες ἡμᾶς, καὶ αἱ
xaxlat ἡμῶν εἶσιν οἱ τὰ καχὰ προξενούντες, πάλιν
ἑτέραν ἀφίησι καθ) ἡμῶν ὀργὴν ἡ τύχη. Ὁ γὰρ
Χαλὶλ (3) πρακτιχὸς ὑπάρχων περὶ τὰ τῆς ἀρχῆς
μεθοδεύµατα, καὶ ὅτι ὁ νέος οὖχ εὐτυχήσει ποτὲ,
ἄγεται πάλιν παρ᾽ αὑτοῦ ὃ Μουρὰτ kv. τῷ παλατίῳ
τῆς ᾿Αδριανοῦ, καὶ εὐφημίζεται ὡς ἠἡγεμών. Ὁ δὲ
νέος ἡγεμὼν Μεχεμὲτ 6 vibe αὐτοῦ στἐλλεται παρὰ
τοῦ πατρὸς, τοῦ ἀρχηγεῖν ἐν τῇ Μαγνησία. Μαθὼν
δὲ τοῦτο ὃ Ἰάγγος περᾷ τὴν περαίαν τοῦ "lacpou
ἐς ἄλλης ὁδοῦ, καὶ διαδὰς τὰ στενωπὰ πάντα ἔρχε-
ται πρὸς «b Νῆσιν (5), | ol, «bv Κόσοδαν. Καὶ ὁ
Μουρὰτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ ἔτοιμος. Καὶ
δῃ πολεµήσαντες áo" ἑσπέρας, πρωῖ σχοτίας οὔσης
ἐγείρεται σὺν μερικοῖς στρατιώταις, χαὶ ὡς δῇθεν
ἑτοιμάσων πρὸ ὥρας τὸν πόλεμον, αὐτὸς διέδρα.
Οἴδε γὰρ τὴν στρατιὰν τοῦ Τούρκου ὑπερέχουσαν
ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τοὺς Οὔγγρους δειλιῶντας καὶ
gnam itaque stragem Turci eduut : et nocte super-
veniente, vix superato fluvio, Jangus salvus evasit.
- "Turci, parta victoria, fugatisque liostibus serecepe-
runt : et Morates prospera fortuna usus ín oppo-
sitam Europs Asiam iterum iransit, Magnesiam
petit, habitationemque sibi illie eligit
in nos porro Christianos nondum satis intelll-
, gentes peccatis nostris irretitos teneri , vitiisque
et flagitiis damna et calamitates in 108 accersere,
aliud telum irata fortuna immisit. IIalil enim artium,
quibus imperium regi debet, peritus, et adolescen-
tulum Mehemetem nunquam fortnnatum fore su-
spicatus, Moratem iterum in palatium Adrianopo-
leos reducit, imperatoremque salutat. Junior vero
princeps Mehemetes a patre Magnesiam missus est,
ut res imperii illis in partibus administraret. Hoc
cum rescivigset Jangus, Istrum alia via transit, om-
nihbusque angustiis superatis Nisim accedit, qux ad
Cosovam sita est. Morates huic eum toto exercitu
paratus occurrit. Sub vesperam jam proelium ini-
tum erat, mane, priusquam illuxisset, cum agmi-
nis parte movet Jangus, et ad mature pugnanduur
omnibus simulate dispositis, aufugit. Turcorum
enim exercitum copiis suis multitudine longe supc-
riorem sciebat : Hungaros trepidare et fugz inten-
Ismaelis Bullialdi note.
(98) Κρατοῦντες Βύγλας. Forte bie intelligenda
urbs in Odry
políta Adrianop. iwi moniis. Bilgiur a Turcis ap-
pellstur, utex vocabulorum elementis probabile fit.
(99) Pugna ad Varnam et accepta a (Christianis
clades Novemb. 40, anno 1444, Hegirz 848, qui
coepit 49 Apr. die Dominica. Novemb. 10 erat Regeb
vcl Regiad mensis dies 99 feria πι.
(1) 'O δὲ 'Iáruoc ἑκώλυεν. Idem Phranzes, lib.
u, cap. $8, tradit. Laonicus, lib. vu, Wiladis-
laum, ut castra Moratis aggrederetur a quibusdam
impulsum, qui Hunniadi invidebant, scribit.
(2) 'O ràp XaA(A. Leunclavius lib. xiv, et Laoni-
eug, lib. vin, quibus artibus Cbalil Moratem in re-
gium solium reduxerit, exponunt. Id factum adno-
tant Annales Turcici anno Hegire 850 (id est,
Christi 1446), expeditionemque Moratis iu Moream
eodem anno. Sed ita intelligendum est, anno 849
"Christi 1445], Moratem in thronum. ipperatorium
reJuctum; in Peloponnesum sub finem auni 1445, at
Hegirz $49, venisse, et anno 1446, Hegire 850,
sis, quz Βούχελος appellatur, sub metro- D Hadrianopolim reliisse. Tau annales Turcici quam
hisforia Hungarica adno!ant Moratis in Moreau
expeditionem plusquam biennio antevertere Hun-
niadis cum Morate in campo Cosovo przlium: quod
equidem verum est, Expeditio siquidem in Moream
contigit circa finem anni 1415, οἱ initium 1446,
pugna in campo Cosovo anno 1448. Phranzes ta-
men et Chronicum breve, quod hic dedimus, ad
annum 6855, menseinque Decembrem [id est,
Christi 1446] referunt. Ducas forte hujus queue
pugns mentionem statim subjicit illis, quee de Var-
nensi narravit, quod ad res Hungaricas et Servio-
Tum pertineant.
(9) Πρὸς τὸ Νῆσι». Nisis urbs Servize ad Ibarem
fluvium. Ptolemzo in ix Europze Tabula habet N£cov
in superiore Mysia: in qua habetur etiam fluvins.
Ciabrus, quem aliqui voluut esse lbarem: verwin
in illa Ptolemzi 1abula longissime abest. Ciabrug.
fluvius ab urhe Neso. Laonicus, !ib. vi, Νήσιον vocat.
ι
1021
DUCE
Er
tos esse. Morates orto sole 1955 Hungarorum ten- Α εἰς qurhv μελετῶντας. Τότε ὁ Μουρὰτ ἡλίου fx
toria dissipata cernens, et fugz ipsos se commi-
«isse, in eon. impressionem facit ; partim spoliat,
partim interficit, aliis fuga evadeniibus. 1s equi-
dem celebrem victoriam adeptus, clade inslgni Jan-
gnm affecit. llae insuper vietovia letus converso
itinere in Peloponnesum movit. Constantinus enim,
qui Lacedsemonis despota crat, comperta regis ex-
perditione, triremiumque ad Hellespontum appulsu,
Tureas internecione perituros praedixerat : ultraque
Hexamilium progressus Thebas vicosque vicinos
óceupaverat, Morates. rebus prospere admodum
gestis reversus, legatum. mitt urhes sibi erepias
pepetitum : quibus se decessuruni negavi Constan-
tinus. In hunc propterea movit Morates : et ad Ile-
xamilium, quo ante annos quatuor refecerat,
Constantinus castra metatur, Cum sexaginta mili-
tum millibus intra murum se continebat. Constan-
Vinus, «uem facile superat Morates.. Tllum ejusque
fratrem Thomam Achai:e despotam Alhani statim
prodiderunt: qui, patefacta eorum fraude, fuga sibi
consuluernnt, Morates. interim Patras usque et
G'arenciam excurrit, cunctis sibi obviis deletis,
Hexamilioque everso et in ruderum congeriem re-
dacto, maneipiis etianraltra sexaginta millia captis,
Fetroceseit.
αὑγάζοντος ὁρῶν τὰς σχηνὰς τῶν Οὕγγρων διεσχε
δασµένας, xal cl; φυγὴν βλέποντας, ἐπέπεσεν (xr
αὐτοὺς, xal τοὺς μὲν ἐσχύλευσε, τοὺς δὲ χατέσφὰ,
ξεν᾽ ἄλλοι ἔφυγον, xat ἐγένετο µεγάλη νίκη Μουρὰτ,
xal ἧττα τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ νίχης µε-
Υάλης, κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἑστράτενεν. 'O γὰρ
Κωνσταντῖνος δεσπότης ὢν τότε Λαχεδαιμονίας, xal
ἰδῶν τὴν ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς, χαὶ τὰς τεριἠβεις tv
Ἑλλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελη ἀπώλειαν τῶν
Τούρχων, χαὶ ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Ἑξαμιλίου «De
846a; καὶ τὰ πέριξ χωρία, Στραφεὶς δὲ ὁ Μουρὰτ
σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ, δτἐλλει ἁποκρισιάριον, ζητῶν
τὰς πόλεις αὐτοῦ. Ὁ δὶ Κωνσταντῖνος (4) οὐκ Ίθελε,
Καὶ στρατεύσας, καὶ Ost; χάραχα iv τῷ Ἕξαμι-
λίῳ, ἣν Ὑὸρ πρὸ τεσσάρων χρόνων οἰχοδομέήσας
αὐτό, 6 δὲ Κωνσταντῖνος σὺν ἑξήχοντα χιλιάσιν ὧν
ἐντεὸς, αὗτος εἰσῆλθε χαὶ ὡς ἐν ὁλίγῳ xa αὐτὸς xal
θωμᾶς ὁ ἁδελφὸς αὐτοῦ δεσπότης ὢν Αχαΐας παρε-
δίδοντο ὑπὸ τῶν ᾽Αλθανῶν (5)* πλὴν αὐτοὶ τὸν δό)ον
ἑννοήσαντες ἁπέδρασαν. 'O δὲ Μουρὰτ ρέχρι Tla-
ερῶν xa Γλαρέντξας (6) δραμὼν, xaY ἀφανισμὴ
παραδοὺς πάντα τὰ ἐχεῖ, ὑπανέστρεφε χαλάσας τὸ
Ἑξαμίλιον, ἐρείπιον χαταλιπὼν αὐτό: αἰχμαλωτεύ»
σας πλῆθος λαοῦ ἑπέχεινα χιλιάδας ἐξήκοντα.
"CAPUT XXXIII.
-" éannes imperator moritur, et. Constantinopolim Constantinus despola venit, Moratemque sibi conciliat. Morates Klie
suo Mehemeti uxorem. dat, posique celebratas nuptias atatim moritur. Mehemetes ἄε patris morie certior. facius
Adriimno) olim venit, imperator satulatur, et de imperii rebustractat. Moratis mores et ingenium, morbus, et insomunum
ente mortem ei oblatum. Mehemetes fratrem suum strangulat. Georgio Serve despote filiam, novercamque suem
Melemeles petenti remittit. Per legatos Bysantmi cum Me
le pacem consiituunt, et pensionem ad. alendum 0Υ.
chanem ab eo accipiunt. Principum εί urbium. legationes ad moratem.
Per idem tempus imperator Joannes longa an-
norumserie podagra conflictatus, post reditum ex
Iialia multis curis ac sollicitudinibus oppressus,
cum propter Ecclesiarum perturbationem ac dis-
sensionem, tum ob despana interitum, morbo
correptus est, et paucos post dies Romaorum ul-
timus imperator ipse fato cessit. Qui ergo Constantí-
nopoli res imperii administrabant, legatos ad Con-
stantinum miserun!, qui in urbem eum adducerent.
Is legatos ad Moratem misit, donis verbisque suavi-
hus animum ejus captavit, et offensionum preeteri-
tarum omni causa remota placavit. Morates etiain
cum uxorem dare filio suo decrevisset, 1 96 a prin-
eipibus Armeni: finitimis sponsam ei petivit Turca-
tíris filiam Turcomanorum, qui ulira Cappadoces
*O δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης (7) ποδαλγἰᾳ πιεζόµενος
àv πολλοῖς ἔτεσι, xal μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ "I:za-
Mag ἓν πολλαῖς θλίφεσι xal δυσφορίαις iv, πῆ μὲν
διὰ τὴν τῶν Ἐκκλησιῶν ταραχὴν, πῆ δὲ διὰ τὸν ἐχ-
δηµίαν τῆς δεσποίνης, κατέλαθεν αὐτὸν νόσος, χαὶ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἑτελεύτησεν, ὕστατος βασιλεὺς 18)
χρηµατίσας ᾿Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντῖνον τέμ-
Ψαντες, οἱ τὶς Κωνσταντίνου Ίγαγον αὑτὸν ἓν τῇ
πύλει. Καὶ πρέσθεις στε[λας εἰς τὸν Μουρᾶς, xat
δεξιώσας αὐτὸν σὺν δώροις, χαὶ μµειλιχίοις λότοις
εἰρήνευσεν αὐτὸν, ἄρας Ex µέσου πάντα παρεληλυ-
θότα σκάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάµους ποιῆσαι (9) τῷ
vlip αὐτοῦ, 1 Τάγετο νόύμφην ix τῶν ἡγεμόνων πρὸς
τὰ τῆς Αρμενίας ὅρια Χειμένων , θυγατέρα τοῦ
Τουργατὴρ (10) ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν ἐχεῖσε παρα-
e Ismaelis Bullialdi note.
(4) 'O γὰρ Κωνσταντῖνος. Adeundus Laonicus D peratoris Joannis frater, Demetrio fratri natafmajori
lib. vin, ubi diffusius iilam expeditionem — narrat,
et cum nostro prorsus sentit. Phranzes, lib. u,
cap. 19.
(5) Παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν "AACarvitov. Μοτο
scu Peloponnesi partem Albagos habitasse testatur
Phiranzes, lib. i, cap. 21, qui ipsos vocat Pelopon-
nesios Alhauitas.
(6) Μέχρι Πατρῶν xal Γ.λαρέγτζας. Patre urbs
Achaig in. Peloponneso metropolis. Clarenza vulgo
Chiarenza, olim Cyllene, in Elide Peloponnesi. Aliis
est Dynie, Sita estin ora occidua Morez seuPelo-
ponnesi. ]
u| '0 δὲ βασιΛεὺς ᾿]ωάνγης. Phranzes, lib. 1!
ο. ult. ; Laonic. lib. vi, sub finem. Constantinus im-
praloatus est. Metuebant enim Constantinopolitani,
ne Constantinus repulsam passus, Demetrio et uibi
bellum inferret, resque Graecorum reliquas perderet.
(8) "Ὕστατος βασιωεύς. Joannes ultimus impe-
rator appellatur, quia nunquam Constantinus ejus
successor coronatus est.
(9) Βου.1ηθεὶς δὲ γάµους ποιῆσαι. Leuncl. lib,
xiv, hanc. mulierem Dulgadiris, qui est Turcarir,
neptem et Suleimani filiam fvisse tradit, ex histu-
ría llanivaldana: noster Ducas Turcatiris seu lul-
gadiris tiliam dicit, iu quo cum Verantiana Histuiia
cousentit.
(10) Gvrazé; a toU Τουργατήρ. Hujus Dulgadiris
sive Turcatiris ditio, Anadole, sed vera pronuntia-
1025
HISTORIA BYZANTINA,
1076
χειµένων Ἰουρχομάνων, ὑπεράνω Karmabóxov. Τὴν Α siti sunt, principis, Hanc adfinitatem non ambie-
δὲ συγγένειαν ταύτην οὐ xavebéGazo, ὡς ἓν δυνάμει
xal πλούτῳ ἱσοτερίζων αὐτῷ; ἁλλ᾽ ὅτι ἐν µέσῳ τῶν
Τουρκοπερσῶν xai τοῦ Καραμὰν, οἰκῶν ὁ ῥη/εὶς
Τουργατὲρ, εἶχε πάντοτε συμμαχεῖν τῷ ἐν τῇ
᾽Αμασίᾳ ἡγεμονεύοντι νἱῷ τοῦ Μωράτ, xx προδα
χρούειν καὶ τῷ Καραμὰν κάτωθεν ὁρμῶντι, xal
τῷ Καρὰ Ἱονσοὺφ ἄνωθεν, xal μεσιτενούσης τῆς
συγγενείας, Χξεκτῆσθαι παρ) αὐτοῦ τὴν τυχοῦσαν
ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν’ ὅθεν xat στείλας ἕνα τῶν αὖ-
τοῦ βεζιρίδων τὸν λεγόμενον Σαριτζίαν, Ίγαγεν
αὐτῖν ix τοῦ οἴχου πατρὸς μετὰ τιμῆς ὅτι πλείστης
καὶ δόξης, φέρουσαν θησαυροὺς πολλοὺς, xal φερ-
viv πολυτάλαντον. Ὁ δὲ Μωρὰτ xal πενθερὸς aà-
τῆς, μαθὼν ἐγγίζουσαν iv τῷ πορθμῷ τῆς Καλλιου-
πόλεως, ἔπεμφε -μεγιστᾶνας dm' ᾿Αδριανοῦ, xal
στρατὸν εὔζωνον, χαὶ ὑπαντὴν ποιῄσαντες, Ἠγαγον
εἰς τοὺς οἴχους τοῦ ἠγαμόνας àv Αδριανουπόλει,
'O δὲ ἡγεμὼν μετὰ πλείστης χαρᾶς ἀποδεξάμενος
τὴν νύμφην, ἤρξατο τελεῖν τοὺς γάµους. Καὶ χα)έ-
σας πάντας τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἀρχηγοὺς χαὶ ἠγεμόνας,
οὕτω Τούρχους χαθὰ Ἀριστιανοὺς, ἅπαντες ἔθεον
σὺν δώροες πολλοῖς ἑορτάσοντες τὰ Ὑαμήλια * ἀρξά-
pvo, ἀπὸ μηνὸς Σεπτεδρίου, xai τελειώσαντες τὸν
μηνα Δεκέδριον, ἑτελείωτο καὶ ὁ γάμος. Tob; σὺν
αὐτῇ οὖν ἑλθόντας οἰκείους τοῦ πατρὸς αὐτῆς δαγι-
λῶς φιλοφρονῄήσας, χαὶ παντοίαν εὐεργεσίαν ἀμεί-
ψας εἰς τὰ ἴδια ἔπεμψε. Τὸν 05 υἱὸν αὐτοῦ τὸν νεό-
νυμφον &pa τῇ γυναιχὶ ἓν τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ μικρᾷ
bat, quod viribus ac divitiis sibi par esset, verum
quia ditiones illius Turcatiris Turcopersas et Ca-
ramanum interjacebant ; poteratque cum eo so-
cietatem belli seanper inire fllius suus, qni Ama-
$i» provinciam regebat ; Caramano ab inferioribus
seu maritimis locis, et Cara Iusup (id est nigro
Josepho) a superioribus bellum inferentibus sese
opponere. Intercedenie igitur inter ipsos affiuitate,
auxilium quantuincunque ab eo sperabat. Unum ως
que vezirorum suorum Sariciam misit, qui summo
bonore et gloria ornatam, thesauros multos secum
fcrentem, dotemque ditissimam domo paterna ab-
dusit. Morates hujus sponse socer ut ad fretum
Callipoleos ipsam accedere cognovit, Adrianopoli
proceres ei obviam. misit, mnuanumque ezpeditam
militum, qui susceptam Adrianopolim in priuci-
pis palatium deduxerunt. Laetus admodum et lii-
luris &ponsam excepit imperator, nuptiarumque
celebrationi initium dedit, invitatis omnibus 0) .10-
nis ου ducibus et principibus, cum Turcis, tum
Christianis : qui ullis cum donis presto. fuere,
nuptialibusque festivitatibus interfuere. Mense Se-
piembri eas celebrare coeperunt, et. trafisacto De-
cembri nuptialibus festis finem imposuerunt. Qui
eliam patris sponse servi domestici ipsam cori-
tati erant, opipare habuit Morales, el omnimodis
beneficiis aflectos ad propria reuisit, Filiun delude
&uum novum maritum cum uxere in Lydiam Asim
Ἀσίᾳ καὶ τῇ Λνδίᾳ ἀπέλυσεν. Ἐλθὼν δὲ εἰς Μαγνη» ϱ minoris proviuciam, u! eam regeret, dimisit, Cum-
σίαν, τοῦ "Iavovaplou μηνὺς ἤδη µεσζζομµένου, καὶ
παρελθόντος τούτου ἄγων ὁ Φεθρουάριος κπέμπτην,
εἷς τῶν ταχυδρόµων ὡς ὠκύπτερός τις ἀετὸς ἐπέστη,
διδεὺς αὐτῷ γραφῆν εἰς χεῖρας ἁσφαλῶς χατεσφρα-
γισµένην. ᾿Ανοίξας οὖν αὐτὴν xat ἀναγνοὺς, ὄγνω
τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ (11). Ἡ δὲ γραφὴ
ἦν αταλεῖσα παρὰ τῶν βεζιρίδων τοῦ τε Χαλὶλ, xal
τῶν ἑτέρων. Ἐδήλου οὖν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς
αὑτοῦ, καὶ τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναλινώσκοντος
μη βραδῦναι, ἀλλ εἰ δυνατὸν ἐπιδῆναι πηγάσῳ
ἵππῳ πτερόεντι, xat ἀφίκεσθαι àv θράχῃ, πρὸ τοῦ
ἀχουσὺῆναι εἰς τὰ πέριξ ἔθνη ἡ ἀγγελία τῆς τελευ-
της τοῦ ἡγεμόνος, Ὁ xal πεποίηχεν, αὐτῇ τῇ ὥρᾳ
ἐπιθὰς ἂν) τῶν ὁραµαίων Αραθικῶν ἵππων. Οὐκ
ἴπεν ἄλλο vol; μεγιστᾶσιν αὐτοῦ πλὴν, “0 ἀγαπῶν
(/&€ ἀκολουθήτω uot, Αὐτὸς δὲ ταχέως ὤχετο ἔχων
ἔμποοοθεν τοὺς οἰκείους δούλους τοξότας, xal ὠχι-
ὁρόαους ἁμφοτεροδεξίους εἰπεῖν γίγαντας πάντας
περούς”" τοὺς δὲ ξιφηφόρους χαὶ ἀχοντιστὰς ἱππέας
ὄπισθεν καὶ 6h ἐν ἡμέραις δυσὶν ἀπὸ Μαγνησίαν
διχκθὰς τὸν πορθμὸν ἐν Χεῤῥονήσῳ κατάστη. Καὶ
ἀναμείνας ἓν Καλλιουπόλει ἄλλας δύο ἡμέρας, τοῦ
συνασθροισθῆναι τοὺς ἀκολουθήσαντας, ἕνα τῶν τα-
χυδρόµων πέµψας ἐν ᾿Αδριανοῦ, ἐμήνυσε τὴν αὐτοῦ
que post medium Januarium Magnesiam venisset,
eoque mense exacto Februarii dies quiutus adve-
Disset, cursorum unus, ad instar aquile celeriter
volantis, accedit, epistolamque diligenter obsigna-
tam ei tradit : qua resignala ac lecta, patris sui obi-
tum didicitMebemetes. Illam &cripserant veziri, Halil
scilicet ac csteri, qua pauris ejus mortem nuntia
bant, hortabanturque ut ea lecta profectionem suam
minime differret, sed, si possibile fuerit, equum Pe-
gass-um conscenderet, inque Thraciam, priusquam
gentes vicing principe obiisse resciverint, proficis-
ceretur. His paruit, et confestini ceursoren: equum
Arabicum conscendit, nil praeterea magnatibus suis,
quam ista, locutus : Qui me diligit mesequatur. Eum
itaque diligenter abeunteu) celeripedes servi dome-
slici sagittarii, velut ambidextri gigantes, przecede-
bant. Equites jaculatores εἰ ensiferi sequebantur 2
127 biduoque » Magnesia in Chersonesum freto su-
perato pervenit. Duobus sequentibus diebus Callipeli
oubstitit, υἱ eos qui seculi fuerant, exspectaret.
Cursorem etiam Adrianopolim premisit, qui eum
in Chersonesum trajecisse nuntiaret. QCrebr ο
deinde sermgnibus et fama ubique vulgatum «st
principem Callipoli adesse, ne plebs inlima tu-
Ismaelis Bullialdi notes.
tione Aladeule, ut vult Leunclavius in Pand. Histor.
Turcic. Cappadocia ad Boream et occasum terinina-
tur : ad meridiem Syria et Caramania ei objacent :
ad oriuin A rtp enia minor. Leunc. cap. 165 odeundus.
(41) "Erro τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. De.
Moratis morte et Μεἰιθιιοιίς initiis. Laonicus, lib.
ση, in calce, et viri, in capite adeundus, Leuncia-
vius etiàm libb. xiv et xv, et l'hranzes lib. 11,cap. 2.
1027
DUCA
1028
multu excitato ferociret. Consueverant emim in A tv Χεῤῥονήσῳ διάδασιν. Καὶ διαλαλιᾶς συχνῆς }τ-
priucipum wulatione populi seditionibus agitari :
quare morte s2pius celata, principem morbe la-
borare apud multitudinem rumeres disseminant :
eaque arte, cum successor longius abes a
locis, in quibus decessor obiit, eam deludunt.
Cum Callipoli discessissel, iter pergenti popul
'anulti, ut eum venesraremtur, obviam venerunt.
Et ubi agro. Ádrianopelitano appropinquavit, eus-
nes aula ordines of(ücialesque vesiri, satrapse,
provinciarum et. oppidorum rectores, impurassque
sus religionis mystz οἱ doctores, quique scien-
liarum ac artium periti erant, multiuide deni-
que plebis in ejus occursum egressi sunt. Post-
quam ila multitudo umo, milliari ebviam prin-
νοµένης xal φήμης ἀπανταχοῦ, ὡς ὁ ἡγεμὼῶν iv
Καλλιουπόλει, ἵνα μὴ] ὁ συρφετώδης ὄχλος ἁταχ-ή-
σας ἀφηνιάσῃ’ ἔθας γὰρ ἦν αὐτοῖς &v. «al; ἀλλαγαῖς
τῶν ἡγεμόνων ἐνεργεῖν στάσιν’ διὰ τοῦτο xal τελεν.
τὴν πολλάκις χρύπτεοντας, λἐέγουσι τῷ 9, ὡς ὁ
ἡγεμὼν ἀσθενεῖ. Καὶ τοῦτο αοιοῦαι ὅτε µέλλων δια-
δέξασθαι οὐχ εὑρίσχοτοι. ἓν ᾧ τόπῳφ ὁ τελευτῶν
ὑπάρχει. Maxà ταῦτα ἁπάρας ἀπὸ Καλλιουπόλεως,
αυνέῤῥεον πλήθη πολλὰ προσχυνοῦντες αὐτῷ. Ἐλ-
θόντος δὲ πλησίον τοῦ χάμπου, ἐξῆλθεν ἅπασα id
τάξις τῆς ἡγεμονίας, ot τε βεζίριδες, καὶ σατράπαι,
παὶ ἔπαρχοι, καὶ δήμαρχοι, xaX ol τῆς μιαρᾶς αὐτῶν
θρησκείας µνσται xal διδάσχαλοι, χαὶ οἱ ἐν ἐπιστή-
quie xal τέχναις ἀκχολούρενοι, xal µέρος πολὺ τοῦ
cipi ordinatim proceseit, equis omnes desiliunt, B συρφετώδους λαοῦ εἰς τὴν αὐτοῦ ὑπαντὴν. Ἑλθόντος
et pedes iucedumt. At princeps et qui comites ei
adersnt, equis iusidebant, Milliasis deimde semis-
sem emensi, lJabiis compressis magnoque silentio,
erdum atterunt, plenctumque ingentem cum
laerymis omnes simul ediderunt. Ipse quoque
princeps equo tunc desiliit, quique in ejus comi-
tatu erant, pariterque ac illi planxzerunt, claino-
fibus et ehlatibus aerem verberantes. liia die
lactum ingentem ac planctum ab utraque porte
cernere erat. Ubi convenerunt magnates — princi-
pom, ejus manum deosculeti, veneraii sunt. Con-
scensis deinde equis urbem ingressi, principem-
que comitati usquesd palatii portam processerunt ;
ipsoque palatium ingresso, in domum unusquisque
suam divertuat. Posiridie cum frequentes ad cou-
cionem ex more (etiauque quam antea. celebrio-
rem, quod princeps juvenis, et nuperrime impcrium
adepius esset) convenissent, sedebat ipse iu solio
paterno (quod utinam non contigisse? vorumia-
men Deo permittente factum propter pecesta nostra),
corum veru et. procul patris sui satrapee οἱ veziri
αι! et Is»ac Basso stabant. Ejus vero veziri Sia-
chin eunuclius et Abrahamus, ut mos est, el ad-
eiabsot. Tunc imperator Siachin mesagontem suum
interrogavit : Quare patris mei meosezontes proeul
stant ? spsos voca, et dic Nalili ul. locum consuwe-
(um repetat. I5aacus vero cum cateris Orientis pra-
fectis. P'rusam abeat, wt patris mei cadaver sepultere
οὖν τοῦ ὄχλου xatà πρόσωπον τοῦ f'yepóvoz, ὡς pi-
λιον ἓν στοιχηδὀν, καὶ ἀποδάντες τῶν ἵππων πάντες,
πεζοὶ τὴν «Όρειαν πρὸς τὸν ἡγεμόνα ᾖἐδάδιιεν.
'O Ob ἡγεμὼν καὶ οἱ pes! αὐτὸν ἵσταντο ἐποχούμενοι.
Ἑλθόντων οὗν ἄχρι ἡμίσεος μιλίου, ἄχρας σιωκῆς
ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν οὔσης, ἀθρόον στάντες, xon:-
τὸν μέγα μετὰ δακρύων ἀνήγειραν. Ἐότε xat αὐτις
ἀποθὰς τοῦ ἵππου αὺν τοῖς ὑπ' αὐτὸν, xat αὐτοὶ τὰ
ἅμοια ἔπρατταν, βοῆς σὺν χλαυθμῷ «bv. ἀέρα τλη-
ροῦντες. Καὶ frv ἰδεῖν μέγα πένθος xat κοπετὸν τῇ
fjnápq ἐχείνμ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. ᾶννελθόντες
οὖν καὶ προσεγγίσαντες ἀλλήλοις, προσεχύνησαν οἱ
μεγιστᾶνες vip ἀρχηγῷ, ἀσπασάμενοι τὴν αὐτοῦ χεῖρα.
Καὶ ἐπιδάντες τῶν ἵππων εἰσῆλθον ἐν «f πόλει Bye
φῆς πύλης τοῦ παλατίου” xal ὁ ἡγεμὼν εἰσελθὼν,
Έχαστος εἰς τὰ ἴδια ἀνεχώρησε. Tfj δὲ ἑπαύριον xz-
µαστάσεως Ὑενομένης μεγάλης κατὰ τὸ ἔθος (καὶ
πλέον τι, ὡς τοῦ ἠγεμόνος ἔτι ὄντος νέου, xa ἐν «t
ἀρχῇ νεωσαὶ εἰσελθόντος) kv τῇ χαθέδρᾳ τῇ πατριχὴ
χαθεσθεὶ; (ὡς οὐχ ὄψτλον, πλὴν παραχωρῇσει Θ:οὔ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν), ἵσχαντο EE ἐναντίας π άντε:
οἱ σα:ράπαι ἁπὸ µακρόθεν, καὶ οἱ βεζίριδες τοῦ πα-
τρὸς αὐτοῦ, ὃ τε Χαλὶλ πασίας, χαὶ ὁ "Icakx πασίας.
Οἱ δὲ τούτου βεξίριδες Σιαχὴν à εὐνοῦχος, xai
Ἱπραϊμ σαν προσεγγίζοντες αὐτῷ καθὰ τὴν ovvi-
θειαν. Τότε ὁ ἡγεμὼν Μεχεμὲτ ἠρώτησε τὸν Σιαχἓν
τὸν αὐτοῦ μεσάζ2ντα” Τί ὅτι ἀπὸ µακρόθεν ἵσταν.
tat ol μεσάζοντες τοῦ μοῦ πατρός; Κάῑεσον αὖ-
mandet ; 138 proviucisque orientalibus prefectus p τοὺς, καὶ οἰπὲ τῷ Xa414 ἐστάναι ἐν τῷ τόπῳ
earum curam gerat. His auditis celeri passu ad
ejus manum deesculasdam aecedunt ; οἱ Halil
Mes»zoniis digaitatem retiuuit. At Isaacus, magra-
Vus plurimis stipatus, cadaver principis defuneti
magna pompa deducit, quod postmodum in zdi-
cula sepelivit, quam vivens Morates coustruxerat :
dumque funus effertur, nummorum magnanr vim
pauperibus distribuit Isaacus.
αὑτοῦ. Ὁ δὲ "Jcaàx ἀπελθέτω £v Προύσῃ cir
τοῖς «Ἰοιποῖς τῆς Ἑφας ἄρχουσι, εαφῇ δοῦναι τὸ
σῶμα τοῦ μοῦ πατρός. ᾿Εχέτω δὲ καὶ τῶν. draro-
Jixew θεμάτων τὴν φροντίδα. ᾿Αχούσαντες οὖν
ταῦτα, παρευθὺ δραμόντες κατὰ τὺ σύνηθςς, is-á-
σαντο την αὗτου χεῖρα xat ὁ μὲν Χαλὶλ ἔμεινε
µεσάζων’ 6 δὲ Ἰσαάκ λαδὼν τὸ ατῶμα τοῦ ἡγεμόύνος
σὺν πλείστοις ἄρχουσι xal οἰκονσμίᾳ πολλξ, εἰς
e
Προῦσαν ἀπῆλθε, xai ἔθαψεν αὐτὸ ἓν τῷ mao' αὐτοῦ δοµηθέντι βωμῷ, πλεῖστα: νομίσματα κχενώσας (12)
ἐν χερσὶ πενήτων kv τῇ χηδείᾳ.
Isinaelis Bullialdi note.
ο (12) Πι]εῖστα γομµίσµατα xevócac. Leunclavius
ia Annaiibu. Turcicis, Sclunem Il in fuuere patris
ingentem pecuniz summam erogavisse scribit, ef
fuuebre epulum apparasse. In fuuere Bajazitis ] tum
1029 ' HISTORIA BYZANTINA. 1030
'0 θάνατος οὖν τοῦ Μωρὰτ (15) οὐκ ἣν πολυνο- A. Morates equidem haud d.uturno gravique mor-
σωδέστατος, ob«' ἀχθηφόρος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ
πατρὺς αὐτοῦ ἀτιμωρητότερος, καὶ παθῶν xal νόσων
ἐλευθερώτερθ;, οἶμαι θεοῦ χρίνοντος κατὰ τὴν τοῦ
ἀνδρὸς πρὸς τὸ κοινὸν εὔνοιαν, χαὶ τὴν συµπαθε-
στάτην πρὸς τοὺς πένητας διάθεσιν ' οὐ µόνον γὰρ
ἐν τοῖς αὐτοῦ κατὰ γένος, καὶ κατ ἀσέθειαν, ἀλλὰ
χαὶ τοῖς Χριστιανοῖς, ἃς ἑνόρχους συνθήχας ἔπραττει
ταύτας El; τέλος ἁσινεῖς xaX ἀθολώτους ἐφύλαττεν.
E! γὰρ καὶ παρὰ σπονδὰς τῶν Χριστιανῶν τινες, xol
παραθάσεις τῶν ὄρχων µεταχειρισθέντες, τὸν ἁλά-
θητον τοῦ θεοῦ ὀφθαλμὺν οὐκ ἔλαθον' xal τὴν δίχην
διχαίως τιμωρηθέντες παρ) αὐτοῦ τοῦ ἐκδικητοῦ"
οὐχ tl; μακρὰν τὰ vh; µήνιος ἐξετείνοντο πλέθρα,
ἀλλ εὐθὺς μετὰ τὴν νίκην οὐ κατεδίωκεν 6 βάρθαρος.
Οὐκ εἰς τέλος τὸν ἀφανι-μὸν ἑδίφα τοῦ τυχόντος
ἔθνους ἀλλ᾽ ἅμα αἱ ἠττηθέντες πρεσθεῦσαι τὰ τῆς
εἰρήνης ἐσκέφαντο, xal αὐτὸς προθύµως ἰδέχετο,
χαὶ τοὺς πρέσθεις μετ εἰρῆνης ἀπέλυε, μισῶν τὰς
µάχας, ἀγαπῶν τὴν slpfivnv χαὶ ὁ Πατὴρ τῆς
ειρήνης ἀντεμέτρησε τὴν τελευτὴν τοῦ βαρθάρου àv
εἱρήνῃ, xai οὐκ ἐν µαχαίρφ. "Haav δὲ αἱ τῆς νόσου
πᾶσαι ἡμέραι τέσσαρες. Ἐξελθὼν γὰρ ix τοῦ πα-
λατίου αὖν ὀλίγοις νεανίσκοις διέθη τὴν νῆσον (14),
ἣν οἱ ποταμοὶ διαῤῥαγέντες πλησίον τῆς πόλεως,
αὐτῆην εἰς εὐρυχωρίαν κατέστησαν, καὶ λιπαρᾶς
οὔσης τῆς γῆς βοσχήµατα, καὶ τροφαὶ τῶν ἀλόγων
ζώων χλοεραὶ φύονται. ᾿Αγελάζονται γὰρ iv αὐσῇ
φορδάδες, xal ἡμίονοι, xal τῶν ἵππων οἱ ἀγέρωχοι
τοῦ ἡγεμόνος, οἰκοδαμάς τε διαφθρωτάταᾳς εἰς θάλ-
viv τε xal τέρφιν κατὰ χαιροὺς, xal πᾶν ἄλλο χρἠ-
σιµον εἰς ἀπόλανσιν. Ἐδούλετο δὲ διατρίψαι ἡμί-
ῥας ἱκανὰς ἐχεῖ ἰδιάζων οὖν ὀλίγοις οἰχειοτάτοις
πρὸς ἀναφυχὴν xal ἀναχωχὴν τῶν φροντίδων, xal
χόπων τοῦ παρελθόντος Υάμου, Διαθὰς οὖν, xal
ποι]σας ἡμέραν μίαν, καὶ τρυφῄσας οὐχ ὡς αύνη-
θε:, τῇ ἐπιούσῃ ἐχέλευσεν ἄγεσθαι εἰς τὸ παλάτιον,
εἰπὼν ὡς κεφαλὴν, xat «b λοιπὸν σῶμα καταθαρὲς
xai ναρχῶδες περίεστι. Καταχλιθεὶς οὖν, xat τρεῖς
ἡμέρας νοσῄσας ἐπιλειφήσας ἀπέθανεν δευτέρᾳ τοῦ
Φιδρουαρίου μηνὸς (15) τοῦ 5 Όνη’ ἔτους. Λέγεται
boeonfiictatus fato cessit, verum longe, quain suus
pater, doloribus et egritudinibus minus vexatfis.
Hoe ei tributum Dei decreto mihi videtur ; cui hu-
jus viri erga genus humanum benigna mens, et erga
pauperes miseratio perspecta erant, Non solum
enim, qua cum genere ac impia superstitione sibi
conjunctis jurejurando (cdera sanciveret, integra
semper servavi, sed eljaim pactis conventis eum
Christianis stetjt. Si quando enim pacis conditiones
a Chrietianis violata fuerunt, foederaque confusa ,
Dei oculum, cui nihil est absconditum, non latue-
runt, abiisque injuriarum acceptarum vindex
Ule meritas ponas exegit : non perduravit tamen
ipsius ira, nec partam vicloriam barbarus est per-
secutus. Nullius geutis evarsionem'totalem cupiebat:
sed quam primum victi pacem per legatos pctere
voluerunt , ad eos admittendum prompuis erat, et
pace ceoxfeeta dimittebat pugnas, adversalus, con-
cordixque studiosus. Hac de causa pacifica morte
nec ferto properata, pacis Paler eum retuneratus
668: quatuorque lantum diebus decubuit. Is ali-
quot &lolescentibus ceumitibus palatie suo relicto in
insulam urbi vicinam trajecit; hanc fluvius in
alveos divisus. longam latamque effici, in' cujus
pingui solo pecoribus apta pascua virent ac luxu-
riant ; ibique greges ovium, mulorum et equorum,
quos princeps originis generose habet, αγία
pascunt. [n ea quoque insula egregia ac splendidae
edes visuntur, cum ad balneorum usum, tum ad
delicias, utilitatesque ei commeda, pro anni tem-
pestata captanda cowparate. Multos illic dies
privaUi cum &uis sibi familiarissimis transigere
decreverat, uL a curis et laboribus, quibus nuptia-
rum cclebratioue defessus fuerat, respicarct. Ad
insulam cuni transiisset, diem unum genio praeter
ceneuetudingm indulgens exegit. Sequenti die in
palatium se transferri jubet, capitis gravedine
preti, corporisque partes omnes stupore correpias
esse questus, Cui ergo per triduum inorbo decu-
buisset, secunda Februarii die obiit, anno mundi
Ismaelís BullialJi note,
seu Gilderunis epulum, etiam instructum lib. ται D illius occultata. est : die vero 16 Meherem Adria:
S) ο Dez lu fine.
: 'O θάνατος οὖν τοῦ M . Degenere mor-
tis Moratis et ejus indole, cadem qua" Ducas, ex
Turcorum historiis Leunclavius tradit,
(13) Διέδη τὴν νῆσον. Mam sic explicat Leun-
clav. Insula vero Adrianopolitana v6catur interjec-
tun fluininibus duobus, Merizz Tunssque, spa-
Wut, quod amannos admodum hortos, Ca;u pos οἱ
μα complectitur. Meriiza olim αρρείίαμις fuit
lebrus, Tunsa vero Tenarus.
(45) Δευτέρᾳ τοῦ Φεδροναρίου µηκός. Hoc loco
noiabimus discordiau auctorum in assignando an-
no Christi, quo obiit sultanus Morales 1l. Hic Bo-
81u$ e noster Ducas anno 1450 contigisseasseruus:
vcrum reiragantur Phranzes, lib. $, cap. 2, qui as-
serit moriuum anno mundi 6959, mense Februario,
et Leuncla vius, lib. 14, et. ia Annalibus Turcicis,
e vita migrasse refert. anno 855, mense Meberem
die Mercurii seu feria 4; totis 45 diebus IMOFS
nopolim accessit Mebemetes. Capit annus Hegirz .
, Februarii die3, feria 4, anno 1451, cum cy:
clus solis esset à, littera C. Obiit Morates die Mer-
curii seu feris 4, Meüerem seu Mubarram suen-
se : usque ad &lii adventum, mors ejus in occulto
per dies 13 habita est, et die 16 Muhbarram Mzlie-
inetes Adrianopolim venit. Dies 106 fuit feria 5, scu
djes Jovis, quicongruebat tunc cum die 18 Februarii,
À quo si retrocedamus per 15 dies, proximam fe-
riam À reperiemus Mularram diem 1, Februariique
diem $. Unde cencludere possumus Moratem obiisse
Februarii die 3, que fuit. (Neomenia Muharrai,
deincepsque ejusdem meusis die 16, seu 1& Μαν.
ram, mortem Movatis vulgstanm, simulque sultani M :-
hemetis Callipolim adventum : biduo post, renipe 6
Meharram et.Februarii 16, Mehemetem imperatorem
saluiaLum fuisae. ln hocce Duca textu transcripto-
ris, nun auctoris errorem esse, ut credam, adducor
eu quod, quid quoque anno. gesserii Mehlemetes,
1231 DUCA 1033
6958 (Christi 1450). Fertur ipsi post nuptias an- A δὲ ὅτι μετὰ τοὺς γάμους, xaX πρὺ τοῦ διαθῖ ναι τὴν
tequam ἵπ insulam abiret, 199 nocte quadam
'ale insomnium oblatum esse. Virnm specie 46
habitu terribili coram ipso astitisse, et pavore per-
culsi manum apprehendi:se ; quemque annulum in
pollice manus dextra gestabat princeps, vir ille
visus a pollice detractum In vicinum digitum iudi-
cem imrhisit : inde -estractum in sequeniein
medium induxit, deincepsin sequentem, aciandem
minimo digito postremoque imposuit; quo
peracto excussum ex principis digito annulum vir
ille evanescens secum abstulit, Somno solutus
princeps divinos suos ac somniorum interpretes
ad se vocavit, et per. insomnium visum sibi phan-
laswa eis declarat. Alii itaque annulo dominatum
denotari interpretabantur : digitorum primuni seu
pollicem ipsum principem significare ; cseteris digi-
tis posteros ejus censeri debere, qui successione
continua imperio potituri essent. Alii occulte et
secreto magnum digitum ultimum vitas tempus in-
dicare, aunulo exutum fuisse ad imperii fasces ab
eo deponendas pertiuero conjiciebant ; annuli
porre exiractionem et immissionem per czeteros
ordine digitos faciam, annos successoris in
imperio designare, quibus exactis reguare desi-
neret.
Verum ad historiz seriem redeamus, inspicia-
musque, quibus fera ista sauguinis avide sitiens
perniciem attulerit, quaeque consumpserit ac ever-
terit. Patris funere procurato, ejus cadavere Pru.
sam elato, ibique sepulto, arcas et thesauros pa-
ternos scrutari caepit, quos iummensos, aureis ar»
genteisque vasis lapillisque pretiosis plenos, si-
gnateque pecunie locupletissinios invenit ; haue-
que gazam recondit, et sigillo suo gazophylacium
obsignat. Infantein deinde masculum invenit, quein
pater suus ex principis Binopes tllia conjuge le-
vücow μιᾷ τῶν νυκτῶν ἰδεῖν ὅβαμα totoUtov* ἓνε
φοδερὸν ἄνδρα ἑστάναι ἐνώπιον αὐτοῦ » τὸν δὲ ον-
σταλέντα τῷ qéOu ἐκράτησεν αὐτὸν «ῆς χειρὺς d
φανεὶς ἀνὴῆρ, ἑφόρει δὲ tv. τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ χειρὶ
σφενδόνην χρύσῆν, εἰς «bv ἀντίχειρα δάχτυλον. "Ex-
θελὼν οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην (16) ἀπὸ τοῦ µι-
γάλον δακτύλου τοῦ ἡγεμόνος, ἔδαλεν αὐτὴν iv τῷ
λιχανῷ τῷ μετὰ τὸν ἀντίχειρα * sla. ἑξορμαθίσας
αὐτὴν Ex τοῦ δακτύλου τοῦ λιχανοῦ, Ίρμοσεν αὐτὴν
εἰς τὸν μεσαίτατον δάχτυλον, μετὰ δὲ τοῦτον εἰς τὸν
μετὰ τὸν µεσαίτατον, καὶ αὖθις εἰς τὸν ὕστατον τὸ;
pixpóv. Μετὰ ταῦτα ἐκβαλὼν τὴν σφενδόντν ὁ c»
vete, καὶ λαθὼν &qavhc Υέγονε. Καὶ ὁ ἡνεμὺ» t£
υπνος γενόμενος ποοσἑχαλέσατο τοὺς αὐτοῦ µάντε:;
εἰρηχὼς τὸ ὁραθέν. Λὐτοὶ δὲ τὴν μὲν σφενδόνην τῖ
ἡγεμονίᾳ διέκριναν, τοὺς δὲ δαχτύλους, τὸν μὶν
πρῶτον εἰς αὐτὸν, τοὺς δὲ ἄλλους εἰς τοὺς pes οὔ-
τὸν, αὐθεντεύσοντας ἐξ αὐτοῦ. "Evepot δὲ αρύθότν
χαὶ σιωχηρῶς τὸν μὲν μεγαδάχτυλον τὸν αὐτοῦ τὶς
ζωῆς ὕστατον χρόνον διέχριναν, τὴν δὲ ἀφαίρεσι
τῆς σφενδόνης τὴν δεσποτείαν. Τὰς δὲ εἰσάξεις xà
ἐλάξεις τῶν ἑτέρων εεσσάρων. διὰ τῆς σφενδένη:
δαχτύλων, τὸν μετ’ αὐτὸν .ἡγεμονεύσειν μέλλοντα xiv
ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν τῆς ἡγεμονίας ἐσύγχρ.ναν, xà
πότε τέλος ἕξει ἡ τυραννἰίς.
Ἁλλ' ἑπανίωμεν αὖθις πρὸς τὴν 5i vro, xi
ἴδωμεν, τί τὸ αἱμοδόρον τοῦτο θηρίον kv ταῖς ἡμέ-
pui αὐτοῦ χατέφθειρε, καὶ κατεδσπάνησε, xol εἰ:
τέλος Ἡφάνισε, Πέμφας τοίνυν τὸ σῶμα τοῦ wap
αὐτοῦ εἰς ταφὴν iv «f| Προύσῃ, αὐτὸς Πρξατο icr
vdv τὰ ταμεῖα χαὶ τοὺς θηδαυροὺς τοὺς ma:puox,
καὶ εὑρὼν ἀναριθμήτους iv ἀργυροῖς σχεύεὂιν, év
χρυσοῖς, ἓν λίθοις. τιµίοις, xai Ev νοµίσµασι fole
ταλάντοις, αὐτὸς οἰχείᾳ σφραγῖδι χατασφραγίσας |.
τῷ ταµείῳ πἀλιν ἀπέθετο * εἶτα εὑρὼν παιδίον (I)
ἄῤῥεν τοῦ πατρὺς αὐτοῦ ὡς μηνῶν ὀχτὼ γεν»τθὲν
iIsmaelis Bullialdi notes.
diligenter persequitur. Ab anno itaque urbis capte
1455, si regrediendo annos computemus, per res
a Mehemete gestas : anuo 1452, ilium | occupatum
in &dificando castro ad Bosphori fauces videbimus :
anuo vero 1451, bellum Caraimmano intulisse, eodem
nempe quo Moraies ipsius. pater fatis concessit.
Unde dubitanduu nou est, quin error transcriptoris
sil in texiu, in quo legendum, ,c2v0' Φ:6ρ:να-
ρίου xyj', 69583, Feb. 25.
(16) "Ex6aAO0v οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην.
Apud oneirocriticos, annuli ejectio signilicat rerum
aunssionem. Artemidorus, lib. v, cap. 52 : ᾿"Εόοξέ
τις τὸν δαχτύλιον ᾧ πάντα χατεσηµαινετο, ἐκζαλεῖν.
Εἰτα ζητὠν καταλαθεὶν τὸν ἐν aut λίθον χατεαγµέ-
voy εἰς πολλὰ, ὥστε ἄχρυστον εἶναι, διέπνευσεν αὐτῷ
πάντα τὰ τῶν πραγµατων ἡμερῶν πέντε χαι πεντή-
χο,τα. Visusest sibi quis aunulum suum, quo. omnta
ubsignabalt ejecisse : et postea quaesisse, ac reperisse la-
pidem eiinfixum in multa (ragmina comminutum, et ad
obsignandum inutilem : Diss.paig ac disperdite sunt
cunciae res illius quunquagiiia quique diebus. Et juxta
Persas ac Zgyptios trauit Achnmetes in. Oneirocri-
licis, cap. 200, annulum reges et reyiai potcstatein
siguiticare. Tàó δακτυλίδιον εἰς Χύρωσιν βασιλείας
κρίνεται. ἱλολλάχις vàg xai οἱ βασιλείς ἐξ αὐτου
κρίνονται, xal ἄνευ στέµµατος. Annulus ad. requi
confirmationem — refertur. Sepius euim | reges. eisi
abique corona, ex eo intelliguntur.Et infra : Κα
6lou τὸ δακτυλίδιον πρὸς τοὺς ποιοῦντας bio»
σιάζειν T] βασιλενειν οὕτω κχρίνεται τοὺς ἐὲ μὲ
ποιούντας, χαρὰν Καὶ τέχνον μετὰ γυναιχὸς cnual-
vtt. Generaliter annulus, eorum respectu, qui res geras!
et administrant, potentiam et regnum indicat. Prüe-
te vero conditionis hominibus gaudium, liberos &
urorem pranuniiat. Σφενδόνη est. proprie pala an-
nuli, sed pio ipso aniuulo hic accipitur.
- (tT) Elza eipbr παιδίον. Leunci. lib. xiv sub ᾱ-
nem lune puerum Cuizug- Achmetem appellate a
fraire suo necatum tradit : imo ex Moratis H. Libe-
ris, solum Melemetem superstitem. fuisse. Quod
eliam disertis verbis scripsit Phrauzes L[i5. ni, c.
2. At Laonicus hunc puerum, spiii:u aqua ei inter-
cluso, necatum luisse docet, Hic ex Spendiaris, seu
Isfendiaris 6l:a natus erat, Leuuciaio teste loco εἰ-
tato ; et verba Duce, qui Mcheinetem ancilla na u à
Iradit, confulont Heieccium et Philippuin Loizi.:-
rum, qui scripsere órtum ex Maria. Geuoigi: user:
filia et religions Christiana dogwiatibusab ea un. t-
tunm. Quod s»i res ita se habuisse!, cre.libile non e:t
illam, Morate mortuo, ad patrem remissa fu »»--
1033
HISTORIA BYZANTINA.
184
ἐκ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἡγεμόνος Σινώκης Σπεντιὰρ Α gitima susceperat, cum ipse ancilla natus esset.
νομίμου γυναικός * xal γὰρ οὗτος ἐκ δουλίδος ἀγέ-
νετο" ὄντος οὖν τῆς μητρὸς τοῦ παιδὸς, xal pm-
τρυιᾶς αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ ἑκείνῃ Ev τῷ παλατίῳ ἕνεχα
παραμυθίας τοῦ τυράννου, στεἰλας ἕνα τῶν ἀρχόν-
των ἐκ τῶν υἱῶν τοῦ Ἐδρενὲς 'Αλὶν ὀνόματι πρω-
τοοστιάριος (18) Qv τῷ τότε καιρῷ, ἓν τῷ οἴχῳ τῆς
ῥηθείσης τὸ παιδίον ἔπνιξε. Ἐπὶ τὴν αὗρ.ον ὃς xai
αὐτὸν τὺν Αλὶν ἐθανάτωσε, τὴν δὲ μητέρα τοῦ παι-
ὃλς, καὶ μὴ βουλομένην τῷ δούλῳ τοῦ πατρὺς αὑτοῦ
τῷ Ἰσαὰκ εἰς yápov ἡρμόσατο. Την δὲ ἑτέραν αὖ-
τοῦ μητρυιὰν τὴν θυγατέρα Γεωργίου δεσπότου
Σεοθίας Χριστιανιχωτάτην οὖσαν ἐθούλετο μὲν καὶ
αὐτὴν ἑτέρῳ τῷ τυχόντι δούλῳ δοῦναι * ἀλλὰ φοδη-
θες µήπως ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐγείρῃ κατ αὐτοῦ τὴν
τῶν Οὕγγρων µάχην, τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ ἔτι μὴ
παχιωθείσης, ἀλλὰ ἀχμὴν εἰς σύστασιν προχωρη-
αάσης, ὃ ἐδουλήθη οὐκ ἐδύνατο πρᾶδαι. 0 δεσπότης
γὰρ ἀχούσας τὸν θάνατον τοῦ Υαμθροῦ αὐτοῦ Μω-
ρὰτ, xai τὸν Μεχεμὲτ vhv ἡγεμονίαν ἀναζωσάμενοὺν
εὐθὺς ἀποχρισιαρίους ἔπεμψε παραμυθῆσαι αὐτὸν,
καὶ παρηγορῆσαι ὡς ἀπορφανισθέντα * καὶ τὰς συν-
θήχας καὶ συνοµοσαίας, ἃς εἶχε µετά τοῦ πατρὸς αὖ -
τοῦ, ἀνανεῶσαι, xal ἀσφαλίσασθαι δι ὄρχων * ἔτι τε
καὶ τὴν θυγατέρα ζητῆσαι καὶ λαθεῖν εἰς τὰ ἴδια *
& καὶ πεποίηχεν, οὐχ ὡς θέλων εἰρηνικῶς καὶ εὐ-
volxüg διάχειν, καὶ ἡγεμονεύειν, ἀλλὰ καιρὸν ἔδα-
γοράζων. Ὅταν γὰρ λάδῃ ἐχεῖνος, ἁδικίας xol ἀνο-
µίας ποιῄσει. Ταῦτα xal ἕτερα τὴν ἀρνίον δορὰν
Cumque iufantig mater, in palatium priv.gnum
suum Mehemetem consolatura venisset, ipse inte-
rim e proceribus suis unum llalim Eurocnesis fi-
lium primum hostiarium in zedes praedictze nover-
ce sua misit, qui puerum strangularet. Postridie
patrati bujus fratricidii Halim quoque morte a[-
fecit : puerique occisi matrem vel invitam patris.
sui mancipio, qui Jsaacus vocabatur, nuptum dedit.
Alteram quoque suam novercam Georgii Servize
despetz (liam, Christianz pietatis tenacissimam,
volebatet ipse alii cuidam servo connubio jungere:
sed veritus ne pater ejus Hungaros ad bellum
sibi inferendum exciret, antequam recens suscc-
ptum imperium stabilivisset, libidine sua abuti
prohibitus est. Despota quippe, de generi sui Mo-
ratis obitu certior factus, et rerum summau obti-
nere 130 Mehemetem, apocrisiarios ad eum sta-
tim. destinat consolandi ac doloris levandi, quod
patre orbatus essel, gratia ; ut etiam fcedera et
pacta, qua sibi cum ejus patre intercesseraut,
renovaret, et sacramento stabilivet. Insuper etiam, '
ut filiam suam repeteret et domum paternam re-
duceret : que omnia Mehemetes prestitit, non ce
tamen animo, ut pacifice regnare amicitiamque
colere vellet, sed, quam adversum se occasionem
dari metuebat, redimeret; quam ubi sibi commo-
dam nactus fuerit, contra jus fasque injurias in-
ferret. Hac et alia, sub agni pelle , antequam quo-
ὑπενδυθεὶς ἕπραττε, λύχος Gv xal πρὸ τῆς Ὑεννῆ- C que nasceretur, latitans lupus faciebat. Apocrisa-
σεως. Φ.)οφρόνως οὗν δεξιωσάµενος τοὺς ἀποχρι-
σιασίους, χαὶ ἑνωμότους συνθήχας δοὺς καὶ λαζὼν,
ἀπέλυσεν tv εἰρήνῃ, οτείλας xai τὴν αὐτοῦ μητρυιὰν
πρὸς τὺν πατέρα αὐτῆς μετὰ μεγάλης δόξης τε xoi
τιμῆς, εὐεργεσίας τε πλεαίστας, xai χώρας ἀπονεί-
-μας αὐτῇ ἐκ τῶν ὁρίων Σερδίας, εἰς διατροφὴν xai
θεραπείαν παντοίαν αὐτῆς.
«Ὁμοίως καὶ οἱ ty. Κωνσταντινουπόλει (20) τότε
οἰκοῦντες δύστηνοι ᾿Ῥωμαῖοι, καὶ δυστυχεῖς aov τῷ
δδσπότῃ Κωνσταντίνῳ, µαθόντες xal αὐτοὶ τὴν ἕναλ-
^a Yt τῆς ἡγεμονίας, ἔστειλαν πρέσδεις χάριν πα-
Ρραμυθίας καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ἁαθεδρίαν προσαγο-
Γεόσοντες. Τίνες slva ; Οἱ ἄρνες τὸν λύχον, οἱ στρου-
62ἱ τὸν ὄφιν, ol ψΨνχοῤῥαγοῦντες τὸν θάνατον. Ἐχεῖ-
vos δὲ ὁ πρὸ τοῦ ᾽Αντιχρίστου ᾿Αντίχριστος, ὁ τοῦ
Χριστοῦ pou ποίμνης φθορεὺς, ὁ ἐχθρὸς τοῦ σταυ-
ροῦ, xà τῶν πιστευόντων εἰς τὸν bv αὐτῷ παγέντα,
φελιχὺν προσωπεῖον ἑνδυθεὶς, ὡς μαθητὴς τοῦ µε-
ταμορφωθέντος εἰς boy Σατανᾶ, ἁποδέχεται τὴν πρεσ-
θείαν, καὶ γράφει νέας δ.αθήκας, χαὶ ὀμνύει θεὺν τοῦ
Ψευδοπροφήτου, xal τὸν συνώνυµον αὐτοῦ προφή-
την, xal τὰς μιαρὰς αὑτοῦ βίθλους, xai ἀγγέ-
Ἄους, xai ἀρχαγγέλους, τοῦ στέργειν xal ἑμμέ-
rios amice benigneque suscepit, mutaoque sacra
mento foedera renovavit, et pacifice eos diwnisit ;
simulque noveream ejus patri splendide ac hono-
rifice habitam remisit: beneflciis etiam ac mune-
ribus quamplurimis eam locupletavit, locis ia
Servie flnibus, unde se dignitatemque sustentarct
ae tueretur, assignatis : omniaque ad victum, ca-
terosque vitx» usus suppeterent. |
Eodem tempore Romsi Constantinopolitani
zrumnosi ac infelices, despota quoque Constanti-
nus de novi priucipis ad imperium evectionec cer-
tiores facti, legatos consolanmdi gratia, simulque
cum eo gratulandi de principatus initiis, destinant.
Verum qui Τ et ad quem mittebant ? Agui ad lupum,
D passeres ad serpentem, qui morten: sinu gestando
ultima suspiria ducuut. lile vero prse Antichristo
Antichristus, Christi Domini mei caularum deva-
$1ator, crucis, etin eum, qui cruci affixus est,
credentium hostis, amici personam iudutus, Sata-
nz2,qui in anguein se transforimaverat, discipulus,
legatos suscipit, nova federa pangit, Deum faisi
propheta: sui, et prophetam sibi cognominem im-
purosque ejus libros jurat, angelos et archangelos
testatus pacem $e servaturum : et per tolum vila
]Ismaelis Bullialdi nota.
(18) Πρωτοοστιάριος. Turciei Capigi-bachi.
(19, To ᾿Ισαὰκ eic vápov. ἠἡρμόσατο. Laonicus,
lib.vn, idem de Spentiaris filia Is82aco-Bass:e nupta,
et de Georgii despo!z filia, ad ipsum remissa.
PATRUL, Gg. CLVII.
. (80) Ὁμοίως xal οἱ ἐν Κωγσταντηουπόλαι.
Laonicus, lib. vu, pacem a Graecis initam et foedere 9 7
sancita cum Mehenete tradit.
33
10 6
DUCA
1026
tempus cum urbe et. despota Constantino, cum Α vetv ἐφ᾽ ὅρου ζωῆς αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ xal ὀμονοίᾳ μετὰ
omnibus circuinjectis oppidis et castris hujus di-
tioni subditis, amicitiam ac concordiam sibi inter-
cessuras, Quo etiam affectu animoque benevolo
pater suus erga iuperatorem Joannem, qui przde-
cessorat, et Coustantinum despotam se gesserat,
eodem quandíu víxerit, ipsos se prosecuturum.
His speciosis promissis donum adjecit, Romxorum
imperio trecenta nillia asprorum ex annuis redi-
tibus locorum, qua Strymon alluit, largitus.
AErumnosissimi eam pecuniam petlerunt, unde
Orehanem Othmanicum alerent, csterosque sum-
ptus ei necessarios facerent. Amicitia Itaque ex
anim] sententia frmiter stabilita, legati lzti redie-
runt. Qui pariter ex 191 Walachia venerant, et
Bulgaria : insulares quoque Mitylenzi, Cbii, Rhodli
et Genuenses Galatam incolentes undequaque pro-
fecti. donis allatis eum, dasmonem revera carni-
vorum, venerati eunt, et accepta ab eo 6Gde disces-
serunt.
τῆς πόλεως xal τοῦ δεσπότου Κωνσταντίνου, σὺν
πᾶσι τοῖς περιχώροις xal πόλεσιν ὑπὸ τὴν αὐτὶν
δεσποτείαν. Καὶ τὴν εὔνοιαν, καὶ διάθεσιν ἣν ixé-
χτητο ὁ πατὴρ αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου
τοῦ προδθεδασιλευχότος, καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταν-
είνου τοῦ νὺν, ἐν αὐτῃ τῇ γνώµη, καὶ αὐτὸς ζῆσαι,
καὶ τεθνηδαι * ἑπέχεινα δὲ τούτων τῶν χαλῶν ὅπο-
σχέσεων ἰδωρήῄσατο καὶ xav' ἔτος τῇ βασιλείᾳ "Po-
µαίων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν παρὰ τὸν Στρυμόνα
κειμένων χωρίων ἀριθμὸν ἄσπρων τ’. Δἰτήσαντες
«auta οἱ τρισάθλιοι ἕνεχα τροφῆς, xal ἑτέρας ἐξό-
δης τοῦ 'Opyàv τοῦ προλεχθέντος (21) ἀπογόνου τοῦ
Ὀθμάν. Καὶ δὴ χαλῶς χατὰ τὸ δοχοῦν ποιῄσαντες
«ἣν ἀγάπην ἀπῄεσαν χαὶ αὑτοὶ χαίροντες * ὁμοίως
xai οἱ τῆς Βλαχίας, καὶ οἱ τῶν Βουλγάρων. Καὶ οἱ
φὰς νήσους κατοικοῦντες, Μιτυληναῖοι, Χῖοι, Ῥόδιοι,
ix τοῦ Γαλάτου Γενουῖται, ἐχ πάντων ἑλθόντες (22)
σὺν δώροις προσεχύνησαν τῷ ὡς ἁληθῶς σαρχοφόρῳ
δαίµονι, xal λαθόντες τὰ πιστὰ χατὰ τὸ ὅ,χουν αὖ-
τοῖς ἀπῄεσαν.
CAPUT XXXIV.
Mehemetes inducias cum lango, id est Joanne Hunniade, triennotes componit : Caramano bellum "infert. Bysantini ad
Mehemelem legatos mittunt, [.
hemeles legatorum verbis offensus
ad Bospori angustias castrum edi
t. Novitate ista territi Bysantini per. legatos cum. Mehemete e
coronaium esse Constantinum significant. Halil Bassa Gracos fncrepat, et Me-
em cum Caramano
nit. Grecos - variis modis vezare incipit. Mehemetes,
ulant, qui
ιά μα λ " P ei'minatur. Arz. ad Bospori [auces edificata. Ager Consiantinopolitanus vasiatus :. Bysantinii
ic
ehemetes.
Omnibus, nt iste malignus putabet, rite et ut 6
ye sua erat compositis, cum Christianis universis
Τὰ πάντα οὖν, ὡς αὐτὸς ἑλογίζετο, ἁπαρτίσας
χαλῶς ὁ καχὸς, xal εἰρηναίαν χατάστασιν πεπλα-
ficta pace inita , induciisque ia tres annos cum ϱ σµένως ἑνδείξας ἅπασι τοῖς Χριστιανοῖς, xai σὺν
lango Hungariam regenie pactis, in. Caramanum
bellum bane causem pratexens movet, quod eum
inter se Christianosque, quibus benevolum se prse-
siabat, quamvis gente ac religionis ritu omnino
distinctos, amicitia mutua sincera nec simulata
intercederet, Caramanus interim Musulmanus ipse,
Mahoreetisque religionis 'cultor, semper et ubique
bellum et turbas excitare, arrepta occasione immi-
nentis rebus Othmanuicis periculi, non cessaret.
Consuitatione habita id decrevit, et libidini sus
fortunam obtemperantem habuit, Antea. enim Me-
heimnetes intellexerat, Caramanum Morotis morte
comperta ultra fines imperii eui excurrisse; castra
tria οἱ longum agrorum tractum eubegisse: qua
equidem Morates a majoribus suis non acceperat,
sed Carawano viribus superior, ut in superiori-
αὑτῷ τῷ ἐπιτρόπφ Οὐγγρίας τῷ Ἰάγγῳ (25), τριῶν
ἑτῶν εἰρήνην Δσφαλισάμενος, αὐτὸς κατὰ τοῦ Κα-
papàv ἑκστρατεύει (24) προφάσει αἰτίας, ὡς αὐτὸς
«ῶν Χριστιανῶν ὑπάρχει φίλος ἀχίθληλος, xat οἱ
Χριστιανοὶ τὴν φιλίαν τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχονσιν ἁδό-
λωτον ἀλλοεθνεῖς ὄντες, xai ξένης Opnexela;- ὁ δὲ
Καραμὰν Μουσουλμάνος ὧν, xal λατρ:ύων τὰ τοῦ
Μωάμεδὸ, ἀεὶ καὶ πάντοτε οὐ παύεται ὄνεγείρων πο-
λέμους xat καραχὰς bv χαιρῷ περιστάσεως. Βουλη-
:θεὶς [βουλευθεὶς] οὖν ἠθέλησε, xaX θελήσας ἐγένετο.
Ἔφθασε γὰρ ἑνωτισθεὶς ὁ Μεχεμὲτ, ὡς ὁ Καραμὰν
ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Μωρὰτ χατέδραµεν ἀπὸ
τῶν ὁρίων αὐτοῦ, καὶ ἐχειρώσατο φρούρια τρία (85)
xai γῆν lxavfv* ἀλλ’ οὐχ fv ix τῶν προγόνων ἡ
τῶν φρουρίων καὶ τῆς γῆς τῷ Μωρὰτ κατσχὴ. ἀλλὰ
πρὸ ὀλίγων χρόνων kx τῶν τοῦ Καραμὰν xa:a-
Ismaelis Bullialdi note,
(21) Tov ᾿Ορχὰν τοῦ xposx0Ertoc. Hic Orcha-
nes, secundum Turcos Dusime seu supposititius
fuit : Orchanis fllius ferebatur, Suleimanis, qui Du-
c» Musulmanus, nepos, et Bajazitis ] pronepos. De
uo Orchane sic loquitur Leunclavius, lib. n : Emir
uleiman rebus humanis excedens, Unchanem filium
superstitem, cum filia quadam unica reliquit. Ambo
simul arrepta, Muse patrui metu, fuga, Constantino-
polim se receperunt. (Infra cap. 40) lun. urbis expu-
Ειαιίουο Orelianes, de quo lioc loco (it. mentio,
agnitus, occisus est.
33) 'Ρόδιοι, eic. &40Ór csc. Ex Jacobi Bosii Histor.
militie Hierosolymitane, lib. vi, discimus magnum
Khodi magistrum fratrem Joannem Lasticum legatum
ad, Mehemetem desiinasse l'etrum Zinottum, qui pa-
cem cum Meheimete, anno mundi 6939, 1u4. 15
[ Christ] 1450], Decemb. 25, Hegirz vero 855, fir-
mavit.
(35) Καὶ σὺν αὑτῷ éxicpós o Οὐγγρ-ας τῷ Iár-
T. Mebemetem psceu cum Tribalis δει Serviis
Iniisse, statim ac fasces imperii suscepit, testis esl
Laonicus.
(24) Κατὰ τοῦ Καραμὰν ἑκστρατεύει. Hauc ex-
ditionem, statim post patris obitum, suscepisse
Mehemeteia anno Hegirze 855 [Christi 1431 J uradu
Leunclavius, et Laonicus, lib. vit sub tinem.
(25) Φρούρια τρία. Videuda sunt capp. 29. et 53
supra,
4021
ἑδήλωσεν. Εὐρὼν οὖν εὔλογον αἰτίαν à vb; τοῦ Kp-
παγος χατὰ τοῦ πρώην ἁδιχηθέντος, xat διὰ τοῦτο
ἀνερευνῶντος τὰ ἴδια, σὺν δυνάµει κατ᾽ αὐτοῦ ἑστρά-
«tuos. Καὶ δὴ περάσας τὸν πορθμὸν σὺν τοῖς evpa-
τεύµασι τῆς Δύσεως, καὶ εἰς «hv Προῦσαν ἀναμεί-
vas τὰ τῆς Ανατολῆς στρατεύματα, ἁπάρας ἔχεῖθεν
tl; Κοτύαιον ἀφίχετο * χἀχεῖθεν εἰς Σαλουταρίαν τῆς
Ῥρυγίας, τὸ xaX Καρασάρην παρὰ Τούρχοις λεγόµε-
Joy ἐγγὺς ὃν ἐν τοῖς ἐρίοις τοῦ Καραμάν. Τότε à
Καραμὰν, ἀχούσας τὴν ἄφιξιν τοῦ Μεχεμὲς, ἔστειλε
πρέσδεις ix τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ, αἰτῶν λύσιν
τῶν ἑσφαλμένων σὺν ἀποδόσει τῶν, ὧν ἀφείλετο,
Φρονρίων. Καὶ ὁ τύραννος χατένευσε δι α]τίαν τὴν
ἣν Ἱέξων ἔρχομαι. Ἡ qàp μωρὰ τῶν Ῥωμαίων
HISTORMA BYZANTINA.
δυναστεύων ἀφήρπαξεν, ὡς χαὶ ὁ λόγος φθάσας A bus narravimus, aute paucos annos eripuerat, Nac-—
1033
tus ergo justam causam raptoris filius, ei, qui ter-
tius injuria affectus erat, et. propterea recuperare
sua tentaverat , bellum infeit. Jamque. fretum
wansvectus cum copiis occidentalibus, dumque
orientis exercitus ei se conjungerent, Prus;e trans-
acto lempore, inde Cotyzum abiit; unde in Phry-
giam Salutariam, Turcis Carasarin dictam . vici-
nam Caramani (inibus perrexit. Cognita Mebeme-
tis profectione Caramanus magnates aliquot su
ditionis legatos ad eum misit, qui adimissorum ve-
niam Oorarent ac peterent, et ablata castra reddc-
re paratum esse dicerent. Quibus propter dicen-
dam mox causam tyrannus acquievit. 139 itunz-
orum enim stultus ac iusipiens ceetus consilium im-
Φυναγωγὴ ἑσχέφατό τινα µαταίαν βουλὴν στείλασα B prudens iniit, dum ad eum legatos desitinant, qui
πρὸς αὐτὸν πρέσδεις, λέγοντες πῶς-ὁ βασιλεὺς Κων-
στανεῖνος * οὕπω yàp ἂν στεφθεὶς, ἀλλά οὐδὲ στε-
φθῆναι ἔμελλε διὰ τὸ προῤῥηθὲν, πλὴν βασιλέα ἑχά-
ὰ9υν Ῥωμαίων λέγουσδιν οὖν πρῶτον τὰ τῆς πρε-
σδείας μηνύματα τοῖς µεσάζονσι, ὡς ἴἔθος αὐτοῖ;,
ὡς ὁ βασιλεὺς οῶν Ῥωμαίων τὴν τῶν κατ ἔθος
ἄεπρων εριαχοσίων χιλιάδων (26) κοσότητα, οὗ χα»
φαδέχεται. Καὶ γὰρ ὁ 'Opxàr, ὅς ἐστι καὶ αὐτὸς
vléc cov. ᾿Οθμὰν, καθὰ καὶ ὁ ὑμέτερος ἀρχηγὸς
Mexspit, ὑπάρχει, εένσιος dr)p τῇ ἡαικίᾳ *
xul καθ’ ἑχάστην» συῤῥέονσυ ὅτι π.εῖστοι πρὸς
αὐτὸν κυριωνυμοῦντες, καὶ ἀρχηγόν ἀναγορεύον-
σες. Αὐεὸς δὲ θέλων φιλοτιμῆσαι, καὶ δωρήσα-
σθαι οὐκ ἔχει που τὰς χεῖρας ἁπαῶσαι. Λἰεῶν
οὗν sb» βασι]έα, d βασιλεὺς οὐκ εὐπορεῖ ἐοῦ
δοῦναι τόσον, ὅσον αἰτεῖ. "Ex τῶν δύο οὗν dr
αἰτοῦμεν, ἢ τὴν 4ρόσοδον διπ.λασιάσΆτε, ἢ τὸν
ΝὈρχὰν ἁπο.όομεν. Οὐκ ἔσει γὰρ τοῦτο χρέος
«Ἰμέτερον τὸ τρέφει τοὺς ᾿Οθμάνου παῖδας, ἆ 1 λὰ
δεῖ ερἐφεσθαι ἐκ τῶν δηµοσἰων. 'Apxei γὰρ ἡμῖν
4j τούτου κατάσχεσις, xol ἡ p) τοῦ ἐχδῆναι τῆς
πόλεως κώὠλνυσις. Ταῦτα xal ἄλλα πλείω ὁ Χαλὶλ
Π]άσιας ἀχούσας (καὶ γὰρ Ἶν διὰ παντὸς φίλος τῶν
Ῥωμαίων ἐκ δύο τινῶν αἰτιῶν, ἡ μὲν µία τὸ εἶναι
*pognvü χατὰ γνώµην, καὶ ἤμερον, ἡ δὲ ἑτέρα ὅτι
ἣν δωρολήατης ' xal εἴ τις αὐτῷ διελέγετο φέρων
boi χεῖρας χρυσίον χαὶ δειχνύων ὡς χάτοπτρον, ἀπρο-
σχόπτως ἀπέπτυε διὰ γλώττης ἄνευ φόδδν πάντα
Constantinum imperatorem salutatum esse nun-
tiarent. Hune, quamvis nondum coronatum, nec
ob przdiclas causas coronandum, Roureorui iini-
peratorem nihilominus appellabant. Mesazoutibus
itaque, ut inos est, que iu mandatis liabebant ex-
ponunt legat, querunturque Ronseorum impera-
lorem consuetam asprorum trecentorum willium
pensionem annuam non accepisse. Orchanes eniu,
inquiunt, Othmani prosapia, eque acduz vester,
oriundus esi , vir etatis perfecte: ad. quem singul s
diebus quamplurimi conffuunt: dominum | ducemque
appellant, ac salutant. Ipse vero, unde. ipsis lar,ia-
tur, donitque konoret, non habe! : ideoque impera-
torem rogat, qui petenti, cum ipsum pecunia. de-
ficiat, satisfacere. nequit. Aliernm. fiague postulu-
tue, aut duplam. pensionem. nobís solvi, vel Orcha-
nem liberum dimittere nobis licere, Neque euim Oih-
fai postérés alere. tenemür; sed in. id ex crario
vesire pecunía erogari debet; illum custodiendi, et
ne urbe profugiat prohibendi, nobis oneris satis. iu-
eumbit. Hzc et similia audivit Halil Bassa, qui Κυ-
mais duabus de causis favebat, quod facilis ac wau-
$uetze indolis esset, quodque dona libenter ab iis
acciperet. Si quis sane quovis de negotio cum eo ac-
turus, aürum in ejus manum misisset, ei tanquam
politum speculum ostendisset , sermones quaü-
tumvis asperos, sine offensionis metu effutire po-
terat. Cum, inquam, audiisset, quos ab imperato-
λόγον σχληρόν * ἀκούσας οὖν τοὺς παρὰ τοῦ βασιλέως p reetsenata Mehemeti principi legati sermones
λόγους xai συγκλήτου τοὺς µηνυθέντας τῷ ἠἡγεμόνι
Μεχεμὲς, οὕτως πρὸς τοὺς ἀποχρισιαρίους ἑἐφθέγ-
— Eavo: "OQ ἀνόητοι xal μωροὶ ᾿Ρωμαῖοι, τὰ tfüc
διανοίας ὑμῶν zavovproópaca οἶδα ἐγὼ «πρὸ
4ο 1οῦ * ἄφετε d κατέχετε. 'O παρφχηκὼς ἡγε-
μῶν μερος, xal εἰς πάντας ἀκραιφνῆς φἰ.ῖος
ἐτύγχαγε, καὶ χρηστῆς συνειδήσεως ἄνθρωπος":
ὁ δὲ rür ἡμέτερος "repr. Μεχεμὲς οὐκ ἔστι
afferebant, eos sic allocutus est ο O stulti. et insi-
pientes Romei, consilia vestra. astula et [roudulen-
ta jamdis est cum intelligo ; illa omittite. De[unctus
princeps, et recte conscieig vir, idemque mansue-
(us, sinceram cum. omnibus amicitiam coluil : mo-
ster vero medernus. Melicmetes non ea est, quam vos
persuasi estis, sententia. Si namque — manus. ipsius
cujus audacia, ferocitas et. impetus mihi. peroyeci
Ismaelis Bullialdi noie.
(26) "Ac xpur τριακοσίων χιλιάδων. Si pro sin-
gnlis piastris Tispanicis, argentea aspra 120 tunc
compulabantur, accipiebant Graci anwuam pen-
sionem ad Orchanem alendum, piastrorum 2509.
Hocce vero tempore 80. solummodo aspris piastrum
inutant, edicto imperatorio de re monetaria aute
$
quinque cireiter annos Ίο: dum vezir azemus
erat kara Mustapha B.ssa : vir, quamvis inerudi-
tissitius, ut qui nec. legere, uec scribere sciebat,
in rebus gerendis negoLisquc expediendis solertis-
simus ac promptissiuus.
1039 DUCE 1040
sunt, Constantinopolis effugerit, tunc — certissime A τῆς τοσαύζης }γώμµης, ὃν ὑμεῖς θαῤῥεῖτα, lul
cognoscam, calumnias vestras mentemque pravam
Deum vindicare nondum velle. Viri fatui, quam
heriet nudius lerlius pacem. sacramento — invicem
udacti sancivimus, domum tanium non poriamus ;
et, si ita dicere liceat, in tabulis exarata scriptura
nondum desiccata est. Nunc cero. quare in. Ana-
toliam — transiistis et in Phrygiam percenistis,
ostentatione lerriculamentorum, vobis ex more con-
fictorum metum nobis injecruri? Viribus invalidi, et
rerum | noti.ia carentes pueri haud. sumus. Vos , εἰ
quid valetis, efficite. Orchanen si Thracic princi-
pem renuntiare vvltis, hoc agite. Si Hungaros cis
Danubium accersere cogitatis, trajiciant 3 33 ipsi, Si
nostra quoqne invadere, queque. ante. plures annos
amisistis, repetere ac. recuperare vobis propositum
fuerit, id quogue licet. Id vos lamen scire velim, νι-
hil horum ex voto vobis cessurum :. quin eliam ea
eripientur vobis, que possidere existimatis, Ista om-
nia denique domino meo mnuntiabo, quodque visum
ei (uerit, fiel.
His auditis, ira succensus Mehemcetes anceps
animi harebat : cum Caramano propterea ad pacis
conditiones adductus est, quem totis viribus pes-
sumdare decreverat. Verum ita $ecum cogitabat
rationibus his motus: Dum,inquit, in Anaiolia
40Ο, R'omeorum imperalor cateraa gentes Christia-
nas in me concitabit, el Orchanem liberum dimittet;
harumque nalionum ope Occidentis provincim Ro-
mais cedent, dum Orchanes orientem retinebit, llzec
οἱ similia animo volvens, sereno 06 moansueto
vultu Caramani legatos adinittit : minaces sermo-
nes opportune ad eos habet : mansuete ac benigne
alias praeter tempus alloquitur, donec pacem sa-
cramento adactus constituisset, et amice complexus
dimisisset. Ad imperatoris autem legatos. hxc
verba respondit : Adrianopoli brevi aderimus ; illuc
cum venerimus, omnia qua imperatori εἰ urbi ne-
cessaria sunt, nobis exponile : quodcuwaque roga-
verilis, id prestare paratus sum. lis et aliis sermo-
nibus blandis usus, eos dimisit. Mehemetes ergo
paucis diebus fretum transveclus Adrianopolim
accessit: statimque quemdam servorum suorum
in regionem ad Strymonis ripas sitam millit, qui 9
reditus imperatori concessos ei solvi vetaret : illo-
rumque administratores ct procuratores, qui anni
unius solummodo pensionem perceperant, expel-
leret. IHoc peracto rem aliam damnosam admo-
dum ac perniciosam Romsis aggreditur. Hicme
adventante per provincias singulas Occideutis ac
Orientis edicta. promulgari jubet, maudatque ut
fabri et architecti mille, in unoquoque loco ra-
tione multitudinis. eorum habita, operarii etiam
numero fabrorum congruentes, et calcis coctores
eongregarentur : et, ut omnia verbo dicam, cuncia
}ὰρ εἰ éx τῶν γειρῶν αὐτοῦ ἁποδράσει Korovaor-
τι'οὐπο.ις, πρὸς τὸ θρασὺ xal áypior, καὶ ὁρ-
ητικὺν αὐτοῦ «έχω, γι’ώσκων γγὠώσομαι ἔτι
ἔτι θεὺς παραθ.Ίόπει τὰς ὑμῶν διαδου.ὰς xal
διαστροφάς. ᾿Αγθρωποι μωροὶ τὴν χθὲς xal zpó-
tpita γενοµένην μεθ) ἡμῶν Bvopxor πρᾶξιν ἤδη
φέρρµεν, καὶ εἰ δυνατὸν εἰπεῖν τὰ γἐγραμμένα
οὕπω ἑἐξήραγται. Noy δὲ διότιτὴν 'Arazolir δια-
έάντες, xal ἐν Φρυτίᾳ διάγοντες θὲλετε «οθῇῆσαι
ἡμᾶς, δεικνγύντες τὰ παρ᾽ ὑμῖν χατεσχευασμένα
συνήθη μορμολύκεια (21) ; Οὐκ ἑσμὲν παιδἀάρια
ársv γγώσεως, f) δυνάμεως, sl τι δύγασθα xpa-
ξαι πράξατε. El. βούλεσθε τὲν Ὀρχὰν δεῖξαι
JZveuóva ὃν θράκῃ, δείξατε. El τοὺς Οὔὕγγρους
peAscace διαπερᾶσαι ccv. Δάνουδιν, ἑ1θέτωσαν.
El xal ὑμεῖς 0046008 τοῦ καταδραμεῖν καὶ JAa-
θεῖγ, d πρὸ πο λοῦ ἁπω.έσασθε, τοῦτο ποιή-
σατε. IlAiw γι’ώσκετε, ὅτι εἷς οὐδὲν τούτων
εὐδοκιμήσετε, d ÀAà μᾶ.1.1ον, καὶ ὃ δοκεῖτε ἔχει»
ἀρθήσεται dg! ἡμῶν. DA ἐγὼ ἀναγγεῖῷφ τῷ
xvplo µου, xal τὸ αὐτῷ BouAntór. γενέσθω.
Ταῦτα ἀχούσας ὁ Μεχεμὶτ xai θυμοῦ πλησθεὶς,
οὐχ εἶχε τί ποιῆσαι, καὶ τῷ Καραβὰν συνεαπείσατο
εἶχε γὰρ ἐπιλογισμὸν τοῦ ἀφανίσαι αὐτὸν κχατὰ
κράτος. ᾽Αλλὰ κατὰ νοῦν ἑσκόπει, μήπως ὁ βασιλεὺς
τῶν Ῥωμαίων, iy τῇ ᾿Ανατολῇ ὄντος µου, tpoaxa-
λέσηται τὰ λοιπὰ τὰ ἕθνη τῶν Χριατιανῶν, xal
ἐκθαλοῖ, καὶ ἁπολύσοι τὸν Ὀρχὰν, xaX σὺν τῇ ἀρωγῇ
τούτων γενῄσεται χύριος τῆς ᾿ἈνατολΏῆς, χα) «à τῆς
Δύψεως παραχωρῄσει ταῖς Ῥωμαίοις. Ταῦτα xal τὰ
τούτοις ὅμοια λαθὼν χατὰ ΄ νοῦν βλέπει τοὺς πρέ-
σδεις τοῦ Καραμὰν Ιλαρῷ βλέμμαει, »ai χατὰ χαι-
p^» ἐπαπειλητικοὺς λόγους αὐτοῖς ἐδίδου, παρὰ χαι-
ρὸν δὲ xal πράους, ἕως οὗ «bv εἰρήνην ἑνόρχιως
Ἡσφαλίσατο, xal µετὰλ ἀγάπης ἀπέπεμφε. Τοὺς δὲ
τοῦ βασιλέως πρέσδεις ἀπεχρίνατο, ὡς Ἔδη δια-
συγτόµως ἐν ᾿Αδριανουπόει μά,λΊομεν εἶγα,
χἀκεῖ ὁ.ἰθόντες ἅπαντα τὰ τῷ faciet, xal τῇ
πό.ει ἀναγκαῖα drayrelAaté uoi, xal ἑτοίμως ἔχω
τοῦ δοῦγαι πᾶν τὸ (nroógevor. Σὺν τούτοις δὲ xal
ἑτέροις µειλιχίὀις λόγοις κολαχεύσας ἀπέλυσεν. Ὁ
05 Νεχεμὲτς, διαδὰς δι’ ὀλίγων ἡμερῶν τὸν πορθμὸν,
καὶ ἐν τῇρ ᾿Αδρ:ανοῦ εἰσελθὼν, παρευθὺ στείλας ἕνα
τῶν δούλων αὐτοῦ ἐν τοῖς χατὰ τὸν Στρυμόνα χω-
ρίοις, ἑκώλυσε τὴν πρόσοδον τὴν εὐεργετηθεῖσαν τῷ
βασιλεῖ. Καὶ τοὺς ἐπιθλέποντας χαὶ οἰχοδεσποτεύ-
οντας ταύτην ἑἐδίωςε, τὸν πρῶτον χρόνον µόνον γευ-
σάµενος [Υευσαμένους]. Μετὰ δὲ τοῦτο «b ἔργον
ἑτέρου Ίφατο λίαν ἐπιςημίου, xaX θανασίμον χατὰ
Ῥωμαίων. Χειμῶνος γὰρ ἁρξαμένου προστάγµατα
καὶ διαλαλιὰς Év τε Δύσει Ev xe. ᾿Ανατολῇ ἓν ἑχάστῃ
ἐπαρχίᾳ, τοῦ ἑτοιμάσαι οἰκοδόμους τεχνίτας χιλίους,
χαὶ ἐργάτας κατὰ ἀναλογίαν τῶν τεχνιτών, χαὶ ἆσ-
θεστοκαύστας!; xal ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν ἐργασίαλν
x3. παραχομιδὴν, τοῦ εἶναι ἑτοίμους ἐν ἔαρι, εἰς
Ismaelis Dullialli nota.
(27) Συνήθη μορ[ιολύχεια. Apud Theophylactum
Simocauam lib. 2, cap. 14, in. oratione cujusdam
sexis ad Crmmentioli exercitum, 02. γὰρ χαθάπερ
Till; Πα ἂν μορμολύττετα:ι τοῖς οοφίσµασι.
lost
HISTORIA BYZANTINA.
104?
χατασχευὴν vástpou ἓν τῷ στοµίῳ τοῦ ἱεροῦ ὑπερ- Α qua ad opus absolvendum, et ad comportandas
άνω τῆς πόλεως. Τότε ol. 'Ῥωμαῖοι ἀχούσαντες τὴν
πιχρὰν ταύτην ἀγγελίαν, καὶ οἱ £v Κωνσταντίνου,
καὶ οἱ ày mácy τῇ .Ασίᾳ τε, καὶ Θράχηῃ, xal οἱ àv
ταῖς νήσοις οἰχοῦντες Χριστιανοὶ ὑπερίλγησαν, ἑξη-
ῥάνθησαν, οὖν ἣν iv ἀλλήλοις γλῶσαα f| διαλαλιὰ
πλήν * Νῦν τὸ céAoc ἤγχισε τῆς πόλεως: νῦν τὰ
σήµαγτρα τῆς φθορᾶς τοῦ ἡμετέρου γένους,»
al ἡμέραι τοῦ Αγτιχρίστου. Καὶ εἰ γένωµεν, 7
tí ποιήἠσομεν; ᾿Αρθήτω ἀφ' ἡμῶν ἡ ζωὴ ἡμῶν,
Κύριε, καὶ μὴ ἴδοσαν ol. ὀφθα.ὶμοὶ τῶν δού.]ων
σου tv φθορὰν τῆς πὀθως, μηδὲ εἴπησαν ol
ἐχδροί σου, δέσποτα, Ποῦ slow οἱ φυ.1ἄσσοντες
ταύτην ἅγιοι; Ταύτην yàp τὴν φωνΏν σὺν χλαυ-
θμῷ οὐ µόνον οἱ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς "Ava-
τολῆς σποράδην οἴχοῦντες Ἀριστιανοὶ, xal οἱ ày ταῖς
νήσοις, xat ol Ey τῇ Δύσει τὸ αὐτὸ μετὰ χλαυθμοῦ
ἐδόων. "O δὲ Μεχεμὲτ, Ίδη τοῦ ἔαρος ἁρξαμένου,
ἔστειλεν ἀἁπανταχοῦ τοὺς τεχνίτας xal τοὺς ἑρ-
Υότας συνάγων. Ὅ βᾳσιλεὺς δὲ στείλας ἓν "A0pia-
νηυπόλει πρέσδεις, οὐχ ὅτι ζητῆσαί τι τῶν ὧν
Ἰβούλετο, οὐδὲ διπλασιάσαι τὴν πρόσ,δον, ἀλλ᾽ εἴπον
αὐτῷ «'Ἠμεῖς ἤδη τὴν σήμερον ἔτος ἐστί του éxa-
τοστὸν (23) xal ἐπέχεινα, ἀρ' οὗτὴν Ἀδριανού-
πο.ιν ὁ σὺς πάππος Μωρὰτ ὁ τοῦ ᾿Ορχᾶν vlóc
δ.146ε ᾽ καὶ ἕκτοτε συνθήκας ποιήσαντες οἱ ἐκ
τοῦ γένους αὐτοῦ χαταγόμενοι μέχρι σοῦ, οὐδεὶς
épelérnce πύργον ἢ καλύδην πῆξαι ἐν τῇ abAmq
τῆς πόλεως. EU γὰρ καὶ αἰτία τις εὑρίσκετο, xal
μἀχην ἁμφρότεροι συν/στων, ἆ.1.1ὰ 6i dAAnc συµ-
διδάσεως τὰ τῆς. εἰρήνης ἑπράττοντο. 'O γὰρ
cóc zázzoc ὁ Μεχεμὲτ, βυυλ1ηθεὶς àv τῇ πρὸς
"AravoAdq. κειµόνῃ τοῦ πορθμοῦ γῇ ατίσαι φρού-
piov, παρακιἑητικῶς, καὶ ὡς υἱὸς απρὺς πατέρα,
tr αἴτησιν οὐ μικρὰν ὁ Ηεχεμὲτ πρὸς τὸν βα-
σι]έα Μανουἡ 1 ἐποίησεν. "04εν xal xarévsvosr
ἐπὶ σκοπῷ, ὅτι ἐν τῇ ᾿Ανατο.Ίῇ ᾠκοδόμητο có Ep- :
yov. Καὶ ἡ 'AratoAs) πᾶσα πρὸ χρόκων ποὀ.]ῶν'.
$4* αὐτοῖς απροσῳκδιωµένη. Τὸ δὲ σὺ τὴν νῦν
xac ἐχόντω» πάντων σὺ» σοὶ,ὀρῶμεχ dogaAoc
ὅτι uéAAsic τὴν θά]ασσαν τὴν Ποντικὴν ἄδατον
ποιῆσαι τοῖς Φράγκοις, καὶ τὴν πόλιν .ἴιμοκτο» .
Πσαι, καὶ τὰς εἰσόδους τῶν ἑν αὐτῇ τεονμό-
xor xogp&pxiov κωλῦσαι” δεόµεθα οὗν, ταύτην’
τὴν βουλὴν dzdxoyor, xa) ἐσόμεθα φ/Ίοι σου
χρηστοὶ καθὰ καὶ σὺν τῷ πατρὲ σου τῷ χρηστῷ
ἡγεμόνι' 8l βούει καὶ téAoc διδέναι, δώσοµε».
Ὁ δὲ Μεχεμὲτ ἀπεχρίνατο' Ἐγὼ éx τῆς πὀλεως
οὗ «ἑαμθάνω τι, ἐκτὸς τῆς τάφρου οὐκ ἔχει, οὔτε
κἐκτηταί τι. Kal γὰρ εἰ ἠδεον κείσαι ἐν τῷ
ἱερῷ etoplq φρούριον, οὖν εἶχε δίκαιον τοῦ xo-
Avet* µε. Πάντα γὰρ ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἑξουσίαν εἰσὶ,
xal τὰ apóc 'AvacoAdw κείµενα τοῦ στοµίου
φρούρια, xal ἑγτὸς αὐτῶν Τοῦρκοι κατοιχοῦσι *
materias necessaria erant, vere appelente presto
essenl, ad castrum in ostio sacro supra Con-
stauntinopoliin zditicandum. Hoc nuntio Jam in-
grato ac acerbo allato, Romei, qui Constantino-
polim, quique Thraciam ct Asiam incolebant,
insulares — etiam — Christiani, animi sgritu--
dine ae morore consumpti, alios. sermones ad
invicera preter istos nou babebant : Nunc. vicinus
est urbis. finis. : portenta. imminentis genti mostrar
ruing nunc videbuntur : dies Antichristi advenerunt..
Quid de nobis statuetur ? quid. faciemus ? Vita πο.
bis, 134. Domine, prius eripiatur, quam oculi ser-
vorum tuorum urbis eversionem videant, Ne dicant
inimici tui, Domine : Ubi sunt sancti, qui urbem illam
tuentur ? las voces cum ejulatu et fletu non solum.
Constantinopolitani, sed et cuncti Christiani per-
Anatoliam, insulas, et occidentem dispersi, easdem:
lacrymis ac lamentis mistas.fundebant. Mehemetes
vere inclioato, undequaque artifices et- operarios
collegit. At imperator Adrianopolim legatos misit,
non quz vellet, aut. reditus duplo ampliores sibi
dari, per eos petiturus: sed ejusmodi orationem
1cgati ad Mehemetem habuerunt : Anmus jam
centesimus agitur, vel etiam plures elapsi aunt, αὐ
erepta nobis per tritaevum. tuum. Moratem Orchanis
filium Adrianopoli : οἱ ab illo tempore, principum
genus ab eo ducentium-uullus prater. te tugurium,
nedum turrim, in urbis. ipsius vestibulo post iwita
C federa ponere cogitavit. Quamvis enim suborta belli
causa, ad pugnam ventum sit, ad couditiones tamen.
pacis descensum postea; et reconciliata concordia
in tranquillum ilerum. statum res. constitui sunt.
Voluerat olim avus tuus Mehemetes, in littore orien-
Lali freti castrum a fundamentis excitare : quare ut
id ab imperatore Manuele consequereiur, diu mul-
tumque, ui. filius patrem solet, eum precatus per-
suadere conatus est. lili tandem. annuit, et castrum
in litore orientali edificare permisit; cum etiam
multos ante anos *ab ejus majoribus tota Anatolia
possessa fuisset, Tu vero, quicum pacifice, et prout
decet, nos gerimus, videris procul dubio navigatio-
nem Ponti Euxini intercipere velle; ab ea Francos!
arcere: urbem (ame enecare ei consumere; reditus-
D que, qui ex mercium vectigalibus in ea percipiuntur,
rescindere. Hoc consilium a nobis exoratus omitte ;
guam cum patre (uo, oplimo principe amicitiam vo-
[uimus, tecum fidelem ac integram servabimus. Tri -
butum insuper, si nobis imperas, id pendere parati
sumus. Àd ista. respondit Mehemetes : Quod urbis.
sif, que extra [ossas nihil possidet, nec dominium .
habet, non occupo. Si ad sacrum etenim ostium σαὶ- .
ficare castrum volui, id me facere nullo jure. pro-
hiberi possum, Omnia quippe castra ad ortum | ostii
.. Ismaelis Bullialdi noto.
(28) "Eroc éctl xov ἑκατοστόν. Bonfinius, Hist.
Hungar. decad. m, lib. 8, Constantieum questum
csse de hoc novo opere apud sultanum Meliemetenr
tradit. [n anuorum intervallo fallitur Ducas, Auria-
nopolis enim capta est anno 1260, vcl 1262, Mehe-
metes vero anuo1452 castrum :edificabat. Anni ita-
que tantum 70 vel 92 elapsi sunt,
113
DUCAE
lou
sacri sita, queque Turci habitant, ditioni mec A καὶ τὰ ἓν τῇ Δύόει doixa ἐμά clot, καὶ γὰρ Ῥω.
subdita sunt. Qui vere agri derelicti occasum spe-
— etant, mei sunt , cum in illis Romei secure degere
—
nequeant, Num meministis ad quas angustiss pater
meus redactus fuerit, quantaque pericula ipsi im.
pend-rent, quo. tempore fedus cum BHungaris impe-
rator pepigit. Hi dum terra moverunt, navibus. suis
Franci Hellespontum usq'te provecti sunt ; et. Calli-
poleos [reto preciuso, patrem meum transitu at-
cueruni ; qui superiora loca petiit, et ad castrum, a
paireswo prope ostium. sacrum constructum , venit :
wbi cum acatiis, quamvis 13393 illic imperatoriae
triremes transitum impediturag stationem haberent,
Deo [avente trajecit. Per. id tempus Hungarorum
adventum, qui Varne vicina loca. populabantur :
exspeciando puer etíamnum — Adrianopoli degebam. B
At imperator letus. exsuliabat, et gente Musulma-
norwn erumnis pressa Cavurides gaudebant. Multa
post pericula exantlata superato freto, juravit pater
9sRéuN6, Castrum aliud ee. excitaturum in occidentali
litere, € regione ejus. quod in. erienteli positum
est. Tempus illi ad id opus non superfuit, quod nunc
Dei ope adjutus aggredior. Ut quid setatis? annon
mihi licet in ditiene mea quod libuerit facere ?
ΑΡίιε. Imperatori talia nuntiate. Cum hoc, qui nunc
regnat, principe deeessores sui haud componendi
sunt, qua non. poluerunt illi prestare, prempte ac
facile perficere hic potest : ques noluerunt, valde vult.
Quicunque vero deinceps legationem hac de re. obie-
rii, αἱ vivo pellis detrahetur.
Legati ubi responsa tvraani, iram et fururem
spirantia, acceperunt, in urbem revertuntur , et
cuncta sd imperatorem referunt. Universi tune
cives animam propemodum ageotes, metu correpti
ac attoniti colloquiis mutuis hsecce agitant : Hic
est qui urbem occupaturus οἱ devastaturus est; eun-
etos sub jugum mittet, secra pedibus conculcabit.
Egregia et. eximia templa solo equabit; depositasque
in iis virorum divino Spiritu plenorum ac mariyrum
reliquias, per plateas et trivia dissipabil ac disperdet.
Hei ! quid faciemus ? quo aufugiemus ? Hzc et. alia,
vitz sue zrumnas ac miserias deflentes, lamentis
μαῖοι οὐκ Eyovcux &x' ἀδείας τοῦ οἰκῆσαι' fj οὐκ
οἴδατε àv. ποίᾳ στεγοχωρίᾳ ὑπέστη xal Om
πηριστάσει d ἑμὸς sachp, ὄταν toic Οὔγτροις ὁ
βασιάεὺς συνειέθη, καὶ διὰ ξηρᾶς ἐλθόντες
ἐχεῖνοι, διὰ θαλάσσης τὰς τῶν dpárror τριή-
ρεις ἐν ταύτῃ τῇ Ελ λησπόντφ ἡγάγατο, xal τὸν
KaAAivaólsuc πορθμὸν ἁποκ.είσαντες οὐκ
ἑδίδουν πορείαν τῷ àpq πατρἰ. Ανγαδὰς οὖν μὲ-
χρι τοῦ τόπου τοῦ ἱεροῦ στοµίου ατὺς, xal iv
τῷ πο.ιχνίῳ, ὃ ἑδείματο d πατὴρ αὑτοῦ, σὺν
ἀκατίοις περάσας θεοῦ εὐδοκοῦντος. Καὶ γὰρ al
τριήρεις τοῦ βασιλέως ἐκεῖ κατεσκόκευον τοῦ
κωλῦσαι τὴν διάδασι' ἐγὼ δὲ ἐκαθήμην ἐν
'A6piavovzxóAs. Δαιδίον dv, ἀκδεχάμενος τὴν
τῶν Οὕγγρων ἄφιξιν. Οἱ δὲ Οὗγγροι &AenAárovr
τὰ πέριξ εῆς Báprnc, καὶ ὁ βασιλεὺς εὐφραῦ
vsto, καὶ τὸ τῶν Μουσουλμάνων Τένος ἐδυσφό-
pti, καὶ οἱ Καθούριδες ἑἐχαίροντο. Τόεε ὁ &póc
περάσας μετὰ πολΊοὺς τοὺς κινδύνους ὥμοσε
τοῦ ποιῇσαι καταντικρὺ τοῦ φρουρίον τοῦ κει-
µένου πρὸς Ανατολὴν ἕτερον φρσύριον spóc Δύ-
σι’. Εκεῖνος οὐκ ἔφθασε τοῦ ποιῆσαι, ἐγὼ τοῦτο
péAAo πο,ῆσαι θεοῦ ἀρωγοῦντος. Τί µε see Miete;
ἢ οὐκ ἔξεστι ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς ὃ βού.ἲομαι;
ἀπέλθατε, εἴπατε τῷ acids: 'O νῦν ἡγεμὰν
οὐκ ἔστι τῶν πρὠην ὅμοιος " d ox ἠδύναντο (29)
ἐκεῖνοι ποιῆσαι, οὗτος ὑπὸ τὴν χεῖρα καὶ εὐκό-
ἕως ἔχει τοῦ αμᾶξαι" xal d οὐκ ἑδού.οντο ὀχεῖ-
vo. οὗτος θέλει καὶ βού.εται. Καὶ d ἐθὼν' ἀπὸ
C cov νῦν ἔνεχα τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἆσφαιρε-
θήσεται τὴν δορἀν.
Oi δὲ τοῦ βασιλέως ἀχούσαντες τοῦ τυράννου τὴν
ὀργῆς καὶ θυμοῦ πνέουσαν ἀπόχρισιν, εἷς την φόλιν
ὑπέτρεφαν ἀναγγείλαντες τῷ βασιλεῖ πάντα. Τότε οἱ
τῆς πόλεως ἅπαντες bv ἀγωνίᾳ καὶ φόδψ συνεχόµε-
vex ἀλλήλοις ὁμιλοῦντες ἔλεγον * Οὗτός ἐσει ὁ pél-
Jew εἰσιέναι ἐν τῇ πάλει, xal φθεῖραι, xal
αἰχμαλωείσαι τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ καταπατήσαι
τὰ ἅγια, καὶ ἀρφανίσαι τοὺς τιµίους φαοὺς, καὶ
τὰ ἐν αὐτοῖς κείµενα Jelyara θεοφόρων dr-
ὁδρῶν καὶ μαρτύρων, ἐν ταῖς π.λἀτείαις καὶ ταῖς
τριόδοις ἑναποῤῥίγψαι. Οἴμοι τί πράξωµεν; xov
φύγωμεν ; Ταῦτα καὶ ἕτερα οἱ δυστυχεῖς χλαίοντες
ac ejulationibus verba ἰπιογοίμα mittebant. At Me- p «hv αὐτῶν ζωὴν ἑταλάνιζον. Ὁ δὲ Μεχεμὰτ Άδη ἕρ-
hemeti, vere jam ineunte mense Martio elspeo,
parata jam erat calz, in furnis plurimis ad Cata-
ο ges ἄρξαντος (30), καὶ Μαρτίου μηνὸς ἤδη παρελη-
λυθότος, fj ἄσδεστος ἔτοιμος Υέγονεν ἓν τοῖς xace-
Ismaelis Bullialdi note.
(29) "A obx ἠδύναντο. Mehemetes χειροδίκην
hic se profitetr, jusque babere in manibuset ar-
mis. Que ratio aliena invadendi, universum terra-
rum pervasit orbem : itant, qui viribus pollent
jure ac causa superiores esse se Oredant: quasi
fortioribus ac validioribus, inflrmi ac invalidijure
naturali parere teneantur. Leones ezteraque fero-
cia animalia, quae rapto vivunt imiLantur iski : quas
quidem solitarie vagantur, nec gregatim ambulant,
Ilii ergo homines, societatem caeteris renuntiare, et
se diversae, a vera genuinaque humanitate differen-
-
tis speciei esse prasdicare debent : ut et. leomes sb
ovibus, vultures et aquilas a gruibus dilferre novi-
mus. Humana equidem natura ad societatem nata,
secundum verum dictamen ratiomis, imperium, non
viribus, sod sapientia defer ; qus suum ευιρσὀ
wibuere, neminem ledere, alienaque non rapere
docet.
Ὁ δὲ Μοχεμὲς ἤδη ἔαρος dpC. Phrantzes
Martii 26 castrum sedifcari captam lib. ni cap. 7,
tradit.
1045
χαθ ἑχάστην ἐξέφερον * ἐκ δὲ Νικομηδίας χαὶ Πον-
τοηραχλείας τὰς δοκούς "ἐκ δὲ τῆς Ανατολῆς τοὺς
λίθους. Κατὰ δὲ τὸ «ροσταχθὲν προλαδόντες ἅπαντες
οἱ ἐν ἐξουσίᾳ, οἱ ἓν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς ᾿Ανατολῆς,
τῆς Δύσεως μεθ) ἑαυτῶν τοὺς ἁγγαρευθέντας ἁπῇς-
σαν, Τότε xal ὁ ἡγεμὼν ἐξελθὼν ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ,
κατήντησεν iv τῷ τόπῳ ὃ ἔμελλε δεῖξαι τοῦ πῆξαι
τὸν θεµέλιον τοῦ κάστρου. Καὶ δη χαταλαθὼν plav
Δαχίαν χάτωθεν τοῦ Σωσθενίου χαλουμένην ἕκπαλαι
Φονέαν, &xel ὡς ἐν τριγώνιῳ σχήµατι cv. θεµέλιον
ὡρίσατο πηγνύναι, ὃ χαὶ Ὑγενόµενον. Την κλῆσιν
τοῦ κάστρου Πασχεσὲν (52) ἐχέλευσε καλεῖσθαι, ἐς-
ελληνιζόμενον δὲ ἑρμηνεύεται κεφα.λοχόπτης, ἔχον
ἀντικρὺ xai τὸ φρούριον ὃ ἐδείματο ὁ πάππος αὐτοῦ.
Διένειμεν οὖν τὴν οἰχοδομὴν οὕτως. Ti μὲν Χαλὶλ
Πασία δέδωχε μίαν τῶν γωνιῶν τῶν ἓν τῇ θαλάσσῃ
χειµένων, τοῦ οἰχοδομῆσαι πύργον ἕνα ὑπερμεγέθη,
xai στεῥῥὸν ὡς ἀχρύπολιν, τῷ δὲ Ζάγάνος ἕτερον
lv τῇ ἑτέρᾳ γωνίᾳ τῇ χειµένῃ ἐν τῇ ξηρᾷ, µέγαν καὶ
αὐτόν * τῷ δὲ Σαριτζίᾳ ἄλλον ἓν τῇ τρίτῃ qovla *
τοὺς αὐτοὺς ερεῖς πύργους ὡς ἀντίμαχα xai àxpo-
πόλεις bx τῶν οἰχείων ἀναλωμάτων. Τὸ δὲ τεῖχος,
καὶ τὴν ἑτέραν ἄλλην τοῦ κάστρου οἰχοδομὴν αὐτὸς
ὁ ἡγεμὼν ἀνελάδετο. Καὶ ἣν ἰδεῖν συῤῥέοντα τὰ
πλήθη àx τῶν ἁπανταχοῦ τῆς γῆς μερῶν αὖν τοῖς
Καδδίσι, ἤγουν τοῖς κριταῖΐς, ἑπάνω χεφαλικῆς τι.
µωρίας τοῦ τυράννου προστάξαντος. Καὶ διαµερίσας
τὴν χτίαιν ávX πῄχεος τῷ τεχνίτῃ * ol τεχνῖται ὡς
HISTORIA BYZANTINA. -
φυγίοις (51), τὰς xaulvouc παμπληθεῖ Epyaságavot, À phygia consiructis cocta, quotidie in destinatum
1016
locum comportata, Advect2 etiam e Nicomedia ct
Heraclea Ponti trabes, ex Anatolia lapides sub-
vecti ; omnesque principis imperio obsecuti, cum
qui munera et magistratus gerebant, tum orientis
ae occi.lentis provinciis prafecti, ductis secum iis
4 quibus opere exigebantur, illuc abierunt. Jpse
etiam princeps Adrianopoli profectus est ad lucum,
in quo castri fundamenta designaturus erat. Infra
Sosthenium itaque, Phoneam antiquitus dictam,
in aceclivi loco determinato triangularis figurze fuu-
damenta jaci precipit: idque celeriter factum.
Castrum hocce oppositum ei quod avus suus. ex-
struxerat, Bascesen appellari jus-it, quod latine
redditum nomen capitis amputatorem significat.
JEKdifleandi castri munia snis ita. distribuit. Halilis
Basss alterum castri angulum mari. adjacentem
curd: commisit, ut turrem prrgrandem arci γη
ac valida parem in illo angulo zedificaret, Zaganum —
angulo continentem 196 spectanti. praeposuit, ad
turrim quoque altam ibi construendam. Sariciz
tertiam turrim in tertio angulo erigendam manda-
vit : illaque turrium (τίς, qu: totidem propugna-
cula et arces erant, suorim impensis absolvitur.
Ceterum moenium, et. aliarum caetri partium ο:
ram in se princeps recepit. Cernere tunc erat mul-
titudinem ex omnilns partibus concurrentem ,
quam Cadisi (id est judices) jussi adducebant:
capitis quippe peena imperium detrectantibus a ty-
χίλιοι, καὶ ἐν ἑχάστὶρ τεχνίτῃ ὑπουρχοὶ δύο ἑγγὺς C ranno indicta erat. Js unicuique fabro singulos cu-
αὐτοῦ, ἔξωθεν τοῦ τείχους * xal ἔσωθεν ἕτεροι το”
σοῦτοι, xai τεχνῖται xaX ὑπουργοί. Οἱ δὲ χοµίζοντες
πέτρας, ἄσδθεστον, πλίνθους ὁπτοὺς ὑπὲρ ἀριθμόν *
καὶ αὐτοὶ οἱ μεγιστᾶνες κατὰ καιρὸν ὑπούργουν, xal
πέτρας, καὶ ἄσδεστον ἐδίδουν ὀρῶντες τὴν τοῦ τυ-
p&vvou ὠμότητα. Thy δὲ παραχομιδὴν xai ix «fic
περαίας, καὶ πρὸς τὸ Βυζάντιον ἅπασαν, παρὰ τῶν
ἐρειπίων τῶν χειµένων τῶν ποτὲ μεγάλων ἆναθη-
µάτων ἐλάμδανον * ἐξ ὧν καὶ τινὰς xlova; µετακο-
µίσαντες ἀπὸ τῶν ἐρειπίων τοῦ ναοῦ ταξιάρχου Μι-
χαἡλ (85). Τινὲς τῶν ες πόλεως ζήλῳ κχινούμενοι
ἐξήλθον τοῦ χωλῦσαι τοὺς Toópxou;, xalóh συλλη-
φθέντες πάντες διὰ μαχαίρας ἀπέθανογ.
0 βασιλεὺς οὖν, ἰδὼν τι εἰς τέλος προχωροῦσι
τὰ τοῦ τυράννου βουλεύματα, τὴν ἄλλην ἑτράπετο,
bitos, qui mille erant, assignavit : binasque eperas
extra castri ambitum, δὲ intra totidem, materiag
fabris laborantibus ministrantes operas attribuit,
Innumeri etíam aderant, lapides, calcem, lateres-
que coctos portantes. Ipsi proceres lapides et cal-
cem, tyranni crudelitate perspecta, fabris quando-
que ministrabant. Omnes porro ille materie ex
continente opposita afferebantur; et ex locis By-
zantio vicinis, jacentia rudera superborum quon-
dam templorum extracta in. id opus fuere. luter
qua etiam columnas quasdam advexerunt ex templi
ruderibus, quod mílitize ccelestis duci Micbaeli olim
dicatum fuerat. Cives interes aliqui zelo religionis
impulsi ad Turcos prohibendum urbe exicruut ;
qui capti fuerunt, ferro omnes periere.
Postquam animadvertit linperator tyranni con-
silia exituin sortiri, aliam viam capessere sia.
Asmaelis Bullialdi note.
(31) Καταρύγια. Nescio, num sit loeus Bospori
litori Asiatico adjacens, Kavayyelov appellatus, et
nomep filios mutatum: fuerit.
(32) Hdo xscev. Laouicus lib. viu. hocce castrum
appellat — Aatgoxoníav ς sed juxta. vulgi. errorem
sripsit, istam arcem adiflcatam esse κατὰ τὴν
Προποντίδα àv Βοσπόρῳ. Differunt enim et appella-
tione et siu Propontidis et Dosporus Thracius.
Leunclovius a Turcis Kesseu hisari appellatum fuis-
se moni. Gyllius in Buspo.i Thracii. descriptione
arcem illam in. promontorio Herm»o zditicataimn
fuisse. Sosthenium veroet Phonea Ponto Euxino
viciuiora sunt, et propterea Hermaeo ΡΗΡΟΕΙΟΓΑ : de
quibus Gyllius adeundus, lib. 1, De BosporeThra-
cíco, capp. 12 et 12. [ita porro appellatio Bdsc-Ke-
sen recte reddita est a. Duca. χεφαλοχόπτης, Base
enim capet signifleat, Kesmek scindefe, et par-
ticipium Kesen *cindens.
93) ToU vaov tov ταξιάρχου Μιχαή. Vocaba-
tur templum illud zov ἀσωμάτων, id est, Incor-
poreorum : quoniam dicatum erat S. Michaeli Ar-
changelo, angelorum et militiz ccelestis archistra-
tego. Vocabatur etium. Michaelium : quo ín loco
Estiis ab antiquis »ppellato adifleatum fuerat. 8ο-
zomenus, lib. nu, Τόπος 6 tv Ἑστίαις, in quo τὸ Μι-
χαήλιον. Archangelus Michael ibi apparuit, multe- :
que worborum miraculose curationes facia sunt,
ut tradunt Graci.
—
1347 ρυςυξ 108
tuit, c! per apocrisarios ab eo poscit presid:arios, Α χα) δὴ πέµψας ἀποχρισιαρίους ἑζήτει τινὰς δετέν-
qui vicos suburbicarios, illorumque incolas tue-
rentur : me Turci huc etilluc vagantes segetes
agricolarum corrumpereut, cum zslas jam insta-
ret, propemodum maturas. Varia etiam ei dona,
ac esculenta etiam et potulenta quotidie, vi ac ne-
cessitate coactus, mittebat; draeonem ferum hoe
nore prosecutus. Verum Mehemetes servorum
suorum aliquos misit, quibus mandat, ut diligenter
specuientur et observent, ne Turcos, qui ad pa-
scendum mulos equosve, sive alia veterina anima-
lia castro zdificando inservientia, in agros immit-
terent vel agerent, ullatenus prohibeant illi, quie
bus damnum inferretur; sed cos libere pascere
sinant. Si quando vero Homzi indignati sese op-
posuerint, tunc etiam Turcis se conjungere, si-
mulque Romzis obsistere jussi sunt. Eodem etiam
tempore Spendiaris filius, Moratis gener, Meheme-
Usque sororius nobis supra memoratus, prineipi«
edicto publico obtemperans, cum suis Adramyn-
tio profectus, operam quoque suain in castri edi-
ficatione principi navaturus venit: cumque prope
turrim quz Epibata dicitur accegaisset, suorum,
quod ducebat agmen, 1937 pedibus incedere co:-
pit, frenisque levatos equos, czteraqne jumenta,
qus impedimenta et sarcinas portabant, in Ro-
maorum messes agunt, quibus spice, ac cetera
elera, et. legumina vastantur. εἰ corrunipuntur.
Agris a &e cultis et arztis damnum inferri Romxus
quidam animalvertens accurrit, et inde equos
abegit. Turcorum agasonum uuus fowzum per-
cuiii: percussi affnes unus et alter accurrunt,
ex adversa etiam parte Turci. Manibus itaque con-
sertis ex Rowzis Turcisque aliquot ceciderunt.
Postridie, qui Kagia Degus vocabatur, principem
adit, cui de moresalutato cuncta qua in Epibatis
contigerant, narrat. Rem ab alio accuratius cogno-
scere aut de ea ulterius inquirere sprevit princeps:
jubetque subito Kagiauu Begum sua cohorte. siipa-
uin festinanter abire, omnesque vici illius incolas
gladiis frustulatim conscindere: quod facium
deinde. In messores eniin, qui mane ad metendum
exierant, ex improviso irruunt milites, et circitet
quadrag:nta trucidant,. Hzc fuit belli! quod con-
secutum est, gentisque Romaorum eversionis
origo.
His compertis porlas urbis claudi jussit im-
perasor: et Turcos, quotquot in urbe reperti
sunt, In. carcerem detrusit, triduoque elapso di-
misit, Quid venim faceret? Inter eos qui in. urhe
capti sunt, pueri eunuchi e palatio principis
σορας, τοῦ δεφενδεύειν «οὺς εἰς τὰς χώμας τῆς m»
λεως Ῥωμαίους "ἵνα μὴ οἱ Τοῦρχοι διερχόµενοι )v-
µήνωσι τὴν αὐτῶν Τεωργίαν, ἣν γὰρ ἐγγὺς φθάσα-
τὸ θέρος. Στείλας αὐτῷ xai διάφορα δωρήµατα, xii
πρὸς εροφὴν καὶ πόσιν, xaÜ' ἑχάστην euet
τὸν ἀνήμερον δράκοντα ἐξ ἀνάγχης καὶ βίας. Ὁ ἃ
Μεχεμὲτ ἐκ τῶν αὐτοῦ δούλων ἔστειλέ τινας, ὁρίσις
αὐτοὺς τάχα τοῦ ἐπισκοπεῖν καὶ τηρεῖν τοὺς ζηµιου-
µένους, παραγγείλας αὐτοῖς uh χωλύειν εἰς «Do;
τοὺς tig τὰς νομὰς τῶν Ῥωμαίων εἰσερχομένους
Τούρχους τοῦ θρέψαι τὰ αὐτῶν ζῶα, fts ἡμίονι
ὧσιν, ἥτε ἵπποι, ἡ ἄλλα εινὰ τῶν ἀχθηφόρων ζώων,
ἃ ἐν τῇ δουλείᾳ τοῦ κάστρου τυγχάνουσιν, ἀλλ ἐν
αὐτούς. Καὶ ὁπότε οἱ Ῥωμαῖοι θυµωθέντες ἀντι-
στῄσονται τοῖς Τούρχοις, τότε xal ὑμεῖς aov τοῖς
Τούρκοις ἀντίστητε Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ixd-
ναις ὁ νυἱὸς τοῦ Σπεντιὰρ, ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γσμόδρς
τοῦ Μωρὰτ ἀδελφΆς τοῦ Μεχεμὰε, ἣν ὁ λόγος προ-
λαδὼν ἐμνημόνευσεν, ix τοῦ ᾿Αδραμυντίου (54),
κατὰ vb χοινὸν θέσπισµα, xol οὗτος σὺν τοῖς ὑπ
αὐτὸν ἐχστρατεύσας, ἀπίιει ἓν τῷ ἡγεμόνι ὑὕπουρ-
γήσων xal αὐτὸς τὴν χοινὴν ἀγγαρείαν ἐν τῷ xá-
στρῳφ. Καὶ δὴ πλησίον πεζεύσας τοῦ πύρ]ου, οὗ
λεγομένου Ἐπιδάτας, ἁπολύσαντες τοὺς ἵππους,
xai τὰ σχευοφόρα ζώα ἐν τοῖς καρποῖς τῶν Ῥω-
µαίων, ἑλυμήναντο τοὺς στάχυας χαὶ hv ἄλλην
παντυίαν Χλόην. El; δὲ τῶν Ῥωμαίων ὁρῶν τὶν
γενοµέγνην ζηµίαν &v τοῖς πολυχόποις αὐτοῦ vetprt-
µασιν, ὁδραμὼν ἑδίωξε τοὺς ἵππους ἐκ τοῦ ἀγρου.
E!g δὲ τῶν ἱππτλατῶν Τοῦρχος φθάσας malc τὸν
. Ῥωμαῖον. Άλλος δὲ προσγενἠς τοῦ ευφθέντος ἔδρα-
µε, xal µε: αὑτὸν ἕτερος, ὁμοίως xai οἱ Τοῦρχοι
ξιφήρεις. Συμπλαχέντες οὖν ἀλλήλους ἑσφάγησαν
ix τῶν Τούρχων, ὁμοίως χαὶ ix τῶν Ῥωμαίων.
Τότε ὁ Καγιάπεγ, οὕτω γὰρ Tv αὐτῷ ὄνομα, ἐπὶ
τὴν σὔριον φθάσας el; τὸν ἡγεμόνχ, xal προσχυνῇ-
σας αὐτὸν χατὰ τὸ ἔθος, ἀπήγγειλε πάντα τὰ γενό-
µενα lv ταῖς ἐπιβάταις ' xal αὐτὸς μὴ δεηθεῖς ἐτέ-
, pas ἀγχελλίας, παραδτάσεως, προστάξας αὐτῷ τῷ
Καγιάπεγ τοῦ ἀπελβεῖν ἐν σπουδῇ αὖν τοῖς aito
τρατιώταις, xal πατάξαι τούτους iv µαχαίρᾳ πάν
τας τοῦ χωρίον ἐχείνου, ὃ χαὶ γέγονεν ' ἐλθὼν [3p
ἐξαίφνης πρωῖ, xal οἱ γεωργοὶ ἐξελθόντες εἰς τοῦ,
D ἀγροὺς τοῦ θερίξειν, ἐπεισπεσόντες οἱ Τοῦρχοι πά»-
τας χατέσφαξαν τὸν ἀριθμὲν ὡς τεσσαράκοντα. A
τη αἰτία τῆς μάχης xal ἀφανισμὸς τῶν ᾿Ῥωμαίων.
Τότε ὁ βασιλεὺς, ἀχούσας τὸ γεγονὸς, ἔχλεισε τὰς
θύρας τῆς πόλεως, xdi ὅσους ἔτυχεν εὑρὼν ἑντὸς
Τούρχους πάντας δεσµήσας ἓν φρουρᾷ ἔθετο, xai
μεθ’ ἡμέρας τρεῖς πάλιν ἀπέλυσε. Τί γὰρ εἶχε τοῦ
δρᾶν ; ἔτι ἐν τοῖς εὑρεθεῖαι Τούρχοις ὑπῆρχον ἐχ
Ismaelis Ballialdi note.
(54) 'Ex τοῦ ᾽Αδραμυντίου. Ispbendiaris filius
Siuopes reguli Adranmyttio, seu. ut Ducas liabet
Adramyntio Epibatas venit : quod castranm mon
longe a Selyinbria situm. est. Adramyttium, urbs
est /Eolidis ad mare sita, qux bodie Landrymitii
appellatur. Quare probabile est hunc Isfendiaris fi-
lium, Moratis sultani defuncti generum | Adramvttri
κ” CUPS ὃν Un WP Papa qur q^ name Ue
tunc degisse, non vero in Synopensi provincia.
Aliqua de causa voluit Morates generum suum apud
se degere, et Adramyttii sedem habitationis habe-
re. Non enim ad Epibatas accessisset, aut Adra-
myntio profectus esset, si ex mari Pontico ad ϱ4-
sirum novum profectus fuisset, Adraimyttium por-
ro urbs Metropolita Ephesio.
1043
HISTORIA BYZANTINA.
I0 6
τοῦ παλατίου τοῦ ἡγεμόνος εὐνουχόπουλοι, ol καὶ A aliquot reperti sunt, qui coram Imperatore adduci
παρασταθέντες τῷ βασιλεῖ εἶπον *. Kl μὲν ἀπολύ.
σεις ἡμᾶς, à βασιᾶεῦ, πρὸ τοῦ τὸν fjJuoy xAivat
πρὸς δυσμὰς, χάριν» εἴσομέν σοι ' εἰ δὲ μετὰ
δύσιν 1 Alov, μὴ εὑρεθέντες ἐγώπιον τοῦ ἠἡγεμό-
voc, Υῶθι rÓ μετὰ ταῦτα ἁπολυθήναι, obx ἔσται
ἡμῖν πρὀσχαρι, dAÀà xal «αν θανάσιµον. Διὸ
ποίησον εἰς ἡμᾶς &Asoc, xal ἁπόβνσον τῇ ὥρᾳ
ταύτῃ * 8| δ οὐ μὴ, κἀλευσον ἁἀποτμηθήναι τὰς
xepadác * κρεῖττον γὰρ παρ) ὑμῶν τεθνάναι, 7
παρὰ τοῦ κοιγοῦ τῆς οἰκουμέγης ὁλέθρου. Ταῦτα
ὀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐχάμφθη τῇ γνώµῃ, xal ἀπέ-
λυσεν αὐτοὺς τῇ pz ἑκείνῃ. Καὶ στείλας ἀποκρι-
etaplouz πρὸς τὸν τύραννον εἶπεν * "Excel τὰ τῆς
μάχης ἠρετέσω, καὶ οὔτε ὄρκοις οὔτα κο.Ίαχείαις
πεισόῆναι ποιῆσαί σε ἔχω, ποἰει d βού.ει. "Eq
Tép πρὸς τὸν θεὺὸν καταφεύ]ω, καὶ εἰ θεβητὸν
αὐεῷ ἐστι τοῦ δουναι καὶ τὴν zóJAiv ταύτη» slc
χεῖράς σου, εἰς ὁ ἀντειπεῖν Cvrdpsroc; El δὸ
πάλη’ ἐμφυτεύσει εἱρήνη» ἐν τῇ καρδία σου,
xal τοῦτο ἀσπασίως ἀποδέάγομαι. Iv. κατὰ τὸ
παρὲγ Ad6s σου tóc συνθήκαςυ καὶ τοὺς ἕρκους '
ἑ)ὼ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰς πύ.Ίας τῆς πόλεως κεκ.λει-
σµένας Eyov, xal τοὺς ἔγδον 'φυ]άξω Ócor ἡ
δύναμις * σὺ δὲ χαταδυναστεύων «δυνάστευε,
ἕως ὁ δίκαιος κριτὴς ἁποδώσει ἑκάστῳ, ἐμοί τε
xal σοι, εν διχαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα ἑνωτισθεὶς
6 βάρδαρος, xaX μηδὲ τὸ οἰονοῦν εἰς νοῦν µελετήσας
ἀπολογίαν, παρευθὺ ἑχέλευσε διαλαλιὰν μάχης vevé-
αθαι. Ὁ δὲ βασιλεὺς, προορῶν *b µέλλον, πρὸ ἓξς
μηνῶν εἴχε τὰ φρούρια ἐν ἐπιμελείᾳ, καὶ τοὺς χω-
ρίτας τοὺς ἐγγὺς τῆς πόλεως Évbov ^. καὶ τὸν θερι-
ζόμενον στάχυν, xa τὰς λιχμιζομένας ἅλωνας (55)
ἔνδον ἑχόμιζον. 'O δὲ ἡγεμὼν ἁπαρτίσας χαλῶς τὸ
φρούριον, xal el; πάχος τὰ τείχη xal τοὺς πύρ-
ους λ’ σπιθαμᾶς ἑκτείνας, καὶ «b Do; εἰς τὸ &p-
χοῦν. Καὶ iv τῷ πόργῳ τοῦ Χαλὶλ Πασία χῶνας
χαλχοῦς, ἀπολύοντας πέτρας ὑπὲρ ἐξαχοσίων λιτρῶν
τὸ βάρος, χαὶ τῶν αὑτοῦ πιστοτάτων δούλων Óe-
ροὺζ "Αγαν (36) ὀνόματι παραδοὺς τὸ πολίχνιον-
παραγγείλας αὑτῷ ναῦς τὰς ἀφ "Ἑλλησπόντου
πρὺς Πόντον, χαὶ τὰς ἀπὸ Πόντου πρὺς Ἑλλήσπο:-
τον, xÀv ὁποίας ἄρα αὐθεντίας τυγχάνουσι, fivc Γε-
νουῖται, τε Bevevot, Κωνσταντινουπολῖται, Καφα-
τινοὶ, Τραπεζούντιοι, ᾽Αμυσινοὶ, Σινώπεοι, xal οἱ ἐκ
της ἐμῆς ἀνθεντίας ὁποιασοῦν τύχης xàv st. Νες,
τριήρεις, διἠρεις, βάλχαι, ἀχάτια, μὴ πλείτωσαν πρὶν
χαλάσοντες τὰ Ιστία, €b χομµέρχιον διδόναι͵, xal
οὕτως τὴν ὁδὺν αὐτῶν πορευέσθωσαν. Ἡ δὲ ἀπει-
θήσασα ναῦς, καὶ μὴ ἑνδοῦσα σὺν τῇ πετροδόλῳ
χαταποντισθἠτω. Ταῦτα xal ἕτερα διαταξάµενος ὁ
ἁλαξὼν, δοὺς αὐτῷ xal τετραχοσίους νέους εἰς φυ-
Aaxhw τοῦ πολιχνίου, αὐτὸς εἰς ᾿Αδριανούπόλεν
ἐπορεύατο τέτρασι μησὶ τὸ «dv ἁπαρτίσας, Ίδη τῆς
dixerunt : Si nos, o imperator, priusquam ad occasum
sol vergat, dimiseris, maximam tibi gratiam habe-
bimus. Quod si post solis occasumcoram principe non
ad(uerimus , tibi persuasum cupimus , non. ingratam
lantum esse, sed etiam perniciem, dimissionem ac
domuitionem allaturas; quapropter nostri miserius
nunc liberos remitte ; sin. minus, capita ncbis
amputari impera, Satius enim nobis. est. manibus
vestris confici, quam a communs orbis universi
devastatore neci dedi. llisce flexus et emollitus
imperator liberos abire iMico permisit. Tyranne
deinde per legatos talia significat : Quandoquidem
bellum pace potius. duxisti, neque te. jurejuraudo
aut obsequiis ad concordiam revocare possum, li^i-
dini tum indulge. Ad Deum ego confwugio, cui οἱ
decretum ac propositum ait hanc urbem tibi tradere,
quis obloqui vel resistere poterit ? Si risus in
animum tuum pacis cogitationes instillaverit, in eas
libenter concedam. Verumtamen imprasens partis [e-
deribus, quibus te jurejurando astrinxieti, solulus
sis : porlas. urbis deinceps occkusas tenebo, cujus
incolas pro viribus meis propugnabo. Τα poten-
tior regna, donec justus. judez de wiroque nostrum
sententiam. ferat. Hxc cum audiisset barbarus,
neque, qua se excusaret, caussm oliquam addu-
cere , sollicitus, bellum indici 1998 subito jussit.
Imperator rebus sibi previsis, prospiciens, ante
sex menses preeidia suppleverat, et rusticos vi-
cinorum pagoram intra menia urbis receperat :
qui omnem messem in spica, triieumque vanno
purgatum ac vepiilatum in urbem comportave-
rant. Castrum interea princeps Mehemetes omni-
bus partibus absolvit, muro et turribus tri-
ginta palmorum crassitudine, altitudine etiam
convenienti fabricatis, lnque , turri, quam Halil.
Bassa difcaverat, tormenta zneq collocavit, .
qu: lapides supra sexcentarum librarum pondo
explodebant. Arcis custodie Pheruzium Agam
sibi fidelissimum servum prefecit ; mapdatque.
ei, ut naves, triremes, Mbiremes, navigia οἱ
acalia, quacunque ab Hellosponto ad Pontuun,
vel a Ponto ad Hellespontum navigarent, cu-
juscunque dominationis ac ditionis, Genuenses,
D venete, Constanünopolitanz, Trapezuntiz, A-
mysinz, Sinopenses, sive etiam, inquit ille,
subditorum meorum fuerint, preternavigare pro-
hibeantur, nisi prius contractis velis vecti-
ga! navarcha solvant, quo penso prztervebi
queant; qua vero navis non obtemperaveri!,
tormento quassata demergatur. His aliisque consti -
tutis, Pheruzio quadringentorum juvenum ad
castri custodiam prasidium reliquit, et Adriano-
polim insolens ille ac superbus revertitur, qua-
Ismaelis Bullialdi note.
(55) "AJAuvac. Hac vox, locum seu aream in qua
messis trituraretur, significat, at pro ipsu frumen-
to hic usurpatur.
(56) Φερούζαγαν. Leunclavio Pherizes- begug
appellatur, 1u historia llangarica Frige-begus.
101
DUC.£
1052
drimestri tempore fine operi imposito, imperii A ἡγεμονίας αὑτοῦ τρέχοντος δευτέρου ἔτους, ἀπὺ &
sui anuo secundo labente ; qui fuit ab orbe con-
dito 6961 (Christi 1452).
κτίσεως κόσμου c9 ta.
CAPUT XXXV.
Mehemetes de. occupanda Constantinopoli consilia
grun-e fundit. Navis Veneta. Bosportm navigans
de Constantin
discedil.
AEstate jam exacta, autumnoque inchoante domi
agebat Mehemetes pervigil ae irrequietus : interdiu
namque ac nocto, quibus artibus ac machinis ur-
bem occupare posse', suoque dominio adjieere, me-
ditabatur. Contigit autem, dum in castro exzedillcan-
do oecupatus erat, eneorum tormentorum fusorem
Hungarum, artificem celeberrimum urbe relicta
abiisse. Jam diu, erat, cum is Constantinopolim
profectus Mesazontibus imperatoris artem suam
exposuerat, de qua etiam ad imperatorem. 199
retulerunt : qui artifiei tanto sporimlam. quotidia-
nam, ejus arti ac scienti» minime parem, attri-
buit ; quam tamen, quantumvis exiguam et te-
Duem, ei non demetiebantur. Quare de vita austi-
nenda desperans, quadam die ad Barbarum urhe
relieta eursim abiit: a quo blande et amice
$uséepius, victum et vestes honorifice habitus
accepit. Mercedem etiam adeo amplam ei con-
Ódixit, ut si quartam ejus partem ab imperatore
accepisset, Constantinopoli nusquam aufugisset,
υπο interrogavit. Mehemetes, num possit bom-
bardam fusilem fabrieare tontm magnitudinis,
ut lapidem prsecrandem eo impetu
possit, qui inurormn firmitudinen ac laritudi-
nem vinest. Respondit artifex : Si. tibi libitum
eril, Lermenium cneum fundere possum — cujuslibet
lapidis capaz. Muri urbis accurate etiam. mihi
explerati sunt, quos. non solum, sed εἰ Babylonios
queque, lapidibus tormento meo explosis, in pul-
verem comminuam. Totum, quod artis ac. operis
mei est, rite absolvam. Quam longus vero futurus
sit jactus, mec acio, nec assero. Hsec cum intel-
lexisset princeps, fabricar! tormentum znenm
jussit, de lapidum emissione et jactu. determi-
nando postea deliberaturus. As itaque conqui-
situm, modulusque operis ab artifice deforma-
tus, tribusque mensibus eouflatum — fusumque
cst monstrum quoddam formidabile et hor-
rendi.
Per id tempus, cum navarehus quidam Vene-
tus nomine Ricius, magna navi ab ostio sacro
ad castrum Bascesen navigaret, nec vela con-
Bombardarum fusor Mehemeti (ormentinm «πει
agitat. | ( pre-
1 | ; emergitur, cujus navarchus et. vectores capti, Mehemetis pun
crudeliter inter(ecti. Bombardeg vim Adrianopoli probant. Mehemetes Halilem Bassa
m noctu ad se vocat, ei cum n
opoli subjugamdu consilia tractat. Halil magno se pericule ereptum puums, είς α Meheme
Θέρους οὖν παρελθέντος, xal τῆς μετοπωρυῖς
ὥρας ἀρχούσης, οἴχοι διάγων οὐχ ἑδίδου ἀνάπαυσα
τοῖς βλεφάροις, ἀλλὰ xaY bv νυχτὶ καὶ ημέρα tm
Φροντίδα τῆς πόλεως εἶχε, πῶς αὐτὴν λάδοι, ti
χύριος αὑτῆς vévotto. Ἔτι ὄντος οὖν αὐτοῦ ἓν τῷ
πολιχνίῳ χαὶ οἰχοδομοῦντὸς, ἐξηλθεν Ex. τῆς σόεικ
εἷς τεχνίτης ($7) ὁ τὰς πετροθολιµαίΐους χώνας χατα-
σχευάζων, τὸ γένος 0ὕγγρος, τεχνίτης δοχιμώτι-
τος. οὗτος πρὺ πολλοῦ ἐν τῇ Κωνσταντινουκώς
ἐλθὼν xal σηµάνας τοῖς µεσάζουσι τῷ βασιλεῖ εν
τέχνην αὐτοῦ, ἀνέφερον τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασὺώς
γρίφας αὐτῷ σιτηρέσιον οὖχ ἄξιον πρὸς τὴν ἐπιστή-
µην αὐτοῦ, οὐδ' ἐχεῖνο τὸ μηδαμινὸν, xal εὐαρῆ-
µητον ἑδίδοσαν τῷ τεχνίτῃ. Ὅθεν xal ἀπογνὺς
καταλιπὼν τὴν πόλιν, μιᾷ τῶν ἡμερῶν τρέχει ok
*hv βάρδαρον. Καὶ αὐτὸς ἀσπασίως ἀποδεξάμενος,
xai τροφάς, xai ἑνδύματα φιλοτιµῄσας αὐτὸν B-
δὅωσι, xal ῥόγαν τόσην, ὅσην εἰ ὁ βασιλεὺς τὸ τέταρ-
τον ἔδιδεν, οὐχ ἂν ἀπεδίδρασχε τῆς Κωνσταντια-
φόλεως. Ἐρωτηθεὶς οὖν παρὰ τοῦ ἡγεμόνο, d
δύναται χενῶααι χωνείαν μεγάλην πέτραν φέρουση
ὀπερμεγέθη, ὅσον πρὸς τὴν ἀλκὴν καὶ τὸ πάχας t6
enittere C τείχ.υς τῆς πόλεως. Αὐτὸς δὲ ἀνταπεχρίνατο * Δύνα-
pau, εἰ βού.ἲει, κατασκευάσαι χωνείαν, ὅση &
μέγεθος τυγχάνει τῆς δεικνυοµένης pot κότρας.
Ἐγὼ γὰρ τὰ τείχη τῆς πόλεως ἀχριδῶς éxlcte-
pas, ob µόνον γὰρ ἐκεῖνα, ἆ -ἁ καὶ τὰ Βαθυλό-
για τείχη. ὡς χοῦν Aextuvsi ἡ παρὰ τῆς χωνείες
τῆς ἑμῆς ἀρεθεῖσω. DARr ἐγὼ τὰ πᾶν τον ἔρην
xao ἁπαρτίσω "τὴν δὲ βολὴν οὖν ἐπίστ"
µαι, οὐδὲ συνεάσσοµαι. Τοῦτο ἀχούσας ὁ tyr
ἔφη, Κατασχεύασόν pot τὴν χωνείαν, περὶ δὲ "i
βολῆς τοῦ λίθου αὐτὸς ὄψομαι. "Hptavro αυνεθρα»
ζειν χαλκόν. Τοΐνυν καὶ ὁ τεχνίτης τὸν τύπον e
σχευῆς ἔπλαττεν. Ἐν τρισὶν οὖν μησὶ xaciaxto
ἀσθη, xai ἐχωνεύθη τέρας τι φοδερὺν xài is
p 7":
Ἐν δὲ τῷ Πασχεσὶν πολιχνίῳ τὰς ἡμέρας barlws
κατερχοµένης vrbs ix τοῦ στοµίου μεγάλης τοι
Βενετιχῶν, Ῥύτζος ὁ ναύαρχος τοῦνομα (58), xal μὴ
Ismaelis Bullialdi note.
(37) "EE 1üev ἐκ erc πόλεως slc. τεχνίτης. De
illo arti&ce Leonardus Chiensis in enarratione
captivitatis Constantinopoleos. |Itaque artifex cui
provisio negata fuit ex nostris, ad Teucros (Turcos
dicere vult) reductus, quanto ingenio potui, na-
ves Irangere studuit, ] Laonicus de eodem lib. viu:
Τηλεθολιστὴς δὲ ἂν τοῦ βασιλέως, τοῦνομα "Opba-
voc, Δὰξ τὸ γένος, xal πρότερον παρ᾽ Ἕλλησι ὃ-α-
τρ:δων, καὶ τοὺς Ἕλληνας ἀπολιπὼν δεόµενο; βίου
ἀφίχετο καρὰ τὰς θύρας τοῦ βασιλέως. Sulraxi ρου”
ro bombardarius erat Datus quidam nomine Ürbemt,
qui inter Grecos primum habilaverat ;. victus eet
quotidiani inopia conctus, eos reliquit, et ad ssiiasi
poriam se contulit.
(38) ᾿Ρύτζος ὁ ναύαρχας ταὔῦνομα. Phranuth
lib. ni, cap. 2, de isto Riccio mentionem facit, ἃ
a Turcis interfectum fuisse insinuat bis verb :
Et ego 1 Septembris anni 6960, Christi 161,
1052
στρον ὑπερμεγέθη, τὴν ναῦν διέῤῥηξε, καὶ alobuo-
µένῃ τῷ βυθῷ ὁ ναύαρχος σὺν λοιποῖς τριάχοντα kv
ἁκατίῳ ἐμθάντες ἐξηλθον kv τῷ αἱγιαλῷ. Οἱ δὲ
Τοῦρχηι λαθόντες αὐτοὺς, xal δῄσαντες τὰς χεῖρας |
χαὶ τοὺς τραχήλους iv ἀλύσει, περάσαντες ὡς ἐν
μιᾷ σειρᾷ, τούτους πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπῄγαγον τότε
ἐν Διδυμοτείχῳ διάγοντα. Ἐχέλευσεν οὖν τοὺς πἀν-
τας ἀποχεφαλισθῆναι * τὸν δὲ ναύαρχον iv τῷ πάλῳ
διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος τὴν ψυχὴν ἀποῤῥίφαι, χαὶ ἀτά-
φους ἀφεῖναι, οὓς xat εἶδον ἐγὼ, μεθ) ἡμέρας ὀλίγας
ἐχεῖ διαγοµένου pou. Ἐλθὼν δὲ ἀπὸ Διδυμοτοίχου
ἐν Αδριανουπόλει εῷ Ἰανουαρίφ μηνὶ, καὶ πᾶσαν
σχευασίαν πολεμιχὴν ἑτφιμάσας, τὴν χωνείαν fiv à
τεχνίτης ἐχεῖνος χατεσκεύασεν, Ἰ6ουλήθη δοχιµά-
σαι. Καὶ δὴ παραατήσας αὐτὴν τεχνηέντως ἔμπρο-
σθεν τῆς μεγάλης πύλης τῆς αὐλῆς τῶν παλατίων,
τῶν παρ᾽ αὐτοῦ τὸ ἔτος Exelvo χτισθέντων *. x2 τὴν
πέτραν χαλῶς ἐνθεὶς, xat τὴν βοτάνην αταθµήῄσας,
τὴν abotov ἔμελλεν ἀπολύσων αὐτὴν, καὶ Ev. πάσῃ
τῇ Αδριανουπόλει φανερὸν ἐγένετο, τοῦ χατὰ νοῦν .
ἔχειν τὴν Boy xal τὸν κτύπον «by οὐρανόδροντον,
ἵνα μὴ ἑξαίφνης ἑνωτισθέντες τινὶς ἄφωνοι µείνωσε.
καὶ γυναῖκες àv. Ὑαστρὶ ἔχουσαι τὰ ἕμόθρυα ἁπολέ-
σωσι. Πρωϊ οὖν βαλὼν πῦρ ἐν τῇ Botávo, xai δια-
θερμανθέντος τοῦ πνεύματος, xal ἑχκρουσαμένης
τῆς πέτρας, ἀπελύθη τῆς χωνείας σὺν fy βαρεῖ
ἀεροδάτῳ πληροῦντι τὸν ἀέρα καπνοῦ xai ὀμίγλης.
Ἡ δὲ Boh ἀφίκετο µέχρι σταδίων ρ' 3b μῆχος * ὁ δὲ
Mo; ἔπεσεα µαχρόθεν τοῦ ἀφεθέντος τόπου ὡς µί-
Àtov ἓν. "Ev δὲ τόπῳ τῷ πεσόντι ἐγένενο βόθρος ὅσον
ὀργνιᾶς μιᾶς. Τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναµις ες ἄναμι-
ς τῶν βοτάνων τῆς ἀχοντιζούσης τὸν λίθον.
Ἔγχων oSv ἡγεμὼν καὶ àv νυχτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν
πᾶσαν φροντίδα, xal μέριμναν κοιτώµενος xal ἀνι-
ctáusvog, καὶ ἑντὸς τῆς αὐλῆς αὐτοῦ καὶ ἐχτὸς,
toli πολέμῳ, καὶ mola μηχανῇ καθέξει τὴν Κων-
αταντινούπολιν πολλάκις ἑφπέρας γενομένης σὺν
δυαὶ, καὶ µόνοις ἱππεύων, iv ἄλλοις πεζὺς ἅπασαν
τὴν Αδριανοῦ ἐν σχήµατι στρατιώτου µετερχάµενος
ἀχούων τὰ λεγόμενα περὶ αὐτοῦ, ᾿Εὰν Υὰρ τῶν
πιλλῶν τις χατέλαθεν ἐν vip ὅτι ἠἡγεμών ἐστι, καὶ
ἠθουλήθη προσαγορεῦσαι αὐτὸν σὺν εὐφημίφ κατὰ
HISTORIA BYZANTINA.
χαλάσας τὰ ἰστία, πέτραν ἀχοντίσαντες οἱ τοῦ xá- Α traxisset :
1054
in navem illam globum ingentis mo-
lis lapideum przsidiarii emiserunt: cujus ictu
quassata ac fracta in profundum demersa est.
Navarchus et triginta alii acatlo couscenso in
littus evadunt : quos comprehensos Turci ma-
nibus et collo estenis injectis vinciunt ; et una
catena omnes vincios Didymotichum ad princi-
pem, qui tum. ibi morabatur, ducunt, His omni-
bus caput amputari, navarchaüm adacto per anum
palo necari, insepultaque eorum cadavera pro-
jici jussit, qus& paucos post dies, illis in locis
tune agens, vidi. Didymoticho postquam abiit
Adrianopolim Januario labente, omniaque bel-
lica. instrumenta apparavit ; tormentum :»sneum
ab illo artifice fusum probare ct experiri vo-
B iuit. lllud ergo macbinis, ante portam majo-
rem vestibuli sedium, quas hoc ipso anno prin-
ceps exstruxerat, ab artifice adducitur: lapis
ei, pulverisque pondus perpensum immittun-
tur ; postridieque ignem injiciendum csse Adria-
nopolitanis omnibus signifieatur ;ut quantus futu-
rus erat fragor ac strepitus tonitru similis, uoniti,
nullus eo audio, pavore ex improviso percul-
sus, 1460 mutus fferet ; ut etiam mulieres prz-
gnantes partum aborta non abjicerent. Mane er-
go accenso pulvere, et intra bomhardam cale-
faeto spiritu, lapis horrendo cum sono emitti-
tur : totusque ser fumo et caligine completur.
Ad centesimum porro stadium fragor sonusque'
pervenerunt : lapisque ad milliare usque unum,
a loco unde emissus fuit, latus est. Ubi tan-
dem cecidit, ad orgyis wnius altitudisem in ter-
ram penetravit : tanta vis est hujus pulveris,
quo lapides emilttuntur.
His intentus princeps noctu et. interdiu, ín
leeto jacens, e! postquam surrezerat. in — palatio
sedeus, vel foras incedens anxius ac sollicitus
shimo versabat, quomodo oppugnandam Con-
stantinopolim * aggrederetur, quaque arie esm
expugnaret, Adventante vespera duobus ascitis
comitibus alias eqwo "vectus, alias pedes ince-
dens, per totam Adriamopolim babitu militari
simplici sepe ambulabat, qui vulgo sermones
de so jactabantur, expleraturus. 8i quis porre
τὸ αύνηθες, xai αὐτὸς αὔθωρον xatplav ἐδίδου τὴν D pleheius agnitum principem salutare, faustaque
πληγὴν pl] φειδόµενος, ph ἑλεῶν ' ἁλλ' ὥσπερ τις
ψύλλαν συντρίδων αἰσθάνεταί τινας ἡδονῆς, οὕτω
xai οὗτος οἰχείά χειρὶ φονεύων, ὁ φόνο ἄξιος, ἑδρο-
σίζετο: μιᾷ οὖν τῶν νυκτῶν περὶ δευτέραν quia-
xhv στείλας τῶν τῆς αὐλῆς φυλάχων τινὰς Ἠγαγόν
τὸν Χαλὶλ Πασίαν * ἑλθόντες δὲ, xai τοῖς τούτου εὖ-
γούχοις εἰπόντες τὸ μήνυμα, αὐτοὶ àv τῷ κχοιτῶνι
εἰσελθόντες ἀπήγγειλαν, πῶς ὁ ἡγεμὼν χαλεῖ αὐ-
τόν * αὐτὸς δὲ σύντροµος Ὑενάμενος ἁπαγορεύσας
ἑαυτὸν, xai τὴν γυναῖχα καὶ τέχνα χατασπασάµενος
ἀπῄει, φέρων μεθ) αὐτοῦ δίσχον ἑνὰ χρυσοῦν πλήρη
precari, ut mos est, voloisset : ille nullius mi-
sertus letbale vulnus statim inffgebat : et ut
quivis pulieem conterendo voluptatem carpit,
sig iste, morte dignus equidem, sua manu in-
terfüiciendo delectabatur. Noete quadam, circa
secundam custodiam, aliquot aulz sus satel-
lites, «ui Halilim Bassam ad se ducerent, mit-
tit. Bi domum illias veniunt, et eunuchis
mandata principis exponunt, 4ui eubienlum heci
$ui ingressi principem. eum ad se accersere nua-
tiant, Trepidans itaque, conclamatamque salu- :
Ismaelis Bullialdi notre.
Constantinopolim. incolumis veverii, in navi optimi viri Antonii Ritaii, qui postea propter Chris fidem
narlyrium pertulit.
e * E - — ΄ lea -----
1055
DUC 5
1056
tem suam pulans, uxorem ac liberos compleaus A νομισμάτων χουσῶν. Efye γὰρ 3st τὸν C465) iv t
abit, secumque auream pateram — aureis
nummis plenam defert. Propter causam enim me-
moratam metu intra se semper Lorquebatur, Ingres- |
sus principis cubiculum videt ipsum sedentem ae
vestibus indutum ; quemcum adorasset, corem-
que pateram apposuisset, bis verbis ipterroga-
tus est a principe : Quid hoc sibi vult, Lala ? ac
5i quis nostro vulgari idiomate τατὰ, id est pracep-
tor. llle respondit, Domine, sos est. satrepis. et
proceribus, si quando hora intempesta. eorum
quemquam — vocaverit princeps, wusquam — tacwos
ipsum adire. Nihil equidem ex meis opibus 8
adeundo aliuli, verum 1ua ez iuis tibi offero.
Respoudit princeps : Tuis haud imdigeo : plura,
quam tu possides, (ibi dabo : unum a {8 peto, wi
in — Constantinopoleos — possessionen me mittas,
Mis verbis Halil, qui Remz»os semper protexerat,
ci quo velut manu dextra utebantur, ejus maaum
donis etiam complentes, territus est. De eo
quoque has voces vulgo jactabaot, Cavur Orta-
cli (id est. infidelium so4alis 1&1 et auziliator).
T'espoudit priucipi huuc in. modum ]lalil : Domi-
ne, Deus, qui mazimam partem ditionis Bomae-
ruu imperio luo subjecit, crbem etiam tibi tradet.
Ut enim mihi videtur, Dei ope viribusque, quibus
pol'es, admotis, manus tuas. ΝΟΝ effugiel. Ego
omnesque servi (Qui, collatis non. solum pecuniis, aed
ct sanguine nosiro profuso, cerialim operam nos-
καρδίᾳ αὐτοῦ bi αἰτίαν την ἣν προλαθὼν ἑδίλωσι,
Βισελθὼν δὲ ἐν τῷ χοιτῶνι τοῦ Ἠἡγεμόνος, εἶδε xai.
psvov καὶ ἑνδιδυμένον' προσκυνῆσας δὲ καὶ Ey.
προσθεν θήσας τὸν δίσχον, ὁ ἡγεμὼν εἶπε ' Τί εἶοι
ταῦτα, AaAd (39); (ὡς εἶποι εις κατὰ τὴν ἡμ.
τέραν κοιν ἡν' γλῶτταν, τάτα, ἤγουν παιδαχω-β.
'O δὲ ἀπεχρίνατο' Κύριε, ἔθος ἐστὶ τοῖς σαϊµά.
παις, ὅταν à ἡγεμῶν φωνήσῃ τινὰ τῶν µετιστή-
ων παρ ὥραν, μὴ εἰσέρχεσθαι xzvóc εἷς (c
ρίαν avrov. 'Εγὼ οὖν οὐδὲν Àx τῶν ἐμῶν Ec
pov εἰς θεώρετρα, dAA' éx εῶν cir τὰ cà («c
έφερο». Ὁ δὲ dysuüv ἀπεχρίνατο. Ox ἔτι µ
χρεία τῶν σῶν, pàAAor καὶ ἔτι π.λείονα δωρἠς.-
pat σοι &£y. ἐστι τὸ ζητούμενο». τὸ τὴν xir
διδόναι μοι. 0 δὲ Χαλὶλ ἐπὶ τῷ λόγῳ σύντρορ
γέχονε, Ἡν γὰρ ἀεὶ ὑπερασπίζων τοῖς Ρωμαίος, |
χαὶ οἱ Ῥωμαῖοι τοῦτον ὡς δεξιὰν χεῖρα ἐχέχτιν":,
χαὶ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ δώροις ἐπλήρουν «ἣν δὲ τα
πάντων τὸ ἀδύμενον, Καθοὺρ ἹὈρταγὴ, olov c
ἀπίσεωγ ὁ σόντροφος, ἢ βοηθός. ότι ἀποχρθςς
ὁ Χαλὶλ τῷ ἡγεμόνι εἶπ: ' Κύριε, ὁ θεὸς, dot
σοι εἰς χεῖρας tó πο. 1οστὸν µέρος τῆς τῆς τώ
Ῥωμαίω»ρ, αὐτές σοι καὶ τὴν xóJur δωρήσεται.
Ὡς }ὰρ ἑμοὶ δοκεῖ, ἐκ τῶν χειρῶν σου οὐ φεύξε.
ται καὶ σὺν θεῷ καὶ tQ κρότει σου" xal ἑνὼ xà
πώτες ol Vot Ao σον συναγωγνισόμεθα, cix ir
zx loítq µόνο», dAAà σὺν σαρκὶ καὶ aan, xd
πθ[ὶ τούτου τοῦ σκέµµατος ἁμιέριμγος ἔες)
train. lbi navabimus : de hoc. proposito mostro cer- ο Ἰαῦτα “πρὸς ὀλίγον ἡμέρωσαν tbv ὄγρ.ον itp
(ns sis ac securus, Hae ad tempus ferum illom
ac ünmiiem placaverunt ; qui. llalili dizit : [ος
cervical. conspicis , tolam nociem iransegi iliud. ab
una sponda in aliam versando ; recumbenswe vigi-
lans, somnum 6culis non cepi. Hoc te moneo, auro
οί argento te corrumpi haud patiaris, εἰ propoti-
to (uo ne dimorearis. Firmo constantique. animo
cum fiom«is pugnemus ; Dei decreto, ac prophete
precibus confisi urbem oocupabimns. His similibus-
que verbis blondis usus, curis-illum, quibus
meinor sibique multorum coneciws animus an-
gelatur, sanguisque adurebatür, pacifice di;vis-
sum solvit. Cuncta coutra. urbem. inachinatus ae
molitua, omnes nmectes illas insomnes egit. ]n
charta etiam situm ambhitumque urbis delineabat,
et cum iis commusicabat, qui propugnaculorum
m«eniumque urbis statum noverant. Consilia 1ue
agüabat, ubi ct quomodo machinz admovends,
plutei pangendi, vinez agendae, et qua cuni;
culi, ut in. fossam perveniretur, ducendi essent,
qua tandem ad subeundum murum scalze adimo-
venda : cl ul verbo dicam, omnem apperatum
na2cüi) excogitatum οἱ delineatum, mane fabrelfieri
et perfici curabat.
' καὶ λέγει τῷ Χαλίλ. DAézeic γὸ stpooxrzálarr,
τὴν πᾶσαν νύκτα διεδίόασα ἕἔλἰκων ἀπὸ τὸ
μιᾶς γωνίας τοῦ κοιτῶγος εἰς τὴν» &llgr, τε
ἀπὸ τῆς dAAnc elc. τὴ» ἑτέραν», ἀνακ.)ιγόμεν
xal ἐξογειρόμενος, καὶ ὕπνος τοῖς Czüaly
µου οὓκ ἑρχόμενος * JAéyo οὗ», ἀργύριον ἢ 1’
cior |ἠ σε δε.εὰζων ἀποῤῥίψει τῆς daon
σοως, ᾗς áxexplro pot νῦν. 'Α.1.1ὰ σταθηρῶς d"
ταγωγισόμεθα τοῖς ᾿Ρωμαίοις, καὶ θαῥοῖτες
θευῦ τῇ νεύσει, καὶ τῇ εὐχῇ τοῦ προφήτου tr
πό.ιν ἀηψόμεθα. Xov τούτοις οὖν χαὶ ἑτέροις vi
xsuttxol; λόγοις, ἐχούσας ἓν τῷ pow τῶν x6
κειῶν καὶ τὰς χαρδίαν στυφούσας, καὶ τὸ αἷμα i
ραινούσας δαχνώδεις µνήµας , ἀπέλυσεν , tt^
Ὕπαγε kv εἰρήνῃ. Τὰς πάσας οὖν νύχτας ixtivi,
οὐκ ἔλιπε διανυχτερεύων xal μεριμνῶν τὰ x25175
πόλεως, λαµθάνων ἐν χεροὶ χάρτην xaV piam,
xai σχιαγράφων τὴν περιοχὴν τῆς πόλεως. Καὶ i
χνύων τοῖς ἐπιστήμοσι τῶν ἑἐπάλξεων, moü xoi f
µέλλουσι θεῖναι τὰς σχευὰς τῶν προθόλω», χαὶ tà
ἑπάλξεις καὶ τὰς χατορυγὰς καὶ τῆς τάφρου τὴν €?
οὗον, καὶ τὰς xMpaxag iv mot τείχει * -αἱ ἁπιές
εἰπεῖν τὴν πᾶσαν παρασχευὴν ἀπειχόνιζε διὰ cs
νυκτὸς, xai τὸ πρωῖ κελεύων ἐγένετο πάντα, 017
στικῶς καὶ πανούργως ἐπιμελῶν.
Jsmaelis Bullialdi note.
(59) Λαλά. Sultanus vezirem suum bae voce compellans ei adblanditur, et anxietate metri"
liberat.
lop | HISTORIA BYZANTINA. 1058
CAPUT XXXVI.
'enstentinus imp. auxilia pelit a papa, unionisque Ecclesiarum; opus absolvi. Isidorus cardinalis a papa. Constantino- .
polim mittitur. Greeci civili discordia laborant ob unionis reconciliationem, paucis eam amplectentibus. maxima
perte eam,Gennadio auctore, abhorrente. Liturgia in S. Sophie templum celebratur ab Henoticis, cui cardinalis Isidorus
interfuit. Graecorum sublesta fides. Constantinus cibaria in urbem comportari curat.
0i δὲ τῆς πόλεως, ἔλθωμεν δὴ καὶ (x αὐτὴν, καὶ 4, — Verum in urbem Constantinopolim redeamus,
ἕωμεν τίς ἡ φροντὶς αὑτῶν, χαὶ μέριμνα τοῦ δια:
022304. τὴν πόλιν ix χειρὸς τοῦ ἸΝαθουχοδονόσο.
6e. '0 βασιλεὺς ἦν ατείλας ἓν 'Ρώμῃ προλαδὼ»,
ἠτῶν βοήθειαν, xal ὅπως συντεθῶσιν τῇ ὀμονοία,
ta ἑνώσει τῇ Υεγονυίᾳ ἐν Φ)ωρεντίᾳ * καὶ λάδῃ τὸ ᾿
ινημήσυνον ὁ πάππας iv τῇ µεγώῃ Ἐκκλησίᾳ :
μαὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος (40) ἨὙπανελεύσεταί àv.
ιῷ θρόνῳ αὐτοῦ ’ καὶ μετεχαλείτό τινας ἀφιχέσθαι
y τοῦ πάππα, ἅσως αἱἰρηνέύσει τὴν ἄσπονδον ἔχ-,
Ἰραν τοῦ σχίσµατος., Εστειλε δ' ὁ πάππας τὸν Kab-
Ἰηγάλιον Πολωνίας, τὸν ποτὲ ἀρχιεπίσχοπον «Ῥωσίας
Ἰσίδωραν, ἄνδρα αννετὸν xal σώφρονα, xal πεπαι-
Ἱευμένων àv. δόγµασιν ὀρθαῖς, Ῥωμαῖον τὸ γένος,
tà αὐτὸν ἕνα τῆς &v Φλωρεντίᾳ συνόδου ὑπάρχοντα
et quid animo volvebant Constantinopolitani, quam-
que curam et sollieitudinem adhibuere, ut Nabu-
chodonesoris manibus ereptam servarent, perpen-
damus. Imperator suppetias rogatum Romam jam
antea miserat ; uL etiam eoncordia Florentis recon-
'cifiata stebilimetur : inque magne Ecclesi» litur-
giis pape nomen e aacris diptychis reeitareuir ; ad '
thronunt etinm suam patNareha Gregorius rediret :
hertantihus etiam 1/42 legatis, aliquos papa **it-
teret, qui schismatis causa orta capitalia odia pla-
carent. His papa permotus Poloni» cardinalem
Isidorum, qui Aussi» archiepiseopus fnerat, mi-
sk : virum equidem prudentem ae modestum, in
. orthedoxis dogmatibus eruditum; et natione Ro-
τατέραχ τίµιον, ὡς ὁ λόγος Φθάσας ἑδήλωσε * xal B meum : qui, ut jam diximus, pater extmius Floren-
Ἀθόντος ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ μετὰ. νηὸς μεγίστη; τῶν
ενουϊτῶν, ἐποίησεν ἡμέρας ἰχανὰς, ἕως οὗ οἱ ἕἔμ-
τοροι τῆς νηὸς πραγματεύσωνται, χαὶ δώσωσι τὰ
(ρεµίδη, xaX λάδωσι τὰ ζητούμενα, ἀναμένοντες καὶ
τέραν ναῦν, Ἶτις ἔμελλε συµπλέειν ἄχρι Καφᾶ. Ὁὸ
ἰαδδγνάλιος οὖν (41) ἔχων μεθ) αὐτοῦ τῶν Ἰταλῶν
(pt πεντήκοντα, ἑρόγευσε καὶ ἑτέρους πλείστους kx
Ὡς Χίου Λατίνους. Καὶ δὴ φανεῖσα fj ἑχκδεχομένη
ταρ) αὐτῶν ναῦς, ἑξῆλθον ἐκ τῆς Χίου, ποὺς Ktov-
ιταντινούπολιν ἔπλευσαν, καταντήσαντες ἓν αὐτῇ
ὼν Νοέμθριον μῆνα τοῦ ς«Ὄξα ἔτους. Kal ὁ βασι-
εὺς δεξιῶς ἀποδεξάμενος, xal τικῆσας ὡς ἔπρεπεν,
ov εἰς τοὺς τῆς ἑνώσεως λόγους, xal εὑρὼν τὸν
Ιασιλέα εἰς τοῦτο χατανεύσαντα, xal μερικοὺς τῶν C
ῆς Ἐκχλησίας. Τὸ πλεῖστον οὖν µέρος τοῦ ἱερατι-
9 (42) xal μοναχικοῦ τάγματος, ἠγούμενοι, &py:-
ιανδρίται, µονάζουσαι, Τί λέγω τὸ πλεῖστον; παρ-
χίνησάν µε γὰρ αἱ µονάστριαι εἰπεῖν καὶ γράφειν,
ὑδεὶς ἐξ ἁπάντων, xal αὐτὸς ὁ βασιλεὺς πεπ)ασμέ-
ως χατένευσεν. θπλὴν ἑλθόντες οἱ φαινόμενο; κατὰ
) δοχκοῦν τῖς ἑνώσειως Ev τῇ μεγάλῃ Ἐκχλησίᾳ ἰε-
ii; τε καὶ διάκονοι τῶν τοῦ κλήρου, καὶ ὁ βασιλεὺς
ἂν τῇ σ,γκχλήτῳ ἐδούλοντο xoti] ὀμονοίᾳ Άλειτουρ-
Ἔσαι θεῷ, καὶ ἀποδόσαι τὰς εὐχὰς ἁδόλῳ vou.
τὰ τὸ σχισματικὸν µέρος ἑἐλθὼν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
(αντοκράτωρος kv τῇ χέλλῃ τοῦ Γενναδίου, τοῦ ποτὲ
Εωργίου Σχολαρίου, ἔλεγον αὐτῷ, Καὶ ἡμεῖς τί
«οιῆσομεν ; Αὐτὸς δὲ ἐγχλεισθαὶς, xai χάρτην λα-
ὧν, xa γράψας τὴν γνώµην αὐτοῦ, δ-ὰ τῆς Υρα»
ife ἐδήλου xat τὴν συµθουλἠν, Τὰ Ὑαρφέντα οὖν
ὁήλουν οὕτως "Αθλιοι ᾿Ρωμαῖοι, sic τε ἑπ.α-
ἠθηςτε, καὶ. ἀπεμαχρύνατεα àx τῆς ἑλπίδος τοῦ
ἱεοῦ, καὶ ἡἠπίσατε εἰς τὴν δύναμιν τῶν Φράγ-
5
c
tino concilio interfucrat. Neve maxima Genuensi
veettus ad Chium insnlam appulit, pluresque illic
dies transegit ; donec mercatores, quorum navis
erat, negotia sua, disitractis mercibus quas attule-
rant, et necessariis comparatis, absolvissent , eis»
que se conjunxisset navis alia, quse ad Capham-
usque navigatura erat. Proeter quinquaginta Italos,
qui eut comitabantur, plurimos etiam alios ex Chio
Latinos mercede conduxit. Tandem cum exspectata
avis comparuísset, e Chio solverunt, et versus
Constantinopolim navigarunt, ad cujus portum No-
vémbri mense anni ab orbe condito 6961 (Christi '
1452) appulerunt. Comiter ac honorifice, utque de-
cebat, cardinalem imperator suscepit. Habitisque
de Ecclesiarum coucordia colloquiis, imperator et
Graeca Ecclesi» privatí homines, ad eam stabilien-
dam propensos se exhibuerunt. Át sacri ordinis
maxima pars et monachorgin, abbates et archi-
mnandritz, moniales etiam hauc reconciliatam con-
cordiam aversati sunt. Quid plerosque,dico ? Monia-
les equidein. íta me commoverunt ul scribendo as-
seram, nullum omnino ei assensisse : ipsumque
imperatorem ficte ac simulate illi adhizesisse. Nihi-
lominus, qui benotico decreto obtemperare vide-
baniur, clerici, sacerdotes ac diaconi, imperator
et senatus in magaam Ecclesiam convenerunt, ut
concordibus aniwis el unitis divinam liturgiam ce-
lebrarent, sinceraque inente Doo preeibus litarenut.
Tuin etiam scliismatici ad Pantocratoris monasie-
rium currupt, Gennadium, autea Georgium selo-
liriutn appellatum, adeunt, consiliumque- ab eo,
quotinodo se gerere debeant, petunt, Is inclu$um se ^
- cella teriebat, accepta ergo cliaria sententiam suam
Ismaelis Bullialdi note.
(40) Καὶ ό πατριάρχης Γρηγόριος. Wie. Grego- D Leonardus Chiensis Mi ylenes archiepiscopus, ut
ius teste Phrautze, iib. 1, cap. 9, anno 145), mien-
e Auynsto ab urbe iustar evsulis discesserat.
(4) Ὁ xapóémrd.lioc cir. liter eos qui mercede
9uducti suut a cardinali Sabinensil:idoro, fuit
ipse testatur in principio narrationis de captivitate
Constantinopolitaua, ..
(423) To απ.Ιείστον οὗν µέρος τοῦ ἱερατιποῦ.
Jdem testatur Leonardus Cliie:sis,
1059
DUCA
l0) —
consiliumque rogatus, scripto aperit, quo talia con- A κων, καὶ σὺν τῇ xóAec ἐν ᾗ ué.Llet φθαρῆναι,
tinebantur : Miseri. Romei, quare aberrastis ? et &
spe, qud in Deo reposita. est, Francorum viribus
confisi lonqe recessistis ? cum. ipsa urbe veram reli-
gionem, brevi in ea. ecertendam, perdidisiis. Va!
propitius mihi sis, Domine. Corem te testor eb ejus-
modi culpa et offensione me abesse, insontemque et
purum esse. Adveriiie, miseri cives, quid hodie fat?
Servitulis, qua cervicibus vesiris ympendet, erumnas
augendo, a perentibus majoribusque vestris acceplam
fidem abnegasiis, impietatem professi. Ver vobis
dun 149 judicatis. Hac ei alia plura eum scri-
psisset, cella aus janum a cunctis postea lecia
clavo affxit, iterumqoge ipta eam se conclusit.
Continuo qua vits integris ac puras censebantur
moniales, Deoque servire recta ac orthodoxa do-
gata proütendo, earum doctore Gennadio, mona-
gteriorum abbatibus, paeumaticis seu confessariis,
eseterisque sacerdotibus, ac laicis conspirantibus,
arbitrio suo ac sententia synodi decretum, et eos
"qui illud probaverant, quique In posterum proba-
rent, anathemate damuarunt. lo(ima deinde foren-
sisque turba e monasterii claustris dilapsa in auo-
polia, manibus pbialas mero plenas teuentes, he-
noicos, id est unitati adharentes, diris" devove-
bani : et in bonorem imaginia Deipare exlaustis
poculis, eam invocabant, ut urbi praeesset εἰ auai-
liaretur, et quomodo olia) adversus Chosroeu,
Chaganum, et Arabes pugnaverat, ita nunc adver-
sus Mehemetem praliaretur : Latinorum. enim
(inquiunt) auziliis mon opus est uobis : procul sit
8 nobis Asymitarum riius. Qui vero in magna Ec-
clesia convenerant Christiani, votis 4ο precibus
prolizis Deo oblatis, cardinalisque oratione audita,
decreto concordia et unitatis Ecclesiarum parue-
runt. In id eiiam utrique consenserunt, ut, a Turcis
impendente periculo remoto, ac tranquillitate red-
dita, selecti aliquot insigues et probati viri decre-
iu examinent ; ut, siquid minus orthodoxum sit,
corrigaut ac ewendent. llac itaque reconciliata
concordia, inter illos convenit, ab [talis et Graecis
in magna Ecclesia liturgiam communem celebrari,
commemorationeu Nicolai pape in sacris dipty-
chis, atque etiam Gregorii patriarcha tunc exsu-
ἑχάσατε καὶ τὴν εὐσέθειάν σας | Forte εὐοέδεια,
Οὐαί]. "Ideóc noi Κὐρὶβ. Μαρτύρομαι ἑνώκιό
σου, ὅτι ἀθῶός οαἷμι τοῦ tovobtov αταίσµατος,
Γινώσκετε, ἄθ.ιοι πο ται, εἰ ποιαῖται, xal ct
τῷ αἰχμαλωεισμῷ, ὃς μἀ.11ει γενέσθαι εἰς ope,
ἑχάσατε καὶ τὸ πατροπαράδοτον͵, xal ὁμοὶοή |
σατε τὴν dcé6siay. Οὐαὶ ὑμῖν &v τῷ κρίνεσθαι
Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείω γράψας, καὶ εἰς τὴν θύρ —
τοῦ χελλίου αὐτοῦ προσηλώσας, ἐχλείσθη ἔνδον, x:
ὁ χάρτης ἀνεγινώσχετο. Τότε αἱ δοχοῦσαι χαθορεὶ —
καὶ sic θεὸν ἐν ὀρθοδοξίᾳ σχολάζουσαι µονάσιρει, —
κατὰ τὸ δοποῦν αὐταῖς, καὶ «bv αὐτῶν bién
Γεννάδιον, ἅπασαι σὺν τοῖς ἠνουμένοις, καὶ πνυµ-
εικοῖς, καὶ λοιποῖς ἱερεῦσι, xal λαϊκοῖς τὸ ἀνέδιμ
ἐξεόόησαν, καὶ τὸν ὅρον τῆς συνόδου, χαὶ tou; στ
ξαντας, xal στέργοντας, xat μέλλοντας στέρξαι ἐνν
θεµάτισαν. 'O χνδαῖος οὖν καὶ ἀγοραῖος λαὺς 6
ελθόντες ix τῆς αὑλῆς τοῦ μοναστηρίἰου ἐν xi
λίοις, κρατοῦντες ἐν χερσὶ τὰς φιάλες xi
ἀκράτου, ἀνεθαεμάτιζον τοὺς ἐνωτικούς, πίνοντες εν
πρεσθείαν τῆς εἰκόνος τῆς θεοµήτορᾶς, xal περα:
λοῦντες αὐτὴν τοῦ γενέσθαι προστάτης xai ἀρω[;
τῆς πόλεω, ὡς ποτὲ χατὰ τοῦ Χοαρόου (421), xiv
Χαγάνου, καὶ χατὰ ᾿Αράδων, οὕτω xal vov xarà πὺ
Μεχεµέτ. Th» γὰρ Αατίνων οὔτα βοήύθειαν, οὔτι
τὴν ἔγωσιν χρῄζομεν * ἀπέστω dg ἡμῶν ἡ ww
Αζυμιτῶν Aacpsía. Οἱ δὲ ἐν τῇ µεχάλῃ Ἐν
cla ἁθροισθέντες Χριστιανοὶ, δέησιν πρὸς τὸν 8
ἐχτενῇ ποιήσαντες, xai τοὺς λόγους τοῦ καδδηναν
ἑνωτισθέντες, ἕστερξα» τὸν τῆς ἑνώσεως ὅρον. Ki
αὐτοὶ μετὰ φυµφωνίας, ὡς ὅτι Ππαρελθούσης τί
περισεάσεως τῶν Τούρχων, xal γαλήνης γενομένης —
καθίσαντες τινὲς τῶν ἑλλογίμων ἴδωσι τοὺς ὅρας
xa εἰ ἔστι τι τὸ μὴ τελέως ὀρθοτομοῦν, διορθώσν».
Ἑν τῇ συµφωνίᾳ οὖν αὑτῇ ἕστερξαν τοῦ γεν
λειτουργίαν χοινὴν ἐν τῇ µεγάλη Εκκλησία, toe
σθεῖσα παρ) Ἰ:αλῶν xai Γραιχῷν καὶ μνημονεύσσν
τες τὺν πάππαν Νικόλαον ἐν τοῖς διπτύχοις, xil τν
ἑξόριστον πατριάρχην Γρηγόριον. "à τῆς ἱερὰ. y
σταγωχίας ἑπληρώθη ἐν μηνὶ Δεχεμδρίῳ (Av
τοῦ ,c2&a' ἔτους, "Haav δὲ xot πολλοὶ, ol οὐχ ἕω-
6ον προσφορὰν ἀντιδώρου, ὡς βδελνχτῆν θυσίεν τε
λεσθεῖσαν àv τῇ ἑνωτιχῇ λειτουργία. Ὁ δὲ κε
lautis fieri. Decenibris die 12, anno. mundi 6961 D νάλιος ἀνιχνεύων πᾶσαν χαρδίαν, xol πάντα εν —
(Christi 1452), sacra illa mystagogia celebrata fuit.
τῶν T'patxüv, οὐκ ἐλάνθανον γὰρ τὰ βαγγανευµ; —
Ismaelis Bullialdi note.
(43) ας ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόον. Heraclio impe-
rante liunnorum Avarug rex Chaganus Conustanti-
nopoliu adortus est, dum Chosroesiu Asia iwperil
provincias populabatur, et Heraclium im Persa-
run propulssndis incursionibus distigeret. Post
anuos vero 36, imperante Constaniiuo Pogonato,
Agareni Constantinopolim obsederunt, Tertio sub
Leone Isaurio iidem Agareni uibem | oppugnarunt.
Hisque angustiis pressa urbi ter beatissima virgo
Hodegetria opeu tulit, ut Graci docent. lias ob
causas, et tanti. beneficii memores Coustantinopo-
leos incolae, Sabbato quintae septimam jejunio-
ruui, id est umore nostro loquendi Sabbato aute
. Dominicam Passionis, secuudam Vigiliam palatii
celebrabant, qui τῆς ἀχαθίστου vocavatur, in
qua hymnes ἀκάθιστος et. ὀλονύχτιος, & Clero &
lacis »iantibus per totam noctem canebiisr.
Αχάθιστο, enim appellata est illa solemnilas, w*
pterea quod a. stantibus, non. sedentibus, indes:
Bhenter hymnus canebaiur.
(43) Ἐν μηνὶ Δεχεμδρίῳ. Leonard. Chiensis :
Verum quouiaim nec ratio, nec auctoruas, uec tart
Scholarii, Isidori Neophytique opiniones κάτσε
Remang Ecclesie fidem stare. poterai, actum &
industria et. probitate pre(ai domini cardinalis, V
sancta unio assentienle imperatore sena(uque (n M!
ficia. fic) firmaretur celebrareturque — secundo 1e
. Decembris, Spiridionis episcopi sancti die, Qui ptt
die Idus Decembris duodceuuus est nensis.
1201 HISTORIA BYZANTINA. 1069
καὶ αἱ ἁπάται τῶν Γραικῶν αὐτῷ *. ἀλλ' ὡς τοῦ aàü- & Multi vero a sacris donis oblatis abetinuerüht, quod
τοῦ γένους ὢν, σὺν ὁλίγῃ ὁρμῇ ἔσπευδε βοηθῆσαι
«lj πόλει ^ xal Ίρχει πρὸς ἀπολογίαν «ip πάππᾳ
ὅσον γέγχονε, τὸ δὲ πλέον ἀνετίθετο τῷ θεῷ τῷ πάν-
«κ οἰκονομοῦντι πρὸς τὸ συμφέρον. 'AX)' ὁ λαὸὺς ὁ
àxqvhe, xai µισόκαλος, ἡ ῥίζα τῆς ὑπερηφανείας,
6 χλάδος τῆς χενοδοξίας, τὸ ἄνθος τῆς ὑψηλοφροσύ-
vie, fj τρυγία τοῦ γένους τῶν Ἑλλήνων, fj χατὰφρο-
γοῦσα τὰ γένη τῶν ἀνθρώπων χαταφρόνησις ἀληθινὴ,
πάντα τὰ Ὑενόµενα ἑλογίζοντο ὡς μὴ Ὑενόμενα *
ἔλεγον οὖν ὁμιλοῦντες οἱ τῆς ἑνώσεως τοῖς Άχιαμα-
τιχοῖς, Ἄφεεο ἴδωμεν (44) el. ἑξάραι d θεὸς vir
ἐχδρὸν τοῦτον εὐν ἀνθισεάμεγον ἡμῖν, τὸν né-
rar δράκοντα τὸν καυχώµενον ἄρδην καταπιεῖν
τὴν πό.ιν * καὶ τότο ὄγψεσθε εἰ τοῖς ἀζυμίταις
ἡμεῖς ἑνωθώμε».
ja liturgia concordie reeoffciliande celebrata,
impurum ae abominandum sacrificium peractum
existimarent, Cardinalis interea animos οἱ eorda,
Graecorumque propositum explerabat ac rimabatur,
quorum fraus ac dolus eum non fugiebant. Cum
vero ex eadem gente esset, auxilium urbi ferri pro-
curabat; segnius tamen ac remissius ab eo id
actum : οἱ qui deinceps acciderunt, excusationem
legitimam papas nministrarunt : et illotui casuum
plerique Dei voluntati &scripti sunt, qui euneta. ad
ulilem faem dirigit. Verum plebs fera, bonis in-
fensa, arrogantiz germen et radix, vanz gloriz ra-
mus, superbie flos, fex nationis Grecs , qux ca-
teras geutes, contemptibilis ipsa, despectui babet,
B acta omnia pro infectis reputabat. Qui ergo Ποπο-
ticorum 1444 partes secuti eum schismaticis colloquebantur, his sermonibus usi. sunt: Sinite et υἱ-
deamws mum Deus hunc hostem de medio tollat ; draconem. immanem, qui in aeie. contra nos. stat ,
qui hanc urbem penitus devoraturum se. jactat, Si Deus eum perdiderit, compertum vobis. tunc, cla-
rumque erit, an cum Azymitis Cin concordiam εἰ amicitiam redierimus.
Ταῦτα λέγοντες οὖχ ἔγνωσαν ol ἅθλιοι, ὅτι ol
τοσοῦτοι ὄρχκοι ἕνεχα τῆς συστάσεως xal ὁμονοίας
κῶν Χριστιανῶν, Ίγουν τῶν ἐχκλησιῶν: fj ἐν τῷ
Λουγδούνῳ γενοµένη αὖνοδος àv ταῖς ἡμέραις τοῦ
πρώτου Παλαιολόγου, Ἡ ἐν Φλωρεντίᾳ Ὑενομένη
σύνοδος kv ταῖς ἡμέρα:ς τοῦ ὑστάτου τῶν βασιλέων
Παλαιολόγων, xaX νῦν iv τῇ θείᾳ xal ἱερᾷ µυστα-
γωχίᾳ ταύτῃ οἱ Υενόµενοι abv ἀφορισμοῖς ἀλύτοις
ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς ἁγίας Τριάδος µέλλουσιν ἐξᾶραι τὸ
μνηµόσυνον αὐτῶν bx γῆς, καὶ οὖν αὐτοῖς τὸ τῆς
πόλεως. "D ἅθλιοι, cl χενὰ μελετᾶτε ἐν ταῖς χαρ-
liec cum jactarent miseri, eorum entem ΠΟΠ
subibat tantum totiesque ab ipsis repetitum, pacis
ac concordi» Christianarum Ecclesiarum stabili-
endz causa, jusjurandum , cum in concilio Lugdu-
nensi, dum regnabat Palaologorum primus , tum
ju Florentino sub imperatore Palkeologins stirpis -
ultimo, ac nuperrime inter sacram liturgiam cele-
brandum : ob repetitum, inquam, jusjurandum
(spretumque) excommunieationis insolubilis condi-
tioue in S. Trinitatis nomine addita, memoriam
eorum ac urbis inter homines delendam fore. Ut
δίαις ὑμῶν; Ἰδοὺ οἱ ἱερεῖς σου xal ai ἱέρειαι, xay ( Quid. inanibus futilibusque cogitationibus anünos
ol μοναχοί σου, xal οἱ νεωκόροι, xat αἱ νεωκόροι,
οἳ οὖχ ἤθελον χοινωνῆσαι τοῦ ἀχράντου σώματος
xai αἵματος ἐκ τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων τῶν Γραι-
χῶν, τῶν ὑπουργούντων τὰ θεῖα χατὰ τὴν ἔχκλη-
σιαστιχὴν τῆς ᾿Ανατολῆς παράδ»σιν’ λέγοντες µε-
µιασµένα ὑπάρχειν, χαὶ οὐκ εἰσὶ Χριστιανιχὰ, xal
τὴν εὐλογίαν τῶν ἱερέων ἁἀποφεύνοντες, xal τοὺς
ναοὺς βωμοὺς κχαλοῦντες, αὗριον iv χερσὶ τῶν
Βαρθάρων παραδοθήσονται * xat µιανθήσονται, xal
μρλυνθῄήσονται xal ψυχὴν, xol copa εἶδον γὰρ
οἰχείοις ὄμμασι μονάστριαν, xal τὰ θεῖα λόγια µε-
μυημένην, o0 µόνον χρεωφαγοῦσαν, καὶ ἄμφια τῶν
Bap6áprov τῷ σώματι περιφέρουσαν, ἀλλὰ χαὶ τῷ
ψευδοπροφἠτῇῃ θυσίαν φέρονσαν. καὶ τὴν ἀσέδειαν
ἀνεπαισχύντως ὁμολογοῦσαν. ᾿Αλλὰ τί τὸ ποιῃσάν
µε πηδῆσαι πέντε μηνῶν διάστηµα; Αὔριον γὰρ.
κἀκεῖνο καὶ παραπόδας σταθήσεται, xa! μεθ᾽ οἶμω-
(Ov λεχθήσεται. Ὁ βασιλεὺς οὖν στείλας τινὰς τῶν
αὐτοῦ ἁρχόντων ἐν ταῖς νῇσοις, xai iv ἑτέραις
παρχίαις τῶν Χριστιανῶν ὠνήσασθαι σἵτον, xal
παντοδαπὰ ὕσπρια, χαὶ ὅσα sà πρὸς τροφὴην, ἔχδε-
χόµενοι τὴν ἄφιξιν τοῦ τυράννου ἓν ἔαρι. "Haav
οὖν vt", τέσσαρες παμμεγέθεις συνάγουσαι ἐκ
πάντων τῶν χρειωδῶν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ, σίτου, οἵ-
γδβίτος pascitis ? Ecce sacerdotes tui, monachi, mo-
niales, zditui et zditus, qui ministrantibus $39 —
cerdotibus Grecis, et rem divinam secundum Ec-
clesisi orientalis ritum et traditiones perageniibus,
immaculai corporis el sanguinis participes fieri
noluerunt : polluta esse sacrificia nec Christiana
dicentes, benedictionem sacerdotum aversati, tem-
plaque pro gentilium aris habentes, in Barbarorun
mauus anima et corpore poliueudi cras devenient,
Monialein. enim in divinis Scripturis initiatam ao
eruditaut, carnibus non tantum vesci, barbara vesto
indutam oculis meis aspexi, sed étiam pseudopro-
plete hostiam offerre : impictatemque, pudore ag
verecundia abjectis, profiteri. At quomodo abreptus
D quinque menaium intervallum transilii ?* Crastinus
dies hant calamitatem cum lacrymis enarrandaimn
secum feret. Imperator, quod vere ineunte a. 1y-
tanue se obsessum iri susypicaretur , in insulas
aliasque provincias Chrisüanas, ad. frumentum
emniaque leguininum genera, et quzeunque cibaria
necesszria coemendum aliquos e proceribus aule
sux miàil. Ad id quatuor naves maguas in insulam
Chium destinatze, quibus frumentum, vinum, oleum,
cairies, cicer, hordeam catergque legumina adve-
Ismaelis Bullialli note
(44) "Agsce, ἴδωμεν. Allevata quam. proxime verba Leonardi (ei non βεία fuit) confirmat bic
Ducas.
1060 DUC/E 1061
herentur : navis insuper oueraria e Peloponneso ex- A vou, ἑλαίου, ἰσχάδων, χερατίων, xpiloy, χαὶ πάτη:
θβοεαὔλίυτ. Hacque navium quinque aimuljun- ἄλλης ἰδέας ὁσπρέων * ἔκδεχόμενοι xai ἑτέραν qop-
clarum elassis fortibus ac generosis vectoribus Ἅµτηγὸν ναῦν ἀπὸ Πελοκοννήσου. Καὶ οὕτω vsvopí
multis, armatisque non paucis instructa Constan- νων πέντε σὺν μεγάλοις xal ἀνδρείοις ἐπιδάταις,
tinopolim profectura erat. Omnes interea insule de λέγω δὲ xai πολλοῖς, xa σὺν πανοπλίᾳ οὐκ Ólyr
urbis salute anxie admedum ac sollicitae, variis καλεῦσαι iv Κωνσταντινουπόλει. "Heav οὖν kxast
opinionibus 46 sententiis distrahebautur : alii ex- — al νῆσοι tv στενοχωρίᾳ xai ἀθυμίᾳ περὶ τῆς qólser,
pugnandam a Barberis, et. oceupandam 145 con- Kal οἱ μὲν ἑσχόπουν ὡς καταπολεμισθήσεται, xi
jiciebant. Alii, quomodo pater et avus istius, suo ὑπὸ τῶν Βαρθάρων ἁλωθήσεται, οἱ δὲ ἑδόξαζον ὡς
quisque témpore, banc expeditionem susceperant, ὁ πατὴρ xai πάππος αὐτοῦ, βονληθεὶς εἷς ἔχε.
e τὸ iufecta discesserant, ita hune iisdem vesti- — cto; τοῦ λὰδοῖν αὐτὴν, ἐφάνησαν εἰς χενὸν xt
giis insistentem, uom plus profeeturum opinaban- — xowmtaxóre,, οὕτω καὶ οὗτος τὴν eüchv τρίδου βε-
tur. Gol,
CAPUT XXXVII.
Mehemeles tormentum illud aeneum seu bombardam prope Constantinopolim vehi curat. Turci urbes ad Pontum καί
num sitas occupant, el preter Selymbriam oppida Propontidi adjacfntia. Greci intra muros Constanti inch
80s 26 Lenent, discordiaque ob reconciliutam. | Ecclesiarum concordiam laborant. Genuadius discordie [aces subi.
Ducas male sanam enentem Grascis exprobrat, et in schismate pertinaciam. Melemetes copias colligit. Obsidione urbem
cingil, εἰ Greci ab unione Ecclesiarum alienos magis ac magis se ostendunt.
Januario mense elapso, sub Februarii initium, B ἩΠαρελθόντος οὖν τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς, xal te
prope Constantinopolim tormentum zneum advehi Φεδρουαρίονυ ἄρξαντος ἐχέλευσε τὴν χωνείαν µετα-
jussit princeps : sexaginta boves validissimi tri- κομισθῆναι tv τῇ Κωνσταντινουπόλει (45), χαὶ qtj-
ginta curribus juncti. illud trahebant ; ab utroque — £a; ἁμάξας τριάχοντα, aTAxov αὐτὴν ὄπισθεν οἱ C
t'ormenti latere ducenti homines Iincedebant, ut id, βίες, λέγω βόες BoOv* καὶ ix πλαγίου τῆς χωνείχς
ne in via titubaret, hac et illac trahendo in zquili- ἄνδρες c' xal εἰς τὸ ἓν, xal εἰς τὸ ἕτερον, τοῦ ἕλ-
brio τοιϊπετουί. Currus przcedebant fabri quin- — y:4 χαὶ ἐξισοῦν αὐτὴν, ἵνα μὴ ὁλισθήνῃ τοῦ δρύ-
quaginta, operariique ducenti, qui pontes lig- µου" καὶ ἔμπροσθεν τῶν ἁμαξῶν τέκτονες V, τοῦ
neos a4 complanandas vias fabricarent. Elapsi κατασχευάζειν Υεφύρας ξνλίνας εἰς τὰς ἀνομαλίας
sunt itaque Februarius et Martius, cum in locum τῆς ὁδοῦ, xal ἐργάται σὺν αὐτοῖς σ’. Ἐποίτσε qo»
quemdam nilliaribus quirque ab urbe dissitum — «45, Φεδρουάριον χαὶ Μάρτιον, ἕως οὗ χατήνττσεν
tractum est. Caracia Begus antea cum copiis ad &y, τόπῳ p.axpiv τῆς πόλεως ἀπό µυλίων ε’. "Hi γὰρ
Ponti oppida JMesembriam, Acheloum, Byzum εξ à Καρατζιάπεγις πρὸ καιροῦ σταλθεὶς σὺν δυνάκει
alia premissas, ea ad deditionem compulit. Versus εἲς τὰ τοῦ Πόντου χάστρα, ἤγουν Μεσημόρί,
Selymbriam quoque, sancti Stephani turres, ombi- Αχελῥον, Βυζὺν, καὶ τὰ λοιπὰ, xal πρὸς in
bus qui intra erant casis, vi expugnavit. Cetera C iso saco, 'Ὅμοίως καὶ πρὸς τὴν Σηλυμθρίαν xil-
castella, et qui ÉEpibatz vocabantur, se dedidere. Ἅµενα πυργία τοῦ ἁγίου Στεφάνου obv πολέμῳ ir
Quotquot victori se permiserunt servati, repujnan- — 6iy πάντας τοὺς ἔνδον χατέσφαξεν * οἱ δὲ λοιτεὶ
libus eapita abscissa sunt ; una Selymbria hostium πύργοι προσεχύνησαν, καὶ οἱ ἐπιθάται. "Οσοι γοῦν
impetum fortiter, excepit, Ad locum itaque desti- παρεδόθησαν ἁδλαθεῖς ἐἑσώθησαν » oi δὲ ἀντισταθὲ-
maium bzc machina perducta est, cujus custodi τες ἀπεχεφαλίσθησαν. Ἡ δὲ Σηλυµόδρία (46) µ-
Caracia-begus assidere jussus, eumque omnibus χίµως ἀνθίατατο. Φέροντες οὖν την σχευὴν bv. τῷ
viribus οἱ copiis in omnes partes urbi vicinas, τόπῳ ᾧ ἑἐκελεύσθησαν, xal τῷ Καρατζίαπεγ τρ
Rowmezis intra portas urbis coercitis, excurrere. ταγµα τοῦ φυλάττειν αὐτὴν, ἔφθασε αὺν ταῖς ivri-
Per totam quoque snperjorem hiemem Mysorum µεσι, xal xatatglytiy τὰ πὲριξ τὰ τῆς πόλεω:,
ac l'aphlagonum (ormz sub tribus vexillis circa καὶ phidv τοὺς Ῥωμαίους τῶν πυλῶν τῆς rs
urbew in hibernis stationem labuerent , ut Ro- ἐξέρχεσθαι. τμσαν 65 xai τὲν χειμῶνα όλον ixi
maeoruim in Turcos eruptiones reprimerent, nec παραχειµασθέντα σχΏπτρα (47) εἰς φυλαχὲν tii
eos nrbe excurrere sinerent, Homzi quidem extra D πόλεως, τοῦ μὴ ἐξέρχεσθαι, καὶ xatabpo μὰς zu:
portas prodire non poterant tantis hostium viribus
circeumdati : verumtamen biremibus ac triremibus
mare excurrebaut, predis ab usque Cyzico ex
Turcorum vicis maritimis actis; captivis etiam
τοῖς Ἰούρκοις οἱ Ῥωμαῖοι x Μυσίας, xat Πα φλαγτντν
τρία. Ἑγένετο οὖν ἡ παρεμθολὴ μεγάλη, xxi οἱ To
μαῖοι οὐχ ἴσχυον ἐξελθεῖν' ἀλλ᾽ ὅμως Ex θαλάσσης xt
αὐτοὶ αὺν δ.ἠρεσι καὶ τριῄρεσι ἄχρις Κυζίκου «221
Ismeaelis Bullialdi note.
(45) Laonicus |. vivin principio consulendus — Selymbria deditionem fecit.
quiapparatum istum describit, machin:xque ad- (1) Σκῆπερα. Hic pro turmis equitum tib:
vectioneu ; Leonard. etiam Chiensis adeundus, et — usurpsiam oxf pa τρ!χ, quiesub. totidem Da.
Phrantzes l. in, c. 8. $eu vevitiis stipendia faciebout.
(46) 'H δὲ Ze.lvpCp(a, Capta. Constantinopoti
1065
HISTORIA BYZANTINA.
1606
λάτουν τὰ xav αἰγιαλὸν κείµενα χωρία τῶν Τούρχω» A wultis, quo: um pars casa, pars 14 Coustantino-
καὶ πολλοὺς ἐχούρσενον, καὶ οὓς μὲν ἔσφαττον, o5;
6k ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀγαγόντες ἑἐπίπράσκχο».
Καὶ αὺν αὐτοῖς τοῖς προσχρούαµασι καὶ ἔαρ ἐπέ-
στη, καὶ αἱ τῶν νηστειων ἡμέραι ἤρξαντο ἀριθμεῖ-
ὅθαι. Καὶ ἡ τῆς Ἐκκλησίας ατάσις οὐκ ἔληξε, ἁλλ᾽
ἂν ἰδεῖν ξένην στάσιν ἐν τοῖς ἐμπιστευθεῖσι ὁχούδιν
λογισμοὺς ἀνθρώπων. Καὶ ἐρχόμενοι οἱ Χριστιανιὶ
τοῦ ἐξομολογήσασθαι τὰ σφάλµατα αὐτῶν, Ώρω-
τῶντο παρ ἑχείνων, οἱ μὲν εἰ ἑχοινώνηαε τοῖς
ἀχοινωνήτοις, xal εἰ ἔτυχεν ἀχοῦσαι λειτουργίαν
παρὰ τοῦ ἑνωτικοῦ ἱερέως. Ταῦτα καὶ χανὼν ὃρι-
pos (48), καὶ ἐπιτίμιον βαρύ’ μετὰ δὲ τὸ δονλεῦσαι
τὸν κανόνα χατὰ «b ἔθος, ὁ ἄξιος τοῦ σώματος καὶ
αἵματος τοῦ ἁςσποτικοῦ εἰς τὸ κοινωνῆσαι, μὴ προς-
ελθεῖν τοῖς τῆς ἑνώσεως ἱερεῦσι µετ ἐπιτιμίου
βαρέος. Οὔτε γὰρ ἱερεῖς elow, οὔψε τὰ προσφερό-
µενα τέλεια, ἔλεγον. El γὰρ ἐχαλοῦντο bv. χηδείᾳ
νεχροῦ, ἡ ἐν μνημοσύνῳ τεθνεῶτος, xal ἐφαίνετό
εις τῶν ἑνωτιχῶν bU ἱερεὺς, χατευθὺς τὰς φελώ-
νεις (49) ἐχδυόμενοι ὡς ἀπὸ πυρὸς ἔφευγον. Καὶ ἡ
Νεγάλη Ἐχχλησίᾳ ὡς χαταφύγιον δαιμόνων , xat
βωμὲς Ἑλληνικὸς αὐτοῖς ἑλογίζετο. Ποῦ κηροί ; Ποῦ
ἔλαιον ἓν ταῖς λυχναφίαις; Τὰ πάντα σκοτεινὰ, καὶ
οὐδεὶς ὁ χωλύων, Ἔρημον τὸ ἅγιον τέμενος ἔφαί-
veto, προσημαῖνον τὴν ἑρημίαν fjv ὑποστῆναι µέλ-
)& μετ) ὀλίγον διὰ τὰς παραθάσέις xal ἀνομίας τῶν
χατοικούντων. 0 δὲ Γεννάδιος ἔγχλειστος ἑδίδασκε,
xai ἀρὰς ὑπετίθει sol; «hv. εἰρήνην ἀσπαζομένοις.
Ἔτνχον ἐγὼ μετὰ ταῦτα μιᾷ τῶν εὐγενίδων αἰχμα-
λωτευθείαῃ, καὶ διηγἠσατό pot, κῶς ὠδίνουσα τοῦ
εεχεῖν τῇ ἁγίᾳ καὶ µεγάλῃ Τετράδι τοῦ ἔτους ἐχεί[-
vou µετεχφλάσατο τὸν πνευματικὸν αὐτῆς Ἰάχῳδον
ὀνόματι, xal ἑξωμολογήσατο. Καὶ αὐτὸς προέτρι-
dev αὐτῇ τοῦ χοινωνῆσαι, καὶ αὐτὴ ἑρωτήσασα τὸν
γέροντα, εἰ χωλύει τι τοῦ μετᾳλαθςῖν ἓκ τῶν χει-
pw τοῦ ἱερέως, τοῦ λειτουργοῦὔντος ἐν τῷ ναφαὐ- -
τῆς (50), ἔνδον τῆς αὐλῆς αὐτῆς ὑπάρχοντι(ᾗν γὰρ,
ὁ ἱερεὺς συµφορέσας τοῖς ἑνωτικοῖς µόνον àv τῇ Με-
Υάλῃ Ἐκκλησίᾳ τότε τῇ (β’ τοῦ Δεχεθρίου, οὗ μὴν
δὲ xal συΥγκοινωνήσας οὗ γὰρ ἔτνχεν ἐξ ἀρχῆς
συναριθμηθῆναι τοῖς συλλειτουργοῖς τοῦ θυσιαστη-
ρίου, ἀλλ᾽ ἔτυχεν ἔξω σὺν ἄλλοις βραδεῖαν τυχόντες
poli νόβμιωόδια est,
' Dum ver adveniabat lijsce pugnis levibus tempus
transactum, jejunioruique dies numerari coepti, |
nec interim Ecclesie discidium cessabat, Omnium
conspectui porleniosa discordia obversabatur, in
studia contraria discedentibus iis qui confessiones
audierdi munere fungebantur. Ad eos enim acce-
dentes Christiani peccata sua confessuri, iiterro-
gabantur, num cum iis qui ab Ecclesise communione
rescisi sunt, communicassent; num ab Henotico
celebrate liturgig | interfuissent ;— fatentibusque
posnitentize causa. dura pagina iufflicta, multaque
gravis dicta. Pergcta deinde ex more poenitentia,
B qui participatiqne corporis et sanguinis Dowlnici
dignus censehatur, illa percipere a gacerdote he-
notico, gravi poena indicta, vetabatur : talem enim
sacerdotem uon 6496, nee perfecte oblationem ab
eo peragi. Ád funus porro efferendum, vel mortui
commemorationem faciendam vocati, ubi henoti-
cus saecrdos illic comparuisset, stolis subito exuti,
veluy e flammis mediis se proripiebant. Magna
eliam ecclesia daemoniorum specus, et Grecorum
gentilium delubrum censebatur, Uhi cerei ? uhi
oleum jn lychnis accendendis?Omnia tengbriy ple-
pa : nec ullus, quj eas dissiparet, aderat, Templum
Sacrum desertum conspiciebatur , solitudinem,
'QuUA moz, propter peecata et iniquitgles in eo
C habitantium, complenduim erat, portendeuns. Gen-
nadius etjam jincluaus,. pacis reconciliationem
amplectenteg diris deveyendo iutfrim doeebin.
Post urbein captam, in nobilem feminam captivam
casu incidi : quae nihi narravit, quomodo ipsa
partis doloribus correpta, auni illius sancta mage
naque feria quar(ia, pneumaticum seu confessarium
auum, Jacobum nomine, ad se vocaverat t quam,
peccatorum confessione peracta; hortatus est. ille,
ut sacram communionem sumeret. Cumque se-
ncm illum interregasset, num obstaret quidquam,
ut ex manibus Bacerdois, qui in templo iutia
domus sue septa sito celebrabat, sumeret ( ille
quippe sacerdos die tantum 12 Decembris in Magna
Ismaelis BuHialdi note. -
(48) Kavàr δριμύς. Cauon hic pro pouilentia D private parietes constructis. sacra faciunt, sacras
et pena qux? poeuitenti. indicitur.
(49) Φε.1ώνεις. Penulam interpretantur alii : sed
genus vestis communis olim fuit. Pallium vertere
nolui, siquidem sacerdotibus nou convenit, scd
solis archiep. quibus a summo pontif. confertur.
A quoetiam olim patriarchze CPolit. id accepe-
runt, Stolagm interpretari placuit, quie omnibus
sacerdotibus convenit οἱ propria est. Hodie apud
Grxces non solum patriarche, sed et episc. pal-
lium gerunt. . . D.
(50) Ἐν τῷ γαῷ αὐτῆς. Vocabantur oratoría illa
εὐχτήρια. De quibus cauon 51 synodi 6, in Trullo,
Τοὺς ἐν τοῖς εὐκτηρίοις οἴχοις ἔνδον οἰχίας Ῥυγχά-
νουσι λειτουργοῦντας κληριχ.ὺς ὑπὸ γνώμην τοῦτο
σπράττειν τοῦ χατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου ᾿ ὀρίζομεν.
"Quoc el τις χλεριχὸνς pij τοῦτο οὕτως παραφυλάξη,
καθκκρείσθω. Clericos, qui in oraloriis intra gomus
ParRoL. Ga. CLVIL.
Liturgias celebrare in ills ex episcopi loci. seuten-
lia et assensu decernimus. Quod si. quis. elericus
decrelo nostro nou. paruerit, deponatur. EA Leo
Philosoplus uove:la 1 de illis ita statuit ; Ορί-
ζομεν οὖν, οὐ µόνον τοὺς ἑκάστης χαθολικῆς ἱερεῖς,
ἀλλὰ xax τοὺς ἱερεῖς ἑχάστης αἰχίας, ἄδειαν ἐν πά-
cat, ταῖς οἰχίαις ἱερᾶσθαί τε χαὶ μυσταγωὴ εἴν, οὓς
ἂν προσκαλεῖσθαι αἱροῖτο ὁ ἑκάστης αἰχίας δεαπά- .
* Quv.. Decernimus itaquenon solum singularum eccle-
siarum catholicarum (i4 est hoc loco parcecialium),
sed etiam uniuscujusque domus sacerdotes, libere in
omnibus domibus sacram mystagogiam celebrare
posse, quos siugularum domuum dominis vocare vi-
sum fuerit. Novella deinde sequente. in iis. bapti-
zare quoque peraiuit, Adeundus Theodorus Bal-
ΒΙΟ.
9
1001,
νους .
———S—— on -- - «ον
10:8
ecclesia lhenoticis :dlfuerat, nec 'conurnnicaverat, Α τὴν ἔλευσιν, χαὶ ἵσταντο ἓν τῷ ναῷ φοροῦντες τὰς
cum in. numerum altari. ministrantium ab initio
liturgize allectus non fuisset ; sed extra cancellos
eum aliis, qui tárdius venerant, nibilque aliud
preter sacra indumenta gestaverant, steterat).
- pueuwmaticus ei dixit : Tibi concessum est, Deus
vondonabit tibi ; abi,"el communionem, omni dubio
remoto, percipe. Ipse sacerdos ac ministef est, dis-
crimine illo omisso communica. llla vero mulicr,
quod a schismaticorum partibus staret, scrupa-
loge nimis perpensa 14477 senis, qui omnes obices
revellebat, sententia, atium nomine Neoyhytum
confessarium accersit , eique a pneumatico suo
vatam sibi licentiam declarat. Iste porro Neophy-
tus loquendi libettatem ac confidentiam sibi
"ss"inpserat, quod pneumatici muuere in impe:a-
του palatíis procerumque οὐ) fungi reutur :
quare illan allocutus à communioue his verbis
deterruit : d tibi haud licet ; εἰ enim ez istius ma-
nibus communionem aumpseris, panem manducabis,
el vinum bibes. Quam admiranda, rex Christe lon-
&animitas tua | Etsi. sacerdos Latinus esset,
staltitia tua, terebris ezcecate, aliqua, quamvis
absurda, ratione excusari posset. (tod scilicet
Latino sermone ad Deum preces recitasset, quod
"on esset fermentates panis, nec aqua calida ad-
liblta ; aliaque absurda allegare potuisses, quae
oribodoxus tamen ore nunquam proferet ; nec, vel
wininism, adversus divina mysteria hoc inodo
peracta murmurabit ; talia enlm quilibet. ausus,
lapidibus obruendus est. Quid Τ vel quonrodo οὐ- C
loqui potes divinis mysteriis idiomate tuo celebra-
tis ? quid iliis precibus opponere ? quibus tibi cum
caeteris orientis sacerdotibus. communis est usus.
Aliud alegare non potes, o Pharisze vane, nisi
quo] purus es et intactus, a csetcrisque Christia-
nis separatus, addam ego, et excoménunicatus.
lila porro mulier nobilis inter contraria precepta
animo lluctuanx eonimunione die illo abstinuit ; ita
.ut nocte. sequenti, non sumpta prius Euclaristia,
pepererit. Quod si mors subéequebatur, damno
spiritus illius anima obsignata fuisset (id'cst dam-
ἱερατιχὰς αὐτῶν στολὰς µόνον). Ὅ δὲ πνευματιὺς
εἶπεν αὐτῇ' Συγκεχωρηµένον ἐστὶν, ὁ 86c συγ-
γωρήσει σοι ἅπε-βα, κοιώνησον dxo6d.iovca
πάντα σχότον. Καὶ γὰρ ερεύς ἐστι καὶ «Ίειτουρ.
χὸς, ἁδιακρίτως κοινώνησον. Ἡ δὲ ἐπὶ τῇ ἀνεμ-
ποδίστῳ ἁπολογίᾳ τοῦ γέροντος δειλιάσασα, hv ct
ix τοῦ μέρους τῶν σχισματικῶν, μετακαλεῖται Gi
λον Νεόφυτον ὀνόματι, xai ὃπλοί αὑτῷ τὴν oo:
τοῦ πνευματιχοῦ αὐτῆς ' ἦν γὰρ αὗτὸς ὁ Νεόφυτος
παῤῥησίαν ἔχων, xol πνευμµατιχεύων ἐν ἀνακτή-
Ῥοις xal µεγιστάνων οἴχοις. Ἐχώλνσε δὲ ταύτην,
λέγων, Ἀσυγχώρητόν ἐστιν. El γὰρ «ἰάδοις (51)
κοιγων/αν ἐκ τῶν χειρῶν αὑτοῦ, ἄρτεον ἔφαγες,
xal olvov ὄπιες. Ὢ τῆς ἀνοχῖς σου, Χριστὶ fa.
σιλεῦ | Σχοτεινὲ xal ευφλέ. εἰ ὁ ἱερεὺς Tv Asti
voc, εἶχεν ἂν λόγον ἄλογον ἡ µωρία αου’ ὡς ὅτι
Δατινικῶς τὰς εὐχὰς τῷ θεῷ ἀπέδωχε, χαὶ ὁ ἄρτος
οὐχ ἦν ἔνζυμος (52), καὶ τὸ Όδυρ οὐκ fjv ζέου, καὶ
ἄλλα τινὰ ἄλογα αἰτιάματα, ἃ- οὐχ ἔξεστιν ὀρθοδόξῳ
στόµα &vol£at, xal γλῶσταν xivi,cat χατὰ τῶν θείων
μυστηρίων τῶν οὕτω τελουµένων, ὁ γὰρ τοῦτο tol-
phan; ἄσιος λιθοοτρωθῆναι. Πῶς, ἢ τί ἔχεις ἆπο-
λογήσασθαι περὶ τῶν θείων μυστηρίων τῶν t)4-
σθέντων ix γλώττης σῆς, xal εὐχῶν ὧν ab. καὶ d
τῆς ἀνατολῆς ἱερεῖς χρῶνται ; Οὐκ ἔχεις ἄλλο εἰπεῖν,
ἅ Φαρισαῖε χενὰ, πλην ὅτι καθαρὺς el, xol μολν-
σμοῦ ἀμέτοχος. καὶ χεχωρισµένος τῶν λοιπῶν Xov:
στιανών, προσθήσω δὲ κἀγὼ τὸ, καὶ ἀφωρισμένος,
"Il δὲ εὐγενῆς ἑχείνη vuvh, διχονοοῦσα tv µέσῳ τῶν
δύο τούτων προστάξεων, ἑχωλύθη ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ,
καὶ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ o0. µετέλαθε * χαὶ διὰ εἲς we-
χτὸς ἀκοινώτητος «εέτοκεν. El γὰρ ἐπηκολούθησεν
θάνατος, εἶἴχεν ἂν ἡ quy. αὕτη τὴν σρραγθα ζλ-
μίαν τοῦ Πνεύματος δι᾽ αἰτίαν τοῦ Νεοφύτου, xol
τοῦ γατοικοῦντος bv αὐτῷ πονηροῦ πνεύματος. Α)λ'
ἑπανίωμεν πρὸς τὰ τῆς διηΥγήσεως χύµατα, xat ἴδω-
μεν την ἀγριαινομένην θάλασσαν πῶς μέλλει χᾶ-
ναι, χαὶ χαταποντίσαι τὴν χιθωτὸν, τὴν τὸν Νῶε cv
χυθερνῄτην διώξασαν, xal τὰ xaÜapk πετεινὰ
ὑπὸ τῶν μὴ χαθαρῶν ὡς ὀἐχκάθαρτα παραθιὲ
φασαν.
mum, non accepto Spirilus divini signzculo, ania illius passa fuisset) Neophyti culpa, et mali spir'tus
quo agebatur, errore. Sed redcamus ad nariationis nostra: fluctus : et mare furens, gubernatore excusso,
arcam Noe absorbere et in profundum deprimere intucamur, mundaque volatilia, tanquam immunda,
impollutorum unguibas discerpenda projicere contem plemur.
Tyranuus enim, Martio incipiente, nuntiis in D
omnes provincias niissis, singulos ad urbem appug-
nandum militatum venire jussit. Cuncti ergo, qui
datis nominibus stipendia merebant, accesserunt ;
numaro infinito eorum, qui sponte castra seque-
.bantár, iis adjuncto, Uuiversi enim, qui urbem
oppupaSandam esse audierunt,tani pucri ob 2elatem
'O vip τύραννος ἀπ' ἀρχΏς Μαρτίου μηνὸς ἔπευ-
Ψὰ μηνυτὰς, καὶ χνρυκας εἰ; πάσα; τὰς ἐπαρχίας.
τοῦ ἐξέρχεσθαι ἕκαστον ἐν τῇ στρατιᾷ κατὰ c5; τὀ-
λξω;. Τὰ στρατεύματα μὲν οὗὖν, ὅσα διὰ προσίδω"
καὶ ῥόγας $cav veypappéva, συνέῤῥεον ' τὰ
ἄγραφα τὰ xai μυριάριθµα τίς διηγήσεται; ἴᾶ:
γὰρ ἕχαστος ἀχούων χατὰ τῆς πόλεως ἔτρεμεν, οὔ-
Ismaelis Bullialdi note.
(51) Ei γὰρ Aá6otc. Quasi corporis Dominici
consecratione conficiendi — potestatem, unionein
amplexus amisisset : insaniisse Grecos ac transver-
803 actos fuisse eertissiniuum est.
N LÀ
($2) O^x ffe ἔνζνμος. Tsta ad Ecclesie Grzes ri-
Uum pertinent, quae panem fermentatum adbibet
et aquam calidau cahci immiscet. . *
1069
HisTORIA BYZANTINA.
1070
τως 6 ph δυνάµενος βαδίζειν ἕνεχα παιδιχῆς ἡλι- A tenerum vix gradientes, quam sefíes annis gravati,
χίας, χαθὼς ὁ ph δυνά χενος τρέχειν Evexa Υήρους.
Οἱ δὲ πολῖται ἰχέτεύῦον θεὺν. τοῦ ph ἐπελθεῖν τῇ
| ἁγίᾳ ἑθδομάδι, διότι ἤχονον ὡς ὁ τύραννος ἐφ᾽ ἂρ-
patog xat Ίδη ἔρχεται. Tf, Ἡαρασχενῇ οὖν τῆς Δια-
χαινησίμου (55) καὶ ὁ Ναδουχοδονόσωρ ἐπὶ θύραις
Ἱερουσαλήμ' xal πίξας τὰς αὐτοῦ σχηνὰς χατ-
έναντι τῆς πύλης τοῦ Χαρισοῦ (54) ὄπισθεν τοῦ
βοννοῦ. Καὶ πᾶσα fj δύναμις αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Ξνλο-
πόρτης (52), τῆς χειµένης ἐγγὺς τοῦ παλατίου, ἕως
τὶς ΧἈρυσΏς πύλης (56) τῆς πρὸς vótvov* xx ἔτι
ἀπὸ τῆς Ξυλοπόρτης ἕως τοῦ Κοσμµηδίου (57), xal
ὁπὸ τοῦ νότου εἰς πλάτος ὅσον περιέφερον χάμΊτον
υἱ ἄμπελοι * καὶ γὰρ Ίσαν προλαδὼν φθαρέντες πα-
ϱὰ τοῦ Καρατζία" xal περιεχαράχωσεν αὐτὴν
accurrerunt. Constantinopolitani interim Deo sup-
plicare, ut hebdomada sancta tyrannus, qui curru
adventare nuntiabatur, urbis oppugnationem non :
aygrederetur. Die igitur Parasceves Diacznesimas
148 septimanz (id est feria 6 seu die Veneris
post Pascha) ad portas Hierusalem Nabuchodonosor
vénit : et tentoria sua ante Charsi portam post
collem fixit. À porta vero, qux Ligni appellatur,
palatio vieina, usque ad Auredm portam, qua me-
ridiem respicit , ab eademque Ligni porta usque
ad Cosmedium et meridiem versus, quantum
vineta a Caracia jam devastata in latitudinem
capere poterant, omnes ejus copi: castra locave-
runt. Aprilis crgo die sexta, Parasceve post Pa-
Ismaelis Bullialdi note.
(53) Τῇ Παρασκευῇ obv τῆς Διακαινησίμου. D
Hebiomada illa Ὀἱασπηθςἰμηῖ, seu renovationis, ea
est,.quie Paschatis diem sequitur : cujus Codinus
Curopalates meminit c. 14, lib. De officiis aule
Constantinop. Vocatur etiam νέα, id est. nova, ob
renovatos baptismate catechumenos, qui Paschate
baptizati fuerant, Latina Balsamonis cominentaríor.
in Canones apóstol. canone 69 versio, quorum
textua Grecus non exstat, sic. babet : Hebdomus
autem τῆς Δια, αινησίμου, tanquam 1ρ56 magnus
dies Dominicus reputatur. Àuno illo aureus nume-
rus seu lünz cyclus fuit 10, cyclus solis 6, littera
G. Pascha Aprilis 1, feria 6, diacznesimj Aprilis
6, Pentecoste. .Maii 20, Dominica omnium S3.
Maii 27. Juxta Ducam ergo, coepit Contantinop.
obsidio Aprilis die 6. Juxta vero Leonard, .Chien-
sem, et, qui eum secutus est, B.zarum, coepit No-
nis scu die 5 Aprilis. Phranzes April. 2 obsideri
ecepisse, |. 11, c. 8, asserit. Hist. Turc. oppugna-
tionem tradunt Rebiul-euel die 17, qui fuit Mar-
tii dies 28. - . . κ u
(54) Κατέναντι τῆς zv Anc του Χαρισοῦ. Alibi
habet Χάρσου. Gylius, lib. 1, cap. 28 Topogrophia
Constantinopoleos, porte Charsiang meminit. Le-
unciavius, cap. 200 Pandectar. Hist. Turcico, ho-
die vocari a Turcis Egri capi, id est obliquam portam
docet. Greca vos χάρσ:ος obliquum significat : et
tramite obliquo, in urbem per illam portam patet
jngressus , qualem, in portis arcium urbiumque
munitarum locandis, architecti nostri * regulam
servant. Loco citato notat Leunclavius, a quodam
Charsia portam illam Charsiam appellatam, quem
Veneti? facüonis fuisse Paralipomeua ortgruum
Conustantinopoluanarum a. Greizero. edila traduit
et Magdale cujusdam tribuni plebis collegani ;
quaudo Theodosius junior, diebus sexaginta, mu-
rosterrestres 3d Blacbernas usque construxit, Vi-
c:na est illa porta palatio, Constantini vulgo dicto,
Blacberniano olim appellato. Leonardus. Clieusis
portam illam appellat Caligaream; sive Caligario-
rum, qui setores suut, In ilo Constantini palatio,
cubiculi superioris concamerationis janua bereau
Spectanis, et qua in meniaua. patet exitus, lapidi
superli. inari aquila biceps alis expausis inscul-
ptà est: eiin. columcellarum, qua mieniana am-
' ilo videutur. , Aliqu:ndo putavi Pa-
P
meuioue Pas T chatis : quod Constan-
schatis, ut historici tradunt, el eorum aliqui in
biunt, capitulis lilia scuti Francici cernuntur ; ali-
quot etiam scuta hae forma expres-a 1n palatio
scha legi debe re : eL aFrancis nostris
scuta 1la in sculpta fuisse — cuia
tinopoli capta, utrumque Pascbatisfestum in urbe
celebrassent, quod etiam Balduinus in. festo Pa-
ipsa Paschatis vigilia, Constautinopolitanus impe:
rator electus sit. .
C
(55) 'Azx0 δὲ τῆς EvAoaódprnc. Xyloporta est illa
quz vicinissima est occidentali urbis angulo. Bla-
cherrniana olim dieta. fuit, quod! Blachernarum
templo proxima esset. Videndus Gillius lib. 1, c.
90, Leunclavius, Pandeciis Hist. Turc. 200,appel-
lat eam Xylokercon Verum diversas fuisse per-
suadeor, bancque Xylokercon, e»m esse quam
Ducas Kercoportam iufra appellat, qu:e jam a longo
tempore occlusa tenebatur. Quod ut credamus οἱ as-
seramus auctor nobis est! Cantacuzenus, lib. 11, c. 9 :
Καὶ διελέγετο χρύφα τοῖς ἐν Βυζαντίῳ φίλοις, ἐὰν
δύναιντο τὴν πόλιν αὐτῷ παραδ.δόναι' ἑτηγγέλλον-
τό τε τὴν τῆς δυλοχέρκχου Den" πύλην ἐκ πολλῶν
ἑτῶν ἁπιῳκοδομημένην διορύξαντες εἰσάχειν. Clam
etiam. cum amicis suis, qui Gonstantinopoli moraban-
tur, colloquitur et agit, quomodo sibi urbein tradere
possent, Promittebant illi portam, que Xylokerci di-
cilur, queque α multis annis partele. clausa. erat,
per[ossuros, εἰ ut illa ingrederetur urbem, patefa-
cturos. .
(56) Tuc Χρύσης «πύλης. Aurea porta adhüc
clauss est, Selymbriie porta olim sppellabatur, ut
notat Leunclav. loco citato. Ad illam extra muros
fons adiue exat«t, prope queu templum B. Marig
Deiparse exstructum erat. [n marmore sculpti Her-
culei labores Auream portam oruan:es cernuntur,
Sed calcis albo, cum apno 1647 eos considerabam
ut et totus moeuium ambitus, inducti erant: ita ut
uculós fugeret sculpturze elegantia,
(57) "E«c cov Κοσμηδίου. De Cosmedio Zon:: ag
Aunal. tom. Hl, in Romano Lecapeno : ex quo. ad
litus Ceratini sinus extra urbeni situm fuisse pa-
L0, Καὶ κατὰ τὸν τοῦ Kosps£íou αἰγιαλόν, etc. Ni-
cetas etiam, in Annalibus, Ἡ δὲ ἵππος μετὰ τῆς προ-
θεθληµένῃς πεζῆς στρατιᾶς τῷ Κοσμιδίῳ ἐφίσταντα:,
μιχρὰν ἐφευρηχότες ἐκ τῶν ᾿Ῥωμαίων ἀντίστασιν
D περὶ τὴ» ἐχεῖ που γέφυραν xai τὸν λεγόμενον Τρυ-
πητὸν λίθον. Καὶ τὰ μὲν πλοῖα, xal αἱ νηες, xo
οἱ δρόµωνες ἐχκεῖ που προσίσχουσι. Copie equestres
(Latinorum) cum peditatu, qui antecedebat, Cosme-
diun occupant : cum languide ipsis res'itissent llo-
mai, qui ad pontem illic constructum, εἰ lapidem
Per[oratum. appel.atum stationem habebant. Fuisse
autem locum illum extra urbis muros ex eodeni
1950 constat, σχηνάς τε ὀρθὰς ἑώρων οἱ ἓν τοῖς τ:ίχεσι.
Erecta tentoria. (Latinorum ). videbant, qui αΝίτα
muros erant. Et capite seq. satis ostendit - Ducas
ad littus Ceratini Sinus. extra. urbem. Cosmidium
'situm fuisse. Locus ergo ille ad extrenfum littué
.sinus Ceratini situs erat juxta. pontem S, Mamin-
'lis : et alius esse nequit, prater eum qui liodie Aé-
bazari appellatur : cui vicina est Meschita ΤΡ ap-
pellata ; 1» qua collegii doetorum et legispeii:6-
rum pontif. Muphii appellatus, imperatori- novo
imperium adepto, pre ibus quibusdam adds, aci-
nacem cingit. .
1311
DUC. E
i44
13
scha, obsidione urbem cinxit Mehemete:. Coustan- A 'AnpiMo c' ἡμέρᾳ, Παρασκευῆ τῇ μετὰ τ) Πάσχα.
tinopolitasi a quo die in ecclesia Magua facta est
concordia reconciliatio, illam «ut Judaeorum
synagogam refugiebant ; nec in ea oLlatione
lolocausto aut incenso litabatur. Si quis sacerdo-
tum divinam liturgiam die aliquo insigni celebrare
voluisset, qui preeabantur, quousque ad oblationem
sacrorum donorum ventum fuisset, astabant: dein-
cepsque omnes tam mulieres quam viri, monachi
a'que moniales exibant. Quid pluribus opus est?
teuanplum | illud pro delubro etara gentilium, et
sacrificium, perinde ac Apollini factum, sestimabant.
Quare l[saias tanquam ex ore Dei sic loquitur :
«Ecce, ut hunc populum trausmigrare faciam,
paratus ero ; translatione eum transferam : sa-
pientiam — eorum qui sapiunt, disperdam ; pru-
deutiumque prudentiam dissipabo. Vie íllis qui
profunda, consilia, non expetito Domini consilio,
iucuut, Qui cons:lia occulta. capiunt, tenebrisque
eperá etía abseondunt. Qui dicunt, Quis nos vide-
bit? quis nos vel opera nostra coguoscet? Propterea
bsec dicit Deminus : Τα lllis apostatis |! consilium
1ης inconsulto habuistis : utque peccata. peccatis
adjicereBs, pacta, Spiritu meo nequaquam ducti,
pepigistis.» Gennadius interim. adversus llenoticos
docere ac scribere singulis diebus non ecssabat :
et sapientissimum beatumque Thomam Aquinatein
ejusque scripta, Demetrium etiau Cy 'onem liz-
resis arguere contendens, rationes syllogismosque
adversus eos texebat. Conscius ei erat operisque C
sOcius, € senatoribus primus Mesazon, idemque
dux magnus; cujus contra Latinos, magis vero
contra Ípsam urbem, temeraría impudentia eo
usque prorupit, cum Turcorum ingenti exercitu se
peti viderunt Romi, ut dixerit , Turcorum mitram
ác redimniculum in media urbe dominari, quam
Latinorum galerum regnantem conspicere, potius
essc, cum interim Ronsi, omni salutis abjecta spe,
Lee vola conciperent : Utinam in. Latinorum
potestatem, qui Christum ejusque matrem Deiparam
invocant, urbs mostra deveniret, πες Turcis. impiis
(raderemur ! quibus 149 contraria, qua retull-
mus, Mesazou praedicabat. Sed ad eum [saias
Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ixeivnc, ἓν ᾗ
ἐγένετο τάχα dj ἕνωσες tv τῇ Μεγάλῃ ἐχ,λησίᾳ, ᾧ:
Ἱουδαίων συναγωγὴν ταύτην ἀπέφευγον, να) οὖν &»
ἐν αὐτῇ οὔτε προσφορὰ, οὔτε ὁλοχαύτωσις, οὔτε Ov-
plaga. Ei ἔτνχέ τις τῶν ἱερέων λειτουργΏῆσαι 850
bv ἡμέρᾳ ἐπισήμῳ, οἱ προσευχόµενο: µέχρι τῖς
ὥρας τῖς προσφορᾶς ἵστάντο" xal τότε πάντες
ἐξήρχοντο οὕτω vuvalxe; ὡς ἄνδρες, «οὕτως povayot
ὡς µονάξουσαι. Τί yph λέχειν; xaX τὸν ναὺν ὡς
βωμὸν, καὶ τὴν θυσίαν ὡς ᾿Απόλλωνι τελουμέντν
ἑνόμιςον. À:& τοῦτο Ι]σαῖας ὡς ix στόματος θε»
φησιν’ ᾿Ιδοὺ προσθήσω τοῦ µεταθεῖναι τὸν JAacy
τοῦτον, καὶ [εταθήσω αὐτοὺς μεταθέσει. xul
dzxoAo τὴν σοφίαν τῶν» cogor αὑτοῦ, καὶ τὴν
σύγεσιν τῶν συγνετῶν ἀθετήσω. Oba) τοῖς 8α-
θέως ποιοῦσι Εου.]ὴν, καὶ οὗ διὰ Κυρίου. Οἱ ἐν
κρυφῇ βου.ἡν ποιοῦντες, καὶ ἔσται ix σχότει
τὰ ἔργα αὐτῶν, καὶ ἐροῦσιν' Τις ἡμᾶς ἑώρακε ;
καὶ τἰς ἡμᾶς γνώσεται, f) d. ἡμεῖς ποιοῦμεν; Διὰ
τοῦτο γάδα λέγει Κύριος, Οἱαἱ τέκν᾽ ἀποστάται,
ἐποιήσατε βου.λὴν οὐ δι ἐμοῦ, καὶ συνθήκας o
διὰ τοῦ Πνεύματός µον, τοῦ απροσθεῖναι ἆμαρο
tlac ég' ἀμωρτίαις. Ὁ δὲ Γεννάδιος οὐ διέλειτε
καθ’ ἑχάστην διδάσχων, xal γράφων χατὰ τῶν Ἑνυ-
τιχῶν, Χαὶ πλέχων ουλλοχισμοὺς καὶ ἀντιφάτεις
κατὰ τοῦ σοφωτάτου xal µαχαρίτου Θωμά τοῦ δὲ
Ἀκίνου (B8), xal τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ, χαὶ
χυρίου Δημητρίου τοῦ Κυδώνη (59) ἀποδεικνύων
αὐτοὺς αἱρετικούς * ἔχων ἐκ τῆς συγχλήτου c»
πρῶτον Μεσάξοντα τν μεγαδιῦχα συνεργὺν (60)
xai συνίστορα * τὸν Χαὶ τοσοῦτον εἰπεῖν τολμήααντς
κατὰ Λατίνων, ὅτε εἶδον οἱ Ῥωμαῖοι τὸν ἀναρίθμη-
τον στρατὺν τῶν Τούρχων, μᾶλλον δὲ κατὰ τὶς
"πόλεως, Κρειττήτερὀν ἔσειν εἰδέναι dv. µέσῃ «ij
πόλει φαχιόλιον βασιλεῦον Τούρχων f| χαλύπτραν
Λατινιχήν. Καὶ γὰρ ἁπ.γνόντες οἱ τῆς πόλεως ἕλε-
vov, Εἴθε ἐδόθη ἡ πὀ.ις ἐν γερσὶ τῶν Λατύων
τῶν ὀνομαζόντων εὐν Χρισεὸν καὶ Θεοτέκον,
xal μὴ ἀποῤῥιρθῶμεν Er ταῖς τῶν ἀσεδῶν πα κ. -
µαις ! Τότε χαὶ αὐτὸς ἐκεῖνο ἐφθέγξατο. ᾽Αλλάπρὶς
αὐτὸν ὁ Ἡσαῖας ἐφθέγξατο, χαθὰ καὶ τῷ Ἐζεχίᾳ -
"Axovcor τὺν' Aóyor Κυρίου Σαόαώθ * ὶδοὺ ἡμέ-
Ismaelis Bullialdi nott.
[4
(58) Κατὰ τοῦ σορωτάτου etc. θωμᾶ τοῦ δὲ Ακί-
νου. Beatus Thowas de. Aquino epusculum seri-
sit Advereus Grecos. : quod. Urbano quarto. ponti-
fici Maximo dedicavit. Exstat edituui in operum ii-
Jius tomo XVII, eodemque coutinetur aliud opuscu-
lum ordine tertium, Adversus Grecos, Armenos. ei
Saracenos scriptum.
. (59) Δημητρίου τοῦ Κυδώνη. Joan. Cautacuz.,
lib. 1v. cap. 16 Histor., bujus viri eruditissimi, cu-
jus plura doctrinz ac eruditionis. monumenta. ex-
stant, mentionem facit. Fuit Cantacuzeno faimilia-
ris bic Demetrius, vi:amque monasticam cum Nico-
lao Cabssila aniplesti aliquando — meditatus est. lo
eerenissiimi Heirurie magui ducis bibliotheca L u-
rentiana, Ptoleinzi mstllematice Syataxeog volu-
meu in menbranis eleg»ntissime s^riptum asser-
vatur, quod hic Cyduues in. bibliotheca sua olim
babuit. lu illo tres lunares eclipses Thessalonicee
D observatz , earumque momenta sduotantur, ex qui
bus epicycli lunaris quantitas demonstratur. lias
observationes a Cy.lene et Cabasila habitas et con-
sixnst2s fuisse arbi:ror ; quarum prior facta a:uo-
latur anno Alexandri 1665, Athvr. 135. in 14, lu c-
scente hora.2, m. 24, post mediam nocte solc Sa-
gittarii gradum 16, in. 7, percurreuie,
(60) Μεγαδοῦκα σινεργόν. Mic est Lucas Nota-
ras de quo cap. 19 supra mentio facla. egt, quem
Leouardus Chiensis ehir. Lucam. »ppellat, id esi
χύριον Λουχᾶν, signer Luca: qui cuu Scho'a: o
senliebat, de quibus talia verba fa. i&. Leonarde:,
]uten lebut ex una parte Scholarrus, ex. altera. chir
Luca quan.loque ad pre.eniiam semet apostolica
com[erre, ut hi essent, qui soli rem — intellexisse
viderentur, quique primi laudarentur tante uxiond
auctores.
1073
HISTORIA BYZANTINA.
ραι ὄρχονεαι, καὶ «ήγψονται πάντα τὰ y τὸν Α sicut. et. Ezechiz locutus est: « Audi verbum Do-
οἵχῳ σου. Kal ὅσα συγήγα]γον ol πατέρες cov
ἕως ες ἡμέρας ταύτης, εἰς Βαδυλῶνα ἠξαι,
καὶ οὐδὲν οὗ μὴ χαταἰλειφθῃῇ ' καὶ ἀπὸ τῶν
εέχνων σου τῶν ἐξερχομένω» ἀπὸ cob, ὧν
1εννήσεις, «Ἰήψονεαι, καὶ ποιήσονσι σπἀἁ-
δοντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως τῶν Βαέυώ-
*íwr.
CAPUY
mini exercituum. Ecce dies veniunt, quibus
cuneta, quse domi possilles, diripientur ; omnesque
divitis a majoribus tuis comparatz in Babylonem
transferentur, nec earum residui quidqu:m tbi
supererit. Filii tui qui tibi nati sunt, etiamque
nàascituri, rapti emaseulabuntur, et spmiones facti
in regis Babyloniorum domo servient. »
XXXVIIT.
Constantinus et Galatini urbi tuendo auendunt, atque eliam Veneti. Joannes Justinianus Constantinopolim cum militibus
eppulit, et ab imperatore honore maximo afficitur. Obsidionis initio erumpunt in hostes obsessi. Galatini Mehemetem
st
placatum volunt,
Bysantinis tamen (avent et opem. ferunt, Mehentetis classis prope Constantinopolim | accedit.
Naves quinque cibariis onusim Constantinopoleos portum, frustra Turcis abstantibus, tngrediuntur, el utc. de. causa
Meheme'es Contostaulum suum. Paldam — contumelia verberibusque a[ficit. Mehemetes terra e Bosphoro in sinum
Ceratinun navigia. οί biremes (transfert. Terra €onstantinop. oppugnat Mehemetes, et Lormentis muros. quise.
Medicamen tormentis ne disrumpantur adhibitum. Joannis Huniudee legatus consilium perniciosum adversus. obsee-
80s. bembardario Melhemetis, falsa opinione ductus: dedil. Mvri urbis ad S. Romani portam diruti. Obsessi strenue
resisitnt, se. Constantius percellitur et wt Mehemelem ad pacem οἱ obsidionis solultonem adducat, vectigat offert.
quod respuit Mehemetes. Justinianus infelici successu Turcorum biremes in sinu Ceratino incendere ἰενίαί.
"rci
atinorum navem demergunt. l'ontem in Ceratino sinu Mehemetes fabrica.
'O βασιλεὺς οὖν Κωνσταντῖνος
ἐπιμελούμενος ἐπεμελεῖτο σὺν τοῖς τοῦ Γαλατᾶ
Γενουῖταις xal γὰρ χαι αὑτοὶ εἶχο» χατὰ νοῦν
ἀπαραίτητον λογισμὸν, ὅτι ἐὰν ἡ πόλις ἀ)ῷ, καὶ τὸ
φρούριον αὐτῶν ἔρημον γενῄήσεται. Ἐν τούτῳ στεί-
λαντες ἐν τῇ Γενούᾳ προλαξὺν γραφὰς δεόµενοι
βοηθείας, ἀντέγραψαν, ὡς Ίδη ἔρχεται μία ναὺῦς
σὺν φ’ ὁπλίταις εἰς βο/θειαν τοῦ Γαλατᾶ. Καὶ αἱ
τῶν Βενετιχῶν ἐμποριχαὶ τριήρεις (61) χκατελθοῦ-
σαι ix τῆς Μαιώτιδος λίμνης, καὶ τοῦ Τανάϊῖδος
πηταμοῦ, xal ἐκ Τραπεζοῦντος, ὁ βασιλεὺς οὖν,
χαὶ οἱ Βενετικοὶ οἱ κατοιχοῦντες ἐν τῇ πόλει, οὐχ
εἴασαν αὑτὰς xaxalpew iv Βενετίᾳ, ἁλλ᾽ ἔμειναγ εἰς
ῥοήθειαν τάχα τῆς πόλεως. Ομοίως xai ix τῆς
Γενούας ἐλθὼν efc ὀνόματι Ἰωάννης Λόγγος (02) ἐκ
630» δΌναμις Β At. vero. Constantinus imperator
urbi — tuen-
die, quantum viribus pollebat, [cum Genuensi-
bus Galatz /— incolis. erat iutentus. Hi paim-
que opinionem preceperant, a qua haud dimovere
ipsos promptum erat, urhe capta, castrum suum
etiain. devastatum iri. Hae de causa Genuam
litteras antea. seripserant, quibus opem ας sup-
petias sibi mitti rogabant; ad quas Genuenses. re-
$pondere, navem nnam, qua quingentos milites
(αἱ castro tuendo veleret, ad cos. proficisci.
Venetorum etiam triremes actuarias Coramercio
iusérvientes a palude M:eoti, Tanai et Trapezunte
reversas, imperator et Veneti, qui in urbe ha-
bitahant, retinuerunt, nec Venetias redire permi-
serunt; ut si fors ita ferret, urbi auxilio et usui
τῶν ουστινιάνων σὺν δυσὶ νηυσὶν ὑπερμεχέθεσιν, C esse possent. Adyenerat Genua Joannes Longus
Éjw» xaX πολεμιχὰς παρασχευὰς πολλὰς καὶ χαλὰς,
σὺν ἑνόπλοις νέρις Γενονῖταίς ἀρεϊκὸν πνέοντας 0y-
póv. Καὶ 6 αὐτὸς Ἰωάννης ἐπιδέξιος àvhp, χαὶ εἰς
παραταγὰς καὶ συνασπισμοὺς πολέμων δοχιμώτα-
τος. Ἐδεξιώσατο τοῦτον ὁ βασιλεὺς, xol ῥόγας ἐμέ-
τρῃσε τοὺς ατρατιώτας αὐτοῦ, xal εὑεργδσίας
ἕνειμε, xal πρωτοστράτορα τοῦτον ἑἐτίμησε, xal
αὐτὸς τὸν φύλαξιν τῶν πρὺς τὸ παλάτιον χειµένων
τειχέων ἀνδλάθετο. Καὶ γὰρ σαν ὁρῶντες τὸν τύ-
pavvov ἐχεῖ τὰς σχευὰς τὰς πετροθόλους τηγνύοντα,
xai τὴν ἄλλη» πᾶσαν ἀντίμαχον ἐν τοῖς τείχοις πα-
ράταξιν. Εὐηργέτησε δὲ τούτῳ xal διὰ χρυσοδούλ-
λου γράμματος τὴν νῆσογ Λῆμνον» εἰ ἄποχρου-
σθήῄσεται ὁ Μεχεμὶτ, xal ὑποστραφήσεται ἄπρα-
χτος, ἐξ ὧν θαῤῥεϊῖ κερδᾶναι τῆς πόλεως. Ἔκτοτε
οὖν ἑμάχοντο ἠρωϊχῶς ol Λατίνοι σὺν τῷ Ἱωάννῃ.
ἐξερχόμενοι Ex τῶν πυλῶν τῆς πόλεως, xal ἱστάσε-
vot ἐν τῷ ἔξω χάστρῳ, καλ ἐν τῇ τάρρῳ * πολλάκις
xai ἑγτὸς τῆς τάφρου ἐνπηδῶντες ἐσυνεπλέχοντο
τοῖς Τούρχοις Ῥωμαῖοι, ποτὲ μὲν ἀφέντες, ποτὲ δὲ
ος geute Justiniana, duabus navibus magnis
vectus; qua, praeter multas machinas eximias
£zterumque belli apparatum, militibus xtatis.
robore prestantibus ac generosis instruct:e. eraot.
Joannes ipse vir solers in ordinanda acie pu-
gnisque ineundis expertus ac peritissimus erat.
Illum benigne 1 3 suscepit imperator stipendiaque
ejus militibus solvit : preterea beneficiis et pre-
tostratoris exercituum dignitate eum cofonscstavis.
ls itaque urbis murorum partem palatio vicinam
tuendi ac propugnandi omus, suscepit ; nam ty-
rannum tormenta snea lapidibus cmittendis pa-
rata, cxierasque ad oppuguandum machinas ad-
p versus illam partem collocare animadverterant,
Imperator insuper aurea bulla Lemnu:n. insulam
Joanni Lengo donavit, si urbis ebsidionem sol-
" yere coactus, frustra adhibitis machinis, reque
iufecta pedem Mehemetes referret. Latini Joanse
duce alias portis urbis erumpensies, alias in ex-
teríori muro stantes, quandoque in fossam desi-
Ismaelis Bullialdi not.
(60) Βεετικῶν ἐμπορικαὶ τριήρεις. Tres fuce-
runt, ut adnotat Leonardus, qui intra urbis muros
tine agebat. Aderant insuper due agiles se: leves
triremes Νορ actuarias illas comitatae, D: zarius,
lib. xi, naves Genuenses. septe:r, Cretenses tres, €t
Chienses paucas in Byzantii portu fuisse tradit.
eonardua eadem de
(02) Ἱωάννης Λόγγος.
Longo narrat, dequeextra portas obsessorum erg-
ptioniDus.
li
1015 -
DUC.E
1010
lientes fortissime pugnaverunt. Saepius etiam fossa A λαμδάνοντες. Πλὴν τοῦτο οὑχ ἣν ἁπᾷδον τοις "Pv
' guperaia Roma vario successu, modo cedentes,
modo captivos Turcos trabentes, cum his manus
conseruere. Hoc tamen Romais iminime conduce-
bat ; quippe verum dictu adversus viginti Turcos IVo-
masum unum stetisse. Cominus cum Turcis pugnan-
do, eruptione e portis facta, quid commodi ad eos
' redibat ? Propterea cousilium datum est, ut Μο:
mi per propugnacu!a stationes habentes, alii
quidem jaculis, alii sagittis pugnarent : alii cannis
ferreis globulos plumbeos in hostes emitteren! ;
hi quini vel deni, nucum Ponticarum magnitudine,
pulvere ignescente simul emiisi, vim perforani
ac penetrandi babent; ita ut in- hominem ferro
armatum si ceciderit unus, clypeum et. corpus
transadacius pervadat in aliumque obvium tran- B
silrat, et ab hoc in alium, donec vis pulveris re-
frigescat: hocque impetu duos vel tres
que usum didicerunt amplioremque fecerunt Turci.
Aprilis mensis trientes duo paucis velitatiopi-
bus $ubitisque przliig transacti. gunt, dum ty-
rannus novis copiis eoniractis exercitum suum
aügeret ; ad quem multitudo innumeralilis mi-
litum, tam qui nomina vocati militis dederant,
quam qui sponte venerant, confluxit; qui itaque
illum considerabant, quadringenta hominum mil-
lia superare conjecerunt. Galatini equidem Ge-
neenses, dui tyrannus Adrianopoli adbuc ageret,
destinatis ad eum legatis amicitiam integram
illibatamque servare, renovatis scriptis olim
foederibus profitentur. Amicum se eis esse
respondit, nullaque ab eis quos diligeret, cau-
sa se divelli passurum, «odo urbi auxilium ipsos
non tulisse constaret : quod se haud factu-
τοῦ polliciti sunt. Veruntamen unua3 ab altero,
quod successus probavit, delusus ac derisus est.
Galatini enim, quomodo superioribus 151
temporibus urbem bello petitam , ac obsidione
ab illius majoribus, qui re infecta recesserant,
frustra cinctam noverant :eumdem exitum liunc
manere principem persussi, Constantinopolitanis
benevoli ac amici, ex oppidanis suis cohortes au-
xiliares miserunt : quodque Melieinetis | amicitia
ipsis talde suspecta erat fictaque videbatur, clam
urbi, prout ipsos decebat, opem ferehant. Secum
vurgugs hzc dicebat tyraunus : Serpentem dormire
sinam, quousque draconem | occidero : uno deinde,
eoque levi, ictu capiti impacto vertigine circumactum
calcabo ; quod etiam postea contigit. Eodem etiam
homines inter(lci simul
µαίοις. Καὶ γὰρ εὔλογον ἂν εἰπεῖν εἶναι ἕνα Ῥω-
µαΐίων πρὸς κἴχοσι Τούρχους * τί ἐδύναντο xata-
προσῳπῆααι, xai ἐξελθεῖν; Πλην dj βουλὴ ἑἐδίδοτ»,
ὥστε τοὺς Ῥωμαίους ἀντιμαχεῖν ἐκ τῶν τειχῶν ὅ-ὰ
τῶν προμαχώνων, οἱ μὲν διὰ τζαγραδολιχῶν βε-
, Ààyy, οἱ δὶ διὰ τοξιχῶν, ἄλλοι διά μο) ο6δοδόλων ἆπο-
λυομένων διὰ βοτανῶν πέντε χαὶ δένα ὁμοῦ, σµιν ρὰ
ὡς xápua ποντικὰ τὸ μέγεθος, ἁποτελοῦντα 02v2-
µιν- τρῄσεως' ὡς εἰ τύχοι ἐμπεσεῖν σιδηροφόρω
σώματι, xal τὴν ἁσπίδα, xal sb σῶμα διατρί τας
ἐξέρχεται, xal εἰς ἄλλο μεταπηδᾶ. εἰ τύχοι, εἶτα ἐξ
αὑτὸῦ εἰς ἕτερον ἕως οὗ φυχρανθῆ ἡ δύναμις 71;
βοτάνης ΄ xai διὰ pudo πρ/σθολῆς δύνατα: ζη-
μιῶσαι δύο καὶ τρεῖς. Ἔμαθον οὖν xai οἱ
Τοῦρχοι, xai χρῶνται καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια καὶ ἓπέ-
χεινα.
possibile. Machinam istam ejus-
Περαιωθέντος οὖν τοῦ "Anprslou τὸ δίµοιρον ἓν
ὀλίγοις ἀντιμάχοις, ὁ Υὰρ τύραννος εἷς πλέον θροί-
ζετο, σννῄχθησαν οὖν ἄνδρες χλητοὶ xai αὑτόχλη-
τοι ὑπὲρ ἀριῦμὸν δυνατὶν εἰπεῖν. Ἔλεγον οὖν. 50r
Χατεσχόπευαν, εἶναι ὑπὲρ τετραχοτίας yo.
Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾶ Γενουῖται (65), xal pb z55
ἐλθεῖν τὸν τύραννον ἔτι ὄντα ἓν ᾿Αδριανουπόλε,
ἔστειλαν πρέσδεις, ὀγγέλλοντες sk εἰς αὐτὸν
ἀκραιφνῆ φιλίαν, καὶ ἀνανεοῦντες τὰ προΥεΥραµ-
μένα ἱχτυπώματα * xai αὐτὸς ἀπελογεῖτο, ὡς φίλο;
αὑτῶν εἶναι, xai ἁδιάσπαστος τὶς ποὺς αὐτοὺν
ἀγάπης, µόνον μὴ εὑρεθῶσι βοηθοῦντες τῇ morer
xal αὐτοὶ ὑπέσχοντο. Πλὴν εἷς £x τῶν δύο χατεγε-
Ado, ὡς τὸ τέλος ἔδειξεν' οἱ γάρ τοῦ Γα)λατᾶ ἐνξ-
νόουν, ὡς χαθὰ χαὶ ἐν ἑτέροις χρόνοις fj πόλις vata-
πυλεμισθεῖσα παρὰ τῶν γονέων a2you, οὐδὲν ὧνλ-
gavto ἀπελθόντες ἄπραχτοι" οἱ δὲ -οὐ Γα)ατᾶ σὺν
ἐχείνοις φιλίαν δε, χνύντες, τοὺς μὲν πολίτας ἐδίδο-
cav την παρ) αὐτοῖς ἑξερχομένην β,λθειαν, οὕτω
θσῥῥοῦντες Ὑενέαθαι xal ἓν τῷ χαιρῷ τούτου" ὡς
πλάνον μὲν τὴν φιλίαν ὑπώπτενον, τῇ δὲ πύλει τὰ
εἰχότα συνεµάχοντο Χρυφίως. ὍὉ δὲ cópavvo; πά-
Aw ἓν ἑαυτῷ ἔλεγεν Εάσω κοιμᾶσθαι cv Gyr
ἕως οὗ καθε.ιῶ τὸν ἑράκοντα, xal τότε µία
πάηγἡ ὁ λαφρὰ κατὰ κεφα.Ἱῆς καὶ τοῦτο excro-
δινιάσει" ὃ xal γέγονε. Τότε συνήχθησαν καὶ ὃ:ὰ
θαλάασης τὰ πλοία αὐτοῦ σὺν τριῇρεσι, δι{ρεσ’,
D πλοιαρίοις ἕως τριακόσια τὸν ἀριθμόν. Ὁ δὲ λ.μῖν
τῆς πόλεως ἣν κεκλειαµένος οὖν τῇ ἀλύσει (68),
ἀπὸ τοῦ μέρους τῆς πύλης ες πόλεως τῆς χα)ου-
I-maelis Bullial Ji 1ole.
(05) Kal οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾷ Γεγουῖται. | eo-
nard. clam Galatinos open. tulisse vbsessis 21t :
verum eos ignaviz arguit , quod castrum) ad fauces
Bosphori zdificari non impedierint.
(64) Ην κεκ.λεισμένος σὺν τῇ ἀ λύσει. Constan-
tinopoleos porium catena ferrea clausum fuisse
securitatis causa constat, cun Galli Constantinopo-
Jim expugnarunt ; ut. Nicetas in Annalibus docet.
Ὡς δὲ οἱ μὲν ἐπίχειοι, οἱ δὲ ἐνάλιοι τῷ φρουρίῳ
ἐπέστησαν, ἐν ᾧ εἴθισται Ῥωμαίοις σιδηρᾶν βαρν-
εάλαντον ἀποδέειν ἄλνσιν, ἠνίχα π)οίων πολεµίων
ἑνσταίη τις ἔφοδοςιεὺθὺς προσδάλλουσι τῷ ἐρύρματ'
Ut vero, qui terra pro[eciiet mari advecii. eraut, θά
casirum accessere : in quo. retinaculum fizum — est,
eui. catenam ferream grasissimamque alligare solent
Romei, si classis hostilis irruptio immineat ;. stati
illud oppugnant. Laonuicus, lib. vii, catena ferrea
clousum fuisse portum bocce obsidionis tempore
tra.lit.
me Me
1011
HISTORIA BYZANTINA.
"qus
µένης Ὡραίας, sl; τὸ τοῦ Γαλατᾶ µέρος, xai αἱ À tempore Melemetis navigia; acatla; biremes, etiri-
vies ἵσταντο Évbov ὁρμαθηδὸν προσέχοντες τὸν λι-
μένα χαὶ τὴν ἄλνσιν. AL δὲ viec, B; εἰ ἤχαμεν
πέντε (65), µία dj τοῦ βασιλέως φέρουσα φόρτον
τὸν ix Πελοποννήσου οσἵτον, αἱ δὲ ἄλλαι τέσσαρες
Ex Γευνούας ῥογευθεῖσα: παρά τοῦ βασιλέως, ἵσταντο
μὲν £v Χίῳ µέχρι Μαρτίου μηνὺς ὅλου διά τινα,
αὐτῶν χρείας. Εἰσελθόντος οὖν ᾽Απριλίουν καὶ βου-
λομένων ρα, τὰς ἀγκύρας, ὁ βὀρέας αὐτοὺς tve-
πὸδ.ζε. σαν οὖν οἱ π.λῖται £v «θυµίᾳ πολιῇ’ ὡσαύ-
τως χαὶ αἱ ντες. Τοῦ β:ρέου οὖν χαταπρανοῦς
πεσόντος, xal νότου ἄρξαντος πνεῖν, ἐξηλθον τῆς
Χίου λιμένος’ καὶ κατ’ ὀλίγον πνέοντος τῇ πρώτῃ
ἡμέρα, τῇ δευτέρα ἐχραταιοῦτο, καὶ βιαίως ἐφέ-
βοντο ὑπ᾿ αὐτοῦ αἱ ντες. "lovavvo οὖν οἱ τῆς πά-
λεως, ὀχδεχόμενοι την χαλὴν ταύτην ἁπανδοχὴν, el
καὶ μηδὲν ὤνησαν. Φανέντων οὖν τῶν ντῶν, εὐθὺς
ὃ τύραννος ὡς ἄγριος δράχων ὤὥρμησε κατὰ τῶν
? - - LI »
αὐτοῦ ^45t(lpitov χαὶ τῶν λοιπῶν πλοίων, λέγων
xai προστάσσων αὐτοῖς, ὅτι ἐκ τῶν δύο πρόκειται
ενέσθαι τὸ Ev, f τὰς vac λαθεῖν, f] κωλῦσαι τοῦ
μὴ εἰσελθεῖν Ev τῷ λιµένι, Τότε ἐξελθόντες τὰ πλοῖα
ἵσταντο ἐκλεχόμενα τὴν ἄφιξιν τῶν νηῶν Ex τοῦ
λιμένος τῖς χρυσῆς Πύλης ἑκτός, Αἱ δὲ νῆες ἑλθοῦ-
σαι χατὰ «ἣν ἴσην ὁδὸν, καὶ βουλόμεναι περᾶσαι τὸν
Νεγαδημήτριον την ἀκρόπολιν, τοῦ εἰσελθεῖν ἐν τῷ
Κερατίῳ γόλπῳ, τὰ πλοῖα ἀνθίσταντο ταῖς νανσίν.
ΤἩν γὰρ καὶ ἡ θάλασσα ἐχείνῃ τῇ pq. εὔδ.ος, ἀνέ-
µου ih πνέοντος. Καὶ fjv ἰδεῖν ξένην θέαν ᾿ χατα-
στ/ωθεῖσα γὰρ ἡ θάλαστα τοῖς ἰστίοις τριχχοσίοις σ
τῶν Τούρχων, χαὶ πέντε μεγίστοις τῶν νηῶν, ἑξή-
πλωτο ἡ θάλασσα ὣς χέρσος, xaX ὑπὸ τῶν βελῶν
οὐδὲ τὰς χώπας ἡδύναντ, χαταφέρειν ἓν τοῖς ὕδα-
αἰν. Οἱ δὲ τῆς vrbc, ὡς ἀετοὶ ὑπόπτεροι, ἄνωῦεν,
ὡς κεραυνοὺς, τὰ βέλη τῶν τζαγρῶν κατέπεµπον,
X23 τὰς σχευὰς ἀπέλυον, xai φόνος οὐκ ὀλίγος τῶν.
Τούρχων ἐγένετο. 'O δὲ τύραννος ὑπὸ τῆς ἄγαν
ἁλαζονείας ὀρμήσας bv τῇ θαλάσσῃ ἑποχούμενος
ἵππῳ, ἐφαντάζετο σχίζειν τὴν θάλασσαν, καὶ ἕως
αὐτῶν τῶν νηῶν διὰ τοῦ ἵππου πλεῦσαι ' τόσον ἔθυ-
μοῦτο iv τοῖς αὐτοῦ, καὶ fj ἕνοπλος στρατιὰ σὺν
αὐτῷ. Τότε ἀνέμου πνεύσαντος, καὶ τὰ loxla φυ-
σηθέντα, σχίσαντες τὰ mota τὴν ἐν τῷ λιµένι ὁδὸν
ἔπλεον, τὰ δὲ πλοῖα ἔμειναν. El γὰρ Tiv ἔμπροσθεν
αὐτῶν τότε ὁ στόλος τοῦ βαρδάρου, ἐδύναντο ἂν αἱ
πέντε αὗται νηες χαταποντίσαι καὶ τὰ τριαχόσια.
'O δὰ τύραννος μὴ Ὑινώσκιων τὴν τῆς θαλάττης
ἐπιστήμην µόνον ἐχέγραγεν. 'O δὲ µέγας Κοντό-
σταυλος αὐτοῦ οὐχ Ἠθέλησεν ἀχοῦσαι, xal γὰρ
παραλόγως ἑπρόσταττεν. Τότε θυμωθεὶς ὁ τύραννος
ὥρισε τὸν στόλον ἀπελθεῖν iv τῷ διπλῷ χίονι, τὸν
ἐξ µέγαν Κοντόσταυλον ἀγχθῆναι Ἐνώπιον αὐτοῦ.
ἸΑχθέντος οὖν, xal χατὰ γῆς ῥιφέντος, xol ὑπὸ
τασσάρων πανυσθέντος, αὐτὸς Ó ἡγεμὼν οἰχείαις
χερσὶν ἔτυψε, δοὺς ἑχατὸν σὺν μιᾷ χρυσῇ ῥάδδῳ,
ho ἡ xp χρυσίου καθαραοῦ αταθµίον λίτραι
-. [smaelis Bullialdi nota.
remes trecentze simul prope urbem appulernnt. Ai
portum urbis catena extensa, a porta, quie Pulchra
appellatur, ad Galat:e littus elaudebat, navesque
eoutinua seríe cónnexao, portas làtitudinem*et' σα-
tene longitudinem occupantes, intra.eam staHonem
ὁ habebant. Classis porro quinque navinm nobis me-
* morata, quarum una e Peloponneso eibaria subvc-
hens imperatoris erat, ceterge quatuor mercede
conducta: Genuensium erant, in Ghii portu; dum sihi
- pecessaria'comparant , totum mensem Maortiníh
transegere. [neunte Aprili e portu solvere cum
decrevissent, boreas spirans obstitit. Quamobrem
Constantinopeliiani , pariterque navium illarum
vectores moesti admodum, animoque valde conster-
nati erant. At bocea cadente eum auster flare εὔ)-.
pisset, poriu solverunt. Prima die ven!o leni 2c
mediocri lati ; altera vehementius ftante austro cele-
rius eliam ferebantur, Constantinopoli:anis hanc
egregiam, nibilque ipsis profaturam, rerum copiam
interim exspectantibus. Ubi vero in urbis conspec-
tui venere naves, ad. triremes suas cxteraque ma.
vigia celeri impetu accurrit tyrannus, taliaque iu
ferat ; alterum e duobus faciendum iaeumbit, vol
paves capienda, vcl porius ingressu arcenda sunt
A littore itaque progressa ejus navigia, in medio
freio, navium appulsum extra portum Aurea porta
exspectando, stabant. Navibus autem rectam viam
tendentibus, annitentibusque Megademetritm 35-
cem, ut sinum Ceratinum ingredi possent, supe-
rare, navigia obstabant ; mare quippe, venta tunc
posito, tranquillum erat, Spectaeulum. etiam. vi-
sendum exhibebatur etrati marís Turcorum velis
trecentis, et quinque magnis navibus, videbaturque
aequor ad campi planitiei instar complenatum ; ucc
propter telorumr frequentiam remi ín aquam de-
mergi poterant. Navium vectores, ul aqui alatz
e superiori loco in navigia humiliora balistis tela,
velut fulmina, 1544 emittebant, quorum | maabi-
nas disruperuat, Turcorum ingenti strage editar Ty-
ranuus ingenita superbia et vanitate impulsus, un-
das (indere posse, οἱ equo vectum ad naves usque
suosque arqnatos penetrare confidebat ; tantus ani-
mi, quo in rebus suis agendis ferebatur, impetus
D erat. Vento interea excitato velaque sinuante, na-
ves per acatia media, quas slalionem guam που
deseruerunt, in portum deferuntur, Quod si tunc
universa classis barbari obvia stetisset, illam quas-
cando ac demergendo quinque naves iste pares
erant, Tyrannus, rei nauticre ignarus, ad clamores
et vociferationes conversus est; quibus magnus
ejus Contostaulus, eum absurda juberet, auscultare
noluit, Ira tunc accensus tyrannus classem ad duas
columnas abire et coram se magnum Contostaulum
adduci jubet. Quem attraetum el in terram" dejec-
tuim,quatuor satellitibus illius memhra dietendenti-
.
(65) AL δὲ νῆες, dc εἱρήκαμεν πέντε. Tres fuisse Chienses narrat Leonardus, et nav;le pretium de-
scribit : Laonicus etiam, lib. viu, adeundus.
"-
1079
fum quingentarum pondo (quam ad tyrocinium in
verberando faciendum comparaverat), centum pla-
gis inflictis verberavit. llle vero Contostaulus, na-
tione Bulgarus, nomine Palda, quodam inter suos
princip» viro ortus erat. Jamdiu ante mancipium
facius a patria religione et pietate defecerat , Mehe-
metiaque patri servitutem servierat. isante quatuor
annos in Lesbnm piraticam exereens. exeurrerat,
multosque captivos abduxerat ; remigibus porro sc
nau:is invisus ut qui prxdam ipsis subtraheret ac
surriperet. Ut ergo eum a tyranno spretum, virgis
«0511 96 contumeliose habitum vident, Azapidum
ΡΩΜΑ, gene ipsius lapide incusso, alterum oculum
erit, AL naves portum ingresse, a. Coostantinopo-
litanis soluta catena, intra ipsam accipiantur. Ty-
ranhous naves octo magnas, minores plures viginti,
triremesque imperatoris 1ο Venetas, aliaque pluri-
ma parva maxigia portum ocenpare conspiciens,
illo se non pesse potiri cognovit . stratagema ideo
audax, generoso fortique viro dignu: comminisci-
tur. Per dumeta et vepres post Galalam sitas rec-
tam viam aparte, qu: orientem infra duas colum-
na$ respicit, usque ad alteram partem littori Cera-
tini sinus e reyione Cosmedii conterminam, sterti
imperat : et pro loci qualitate quantum possibile fuit,
complanata via, phalangiis impositas biremes, velis
exponsis ex trajecto ostii sacri. terfa. cireumactas
et tractas in Ceratinum sinum | inferri jubet ; sta-
DUC.E
bus, princeps ipse suis manibus aurea virga libra- A πενταχόσιαι (66): fjv αὐτὸς κατεσ, εὐᾶσεν ἵνα παίζῃ
1080
αὐτὴν, ὡς δοχίµιον. "Hv δὲ 6 ἄνθρωπος «b γένος
ἐκ τῶν Βουλγάρων Ἑλχων, τενὸς τῶν ἀρχόντων
Βουλγαρίας υἱὸς Πάλδα ἑκονομαζόμενος (67). Ἔδου-
λώθη οὖν πρὸ χαιροῦ, xol ἐξωμόσατο τὸ πάτριον
σέδος, xaX fjv δοῦλος πατριχὸς τοῦ Μεχεμέτ. Αὐτὸς
ὃν 6 πρὸ τεσσάρων ἑτῶν ἐλθὼν lv τῇ Λέσδῳ, κα;
αἰχμαλωτίσας αἰχμαλωσίαν ἄπειρον. "Hv δὲ xal τοῖς
ἀπελάταις οὐ χαλὺὸς φίλος, ἁοπάζων αὐτῶν τὰ }]ά-
φυρα. Καὶ ἱδόντες αὐτὸν ὑπὸ τοῦ τυράννου χατα-
φοονηθέντα καὶ ῥάδδισθέντα, eT; τῶν ᾿Αξαπίδων
λΐθον ἄρας, xai χατὰ χόῤῥης χρούσας, ἐξώρυξε τὸν
«Eva ὀφθαλμὸν αὑτοῦ. AL δὲ viec ἑλθοῦσαι Ev. τῷ
λιμένι, χαὶ οἱ efc πόλεως χαλάσαντες τὴν ἅλυσιν
ἔδωχαν εἴσοδον αὗτάς. Τότε ὁ τύραννος ἰδὼν «i;
νήας τὰς µεγάλας ὀχτὼ οὔσας, τὰς μιχρὰς ἐπέχεινα
τῶν x, xal τριῇρεις βασιλιχὰς, xal τριἠρεις τῶν
Βενετιχῶν, καὶ ἄλλα πλεΐστα μιχρὰ, ἔγνω ὡς οὐχ
ἔστι δυνατὺν τοῦ χατασχεῖν τὸν λιμένα, val τεχνά-
ζεται γενναῖόν τι χαὶ ἀνδρεῖον σόριᾶμα. Προστά:-
τει τοῦ εὐθυδρομηθῆναι (68) τὰς νάπᾶς τὰς ὃτισθεν
χειμένας τοῦ Γαλατᾶ, ἀπὸ τὸ µέρος τὸ πρὸς àvazo-
λὴν κάτωθεν τοῦ διπλοῦ χίονος (69), ἕως τὸ ἅλιο
ψέρος τοῦ Γαλατᾶ τὸ πρὸς τὸν αἰγιαλὸν τοῦ Κερα-
εἶιυ χόλπου χείμενον ἀντιχρυ Κοσμτδίου. Καὶ
ποιῄσαντες ον ὁδὺν ὁμαλὴν, ὅσον ἐδύναντο, διὰ
τῶν φαλάγγων (70) ἐπιθιδάσας ες διῄρεις, καὶ τὰ
ἰστία πτερώσας ἐχέλευσεν ἔλχειν διὰ Enpá; Ex τοῦ
πορθμοῦ τοῦ ἱεροῦ στοµ[ου (11). καὶ εἰσάγειν εἰς
timque ilied factum est. Biremes itaque traliebap- ϱ «bv Κεράτιον χόλπον τὰ πλοῖα. 9 καὶ Υέγονεν.
tur, ia quarum alngulis «nus prorz gubernator assi-
debat, alius ad pnppim clavam regebat. Tertius an-
tennas moderabatur, 35$. velaque agitabat, alius
tympanum puolsabat ; esarmem etiam nauticum 4 (u-
bicine cantatum. Dumeta interim ac torrentes navi.
Εἴλκοντο δὲ τὰ σχάφη, xal iv» ἑχάστῳ πρωρεὺς, καὶ
ἄλλος ἐπὶ τῶν εἰάχων καθήῄµενος * ἕτερος δὲ τὸ
πτερὸν χρατῶν τὸ ἱστίον ἐτί/νασσεν, Άλλος τύμπα-
πανον, ἵτερος σάλπιγγα χρούων ἐμελῴδει θαλάἀσ-
σον µέλος. Καὶ ἐξ οὐρίας πλέοντες, τὰς vázag xal
5 υδοὶΐς Bullia'di notes.
(66) Άὐεραι πεντακόσιαι. Ώου por. hiyperholam
dixit Dueas : «ningentas etiam uncias fequavisse
incredibile est, nedum tot libras veram fuerit. For-
tasse drachuz hic intellizendz suit, quarum quin-
gentz :equant uncias 69 cum semisse unius, id est
fibras nost.as qnatnor, minus sescumcia.
(67) ΜάΊδα ἐπονοιιαζόμενος. Bilthoglum appel-
Iac illum Leonardus : cui vitam concessisse Mehe-
mete procerum precibus flexum : fortunis tamen
owniliis honoribusque privatum seribit. Laonicus
hib. ein, pacsloaliter de. Palda, quem. Pantoglen
vocat, disserit , et inteyr pra]iaudum a suis. lesum
fuisse tradit, Phranzes quoque. adeundus, lib. 1,
cap. 10.
(68) Προστάτσει τοῦ εὐθυδροιιηθῆναι. Boc fac-
tum fuisse asscrit etiam Leonardus Ch?ensls : et per
stadia 70 terra tractas fui-se bireinea. Reg equidem
ardua, οἱ locorum peritis tanto magis difficil's
videtur, quod c mari per clivitm sursem γα οπή
fuernnt, Augutiinus Justinianus iu. Chroticis Gc-
nmensibus 4erra. tractas in aquas dulces tradit : id
est in fluviorum Barbys: et Cydaris ostia, quibus
"In smim Ceratinam influunt. Leunclavius, lib. Av,
t ansveetionem illam navigiorum terra factam quo-
que. asserit, ut. οἱ Laonicus lib. vit, et Phranzes
lib. ir, cap. 10. Exstst apud Zonaram in Basilio
M.cedone, et apad. Cedrenum, tale. traductarum
tcrra navium ex uno mari in aliud exemplum
Nicetas Ooryphas Saracenos ut. imparatos et ex
improviso opprimeret, c Cenchrearem nortu in si-
»um Corinthincum terra. tradet, Zenaras, Ai
τοῦ χατὰ Κόρινθον ἰαθμ2ῦ ταχέως διανγαγὼν τὰς
τριβρει: Ev τῇ £n o ἑτιτίθεται tol; πολεµίοις ἀνωῖσὶ
elc. Per isthium Coriuthiaeum terra. triremes ce-
leriter (rexit. et ex improviso hostes ndorttur.
(69) Κάτωῦεν τοῦ δια.1οῦ κίονος. Uno τθ’]ν
Διπλοχιόνιον dicitur. Turcis vero B. tziktachs, id est
Cunarum Saxum: (quod a Gal«ta ad ουσ Eu-
xinum navigantibus pest. «npe:atit e loenm,
qui Ortachioi appellatur, ad sinistram 8!atim oceur-
rit.
(70) Διὰ τῶν «α.Ἰαγγίων. Phalangia ligna surt,
qu.bus naves. dim iu terram sibducenntur, ant im
n»vali repositze stant, fnlciuntur. Phranzos adetm-
dus, lib, 1, cap. 10. Notobit lector in. Latina ver-
$'a2e pro vocc illa majecto quie nobis οσο, leg!
oportere ex. ostii sacri freto. .
(71) κ τοῦ πορθμοῦὺ.τοῦ lepov. σταωµίσυ. Hoe
loro στόµιον {-ρὸν juxta. Διπλοχιήνιον ecllocare τι”
detur Ducas, unde navigia in sinum Ceratinum
terra (racta sunt, In. quo Jocoram. situ eum 6110
'et Lenuclavio non cousentit : qui o1Zpa Περόν su-
pra castella locant. versus. lPontu n. Euxinum : ila
vocatum à templo Jovis Urii, quod in Christiane
relig:onis templum a Constantino $Maghfo 0s
' coimniultatuin cst,
1081
HJSTOR!A BYZANTINA.
1082
τοὺς ῥύαχας, τὴν ξηρὰν διήρχοντο, ἕως οὗ χαταν- A gantium specie superant, lriremeague octoginta ter-
τήσαντες ἐν τῇ ὑγρᾷ, ταύτας ἀνήγαγον ὀγδοβχοντα
τὸν ἀριθμὸν, at διέῥεις ὑπάρχουσαι, τὰς δὲ λοιπὰς
εἴασεν ἐχεῖ. TG; εἶδε τοιοῦτον; f] τίς ἤχουσεν; Ὁ
Σέρξης τὴν θάλασσαν ἐγεφύρωσε, xal ὡς ξηρὰν
ὁ τοσοῦτος στρατὸς ἑ πάνω ταὐτής διῆλθεν, Οὗτος
δὲ ὁ νέος Μαχεδών, καὶ, ὡς but δοχεῖξ, τῶν γενεῶν
αὐτοῦ τύραννος ὕστατος, τὴν γῆν ἐθαλάσσωσε, xal
ὡς χατὰ χυµάτων, τὰ πλοῖα χατὰ τῶν χορυφῶν τῶν
ὀρέων ἀπέζευξεν. ᾽Αλλ’ ὑπὲρ τὸν Νέρξην οὗτος * xal
γὰρ ἐχεῖνο; διαδὰς «by ἛἙλλήσποντον, παρὰ τῶν
Αθηναίων αἰσχύνην ἐνδυθεὶς ὑπέστρεψεν. Οὔτος δὲ
τιν ξἡρὰν ὡς ὑγρὰν διαθὰς, τοὺς Ῥωμαίους ἣφά-
νισα, xal τὰς χρυσᾶς ὄντως Ἀθήνας, τὰς. χα-
"σμούσας τὸν χόσµον, τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων
εἷχς,
Ταῦτα μὲν διὰ θαλάσσης ' διὰ δὲ ξηρᾶ:, τὴν χω-
velav ἐχείνην τὴν παμμεγέθη φέρων ἀντικρὺ τοῦ
τείχους, ἔστήδεν ἐν τῇ πύλῃ τοῦ ἁγίου Ῥωμανοῦ
πλησίον. Καὶ λαδὼν σημεῖον 6 τεχνίτης. εἶχε yàp
tx πλαγίου φολέας δύο κατεσχενασµένας, χωρούσας
πέτρας ὡς λιτρῶν (72) αὐτοφυῶς πεχνασµένας. Καὶ
ὅτε ἠθούλετο ἀπολύειν τὴν Ρεγάλην (15) ἐση μειοῦτὸ
τὸν τόπον, πρῶτον πέµπων τὴν μικράν ' χαὶ τότε
στοχαστικῶς ἐσφενδόνει τὴν μεγίστην. Καὶ κρούσας
τὴν πρώτην βολὴν, χαὶ ἀκούσαντεὸ τοῦ χτύπου οἱ
τΏς πόλεως, ἐννεοὶ εγήνασι, χαὶ τὸ, Κύριε, ἐλέη-
σον, ἐχρᾶζον, "flv δὲ τότε, κατά τὸ ἔθος, εὑρεθεῖ-
da (74) ἡ εἰχὼν τῆς πανυπεράγνου Θεοτόχου τῇ
ἑδδόμαδι τῆξ Ἀιαχαινησίμου ἐν τῷ παλατίῳ: κ.)
Εχτοτε αυχνάχις ἑλιτάνευον ἐν τῇ μονῇ τῖς χώ-
τὰς (13), καὶ fj εἰχὼν ἐκεῖ ἴστατο μέχρις ἁλώσεως.
C
ra tractas ab uno littore, ubi czterz relictm sunt,
ad aliud littus deducunt. Quis talium spectator un-
quam. vel auditor fuit ? Mari equidem navibus eon-
sirato pontem imposuit Xerxes, super quo ingen-
tem. exercitum trajecit. At hie novus Alexander
Maeedo, stirpisque δι, uti spero, tyrannus ulti-
mus, navigiis per collium juga, velut per marisun-
das, actis, in terram mare iuduxit. Xerxem insuper
hpere ac successu superavit, qui Héllespontuin
lrausvectus, accepta ab Atheniensibus clade, turpi-
ler recessit. Mehemetes vero terra, quasi naviga-
bili reddita remorumque patiente, trajecit, Ronimos
delevit, aureasque revera Athenas, urbem impera-
toriam, mundi ornamentum expugnovit,
Atque ἰδία quidem mari gerebantur. Terra. ve-
ro tormentum bellicum illud immane in. moenium
conspectum tractum, non longe a sancti Romani
porta locatum est; ad scopum destinatum artifex
collimaturus sic se parabat. Doimbarde bium lo-
cate erant ex obliquo, lapidum in globos affabre
deformatorum librarum ...pondo capaces; majorem
ille explosurus, locum imprimis designatum mino-
ri primum quassabat : cerio deinde ictu majorem
eniittebat, Ad fragorem et sonitum acceass bom-
barde, explosique primi. globi, Constantinopolita-
ni attoniti mutique restitere : rupto 'einde silentio
in has voces, Domine, miserere, eruperunt, Per id
tempus purissiuwe 36 cas'issimze Deipare imago
Diacznesimi scptimana, ex recepta consnetudine,
in palatio palam proposita exstabat; ubi usque ad
Ismaelis Butlialdi note.
(73) Laonicus dicit fuisse semissis talenti, id est,
50 'jhras, pondo. —
(78 Kal ὅτε ηδού.Ίετο ἀπολύειντ. ft. Hoc bembat-
darius faciebat, ut certius dirigere ictum majoris
tormenti : quem, ut efficaciorem, ad locum deslina-
Um certo dirigi, inagis intererat. Laonieus lib. vtt,
narrat, ad latera majoris tormenti duo minora
appesita fuisse : ita ut tribusbombardis murus qua-
teretur: primo minoribus, majori deinde, quod
lapides trecentarum lihrarnm pondo emittebat.
( 14) Hv δὲ τότε κατὰ τὸ ἔθος εὑρεθεῖσα. Quot-
annis feria 5 quinte septimanz jejuniornm
ras, libro v, qui Michaclem Palzeologum primum
urbem, post exactos Liinos, intrasse, pr:xeunte
eancta imagtné scribit. Lib. 1x. Andropicam senio-
rein. anle'illam orasse, dum. ipsius nepos junior
An!ronieus ipsum invadil, tuncque in palatio
s'etit sancta imago extra tempus consuetum, cap'a
siqnidem fuit ab. Andronico juniore Gonstantino-
polis Maii 24, multis post. Pascha. celebratum
diebus, qua etiam hujus ultima obsidionis tein-
pore, in palatio ad expugnatam asque urbem man-
$it. Cantacezenns quoque, Jib. 1v, eap. t, narct
Àunam. imperatricem ejusque filium Joannem im-
(cum péyac κχανὼν ab Andrea Cretensicompos'« D peratorem. orantes. ante. imaginem. S5e Virgin's
Ius. recitatur, atque etiam vigilia priua in pa:atio
peragebatur) imago B. Marix Virginis Hodegetrim,
a monasterio τῶν Οδηγῶν iu palatium decferebatur.
Codinus, cap. 12. Offic.Constantinop. Απο δὲ πρώ-
της αὐτῶν ἐπ'δημοῦσα ἓν τῷ παλατίῳ εἰκὼν τῆς
, ὑπεραγίας 8:01/xou τῆς Ὁδηγητρίας, μένει µέγρι
καὶ της µενόάλης ΚυρισκΏς τοῦ []άσχα. Ἠντινα εἷ-
"κόνα ἔρχομένην μὲν ὑπαντᾷ ὁ βασιλεὺς Bv τῇ πύλῃ
του παλατίου αὐλῆς. τῇ δευ]ἑ,ᾳ δὲ ἀπερχ, μένην
προπέµπει µέχρι καὶ τῶν ὑψηλῶν ἐχτές Tha γενο -
µένης ἐχεῖσξ μνήμης τῶν βασιλέων ὁ βτσιλεὺς bxo-
"στρέφει. Α pria quatuor istarum vigiliurum sanclis-
sinue Deipare imagoin palatium. nit, et usque ad ma»
gnam Pasche Dominicam ineo moratur. Cui venienti
ad portam | aule palatii. occurrit imperator. Fl'eria
vero sccunda post Puscha, abeuntem. deducit a4
usque gradus alios exteriores : factaque ibi impera -
£orum commemoratione imperetor. fevertitur. De
bac sanctissima Virginis imagine adcundus Grego-
llodegetri: stetisse, cum ipse Cantacuzenus, ozc-
pata urhe im palatium pene:ravit, De illa qui plu:a
volet, adeat Jacobi 'Gretzeri cómmentar. in cap. 12
Curopailat: Codini. —— .
(19) Ἐν τῇ μον] τῆς χώρας. Wajus monasterii
hoc loco et pag. 162 mentionem facit Ducas. Ult t
-Gregeras lib. ix, cap. penult. à Justiniano :xwdii-
catum, collaopsum deinde ab Alexii imp. socra
instauratum , tandem a Thieo.loro Metochita ruine
proximum refeetuin. fuisse lib. vri scribit. Gre-
pora interpres vertit (ιοί monasterium : quare
vero Χώρας appellatumsit nescio. lu versione ver-
tinius, tanquam Χώρας hoc loco regionem vel vi-
cum siguificaret, Sed videtur melius esse, si
Chore monasterium. appellemus* for(e quia in
urbis parte, qui Χώρα preprie appellabatur, et
quie palatio viciua fuisse videiur, constructum
Xts»set.
1783
DUCE :
1061
diem οδρίω urbiasetetit; atque interim ín vici illius A Τότε ἐπληροῦτο tb ῥηθὲν παρὰ τοῦ θεοῦ διὰ τοῦ
monasterio omnes precibus crebro litabant, Quas
Deus per prophetam Jeremiará dixerat, tunc imple-
ta sunt : Ut quid ez terra. longinqua. thus. Sabeum
et ciunamomum mihi affers ? Ilolocautomata veatra
mihi accepta non sut, et sacrificia. vestra non. me
delectant. Hecce propterea minatur. Dominus : In-
hrmum ac invalidum hunc populum reddam: in ip-
en urbe parentes ac filii. languore simul deficient,
vicini simul peribunt. [lec preterea dicit Dominus:
Ecce populus, gens magna α Borea. venit. Πεφρεε
mulli, ab ultimis terminis terre excitati, arcum
g'adiumque arripient. Impudens est, et non miserebi-
tur ; vox illius mari eestuanti similis; equis et cur-
ribus, f?:a Sion, in acie sicut ignis adversum te ata-
Ἱερεμίου λέγοντος: "Ira εί µοι AlGarov. ἐκ Eatà
φέρεις, xal χινγγάµωμον ἐν γῆς µηχρόλεν 5 Tà
ὁ]οκαυτώματα ὑμῶν οὖκ ἔστι δεχκτὰ , xal al
θυσίαι ὑμῶν οὑχ ἤδυνάν µοι. Διὰ τοῦτο τάδε
έγει Ἱύριος Ἰδοὺ ἐνὼ δίδωµι ἐπὶ τὸν air
"τοῦτον ἀσθένειαν' καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν avt
πατέρες xal viol ἅμα * γείζων' xal d «JAncicr
αὐτοῦ dzoJloUrrai. Τάδε «έχει Βύριος. Ἰξεὺ
Jaéc ἔρχεται ἀπὸ Βοῤῥᾶ, καὶ ἔθνος (γα: καὶ
βασιχεῖς πο.1.1οὶ ἐξεγερθήσονται ἁπ' ἑσχάτον
τῆς Tüc, τόξον καὶ ζιδύνη» κρατήσουσικ. "Ia-
[tác ἐστι, καὶ οὐχ ἑλεήσει. doy) αὐτοῦ ὡς θά-
Jacca κυµαίνουσα" àg' Ίπποις καὶ ἅρμασι πα-
ῥατάξονται, ὥσπερ πὕρ εἰς πὀἼεμον ἐπὶ σὲ,
bunt, Perniciosz porro illius machinz inventor B θύγατερ Σιών. Ὁ δὲ αοφιστῆς τῆς κακίας Exstvr,
ac faber noto sibi quodam | medicamine prospexe-
ra!, quominus tormentum zneum rumperetur.
154 Tormentis illis lapides emitti vidimus ac novi-
mus : post explosionem vero,nisi pilis ex lana densis-
sime compactis contecta statim forent, ad vitri mo-
. dum disrumpi : etiamque tali cura adhibita, dua-
bus vel tribus explosionibus, in metalli poros sub-
eunte aere, id pati. At qua arte id vitabat ? Émisso
lapide zneum tormentum nitri 4ο 3ulphuris vapo-
re calcfac:um oleo statim perfusum, quo obstructi
pori aeris penetrantis injuriam arcebant: οἱ olei
ealore vis frigoris retundebstur : sicque explosio-
nib:us sustinendis illa machina par fuit, donec
urbi ruinam attulisset. Integra. etiamnum αἆ ty-
rauni usus, eum Ipsi libuerit, superest. Impulsa ac
quassata muri parte, in eamdem collimabat lapidem
deauo emissurus : sed cum [απο apoecrisi.rius,
qui ibi tum aderat, destinatum ictum risu cxce-
pisset, ei ue collimanti dixisset : Si muros in ter-
ram nullo xegotio ruere velis, a. parle muri prius
diruta ad proxime quinque vel sex orgyis distantem
contersa machina, ictus. unum εἰ alterum equalis
altitudinis destina; quibus. accurate directis ae. li-
bratis, tertio nurum quate, lta ut ín trianguli figuram
dispositi cernantur, illam manium partem in terram
rucre conspicies. Placuit consilium, cui paruit ar-
tifex, nec successu. caruit, Qua ratione vero impul-
sae [lungarus ille tyraunum hac de re monueril,
enafrabo. Anuo illo Illungari:e rex Romanorum
imperator designatus fuera:, et 4 papa. Nicolao co-
ronam acrep^rat. Exauctorato etiam Tanco, qui cu-
ratoris nomine res administraverat, rex ipse impa-
rator administrationem regni universam capessi-
ὁ τοχνίτης τι µέθοδον ἡπίστατο τοῦ μὴ διαῤῥαγῖναι
τὴν χωνείαν. Καὶ γὰρ’ οἴδαμεν χωνείας ἀπολυου-
σας προβόλους᾽ μετὰ γοῦν τὸ ἀπολυθῆναι τοῦ
σχεύους, εἰ xal uh ἐφυλάττετο σχεπαζοµένη ὑτὺ
πίλων ἐξ ἐρίων παχέων, παρενθὺς ὣς ὕελος δις-
ῥήγννυτο. Καὶ μετὰ τοσαύτην ἐπισχοπὴν, ἢ ὃς, d
τὸ πλέον τρὶς ἀποπέμπων ἑσχίζετο, τοῦ Δέρος χω-
ροῦντος bv τοῖς χοῖλοις τῶν μετάλλων ὑποδαθύμα-
σιν. Οὗτος δὲ εἰ ἐποίει; Μετὰ τὸ σφενδονεσθῆναι
την πέτραν τῆς χωνείας ζεούσης ἀπὸ τῆς θερµόττ-
τος τοῦ νίτρου καὶ τοῦ τεάφου, παρευθὺ χατέδρεχεν
αὐτὴν Dale, καὶ σὺν τούτῳ ἐπληροῦντο τὰ ἕνδλν
αὐτῆς ἀερώδη πάθη, καὶ οὑκ ἑνήρχει τὸ ψυχρὸν
C λεανθὲν ὑπὸ τῆς τοῦ ἑλαίου θερμότητας. xai ὶδά-
σταζὲ τὸν χόπον εὐχόλως, ἄχρις οὗ ὑπούργησε τὺν
ὄλεθρον τῆς πόλεως" καὶ ἔτι μετὰ ταῦτα φυλάττε-
ται σῶα, xal ἐνεργεῖ πρὸς τὸ τοῦ τυράννου θέληµα.
Κρούσσς οὖν καὶ διασείσας τὸ τεῖχος, ἠβουλίέθη ix
δευτέρου ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ βάλλειν ἄλλον ἕνα λίθον :
τνχὼν δὲ ἀποχρισιάριος τοῦ Ἰάγχοῦ ἐχεῖ ξσχωάς
τὴν BoXhv, λέγων, El βού.ῖει καταπεσεῖν εὐκέ,ως
tà τείχη, µετάθες τὴν σχευὴν ἐν dAAq µέρει τοῦ
τείχους, ἀπέχοντι ἁἆπὸ τῆς πρώτης βο.ῆς ἕρ-
ηνιὰς &' f) 8C, καὶ τότε ἐξισῶν ftiv πρώτην ázec-
ἑτέραν βολήἠν. Tov. δύο οὗγ ἄκρων κρουσθέντων
ἀπιμε]ῶς, τότε β41.16 καὶ τρίτην, óc εὑρεθῆναι
τὰς ερεῖς βοᾶὰς ἓς τριγώνου σχῆμα, xal τέτε
D ὄψει τὸν τοιοῦτον τεῖχον εἰς γῆν xarazixrorra.
"Βρεσεν οὖν ἡ BovXh, καὶ οὕτως πέπραχεν ὁ τεχνί-
της, καὶ οὕτως ἀπέδη, Πόθεν δὲ παραχινηθεὶς €
Οὕγγρος οὕτως τὴν βουλὴν ταύτην τῷ τυράννῳ δί-
δωχεν, Ἡδη λέξω. Ὁ hf τῆς Οὐγγρίας (16) τὸν
βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων ἐν ἐχείνῳ τῷ ἔτει ταρα-
Ismaelis Bullialdi noJe.
(76) 'O ῥὴξ τῆς Οὐγγρίας. Ita se res habet,
Anno 1455, Hdib. Februarii, Ladislaus posthumus
Alberti filius, Hungarize rex, Budam venit: et a
Joaun* l!iannia de Corvino, qni a — Varnensi
clade prorex llungariz fuerat, et llungaricam rem-
publ cam administraverat, arces quam plurima ei,
sdininistralionem regni tunc capessenti, redditze
sunt. Quod vero. Turcorum mala (ides. suspectos
ipsos semper redderct, llungarie partes inferiores
tucadas Gervinus suscepit, l'erque multos dies in
fegia aula versatus, et secum omnibus consiliis
conmunicatis, a Ladislao hoirorifice. dimittitur.
Sed de pace inter Mehemetem et Corvinum init2,
aut de pacis illius instrumento scripto re.ldito,
missoque »d Mehemetem nuutio, nullum verbum
historia Hungarica facit. Ino, ubi Ladislaus regvi
adminisirationem — suscepit, | adversus Turcos,
Joanne Gapistrano adliortatore, Corvinus statim se
accinxit.
-
1085
HJSTORIA BYZANTINA.
1086
λαθὼν, καὶ στεφθεὶς παρὰ τοῦ πάππα Νικολάου, Α vit ac suscepit. Cumque picem in triennium eum
xal ἀναξωσάμενος τὴν ἀρχὴν αὑτοῦ, ἐξεθλίθη. τῆς
ἐπιτροπικῆς ἐξουσίας ὁ Ἰάγχος, καὶ ἀνελάξετο τὴν
πᾶσαν φροντίδα τῆς ἀρχῆς ὁ ῥῆξ καὶ βασιλεύς. Ἔχων
δὲ ὄρχους μετὰ τοῦ Μεχεμὲτ ἀγάπης προσδιοριστ!-
κῆς τριῶν ἑτῶν, Ίδη πληρωθέντος τοῦ ἑνὸς xoi
ἡμίσεως, ἐμήνυσε τῷ Μεχεμὲτ λέγων, ὡς Ee
τὴν βασιλεία παρέδωκα τῷ κυορίφ µου, xal
ἀπὸ τοῦ νῦν οὐκ εἰμὶ τοῦ δεφενδεύειν d. ὑπε-
σχέθην' Ad6e τὰ Fyypaga à ἔδωκας, καὶ δὸς τὰ
ἡμέτερα, xal ἔσο ὡς βού.ει μετὰ τοῦ ῥηγὸς εῆς
Οὐγγρίας. Δὕτη ἣν ἡ αἰτία τῆς ἀφίξεως. Περὶ δὲ
βουλῆς, d; οὐκ ἔδει συμθουλεῦσαι ὡς ὑπάρχων
Χριατιανὸς, οὕτως ἀχούσας γράφω. Λέγεται ὅτ.
μετὰ τὴν τρίτην ἤτταν (T1), fiv φθάσας ὁ λόγος
ἑδήλωσε, φεύγων ὁ Ἰάγχος, xal οὐχ ὥς ἤθελεν, f|
ὡς ἔπβεπε χαταλαδὼν τὰ οἰχεῖα, ἔτυχέ τινος τῶν
πνευµατοφόρων ἀνδρῶν διηγούµενος τὰ τῆς ἧττης,
xa ὀδημονῶν πῶς ἡ τύχη τὰ τῶν Ῥωμαίων κατ-
έλιπε, xal πρὸς τοὺς ἀσεθεῖς χαρωπὸν Εθλεφεν. ϱ)
δὲ γέρων ἀπεχρίνατο, "Icüt, τέἔχνον, εἰ μὴ παντε-
1ῆς φθορὰ τοῖς Ῥωμαίοις ἐπέ.θοι, οὐκ ἐπιγε.άἀ.
est τοῖς Χριστιανοῖς ἡ τύχη: δεῖ γὰρ τὴν πόλιν
ἐπὸ εῶν Τούρχων φθαρῆναι, xal οὕτω τὰ τῶν
Χριστιαγῶν δυστυχήματα τέλος ἄξουσ,. Ἔχων
οὖν kv ὡσὶ τν ἀπαίσιον ταύτην προρητείαν ὁ τοῦ
Ἰάγκου ἄγγελος, ἐπεθύμει συντομώτερον vhv. πόλιν
ἀλῶναι, xal διὰ τοῦτο τὴν βουλὴν, πῶς δεῖ, xal
μέλλει τὸ τείχος εὐχόλως πεσεῖν, ἑδίδασχε, Πεσόντα
δὲ δύο τείχη ἔχοντα ἓν τῷ µέσῳ πύργον ἕνα, χαὶ
ὁ πρὸς τῇ πύλῃ πύργος τοῦ ἁγίου ᾿Ρωμανοῦ (78)
ἔχειντο χαμαὶ, ὁρῶντες τοὺς ἕνδον, xal ἐριμενο,
ὑπ αὐτῶν. 'O δὲ Ἰουστινιανὺς Ἰωάννης γενναίως
ἐμάχετο σὺν πᾶσι sot; ὑπ αὐτῶν [αὐτοῦ], wal τοῖς
τοῦ παλατίου, ἔχοντες Ex τοῦ Γαλατᾶ µέρος οὐκ.
ὀλίγον ἀνδρῶν ἑνόπλων, xal γὰρ σαν αὑτοὶ δε:-
χνύντες ἀγάπην. Καὶ ἐξερχόμενοι διῆγον ἐν τῷ
χάμπῳ τοῦ cosárou ἀφύθως, xal τὰ ζητούμενα
χρειώδη ἑδίδοσαν ἀφθόνως τῷ τυρἆννῳ, καὶ Ἔἔλχιον
διὰ τὰς σχευὰς, xaX ἄλλο cf τι αἰτοῦντες οἱ Τοῦργοι
ἑφαίνοντο. Tot; δὲ Ῥωμαίοις χρύφα, χαὶ διὰ τῆς
νυχτὸς διαθαΐνοντες τὴν ἡμέραν πᾶσαν συµµα-
χΟῦντες σαν. τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυχτὶ ἑναλλα-τό-
µενοι ἄλλοι ἐν τῇ πόλει, xal αὐτοι ἐν τοῖς οἶγοις
xai τῷ φοσάτῳ διέτριθον διὰ τὸ λανθάνειν τοὶς
Ἑούρχους, Οἱ δὲ Βενετιχο) ἐν τῇ Βασιλικῇ πύ’ ῃ (79)
μέχρι τοῦ Κυνηγοῦ σὺν Ῥωμαί{ι; ὁμοῦ τοῖς To ' o-
xot; ἐμάχηονςεο, 'O ὃξ μέγας Δοῦχας σὺν φ’ ἑνόπιοις
. b» τῇ πύλει περιεπόλευξΣ, θ2ῤῥύνων ἆπα",ταχοῦ
τοὺς στρατιώτας, καὶ στοχαξό.κενος τὰς βίγλας, καὶ
Ep zw? τοὺς παραλελοιποµένους, καὶ τοῦτο ἑποίουν
x20' ἑκάστην ἡμέραν, OU γὰρ συνεχρότγσε πό)λεμον
Mehemete pacius essetlancus, sesquianno ipsius
jam exacto, talia Mehemeti significavit: Regni ad-
ministratione ipse me abdicavi, el domino meo eam
tradidi : que pollicitus sum,in posterum integra pre-
stare amplius nequeo; quas scriptas ergotabulas nobis ,
rie porro rege, uttibi visum erit te gesseris. lloc de
negotio acturus apocrisiarius legationem obicrat, Do
consilio vero, quod hunc, cum Christianus esset,
nusquam dare decuit,ab aliis qu:e accepi, referam,
Fama est Iancum, postquam tertio victas turpi fuga
domum invitus repetiissel, cuidam viro spiritu pro-
ephetico impulso, in quem casu incidit, cladem,
quem acceperat, narravisse : et lRondeorum rebus,
quos fortuna, ad impios conversa iisque arridens,
deseruisset,illacrymasse; linicque senem. talia re» —
spondisse : [stud a me disce, fili, non prius Christianos
quam internecione Roma i delet penitus fuerint, 2ro-
spera [ortuna usuros esse, Urbem a Turcis vastari ac
155 diripi necesse est. hacque clade Christianorum
» in[ortunia terminari. lanci feciali3 infaustam ejus-
ihodi prophetiam auribus haustant, in animum in-
duxerat : quare citius urbem expugnari cupiens,
rationem, qua citius ruerel. quassatus murus,
docuit. Dirntis crgo, qui turris lateribus adhzre-
bant, moenibus, turre etiam sancti. Romani portae
vicina solo -zquata, hostes et qui intra urbem
erant se invicem conspickebant. llic Joannes
C Justinianus, suis palatiique militibus. cinctus, for-
titer pugnabat ; auxiliarii etiam non pauci armati
Galatini, qui aniicos mitis modis se probaverant,
strenue. przliabantur. Isti equidem extra oppidi
sui muros in Turcorum castris secure versabautur,
tyranno necessaria copiose prebentes, oleum in
machin:e tormentarie usum, et quidvis aliud quod
Turci peterent, ministrantes. Romas vero occulte
auxiliari, et noctu Constantinopolim trajicientes
per diem illis militare ; sequenti deinde nocte per-
mutatis vicibus succedere alii: ita ut, qui pridie
in urbe mauserant, in oppido et castris ad Turcos
fallendum celandumque postridie agerent. Veneti
quoque a porta imperatoria Cynegum usque Βο-
miis immisti adversus Turcos przliabantur. Dux
interim magnus militibus ubique animum facien:lo,
vigilias explorando, et militum, qui desiderabau-
tur, numerum ineundo, quingentis armatis stipat:s
urbem quotidie obibat ; neque enim oppugnatio -
nem urbis manifestam malignus ille aggrediebatur,
dum tempus ab hariolis suis indicatum exspectat.
lioperator monium ruinam considerans urbi si-
bique infausta augurabatur ; à temporibus quippe
Ismaelis Bullialdi note.
(17) "Orc. μετὰ civ τρίτην ἧτταν. Qua acci-
dit auno 14185, ad v0ss0rum campum seu /Me-
pul.
(78) 'O x. v. 3x. apyoc τοῦ ἁγίου '"Pogai-
Yoon. Saneti lkomaüni posta hodie vocatur a Tareis
Top cupi, id est, vorincutorü.n bellicorum seu boin
bardarum porta: co quod machinas illas, a: expu-
gnandam urpoem, contra istam portam przecipue di-
exerit. Mebemetes, Stat autem ipsa. inter Adria-
nopolitanam et novam. Turcis Gentcapi appellatam,
(79) ντ] Βασιῖικῇ &ó4g. live porta legia
Leuuc aio ewleas est cum Puichira.
1081
DUC.E
10:8
Cons:antini sanctissimi per tot tantaque bella A ἁληθη ὁ ἁλάστωρ, ἐχδεχόμενος τὴν ὥραν (80) «bv
Seythics, Persica et Arabiea, vel unius libre pondo
lapidem e muris dejici nusquam contigerat.-Tanta
itaque murorum ruina ejus oculis obversante, im-
menso exercitu ae classe premi se, iterque planum
in urbem hosti apertum. animadrertens, abjecta
spe omni animo i'a frangitur, ut legatos ad ty-
rannum míseri!, qui ipsum orarcent, ut, annuo
tfibuto quantum liberet, urbis etiam opibus et
divitiis majore imperato, aliis etiam injunctis,
obsidionem solveret, et castris ab urbe motis pacem
aimp'ecteretur. Lzgatis hunc in. modum respondit
tyraunus ; Ab obsidione recedere nullatenus possum:
sel urbem capiam, aut. ipsa vivum me mortuumte -
capiet. Si vero urbe mihi sponte. decedere, nec coa-
«(us volueris, Peloponnesum tibi concede ; fratribus
tis alias ditiones donabo, et proinde amicitia mutua
inter nos sociati ac conjuncti erimus. Quod ai intra
«urbem me pacifice non acceperis, eamque vi expugna-
tam ingressus. fuero, te magnatesque 196 (uos
omnes valcatos g'adio confodiam ; ceteramque mul-
titud.nem militi meo, cum urbs vacua. mihi saris
sit, diripiendam relinquam. His allatis ausculiare,
vcl parere imperator nunquam animum — induxit ;
neque enim possibile erat arhem [thomzis ereptam
Turcis tradere. Hocce enim flagitio adu:isso, quam
viam ipsi capesscrent, quem in lotum abirent, iu
σχοπευομένην παρὰ τῶν µάντεων. Ὁ βασιλεὺς ἐὲ
My τὰ τείχη (Bl) πεσόντα, xal χαχὺν σημεῖον
χατὰ τῆς πόλεως, xal xav' ἀὑτοῦ χρίνων τὴν iG
σιν. Καὶ γὰρ oüx ἔτυχεν ἀπὸ τοὺς χαιροὺς Ko
αταντίνου τοῦ ἁγιωτάτου ἓν τοαούτοις πολέμεις
Σχυθιχοῖς, Περσικοῖς, ᾿Αραθικοῖς τοῦ Ὑενέσβα:
πτῶσιν ἑνὺς λίθου βαροῦντος λίτρας μιᾶς. Τότε δὲ
τοσοῦτον ἑώρα, χαὶ τόσον στρατὸν ἀναρίθμητον, xa!
στόλον βαρὺν, xal πλατεῖαν ὁδὺν, ἀπεγνώχει, ἁπ-
ἡλπισε, xat στείλας πρέσδεις (83) ἑδέετο τοῦ t
pávvou ἵνα ὅσον βούλεται τέλος κατ’ ἔτος, xal ὑπὲρ
την δύναμιν, καὶ ἄλλα ζητήματα, µόνον ἀναχωρὶ-
σαι τῶν ixel, δοῦναι xal εἰρήνην ἁἀσκάσασθαι. Ὁ
02 τύραννος εἶπεν Οὐκ ἔστι δυνατὸν ἀἁναχωρη:
cal με’ ἢ τὴν πὀλιν ἁαμδάνω, ἢ ἡ πόᾶις Aapg-
6árs. 46 ἢ ζῶντα ἢ τεθνεῶτα. El μὲν βού.ει
τοῦ ἀναχωρῆσαι ταύτης, usc εἱρήνης δίξωµι
σοι τὴν Πε.οπόνγησον ' καὶ αὐτοῖς τοῖς σοις
ἆδε.]φοῖς δώσω ἑτέρας ἑπαρχίος, xal ἑσόμεθα
Φ/λοι. El δὲ οὗ παραχωρήσεις qos τὴν εἴσοξδον
&lpnvixoc, xal διὰ μάχης sloéA00, πάντας τοὺς
µεγιστάνους σου σὺν col πατάξω ῥομφαίᾳ, xai
τὸν .Ίοιπὸν ἅπαντα Aaóvr τῷ fovAouévg παντὶ
εῷ ἡμετέρῳ σεΓατῷ χγερηγήσω απαιδεῖσαι, xd-
pol ἡ πὀΊις ἀρκεῖ pot κενή. Tavxa. ὁ βασιλεὺς
ἀχούσας (83), καὶ μτδ᾽ ὁπωσοῦν ἐν τῷ vip βάλλων *
Ismae!is Dullialdi note.
(80) ᾿Εκδεγόμενος τὴν ὥραν. Buc referri debent.
ue in Legatione Constantinopelitana Luitprandi
Grewmonensis episcopi legantur; quam ipse anno
968 ohiit pro Othonibus Augustis et Adelheiga ad
N'cephorum Phocam. Ejus verba talia sunt : Sed
eur exercitum non ín Assyrios durerit, qudaso, ad-
vertite. Hubent Greci et Saraceni libros, quos 5pá-
στις, seu visiones Dawielis vocant : ego autem Sibyl-
4anos, qvibus. scriptum reperitur, quot annis ἰπιρέ-
rator quisque vivat : qua sint futura, eo iyiperitante,
tempora : paz ansimnltas ; secunde Saracenorum
tes, an ndverse.. Legitur. itaque hujus. Niceokori
Jemporibus, Assyrios Grecis non posse resistere,
huncque septennio. tantum vivere, post cujus obitum
imperatorem | isto. deteriorem (sed timeo quod inve-
miri non possil) εἰ magis imbellem debere surgere :
€ujus. ten poribus. praevalere debent adeo. Assyrii,
tt in Chalcedoniam usque , que distat Constantino-
poli haud longe, potestative cuneia debeant obtinere.
Considerant enim. utrique. tempora ; una eadem re
Greci animati sequuntur, Saraceni desperati non
resisinnt ;. (epus. exspectantes cum. et ipsi inse-
qvuautr, Grirci inlerin non. resisiant, Hactenus
{ες Turcos piratas iste mos invaluit, ut librum
quem 'anm, in. pretio l.abitum et religiose observa-
ium adeant: sortes ex co ducant: ut olim Home-
ricas. et Virgil anis, et. omnium azstimalione ac
religiois opinione prxeipue cultas Prinestinas
€onsuluisse veteres novimus, Quod si ex libro pi-
rala faus'am sortem. duxerit, naves quascunque
aggredi haud dubitat. nec cunctatur. Sepe tagen
delusus, stulte credulitatis ac barbara supersti-
: tionis paenas, przeda ipse factus, luit. Gentis Tur-
Cicam woribus «atis congruit, hartolos ct Isicos,
vel ut Laonicus Zichidas appellat, qui :n Meheme-
lis exercita plures erant, tempus coumodui urbi
expuguandz inditasse ; sic enim. spes obsidentibus
injecta wbe potiundi, auctique ad etum perli-
" ciendum. anii. '
(81) 'Ο δὲ Sac.l:óc ἰξὼν τὰ τείχη. Nott
historici Saraceni a. gente. sua. Constantinopolim
svpius obsessam: fuisse. Primo imperante Con-
«tante Hieraclii nepote, anno ejus 15, Chrisei 654,
tuncque fo'us ager Constantinopolitanus direptus
(nit. Secundo Constautini Pagonati anno 5, Chri:
eti 672. Tertio Leon: [νλπτίου kmperante, anno
Christi 717. Quarto Constantini Coprosymi tem-
poribus, anno Christi 745. Verum liujus obsidionis
quartze gloriam totam falso sibi arrogaut, suisque
auspiciis hellum gestum fuisse praedicant. Justi
Grecos siquidem sic &e res habet. Pum Ardavas-
dam usutpaterem Copronywus bello petit, et im-
perium recuperare conatur, Constantinopolim οἱ -
sidet ac capit anno prezdicto 745. Quiuto obsessa
fuit ejus!eim Copronymi anno 94, Christi 7€4.
Sexto tandem anno quarto. Leonis Copronymi F.
lrenes mariti, qui fuit annus Christi 779. Anno
relerea Christi 798, regnante Irene, Saraceni in
hraciam peuetrant, et ad. suburbia Constautino-
poless omnia depra antur. Postea auno 821, a
Servo quodam fugitivo Thoma, qui ad Saracenos
trausfugerat, fidemque Christianam ejuraverat,
Constantinopolis obsessa fuit. Anno quoqne 914,
Bulgari urbem obsidione cinxersnt. À Gallis et
Venetis anno 1204 obsessa ac expugnata fuit, eam
quoque Moratces Il, per. trimestre tempus obsedit,
et tandem anno 1455 a. Mehcmete fI. expugua-
tur; qui tormentis neis, que anteriora sa-
cula ignorabant, muros quassavit ac diruit.
(83) Καὶ ecs(Auc πρέσδεις. Laonicus lib. vmi,
narrat Mclicemetem legatum ad obsessos misis-e
Ismailem Spenutiaris F. ut eos. ad deditiosem hor-
taretur, vel polius ut urbis statum exploraret. Ad
illum vero 6rxcos respoudisse, nullo modo se de-
dituros, «ed extrema ut urbem (merentur. past.
ros. .
(85) Ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀκούσας. Leunclaviss,
lib. 3v, coutrarium ος historia. Turcorum re-
1089
HISTOBIA BYZANTINA.
1090
. ob γὰρ ἣν δυνατὸν παραδοθῆναι τὴν πόλιν τοῖς Α qnam Christianortiun urbem migrarent Ποιοί, ubi
Τούρχοις &x sv χειρῶν τῶν Ῥωμαίων. Ei γὰρ εἶχε
τοῦτο Υενέσθαι, ποίαν ὁδὸν, f) ποῖον τόπον, T] πόλιν
εἶχον µετοιχῆσαι Χριστιανῶν τοῦ pi] καταττύειν,
xal ὀνειδίζειν, xaY σφακελίζειν τοὺς Ῥωμαίους;
Οὐχὶ µόνον Χριστιανοὶ, ἀλλὰ xal αὗτοὶ Τοῦρχοι xat
'E6palot εἶχον ἐξουθενεῖν αὐτούς. ^
Τότε ὁ Λόγγος Ἰουστινιανὸς (84) ἑσχέγατο διὰ
τῆς νυχτὸς προσεγγίσαι ταῖς διἠρεσι, χαὶ ἑμπρῇ-
σαι ταύτας. Καὶ δῆ ἑτοιμάσας µίαν τῶν τριῄρεων,
xii βαλὼν iv σὐτῇ τοὺς δοχιμωτάτους τῶν Ἱταλῶν,
x3! παντοῖα μτχανιχὰ σχεύη ἵσταντο ἐχδεχόμενοι
τὴν ὥρα». Οἱ δὲ Γενουῖται τοῦ Γαλατᾶ µοαθόντες τὸ
ὁρώμενεν ἀπήγγειλαν τοῖς Τούρχοις. OLOR τῇ νυκτὶ
ἐχεί[νῃ ἄγρυπνοι διανυκτερεύσαντες, xal σκευὰς
ἑτοίμους 7 αραταξάμενοι τοὺς Λατίνους ἐχδέχοντο.
Οἱ δὲ Λατῖνοι μὴ Υνόντες τὸ μηνυθὲν παρὰ τῶν τοῦ
1 αλατᾶ sl; τοὺς ἀαεδεῖς, περὶ µέσας νύχτας ἄρασα
τὰς ἀγχύρας ἡ τρ.ήρης ἀφοφητὶ τοῖς πλοίοις πλη-
σιάζων Tv. Οἱ δὲ Τοῦρχοι ἓν τῇ βοτάνῃ τῆς σχευῆς
πῦρ βάλλοντες, σαν vip iv ὅλῃ τῇ νυχτὶ ἐγρηΥο-
ρότες, καὶ bh ἐχπεμφθεὶς ὁ λίθος κατὰ τῆς τριή-
peoz, xal σὺν Ίχῳ πλεἰστῳ χρούσας αὐτὴν, ἕδαλε
κάτω ὑποθρύχιον σὺν τοῖς ἐπιδάται-, πέμψας εἰς
βυθόν. Τοῦτο τοὺς Λατίνους εἰς φόθον xai ἀγωνίαν
o6 μιχρὰν ἑνέδαλε, καὶ τὺν Ἰωάννην οὐκ εἰς µι-
xpxv ἁἀθυμίαν. σαν γὰρ οἱ καταποντισθέντες
ἅπαντες ix τῆς αὐτοῦ νηὺς εὔζωνοι νέοι, καὶ λίαν
πολεμισταὶ ὑἑπὲρ τοὺς oy. Oi δὲ Τοῦρχοι ἐπαρθέν-
τες ἐπὶ τῇ εὐδοχιμίᾳ, xal φωνὴν μεγάλην ἄραντες QC
σὺν ἁλαλχγμῷ πάντες, καὶ οἱ &v τοῖς πλοίοις, xal
«b Ev ταῖς σχηναῖς τόσον Ίχον ἐν οὐρανοῖ; ἑξέπεμ-
ᾷαν., ὡς δοχεῖν τὸ κλίμα ἐγεῖνο τῆς Yr; σείεσθαι.
χαὶ ἐκ τοῦ φόδου καὶ οἱ «rc πόλεως, καὶ οἱ τοῦ
Γαλατᾶ πάντες ἐδόων. Ἡμέρας οὖν γενομένης, xal
γαρμοσύνως τε χαὶ εὑαρσῶς καταπολεµίνοντες,
ἐναθρυνόμενοι ἐπὶ τῇ ἁπεοσδοχήτῳ καταδο)ῆ τῆς |
tpthpsto;, ἄλλον λίθον χαὶ αὐτὸν παμαµενέθη τῇ
φολεᾷ τῆς χωνείας ἐνῆρμοσαν. Καὶ δη ἱσταμένης
μιᾶς νπὸς ἐν τῇ πύλη τοῦ Γαλατᾶ ἐγγὺς, φερούσης
φόρτον ἑυπορικὸν παντοίων εἰδῶν, xal μελλούσης
ty Ἰταλίᾳ πλέειν. fv γὰρ καὶ ἡ ναῦς, aV ὁ φόρτος
τῶν ἑμπόρων τοῦ Γαλατᾶ, ἀφέντες οἱ 'Τοῦρχοι τὸν
λέθον διέῤόηξε τὴν γαττέρα τῆς vrbe, xai διαῤῥα-
γείσης ἄρδην χατεποντίσθη ἓν τῷ βυθῷ. Τοῦτο τὸ
δῶρον ἀντάμειψις τῆς ἀκραιφνοῦς φιλίας. To ἔπε-
δείξαντο Τοῦρχοι τοὺς Γαλατίνους. ᾿Απῄεσαν γὰρ
ἐν τοῖς µεγιστάνοις αὑτῃ τῇ ἡμέρᾳ βοῶντες, ὡς
Ἡμεῖς φ[λοι ὄντες, χαὶ τὰ τῖς Φιλίας πράττοντες
ἐσημάναμεν τὴν ἔλευσιν τῆς τριήρεος * Καὶ γὰρ el
οὐκ ἐστὲ παρ) fuv. ἑνωτισθέντες τὴν EJevoqv
αὐτῆς, εἰς xsvóy ἂν ἦσαν οἱ τάσοι χόποι τῶν
3 probris, coutumeliis et contemptu tuti οἱ securi
agerent? a Christianis enim non soluu:, sed - ab
ipsis Turcis et llebrzis merito spreti ac contu-
meliose habiti esscnt.
»
Per id tempus Justinianus Longus hostium bi-
remes noctu invadere, ignemque iis. injicere cogi-
tabat. Ad hoc trireme una, ltalorum probatissimis
ei impositis ,. machinisque omnibus idoneis in-
$trucia, tempus commodum observabat. At Ga-
latini Genucnses rem sihi compertam Turcis µτης
didere ; qui noctem illam totam insomnem vigi'ias-
p due egerunt, tormentisque ad excipiendum Lati-
norum. impetum paratis, venientes exspectarunt.
Latini istius proditionis ignari, anchoras circa
" mediam noctem sine strepitu tollunt, et triremi ad.
navigia feruntur. Tunc Turci, qui tota nocte. vi-
gilaverant, igne bombarda injecto lapideum | glo-
bum triremi iwpegerunt ; que cum ingenti fexgore
quassata, una eum vecloribus omnibus in profun-
dum demersa est. Tali casu Latini vehementer
territi. ac attoniti fuere; Joannesque ip.e pavore
baud mediocri pereulsus est: flectibus enit ab-
sorpti plures quam centum et quinquagint» juvenes
prompti ac bellicosi perierant, qui in cjus nave
stipendia *emnes fagebant. Turci vero ob tam
apposite destinatum ictum animo οἱ, omnes
cum qui in navigiis, tum qui sub tentoriis crant,
simul vehementer vociferantur, tantumque cla-
morem iu coelum. mittunt, ut tractus ille terra» cor-
cuti videretur; formidine etiam Constantinopoli-
tani ac Galatini trepidantes clamoribus similibus
agerem complevere. Ühi vero dies illuxit, Turci
Ietabuudi sibique admodum confidentes oppugnaré
urbem pergunt, istaque inexspectata triremis de-
pressione Superbientes lapidem mágnum boubarda:
canali immittunt, et. in navem qua mereatorum
Genuensium erat. directo ictu, ejus costas dis-
ru: punt, et in profundum demergunt, Hxc navis
juxta muros ad portam Galatz stationem in portu
habebat, mercibus omnigenis onusta in ltatl'am
mox navigatura; hocque facinore, ceu. redhosti-
D mento, quomodo amicitiam Galatinorum colerent,
Turci probaverunt. Eodem hoc die ad magnates,
cum ipsis expostulaturi, Galatini sc 15/7 coufe-
runt; quod cum amici eorum esseit, talesque
prodita iriremi $e prabui-sent, tan:a injuria. illata
ipsis esset : Si vobis, inquiunt, incompertus. fuisset
triremis oppulsus, tantos labores, in trahendis terra
biremibus | octeginta — inque portum — deducendis,
Ismaelis Bullialdi note.
feri, Constantiuum scilicet. et chir Lucam de
dedi!ione facienda cogitasse : nisi Italorum
auctoritate, et factione, qui et nusquam con-
sensturi erant, ab hoc proposito retracti. fuissent.
(δὲ) Τόςε ὁ Λόγγος "lovyeturiaróc. Hujus co-
^
pti meminerunt Laonicus, lb. vii. Loonardug
Chiensis et Phranzes, lb. ipn, c, 11. De nave
Genuensi ἃα Turcis demersa. idem Phranzes ca-
pite 19 disserit, sed a nostro in quibusdam ιδ
sentit.
*
4
—— ο πας κας ..- τμ. tiii m ο. -- -- - -
.
1021 DUCA 1092
[frustra subiissets ;. in. cinerem. namque a Romais Α διὰ Enpac εἰσαχθέντων ἐν τῷ lugubri ὀγδοήκοντα
versa fuissent. Vos itaque ob tantum officium. φτα- — tÀclov. Τέφρα Τὰρ ἔμε.λ1ον γεγονέναι καὶ xó-
tkam reponentes, tam grave damnum nobis intulistis. — y ic παρὰ τῶν ΄᾿Ῥωμα΄ων. Ὑμεῖς δὲ τὴν ἀντιμι-
Hesponderunt. Mesazontes ; Navem illam. vestram σθίαν π.Ίηρώσαντες ἐποιήσωτε ἡμῖν τὴν τοσαύ-
csse ignorabamus, idque a nobis hostilem esse. per- Την ζημίαν. Οἱ δὲ µεσάζοντες ἀπεχρίναντο, ὅτι
suasis actum est. Bono. estote animo ; utque urbe — Mi) γινώσκοντας ὑμετέραν elrac τὴν vabr, &1là
occupemus, cujus. equidem. expugnatio vicina est, θαῤῥοῦντες τῶν ozxevartior εἶναι, τεῦτο καὶ
rota concip:te: danmum vobis illatum γεδατεε- πεπράχαμεγ. Ἔχετε cor ὀάῤῥος, x«l &tzrcÓeE
iur, et quodcunque vobis debetur , numerabitur. τοῦ «1αξεῖν ἡμᾶς τὴν πό.ιν' καὶ γὰρ ἤδη xádr-
Mis llaedis et ad fraudem compositis verbis pla- εστιν καὶ ὁ καιρὸς ἐγγύς &oti, καὶ τότε πᾶσα
cati, reversi suut uiiseri , ad calamitatem cladem- ζημία, xal πᾶν ἕτερον τὸ épeilógeror. ὑμῖν δο-
que ecutientes, qua. upa cum eapta ac expugnata θήσκται. Σὺν τούτοις τοῖς µειλιχίοις λόχοις ἁπίε-
wrbe. obrüuendi erant. Tyrannus interim pontem σαν * μὴ εἰδότες οἱ ἄθλιοι ὅτι xaX αὐτοὶ, καὶ f πό-
lizueum a Galatz littore ad Cynegum ὑοίςὸ ἀγί- Ἆλις αὐτῶν, ὡς ἡ Κωνσταντίνου, οὕτω xat αὐτοὶ
ficio compactum stravit. Dolia supra wille collecta — vevfjoovsat μετ ὀλίγον. Ὁ δὲ τύραννος xa:t-
vudentibus colligata colierebant ; ita ut. bina. 8e- B σχεύασε xai γέφυραν (85) ξυλίνην ἀπὸ τῶν τοῦ T3-
cundum eorum longitudinem apposita latitudinem λατᾶ βλέπων εἰς Κυνηγόν. 'H δὲ κατασχευῆ tv
pontis caperent; series bine doliorum, totam οὕτως * ἀθροίσας χελεύσει olvobóya ἀγγεῖα ὑπὲρ τὰ
pentis locgitudinem capientes, simul etiam. con-— yia, χαὶ δήσας χαλωδίοις εἰς πλάτος ὅσον τὰ boo
nex: coagweniantur: trabes. deisde. ad. oràm — áyyeta χατὰ μῖχος τίθενται, ὁρμαθὸν ἕνα, χαὶ
utrautque clavis. affix:e, quibus tabulatum tandem — ἕτερον πάλιν ὁρμαθὸν ὅμοιον τῷ πρώὠτῳ' εἶτα συν:
justratum est, tantaque erat pontis -latiludo, utl ἀάψας, καὶ συναρµόσας τοὺς δύο ὁρμαθοὺς, xai δο-
milites quinque fronte incedere facile possent. χοὺς ix τῶν δύο μερῶν προσηλώσας, σανίδας xa:z-
έστρωσεν. Καὶ ἐγεγόνει εἰς πλάτος f) γέφνρα, ὥστε ἀπύνως πέντε χατὰ πλάτος διέρχεσθαι ατρατιὠτας
πεξούς.
CAPUT XXXIX.
Mehemeles Conslantinum ad ded Mrionem [rustra hortatur, propterea ad expugnandam. urbem se accingit. Justinianus
dirutam muri partem met. Maii acriter et vehementer Turci urbem oppuguant, ct postridie usque ad horam
diei nonam. Die 28 Maii post occasum solis acrius pugnatum. Mehemetes suos hortatur. Justiniumus gieude plimbes
in matu lesus pugnam omisit; orsessi isto casu. percelluntur. Turci tandem. in muros "ascendunt, propugnatores
deturbant, el rebus desperatis Graci (ugtunt, Turcique iu srbem irrumpunt. Constantinus interficitur. Turci οὗτοι
passim cedunt, lempla, monasteria εἰ domos diripiunt. Grevi in sanct? Sophie templum σημ μέ. falsa opimmou
salvos se in eo [ore credentes. Turci eos invadunt, omnes captivos abilucunt. Templum Ρο (ΗΝ ac direptum. Magnas
dux capitur, el. Mehemetis jussu domi cuszeditur. Justinianus $408 a pugna revocat. Naves. aliquot et. Galatinorwu
non pauci au[ugint. Ceteri per Zaganum a fuga revocantur. σα Mehemeti se dedunt. Graci omnes et qui m
urbe capia vivi super[uerunt, in naves aut castra Turcorum trauslali.
Omnibus ad expugnandum urbem, ut Melemeti C Απαρτίσας οὖν τὰ τάντα (86), ὡς αὐτῷ ἐδόχει,
videbatur, rite instructis, caduceatorem, qui im- κχαλῶς, ἔπεμφεν ἔ,δον λέγων τῷ βασιλεῖ" Γίνωσχε
paratori talia diceret, destinat : Oninig ad επρι- τὰτοῦ πολέμου ἤδη ἀπηρτίσθαι, καὶ καιρός ἐστιν
qnalionem jam parata esse, εἰ quod. jamdiu απίε ἀπὸ τοῦ viv πιᾶξαι τὸ ἐγθυμιθὲν πρὸ 010v
decrevi, 198. deinceps efficiendi tempus adesse εετ περ) ἡμῖν νῦν. Την δὲ ἔκδασιν τοῦ cxoxov τῷ
tiorem te facio. Incepti nostri. exitum Deo, a. cujus ϐθεφ ἀφίεμεν. Τί .Ἰέγεις; βού.ει xacaAelzem τὴν
nutu pendet, credimus, Ad deditionem. compellan- πόλιν, xal dze.A0etv ἔνθα καὶ BoóJs: μετὰ καὶ
libus nobis quid respondes ? Urbe decedere tibi pla- τῶν cór ἀρχόντων, xal τῶκ ὑπαρχόντων ab-
eet, et quocunque. libueril, cum aule tue proceri- τοῖς, waca.luxày τὸν δῆμον ἁζήμιον εἶναι καὶ
bus, eorum supellectile ac divitiis, abire? hace:iam πι ἡμῶν, καὶ παρὰ coU; 5) ἀντιστήναι, xal
conditione ut nostri nculer populo damnum inferat ?.— civ τῇ ζωῇ καὶ τὰ ὑπάρχοντα dzoAécsic" σὺ τε
Au obsistere ac repugnare tibi cerlum est ? proinde- καὶ οἱ μετὰ cov, ὁ δὲ δῆμος αἰχμα.λωτισθεὶς
que vilam divitiasque tuas, et. uorum perdere, Ρο πιρὰ τῶν Τούρκων διασπαρᾶσιν ὃν πάσῃ τῇ
pulum quoque captivum per omnes regiones a Turcis — 4j ; 0 νασι)εὺς δὲ ἀπεχρίνατο σὺν τῇ συγκλήτῳ'
distrahendum prodere ? lmpevator przsente senatu. EQ «2v. SovAsi, καθὼς καὶ οἱ πατέρες σου ἔζη-
respondit : Si. pacem nobiscum majores tuos imita- n car, εἰ ην ικὼς σὺν ἡμ' συνζησαι καὶ σὺ, te
tus habere velis, gratias ob id Deo αβίνιης. 1 li equi- θεῶ χάρις. "Execrov γὰρ τοὺς ἐμοὺς γονεῖς ὡς
dem majores meos, velut. parentes. venerati, colue-.— πατέρας C€lóyitor, xal οὕτως ἑτίμων, τὴν LU
runt ac observarunt : hanc urbem, apud. quain. ca-— ac.ur. ταὐτην ὡς xarpióa. Kal γὰρ ἓν και
Ismaelis Bullialdi note.
(85) Κατεσκεύασε καὶ γέρυραν. Leonardus — diximus quisnam fuerit ille legatus, et quo animo
Cineusis, Laonicus, lib. viu, Leunclav. lib. xv, — a Mehemete. fuerit missus. Przter Laonicum ad-
Phranzes lib. 11, cap. 10, adeundi. cundi Leonardus Chiensis, ataue etiam Paulus
(86) ᾿Απαρτίσας οὖν τὰ πάντα. Cap. proximo — Maurocenus | Historic Venete lib. xxv.
1923
HISTORIA BYZANTINA.
1094
περιστάσεως ἅπαντες évróg ταύτης εἰσιόγτες Α lamitate εἰ erumnis pressi salutem sibi quanierunt,
ἐσώθησαν, xal οὐδεὶς ὁ ἀντισταίνων ὀμακρο-
δίω. "Exe δὲ καὶ τὰ παρ) ἡμῖν ἁρπαχθέντα dói-
χως κάστρα xal ΥΠ», ὡς δίχαια. Kal ἁπόχοψον
«al εοὺς φόρους (87) τόσους, ὅσους xarà τὴν
ἡμετέραν δύναμιν κατ’ ἔτος τοῦ Σοῦγαί σοι, xal
ὕπελθε ἐν' εἰρήνῃ. Τί γὰρ οἶδας εἰ θαῤῥῶν κερ-
δᾶναι, εὑρενῇς κερδαγθείς; TO δὲ τὴν πόλιν
σοι δοῦναι οὔς) ἐμόν ἐστι, obr' dAlov τῶν κατ-
οικούγτων ἐν ταύτῃ. Κοινῇ γὰρ γγώμῃ πάντες
αὑτοπροαιρέτως ἁποθανγοῦμε», xal οὗ φεισόμεθα
τῆς Conc ἡμῶν.
Ταῦτα ἀχούσας ὁ τύραννος, xal ἀπογνοὺς τὴν cl-
οηνιγχΏν τῆς πόλεως προδοσίαν, ὥριτε διαλαλιὰς
γενέσθαι ἓν πάσῃ τῇ στρατιᾷ ^ xal ἑδύλωσς τὴν
ἡμέραν τοῦ πολέμου, ὀμόσας ὡς οὐκ ἔτ ἄλλο χρῄ-
ζει χέρδος πλην τὰς οἰχοδομὰς, καὶ τὰ τείχη τῆς
πόλεως '"τὺν δ' ἄλλον ἅπαντα θησαυρὸν, xai aly-
µαλωσίαν ἕστωσαν ὑμῶν κέρδη. Ἰότε οἱ πάντες
εὐφῆμησα». Ἑσπέρας 65 γενομένης xfjpuxaq χύκλῳ '
τοῦ στρατοπέδου στεἰλας, ἑπρόσταττε ἐν πάσῃ σχηνῇ
quta μεγάλα xal πυρχαϊῖὰς ἀνάψαι' καὶ τῶν φώτων
""ἀναφθέντων πάντας σὺν Ίχῳ καὶ βοῇ ἁλαλάξαι τὴν
µιαράν αὐτῶν φωνὴν (88), τὴν δηλοῦσαν thv αὐτῶν
ἀσέθειαν. Καὶ ἣν ἰδεῖν καὶ ἀχοῦσαι ξένον τέρας *
τὰ γὰρ φῶτα ὑπερεκχυθέντα ἐν yj) καὶ θαλάσσῃ
ὑπὲρ τὸν Ίλιον ἔλαμπον, τὴν πᾶσαν πόλιν, τὸν
Γαλατᾶν, τὰς νηας ἁπάσας, xal τὰ πλοῖα πέρα τὸ
Ῥχουτάριον. Καὶ ἐπιφάνεια πᾶσα τῆς ὑγρᾶ; τοσοῦ-
τον ὑπερήστραπτον, ὅσον εἶποι τις χεραυνοῦ δίκην.
Καὶ γὰρ εἴθε ἣν χεραυνδς, οὗ φωτίζων µόνον, ἀλλὰ
xa καταχαίων xai δαπανῶν ! Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἐδό-
χουν πὺρ ἐμπεσεῖν Ey τῷ στρατεύματι. Καὶ xazí-
ερεχον ἕως τοῦ ἐρειπίου. Καὶ ὁρῶντες αὐτῶν τὰς
ὀρχήσεις, xal τὰς εὐφροσύνους ἀκούοντες ἁλαλαγὰς
τὰς Ὑενομένας, προεώρων τὸ µέλλον, xal σὺν χαρ-
Σίᾳ συντετριμμένῃ πρὸς τὸν Θεὺν ἔλεγον, Κύριε,
φεῖσαι ἡμᾶς τῆς δικαίας σου ἀπειλῆς, xal λύτρωε
σαι ἡμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ ἀντιχειμένου. Οἱ δὲ
ἑημόται µόνον ἰδόντες την τοσαύτην θέαν, xoi τὴν
Bot,v ἀκούσαντες, ὡς ἡμιθανεῖς Enveov, μὴ δυνάµε-
vot ἕλχειν πνεῦμα pf v ἀποφυσᾶν. 'O δὲ Ἰωάννης
διὰ τῆς νυχτὸς ἑχοίνης ἀγωνισάμενος, xal χελεύσας
τὰς χληµματίδας ἁπάαας τὰς εὑρισχορμένας ἓν τῇ
πόλει συναγαγεῖν xal τεθῆναι ἓν τοῖς ἐρειπίοις,
κατασχευάσας ἄλλην τάφρον ἕἔνδοθεν τοῦ φυλάττε-
σθαι τὰ τείχη τὰ φθαρέντα. Οἱ δὲ Ρωμαῖοι l56vxe;
τὴν εἰσοδοέξοδον αὐτῶν φανερὰν Υενοµένην, xal uh
δυναµέν-υς ἐξιένσι ἔξω τῆς πύλης, καὶ ἀνθίστασθαι
τοῖς Ἰούρκυις Ev. τῷ ἔξω κχάστρῳ ἀπερ.ιχαλύπτους
ὕ τας τῶν τειχέων χα-απεσόντων, "Ησάν τινες τῶν
Y: p^vsuv ἑπ'στάμενοι παραπόρτιον Ev, πρὸ πολλῶν
patrie loco habuerunt , quorum etiam. nullus. qui
oppugnalione illam tentavit , longevus fuit. Castris
et regionibus, contra (as jusque nobis ereptis, Lan-
quam juste partis. [ruere. Tiibuta. aunua, quam
magna ac gravia. pendero polerimus, impera, el
pace consliiuta recede. Num spe. lucri delusus, «n
aliis preda (futurus sis omnino nescis ; urbem. vero
tibi dedere, yeque penes me est, neque. in. civium
cujusquam. incolarumve — potestatle.. Unum quippe
universorum propositum | est, ullro mori, nec viti
nostre parcere. '
Ilis auditis, tyrannus deditione sponte facta ur-
bem recipere desperavit: quamobrem copiis «mis
per castra oppugnationis diem edixit : quibus ju-
ratus siguilicat, alia preeda, prxter menia οἱ do-
mos urbis, se non. indigere.; thesauros ac manciz
pia ceteramque prz dam militi suo. dimittere. Ei
hac de causa universze. copie cum plausu accla-
marunt., Sub vesperam per universa castra. tuhici-
nibus missis, in tentoriis singulis lumina et, ignes
ingentes accendi jubet; luminibusque accensis,
cunctos vocem infandam, impie eorum religionis
signum, clamore intenso ac alacri sonare. Por-
tento quid simile videndum audiendumque oblatum
est; lucernz etenim terra marique confertim dis-
posite solis splendorem viucebant, totumque
oppidum, Galatam, naves omues, οἱ navigia ulira
Scutarium stantia illustrabant ; marisque supetfi-
C cies acriter ad fulgetri aut fulminis instar. corusca.
bat. Λο utinam fulmine non solum collustrante,
sed et comburente ac absumente classis et castra
tyranni de ccelo tacta (απο fuissent ! Roms incen-
dio ardere castra rati, usque ad muri ruinam ex-
ploraturí processere :ex conspectis vero eorum
sultationibus, plausu lartisque eorum vocibus au-
ditis, quod futurum erat, conjecere: et ad Deum
corde con4riti sie clamavcere : Parce nobis;!'Domine,
justasque minas tuas averte, ete manibus oppu-
gnantium 159 nos eripe. Plebs etiam hoc unico
spectaculo ac voriferatione perteriita ac semi-
mortua, respiratione velut intercepta ducens st-
spiria singultiebat. Joannes porro nocte illa stre-
nuelaboravit, omniaque sarmenta, qux in urbe
reperiri possent, comport!ari jussit, ut meuium
ruderibus injecta illa. loricam ac munimentum,
quo milites protegerentur, efficerent, fossanqne
intra ambitum ipse duccret, 'qua .dirutam. eorum.
partem tueretur. At Romzi interim dubii hzrent,
cernentes hostium conspectui patere viam, qua
urbe egredi, inque eam reme:sre possent; nec
propterea liberum sibi esse ea erumpere, ut. cum
Ismaelis Bullialdi note.
(87) Kal ἁπόκογον xal τοὺς φόρους. Non con-
veniunt de hujus tributi solutione Ducas et Laoni-
cus. llle quippe Constantinum inducit, quaiulibet
vceligalis anuni summam pollicitum, quartam
Mehetnentes imperaret : quod hunc vespuisse su-
pra narravit. Laonicus vero decem myriadas nuin-
morum tributi nomine sibi.solvi Mehemetein pe-
roh ree A ) riv. Intelligit
88) Tijv μιαρὰν αὐτῶν φωνήν. Intelligit. voces
n Alla-hu, id est, Deus ὧν, et illas Alla-hu-hek-
ber, id est Deus magnus est. Quas quidem Ducas µια-
pàv φωνήν appellat, quia a pollutis impiorum la-
hiis, Dei nomen contra ipsum, ejusque. Ecclesiam
usurpántibus, prouuntiatur.
1525
DUCE
1056
Turcis in exteriore propugnaculo pugnarent, quod A χρόνων ἀσφαλῶς πεφραγμένον ὑπόγαιον, πρὶς ὁ
muro dirnto corpora nuda hostibus objicerent ,
nec, quo se protegerent, haberent ; senum itaque
quorumdam iudicio, porta subterranea, ante mul-
tos anros valde munit:a, in palatii parte. inferiori
imperatori intiotescit, quam statim. aperiri jubet :
eaque Romzi muris protecti eruptione facta in. ag-
gere extra muros cum Turcis pugnabant. [Hxc au-
(em οσα porta Cercoperta olim appellata fuit.
Tyrannus porro die Domigica urbem ab omni
parte oppugnare coepit , praliisque continuis α
vespera per tolam noctem Romsawos exercuit .ac
faUgavit; erat autem illa Dominiea festivitas
Oninium sanctorum, Moii dies vicesimus septi-
mus, Postquam illuxit ad horam usque diei no-
vam remissius pugnatum : exercitum deinde in
duo sgmina a palatio usque ad portam Auream
distribuit, Octoginta etiam biremes a Ligni porta
usque ad Plateam col'ocat; cxtera navigia, qus
d duas columnas stabant, per ambitum circum-
acta fuere a porta Pulchra ultra arcem Me-
gademettium, οἳ portam. Parvam A Hlodegretrize
(id est vize ductricis) monasterio vicinam; ultra
portum etiam, quem circumdabant, usque ad
Blanca locata: erant, Unoquoque horum scole
monium altitudini pares alizque bellica instru.
menta vehebantur. Post solis occasum classicum
sonuit, et tyrannus ipse hora noctis secunda fi-
deliasima juventute. fortiter e& acriter pugnante,
decem mil'ium suorum mancipiorum numeró ciu-
clus et equo insidens, in. parte muri dejecta co-
minus pugnabat. Α tergo vero et a lateribus supra
.Ccntum. equituni. strenuorum milli» aderant, In
partibus vero inferioribus usque ad porte Aurez
portum plures centum millibus milites locati
erant ; et a principis statione ad summam tísque
palatii partem alia quinquaginta millia militum
ll spatil. oceupabant. Navigia vero et pontem alia
infinita multitudo tenebat. Obsessi quoque sta.
tiones ad propugnandum partiti. event, Imp: rator
160 et Joannes Justinianus menium partem
diruta:p, in aggere exteriori pugnantes, eum. ul-
bus Latinorum Romzorunm que milibus tueban-
tur. Ad palatium. cum quingertis magnus du«
stabat. Moeuia vero, quz anari objecta sunt, et
propugnacula, a porta: Liguea usque ad Pulchram,
χάτωθεν µέρος τοῦ παλατίου, xol δτλώσαντες τῷ
βασιλεῖ, διὰ προστάξεως αὐτοῦ Τνοίχθη» χαὶ ἐξ-
ἠρχοντο ἐξ αὐτυῦ περισχεπόµενοι τοῖς τεῖχεσι τοῖς
ὑγιαίνουσι, χαὶ ἀντεμάχοντο τοῖς Τούρχοις iv
τῷ περιθολαίῳ. Τὸ δὲ ὄνομα τῆς χρυφῖς ἑχείνης
πύλης ἐχαλεῖτό ποτε Κερχόπορτα (89).
"O δὲ τύραννος Ῥρξατο ἡμέρα Κυριαχῇ σθνάπτειν
πόλεμον χαθολικόν * xaX 6h. ἑσπέρας γενομένης oix
ἔδωχεν ἀνάπαυσιν τοῖς "Pouaiow τῇ νυχτὶ ἐχείνῃ *
ἦν γὰρ ἡ Κυριαχὴ ἑχείνη τῶν ἁγίων Πάντων, ἅτων
ὁ Μάϊος ἡμέρας x,'. 'Ἐγιρωσχούσης δὲ τῆς ἡμέρας
συ»ῖψε πόλεμον οὗ τόσον ἄχρις ὥρας ἑννάττς. Meci
B δὲ τὴν ἐννάτην διεῖλε τὸν στρατὸν ἀπὸ τοῦ παλατίου
μέχρι τῖς Χρυσῆς. Καὶ τὰ ὀγδοήχοντα πλοῖα àx)
τῆς Ξυλοπόρτης ἄχρι τῆς Πλατέας (90) * tà δὲ ἔτε-
p& ἱστάμινα ἓν τῷ διπλοχιονίῳ περιεχύχλωσαν ἀτὸ
τῆς Ὥραίας πύλης (91), διαξάντα ον Ἀθεγαδηιί-
τριον (92) τὴν ἀχρόπολιν, καὶ τὴν πόρταν τὴν µι-
χρὰν, την tv τῇ μονῇῃ τῆς Ὁδηγητρίας (95). Kara-
θάντες τὸ µεγαπαλάτιον, χαβ διαδάντες τὸν λιμένα
περιεχύχκλῳωσαν ἄχρι τοῦ Βλάγχα (94). Ἕκαστον αὐ-
τῶν ἔχον ἀνὰ χλίµαχα ἰσόσταθμον τοῖς τείχεσι, καὶ
παντοίαν ἄλλην παρασκευἡν. Δύναντος οὖν τοῦ ἡλίου,
τὸ ἐνυάλιον Ίχησα, xaX αὐτὸς ὁ εύραννος ἔφ.ιππος τῇ
δευτἐρᾷ ἑσπέραᾳ:, καὶ ἣν fj παράταξις µεγάλη οψέ-
δρα. ᾿Εμάχετο οὖν xaxà πρόσωπον τῶν φεσόντων
τειχέων σὺν τοῖς αὐτοῦ πιστοῖς δούλοι; νέοις xal
παναλκέσιν, ὑπερμαχοῦντες ὡς λέοντες ἑπέχεινα τῶν
δέχα χιλιάδων. Ἐξόπισθεν δὲ xal tx πλαγίων ἄνδρες
μάχιμοι ἱππόται ὑπὲρ τὰς p' χιλιάδας. Ἑν Ck τοῖς
κάτω µέρεσιν ἄχρι τοῦ λιμένος τῆς Χρυσᾶς ἕτεραι
ἑκατὸν xal ἑπέχεινα * καὶ &tb τοῦ «όπου οὗ (atio
ὁ ἡγεμὼν ἕως τοῦ παλατίου τὰς ἄχρας ἕτεραι xcv
ςήχοντα χιλιάδες * καὶ εἰς τὰ π]λοῖα xal τὴν γἐφ.-
pav ὑπὲρ ἀριθμόν. Οἱ δ᾽ ἐντὸς χαὶ αὐτοὶ -διαµερι-
σθόντες * ὁ μὲν d βασιλεὺς σὺν τῷ Ἰωάννη Ίω
δτινιανῷ Ev τυῖς τείχεσι τοῖς πεσυῦσιν, ἔξω τοῦ χά.
στρον, ἐν τῷ περιδόλῳ, ἔχοντες psv! αὐτοὺς Λαί-
νους xai "Ῥωμαίους ὡς τρισχιλίους ὁ δὲ μένα;
Δούκὰς ἐν τῇ ῥαδιλικῇ ἔχων ὡς πενταχοσίους, Ti
p δὲ πρὸ; τὴν θάλασσαν πείχη, χαὶ οἱ προμαχῶνες
ἀπὸ τῆς Χυλίνης πόρκας ἕως τῆς ώραίας τ-αγρά-
τοροι, χαὶ τοξύται ἐπέχεινα πεντακοσίων. "Ash δὲ
]smaelis Bullialdi noto.
(89) ᾿Εκαεῖτό ποτε Κερκοπόρτα. De illa ne ver-
hum quidem *faciuut. Gysius et Leunclavius. Vi-
denda suut quz; supra cap. $9 attulimus, ubi de
Xylüporta meutio babetur.
(80) ᾽Απὸ τῆς Svlosóprnc ἄχρι τῆς Π.α-
τέας. llagio bazari, vulgo Ai-vazari appellatur his
temporibus ; vicina est Occidentali urbis anguli.
Verum differt a porta Xylocereo appellata. Hac
. quippe Xyloporta semper aperta fuit : at Xylocer-
cos etiam Cantacuzeni temporibus, buyjusque
cliai obsidionis clausa erat. Platea Cynego ví-
cina est.
(91) 'Axó τῆς Ὡραίας z$Anc. Pulchra porta
appellabatur, que hodie Bacze-capi, id est Horti
porta vocatur, vel Cifuf-capi, quod magua fre-
' quentia porte illius proximi vici, ab Hebrzis bh:
bitentur, qui per eontumeliam — Cifut appel-
lantur.
(92) Τὸν Μογαδηµήτριον. Arx. illa fuitin pro-
montorio quod Bosphorus Thracius et sinus Cerati-
nus ambiunt : in quo hodie sultani Saraium szdi-
ficatur) cernitur.
(95) Τὴν ἐν τῇ µονῇ τῆς ᾿Οδηγηερίας. Ex hoc
loco et superiori cap. 41 colligere licet monaste-
rium τῶν ᾿Οδηγῶν non longe fuisse dissitum a mu-
ris Bosphoro objectis.
(94) "Αχρι τοῦ BAdyxa. Non longe distet bic
locus ab arce ' Heptapyrgo, (edi-cuia Turcice
icta.
1691
-
HISTORIA BYZANT;NA, .
194
τὶς Ὡραίας πριών τον rópsv ὅλον ἄχρι τῆς Χρυσῆς A jaculatores et sagittarii plusquam. quingenti pro-
πύλης ἓν ἑχάστῳ προμαχῶνι el; ἢ τοξότης, f| τζα-
χρότης, !| πετροδολιατὲς * πᾷσαν οὖν τῆν νύχτα
διαβάντες ἀγρύπνως. μηδ᾽ ὁπωσονν κ.μηθέντες. Qi
δὲ T.opxot σὺν τῷ ἡγεμόνι ἔσπευδον πληοιάσαι τὰ
τείχη, φέροντες χλίµαχας ὑπὲρ ἀριθμὸν προχκατᾳ-
σχευφσθείσα-;. 'O τύραννος οὖν ἐξόπισθεν τῆς παρ-
εμδολῆς ἐν ῥάδδῳ διδηρᾷ ἑλαύνων πρὸς τὰ τείχη
ποὺς τοξότας, T] μὲν χολαχεύων Év λόγοι, vj ὃ
ἀπε.λῶν, οἱ δὲ τς πόλεως ἀντεμάχοντο ἀνδρείως ὅαον
ἡ δύναμις. 0 δὲ Ἱωάνντς Ὑενναίως παρίστατο σὺν
τοῖς αὐτοῦ, ἔχων καὶ τὸν βασιλέα ἔνοπ]ον, σὺν πάσῃ
τῇ παρατάξει ἀντιμαχόμενοι.
/
"0; οὖν ἔμελλον μεταπεσεῖν τὰ τῆς τύχης ἄνδρα-
γαθήµατα kv χερσὶ τῶν Τούρκων, ἀφεῖΏεν ὁ θεὺς ix
«99 μέσου τῆς παρεμθολὲς τῶν Ῥωμαίων tbv erc a-
«ηγὸν αὐτῶν γίγαντα, καὶ ἰσχύοντα, καὶ ἄνθρωπο»
πολεµιστήν. Ἐπλήγη yàp διὰ µολυβδοθόλευ iv τῇ
χειρὶ ὄπισθεν τοῦ βραχίονος, ἔτι exovía; οὔστς,
χαὶ διατρῄσας τὴν σιδηρᾶν χλαμύδα, χαὶ ἥτις ὑπῖρ-
ys: κατεσχευασμέντ ὡς τὰ τοῦ ᾽Αχιλλέως ὅπλα, οὖκ
Σδύνατο ὑπὸ τῆς πληγῆς ἠρεμεῖν. Καὶ λέγει τῷ βα--
gast, 2:80: θαρσαλέως, ἐγὼ δὲ µέχρι τῆς ντὸς
ἑλεύσομαι, κἀκεί ἱατρευθεὶς váyo; ἑπαναστρέγω.
"Ην γὰρ Ey ἑκείνῃ τῇ ὥρᾳ πληροῦσθαι τὰ διά ^ τοῦ
Ἱερεμίου λεχθέντα zt Ἱουδαίοις * Οὔτως ἑρεῖεε
πρὸς δεδεκίᾳν * Τάδε άγει Εύριος .ὁ θεὸς "Io-
pura ' Ιδοὺ ἐγὼ µεταστρέφω τὸ ὅπ.ῖα cà 50.122
juxà τὰ «ἐν ταῖς xepetv ὑμῶν, ἐγ οἷς ὑμεῖς ποε-
μεῖτε ἐν αὐτοῖς τὺν βασιλέα βαθυλῶνος, χαὶ C
τοὺς Χιωϊδαίοις «obo ovryxsxAsixóvac ὑμᾶς
&Ew0er. vob telyove * xul εἰσάξω αὐτοὺς elc τὸ
pécor τῆς Πόλεως ταύτης. Kal πολεµήσω i.
ὁμᾶς dp γειρὶ ἀκτεταμέγῃι ἐν βραχίονι ¥.to,
μετὰ θιμοῦ, καὶ ὀργῆς, καὶ παροξισμοῦ με}ά-
JAov* καὶ πατάξω τοὺς κατοικοῦντας &v τῇ πό.ρι
ταύτῃ τούς ἀνθρώπους, xul: gà κτήνη θωγάτφ
µεγά1ῳ, xal ἀποθαγοῦνται. QU. «φείσομαι i^
αὐτοῖς, καὶ οὑκ οἰκτείρω αὐτοὺς. "0 βασιλεὺς δὲ
ἰδὼν τὸν Ιωάννην ἀναχωρήσαντα, ἐδειλίασε, καὶ οἱ |
µετ᾽ αὐτόν * πλην ὅσον ἡ δύγαµις ἀντεμάχοντο. δί
δὲ Τοῦρχοι τὸ κατ΄ ὀλίγογ προσεγγίσαγτες τὰ τείχη
ἀσπιδυφορούντες τίθεσαν χλίµαχας * πλὴν οὐδὲν
ἤνυυν * ἑκώλνον γὰρ αὐτεὺς λιθρδολοῦντες ἄνωθεν,
ὡς οὗν ἑμποδιζόμενο: εἰστέχεσαν. Di δὲ Ῥωμαῖο,
πάντες σὺν τῷ βασι)λεῖ ἀντιπαρατάσσοντες σαν vol;
ἐχθροῖς, καὶ ἅπα-ᾳ fj δύναµις, xot ὁ exonb; hv, τοῦ
μὴ ἀφεῖγαι ol, Τοῦρχθις τὴν εἴσοδρν Υ6.έσθαι ἐκ
tov χατᾳπεσύντων τειχέων, ἔλαθον δι) ἄλλτς ὁδοῦ
τούτους εἰτάξᾳς ὃ θΞλήσᾳ; Θεός. Ἱδόντες Υἀρ τὸν
πύκη», fy προλαδόντες cipi kapsev, ἀνεφγμένην, xat
εἰσπγδτσαντες ἐντὸς ἐκ τὼν ὀνομαστῶν ἀνδρῶν &xsl- .
vtov τῶν δούλμιν τυράννου ὡς Πεντήχοντα, xal àva-
6άντες ἑπάγω τῶν τε!χἐωγ, πῦρ πγέοντες, xal τοὺς
συναντήσᾳντας , Χτεϊναντεν, τοὺς ἀκροθολιστὰς
ἔπ.ιον. Καὶ fv ἰδεῖν θέαµᾳ gov μεατόν. Οἱ γὰρ
Ῥωμαῖοι καὶ Λατίνοι, ul χωλύοντες τοὺς τὰς xAi-
pugnabant. lo singulis deuique prepugnacul:s, iu-
ter portas Pulchrgm et Anream, pee tetim uiti-
rorum ambitum, sagittsrius μπας, jaculator, vel
sclopetarius impositus erat. : tet3que. Hla. noci
viyiias egerunt. At "Turci, congitante. principa
800, scalas ad subeundas muros iuflpitas. adeo.
vere festinant. Tyrantius post aciem virgam {ρε-
ream gestans, alias blandiendo, alias minitanda
sagittaros sd menia impellere, quorum impes
tam totis viribus obnitendo sustinebant obsessi,
Joannes stipatus snis, et qui. arma. indutus. im-
perator aderat eum copiis universi« acrítef prae
Πατ]. .
Cum ergo ad Turcos fortuna prospera se. mox
contersura fu, ex Bomxorum acie media, dw
cem giganteim beljicosum fartemque. virvim Den
abstulit, 1s mlande plumbea in manus parte νὰ
sgteriori antequam tueesceret valueratas, perrupta
chlanyde ferrea, armis Achillzis opere pari, pra
dolore stare amplius non poterat. I» peratori
. ideo dixit : Firmiter ac. strenue hic sta, vulutq
curaturys ad navem tme confero, hngque. spatj u
revertar, Illa quippe hora adimplenda erant, qua
Jud:is 4 Jeremia dieta sunt : Ad Sedekiam sic !q
quemiyi : Hwe dicit Dominus Deus. Is1ael : Keae
cgo ela bellica, qua manibus vestris ges(atis, Jti
bus pugnalis adversus. regem Babylonis εἰ Ciiats
dgos, qui obsidiqne muros vestros cimgerunt, in
vos copgrertum : etin urbegy mediam il[os inducah.
In vos ira αρ indignntione gogmolgue, maps cg-
tensa, et brachio eluto coutra vos preliebor; hujus
wrbis incolas ferium. Homines εἰ jumenla siraga
magna interficientur : nog parcam eis, meque ig-
sorug — miserebor. lhmperator ejusque milites ,
quamvis eos, postquam Joannes recessit, payop
invasisset, totig tgmep viribus resjstebans.. Vemm
Turci mpris paulatim appropinquantes elypeig
protecti scalas, pec tamen aliquo $uccessü, ads
movere : lapidibus enim e snperiorj parie ita
deturbati ac obruti eunt, ut jucepto. desisterent,
Ronizi omnes et Imperapor ipse hostifyus dua
obsistunp, totisque viribus obuixi contendant, pa
Turci per mur] ruinam viam sibi inp urbem faga.
p rent, hi alia parte, ifa volente Deo, clam in eau
penetravere, 161 Conspecla. enim, quam £er-
coportam diximus, porta patente, quinqnaginia
ferme viri iuter tyranni satellites insignes per etg
jrruperuut : qui postqnam ín muri pinnas evaseie,
cum ardore pugnantes obvios nnasque, qui iude
jaculabantur, ezdgnt. Horrepdum tunc epecia-
culum. oculis obversabatur ; Romsorum eteuiim
Latjuorymque, Turcos scalgs muris admoventeg
pepulsantium, sjij casi, alii clausis ocyulig przci-
pies e muris se dedere; membrisque contusis
vita tandem acerbo fato privati sunt. Facile dein,
£eps sealjs applicati ip muros, Δημ volenti
sitiiles, snbierunt Turri.
µχκα; πρυσηλοῦντος τοῖς τείχτσι, o! μὲν πσρὰ τῶν χατεκόπησαν, οἱ ὃξ τοὺς ἐφ λα) μοὺς καμμύταγτες
l'ArROL, GR. CLVII,
DUCA
1100
ἀπὺ τοῦ τείχους ἔπιπτον, κατεῤῥωγότες τὰ σώματα, καὶ δεινῶς τὸ τέλος τῆς ζωῆς ἀποδθάλλοντες. Τὰς δὲ
χλίµακας ἀχωλύτως ἐκήγννον, χαὶ ἀνέθαινον ὡς ἀετοὶ πετόµενοι.
Nee ista. interim ques gerebantur, imperator ei- Α Οἱ δὲ 'Ῥωμαῖοι σὺν τῷ βασιλεῖ οὖκ ἑγίνωσχον «b
que militantes Roms reiciverant ; quod longius
ab eorum statione, qua Turci icruperunt, porta abe-
yat, praesertim vero. quia adversus oppugnanies
toii intenti erant. Turci quippe vigiuti puguis as-
sueti contra Ion2um unum bello miuus, quam
quivis eorum, aptum praeliabantur, ac propterea
Turcis resistere solummodo cogitabant. Cum ita-
que ος lmprosise e warorum parte superiori mis-
silibus se peti ac necari senpeissent, et Turcos in
urbem penctiasse conspexissent, in paries inte-
riores ejus tumultuautes fuga se recepere. Per por-
tam vero, qua Charsi dicitur, multitudine coarctatis
ae oppressis non patente introitu, qui viribus ac
rebere prastabant, invalidorum corporibus calca-
tis pervasere. Tunc quoque tyranni acies Homzo-
rum fuga auimadversa, clamore,subiato miseris-
que conculcatis ac casis, in urbem irrupit. Ad
poriam vero collapsoruw animamque agentium
corporibus ebseptam cum deveuissent, ingredi
nequivere; per muri itaque ruinam plurimi via
sibi quzalta obvios trucidarunt. Tunc imperator,
omni abjecta spe, animo ac corpore fatiscens,
clypeum eusemque manibus gestans, lamentabilem
ac commiseratione dignam vocem emisit : Nullus-
ne adest Christianus qui caput mihi amputet ? ab ou
ibus quippe desertus erat. Simul cum his verbis
Tarcus quidaro vulnus ei in faciem impressit, quo
accepto nudum caput genaique alteram alii Turco
prebuit. Leihali denique vulucre confossus, a
Jergo eum invadente alio, concidit : sic interfectum,
nec pro imperatore aguilum, tanquam manipula-
reu militem omiserunt. Porro duu in urbem hora
diei prima nondum orto sole perrumpunt Turci,
suorum tres solummodo destideraverunt. Urbem
Íngressi, et a. Charisi porta ad palatium diffusi, ob-
wios pariter ac fugientes interfecerunt. Nume-
vumque militum, qui urbi tuendw operam nava-
rent, quinguaginta millia quare Turci persuasi
ac lormidantes, duo illorum 169 millia neci de-
derupt. Quibus si compertum fuisset, universam
. bello aptam multitudinem octo millia non superare,
nullu& eorum periissct, Avaririz etenim adeo ob-
noxia hzc geus est, ut quilibet ezedis paterna vin-
dietam omittat, auroque accepto sicarium liberum
abire sinat 2 quanto magis cum, qui, nnlla ipsis
prius illata, ab eis injuriam patitur ; confecto
bello a multis, quibusenm collocutus sum, talia au-
divi : Terrore ac formidine ab eis qui In prima aeie
pugnaverant, perculsi, quotquot prim occurrerunt
cecidimus : siquidem vero tantam. in urbe ailitum
infrequentiam ac paucitatem cognoviasemus, om-
nes tanquam pecudes venumuatos distraxissemus.
Interea etiam tyranui Azapides, qui Tenitzeri vo-
Ὑενόμενον "ἦν γὰρ ἀπὸ paxpiüsv ἡ v&vouév τῶν
Τούρχων εἶσοδος, xal ἄλλως ὅτι ὑπὲρ τῶν ἄντιμα-
χόντων ἅπας ὁ σχολὸς jv. "Hsav γὰρ ἀντιπῶκ-
μοῦντες ἄνδρες µάχιμοι Ταῦρχοι εἴχοσι πρὸς ἕνα
Ῥωμαῖον, καὶ τοῦτον οὐ τόσον πολεμιστὴν ὡς civ
τυχόντα Τοῦρκον. Πρὸς ἐπείνους γοῦν ἣν xal ὁ axo-
Te, xai ἡ φροντίς. Τότε ἐξαίφνης ὁρῶσι βέλη ἐκ
τῶν ἄνω κατιόντα, xal χατασφάττοντα τούτους.
Ἀναθλέφαντες ὁρῶσι Τούρχωυς * li vrac δὶ εἰς φυ-
Yhv ἔνδον ἑτράπησαν, Καὶ μὴ δννάμενοι εἰσελθεῖν
διὰ τῆς πύλης τῆς ἑπονομαζομένης Χαρσοῦ, ottv-
χωρούμενοι διὰ τὸ πληθος, ol μὲν ἀλκὴν περιστ-
τέραν ἔχοντες, τοὺς ἀνάνδρους καταπατοῦντες, εἰς-
ἠρχοντο. Τότε fj τοῦ τυράννωω παράταξις ἱδόντες
B τὴν εροπὴν τῶν Ῥωμαίων, pid φωνῇ βοῄσαντες
εἰσέδραμον, χαταπατοῦντες τοὺς ἁθλίους, xal xa-
τασφάττοντες, Ἑλθόντες δὲ εἰς τὴν πύλην oix
ἡδυνήθησαν εἰσελθεῖν * ἣν γὰρ φραχεῖσα ὑπὺ τῶν
χαταπεαόντων 4ωμάτων xal λειποφυχησάντων. Ex
τῶν τείχεων οὖν οἱ πλεῖστοι διὰ τῶν ἑἐρειςίων
εἰσίρχοντο, xal τοὺς συναντῶντας χατέχοκτον, Ὁ
βασιλεὺς οὖν ἁπαχορεύσας ἑαυτὸν, ἱστάμενος fa-
στάζων σπάθην καὶ ἀτπίδα εἶπε λόγον λύπης ἄξιον"
Οὐκ ἔστι τις τῶν Χριστιανῶν toU Ααδεῖν τὴν
κεφαλήν µου ἀπ ἐμοῦ; ἣν γὰρ μονώτατος ἀτη-
λειφθείς. Ἑότε εἷς τῶν Τούρχων δοὺς αὐτῷ xad
πρύσωπον, xal πλήξας, χαὶ αὐτὸς τῷ Τούρκῳ ἑτέ-
βαν ἐχαρίσατα, τῶν ὄπισθεν U ἕτερος xatplav δοὺς
πληγὴν, ἔπεσε χατὰ γῆς * οὐ γὰρ ῄδεφαν ὅτι ὁ βα-
σιλεύς ἐστι, ἀλλ ὡς κοινὸν στρατιώτην ovy
θονατώσαντες ἀφῆχαν. Εἰσελθόντες δὲ οἱ Τοῦρχοι,
πλὴν τριῶν ἐν τῇ εἰσελεύσει οὐδεὶς ἄλλος ἁπώλετο,
"Hv γὰρ ὥρα πρώτη τῆς ἡμέρας, οὕπω ὑπὲρ yr»
φανέντος. [σελθόντων δὲ, xol διασχεδασθέντων
ἀπὸ τῆς πύλης Χαρισοῦ ἕως τοῦ παλατίον τὸν
ἁπαντήσαντα ἑἐφόνευον ὁμοίως καὶ τὸν φεύχοντα.
Κατέσφαξαν οὖν ἄνδρας µαχίµους ἕως χιλιάδας 02».
Καὶ γὰρ ol Τοῦρχοι ἐδεδοίχεσαν * σαν γὰρ iei
διαλοχιζόµενοι, ὅτι ἑντὸς τῆς πόλεως τούὐλάχιστον
ἔσονται πολεμισταὶ ὣς πεντηκονταχισχ/ίλιοι. "Ev
τούτῳ τοὺς δισχιλίους χατέσφαξαν. El γὰρ ἴδεσαν,
ὅτι nde τῶν ἑνόπλων στρατὸς οὐχ ὑπερθαίνει τοὺς
ὀχτακισχιλίους, οὐκ ἂν ἁπώλεσάν τινα ^ φιλοχρί-
D µατον yàp ὃν τὸ γένος τοῦτο, εἰ xal φονεῖις aot
χὸς ἑμπέσοι ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν, διὰ χρυσοῦ ἆπο-
λύουσι * πόσῳ μᾶλλον ὁ μὴ ἁδιχήσας, àXA' ὑπ' αὐ-
τοῦ ἀδιχούμενος ; xal γὰρ μετὰ τὸν πόλεμον ἑνέτν-
yov ἐγὼ πολλοῖς, xoi δμηγἠσαντό µοι, Πῶς φ,δυύ-
Μενοι τοὺς ἔμπροσθεν, ἐσφάττομεν τοὺς προλαθό--
τας. Καὶ γὰρ εἰ ἴδειμεν τοσαύτην ἀπορίαν ἂνδρ Y
Misc ἐν τῇ πόλει, τοὺς πάντας ὡς πρόδατα
επράχαµεν ἄν.
"ol δὲ τῆς αὐλῆς τοῦ τνρἆννου ᾿Ακάπιδες 195), οἱ
Ismaelis Bulljaldi nota.
(95) Αζῑπιδες, We vog proprie significat pedites :
pedites etian siut.
et jenitzeri co nomiue appellari. possunt, quod
Er
1101 | .
HISTORIA B5YZANTINA. —— 14 9
γαλ γενίτζαραι κἐχληνται, οἱ μὲν ἓν τῷ παλατίῳ A cantur, partim in palatium, partim jn monasteriunr
Χατέδραµον, οἱ δὲ πρὸς τὴν µεγάλον IIgo5pégou uoz
νην, τὴν ἐπιχεχλημένην Πέτραν, χαὶ ἐν τῷ μονῇ.
πῆς χώρας, kv ᾗ χαὶ fj εἰκὼγ τῆς πανάγνου µου Gto-
µήτορος ἓν εὑριαχομένη τότε ἐχεῖ. "Q γλὠσσα, καὶ
χείλη, ἡ μέλλουσα φθέχξασθα:. τὰ τῇ εἰκόνι συµ-
δάντα διὰ τὰς ἁμαρτίας αουἱ ᾿Αγωνικύμενοι οἱ
ἀἁποστάται τρῦ χαταδραμεῖν χαὶ ἄλλαθι, πέλεχυν ὁ
εἷν τῶν ἀσεζῶν ἐχτείνας, ὑπουργούντων τῶν µια-
ρῶν χειρῶν αὐτοῦ, εἰς τέσααρα Διεῖλε, χαὶ σὺν τῷ
τυχόντι χύσµῳ, ἕκαστος τὸ ἴδιον µερίδιν ἔλαδε,
xAhpov βάλλοντες, καὶ τὰ τῆς μονῆς τίμια σκεύη
ἁρπάσαντες ᾧχοντο, Kal εἰς τὰν τοῦ πρωτοφτρά:ο-
ρος οἴκον ἑμδάντες, θησαυροὺς Ώνοιξαν τοὺς πρό-
παλαι θηοανρισθέντας ἐξ ἡ μερῷῶν παλαιῶν, ἑξυπνί-
ζοντες τὰς εὐγενίδας ἐκ τῆς κοίτης * ἦν γὰρ ὁ Μάϊος
φέρων εἴκοσ, byviq (90), καὶ ὁ πρῳϊνὸς Όπνας {δ.ς
T» ἐν ὀφθαλμοῖς τῶν νέων xal νεαγίδων. Ὡς χθὲς
γὰρ xai πρότρ.ιτα θαῤῥοῦντες ἁμερίμνως ἑχοιτά-
ζοντο. Τότε στῖφος πολὺ τῶν ἀσεθῶν ὤχετο τὸν δρύ-
pov, τὸν ἀπάγοντα ἓν τῇ Μεγάλῃ ἐχχλησίᾳ, καὶ fiv
Vciv i$ ἑχατέρων τῶν μερῶν τι τέχνασμα. Πρωῖας
γὰρ οὔσης, ἔτι ληχοφεγγούσης τῆς ἡμέρας, τινὲς
τῶν Ῥωμαίων ἐν τῇ εἰσθολῇ τῶν Τούρκων xai τῇ
φυγῇ τῶν πολιτῶν ἔφθασαν φεύχοντες τοῦ χαταλα-
θεῖν τὰς οἰχίας, xal πρμηθεύσασβαι τὰ τέχνα wol
τὴν γυνφῖχα. Διαθαΐνοντες οὗ» vl; µέρεαι τοῦ Ταὐ-
pov (97) καὶ περχιοῦντες τὸν xlova τοῦ Σταυροῦι
αἱματόφυρτοι ὄντες ἠρωτῶντο παρὰ τῶν γυναικῶν, ᾿
τί ἄρα τὸ ἁποθάν. Ώ» οὖν Ίχουσαν τὴν ἀπευχταίαν
ἐχείνην φωνῖν, Ἐντὺς τοῦ τδίχους τῆς πόλεω; πολέ-
µιοι κατφσφάττοήτες τὸὺυς Ῥωμαίους * τὸ μὲν πρῶτ
τον oüx ἐπίστευσᾶν, ἀλλὰ μᾶλλον xal «ὁδρίσαντες,
xai ἐξουθενίσαντες, ὡς ἀπαίσιον μηνυτήν * ὅπι-
σθεν δὲ τούτου ἕτερον, xal pes αὐτὸν ἄλλον, ὅλους
αἱματοφύρτους, ἔγνωσαν, ὅτι Ίγγικεν ἐν χείλεσι τὸ
πυτῄριον τῆς ὀργῆς Κυρίου. Πᾶσαι οὖν γυναίκες,
χαὶ Άνδρες, μοναχοὶ, µονάζουσαι ἓν τῇ Μεγάλη ἐκ-
χκλγσίᾳ ἔθεον, βαστάζοντες ἐν tali ὠλέναις τὰ νή-
π.α αὐτῶν, ἄνδρες τε καὶ γυνα]νες, ἀφέντες τοὺς οἵ-
Χους αὐτῶν τῷ βουλομένῳ χωρεῖν. Καὶ ἦν ἰδεῖν
ἀγυιὰν.ἐχείνην πεπυχνωµένην πλήρη ἀνθρώπων. Τὸ
δὲ προσγεύγειν ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐχχλησίᾳ τοὺς máiv-
τας, τί ; σαν πρὺ πολλῶν χρόνων ἀχούοντες παρά
magnt βιπευγβοτί sancti Joannis Baptisize, φις
Petra diceRatur, concursant, Alii monasterium re-
gionis urbis, in quo June palam proposita conspi-
ciebatur imago intemeraye. Mapris. Dej; Domine
pez, jnvadunt, Qua lingua, quibusve labiis elo-
Qui, qnisquig taudem tu es, poteris ρα quie propter
peccata (ua imagini- illi tung. contigerunt ? huer
apostatas istos impios, alio currere diripiendi
causa fesüinautes, unus aciugce siricto eam, el
quiQdqui | orpamenti inerat, impuris manibus suis
jn (ΓΣΑ quatuor discidit, et sorte ducta suum
quisque tulit : direpta taydem monasterii pretiosa
eupelleegile abierunt. In domum deinde Protostra-
teris irruptione facta, (liegaurqs multis annis con-
gestos effraeuis arcis recluserunt, feminas nobiles
$0mno lecto1ue exeifaruut ; Maii ejenim mensis
dies vicesimus nonus agebatur, acpleicentium
puellaru:uque palpebris suavia ac dulcjs somnug
ante|ucanus ea diej hora insidebat, cum securi a«
'webus suis con(si, ut heri ac nudiustergius, somno:
iudulgerept. |wpiorym quoque densum agwen cur-
sim et cum inpelu ju Magnani ecclesiam fertur:
species que strategematjs ράλι iuter istas turbas
' Vrinque cQnspiciendam δρ dedit. Sub. auroram
quidem. Domi, Turcis in urbem. irryumpentibus,
civibusque terga dantibus, in domug suas uxorum
ac liberorym saluti consulturi confugerunt, et dum ^
cruentali per urbis regionem a Tauro-denomina-
tain, ultraque Crueis columnam transcurrunt, a fe-
minis, quid rei esset, iiderrogantur. Primo qui-
dem verba jsta. abowiiinapda, hostes intra. muros
urbis penelragsce, 3c Homamos ab ijs czesos,' asse-
renti fides noir colum regata, ged ejiam coniume-
liz ac probra, ut in nuutium infqustum. ac jnaysmi-
catum, jacta sunt. Ubi vero alterum, teitiumque a
ergo subsequentes 163 totos cruore aspersos con?
spexcre, tunc irg Domini calicem labiis suis 3dim9-
tum esse. demum senserunt. Omnes. itaque viri,
niulieres, monachi, et moniales in Magnam eccl--
siam concursant ; patres. matresque familias sinu
et uluis infantes suos in illud templum gestantes,
desertas douios suas reliquere : viumque co duccu-
lem bowinuu turba couferta plenam videre tuu
τινων φευδοµάντεων, πῶς μέλλει Τούρχοις παρᾳ- D licuit, Quamobrem vcro ad ecclesiam Maguam 0tu-
Ismaelis Bullialdi pote.
(96) Ὁ Μάϊος φέρων εἴκρρι ἔγνέα. Capta fuit D accurate omnia, qux ad. urbis obsidionem. perti-
Constantinopolis auto 1453, Maii 29, üt quoque
Puoranzcs et Leonardus, qui obsidionem toleravere,
res.autur : quare nollj chronofogi coutra horum -
aucloritalem audiendi sunt, Àunus Hegire 857
tunc agebatur et. Tziumadi-evel dies 20 ; «(perat
autein annus ille Januarii die 19, 1455. Fueruut
itaque iuitia mensium, Muharam Januarii 19, Se-
her Februarii 11," Rebi-ulevel Martii. 12, Πδ-
Di -utácbir Apritis 11, Tziumagd-evel Maii 10,
cujus proiude mensis dies 29 fuit Tziumad-cvel
dies 20. .
Qui cenferre voict Dueze narrationem de ezpu-
gnata Constantinopoli cum aliorum narrationilius,
9.!eat Leovardum Chiensem cum Philippi Loniceri
bistoria editunr: Laonicum lib. vu), Phuangem, qui
nent, complexus est lib. nr a cap. 12 ad 19. Jusii-
. nhisnus porro »pud plerosque male audit, et. pro-
pter ouissau) ituri propygualionem, accepto levi
tantum vulnei:e, ignavia accusatur, Errorem etiam
gravei admissum ab ipso notant : quod, 'lóco cui
praeerat decedens, - nullum, qui | iinperaret, sub-
stituit. |n iusula. Chjo inglorius postea obiit, ut
tra jit Petrus Bizarus Ilistorie S. P. D. Genuensis:
lib. xu. Augustinu$ Justinianus in Amnalibus, cl
Lelieta lib. x, vulrius 1etliale ipsum accepisse scrie
unt.
(97) Τοῖς µέρεσι τοῦ Ταύρου. Tauri regio est
illa, in qua '*sultani Boj:ziis meschita εἰ bajucà
πιό σα) sunt. ' Ut
1103
DUC.E
1101
pes confusiebant * Ante multos annos a falsisqui- A 6.02vat d πύκις, xal «σελθεῖν ἐντὰς μετὰ 6v.3-
busdam vatibus sub Turcorum jugum urbem imit-
tendami esse audierant ; ipsosque in eam vi itru-
puros, Ro owosque tricidando, ad magii Constau-
tini columnam. u-que proecessuros csse, Ubi eo
ventum foret, augelum e coelo descensurum, qui
siricium gladium, sinmalque imperium viro ێuidam
obscuro, tenui. adivodum 46 egeno, celum illi
i»sidenti, (3 ibus affatus cum verbis, traderet :
Gla.lium tuuc accipe, et popttlum Dei vindica ; sta-
timque terga daturos Turcos ; quibus fugientibus
KRowizi magna strsge cdita. in-tarent ;: illos. urtio
non *olum, sedctiam. ex Occidentis regionibns,
ipsaque Anatolia, ad locuin usque Monodendrimn
dictum in Persi: finibus situm, cexpelferent, Hac
µέεως, xal χαταχόπτεσθαι τοὺς Ῥιωμαίους xap' αὐ-
τῶν, ἄχρι τοῦ xlovoc τοῦ µεγάλευ Κωνσταντίνου 931.
Μετὰ 6$ ταῦτα χαταθὰς ἄγγελος φέρων ῥομφαίαν,
παραδώσει thv βασιλείαν οὖν τῇ ῥομφαίᾳ ἀνωνύμφ
τινὶ ἀνδρὶ, εὐρεθέντι τότε ἓν τῷ x'ovi lata εένῳ,
λίαν ἀπερίττῳ xal πενιχρῷ. καὶ ἑἐρεῖ αὐτῷ ' Λάῑε
«rv ῥομφαίαν τανττν, xal ἐκδ'χησον οὖν λαὸν Κ.-
ῥρίωυ. Τότε τροπὴν ἕἔξονται οἱ Τοῦρχοι, xat οἱ Ῥω.
pato: χαταδιώξαυσιν αὐτοὺς χάπτοντες ^ xa* i5
λάσουσι καὶ ἐκ τῆς πόλεως, xal ἀπὸ τῆς δύσευς,
xai ἀπὸ τῶν τὴς ἀνατολῆς μερῶν, ἄγρις ὁρίων Mig
σίας, ἓν τόπῳ καλουμένῳ Μονεδενδρίῳ. Ταῦτά τινες
ὡς ἀποθησόμενα ἔχοντες ἔτρεγονυ, χαὶ τοὺς ἄλλους
ἑσυμδούλενον vol yetv. A0: ἣν τῶν Ῥωμαίων f σχὲ-
exitum habitura persussi quidam ad ecclesiam eur- B dac, fv xat πρ) χρύνων πολλῶν σαν μελετώντ:ς,
rchant, aliosque sequi hortabantir. Hauc Rowsi a
maltis jaw 115 opinionem, ut ctiam factis dovue-
cunt, pricceperaut, ut, si post se Crucis columnam
relinquerent, iram Dei impendentei suis cervicibus
declinarent. Quapreptier in Magnam ecclesiam con-
fugecc. Templi itaque illius amplissimi etim inferior
4108, tum supcriores pergulz, vestibula, peristylia,
omnesque anguli, horz unius spatio turba. virorum
ac mulierum infinita referti fuere, cujus etiam portis
clausis intus se multituioloco freta, salutemmque iude
speraus continuit. lifelices ac ulseri Rowmzi,templum
Hind, quod beri ac ouduistertius spelyneaim et altare
diereticorum appeliabatis, quod nullus vestrum, ne
ypolueretur, wdibat, ob celebratam in co liturgiam
ab iis qui concordiam Ecclesiarum an. plectuntur,
feo nunc. irato ac succensente, meritasque pobnas
3 vobis exigente, in iliud velut salutis portum con-
fugitis. Sed neque viudici juste Dei ir» ponas
lu :ntes, intra viscera vestra pacis cogitatione et de-
siderio coni uovemini, In tauta. siquiiem clade ac
calamitate, si angelus colo advcniens vos ad hunc
modum alloquerewur ; Pacem et concordiam | Eccle-
sig du.nmodo colaiís et amplectamini, hostes urbe
pellam ; in càm. conditionem baud conscntretis ;
τὸ vov πραχθὲν, ὅτι El χαταλείψ,μεν τὸν rice
τοῦ Σταυροῦ ἑξήπισθεν ἡμῶν, φευξόμεῦα τῆς με]-
λούσης ὀργῆς. Καὶ αὕττ ἣν ἡ φυγὴ τῆς ἐν τῇ M--
γάλῃ ἐχκλησίᾳ εἰσόδου. Ἐγένετο οὖν &v υιᾷ 5 ρὰ ὁ
ὑπερμεγέθης ἐχεῖνος ναὺς πλήρ”ς ἀνδρῶν τε χαὶ
Ὑνυναικῶν, xal χάτω καὶ ἅ-ω, xot ἐν τοῖς περιαν-
Alote, καὶ ἐν παντὶ τόπῳ ὄχλος ἀναρίθμητος. Ν.εί-
σαντες δὶ τὰς θύρας εἰστλχεσαν, τὴν παρ a9: 9
σωτηρίαν ἑλπίζοντες, "D δύσ-ηνοι ᾿Ρωμεῖοι, ὦὥ
ἄθλιοι, τὸν ναὺν ὃν ἐχαλεῖτε χθὲς, χαὶ πρὸ εν χθὶς —
σπήλαιον καὶ βωμὸν αἱρετιχῶν, χαὶ ἄνθρωτος cox
«ἰσίρχειο ἐξ ὑμῶν ἑἐντὸς, ἵνα μὴ μιανθὴ, δ.ὰ τὸ
ἱερουργῆσαι ἕνδον τοὺς τὴν ἕνωσιν τῆς Ἐκκλησίας
ἀσπαζομένους, vov ἕνεχα τῆς ἐπελθούσης ὀργῆς ὡς
σωτῇρ.ον λύτρον ἐνδύεσθε. ᾽Αλλ) οὐδὲ «τῆς δ.καία-
ὀργῆς ἐπεχθούσης, ἐκίνησεν ἂν τὰ σπλάγχνα ὑμῶν
«pc εἰρήνην». Kat γὰρ iv τοσαύτῃ περιστάσει, εἰ
ἄγγελος κάτήρχετο ἀπ᾿ οὐρανοῦ, ἔρω-ῶν pd; - El
δέχεσθε τὴν ἔνωσιν, καὶ rijv εἱρηνικὴν κατά-
στασιν εῆς Ἐκκλησ/.ς, διώξω εοὺς ἐχθρεὶς éx
εἲς «όλαως * οὐκ ἂν σννετίθ:σθε. Ei δὲ x2: αυνετὲ.
θεοθε, φεῦδος ἂν fjv τ) σ,ντιθέμενον ; ἵστσιν οἱ λό
Ίοντες πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, Κρεῖτιον ἐμπεσεῖν εἰς
χείρας τῶν Τούρχων 3] Φράγκων.
2d quam ctiam. adduci, ficte Uotmien et siaulate id ageretis. 188 Hujus sibi eonscH sant illi, qui psu.
cos ante dies in Turcorum, quam Francorum potestatem devenire, satius esse. dicebant,
inteiea vero Tusci, dum. discursan!, cedunt, in
servitmtein. rapiunt, ad templum. illud hora diei
Ίότε ol Τοῦρκοι κουρσεύοντες, σφάττοντες, αἰχμα-
λωτίζοντες, ἔφθασαν ἐν τῷ ναῷ, οὕπω πρώ:τς ὥ-ος
prius ne idum exacta pervenere. Valvas clausae p Παρελθούσης, καὶ εὑρόντες τὰς πύλας αεκλει͵μὲ-
securibus confestim deturbant ac. dejiciunt : stri-
ctis deit.de gladiis illud ingressi, ac populi multi-
iudineu innumeram coutuiti, mancipia nullo, in
tercedente, xol obsistente, omnibus ctiam seipsos
pecudum more prodentibus, singuli vinciunt. Quis
cladem 4ο calamitatem illam. euarrabit ? quis la-
mentab:les ejulaiiones infautiunque vagitua. refe-
ret ?. quis. matrum laeryinas patruuque fletus
describet ?.— Τήνου de. turba. quivis delicailo-
rem interque mepialeg for . oam contrectat. Viu-
ctam abducit aliquis, quam validiof. superveniens
ενας, σὺν ταῖς πελέχεσιν ἔδαλον κάτω μὴ βραδύναν-
τες. Ἐλθόντες δὲ ξιφίρεις ἑἐντὸς, xat ἱδάντες civ
μυριάρ:θµον δῆβον, ἕχαστος τὸν [ἴδ.υν αἰχμάλωτω
ἐδέσμει. Οὐ γὰρ ἦν bil ὁ ἀντιλέγων, fj ὁ μὴ «ροδι-
6o); ἑαυτὸν ὡς πρόδατον. Tí; ἐστιν ὃς διηγήσεται
tty ἑἐχεῖ συμφεράν; Τίς τοὺς Υεγονότας τότε χλσν-
Vpove καὶ Que; τῶν νηπίων, καὶ τὰ cuv Soi δᾶ-
xpua νῶν µητέρων, καὶ τῶν πατέρων τοὺς ἑἐδυρ οὓς
&l; διηγἡσέται , ο τυχὼν Τοὔρχος τὴν τρνρ2ρω:έ-
pav ἐρευνᾷ, την ὡραίαν ἓν μον. ζούσαις προκα:ει(Σ
μὲν εἷς ἄλλη, δὲ δννάστης ἁρπάζων ἑδέσα:ε, ἡ -ᾱὲ
Γσυικοιί Βυ 1 ἰ note.
(98) "Azpt τοῦ xloroc τοῦ μεγά.]ου Κωγστα»-
τό ουν. Eadcm est cum columna crucis ;. liodie. ευ-
(ενα creinata »ppelfatur, quod incendiis teta de-
foi usta sit.
LÀ
Ποπ
HISTORIA BYZANTINA.
1106
τῆς ἁρπαγῆς καὶ τοῦ ἑλνυτμοῦ. αἰτία πλόχχμοι τρι- À abripit. Ad rapien lun. trahendumque coms eiiri
yov, στηθέων xal μασθῶν ἀποχαλύψεις, βραχιόνων
ἑκτάσεις. Τότε ἐδεσμεῖτο δούλη σὺν τῇ χυρίᾳ. δὲ-
σπάτης σὺν τῷ ἀργυρωνήτῳ ἁρχικανδρίτης οὖν τῷ
Ü τρυφεροὶ νέοι σὺν παρθένηις, παρθέν.ι
&: οὐχ ἑώρᾳ ἥλιος, παρθένο: à; 6 vsvvftisaq όλις
ἔθλεπεν, ἑλχόμεναι ' εἰ yxp κ) βίᾳ ἀντωβοῦντο,
κ. ῥαθδιζόμεναι. Ἠθούλετο yàp ὁ σχυλεύσας εἰς
τ΄πον ἄγειν, 3» παρακαταθέµενος iv' ἀσφα)είᾳ,
στραφΏναι xal δτυτέραν πραΐῖδαν ποιῄσαι καὶ τρ[-
τη». Εγιάζοντο οἱ ἄρταγες. «l ἐχδικῆται τοῦ θεοῦ,
χαὶ πάντας ἣν ἰδεῖν ἐν μιᾷ ὥρᾳ δεσµωθέντας, τοὺς
μὲν ἄῤῥενας σὺν χαλωδίοις, τὰς δὲ γυναῖχας σὺν
τοῖς σηυδαρίοις αὐτῶν. Καὶ ἣν ἰδεῖν ὁρμαθοὺς ἐξερ-
χοµένους ἀπείρους ἐκ τοῦ ναοῦ, καὶ ἐκ «y ἁδύτων
τοῦ ναοῦ, ὥσπερ ὀγέλας, xol ποίμνια προδάτων,
xXalevteg, ὁδυρόμενοι, καὶ ὁ ἑλεῶν οὐκ ἣν. Τὰ δὲ
τοῦ ναοῦ πῶς; τί einn; h 4 λαλήσω» Ἐκολλέθη
ἡ ὙΥλῶσσά µου τῷ λάρυνγί µου. 02 δύναμαι ἑλκῦσα:
π.εὔμα, τοῦ στόµατό; µου σφραγέντος. Αὐθωρὸν οἱ
χύνες τὰς ἁγίας εἰχόνας κχατέκογαν, τὸν κόσμον ἀφε-
λήντες, τὰς λύσεις, µανουάλια, ἑνδυτὰς τῆς ἁγίας
τραπένης. Τὰ φωτοξόχα ἀγγεῖα ἄλλα φθείροντες,
ἕτερι λαμθάνοντες. τὰ τοῦ ἱεροῦ σχευορυλαχίου τί-
µια καὶ ἱερὰ σκεύη, χρυσᾶ v: καὶ ἀργυρᾶ, καὶ ἐξ
ἄλλης τιµίας ὕλης κατασχευα]θέντα ἅπαντα ἐν μιᾷ
ῥοπῇ cuviyayov, ἀφέντες τὸν valw ἔρημον xal
Youvhw, μηδ ὁτιοῦν καταλείψαντες. Τότε ἐπληροῦν-
το χαὶ ἓν τῇ via Σιὼν τὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ
(020) *
4ο cincinni, pectus ac papille denudata, bra-
chia etíam jactando estensa. iuvitabant. Doiusua
cuim ancilla, berus eum mancipio suo ewpto vin-
ciebantur. Arcbiman lrità cum janitore suo; 4eli-
cali ac ten?ri juvenes cum virginibus, quas solis
ardor noa jiufuscarat, quasque pater viz. conspee
xerat ; et si raptoreu vi repellere conate fuissent,
fuste verberatae. agebantur. Przdam quippe suam
in locum tutum deducere volebat przdo, iterum
tertioque ad diripienduim reversurus. Hors uniuz
spatium pradonibus istis, ire diving ministris ac
vindicibus, ad vincien lum ones satis fyit. Mares
equidem funibus revinctos, (cminas vcro fasciis ea-
rum redimiculisque alligatas; concatenatorum
B deinde longos innumcerosque ordines ejulantium,
erumneque sug illaerymantium c ten plo. adytis-
que exeuntes intueri licebat ; nee, qui eorum mi.
seria ac calamitite tangeretur, ullus aderat. Do
templo autem quid. loquar ?* Adhws't liugua fauci-
. bus meis, ore obducto spiritum ducere nequeo,
Canes illi sanctas iioagines orna nentis, torquibua
nempe et armilis ablatis, illico disruperunt. Sa-
crau mensam contegentes mappas rapuerunt. Lu- '
cernis sustinendis vasa partim fregerunt, partiin tt
lerunt, [n sacrario pretiosa et sancta, qux asserva-
bantur, ex auro, argento aliave exim'a materia vasa,
temporis momento cuncta compilarunt ac convasa-
-un!, omnibusque rebus spoliatum ae nudatum teme-
"A gus τοῦ προφήτου Acyópzva * Τάδε «έχει Κύριος C Plumsolitudine compleverunt. Tunc in nova Sioa,
ὁ Θες ὁ navcoxpdtep* Εκδικήσω ἐπὶ cá θυσια-
στήρια Βεθῇ.1, καὶ κατασκαφἠσεται, τὰ κἑρατα
Tcov ὑησιασρίου συγτρίψω, xa) πεσοῦνται ὑπὸ
τὴν Τῆν' καὶ τάξω τὸν οἶκον τὸν περίατερον ἐπὶ
τὸ» clxor τὸν θερινόν. Καὶ ἀπο.]οῦνται οἱ οἶκοι οἱ
ἐ.ἐεράνεω"οι, καὶ ἀραγισθήσονεαι οἶκοι ἕτεροι
πο lol, «έτει Κύριος. ᾽Απῶσμαι τὰς ἑορτὰς ὑμῶν,
κα) ob μὴ ἐσφρ’ινθῶ ἐν ταῖς ἑορταῖς [πανηγύ-
gs3t inteil.] ὑμῶν. Διότι εἰ ἐνέγχηεέ poi éloxav-
ζαμειτα καὶ Ὀυσίας ὑμῶν, obx ἐπιθιέψομαι.
ἠ)ετάστησον ἁπ᾿ ἁμοῦ ἧχον' ᾠδῶν σου, καὶ yaA-
[Ov ὀργιίνων σου οὑκ ἀκούσομαι. Kal εἶπε Κύ-
p'oc πρός µε. "Ηκει τὸ πέρας ἐπὶ τὸν Aaóx. tov
᾿Ισραή 1 οὐκ ἔτι ob pi] προσθῶ τοῦ παρεἀθεῖν
αὐτέὲγν, καὶ ὁ λουύξει τὰ φατνώματα τοῦ ναοῦ àv
ἑλεείνῃ τῇ ἡμέρα, 1έγει Κύριος. Ακούσατε δὴ
ταῦτα οἱ ἐκθλ/δοντες elc có. πρωῖ πένητα, xal
χαταδιαστεύοντες πτωχοὺς ἀπὸ τῆς γῆς. Οἱ
A vorrsc, Πότε δε. εύσεται ὁ μὴν, καὶ ἐμπω.ή-
c ofi&v. ; xal πότε ἦξει τὰ Xa66ata, καὶ dvoito-
(εν Üüncavgobc, τοῦ ποιῆσαι μιχρὸν τὸ µέτρον,
χαὶ τοῦ μεγα.]ῦμαι czáspiov, καὶ ποιῆσαι ζυγὸν
εδικον. τοῦ κτᾶσδαι ἐν ἀργυρίῳ ατωχοὺς καὶ
τ«επεινεὺς ἆδ' ὑποδημάτων», ἐν ἑχείρῃ τῇ
1]/.έρᾳ, «Ἰόγει Κύριος, δύσεται ὁ ἢ ]ιος µεσηιι:
€p ας. xal συσκοτᾶσει ἐπὶ γῆς àry ἡμέρᾳ φωτός.
Καὶ µετιστρέψω τὰς ἑορτᾶς «ὑμῶν εἰς πένθος.
xul πάσας τὰς ᾠδὰς ὑμῶν εἰς Üprrer.
ὄτυχε γὰρ iv ἐχείνῃ τῇ φεθεᾷ ἡμέρᾳ τῆς ouv-
quis per prophetam Amos Deus locutus est, exitum
haljuerunt: Hec d'cit Dominus Deus omnipetens : De
allaribus Bethel vindictam sumam, et cornua altaris
suffossa cadent, terraque 1 G5 obrueniur; conterasa
εἰ deturbabo domum altam seu pinnatam in «esti-
tram, Peribunt domus eburneg, multeque alie solu
equabuutur, dicit Dominus. Festivitates — vestras
aversatus sum, neque earum celebritates me delectant.
Πο:οεαµεία et. victimas si mihi obtuleritis, propter-
ea mou respiciam, Odarum tuarum sonum apage a
me. organormm tuorum. psaluuum non audiam. — Di-
zitque mihi Dominus : Populi mei Israe! finis adest ;
ultionem. de illo amplius non diferam. In illa die
ululabunt templi laquearía, ait Dominus. Audite jam
D isia vos qui pauperem mane affligebatis, mendicirque
terre iuperabatis. Qui dicunt, Quando mensis exa-
cius erit, ut. vendamus ? quando aderunt. Sabbata,
ut thesauros (horrea) aperiamuws, inminutaque men-
sura merces ([rumentin) in illis reconditas venda-
mus ; pondus earum corrupt arum interim augeumus,
el libra ad fullendum corrupta, parva pecunia mendi-
cos emaimus, humilisque sortis homines pro calceis
possideamus ? Die illa, dicit. Dominus, sol meriuie
otcidet, εί die lucido tenebra terra offundentur.
Festivitates vestrus in [uctum convertam, et omnes
cantus vesiros in planctum ei lamentationes.,
llorrenda equidem ilia die, qua urbe expujnita
1103
DUC.E
1101
ges confusiebant * Ante mnltos annos a falsis qui- A 6.02vat ἡ πύλες, xal edsckOelv. ἐντὸς μετὰ 6us3-
busdam vatibus sub Turcorum jugum urbem. mit-
tendam esse audierant ; ipsosque jin eam vi irru-
puros, Ro:smosque tricdando, ad magni Constau-
tini columnam «16 proecessuros csse. Ubi eo
ventuni foret, augelam e. coelo descensurum, qui
strictum gladium, simnique imperium viro €uidam
obscuro, tenui. adivodum 46 egeno, οσο να» illi
i»sidenti, (a ibus affatus eum verbis, traderet :
Gla.lium liuuc accipe, et populum Dei vindica ; sta-
timque terga daturos Turcos ; quibus fugientibus
οι! magna strsge edita. iustarent ;. iilos. urhe
nou solum, fel ctiam. ex. Occidentis regionibus,
ipsaque Anstolia, ad lucu: usque Monodendriomn
dictum iu Persi finibus situm, expelferent, Hiec
µεως, xal χαταχόπτεσθαι τοὺς ΤῬωμαίους παρ αὐ-
τῶν, ἄχρι τοῦ xlovoc τοῦ µεγάλ»ευ Κωνσταντίνου 931.
Μετὰ δὶ ταῦτα καταθὰς ἄγγε)ος φέρων ῥοημφαίαν,
παραδώσει thv βασιλείαν σὺν τῇᾗ ῥομφαίᾳ ἀνωνύμῳ
τινὶ ἀνδρὶ, εὑρεθέντι τότε ἓν τῷ χ΄ονι [στα μένῳ,
λίαν ἀπερίττῳ χαὶ πενιχρῷ, καὶ ἐρεῖ αὑτῷ ' Λάῑε
«rv» ῥομφαίαν ταύττν, καὶ ἐκδ'χησον οὺν λαὸδν Κν-
ῥίωυ. Tóxs τροπὴν ἕἔξονται οἱ Τοῦρχοι, xal οἱ "Iv
μαῖοι χαταδιώξλυσιν αὐτοὺς Χήπτοντες "^ καν ite
λάσουσι καὶ ἐκ τῆς πόλεως, xal ἀπὸ τῆς δύσεως,
χαὶ àzb τῶν τῆς ἀνατολῆς μερῶν, ἄχρις ὁρίω» Η:ρ
σίας, àv són χαλονµένῳ Μονοδςνδείῳ. Taus& τινες
ὡς ἀποθησαόμενα ἔχοντες ἔτρεγον, καὶ τοὺς Gus;
. ἑσυμθούλευον τερέχειν. Αὕτη ἣν τῶν Ῥωμαίων fj σχὲ-
exitum-hahitura persuasi quidam ad ecclesiam eur- B Φις, fv καὶ πρ) χρύνων πολλῶν σαν μελετώντ:ς,
rehant, aliosque sequi hortabantur. Hanc Romsei a
maltis jun aünis opinionem, ut etiam factis docue-
runt, pricceperant, ut, si post se Crucis columnam
relinquerent, iram Dei impeudentem suis cervicibus:
declinarent. Qaaprepter in Magnam ecclesiam con-
fugecc. Templi itaque illios amplissimi eum inferior
arca, tum supcriores pergulz, vestibula, perist viia,
omnesque anguli, hore unius spatio turba. virorum
ac mulierum infinita referti fuere, cujus etiam portis
clausis intus se multitudoloco freta, salutemque iude
speraus continuit. lufelices ac miseri lRomai, templum
lind, quod licri ac nudiustertius speluneam et altare
hereticorum | appeltabatis, quod ntwllas vestrum, ue
ypolueretor, sdibat, ob celebratam iu co liturgiam
ab lis qui concordiam Ecclesiarum an plectuntur,
fo nuuc. ἱγιίο ac succensente, meritasque posuas
a vobis exigente, in illud velut salutis portum cen-
fugitis. Sed neque: viudici juste Dei irs ponas
ju :ntes, intra viscera vestra pacis eegitatione et de-
siderio com wovemini. In tauta. siquilem clade ac
calamitate, si angelus carlo adveniens vos ad hunc
medum alloqueretue ; Pacem et concordiam — Eccle-
sie du.umodo colaiis et emplcciamini, hostes. urbe
pellam ; in cam. conditionem baud couscntretis ;
τὸ νὺν πραχθὲν, ὅτι El xetvalel]spev. τὸν χίου
τοῦ Σταυροῦ ἑξήπισθεν ἡμῶν, φευξόμεθα τῆς pu
λούσης ὀργῆς. Καὶ αὕττ ἣν ἡ φυγὴ τῆς dv τῇ M--
γάλῃ ἐχκλησίᾳ εἰσόδου. Ἐγένετο οὖν £v μιᾷ «£20
ὑπερμεγέθης ἐχεῖνος ναὺς πλήρ-ς ἀνδρῶν τε χαὶ
Ὑυναικῶν, καὶ κάτω καὶ &, xat ἐν τοῖς περιαν-
Alotc, καὶ àv παντὶ τόπῳ ὄχλος ἀναρίθμητος. Ν,εί-
σαντες δὶ τὰς θύρας εἰστήχεσαν, thv παρ αὖ-
σωτηρίαν ἑλπίζοντες, "D δύσ-ηνοι ᾿Ῥωμεῖοι, ὦ
ἄθλιοι, τὸν ναὺν ὃν ἐχαλεῖτε χθὲς, χαὶ πρὸ τὴν χδὲς
σπήλαιον καὶ βωμὸν αἱρετιχῶν, xa ἄνθρωπος vix
«ἰσίρχειο ἐξ ὑμῶν ἑἐντὸς, ἵνα μὴ μιανθὴ, δ.ὰ τὸ
ἱερουργῆσαι ἕνδον τοὺς τὴν ἔνωσιν τῆς Ἐκχλησίας
ἀσπαζομένους, vov ἕνεχα τῆς ἐπελθούσης ὀργῆς ὡς
σωτήρ.ον λύτρον ἐνδύεσθε. Αλλ' οὐδὲ «ες διχαία-
ὀργῆς ἐπεκθούσης, ἐχίνησεν ἂν «X σπλάγχνα ὑμῶν
πρ)ς εἰρήνην. Καὶ yàp iv τοσαύτῃ περ.οτάσει, si
ἄγγελος χατήρχετο ἀπ᾿ οὐρανοὺ, ἐρωτῶν ἡμᾶς : El
δέχεσθε tv ὄνωσιν, καὶ τν εἱρηγικὴν κατά-
στασιν τῆς Ἐκκλησίας, διώξω εοὺς ἐχθροὶς ἐχ
ες 4ό εως * οὐχ ἂν σννετίθτσαθε. Ei δὲ xxt συνετί.
θεσθε, φεύδος ἂν fiv «5 σ»ντιθέµενον ; ἴπισιν οἱ λό
Ίοντες πρὸ ὀλίγων Ἀμερῶν, Κρεῖτιον ἐμπεσεῖν εἰς
χείρας τῶν Τούρχων ἢ Φράγκων.
2d quam ctiam adduci, ficte Coen οἱ θἰαιοίοιο id ageretis. 1θῇ, Hujus sibi eonscii sant illi, qui pau.
Cos ante dies in Turcorum, quam Francorum potestatem devenire, satius esse. dicebant.
luteresa vero Tusci, dum. discursant, cedunt, in
servitutes. rapiunt, 34 templum. illud hora diei
Τότε οἱ Τοῦρκοι κουρσεύοντεςο σφάττοντες, αἶχμα”
λωτίζοντας, ἔφθασαν kv τῷ ναῷ, οὕπω πρώ:ις à oq
priua ng idum exacta. pervenere. Valvas clausae D παρελθυύσης, καὶ εὑρόντες τὰς πύλας κεχλει;μέ-
ουρίας confestim deturbant ac. dejiciumnt : οἱτὶ-
ctis deit.de gladiis illud ingressi, ac. populi multi-
iudinem innumeram coutuiti, mancipia nullo, η
tercedente, vol obsistente, omnibus etiam seipsos
pecudum more predeptibus, singuli vinciunt. Quis
cladem ae calamitatem illam. enarrabit ? quis la-
ioeptab:iles ejulaiiones infautiutuque vagitua refe-
ret Ἱ quis niatrum. laerymas— patruuimue fletus
describet ? Turcus. de turba. quivis delicatío-
rem interque niepialeg for , o8am contrectat, λα
ctam abdueit aliquis, quam validiof. superveniens
. V4, σὺν ταῖς πελέχεσιν ἔδαλον κάτω μὴ βραδύναν-
τες. ἸΕλθόῦτες δὲ ξιφίρεις ἑἐντὸς, xat ἱδάντες τὸν
μυριάρ:θµον δῆβον, ἕκαστος τὸν ἴδ.υν αἰχμάλωτον
ἑδέσμοι. Οὐ γὰρ ἦν ἐχεῖ ὁ ἀντιλέγων, ἡ ὁ μὴ κροδι-
δώς ἑαυτὸν ὡς πρόδατον. Τίς ἐστιν ὃς διτΥύσεται
τν ἐχεῖ συμφεράν; Τίς τοὺς Υεγονότας τότε χλσν-
ἡμοὺς καὶ φωνὰς τῶν νηπίων, καὶ τὰ σὺν Sor ὃδα-
χρυα νῶν µητέρων, καὶ Qu πατέρων τοὺς ἐδυρ :07;
τίς διηγ{πέται Ὁ TUXQV Τοῦρχος τὴν τρυρίρω-έ-
pav ἑἐρευνᾷ, την ὡραίαν ἓν μον. ζούσαις προκα:εἰχξ
μὲν elg * ἄλλο, δὲ δννάστης ἁρπάνων ἐδέσμει, $-6k
Isuiaclis Bullis«mdi note.
(98) "Azpi τοῦ xloroc τοῦ µε}ά.ῖου Kworocav-
τόν. Εαν est cum columna crucis ;. liodie. ευ-
lumna cremata »ppeltatur, quod incendiis tela de-
[o uiata sit,
1^8
IIISTORIA BYZANTINA.
11^6
τῆς ἁρπαγῆς καὶ τοῦ ἑλκυχμοῦ αἰτία πλόχχμοι €pt- À abripit. Ad rapien lun. trahendumque ο πο eiirí
χών, στηθέων xal μασθῶν ἀποχαλύψεις, βραχιόνων
ἑ-τάσεις. Τότε }δεσμεῖτο δούλη αὖν τῇ κυρία. δὲ-
σπάτης σὺν τῷ ἀργυρωνήτῳ * ἀρχικανδρίτης οὖν τῷ
6:220 τρυφεροὶ νέοι σὺν παρθένοις, παρθέν,ι
&: οὐχ ἑώρα ἥλιος, παρθένο. ἃς ὁ γεννῄσας Ἀόλις
ἔθλεπεν, ἑλχόμεναι εἰ yxp καὶ fq ἀντωθοῦντο,
xi ῥαθδιζόμεναι,. Ἡδούλετο γὰρ ὁ σχυλεύσας εἰς
τ΄ πον ἄγειν, 9l παρακαταθέµενος ἐν ἁσφα) είᾳ,
στοχφῆναι χαὶ δευτέραν πραϊῖδαν ποιῄσται καὶ xpl-
τη». Ἐιάζοντο οἱ ἄρ”αχγες. .ἱ ἐχδιχῆται τοῦ θεοῦ.
καὶ πάντας ἣν ἰδεῖν ἐν pid ipa δεσµωθέντας, τοὺς
μὲν ἄῤῥενας σὺν χαλωδίοι:, τὰς δὲ γυναῖχας σὺν
τοῖς σηυδαρίοις αὐτῶν. Καὶ ἣν ἰδεῖν δραθοὺς ἑξερ-
χοµένους ἀπείρους ἐκ τοῦ ναοῦ, χαὶ ὁκ «vy ἁδύτων
τοῦ ναοῦ, ὥσπερ ἀγέλας, xol ποίµνια προθάτων,
Χλαίοντες, ὀδρόμενοι, xal ὁ ἑλεῶν οὐχ ἣν Τὰ δὲ
τοῦ ναοῦ πῶς» tl εἴπω; h τί λαλήσω; Ἐκολλήθη
ἡ γ)ῶσσά µου τῷ λάρνγγἰ µου, 02 δύναµαι ἑλκῦσαι
π.εὔμα, τοῦ στόµατός µου σφραγέντος. Αὐθωρὺν οἱ
χύνες τὰς ἁγίας εἰχόνας κχατέἐκονανι τὸν χύσµον ἀφε-
λόντεας, τὰς ἀλύσξις, μανουάλια, ἑνδυτὰς τῆς ἁγίας
τραπένης. Τὰ φωτοδόχα ἀγγεῖα ἄλλα φθείροντες,
ἕτερι λαμθάνοντες, τὰ τοῦ ἱεροῦ σχευορυλαχίου τί-
µια xa ἱερὰ σκεύη, χρυτᾶ v: xzY ἀργυρᾶ, καὶ ἓξ
ἄλλης τιµίας ὕλης χατασχευαιθέντα ἅπαντα iv μιᾶ
ῥοπῇ συνγαγον, ἀφέντες τν ναὶν ἔρημον καὶ
Υομνὸν, μηδ ὁτιοῦν καταλείψφαντες, Τότε ἐπληροῦν-
το xal ἓν τῇ via Σιὼν τὰ παρὰ τοῦ θᾳοῦ διὰ τοῦ
ac ciucinni, pectus ac papille denud5tam, bra-
chia etiam jactanilo estensa. invitabaut. Doiuima
cuin ancilla, herus cum mancipio suo ewplo vin-
ciebantur, Archiman Irità cum janitore suo; «4leli-
cali ac ten?ri juvenes cum virginibus, quas solis
ardor ου iufuscarat, quasque pater viz conspee
xerat ; et si raptorem vi repellere conate fuisseut,
fuste verberat agchantur, Przdam quippe suain
in locum tutum deduecre. voleliat przdo, iterum
lertioque ad diripiendum reversurus. IHorez uniuz
spatium prazdonibus istis, ire divine ministris ac
vindicibus, ad vincien.lum omnes satis fuit. Mar»s
equidem funibus revinetos, feminas vero fasciis ea-
rum redimiculisque 2alligatas; concatenatorum
P deinde longos innumerosque ordines ejulantium,
sruwneque suc illaerymantiut e ten.plo. adytis-
que exeuntes intueri licebat ; nee, qui eorum mi.-
seria ac calamitute tangeretur, ullus aderat. Do
templo autem quid loquar ? Adhes't lingua fauci-
. bus. meis, ore obducto spiritum ducere nequeo,
Canesilli sanctas imagines orua nentis, torquibua
nempe et armillis ablatis, illico disruperunt. Sa-
crau! mensam contegentes mappas rapuerunt. Lu- |
cernis sustinendis vasa partim fregerunt, partiin tu
Jerunt, [n sacrario pretiosa et sancta, qux asserva-
bantur, ex auro, argento aliave exim'a materia vasa,
temporis momento cuncta compilarunt ac convasa-
"unt, omnibusquo rebus spoliatum ae nudatum ten-
'À guns τοῦ προφήτου λεγόµε"α * Tá&6 Aérs. Κύριος (, Plumsolitudine compleverunt. Tunc in nova Siga,
€ Θκὶς ὁ narcoxpdtep* Εκδικήσω ἐπὶ τὰ θνσια-
σζήγνια Βεθὴ.1. καὶ κατασκαφήσεται, τὰ κόρατα
Tob ὁησιασρίου συγτρίψω, καὶ πεσοῦνιαι ὑπὺ
την ήν" καὶ τάξω τὸν οἶκον τὸν περίπτερον ἐπὶ
τὸν οἶκον τὸν θερινὀν. Καὶ ἀπο.]οὔνται ol οἶκοι οἱ
&Aepárrttrot καὶ ἁραγισθήσονται οἶκοι ἕτεροι
&0.l lol, «έτει Κύριος. ᾽Απῶσμαι τὰς ἑορεὰς ὑμῶν,
καὶ ob μὴ ἐσφρ'ινθὼ ἐν ταῖς ἑορταῖς [πανηγύ-
ρε σι {μέο){[.] ὑμῶν. Διότι εἰ ἐνέγχηεέ µοι éloxav-
cayeita. καὶ Ὀυσίας ὑμῶν, οὗκ ἀπιθ.έψομαι.
Μετάστησον ἀπ᾿ ἡμοῦ ἦχον ᾠδῶν σου, καὶ vaA-
[tr ópyárur σου obx ἁκούσομαι. Καὶ εἶπε Κύὐ-
p'oc πρός pns. "Hxéc τὸ πέρας ἐπὶ τὸν «λαόν tov
᾿Ισραήἲἱ * ebx ἔτι οὗ p προσθῶ τοῦ παρε.θεῖν
αὐὑτέν, xal ὁ ο.ύξει τὰ φατνώματα τοῦ vaob ἐν'
δκείνῃ τῇ ἡμέρα, .Ἓδφει Κύριος. ᾽Ακούσατε δὴ
ταῦτα οἱ ἐκθΛλ/δοντες eic τὸ πρωῖ πόνητα, xal
χαταδυναστεύυντες ἁατωχοὺς ἀπὸ τῆς γῆς. Οἱ
Aévorrec, Πότε ὃ,ε.]εύσεται ὁ μὴν, xai ἐμπω.ή.
coji&v. ; xal πότε ἣξει τὰ Xa66«ca, καὶ ἀνοίξο-
μι» ὑησαυροὺς, τοῦ ποιῆσαι μικρὺν τὸ μέτρο»,
xal τοῦ (ιε) ά.1ῦμαι στά μιον, xal. ποιῆσαι ζυγὲν
«δικο τοῦ κτᾶσδαι ἐν ἁργυρίῳ ατωχοὺς xal
ταπεινεὺς drü' ὑποδημάτω»;, ἐν ἐχείῃι τῇ
ἡ(.έρᾳ, «έχει Κύριος, Φδύσεται ὁ flog ρεσηιι-
Cp ας, xal συσκοτᾶσει ἐπὶ γῆς ἑ» ἡμέρᾳ φωτός;
Καὶ μεταστρέψω τὰς éoprác «ὑμῶν εἰς πένθος,
xul πάσας τὰς ᾠδὰς ὑμιῶν εἰς θρῇνον.
"E:vygs γὰρ iv ἐχεινῃ τῇ φοδεΓᾷ ἡμέρα τῆς συν-
ο quz per prophetam Amos Deus locutus est, exitum
haljuerunt: Hec d'cit Dominus Deus omnipetens : De
allaribus Bethel vindictam sumam, et cornua altaris
su[[ossa cadent, terraque 165 obrueniur; comterasa
et deiurbabo domum altam seu. pinnatam in «esti-
vam, Peribunt domus eburneg, multeque alie solo
aquabuntur, dicit Dominus. Festivitaies — vestras
aversatus sum, neque earum celebritates me delectant.
Ilo'ocausta et. victimas si mihi obluleritis, propter-
ea non respiciam, Odarum tuarum sonum apage a
me, organorztmn tworum psaluum non audiam. Di-
zitque mihi Dominus : Populi mei Israel! finis adest;
ultionem de illo amplius non differam. Im illa die
ululabunt templi laquearía, ait Dominus. Audite jam
D isla vos qui pauperem mane affligebatis, mendicisque
terre imperabatis. Qui dicuut, Quando mensis exa-
cius erit, uU vendamus ? quando aderunt. Sabbata,
ut thesauros (horrea) aperiamus, imminutaque men-
sura merces ([rumentuem) in illis. reconditas venda-
mus ; pondus earum corrupt arum interim augeumus,
el libra ad fullendum corrupta, parva pecunia mendi-
cos emaius, humilisque sortis homines pro calceis
possideamus ? Die illa, dicit! Dominus, sol meriuie
otcidet, εἰ die lucido lenebra terrm offundentur.
Festivitates vestrus in luctum conyertam, et omnes
cantus vesiros in planctum et lamentationes.
Horrenda equidem ilia die, qua urbe expugnata
1103
DUC.E
101
aes coufuiziebant * Ante mnltos anuos a falsisqui- A 6.02vat. ἡ πόκις, xal «σςλθεῖν ἐντὸς μετὰ ὁ»ᾱ-
busdam vatibus sub Turcorum jngum urbem init-
tndau esse audieraut ; ipsosque in eam vi irru-
puros, Roicvosque trucdando, ad magui Constau-
tini columnam. que processuros csse, Ubi eo
ventum foret, angelum e. coelo descensucum, qui
stiricium gladium, simulque imperinm viro Cuidam
obscuro, tenui. adiwodum ac egeno, colutunae illi
i»sidenti, t9 ibus affaltus eum. verbis, traderet :
Gia.lium tinuc accipe, et poptilum fei vindica ; sta-
timque terga daturos Turcos ; quibus. fugientibus
ltuuizei magna strage cdita. instarent ;: Hilos. urbe
non solum, sed ctiam. ex Occidentis regionibus,
ipsaque Anztolia, ad locu: usque Munodendritn
dictom iu Persi finibus situm, cxpelfereut, Hac
µεως. καὶ χαταχόπτεσθαι τοὺς "Penualou; «αρ αὐ-
τῶν, ἄχρι τοῦ xlovoc τοῦ µεγάλευ Κωνσταντίνου 931.
Mexx δὲ ταῦτα καταθὰς ἄγγε)ος φέρων ῥημφαίαν,
παραδώσει τὴν βασιλείαν οὖν τῃ ῥομφαίᾳ ἀνωνύμῳ
ειν] ἀνδρὶ, εὐρεθέντι τότε àv t χ΄ονι ἰσταμένῳ,
λίαν ἀπερίττῳ xal πενιχρῷ. καὶ ἐρεῖ αὐτῷ ' Λάπι
«rv ῥομφαίαν ταύττν, χαὶ ἐκδ'χησον tbv λαὺν Κν-
ieu. Tóxs τροπὴν ἕἔξονται οἱ Τοῦρχοι, xal οἱ Ῥω-
palo: χαταδιώξουσιν αὐτοὺς Χχόπτοντες * xaY ἐςε-
λάσουσι καὶ ἐκ τῆς πόλεως, xal ἀπὸ τῆς δύσεως,
χαὶ ἀπὸ τῶν τῆς ἀνατολῆς μερῶν, ἄγρις ὁρίων ερ"
σίας, lv τόπιῳ καλουµμένῳ Μονεδενδρἰῳ. Ταῦτά τινες
ὡς ἀποθησόμενα ἔχοντες ἔτρεγον, xal τοὺς ἄλλους
: ἐσυμθούλενον τρέχειν. Αὕτη ἣν τῶν Ῥωμαίων ἡ axé-
exitum-lhishitura persussi quidam ad ecclesiam eur- B Φις, fv xat πρ) χρύνων πολλῶν ᾖσαν μελετώντ:ς,
rebant, aliosque sequi hortabantur. lianc Romsi a
maltis ju annis opinionem, ut etiam factis docue-
runt, priccepefant, ut, si post se Crucis columnam
relinquerent, irai Dei impendentem suis cervicibus:
declinarent. Quaprepter iu Magnam ecclesiam con-
(ugezc. Templi itaque illius amplissimi eum inferior
arca, tum supcriores pergulz, vestibulo, peristvlia,
omnesque anguli, hor: unius «pauUo turba. virorum
acmulierum infnita referti fuere, cujus etiam portis
clausis intus se multitudoloco freta, saletemque iude
speraus continuit lufelices ac iuiseri longi, templum
Hlud, quod beri ac nudinstertius speluneam et altare
Axereticorum appeltabatis, quod μεις vestrum, ue
ypolueretur, sdibat, ob celebratam in co^ liturgiam
ab iis qui concerdiam Ecclesiarum au.plectuntur,
feo nunc. ir«to ac succensente, meritasque pabuas
a vobis exigente, in illud velut salutis portum con-
fugitis. Sed neque vindici juste Dei ir» posnas
ju :ntes, intra viscera vestra pacis cogitatione et de-
siderio com novemini. In tanta. siquileiu clade a6
calamitate, si angelus colo advcniens vos ad huuc
medi alioquereuue : Pacem et concordiam — Eccle-
sic du.nmodo eolaiis et amplcectamini, hostes urbe
pellam ; in cam. couditionein. baud couscnüretis ;
τὸ vy πραχθὲν, ὅτι El χαταλείψ’.μεν τὸν víc.e
τοῦ Στανροὺ ἑἐξήπισθεν ἡμῶν, φευξόεθα τῆς με]-
λούσης ὀργῆς. Καὶ αὕτη ἣν dj φυγὴ τῆς ἐν τή M--
Υάλῃ ἐχχλησίᾳ εἰσόδον. Ἐγένετο οὖν ἓν vid £2
ὑπερμεγέθης ἐχεῖνος ναὺς πλήρ-ς ἀνδρῶν τε χαὶ
Ὑυναικῶν, καὶ χάτω καὶ ἄνω, xol ἐν τοῖς περιαυ-
λΐοις, καὶ &v παντὶ τόπῳ ὄχλος ἀναρίθμητος. Ν,εί»
σαντες δὶ τὰς θύρας εἰστλχεσαν, τὴν Top! 25: v
σωτηρίαν ἑλπίζοντες. "D δύσ΄ηνοι Ῥωμ.ῖοι, ὦ
ἄθλιοι, τὸν ναὺν ὃν ἐχαλεῖτε χθὲς, xaX πρὸ τὴν χθὲς
σπήλαιον καὶ βωμὸν αἱρετικῶν, xat ἄνθρωπος vox
«ἰσίρχετο ἐξ ὑμῶν ἑντὸς, ἵνα μὴ μιανθῇ, δ.ὰ τὸ
ἱερουργῆσαι ἕνδον τοὺς thv ἕνωσιν τῆς Ἐχχλησίας
ἀσπαζομένους, vov ἕνεχα τῆς ἐπελθούσης ὀργτὴς ὡς
σωτῄήριον λύτρον ἐνδύεσθε, ᾽Αλλ᾽ οὐδὲ τῆς δ.χαία;
ὀργῆς ἐπελθούσης, ἐχίνησεν ἂν τὰ σπλάγχνα ὑμῶν
«pie εἰρήνην. Kat γὰρ ἐν τοσαύτῃ περιοτάσει, s!
ἄγγελος χατήρχετο ἁπ᾿ οὐρανοῦ, ἐρωτῶν ὑμᾶς : Εἰ
δέχεσθε thv ἔνωσιν, καὶ τὴν εἱρηνικὴν κατά-
στασι τῆς Ἐκκλησίας, διώξω εοὺς ἐχθροὺς és
ες «όζεως * οὐκ ἂν σννετίθ:σθε. Ei Cb xx: συνετὲ.
θεσθε, φευδος ἂν ἦν «) σ»νιιθέµενον ; ἴστσιν οἱ 35
τες πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, Κρεῖτιον ἐμπεσεῖν εἷς
χεῖρας τῶν Τούρχων f) Φράγκων.
2d quam ctiam. πάμε, ficte Lomen et simulate id ageretis. 184 Hujus sibi eunscH sant illi, qui pau-
Cos ante dies in Turcorum, quam Francorum potestatem devenire, satius 9596 dicebant.
interea vero Tusci, dum. discursan, cedunt, in
serviimtesn. rapiunt, ad templum. illud bora diei
prima ne idum exacta pervenere. Valvas clausae
pecuribus confestim deturbant ac. dejiciunt : stri-
ctis deit.de gladiis illud ingressi, ac populi multi-
iudinem innumeram coutuiti, mancipia nullo , iu»
tercedente, vol obsistente, omnibus ctiam seipsos
pecudum more prodentibus, singuli viuciunmt. Quis
cladem ae. calamitatem illam. enarrabit ? quis la-
mentabiles ejulaiiones infantiumque vagitua refe-
ret? quis matrum lacrymas — patruuique fletus
describet ?.— Τήνου de turba. quivis delicatio-
rem interque iuonialeg (ος. ogam contrectat. Yiu-
ctam abducit aliquis, quam validiof. superveniens
T6:a οἱ Τοῦρχοι κουρσεύοντεςι, σφάττοντες, alqua-
λωτίζοντες, ἔφθασαν ἐν τῷ ναῷ, οὕπω πρώ:ις ὥ-ος
p Γαρελθούσης, καὶ εὑρόντες τὰς πύλας κεχλει;µέ-
ενας, σὺν ταῖς πελέἐχέσιν ἔδαλον κάτω μὴ βραδύ-αν-
τὲς. Ἐλθόντες δὲ ξιφίρεις ἑἐντὸς, xat ἑδόντες τὸν
μυριάριθµον 650v, ἕκαστος τὸν ἴδ.υν αἰχμάλωτον
ἑδίσμει. Οὐ γὰρ ἦν ἐχεῖ 6 ἀντιλέγων, ἡ 6 μὴ αροὺι-
δωὼς ἑαυτὸν ὡς πρόδατον. Ti; ἐστιν ὃς διγγήσεται
τῖν ἑχεῖ συμφεράν; Τίς τοὺς Υεγονότας τότε χλσν-
ἡμοὺς καὶ tuuc τῶν νηπίων, καὶ τὰ σὺν Boi δᾶ-
χρυα τῶν µητέρων, καὶ vov πατέρων τοὺς ἑδ.ρ-οὺς
τίς διηγἠπέται ; ο τυχὼν Τοῦρχος τὴν τρυ2ρωςέ-
pav ἐρευνᾷ, thv ὡραίαν ἓν μον.ζούσαις πρ.κα.εἰχξ
μὲν εἷς ' ἄλλο, δὲ δννάστης ἁρπάφων ἑδέσαιε, ἡ -ἕὲ
{δυιας]ί Bullieidi note.
(98) "Αχρι τοῦ xloroc τοῦ μεγά.ου Κωνστ-
tírov. Eadcm est cum columua crucis ;. liodie ευ-
Iumna creimata sppellatur, quod incendiis 1ela de-
fo, iata sit,
^n IIISTORIA BYZANTINA. 11^6
τῆς ἁρπανῆς καὶ τοῦ ἑ)λκυσμοῦ αἰτία πλέχχμοι τρι- À abripit. Ad rapienlum . trahendumque coms οἷι τὸ
χών, στηθέω» xal μασθῶν ἀποχαλύψεις, βραχιόνων
ἑντάσεις. Τότε 1δεσμεῖτο δούλη σὺν τῇ xog!a * ὃς-
στάτης σὺν τῷ ἀργυρωνήτῳ * ἀρχιαανδρίτης οὖν τῷ
ὐ ρω2ῷ * τρυφεροὶ νέοι σὺν παρθένοις, παρθέν.ι
&: οὐχ ἑώρα ἥλιος, παρθέ,ο. &; 6 γεννήσας Ἀόλις
ἔθλεπεν, ἑλχόμεναι ' «l yxp καὶ fq ἀντωθοῦντο,
x ῥαθδιζόμεναι, Ἡδούλετο yàp ὁ σχυλεύσας εἰς
τ΄πον ἄγειν, Χαὶ παραχκαταθέµενος ἐν ἁσφα) είᾳ,
στοαφῆναι xal δευτέραν πραῖδαν πο.ῄσαι καὶ τρί-
τη». Ἐιάξοντο οἱ ἄρταγες. «l ἐἑχδικῆται τοῦ θεοῦ,
καὶ πάντας ἣν ἰδεῖν iv pid (pg δεσµωθέντας, τοὺς
μὲν ἄῤῥενας σὺν χαλωδίοι:, τὰς δὲ γυναΐῖχας σὺν
τοῖς σηυδαρίοις αὐτῶν. Καὶ ἦν ἰδεῖν ὁριαθοὺς t£zo-
χηµένους ἀπείρους ix τοῦ να»ῦ, καὶ ἐκ τιν ἁδύτων
του ναοῦ, ὥσπερ ἁγέλας, xol ποίµνια προθάτων,
χλαϊΐοντες, ὀδυρόμενοι, καὶ ὁ ἑλεῶν οὐχ ἣν Tà δὲ
τοῦ ναοῦ πῶς» τί εἴπως h τί λαλήσω, Ἐκολλίθη
Ἡ Ὑλῶσσά µου τῷ λάρνγγί µου. 02 δύναµαι ἑλκῦσαι
π.εὔμα, τοῦ στόµατός μου σφραγέντος. Αὐθωρὸν οἱ
χύνες τὰς ἁγίας εἰχόνας κατἐκογαν, τὸν χήπµον ágs- .
λόντες, τὰς ἀλύσεις, μανουάλια, ἑνδυτὰς τῆς ἁγίας
τραπένης. Τὰ φωτοξόχα ἀγγεῖα ἄλλα φθείροντες,
ἕτερι λαμθάνοντες, τὰ τοῦ ἱζροῦ σχευορυλαχίου τί-
µιᾷ καὶ ἱερὰ σκεύη, ypusd τε κα) ἀργυρᾶ, καὶ ἐξ
ἄλλης τιµίας Όλης χατασχευαμθέντα ἅπαντα ἐν pd
ῥοπῇ συνἰγαγον, ἀφέντες τὸν valw ἔρημον καὶ
γν ανν, μηδ ὁτιοῦν καταλείψφαντες. Τότε ἐπληροῦν-
το καὶ iy τῇ via Σιὼν τὰ παρὰ τοῦ θᾳοὺ διὰ τοῦ
ac cincinni, pectus. ac. papille denudota, bra-
chia etiam ας esteusa. invitabant. Doinina
cum ancilla, berus eum mancipio suo ewpto . vin-
Ciebantur, Archiman εἰ cum janitore suo; 4leli-
cali ac ten-ri juvenes cum virginibus, quas solis
ardor noa infuscarat, quasque pater viz conspee
xerat ; et si raptorem vi repellere couate fuisseut,
fuste verberatae. agebantur. Przdam — quippe suam
in locum tutum deducere. volebat prxdo, iterum
tertioque ad diripiendum reversurus. ουσ uniuz
spatium prazdonibus istis, ire divine winistris ac
vindicibus, ad vincien.lum omnes satis fuit. Mares
equidem funibus revinctos, (cminas vcro fasciis ea-
rum redimiculisque alligatas; concatenatorum
deinde longos innumerosque orJines ejulantium,
erunneque su: illaerymantium ο templo. adytis--
que exeuntes intueri licebat ; nee, qui eorum mí.
seria ac calamitite tangeretur, ullus aderat. Do
templo autem quid loquar ? Adhest liugtsa fauci-
bus meis, ore obducto spiritum ducere nequeo,
Canes illi sanctas iiagiues orna nentis, torquibua
nempe et armilis. ablatis, illico disruperunt. Sa-
cram mensam contegentes mappas rapuerunt. Lu- '
cernis sustinendis vasa partim fregerunt, partiin tu-
lerunt, [n sacrario pretiosa et sancta, qus asserva-
bautur, ex auro, argento aliave exim'a materia vasa,
temporis momento cuncta compilarunt ac convasa-
"unt, ompibusquo rebus spoliattto ae nudatum tem-
'À gus τοῦ προφῄήτου λεγόμε"α * Τάδε Aérs: Κύριος (, Plum solitudine compleverunt. Tunc in nova Sion,
ὁ Os'c ὁ zarcoxpdtop* Εκδιχήσω ἐπὶ τὰ θνσια-
σγήρ!ια Βεθὴ.1, καὶ κατασκαφήσεται, τὰ xápaca
τι ὺ ὁησιασρίου συντρίψω, xal πεσοῦνται ὑπὸ
τὴν yr * καὶ τάξω τὸν οἶκον τὸν περίπτερον ἐπὶ
τὸν οἶκον τὸν θβριγόν. Καὶ ἀπο.]οῦνται ol οἶκοι cl
ἐ ἑεράνειγοι, καὶ ἀφανισθήσονται οἶκοι ἕτεροι
&0.l lol, «έγει Κύριος. ᾽Απῶσμαι τὰς ἑορεὰς ὑμῶν,
καὶ οὐ μὴ ἐσρρ'νθω ἐν ταῖς ἑορταῖς [πανηγύ-
ps3t ínteil.] ὑμῶν. Διότι εἰ ἐνέγχηςέ poc ὁ Ίσχαυ-
ζωµειτα xà) Ὀυσίας ὑμῶν, οὐκ ἐπιθλέψομαι.
Μετάστησον ἀπ᾿ ἡμοῦ ἦχον ᾠδῶν σου, καὶ yaA-
[ir ópyárwur σου οὑκ ἁκούσομαι. Καὶ εἶπε Ική-
£'oc apóc µε, κει τὸ πάρας àxl τὲν Aaóv. tov
᾿Ισραή 1 * οὐκ ἔτι οὐ pf] προσθῶ τοῦ παρεἈθεῖν
αὐτὸν, καὶ ἁ]ο.ἰύξει «à φατνγώματα τοῦ vact) ἐν
Sx&lvi τῇ ἡμέρα, .1ἐγει Κύριος. ᾿Ακούσατε δὴ
ταῦτα οἱ éxÜüliCorrec eic có. πρωῖ πένητα, xal
χαταδυναστεύυντες Δτωχοὺς ἀπὸ τῆς γῆς. Οἱ
«1άνοντες, Πότε ὃ,ελεύσεται ὁ μὴν, xai ἐμπωλή-
σώμα» ; xal πότε ξει τὰ Xa664ta, xal ἀνοίξο-
Γιεν θησαυροὺς. τοῦ ποιῆσαι μιχρὺν τὸ μέτρο»,
xal τοῦ με; α.1ῦκαι στά’μιον, καὶ ποιῆσαι ζυγὲν
ἆδ,κογ., τοῦ κτᾶσθιι ἐν ἀργυρίῳ ατωχοὺς καὶ
τιπειεὓς dr0' ὑποδημάτων, ἐν ἑτείπ τῇ
ἡιιέρᾳ, «έχει Κύριος, δύσεται ὁ ἠϊις µεσηιι-
Cp ας, xal συσκοτάσει ἐπὶ γῆς ἐν ἡμέρᾳ φωτός;
Ka! μεταστρέγω cóc ἑορτὰς «ὑμῶν εἰς πένθος,
xul πάσας τὰς ᾠδὰς ὑμῶν εἷς Opirer.
Ἔτνχε γὰρ iv ἐχεινῃ τῇ φ,δερᾷ fpé£pa τῆς συν-
qua per prophetam Amos Deus locutus est, exitum
haljuerunt: Heec d'cit Dominus Deus omnipetens : De
allaribus Bethel vindictam sumam, et cornua altaris
suffossa cadent, terraque 1 G5 obrueniur; conterasa
et detuwrbabo domum altam seu. pinnatam in «tsti-
vam, Peribunt domus eburnea, multeque alie solo
equabuntur, dicit Dominus. Festivitaies — vestras
aversatus sum, neque earum celebritates me delectant.
Ilo'ocausta οί victimas si mihi obtuleritis, propter-
ea nonu respiciam, Odarum tuarum sonum apage a
me. organorum tuorum. psaluuum non andiam. Di-
zitque mihi Dominus : Populi mei Israel finis adest;
ultionem. de illo amplius non differam. Im illa die
ululabunt templi laquearia, ait Dominus. Audite jam
D isia vos qui pauperem mane affligebatis, mendicirque
terre iuperabatis. Qui dicunt, Quando mensis exa-
cius erit, ut. vendamus ? quando aderunt. Sabbata,
ut thesauros (horrea) aperiamnus, imminutaque men-
sura merces ([rumenteon) in illis. reconditas venda-
mus ; pondus earum corrupt arum interim augeamws,
el libra ad f[ullendum corrupta, parva pecunia mendi-
cos emaius, humilisque sortis homines pro calceis
possideamus ? Die illa, dicit. Dominus, sol meriuie
otcidet, εί die lucido Lenebra terram offundentur,
Festivitates vestrus in luctum convertam, et omnes
cantus vesiros in planctum et lamentationes.
Horrenda equidem ilia die, qua urbe expugnata
1107
DÜC it
110
penitus absumpta est, θά maftyris Theodósie K τελείας τὰς πόλεως lo; jtá/ c3 xal ππνηγυρ' ζειν
memoriam celebrari οοπύμῖέ : cujus solemnitati
Írequens populus interfuit ; plurimique viri dc
femiuz ad sabctz monumehtum pervigilium ege-
runt. Ubi etlam illuxit, multe muliéres conjuges
suos comitate , Ornaue ac compte, cereos εἰ
incensum ad venerationem sancíz ferenies, dere-
pente el e£ improviso in. Turcorum laqueos sese
induunt; Quouodo enim tam repentina Dei iram
Leniporis purictó urbem tam amplam pervadere
persuaderi possent ? Qui in ed versati surit,
iis amplitudo urbis cognita est. Hi porro, quós
, diximus , mináces ignes ardentesque a Charsi
sanctique Roinahi portis, palatii quoque partibus
otique diffundebantdr. Classis vero; qua in por:u
conira Turcos stabat, quominus Iu. muros | scális
sBblrent, prohibuit, illicque Turcis toma supérió-
res, lapidibus ac missilibus ad horafi üsque diei
tertiam «06 lufestavere, donec pare eorüm, qui
luat ih ürbem penetraverant, jamque praedas ege-
rant, ílluc accederent. Qui, ubi ftomaos obnixe
coiitra eppugnantes pugnare conspexerunt, totis
pectoris viribus vociferando iu superiorem ururi
partem evadunt, Boum Turcis ibtra urbem con-
epeclis, voee lamentlabili, Hei inihi, missa, vitiLus
àt roblore destituli e muris fraocipites cadere.
Qui ia navigiis Turci, 166 simul ac suos lii urbem
Jienetrasse animadverterunt, captam quo jue intel-
lexere, celeriterque admotis scalis muros scan-
dint, et in eam. perveftiluut ; portis deinle effra- ᾳ ἐδ.δάσθησαν, καὶ τὰς πύλας
ctis; via omnibus irrüentibus patdit, Magnus etiam -
dux ad Regiáu portam, quam Luebatur, Turcoa
Venlsse cernens, domum suam paucis stipatus
abiit, Eo enim deserto plerique. diffsgerant, do-
tuosque nondum assecuti multi cap'i sunt. — Alii
des suas desertas ingressi, abductis uxore et
fiberis; omnibusque opibus direptis, suspiriis ac
fjlanctui, quo miserias suas deflere possent, spa-
lum baud invenere, manibusque post terga vinctis
lrábuntur. Alii domum $e recipietes, tuni. con-
jnygibüs et liberis charíssimis jamjam abducendis
Viieiuntur. Senes veró, qui domi vel inorbo, vel
*etalis ifhbeeillitate detenti, foras exire nequibant,
buines viri feminzque immanilate feda ac sümina,
- rückdati, infántesque recens iati per. plateas pro-
fecti. Dux verp magdu$ ad liferos et uxorem
wàrofaüten turri inclusos, et ab ihgressu Turcos
arcenlés cum venisset, ipse interim, cum iis qui
Tpsum bequebantur, captus est. Militibus statim
aliquót, qui illum ejusque domum custodirent, a
tyránno wissis, cuià totà familia et domo asserva-
lur ; Turci porro, qui dómüim suàm circumsede-
Tant, inultos numooos largitus est, ita ül jureju-
Jàudo adactós ipsos emere videretur.
τὶν μνήμην τῆς ὁσιομάρτυρος θεοδοσ΄ας (99). Ἔτε-
λεῖτο οὖν ἑορτὴ πάνδηµος * ᾖσαν γὰῥ χαὶ ág". ἐσπέ-
pa; πλεῖστοι xal πλεῖσται δ.ανυκτερεύσἀντὲς iv "i
dpt τῆς ὁσίας. Οἱ πλείονες δὲ πρὼῖ ἡμέρας yevo-
µένης, αἱ γυναῖχες σὺν τοῖς ἀνδράσιν αὐτῶν ἅπερ-
χόµεναι εἰς προσχυνήσι», φέρουσαι χηροὺς καὶ 0υ-
piápasa, Ἱεριχεκαλλωπισμέναι xal περιχεχοσµημέ-
ναι οὖσαι, ἑξαίφνης tv ταῖς παγία. τῶν Τούρκων i ἐνέ-
πετον. Ποῦ γὰρ εἶχον ἐννοῆται τὴν tfalg v.c ὀργῖν ti;
τσοῦτον εὗρος τῆς πόλεως ; "1225: οἱ εἰδότες τὸ μέ-
Υεῦος. Αὕτη f ἀπειλὴ, Αν εἰρέκαμεν. ὑπ ρχεν ἂνα-
φθεῖσα, xai χαίουσα ix τῆς Χαρσόῦ πύλης. καὶ τοῦ
ἁγίου ᾿Ρωμανοῦ, καὶ τοῦ µέρους τοῦ Λαλατίου. Ἡ δὲ
τῶ» πλοίων χα) τοῦ λγμένος ἀντίστασις οὐχ ἐνεδίδο
χόραν τοῖς Τ,ύρχοις τοῦ στῖσαι τὰς χλίµακας ἓν τοῖς
τείχεσιν. "Hoav οἱ Ῥωμαῖοι ἐπιχρατέστεροι τῶν
Τούρχων, βάλλοντες λίθοις χα) - Bélesty ἄχδι τερί-
τὴς ὥρας «7E ἡμέρας * ἕως οὗ ἐλθὲν, xdi χάταν.
{λάαν µέρος τῶν σκυλευὀντων à: zb πρωῖας bv
τῆς πόλεως, xav ἰδόντες τοὺς 'Popaloug sro) égl-
ζουτας τοὺς ἔξω, xaX quvhv ὅση δύναμις ἀφέν-:ς,
ἔδ,α ον ἑπάνω τῶν τε'χῶν. Ol δὲ ᾿δωμαῖοι τοὺς
Τούρχους Ἰδόντεές ἑντὸς τς πόλεως, xal φωνὴν
ἀρέντ:ς ὁδοντρᾶν, τὸ Οἴμοι, ἀπὸ τοῦ τείχους χστὲ-
πιπτον. O5 γὰρ ἣν ἐχεῖ πλέον ἰσχὺς. οὔτε ó2vaus
τοῖς 'Ῥωμαίοις. Τότε καὶ ol iv τοῖς πλοΐοις, ξεασ:-
ptvot τοὺς Τούρχὸυς ἐντὸς, ἔγνωσαν, ὅτι à πόλις
ἑάλω, καὶ ὥς ἓν τἆχει τὰς κλίμακας θέντες, tvi;
χατεάξαντες ἅχαντες
ἔνδον εἰσῄεσαν. "Div δὲ καὶ ὁ μέγας δοὺξ τοὺς
Τούρχους ἑλθύντας οὗ ἵστατο τόπου, ἦν vào iz
6λέπων τῆν βασιλικὴν πύλην, καὶ πρὸς τὸν ἴδιον οἵ-
xov ἀνεχώρηας σὺν ὀλίγοις * καὶ γὰρ σαν ἅπαν-
τες διασχεδααθέντες * xal οἱ μὲν πρὸ τοῦ τὴν οἰχίαυ
χαταλαδεῖν ἠχμαλωτίζοντὸ * οἱ δὲ τὰς αὐτῶν οἶχίας
χατὰλαθόντες ἑρήμρυς παίδων, xai γυναιχὸς, xa
πραγμάτων εὗρισκον * καὶ αὐτοὶ πρὸ τοῦ στοναχῆ-
cà: χαι χλαῦσαι, ἐδεσμοῦντο τὰς χεῖρας ὅπ:σθεν.
*Es:60: ἓ χόμεναὶ εἰς τὰς οἰχίας αὐτῶν, xat εὑράν-
τς τὴν γυναῖχα, xal τὰ τέχνα ἤδη ἀπχγόμενα, xal
δονεδέδεντο, καὶ ἐδεσμοῦντο οὖν τοῖς φιλτάτοις xal
{ᾗ σὐὑζύγψ. Τοὺς δὲ γέροντας τοὺς ἐν οἵκῳ. 05; μὴ
δυναµένους ἐξελθεῖν ἐκ τῆς οἰχίας fj δ.ὰ νότου ἤ
διὰ Ύρους, πάντας καὶ πᾶσας ἀνελεὼῶς ἕσφαττον '
ἑὰ βρέφη τὰ ἀρτιγέννητα bv ταῖς πλατείαις Ej
πτον. 0 δὲ µέγα; ξοὺξ, εὑρὼν τὰς θυγατέρας αὐτοῦ,
xaY τοὺς υἱοὺς, καὶ τὴν γυναῖχα, fiv 3p ἀσθενοῦ-
σα, lv τῷ πύργῳ κεχλεισµένους, xaX χωλύοθτας toi;
Τούρχοις τὴν εἴσοδον, ἀὐτὸς fiv συνελήφθη σὺν
τοῖς ὑἠχχολουθοῦσιν αὐτῷ * 6 bk τύραννος n£dyx;
τινὰς ἑφύλαττον καὶ αὐτὸν, xat άντα τὸν οἶκον α)-
4o0. Τοὺς δὲ Καταλαδόντας, καὶ π:ρικυκλὠσεντας
τὸν o'xcv αὐτοῦ Toópxou; ἔδώκεν ἰχανὰ ἆἁργυύρα,
"Dott δοχεῖν ἐξαγοράζειν αὐτοὺς διὰ τὸν ὄρχόν ἀφυλάττετο 009 πανοιχ!,
]1smaelis Bullialdi nota.
(99) Mádprvpec θεοδοσίας. Templum illius san-
QUe In, ea parte, qua: Casan Bassa hodie appella-
Var, ufira viuatn Ceratinum sita, Galatee adjaceute,
in meschitam postea cohversum esi, At quomodo
potuerunt siuun transire cum Turci omuia litora
cónrplereat | ?
116»
HISTORIA hnY2ANTINA.
110
Οἱ δὲ Τοῦρχο, ἅπαντες εἰσελθόντες ἓν τῇ πόλει,Α Ceterum. Turci, urbem promiscue: intrantes ,.
καὶ αὐτοὶ ol βήσχοντες τὰξ Λμιόνους, χαὶ ol µάχει-
D^ πᾶντες ἑξαντλοῦντες ἔφερον. 'O δὲ Ἰωάννης ὁ
Ἱουστινιανὺς, ὃν φθάδᾶς ὁ λόγος ἔπεμψεν Ev τῇ vet,
τοῦ θεραπεοθῆναι τὴν πληγὴν fv ὑπέστη, χατευ-
90; ὄντος αὐτοῦ Bv τῷ λιµένι, τινὲς «τῶν αὐτοῦ φεύ-
Ὕοντες ἕδραμον λέγοντες, πῶς οἱ Τοῦρχοι εἰσίασιν
ἓν τῇ πόλει, καὶ 6 βασιλεὺς ἑσφάγη. ᾿Αχούαας «bv
πικρότατον xai δριμὺν λόγον οὖν, προστάττει
τοὺς χρυχας διὰ σαλπίγγων ἀνακαλεῖν τοὺς αὐτοῦ
ὑπασπιστὰς xal αυμπλώτά-. "ὐμοῖως xoY al λοι-
παὶ viec ἑτοιμάδοντο,. "Hoav γὰρ al πλεῖσται ἆπο-
θαλλόρεναι τοὺς ναυάρχους αὐτῶν αἰχμαχωτισθέν-
τας» Καὶ ἣν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινὸν ἓν τῇ παραθα-
λασδίᾳ τοῦ λιμένος, ὄνδρας, γυναῖχας, µοναστρίας,
Μονάζοντας βοώσας οἰχτρῶς, χαὶ τύπτουσαι τὰ
στήθη ἐδέονχο τοὺς iy ταῖς ναυσὶ τοῦ ἀντιλαδέσθσι
αὐτῶν. ᾿Αλλ᾽ οὐκ fiv ὄννατόν * ἅπαξ ἐπροορίσθη οῦ
πιεῖν τὸ ποτήριον «b κλῆρες τῆς ὀργῆς Κυρίου. El
Ὑὰρ xai νῆες ἐδούλοντο, ἀλλ οὖχ Ἡδύναντο ' καὶ
γὰρ εἰ χαὶ μὴ Ἠσχολοῦντο τὰ πλοῖα τοῦ τυράννου
iv τῇ πραίδᾳ xol τῷ σχυλμῷ τῆς πύλεως, obx ἂν
ἀφέθη µίᾳ xaY µόνον * ἀλλ οἱ Τοῦρχοι ἀφέντες τὰ
πλοόῖα πάντες ἔνδον Ἴσαν, καὶ οἱ Λατῖνοι ἄδειαν εὖ-
ῥρόντες ἐξήρχοντο τοῦ λιμένος. 'O δὲ τύραννις
ἔτρινε μὲν τοὺς ὀδόντας, ἀλλ᾽ οὐχ ἠδύνατο πλέον τι
απρᾶξαι, xal ἄχων ἑχαρτέρενο Οἱ δὲ τοῦ Γαλατᾶ
ἰδόντες ταύτην τὴν ἀνήχεστον συμφορὰν, καὶ σὺν
γυναιξὶ χαὶ τέχνοις Esp:yov kv. τῷ αἰγιαλῷ, περι-
σχοποῦντες τὰς ῥάλχας. Καὶ ὅπου ἔτυχον ἀχατί.ν
εἰσερχόμενοι àv. ταῖς ναυσὶν εἰσέδνον, ἀφέντες καὶ
πράγματα καὶ οἰχίας. "Haav δὲ πολλοὶ οἵτινες ἁπὸ
της βίας καὶ τοὺς θησαυροὺ; αὐτῶν τῷ βυθῷ παρ-
έπεμψαν, χαὶ ἄλλας δεινὰς ζημίας ὑπέστησαν. Εἷς
τῶν τοῦ τυράννου µεσάνων, ὡς xal ἠγαπᾶτο τότε
παρὰ τῦ Μεχεμὲτ, αὐτὸ: γὰρ ἣν ὁ συγχροτήσας
τῷ xupivip τὴν µάχην γενέσθαι, δραμὼν tv τοῖς
τοῦ Γαλατᾶ μἐρέσι, Ζάγανος αὐτῷ τὸ ὄνομα, ἐδόα
Mi] φεύγετε, καὶ χατώµνυς τὴν κχεφαλὴν τοῦ τυ-
p.v ὀρχῶν, ὅτι Mi) φοδεῖσθε ' ὑμεῖς γὰρ τοῦ
ἡγεμόνος ἐστὲ gl Aot καὶ ἔξετε τὴν zódw ὑμῶν
ἀν επηρέαστον ἀπὸ παντὺς ἀνθρώπου, καὶ τὰς
συνθήκας, dc εἴχετθ μετὰ τοῦ βασιλέως, xal
μεθ ἡμῶν αρειττόνως &Cacs, xal ἆ 11ο μὴ gpor-
τιεῖτεα. ἵνα μὴ slc ὀργὴν κινήσητε τὸν ἠ]εμόνα.
Ταῦτα ὁ Ζάγανος εἰπὼν, ἐχώλυσε τοὺς Φράγχους
τοῦ Γαλατᾶ μὴ ἀναχωρῖσαι. Π)λὴν ὅσοι ἑδυνήθησαν
φεύγειν ἔφυγον. Τότε συµδουλευθέντες οἱ λοιποὶ,
ἔλαθον τὰς χλεῖς τοῦ χάστρου σὺν τῷ ποδεστάτῳ
αὐτῶν, καὶ ἀπῖλθον προσχυνήτοντε: τῷ τυράννῳ *
χαὶ προσχυνῄσαντες, xal δόντες τὰς κλεῖς, αὐτὸς
περιχαρῶς ἔλαθε, καὶ τούτους σὺν ἵλαροὶς λό-οις
xai βλέμματι ἔπεμφεν. Αἱ δὲ vez τὰ ἱστία πτε-
ρώσαντες πέντε µόνον αἱ µεγάλαι, αἱ δὲ ἄλλαι οὐκ
ἐδυνᾖήθησαν ἐξελθεῖν, sav γὰρ vie: ἁτολειφθεῖσαι,
χαὶ οἱ vauápyot αὑτῶν Ὀνγόντες σὺν ταῖς ἄλλαις
ἑσώζοντο., Καὶ νηες φυγοῦσα:, καὶ τοὺς ναυάρχ.υς
αἰγααλώτους καταλοτοῦσαι τὴν σωτηρίαν ἐπρα-
υματεύδαντο, Ἐσελθοῦσαι οὖν ix τοῦ λιμένος, xal
agasones ctiam οἱ σα ubique diripere ae preda
agere. Joanni vero Justiniano, quem ut vulnus
curaret, in navem abiisse diximms, portum intranti
affertur a suorum aliquot fuga arrepta accarrentibus,
Turcos in. nrbem irrupisse, et imperatorem vul-
meribus occubuisse. Nuntio tam gravi et. acerbo
accpepto, tubicines, ad milites suos navigationis
comites revocandum, receptui canere jubet. Caeterze
pariter naves, quarum plerxzque navarchos in
servitutem actos amisersnt, ad. discessum se com-
parare. Spectaculum etiam miseranAdum iu poutus |
crepidine. intuentibus oblatum, viri, - mulieres,
monia!'es, et monachi lamentabiliter clamare, pec
tora tundere, vectores navium rogare ut se in €aa
susciperent. Vorum hoc possibile non erat, quod
semel decretum, ut. ire Domiui plenum poculum
baurirent.. Nec, etiamsi qgautis ees accipere pro-
posKum fuisset, id exsequi concessum ; cuim 368
una quidem navis salva evadere poiuisset, nisi
ty: anni la sis milites, sociique navales preda ac
urbi diriplendse intenti, dilapsi buc et illuc fuissent.
At dum Turci per urbem discursant, e portu sol-
vendi citra periculum tempus Latinis datum,
Tyrannus 167 iuterim dentibus stridere, et segre
i4 ferre, cum plus prestare ipse nequiret. Galatini
calamitatis hujus intolerabilis speciatores, cum
uxoribus et liberis ad litus accurrunt; scapbas et
( acatia cireumspiciunt : e primo quoque obvio ad
u$ves feruntur, easque, xdibus ac cunctis opibus
derelictis, conscendunt. Multi. etiam thesauros
suos in profundum mare vi coacti abjecere, aliaque
gravia damua sunt passi. Interea tyranni mesazon-
tón uvus Zaganus nomine, Meheneti tu::c charus,
quod oppugnationem decernentis consilium pro-
basset ac laudasset, versus Galatam accurroue,
voce contenta, per tyranni quoque caput juratus, lis
.verbisa luga revocabat : Ne fugite, ον! quidquaui
ref(crmidate, principis. amici cum sitis. Oppidum -
vesirum ab. omni. injuria et damno. immune erit.
Federa, qug cum fRomeerum impera'ore inieratie,
potiori vobis meliorique conditione nobiscum secia-
D buntur; aliud omae propositum omitiite, ne princi-
pis iram in vos aecendatis, llis dictis Zagauus Fran-
cos Galatines, ne abireut, persuasit; quibus tamen,
quotquot sufugere potuerunt, fidem haud liabuere,
Ceteri, qui eppidum non desg' uerunt, babito οοιι-
$4io, magistratum comitati, tyranpum veneraturi
clavesque ei oblaturi abeunt. Veueraiionis officio
exhibito, traditas claves ipse lztus accepit, eosque
(rato sermone vultuque blando allocutus. dimisit,
Naves quinque magn: tantum vela veniis dedere;
cgterg e porti solvere nequiveruut ; quod a nautis,
qui illas quinque saluti consulentes conscenderant,
derelictse essent, Que ergo. aufügerunt naves, nà-
varchis aliis captivis relictis, salvze evasere, eqne
portu egresszx plenis velis flante Borea ferebantur,
urbis calamitatem suspiriis ae lamentis prosecutr.,
Aetoariz quoque Veneterum triremes vela fecerunt,
4
—--—
hl DUC. ' ilt
Δι vliifersim populi finltitudinerb, a nautis spretam 4 ἀνέμου Ἀνεὐσάντος βοῤῥαίου, τὰ ἱδτία αλέρή
Ec déseriáu, extra urbem nacti Turci classiarii, viros
t niulieres in navigis deduxerunt : urhis vero reli:
qui Intol:ié extra incenia abacti ii castris. pecuduni
Ηιόγε stábulabantur, κ
Ὑενόμενα ἔπλεον, σὺν àvastsvaypol, xal θρῄνοις
χλαίοντες τὴν τῆς Πόλεως συμφοράν * ὁμοίω; καὶ
αἱ spifiptu; τῶν Ιλενέτικῶν al ἁμπορικαί. Τὸν &
λαὺν ἅπαντα bl tov Γλοίων Τοῦρχοι ἔξω ες κά:
λεως αὐρύντες παρητιµασμένον, ἄνδοάς τε xal γυναῖλας πάντας, ὅπου xoi σαν συναθρ.ίσαντες, εἰς
4x nea εἰφήγαγον. 'O Bb λοιπδς λαὺς τῆς πόλεως E20 sli τὰς ἀχηνὰς τοῦ φοσάτου ἐμανδρίςετο.
168 ολεύτ XL.
M eNerietes iürbem iNdrédibir, εἰ in. S. Sophie lemplum venit, precesque sai ibi recltare I bet. M
em iNgr n eli p "D i, precesque , ibi rffeltur. Afia de. Ἡ agnum
dicem ad se rocatum alloquitur. Constantini
Ürchawe narratio. Mehemelés
& blande alloquitur. Ad convittuüm natu minorem flliorum magni t
más dux recusaret, Mehemeles ipsum interfici jussit. Magnne dx filios swos, ut morlem
roééres omnes A Mehemele redenipti, el interjecti.
, hortothr, et ipse demtn capile ploclitur.
Quis bactentis narfata, ab Bors diel prima ad oc:
lavam tusqtie euneta pefacta sunt. Ü.unnl suspieione
Éc metm tune. remotis, tyrannus messzontibas
bllisque 1otrapis suis. stipatas urbem intravit, ante
€ posl etiam elnétus. satellitum saürum — ignem
hpiranilum manu, qui Apolline sagktario. phastan.
Mores, bereules vi jüveues, singuli afiig decem
Pügntido pares. erint. Ad Magnam ecclesiam ubl
evenit, equo desiliit, eat ingressus huc et illue
Uispielens d'*mirabundus attonitusque restitit. Tur-
Ctm veto quemdam marnor copfringere eam ani«
ihgdverlisset, interrogat, quare pavusentum sic
totrüumperet : respondit iste, idei £elo id se facere.
Kstensa tum manu. Turcam glaíio, bhxcce fstus,
| befcutit : Thesauri ac tcaptibi tobis sufichint, urbia
porrt edificia mea suni, Pacti equidem cum mili-
libus suis conventi tyrannum, thesauros exhaustos
otque abductos captivos cetnentem, ponituit,
Turcum porro illum semnianimem pédibus thác-
lum eitiá templi limina projecere. Ipse vero
brinceps unum eximpuris suis sacerdotibus voca-
lum ad se aubonem ascendere Jussit, ubi profauss
Ffeces suas recitavit, principe ΒΙίο inmiquitails,
Antichristi priecursore supér sacra mensa. interim
locato, precesque sus recitante. Prob calamitatem !
broh Borrendum monstrum ! hei mibi quo loci res
h^stredesenerunt | heu ! heu! quid vidimus ! Tur-
tum lmpium àaanctum altare pedibos calcanteimn,
Btahtemque super apostolorum et. martyrum reli-
mulis In eo repositis. Perhortescat sol. Übinam Ágnus
l1? ubi Filius et Verbour Patris super altari illo
waetatus, manducatüs, néc unquam cónsumptus ?
bro nothi« et. adutterinis revera zstimatl sumus.
hetigionem nostram ét ceremonias propter peccata
nostra gentes floccifecerunt. Templum quod Verbi
Dei sapientie nomini exstructum ac conseératuim
erat . templam Banctee Trinitztis appellatum, 169
agnitum columne in
deeem consolatur, el iimsirium nomina describi. Magni ducis wxotem invisit,
magno duce el
ducis venire jubct Mehemetes ; cim miitere filium
ας [ürti animo sub-
Ταῦτα vxp Mkavex ἐγεγόνεισαν ἀπὸ ὥρας πρώ-
τὴς τῆς ἡμέρας ἕως ὥρας. ὀγδέης. Τότε παὶ à «i-
ράννος (1), πᾶσαν ὑποφίαν καὶ φόδον ἀποθέμεν»",
εἶσᾖει (vibe τῆς netu; dbv τοῖς αὐτοῦ µεσάζουη
Καὶ ἑτέροις ἀάτρᾶβαις, ἔχων ἔμπροσθεν xal ὅπι-
σδεν τοὺς αὐτοῦ δούλους πὖρ πνέοντας, πάντας το-
ἔδιας ὑπὶρ τὸν ὙἈπόλλωνα, νέους “Ἡρακλείδας, ὁ
εἷς πρὸς δέκα ἀντικαρατάβασθαι ἔτοιμος. Κατελ-
θῶν δὲ ἐν *$ Μειἀλῆ ἐχκλήσίᾳ, xil ἀφοδὰς τοῦ
(xxv, καὶ εἰθιλθὼν ἐντὸς, ἑξέστη ixi τῇ Ma. Εὺ-
puv δὲ ἵνα τῶν Τούρχων κατεάξαντἁ μίαν τῶν
μαρμάρων ἐχείνων, €bv μὲν Τοῦβχον ἡρώία sivi
ἑρόπῳ φθείρει τὸ ἔδαφος. "O δὲ ἀπεχβίνατο, "Evexa
αίετεως. Αὐτὸς δὲ τοῖνας thv χεῖρα malec τῷ ξίφει
τὸν Τοῦρχο», λέγων xaX τοῦτο ᾿Αρκαῖ ὑμῖν ὁ θη-
Cavpéc καὶ ἡ αἰχμά.λωσία, al δὲ οἱκοδομα) τῆς
Λόλεως ἀἐμὲ τυγχάνουσι. "Hv yàp ὁ τύραννος
C µἐτανοήσας ἐπὶ τῇ συνθἠχῇ tfj vtvopévt, ὁρῶν τὸν
ἐξδντλούμενον θησαυρὸν κᾶὶ τὴν αἰχμαλωδίαν civ
ἄμετρον. Ἑλκύσαντες δὲ τὸν Τοῦρχον Ex τῶν Lin
Ew ἡμιθανη ἕῥόιψαν. Αὐτὸς δὲ χελεύσας Ένα (2)
τῶν αὐτοῦ μιαρῶν ἱερέων, ἀνέδη ὁ χληθεὶς àz
ἄμδωνος, xal διελάλησε thv μιαρὰν αὗτοῦ stpootu-
yv. Ὁ δὲ υἱὸς τῆς ἀνομίας, 6 Ἀρόδρομας τοῦ Ἂν.
τιχρίστου, ἀναθάς (3 τῆς Ἁγίας τραπέξδης ἐποίτ-
δὲ τὴν ἀροσευχήν. Βαδαὶ τῆς σὐμρορᾶς 01 Φεὺ too
φρικῴδους τέρατος ! ofpbu τί γεγόναµεν ; al, al,
εί εἴδομεν ; Τοῦρχος àv τῷ ἁγίῳ θυσδιαστηρίῳ, iv
ᾧ λείψανα ἀποστόλων xa μαρτύρων ἵδονυται, xal
ἑπάνω αὐτοῦ ἀσεδής ; Φρίξον, ous. Καὶ ποῦ 6 'Ap-
νὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ vob ὁ YUc xal Λόγος τοῦ Batpk,
6 θυόμενος ἑπάνω χαὶ ἐσθιόμένος, xat µηδέποτε δα-
“Δανώμένος; Ὅντως εἰς Αἰ6δηλον ἑλογίσθημεν " t λα”
τρεία ἡμῶν εἰς οὐδὲν ἑλογίόθη τοῖς ἔθνεσι διὰ τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν. 'O ἐπὶ τῷ ὀνόματι τῆς τοῦ θεοῦ
Λόγου δσφίας ἀνοικοδομηθεὶς vab;, καὶ τέµενος τῆς
ἁγίας Τριάδο; ὀνομάξόρενος, xaX Μεγάλη ἐπκλησία
[smaeliís Bullialui notz,
(V Τότε καὶ ὁ rparvoc. Phranz:s videtur no-
& o consentire eap. — 18, lib. 11, et eo ipso. capta
urbis die illam uagressuw esse Mehewetem afliria-
ie. Alti, inter. quos Leonaráns et. Bizarus, tertio
ah urbe capta die Intrasse illam ssserun!,
(8) Αὐεὸς δὲ καλξεύσας ἕνα. in templo 8.
M phis recit2ts ab Iaama seu. doctore. Hutbeas
preces, die Veneris expuguatiopeur urbis scquenti,
ui [aft Janii dies primus, tradit Leunclavias, f. ΣΥ.
rimo wost urbem eantam Ven-^ris die celebratum ad
Aiam Sophiam (sic Turci scribuut) hoc ext ad [ζα-
iam seu Sanciam Sophiam, festum fuit longe marie
mum: concepteque preces llutbee sultani. Muhame-
dis nomine, pro ipsius (am incolumi:dle, quam pro»
peritate , γω veteri, quo Turci εμἰφ omnia fausta
principibus optare solent.
1113
4. HISTORIA BYZANTINA.
H1
καὶ νέα Σ ὧν, Φήμερον βωμὸς Bag6ápov, καὶ olxoc A ecclesia. Magna, nova Sion, hodie in l'arbarorum:
to5 Μωαμὸὲθ ἐπεχλήθη xal Υέγονεν. Διχαία ἡ χρἰ-
σις σου, Κύριε. Ἐξελθῶν οὖν Ex τοῦ βωμοῦ, &;f-
πῃσε tbv psyabouxa, xal αὖθις παρέστησαν αὐτόν.
ἸΕλθὼν οὖν xai προσχυνῄᾳσας, εἶπεν αὐτῷ' Ka.loc
ἑποιήσατε, τοῦ μὴ παραδοῦναι τὴν πόλιν. "Ide
όση ζημία ἐγεγόγεὶ, &ócoc ὅ.Ίεθρος, πόση aly-
μα λωσία. Ὁ 6k δοὺξ ἀπεχρίνατο"' Κύριε, οὐχ
εἴχομεν τόσην ἡμεῖς ἐξουθίαν τοῦ διδόναι σε
την πόὀ.λ”, οὐδὲ βασιΔεὺς αὑτός ' ᾱ Ι.Ίως ὅτι καὶ
τοἑὲς τῶν σῶν ἑδυνάμουν tév βσι]έα ὃν .Ίό-
yoic Tj ἄφοντες * Mh) φοθοῦ (3) * οὗ γὰρ ἰσχύσει
καθ) ὑμῶν. Τοῦτο γοῦν ὑπέλαδεν 6 τ’ραννος διὰ
τὸν Χαλὶλ πασίαν, ἣν vip τρέφων θυ:ιὸν κατ αὐ-
τοῦ. Τότε ἀχούσάς t» ὅ,ομα τοῦ βασιλέως, Ἱοώτη-
σεν tl ὁ βασιλεὺς ἁπέδρα (4) οὖν ταῖς νανσ[. Καὶ 6
δοὺξ ἀπεχρίνατο, ὅτι οὐκ οἵδεν * ἣν γὰρ αὐτὸς ἐν
τῇ Βασιλιχῇ πύλῃ τότε, ὅτε οἱ Τοῦρχοι συνήντη:
σαν, εἰσελθόντες ἐν tfi πύλῃ τῆς λαρσοῦ, τῷ βασι-
Aet. ᾽Αποόπασθέντες οὖν Ex µέσου σερατοπέδου δύο
νέωε, εἴρηχεν 0 εἷς τῷ τυράννῳ * Κύριδ. ἐγὼ εοὺ-
τον ἁπέάκτεινα, βιαζόµενος οὗν τοῦ εἰσε.ἰθεῖν, καὶ
ἁρπάσαι σὺν εοῖς σὺν ἐμοὶ, εἴασα abtór vexpóy
κατα.τε/φας. Ὁ ὃ) ἄλλος εἶκεν' "Ey τοῦτον àxd-
έαξα ἁρῶξον. Τότε ὁ τύραννοέ στείλας καὶ τοὺς δύο,
ἕνετεἔλατο φέρειν την χεφα.ἣν αὐτοῦ. Οἱ δὲ ταχυ-
"δρομέσαντες εὗρον, χαὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ τεµόν-
τες παρέστησαν τῷ ἡγεμόνι ᾿Ὁ δὲ τύραννος ἔφη
πρὸς t^v µεγαδούχα * Elté pot τὸ ἆ ηθὲς, εἰ ἡ χε-
LU
aram et Moliamedis doinum re ac nomine traus-
formata est. Quam rectum judicium tuum, Domine]
Templo cum exiisset tyranpus, ad se venire ducem
magnum jussit: qui ο adductus principem
veneratus est.'Hisce tyrannus eum allocutu&
est verbis : Vos equidem, urbe — mihi uou dedi-
ta, egregie — geesisiis, Damnum — ac. jaciuram
. Quanta sint, eesiimatione metire, cesorum ΝΗΜΩ-
uem stragem, caplivorwunque numerum — considera.
Is'is dux respondit : [ας in nrbe, domine, nec
imperator, nedum ipse ego, tanta auctoritale polleba- |
mus, ut illam tibi permittere penes nos (uerit : pra-
cipue cum inter (uos nounalli bonum anislum nos. ha-
bere juberent, scriptis ad. imperatorem ὑι hunc
modum litteris : « Ne (ormida, neque enim viribus auis |
vos debcllabit. » Ἠιεο αἳ Halide Bassa scrip!a su-
$picalus est tyrannus, ip quem odio ac ira jam fla-
grabat. lmperatoris nomine audito, num aufugise
sel cum navibus interrogat. Id se ígiorare dux
respondit : ad portam siqui-lem regiam in statione
tunc se fuisse, quando Turci, in urbem porta Charsi
irruentes, imperatorem adorti sunt. E. inediis ca-
stris duo juvenes mox exci.i sunt, quorum alter ty-
ranno dixit: Domine, illum occidi, et cun turba a
tergo urgente progredi vi cogerer, una cum meis
commilitonibus predam aeturus, mor(uwmn ipsum
omisi. Alter se priorem vulnus inflixisse jactavit.
Ambos hosce juvenes tyrannus íllico abire ad cou-
9213 αὕτη ἐστὶ τοῦ βασιλέως dou. Τότε χαταατοχα- ( quirendum, sibique cjus caput afferendum jussit.
σάµενος αὐτὴν eTprxev, Ἐκείνου ἐστὶ, χύριε. E:-
δον οὔν αὐτὴν καὶ ἕτεροι, xal ἐγνώρ:όαν. Τότε mpoc-
ἠλωσαν αὐτὴν iv € xlovt τοῦ Ab γουστείου (5), xal
ἵότατο ἕως ἑσπέρας. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐχδείρας, xal
ἀιύροις τὸ δέρμα στοιθάσα:, ἔπεμψε πανταχοῦ,
δειχνύων τλ τῆς νίκης σύμθολον τῷ τῶν Περσῶν ἀρ-
χηγῷ, xal τῶν ᾿Αράδων, xai τοῖς ἄλ)οις Τούρ-
χοις.
Mandato confestim paruere, inventique cadaveris
amputatum caput principi attulere. Magnum ducem
allocutus tyrannus, an revera lioc sit. imperatoris
caput, interrogat ; cx indicis agnitum, illius esse
fassus est 5 aliisque conspectum poriter. approba«
tum. Áb iis deinde columuz, qua in Augustio lo»
cata ὁδί, clavisaffizum, ad vesperam usque ibi ρε”
etaculo fnit. Pellis denique detracta, — Daleaque
referta, per Persarum Arabumque principum, aliotu:nque Turcorum ditiones, ut. vielorie *ymbo-
lum, ostentanda ejus mandato circumfertur,
Ἕτεροι δέ φασιν, ὡς 6 δοὺξ εὔβέθη μετὰ τοῦ
Ὀρχὰν ἓν τῷ πύργῳ τῷ τοῦ χαστελλίου τοῦ Φραν-
τζενίδων, χάκεῖ παρεδόθησαν, ὀρῶντες ὡς οὑκ fv
δυνατὸν ἀνθίατασθαι πλέον τοῖς Τούρχοις. "Ovttov
δὲ πλείστων ἑἐχεῖ xal εὐγενῶν ἀρχόντων σὺν τῷ
δουχὶ. ἠτήσατο ὁ Ὀρχὰν ἀπό τινος μοαχοῦὺ tX ἅμ-
φ'α αὑτοῦ, καὶ φορέσας αὐτὰ ἔδωχε τῷ μοναχῷ τὰ
αὐτοῦ". xal διὰ μιᾶς τοξοθολιχῆς θυρίδος, ἔδαλεν
ἑαυτὸν κατὰ γῆς ἔξω τῆς πόλεως xol λαξόντες οἱ
τῶν πλοίων, παὶ δεσμώσαντες, ἔθαλον ἑντὺς σὺν
τοῖς λοιποί; αἰχμαλώτοις. Οἱ 55 τοῦ πύργου παρα-
δοθέντες xai αὑτοὶ ἑντὸς τοῦ πλοίου ἑχείνου θἰσήχ-
Alii porro narrant, in- turre, quam Franct
tuebantur, duceu cum Orchane laititasse, ibi-
que, cum Turcis resistendg impares se 3guo-
p scereut, iu eorum potestatem deditione devenisse ,
plurimosque' nohiles ac procerea. cum duce illie
adfuisse. lnter eos. etiam, ut referunt, monachus
erat, 3 quo vestes, quibus indutus erat, Orclia-
nes petiit, ilisqua suas commutavit: pef. fenc-
sism deinde quamdam sogitis emittendis. ac-
commodatam exira oppidi muros praecipitem
se delit :quem cor prelhenenw nautze viuxerunt,
€t cnm. cateris 170 captivis navibus imposue-
Istuaelis Bullialdi note».
(5s Mi φοέοῦ. Plhironzes, lib. in, cap. 14, Hali-
ον Εθν consitbum Mebemetis patefecisse ob-
sessis et animum ipsis addidisse narrat.
(49) El ὁ βασιλεὺς ἀπέδρα. Phranzes, lib. mi, e.
18, agnitum. imperatorem ος calceis purpureis,
aquilisque in eis deyiciis sciibit, qualibus uli. ini-
4
peratores consueverant.
(5) Ἐν τῷ χίοι toD Ahyrcveorelov. Forum
Augustinum noihlonge a 8S, Sophia cwi'ificatum, εξ
in quo columna a. Justiniano erecta. fuit, suaque
$latua equestris ei imposita. Procopius de weuifieiis-
Justiniani, sermbne t.
u$
bUC/É
1116
fnnt. Qui ἵὰ uwrrb eroht ὁἑαιο οί ipsi se Αθησαν. Τότε εἷς τῶν αἰχμαλώτων τῶν Ῥωμαίων,
Twreis permisere, inque navem eamdem abducti
Sufft, Ex bis quidam captivus Romzus in liber-
iem se asserere sollicite eatagens, tslia na-
varcho díxit : Si me libertati restitueris, Orchanem
magnamque ducem hodie tibi tradere possum. Hoc
πι intellexit. navarchus, eum libertate donatu-
rum se juravit. lilico igitar Orehanes nigris
vestibaes indutus, captivi istius Indício proditus
est. Navarchus flaqdüe Orchanem ilium esse pro
comperto habens, caput ei ampu'avit. Vivum
deinde magnum «ducem, Orchanisque caput prin-
cpi, in Cosinedio tum versanti, obtulit: qui
navarclio gratiis actis, multa etiam largitus est.
Magnum vero ducem sedere jussum consolatus
est, ejusque lilierós et uxorem per castra et clas-
$em 4 tubicine Conquisitos adduci: imperat. Sin-
£ulis asprà mille distribuit princeps, demumque
f'agnum ducem bene sperare hortatus, longo
Bumanoque sermone ejus dolorem levat, dicitque :
flanc adeo amplam urbem fidei (κα regendam αὲ
€wrandam eredere volo, | illustrioribusque, quam
quos in imperatoris aula gessisti, honoribus hone.
stabo, animum sdTiem ne despondeas. Gratiis actis,
ejisque. mauu. deosculata, magnus dux domum
suam abiit, Cum autem ab eo /— intellexisset
fl-hemetes nobilium ülustriumque: palatii et aulze
principis officialium no:nina,singà!a descripsit; quos
fer classem et castra. conquisitos, redemptosque
mille aspris singulos, locum in unum conduxit. Q
Piatridie ilius tenebros» diei, quà genus
hostrim internecione deletüm est, in urbeum ve-
nit tyrannus, ducisque magui domüm se contulit ;
in cujus occursum dux processit, eumque Vene-
ralus excepity eo tempore conjux ipsius morbo
decumbebat, ad agrotantis. ergo lectum, sub ovis
specie latens, accessit, et cam alloquitur his
verbis : Salve, maler, ue te, quos isti dies. iulere,
vasus marore conficiant ; Dei decreto parentum,
plura amissis tibi largiri poasum, hoc. wmm, ut
'*aleas, cura. Ducis quoque magni fiii ipsuin
adorari accesserunt : gratias demum de tanta
liumanitate ei cum "eglssent, exivit ipse, οἱ wr-
bem: lustrando obit. In ea penitus deserta, nec
homo qui mutret nec avis. aut quadrupes, qua
Vocem milterent, exaudiebàntur; domos solum-
modo scrutabamtur, quiinvalidi rapere quidquam
*t depradari haud "potüerant. Mutuis bac de
causa cxdibus se cohfoderunt muli, dum spolia
KFibi invicem rapiunt, qua validiori ac robustio-
Ti, imbecillioribus lethali vulnere oppressis, ces-
sere. Altera. ab urbe capta die, Mali tricesima
labente iterum eam intrant, ei 371 przdse reli-
quias corraduut. Tyrannus, majore urlig parte
Jsmaelis Baliialdi nete.
(ὁ T» δὲ μεγαδοῖ κα. Dissentiunt a se invicem
Tess et lhiranzzs, in its. quie ad iuagnam: ducean
2eun Notaram qrertinent. Hic ου τει ini micuin
ναταπραγματευσάµενος thv αὑτοῦ ἐλευθερίαν, εἷ-
prxt τῷ vavápyo* El ἐλευθερώσεις µε σήμερον,
ἔχω cot δοῖγει cór Ορχὰν xal τὸν μεγαδοῦκα
ἐμοῦ. Τότε ἀχούσας ὁ ναύαρχος, ὤμωσε τοῦ ἔ)ευ-
θερῶσα: αὐτόν. Καὶ τότε δείξας τὸν µελαμφόσον
Ὡρχάνην, xa μαδὼν ὅτι χατ ἄλέθειαν ἑἐχεῖνός
ἐστιν, ἁπέτεμε τὴν χεφαλὴν ἀὐτοῦ. Τὸν δὲ µεγα-
δοῦχα (6) ζῶντα, xal τὴν χεφαλὴν τοῦ Ὀρχᾶν λα-
Cv εἰς τὸν ἠγεμόνα ἀπήγαγεν kv τῷ Κοσμηδίψ.
Ἐκεῖνος δὲ τῷ ναυάρχῳ εὐεργετὴσας, xal πλεῖστα
δοὺυς ἀπέλυσεν. Τὸν δὲ μεγαδοῦχα ἐχέλευσε χαθῖσαι,
xai παρηγορήσας αὐτὸν, ὥρισε ὃ αλαλτθῆναι ἓν τῷ
φοσσάτῳ xal ἓν τοῖς πλοῖοις διὰ τῶν παίδων καὶ τῆς
γυναιχὸς αὐτοῦ, χάὶ παρευθὺς συνἑχθησαν. Τότε ὁ
ἡγεμὼν δοὺς ἀνὰ χιλίων ἄαπρων κατὰ χεφαλγ»
ἀπέλυσε πάντας ἐν τῷ οἵκῳ αὐτοῦ, xal αὐτὸν µεγα-
θδοῦχα θαῤῥήώνας αὑτὺν, xal παρηγορῄσας τὰ πλεῖστα
εἰπὼν αὐτῷ ὅτι Τὴν πό.1ιν ταύτην σοι μέὰ λω
Καρακαταδθέσθαι, τοῦ ἔχει tiv ἁλαάσαν a-
τῆς φροντίδα, xal ποιῄσω ὅε ες κρειττοτέραν
δόξαν παρ fv εἶχες iv τῷ καιρῷ τοῦ βασι-
έως, xal μὴ ἀθύμει. Ἐὐχαριστήσας οὖν, xai
ἁσπασάμενος τὴν αὐτοῦ χεῖρα ἁπῃλθεν tlc τὸν οἶχον
αὑτοῦ. Μαθὼν δὲ παρ αὐτοῦ τὰ ὀνόματα τῶν εὖγε-
νῶν, τῶν àv τῷ παλατίῳ διαπρεφάντων ὀφφικια-
λίων, πάντων τὰ ὀνόματα κατἐγραφε. Καὶ Ev τοῖς
πλοίοι c, χαὶ ἓν ταῖς σχτναϊῖς, συναθροίσας οὖν πάν-
τας, ἐξηγόρασεν ἀνὰ χιλίων ἀσπρῶν δοὺς τοῖς Τούβ-
χοις, Πρωῖας δὲ γενομένης, παρελθούσης ἐχείνης
τὶς πρώτης xai ζοφερᾶς ἡμέραςν iv f ἐγένετο
ἡ παιωλεθρία τοῦ γένους ἡμῶν, εἰσελθὼν ἐν τῇ
πόλει ὁ τύραννος, xal εἰς τοὺς οἴχους τοῦ μεγάἆλον
δουχὸς ἑλθών; ἐξελθὼν δὲ εἰς συνάντησιν αὐτοῦ, καὶ
προεσχννήσας αὐτὸν εσῆλθεν ἑντός. "Hy δὲ ἡ quvh
αὐτοῦ ἀσθενοῦσα κλιννρης. Τότε ὁ προδατόσχτµο;
λύχος ἐγγίσας τῇ χλίνη, ἔφη προσαγορεύσας αὐτῃ'
Xaips, ὦ µῆήτερ, μὴ «Ἰυποῦ ἐπὶ τοῖς συµδεέη-
κύσι. Τὸ θἐηµα τοῦ Kuplov γενἐσθω. "Εχω ἔτι
zAslova παρ ὧν ἁπώεχας tov δοῦν αἱ coi: p
vor ὑγίαιε. Ἑλθόντες δὲ οἱ alba; αὐτοῦ mpsct
χύνησαν αὐτῷ, xai εὐγαριστήσαντες αὗτὸν ἐς siis,
περιοδεύων τὴν πόλιν. "Hv yàp dj χᾶσα ἄο.κος, οὔτε
ἄνθρωπος, υῦτε χτῆνος, οὔτ' ὄρνεον χραυτάξων, 1,
λαλῶν ἑντός * µόνον Ἐινὲς by ph δυνηθέντων ox
)λεὔσαί τι, διὰ τὸ ἀνίσχμρον αὐτῶν * διότι xal το--
χοὶ ὑπ᾿ ἀλλήλων ἐφονεύθησαν, ἕλκων ὁ εἷς ἓξ ἑτέριυ
£X Ἰάλυρα ᾿ xal ὁ δυνηθεὶς ἤρπαζεν, ὁ δὲ μὴ δυνά-
βενος ἀντιστῆναι, χαιρίαν λαµθόνων sin rhv, ἔχειτο.
Tf δὲ δευτέρᾷ ἡμέρᾳ, τριαχοστὴν ἄγων ὁ Μάϊος,
εἰσλλθον, καὶ τὰ ἐγκαταλειπόμενα αὐτοὶ συνέλδ-
qov. Τότε ὁ τύραννο; διελθὼν sb πλεῖστον της κύ-
εως, xai πρὸς τοῖς τοῦ παλατίου µέρεσι συµτόσιον
ποιήἦσας εὐφραίνετο καὶ δὴ καταδαπτισθεὶς ὑπὸ
οἱ iufensum nbnis ci se profiletir.. [μαουίεις al
uostri Duca sensum magis vccedit,
1111
UISTORIA BYZANTINÁ.
.
tiid
τοῦ οἵνου xal μεθμαθεὶς, ὥρισε τῷ ἀρλιευνούχῳ A lustrata, eonvivioque in palatii regione vicins
αὐτοῦ, χα) προστάδας εἶπε,' "AmeA0e Ev τῷ oixo τοῦ
μεγάλον δουχὸς, xal εἰπὲ αὐτῷ, ᾿Ορίζει ὁ ἡγειιῶὼν,
lra στεἰΊῃς τὸν υἱόν cov: τὸν νεώτερσν ἐν τῷ
ουμποσίφ' ἣν γὰρ εὐειδῆς ὁ νέος ἄγων τεσσα-
Ρεσκα.δέχατον ἔτος. ᾿Ακούσας οὖν ὁ m&vhp τοῦ
παιδὸ, ἀπενεχῤώθη, xai ἡ ὄψις αὐτοῦ ἡλλοιώθη,
xal λέγει τῷ ἀρχιευνούχφ' Oóx doti τοῦτὸ ἐν τῇ
ἡμετέρᾳ διαγωγῃ τοῦ παραδοῦναι τὸ ἁμὸν παι-
δίον οἰκθίαις χερσὶν μµιανθῆναι παρ) αὐξοῦ "
πρεῖττον ἂν ἦν µοι τοῦ στεῖΊαι δήµιον, καὶ JAa-
δεῖν τὴν κερα.λἡν µου áx' ἁμοῦ. 'O δὲ ἀρχιευνοῦ-
yo; συµμδουλεύσας αὐτὸν τοῦ δοῦναι τὸ παιδίον, ἵνα
ph εἰς ὀργὴν ἐκχαύσῃ τὸν τύραννον, 0 δὲ μὴ
πεισθεὶς, ἀλλ' εἰπὼν, ὅτι El. βούλει Απδεῖν αὐτὸ
xal ἀπελθεῖν, Aa6í*v ἄπελθε. Τὸ δὲ ἐγώ σοι
τεῦτο διδόναι olx&lp 0sAdpate ob Υογήσεται
πώὠποτα. Τότε ὁ ἀρχιευνοῦχος στραφεὶς εἶπε τῷ
fYspów ἁπαντά τὰ παρὰ τοῦ μεγάλου δουκὸς λαλη-
Ὀέντια, καὶ πῶς τὸ παιδίον οὐκ ἠδουλήθη δοῦναι.
Τότε ὁ τύραννος θυμωθεὶς εἴρηκε τῷ ἀρχιευνούχῳ'
Λάδε τὸν δήµιον» σὺ» col, καὶ στραφεὶς ἄγεγιοι
tó παιδίον. '0 δὲ δήµιος ἁγαγέτω τὸν δοῦκα,
καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ. Τότε ἕλθόντες, καὶ μαθὼν
τὸ µένυμα 5 δουξ Ἱσπάσατο τὰ τέχνα αὐτοῦ xal
την γυναῖκα, xal ἑπορεύετο αὺν τῷ' δηµίῳ αὐτὸς
xai ὁ υἷλς αὐτοῦ, χὰλ ὁ γαμθρὸς αὐτοῦ ὁ Καντακου-
ζτνός, /à ὃν πᾶιδίον ἔλαδε μεθ) ἑαυτοῦ ὁ ἄρχιευ-
νοῦχος. Εἰσελθὼν οὖν καὶ δείξας xb παιδίον τῷ Ίγε-
[λόνι, τοὺς δὲ λοιποὺς ἐν τῇ πύχῃ τοῦ παλατίου 151a -
μένους, ὥρισε τῷ ὄημίῳ Εξίφει τὰς χεφαλὰς αὐτῶν
ἀποτμηθῆΏναι. Τότε λαδὼν αὐτοὺς μιχκρὸν χάτωθεν
τοῦ παλατίου, εἶπεν αὑτεῖ; ὁ δἡµιος τὴν ἀπόφασιν.
᾽Αχούσας δὲ ὁ vlb; αὐτοῦ «hv σφαγὴν ἔχ]αυσεν. 0
δὲ πατὲρ αὐτοῦ γενναίως σταθεὶς ἐνεδυνάμωσε τοὺς
νε ν”, στγρίνων αὐτοὺς καὶ λέγων * Τεκνία, sltece
τὴ» χθὲς ἡμέραν &r (ug χαιροὺ ῥοπ1 τὰ ἡμέτερα
πάντα «φροῖδα yeyorcta. 'O π.Ιοῦτος Tuv ὁ
ἀχέρωτος' ἡ δόξα ἡ θαυμαστή, ἣν εἴχομεν ἐν
£j j6yaAoxóAs, ταύτῃ, xal 6v αὑτῆς ἐν πάσῃ
τῇ vij, ἠν οἰκοῦσι Χριστιανοί, Νυγὶ δὲ τῇ ὥρᾳ
ταύτῃ οὐκ ἑνεείπετο ἅ-.ϊο elc ἡμᾶς znÀhv ἡ
παροῖσα αὕτη ζωή. Ἔσται δὲ ἡιῶν αὔξη ox
εἶτο Ἱεύσητος, ὀψό Χοτε yhp θνηξόμεδα. Καὶ ταῦτς"
πῶς; Ἱστερούμδγοι τῶν ἁγαθῶν ὧν ὠ1έσαμεν,
τῆς" δόξης. τῆς τιμῆς, τῆς αὐθεγτίας, παρὰ
πάντων ὀνειδειζόμενοι, καταςρονού(ιεγοι, xal
τα.Ἰαιπωρούμενοι, ἄχρις οὗ E10n &p' ἡμᾶς καὶ
ὁ θάνατος, Aur ἐκ τῶν ὧδε ἀτίμους. llo? ὁ
ἡμιέτερος βασιλεύς; οὐκ éczáyn χθές; Hou ἑμὸς
συμπέ»θερος, καὶ σὲς πἀτὴρ ὁ µέ;ας δοµέστι-
xoc; Ποῦ ὁ Πα-Ἴαιο.όγος, xal πρωξὀστράτωρ
cir toic δύο υἰέσι' αὐτοῦ; οὖκ ἑσφάγησαν
χΑὲς ἐν τῷ πο.ἰέμῳ; Εἶὺε καὶ ἡμεῖς ἀπεθάνομεν
σὺν αὐ:οῖς / adir. xà) ἀὐτὴ ἡ ὥρα ἱχαγή ἐστι,
pn sAnjisdücopgey π.1έον' εἰς γὰρ olde τὰ ὅπ.ἰα
τοῦ διαδό.ου, εἰ xnl βραξύνονῖεδς π.η)ῶμθν
παρὰ τῶν lo6ó.lur βε.1ῶν αὐτοῦ; Nor τὸ στάδιον
ἔτοιμον, ἓν ὁὀγόματι τοῦ στωιωθέγτος ὑπὲ,
instructo hilariter epulatus est ; jamque vino ma-
didus ac temülentus archieunucho.suo talia. im-
petat: Domum magui ducis abi, et, eum ita. &ilo-
quere : Mandat princeps, ut filium tuum natu mí-
morém (is equidem forma oris pulchra, annos
quatuordecim natus erat) ad convivium mittas,
ÀÁd qua vérba . adolescentis pater fere exanima-
tus est,vultusque colore mutato archieunucho «dixit *
Legis nosire instituta haud. (erunt, ui, me ministro
ac perductore, filiue seus stupro vitiandus trada-
lur ; carnificem mittere, qui caput meum ampulatum
auferret, potius erat. Ut. vero iram tyranni devi-
taret, consiliam dabat archieunuchus, ut ado-
"E scentuluim dimitteret. Cui parcre recusans dixit :
B si ium abducere tibi propositum est, ita. fac ;
absit vero, ut illum tibi sponte dedam. | Reversus
ergo archieunuchns a magno duce, adolescentem
mittere renuente, acceptum responsum principi
affert.: Quo percitus ira tyrannus archieunucho
mandat : Carnifice lecum ducto redi, εἰ adolescen-
tem. huc adducas ; carnifex vero magnum ducem
ejusque liberos huc agat. Domum magui ducis ve-
niunt, qui tali nun!io accepto, liberos et uxorem
complexus, fllio ac genero suo Cantacuzeno co-
mitibus, carnificem secutas est. Adolescentulum
perductum principi stitit archieunsehus, citerus
interim ad palatii portam stare innuit, quos subitó
prineeps a carnifice plecti imperat. Paulo inírà
C palatium deductis, principis jussa carnifex decla-
rat; qua» cum audiisset magni ducis filius, instan-
tem cedem. deflere; at. parer forti ac erecto ani-
10ο liberos suos adolescentes his verbis con(irma-
re : Hesterna die vidistis, filii, omnia nostra, opes
inezlaustas, gloriam admirabilem, cujus claritu-
dine in liac magna urbe, ac per totum proinde. or-
bem Christianum. splendebainus, temporis niomentó.
evanuisse. Ex lis omnibus, praeler hanc vitam, ni-
hil nobis nunc superest, quam in. sempiternum pro-
ducere haud catur ; landem enim, quamvis sero, eX
ea nobis migrandum ; «t quo statu qiaso ! ? Opibus,.
dignitatibus, honoribus et auctoritate spoliati, pró-
bris traducti, et ab. ómnibus coniumeliose — habifi
et spreti, &erumnis pressi vitam taudiu (rahemus,
donec mors supervenieus deseclos ac contemptos
istis miseriis nos subtrahat, Ubi noster imperator ?
nonne heri occisus est? ubi consocer meus, idemque
pater tuss magnus. domesticus ? ubi Palwologus et
eum filiis snis protostrator ? nonne. inter prliai-
dum occubuere ? utinam el nos eodem fato conao-
ciati: [uitsemue ! Veruntamen hac ipsa hora nobis
satis opportuna, wulira non peccabimus : quis. enim
179 novit arma diaboli ? num dilata morte, ab illit
venenatis tclis appetemur ?. nuuc. paratum. stadiuim
in nomine. illius, qui pro nobis mortuus ας cruci-
firus, a mortuis resurrexit. Ipsi ergo commorientes,
bonis ejus fruamur. llis s-rmonibus adolescentium
animos erexit, coufirmatosque ad imortem alacritet
suheurdami yromptos reddidit. Ad satell Yeth de'nd$
11 9
DUC.E .
1:20
conversus ait : Ab adolescentibus ineipiondo, que ἡμᾶν xal Qaródrtoc, xad áructdrcoc, ἁ τοθάνω-
in mandatis babes ex«equevro, Siatim, spectante
msgne duce, gratiis Deo actis, hisee etiam verbis,
Justus es, Domine, ah. eo prolatis, adolescentium
Capita carmifez aunputavit ; quem elism δις ite
rogat : Tantispet. ennclare, | amice, duum. ingressus
Deum orem, vicia. quippe erat sedicula ; snatio
orandi a satellite eoncesso, in. illo tetaplo preces
Deo οἱ ; quibus peractis, Hiberorum cadaveci-
jus adhuc palpitantibus exivit, luudibusque ite-
ram Deo. msgnificato, capite plexus est. Casorum
eapita, nudis illie insepultisquo endaveribus reti-
ctis, ferz illi sanguinem sitienti, tumque. convi-
vauti spectanda artulit, Quotquot etiam. nobiles,
palatii offi. iales procercesque redemerat, per missos
satellites ueci dedit. Ἐκ eorum us0ribos et liberis
delecta habito formosas virgines pnkchrosque pue-
ro; sihi sepositos, Arehieunauchi curs ac diligen-
tie custodiendos mandavit. Reliquam mancipio
rim taibam, denee BGabylonem, Adrianopoliw di-
eo, a»b.luceretur, curandam aliis dedit, Universi
tu demam. urbis incole et opes in. castrorum
ιο] couspecti ; urlis vero deserta, exanimis,
nuda, voce carens, specie ac decore spoliata ja-
cebat.
Νεν xal ἡμαῖς, ἵνα σὺν αὐτῷ éxoJaboopsr τῶν
ἀγσθῶν αὑὐτοὺ. Ταῦτα εἰπὼν xal στηρίξας τοὺς
νέευς, ἐγεγόνεισαν πρόθυμοι τοῦ θανεῖν. Καὶ λέγει
τῷ ἄπεχυνλάτορι’ Ποίησογ tà χε.1ευσθέν σοι, ἀρξά-
µενος ἀπὸ τοὺς νέους. Καὶ ὑπαχούσας 6 δημιο;
ἐπέτεμε tÀ; κεσαλὰς τῶν vim, ἰστάμενος 6 μέγας
δοὺᾷ χαὶ λέγων τὸ, Ebyapurro cot, Kopis, xaX τὸ,
Δίπαιος s], Κύριο. Τότε sina τῷ ἀπεχουλάτορ:
Αδερὲ, δός ot ὁ1ἴγην ἀνογὴν τοῦ εἰσε]δειν
καὶ προσεύξασθαι ἣν» 3o kv ἐχείνω τῷ τέτιρ
val; µιχρός. Ὁ δὶ ἀφῆχε. χαὶ εἰσελθῶν προσεύξατο.
«Τ4τε ἐξελθὼν bx. τῆς πύλης τοῦ ναοῦ, Ίσα» Υὰρ ἐχεῖ
τὴ σώματα τῶν πχΐδων αὐτοῦ ἔτι σπαραττόµενς,
καὶ πάλιν δυξολογἰαν πέμψας V: ἀπετμ[θη τὲν
πχεφαλἠν. Λαθὼν οὖν 6 δή-ιος τὰς χεφαλὰς ᾖλθιν
εἰς τὸ συµπύσιον, ἐμφανίσα; αὑτὰς τῷ αἱμοθόρῳ
θηρίῳ’ τὰ 8t σύµατα γυμνά ἐχεῖ χαὶ ἅταφα χατέ-
λιπεν, Ὁμοίως xal ὅσους τῶν εὐγενῶν χαὶ ὀφφιχ-α-
λίων τοῦ πχλατίου μεχιστᾶνας ἐξηγόρασε, πάντας
στείλας τὸν σ:.εχουλάτορα χατέσραξε. Tic δὲ v»-
ναῖκας xal παἶδας αὐτῶν ἐξελέξατο τὰς ὡὥοσίας
*X/02;, xaX εὐειδή ὄῤῥενα, xaX παρέλωώκε τῷ doge»
νούχῳ τοῦ τηρεῖσθαι ὑπ αὐιοῦ. Τὴν δὲ λοιπὲν αἷ-
χµαλωσίαν παρέδωχεν ἄλλοις τοῦ φροντίζεσθα: o
α τῶν, ἄχρι; o5 εἰσαχθῶτιν εἰς Ἡαδυλῶνα τὴν ᾿Αδριανοῦ. Καὶ ἂν εἰδεῖν τὴν ἅπασαν πόλιν ἓν ταῖς σχηναῖς
τοῦ φ,σσάτ», thv δὲ πόλιν ἔρημον, νέκρὰν, κτιμένην, γυμνὴν, ἄφωνον, μὴ ἔχουσαν εἶδος, οὐδὲ χάλλος.
CAPUT XLI.
Dueee super urbe expta, deletoqua. Christianorum in Oriente imperio Mono:tia.
Urhs, o urbis, cucctarum urbium caput ! quatuor C. "D πόλι”, nói, πόλεων παγῶν κεφαλἡ ! i σ/λ.:,
mundi partium centrum, Christianorum gloria; quae
Barbarorum splendorem hebetatum ac languescen-
teur. retin !eliat ! O urbs, paradisus alter, omnibus
plantirum ac arborum generibus, exquibus fructus
szirituales nascuntur, consitus! Quo. decor. tuus?
qu^ gratiaru'n spiritualium corpori εἰ animo bene-
fiza irrígatio diffugit * Ubinam apostolorum Domini
mci corpors, 3 longo tempore in semyervirenti
paradiso deposita ? cireumdantia purpuream togam,
lanceam, spongiam et zrundinem ; que dum 173
venrabaniur, eum qui in crucem sublatus est, eer-
nere cozitabanus, Ubi sancterum, nbi martyrum
veliquiae? Ubl magn! Cous'antini, cieterorenique
imperatorum. cineres ? Vie, porticus, trivia, agri,
vineta reiiquiis sanctorum passim sparsis, pobili-
bus oliin, eastisque Ascetarum et A-cetríarum cor-
poribus, proh. damnum ! strata. sunt, Posuerant,
Domiae, morticin'a servorum tuorum escas volati-
libus zeeli ; carnes sanctoru u tuorum fcrís terr in
circuitu nova Sion, nec erat, qui sepeliret. O tem-
plum ! 0 terrenum. coelum ! eceleste. altare ! divine
et sacrze sedes ! o pulchritudo ecclesiorum! ο BHihri
sacri, et divina eloquia ! o leges αμ et novo!
αμα] Dei digit» script! O Evangelia ore Det 2n-
nuntiata ! o theologi», angelorum corporibus ve:ti-
torum cogiuata! docuin vinorum divino Spiritu
«fIC»to-unt, (n-tituta heroum semideorum ! o r^ δι”
Ll.ca, popule, exercitus, olim supera modu: ext,
πόλες, χέντρον τῶν τεσσάρων τὸ x43p69 αερῶν |
ὦ πόλις, πόλις, Χριστιανῶ, καύχηαα, καὶ B:p6i-
pw» ἀφανισμός f ὦ πόλις, πόλι:, ἄλλη παράδειτος
φυτευθεῖσα πρὸς δυσμὰς, ἔχουσα ἔνδζον φυτὰ za»
τοῖα, βρίθοντα χαρποὺς πνευματικούς ! ποῦ σ’υ τὸ
χάλλος, πχράδτισε; ποῦ σου ἡ τῶν γαρίτων τοῦ
Πνεύματος εὖεργττ:χὸ ῥῶσις Φυχῆς τε xat σώμαν».;:
Ποῦ τὰ τῶν ἁποστήλων τοῦ Κυρίου uou σαὥματς, τὰ
πρὸ πο" λοῦ φυτευθέντα ἐν τῷ Σειθαλεῖ zapato;
ἔκοντα iv μέσῳ τούτων τὸ πορφυροῦν ἑμάτιον, τὴν
λόγχη», τὸν σπόγγο», τὸν χάλα μον * ἅτινα ἁσπξς.,-
τες ἐφαντανόμεθα τὸν iw σταυρῷ ὑπωθέντα ἐεξ..
Ποῦ τὰ τῶν ὁσίων λείψανα; Ποῦ τὰ τῶν µαρτί-
ρων; Ποῦ τὰ 54) μεγάλου Κωνσταντίνου xal 6^
}9,πῶν βασιλέων πτώματα; αἱ ἁγυιαὶ, τὰ περίαν-
λα, al τρίοδοι, οἱ ἀνροὶ, οἱ τῶν ἀμπέλων περιφρα-
γμο, τὰ πάντα xal πλέρη µεστά λειψάνων iyi,
σωμάτων εὐγενῶν, σωμάτων ἁγενῶν [1. ἀννδ»],
ἁτκητὼν, ἀσχητριῶν, ὢ τῆς enuía;! {Ἔθεν-,
Κύρια, τὰ θυγσιμαῖα τῶν δούλων 6ου βρώματα τοῖς
πετεινεῖ; τοῦ οὐρανοῦ, τὰς σάρχας τῶν ὁπίων ex)
τεῖς θτρίοις τῆς γῆς xD τῆς νέας Σ.ὼν, xd
οὐκ ἣν ὁ θόστων.] "D ν:ἑ! do ἐπίγαιε οὐρσνέ! ὦ
oipin-v 9usxisatfovs! à Οία xa E ρὰ spi τί
ὦ γάλλος Docs ! ὦ 2ίδλει E po, καὶ 8.02 eT!
ὦ νόµο za?a ol v: xal viov! (9 πλάχες υροφεῖσα:
8.43 Gaxs3ip ! Ezaqytta λα) ηθέντα θεοῦ o7-
ματι ὦ Ο«ώογίαι σορχοφέων ἐγγέλων Y à Gi-
1121 HISTORIA BYZANTINA.
1139
σχαλίαι πνευματοφόρων ἀνθρώπων | à παιδαγωτίαι & nunc vero defeti, et, non secus ac navis inter na-
ἑμιθέων fipowv! à τολιτεία, & δῆμο:, ὦ στρατὸς
ὑπὲρ μµέτρον τὸ πρὶν, νῦν δὲ ἁφανισθεὶς ὡς ποντι-
ζομένη vao; ἓν τῷ TAilv1 Ὦ οἰχίᾳι, καὶ παντοδα πὰ
ταλάτια, xa! ἱερὰ τείχη ! σήμερον ου. καλὺ πάντα,
καὶ ὡς ἔμψυλα συνθρηνῶ, τὸν "I psulxy Eye v ἔξαρ-
χην τῆς ἐλεεινῆς τραγῳδίας. Πῶς ἐκάθισεν µόνη f
πθλις, dj πεπληθν .μέ,η λαῶν; Ἐγενήθη ὡς χήρα
ἡ πεπληθυμµένη ἐν ἔθνεσιν. "Apyouca iy χώραις,
ἐγενήθη εἷς φόρον. Κλαίονσα ἔχλαυσεν ἐν νυκτὶ,
xaY τὰ δάχρνα αὐτῆς ἐπὶ τῶν απιαγόνων αὐτῆς, xol
οὐχ ὑπάρχει παρακαλῶν αὐτὴν ἀπὸ πάντων τῶν
ἀγαπώντων αὐτίν. Πάντες οἱ φιλοῦντες αὐτὴν 504-
τησαν iv αὐτῇ, ἐγένοντο αὐτὴ εἰς ἐχθρούς. Μετῳ-
κίσθη t Ασία |l. &v Ασία] ἀἁπὺ ταπεινώσεως αὐτῖςι
χαὶ ἀπὸ πλιθονς δουλείας αὑτῆς.:. Ἑκάθισεν iv
ἔθνεσι, οὐχ εὗρεν ἀνάπανσιν. Πάντες ol χαταδιὼ-
Χοντες α τν χατἐλαθον αὐτὴν ἀνὰ µέσον τῶν θ1ι-
θόντω». Ὁδοὶ πόλεως πενθοῦσι παρὰ τὸ μὴ εἶναι
ἑρ/ομένους εἰς δ)ρτἠν ' πᾶσ.ι αἱ πύλαι αὐτῆς Ίφα-
νεσμέναι ᾿ οἱ ἱερεῖς αὐτῆς ἀναστενάζουσιν, al πα-
θένο. αὑτῆς αγόµεναι, καὶ αὐτὴ πικραινομένη ἓν
ἑαντῇ. Ἐγένεντο οἱ θλίέοντες αὐτὴν εἰς χεφαλήν.
Kt οἱ ἐχθροὶ αντῃῆς εὐθηνοῦσιν, ὅτι Κύριος ἑτα-
πείνωσεν αὑτην ἐπὶ τὸ πληθος τῶν ἀσεθειῶν αὐτῆς,
Tà νήπια αὐτῆς ἐπορεύθη ἐν αἰχμαλωσίᾳ κατὰ πρόὀσ-
ωπον θλέθοντος. Καὶ ἐξῆλθεν ἐκ θυγατρὺς Σ:ὼν
«doa ἡ εὐπρέπιια αὑτῆς. Ἐγένοντο οἱ ἄρχοντες
αὐτῆς ὥσπερ χριοὶ οὐχ εὑρίσχοντες νομὴν, xat Emo-
ρεύοντο ἐν οὐκ Ισχὺϊ κατὰ πρόσωαον διώκοντος,
Ἰδόντε: οἱ ἐχθροὶ αὑτῆς ἑἐγέλασαν ἐπὶ µετοιχεσίᾳ
αὐτῆς. ᾽Αμορτίαν f, αρτεν Ἱερο,σαλήμ΄ διὰ τοῦτο
εἰς σάλον ἐγένετο. Xelpa αὐτοῦ ἑξεπέτασεν 6 0λί-
Cuv ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιθυμέματα αὐτῆς. Ηἶδε γὰρ
ἕθνη εἰσεκθόντα εἰς τὸ ἁγίασμια αὐτῆς, ἃ ἑνετείλω
μὴ εἰσελ[εῖν εἰς την ᾿Εχκλησίαν σου. Πᾶς à λαὸ»
Qvo χαταστενάνοντες, ζητοῦντες ἄρτον. "Εδωχαν
τὰ ἐπιθυμήματα αὐτῆς ἐν βρώσει, τοῦ ἐπιστρέφαι
Φυχέν. Ἴδε, KÓpte, xal ἐπίδλεφον. Πάντες οἱ πα-
ραπορενόµενοι ὁδὺν, ἐπιθλέφα-ε, xal ἴδετε, εἰ ἔστι
ἄλγος κατὰ τὸ ἄλγος µου. "Oz ἐπεφύλλισέ pot ἐς ὕγους
αὐτοῦ ἑξαπέστει]ε πρ Ev τοῖς ὁστέοι; µου, xal κατ-
ἠγαγεν αὑτὸ km' ἐμέ. Δ.επέτασε δίχτυον τοῖς πο-
σί µου ἀπέτρεφέ µε εἰς τὰ ὁπίσω. ᾿"Εδωχέ µε
ἠφανισμένην ὅλιν τὴν ἡμέραν ὀδυνωμένην, Ἑττρε
πάντας τοὺς ἰσχνρούς µου ὁ Κύριος &x pícou µου.
Εχάλεσεν ἐπ ἐμὲ χαιρ)ν τοῦ συν:ρίφαι ἐκλεχκτούς
pov. Ληνὸν ἑπάτησε Κύριος παρθένῳ θυγατρὶ ]ούδα"
ἐπὶ τούτοις ἐγὼ κλαίω, ἙἘγένοντο οἱ vio! µου Ἰφα-
νισµένοι, ὅτι ἐκραταιώθη ὁ ἐχθρό;. Δίκαιός ἐστι
Κύριος, ὅτι 1ὸ στόμα αὐτοῦ παρεπίχρανα. Ακοῦ-
σατε δὴ, πάντες λαοὶ, καὶ ἴδετε τὸ ἄλγος pov. AI
παμθένοι µου χα} ol νεανίσχοι µου ἑπορεύθησαν ἓν
αἰχμαλωσίᾳ pov. Ἐκάλεσα τοὺς ἑραστάς µου,
αὐτοὶ δὲ παρελογίσαντό µε. Οἱ ἱερεῖς µου xax οἱ
πρεοθύτεροί μον ἐν τῇ πόλει ἐξέλιπον. ᾽Αχούσατε
65 ὅτι Gravaqo ἐγώ. "Eyévevo Κύριος ὡς ἑγθρὸς,
vai ἐδέσπασεν GO, ἆμπειον tb σχήνωμα abo),
διεόύ-ιρεν ἑορτην αὐτοῦ, Ἐπ.λαθέοῦαι ἐποίησε
vigandum profundo mari hausta, obruti ! 0 domus
οἱ palatia omniimodz structurz, sacri etiam muri !
Omnia hodie compello, vohisque velut animatis,
Jercmie miserabilis twagoediz: vestigia premens,
condoleo, Quon.odo deserta sedet urbs populo fre-
quentissima ? Qux iuter gentes fecundissima | erat, .
tanquam vidua redacta est. Qu: dominabatur regio-
nibus, mulis tributum pendere jussa cst. Tota
nocte acerbe ejulaudo genasseas lacrymis rigavit,
nec eorum qui eam diliguut, ullus consolatur. Qui
se amicos ei jactabant, hostes facti amicitiam
renuniiavere, Multi incole ejus captivi per Asiam
in cojonias deducti sunt, iisque spoliata vilescil.
]nter gentes vexata, nec quiete levata babitavit. Ab
iis qui ipsi infesti erant. in medio zrumnarum ac
cladium deprehensa est. Vie urbis lugent, quod
nulli ad festiviates accurrant ; cuncta illius port:e
deturbatz sunt ; sacerdotibus gementibus abdu«tis-
que virginibus ipsa intra praecordia sua acri dolore
couflictatur.Qui affligunt illam hostes, imperium ade-
pti dominantur ei, quain ob flagitia ac scelera prope
infinita Deus dejecit ac prostravit. Abacti infantes au
eversionis ejus auctoribus servitutem servire abie-
runt. Decor et forma filie Sion penitus evanuerunt.
Principes ipsius arietibus, quos pascua deficiunt, si-
miles evaserum : insequentibus terga dantes, languidi
ct infirmi incesscruift, Ab hostibus, ipsam alio wi-
grare videutibus, risu ac subsannatione excepta est.
Procella jactata et agitata. est. Jerusalem, propter
C peccata sua. Manibus suis contrectavit hostis omnia,
quibus suaviter οἱ eüm 174 volupt;te | frueba ur,
, Vidit enim gentes sauctuariuim suuin. ingressas, ce
quibus preeceperas, ut in ecclesíam tuam nou iutra-
rent, Omnis populus cjus panem mendicando gemit,
Qua chara ipsis ac valde cupita, esca, ad revocane
dau sustinendamque animam, permutarunt, Ree
spice, Domine, et considera. Omues qui transitis per
viaut attendite : et, num dolori nieo par. &gritudg
alium vexet, videte. Qui ad racemationenr usqua
inea corrasit et decerpsit, igncm In me vibratuim, οἱ
ad ossu 1168 penetrantem e sublimi sede sua Jacu«
latus 6. Extendit. laqueum pedibus meis, post.
tergum suum me abjecit. Delevit uie, et ut (oia
die gemerem, fecit. Omnes viribus exiuifts alistue
lit iih; Dominus, egregiorumque virorum, qui u.e
tuebantur stragem acceleravit. Virgini Juda torcu-
lar calcavit Dominus, ex. quo czsorum profusus
sanguis manavit. Hzcce lugeo ας comploro. Supe-
rior viribus hostis filios mcos perdidit. Justus ta-
men est Dominus, qui, ore suo scelerum meorum
acerbitate exasperato, me respuit. Auscultate ja:v,
populi, et dolorem meum conspicite. Vjrgines ct
adolescentes, quos sinu meo fovi, sub servitutis
jugum imecu.n "urisasi sunt. Pratcrita ac neglecta
δι 3 procis meis, quorum suppetias frustra iu-
clamavi. Sacerdotes el seniores mei in urbe defe-
eerunt. Suspiriorum meorum argumentum diseite,
Ilostilcin crga ine animum indutus Doainus, taber-
4123
DUCE .
t;
naculum suum Janquam vitem avulail, festosqne A Κύριος iv τῇ πόλει ἑωρτῆς xai Σαθδάτου. x23)
dies suos abolevit. Festum et Sabbatnm in urbe
. oblivioni tradidit Dominus ; iraque fremens impe-
ratorem et sacerdotem exagitavit, Altare sutim
aversatus est Dominus, sanctuarium suum demolitus
est : fundamentorum molem manu sya dirpit ac
contrivit. Vocés bellicge in domo Domipi exaudite
sunt, psalmorum vice a Levitis diebus festis decan-
tatorum. Vide, Domine, et considera, 3n quemqua:a
simili clade rescideris. Lactantes infautes casi
sunt. In. sauctgario. Domini οἱ prophetain εἰ sa-
cerdotem trucidabgnt, In terra, in quam migrarunt,
humisenex et puer jacuere. Virgines et a.lolescen-
fes mei captivi abierunt, irain suam Dominus ad
finem perduait, eam impetu efudit ; ignem in urbe,
quo ejus fundamepta cremata οἱ absumpta sunt,
Accendit. Recordare, Domine, quid acciderit ngbis:
con'umeliis et probris, quibus traducimur, ad-
verle. Hzreditas nostra ad alienos (ranslata est,
extranei domus nostras occupaverunt ; in orplia-
norum, qui patre orbati sunt, ordinem coacti $p-
mus, matresque nostre pro viduis babire suut.
Pulsi ac defessi requiem non cepimus. Patres no-
siri peccaverunt, 178 ct his cladibus subducii
obieruut: nos vero errorum, quos admiserunt,
poenas Iuimus. Servilis conditionis homines doa.i-
nati sunt nolis, nec quisqaam ab jpsis nos redi-
mit. Pellis nostra quasi senio jam dcsiccata, ad
clibani instar fuligine atrata, inaruit; dira ac
παρώξυνεν iv ἐμδριμήματι ὀργης αὐτοῦ βασιλέψ
xai ἱερέα. ᾽Απώσατο Κύριος θυσιαστήριον αὐτοῦ.
Απετίναξεν ἁγίααμα αὐτοῦ. Συνέτριφεν iv χειρὶ
αὐτοῦ τεῖχος βάσεων αὐτῆς. Φωνὴν πολέμου ἔδωχον
ἐν οἴχῳ Κυρίου, ὡς φαλμὸν Λενϊτῶν iv ἡμέρᾳ Eg
τῆς. "δε, Κύριε, χαὶ ἐπίθλεφον, τένι ἐἑπερύλλισας
οὕτως. Ἐφονεύθησαν νῄπια θηλάζοντά μασθούς.
El ἀποχτενοῦσιν iv ἁγιάσματι Κυρίου Ἱερέα x3
προφἠτην. Ἐκοιμήθησαν si; yrv ἑφόδων παιδάρυ»
xal πρεσθύτης. Παρθένοι µου καὶ νεανίσχοι µου
ἑπορεύθησαν εἰς αἰχμαλωσίαν, αυνετέλεσε Κὐρ'.ς
ἠἡυμὸν αὐτοῦ. Ἐξέχεε θυμὸν ὀργῆς αὐτοῦ, xaX &vt.yt
πῦρ ἐν τῇ πόλει, χαὶ χατέσφαγε τὰ θεμέλια αὐτῖς.
Μνήσθητι, Kóp:e, τί ἐγένετο ἡμῖν, ἐπίδλεφον, x
ἴδε τὸν ὀνειᾷ. σμὸν ἡμῶν. Ἡ χληρονοµία ἡμῶν µετ.
εστράφη ἁλλοτρίοις, οἱ οἶχοι ἡμῶν ξένοις. Ὄρφα-
νοὶ ἐγενήθημεν ὡς μὴ ἔχοντες πατέρα, µητέρ;
ἡμῶν à; χῆραι. Ἐδ.ιώχθημεν, ἑχοπιάσαμεν, οὐκ
ἀνεπαυσάμεῦα. Οἱ πατέρες ἡμῶν ἤμαρτον, χαὶ οὐχ
ὑπάρχουοσι, χα) ἡμεῖς τὰ ἀνομήματα αὐτῶν ὑπέσ,ο-
μεν. Δοῦλοι ἐχυρίευσαν ἡμῶν, λυτρούµενος o.x
ἄστιν Ex τῆ; χειρὺς αὐτῶν. Th δέρµα ἡμῶν ὡς xii-
6ανος ἑπαλαιώθη, αυνεσπάσθη ἀπὸ προσώπου κ-τ-
αιγίδος λιμον. Ἐκλεκτοὶ iv μύλοις ἤλεσαν, xai
νεανίσχοι ἐπὶ ξύλοις ἀνεσκολοπίσθησαν. Τρε-δυτ:ι
ἀπὸ πύλης χατέπεσον χαὶ ἐκλεκτοὶ ἀπὸ deum,
αὐτῶν χατέπαυσαν ' χατελύθη χαρᾶ χαρδίας jo,
ἑξεστράφη εἰς πένθος ὁ χορὸς ἡμῶν * ἔπςεσεν ὁ στὲ-
horrenda fame corrugata ac centracia est. Viri C qavos 154 κεγαλῆς ἡμῶν. Οὐαὶ ἡμῖν, ὅτι ἡμάρ:ο-
eximii in pistrinis molas versarun!, et adolegeentuli
lignis suspensi sun!, Senes a porla, seu tribunali
judiciali, exciderunt, et egregii psalmos $nos ca-
nere cessaverunt. Gaudium ex animis noslris fu-
gatum est, chorez nostrae iu luctum versse sunt,
£oroua capitis nostri decidit. Y:e nobis, quia in
hoc peccavimus. Cor nosirum dolore οἱ 2gritudine
£oaictatum est. Oculis bac de causa nuostiis uffusa
caligo est a lacrymis, quas ob deletam novam Sion
fudimus, !n ipsa vulpes discursarunt. Tu vero,
μεν περὶ τούτου. Ἐγεγνίθη ὁδ.ντρὰ fj χαρδία ἡμῶν,
περὶ τούτου ἑσκότσασαν οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν ἐπὶ τῇ vlg
Σιὼν, ὅτι tgavlo0n* ἁλώπεχες διζλθον ἐν a5-i. Xo
6t, Κύριε, εἲς τὸν αἰῶνα χατοικεῖς, à Üpóvoc oco
εἰς γενεὰν xal γενεάν. Ἵνα τί εἰς νεῖκος ἐπιλὴσῃ
ἡμῶν, χαταλείψεις ἡμᾶς eig paxpótrza ἡμερῶν;
Ἐπίτρεφ»ν ἡμᾶ:, Κύριε, πρός os, xai ἐπιστραφ΄-
σόμεθα, xal ἀναχαινισθῇ ἡμέρα ἡμῶν καθὼς ἕι-
πρυοσθεν, ὅτι ἁπωλούμενος ἀπώσω ἡμᾶς ' ὠργίσξης
bo! ἡμᾶς ἕως σφἑδρα.
Domine, in zternum habitas, sedes tua a generatione in generationem permanct. Utquid in ira tua obli-
yisceris nostri, nosque in longitudinem dierum derclinques ?* Ad te, Domine, converte nos, et ad t
pevertemur, Dies nostri, sicut. olim erant, rznoventur. Tu ipse nos rcpplisti, cum a pobis repulsau
juleris; et ideo in nos ira tua velementer exarsit.
Hz suni lamentationes et plaactus Jeremi , Q 02:0: οἱ θρηνοι καὶ οἱ χοπετοὶ τοῦ "lso:piou,
uos ob antiquorum Hierosolymorum «χρηρηαι]ο-
nem et eversionem edjdit: quos etiam ob novo-
rum cladem, Spiritum propbcejz suggesgisse mihi
verisimile fit. Verumenimvero qua lingua adeo
cloquons et diserta est, uf calamitatem, qua urbs
conflictata est, enarrare possit? Quig captivitatis
srumnas et traosmigraijonis acerbitatem, quibns
jactata est, edisseret ? Non ab Hierosolymis in. Ba-
bylonem vel Assyriam, sed a Constantinopoli in
Syiam, Egyptum, Armeniam, Persas, Arabiam,
Aíricam, Italiam, in Asiam minorem caterasque
provincias translati sunt ac dispersi iucolze, Atqui .
quo pacto? In Paphiagoniam rmaaritus, in Egyptum
mulier, liberi in aliam regionem passim distracti
οὓς ἐκόφατο iy τῇ ἁλώσει τῆς παλαιᾶς Ἱερουσα-
λημ, οἶμαι δὲ χαὶ περὶ τῆς νέας, χαλῶς τὸ Ὠνεῦμα
τῷ προφἠ{τ ὑπέδειξεν. Ποία τοίνυν γλῶσσα ifs
σει τοῦ εἰπεῖν xal λαλῆσαι τὴν γενομένην iv τῇ
πόλει συμφορὰν, xal τὴν δεινἠν αἰχγμολωσίαν, xal
τὴν πιχρὰν µετοικίαν, fjv ὑπέστη, o9x ἀπὸ Ἱερου.
σαλὶμ slg Βαθυλῶνα , ἡ εἰς ᾿Ασουρίους, ἁλλ &z5.
Κωνσταντινουπόλεως εἰς Συρίαν, εἰς Αἴγυπτον, εἰς
ΟΑρμενίαν, εἰς Πέρσας, εἰς 'Apabiay, εἰς Αφριχ!»,
εἰς Ἱταλίαν αποράδην, ἐν τῇ Ασίᾳ τῇ μικρᾷ, χαὶ ἐν
ταῖς λοιπεῖ; ἑπαρχίαις. Καὶ ταντα πῶς», Ἐν τῇ
Παφλαγονίᾳ ὁ ὀνὴρ, καὶ ἐν Αἰγύπτῳ d τυνὴ, καὶ
τό τέχνα àv ἄλλοις τόποις σποράδτν ἁλλοιούμενα ἀπὸ
γλώττης εἰς γλὠτταν, xal ἁπ᾽ εὐσεθείας εἰς ἐ6ό-
1195
HISTORIA BYZANTINA.
1146
δειαν, χαὶ ἀπὸ θείων Γραφρῶν elg ἀλλόκοτα Υράµμ- A εἰ abducti : a gente idiomatis diversi in aliam dif-
µατα. Φρίξον, fu, χαὶ ob, γη 1 στέναξον εἷς την
παντελῆ ἑ γχατάλειψιν, τὴν Υενοµένην ἓν τῇ ημε-
τὲρᾳ Υενεᾷ. παρὰ τοῦ δικαιοχρίτου θεοῦ, διὰ cà;
ἁμαρείας ἡμῶν. O0x ἐσμὰν ἄξιοι ἀτενίσαι τὸ ὄμμα
εἰς οἀρανὸν, εἰ μὴ µόνον χάτω νενευχότες, χαὶ εἰς
Y5» τὰ πρόσωπα θέντες, xp&Eopev* Δίχαιος s,
Κύριε, xat Διχαία fj χρίτις σοι. Ἡμάρτομεν, tyvo-
µήσαµεν, ἠδιχήσαμεν παρὰ πάντα τὰ ἕἔθδνη. Καὶ
πάντα, ἃ ἐπήγαχες ἡμῖν, ἐν ἀληθινῃ xaX διχαίᾳ
κρίσει ἐπήγαχες. Πλὴν φεῖσαι ἡμῶν, Κύριε, δεό-
μεῦα. .
ferentem, a pielatle in impietatem, a divinis codi-
cibus ad absurdas scripturas traducti. Perhorresce,
sol, ettu, terra! genus nostrum funditus eversum,
acrecto Dei judicio ob peccata nostra destructum
gemitibus »c suspiriis lugete. Qui in ceelos ocules
tollamus, indighi sumus; demissq in terram vultu, .
et jn faciem procunibentes clamemus: Justus. es,
Domine, «€t rectum judicium tuum. Peccavimus ,
inique nos gessimus, et pr;e ezteris nationibus iu-
juste egimus. Clades quibus nos affectos voluisti,
sententia tua ex cquo et vero lata, ill;tz sunt.
Parce tamen, Domine, orantibus nobis.
3176 CAPUT χμ.
Predam quantam Turci ex urbe capta tulerint. Galatam ingreditur Mehemetes, et parlem murorum diruit, 5. Sophiam
in meschitam trans(ormat. Adriauopolim revertitur. Magui ducis uxor obiil. Principes Christiani Mehemeti victa-
rium gratutantur. Servii tributa imperat, et Georgium despotam Servia decedere j
cias vastunt. Mehemetes Smedroro [ Νείτα oppygnu[a Adriunppolgn preda dives
μὲ Mehemetes. De Palaologis vaticinium.
aet. Hungari Turcorum provim-
: Saraium Constantinopoli con-
LI
Μεθ᾽ ἡμέρας οὖν τρεῖς τῆς ἁλώσεως ἀπίλυσε τὰ B. Teriia ab urbe capta die classi missionem dedit,
qtÀola, πορεύεσθαι ἕχαστον εἰς τὴν αὐτῶν ἑπαρχίαν
xai πόλιν, φέροντα φόρτον ὥστε βυβίζεσθαι. 'O 5k
φόρτος τί; ματιαμὸς πολυτελῆς , σχεύη ἀργυρᾷ,
χρυσᾶ, χαλχᾶ, χασσιτἑρινᾳ * βιθλίᾳ ὑπὲρ ἀριθμόν"
αἰχμάλωτοι", καὶ ἱερεῖς, χαὶ λαϊκοὶ, xai µονάζου -
σαι xai μοναχοί, Τὰ πάντα πλήρη φόρτον ΄ αἱ δὲ
σχηναὶ τοῦ φοσάτου πλήρεις αἰχμαλωσίας, vat τῶν
ἄνωθεν ἀριθμπθέντων τῶν παντοίων εἰδῶν. Καὶ ἣν
ἰδεῖν àv µέσῳ τῶν Βαρδάκων ἕνα φοροῦντα aáxxoy
ἀρχιερατιχὸν (8), καὶ ἕτερον ζωνγύμενον ἔπιτρα-
χήλιον (9) χρυσοῦν , ἕλχοντα χύνας ἑνδεδημένους,
ἂντὶ τῶν σαγισµμάτων , ἀμνοὺυς χρυσοῦφάντους.
"AXAot bv συµποσίοις χαθήµενοι, καὶ τοὺς ἱεραὺς
δίσκους ἔμπροσθεν civ διαφόροις ῥπώραις ἑσθίον-
πες, xal τὸν ἄχρατον Ἠίνοντες ἀπὸ τῶν ἱερῶν xpae
τἠρων. Τὰς δὲ βίδλους ἁπάσας, ὑπὲρ ἀριθμὸν ὕπερ-
6αινούσας, ταῖς ἁμάξαις Φφορτηγήσαντες, ἆπαν-ατ
χοῦ iv τῇ ἁνατολῇ xoi δύσει διέσπειραν. Δι ἑγὸς
νομίσματος δέχα βίδλοι ἐπιπράσχοντο, ᾿Αρ:στοτελιτ
xot, Ἡλατωνιχοὶ, θεολογικοὶ, xal ἅλλο πᾶν εἶδος
βίδλον.᾽ Εὐαγγέλια μετὰ κόσμου παντοίου ὑπὲρ
µέτρον, ἀνασπῶντες τὸν χρυσὸν χαὶ τὸν ἄργνυρον,
&XX ἑπώλουν, ἅλλ᾽ ἕῥῥιπτον, Τὰς εἰχόνας ἁπάσας
πυρὶ παρεδίδουν * σὺν τῇ ἀναφθείσῃ φλογ τρέα
ἑφοῦντες Ἠσύνον,
Τότε μετὰ πέµπτην ἡμέραν εἰσῆλδεν ἐν τῷ Ta-
λατᾶ, xal προστάξας τοῦ γενέσθαι ἀἁπογραφὴν ἐπὶ
πᾶσι τοῖς οἰχοῦσιν ἐν αὐτῷ, εὗρε πολλοὺς οἴχους
χεχλεισµένους. σαν yàp φυγόντες οἱ Λατῖνοι σὺν
ταῖς ναυσίν. "fiev γοῦν τοῦ ἀνοιχθῆναι τὰς
οἰχίας αὐτῶν, xal χαταγραφὴν ποιῆσαι ἐν πάσῃ
τῇ περιουσία αὐτοῦ, τὸ El μὲν στραφῶσιν ἄχρι προ-
ut in spas provincias et oppida rénavigare possent,
lanto onere gravt£tis navibus, ut parum, quin aquis
haurirentur, abfucrit. Af. quibus rebus onusta
erant? Vestibus pretiosis, vasis aureis, argenteis,
&neis, stanneis; libris etiam in(iditis; captivis quo-
. Que tam sacerdota]is quam laici. ordinis, moniali-
bus et monachis. Omnes denique ngves gravi preeda
plense erant. Iu castrorum etiam tentoriis infiniti
captivi, similis predicte óimnisque generis prada
videbantur. In Barbarorum medio cernere erat.
hunc sacco pontificali indutum, illum collari aureo
precinctum, eoque canes aligatos ducentem;
equos jumentaque, centonum εἰ stragulorum vice,
agujs auro iptextis aljos sternere. Inter. epulan-
"dum, in discis sacris appositis, fructibus vesci
LU
variis quidam conspiciebantur, et merum sacris
calicibus haurire, Libros quoscunqwe innuurerog
curribus imposilos per Orientem et Ücc:dentea
disperserunt ac distraxerunt. Uno nummo volu
mina decem Aristotelis et Platonis, theulegica cx»
teraramque scientiarum et artium venierunt. Evan:
gclia etiam adhibitis supra modum ornamentis et
arte epmpacta, auro argentoque inde revulsis par-
(jm venumdala, partim projecia : cunctq3 imagines
ab iis igne crematz ; quibus ad edulia eoquenda
abusi sunt.
Die ab urbe expugnata quinto Galatam ingressus
est Mehemetes, cumque omnium incolarum capita
censeri pracepisset, clause domus multa, quod
Latini naves conscensi aufugissent, reperte suut.
Domos itaque ipsorum aperiri, opes omnes, stt
pellectilem οἱ instrumenta omnia describi man-
davit: edictoque trimestre spatium pracstituit, intra
]smaelis Bullialdi note.
(8) Σάκκον ἄρχιερατικόν. Vd est, vestem sacer-
dotalem, qua ad modum saeci consuta est, exitum- -
que capiti eL manibus prxbet, eamque superinjece
tam indnunt, Solis patriarchis saccus competit,
quew tribus uni diebus P'aschgro, Pentecoste. et
Natali gestant.
9
—M -ᾱ- M
(9) Επιτραχή-]ιον. Patriarcharum et arehidiaco^
norum jestamen. 'Apvol χρνσοῦφαντοι sunt. pan-
ni, in quibus agnorum figura et. imago (qua Jesus
Christus Dominus noster vere agnus Dei siguifica»
tur) acu depicta est.
-.
Á
1127
DUCAR
1123
quod reversi res 8uas repeterent; ubi vero dies A θεσµίας μηνὼν tp:»v, λαθέτωσαν τὰ ὑπάρχο,τ«
ceosisset, flaco suo caducas s»ddixit. Muros quoque
Galate, qua continentem spectant, a. mili:e $uo
dirni ac everti, iitezris relictis portus. crepidini
as'antibns, mandavit. Ad moenium quoque ruinam
177 reticiendam , ut per totun mensem Av-
gustum calcem: paratam coctores haberent, etiam
praecpit. Quinque deinde familiarum nillia, ex
Occidentis ac Oricntis provinciis conscripta, intra
totum mensem Septembrem — integras , singulag ,
capitis pana. imperium detrectantibus | indicta, in
urbem migrare jussit: cui praefectum Soleimanem
quemdam servum suum imposuit, Teinplo deinde
magno Dei sui et Mobamedis sacris ac vitibus con-
gecrato, «eleris desertis 36 relictis, captivorum
, Urban, spolioramque congeriem post se ugenteni
tralicns, Adríanopelim victor conteüdit. Juuil die
decima octava urbe discessit, omnesque feminas
pobiles eaeuisque Gliss curribus aut equis veetas
Aeduzi. Inter ea$ magni ducis uxor aderat, quz
jn itinere prope Mesenem vicum ου], ibique se-
pulta est; illustris equidem pietaté femina, quz in
egeaorum levandis miseriis pecunias multas ero-
gba: cujus temperantia οἱ continentia ab om-
Bibus animi passionibus tutam eam ac immuneti
reddidenunt,
Cum Adsianopolim — &uperbissima — triumphi
, powpa venisset Mehemetes, cunctos principes ac
duces Christianos cum vieinos, tum longe dissitos,
pt ipsi s.lutato gratvlarentur, ceufluentes undique C
. geruere licehat, Eorum animi sententiam orlsque
apeeiem eonjicere petest. quivis ; inviti quippe ac
toacti, eamdemque calamitatem declinare staden-
μον, donis ei adblanditi et venerati sunt. Tyrannus
£rgo superbus ac insolens, ob debellatam urbcm
animo clatus, in solo sedere, principes vero Chri-
aiiaui trepidantes, et qualem erga ipsos in posterui
ge presiaret, exspectantes stare. Primum itaque,
ügodecup milliam nomntorsm tributum annuum
a Berviis Turcorum srorio solvendum se injungere
eorum legato signifiest, Despotze otiam Peloponesi
decem. millium nummorum done allato, ad eum
pderaidlgur singulis annis accedere jussi. Chii
insule. principi pecunia annua, sex. nillia nuin-
morum, tributi nomine imperata. Mitylenzus pariter
Wia vummorum millia annua pendere : Trapezun-
tits quoque, ac cateri Pontici maris accolse ver-
tente uno queque anno donis allatís, tribetisque
&olutig veperatum venire jussi. Auno ique ab
αὐτῶν εἰ 5' οὐχ ἐπ'ατραφῶσιν» , ἔσρνται τοῦ ἡτ:-
μένος. Τότε ἐχέλιυσε τὸν στρατιὰν πᾶσαν xol τὰς
πέριξ χώµας τοῦ χα)άσαι, καὶ εἰς Την ῥίφαι τὰ
τεί(η τοῦ Γαλατᾶ, χαὶ ἀπολῦσαι αὑτοὺς, ὃ καὶ
Υέγ.νε. Χαλάσαντες οὗ» τὰ τείχη ὅσα πρὸς ον
ξτρὴν ἐπεπήγνυνιο, εἶφσαν τὰ πρὸς sbv λ'μένα
χείµενα, Τοὺς δὲ ἀσθιστοεργάτας προσέταξε δι
ὅλου τοῦ Αὐγούστου μηνὸὲς ἔχειν ἕτριμον &aGeaver,
τοῦ ἀνοικοδομῆσαι τὰ χατωπεσόντα τείχη τῆς mó-
λεως.Λὑὐτὺς 6 καταγράφχς φαμελίας ἀπὸ τῶν iac
χιῶν Ἕψας χαὶ Αύσεω; χιλιάδας e', προστέταχε µέχρ:
Σεπτεθρίου μηγὸς τούτους πανοιχὶ ἐν τῇ nó) ec εἷ-
ναι,ἑπάνω ποινῆς χεφαλιχῆς τιμωρία» καὶ ἔπαρχον
Χαταστήσας (10) Σολειμὰν ὀνόματι δοῦλον αὗτοῦ.
D Καὶ τὸν µέγαν ναὺν (41) βωμ»ν τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ
καὶ τοῦ Μωάμεθ ἑνθρονίσας, τοὺς λοιποὺς ἀφεὶ;
ἑρήμους, αὐτὸς διὰ τῆς Αδριανοῦ γιχητὺς ἑτανένευ-
ξιν, ἔχων μεθ) ἑαυτοῦ ὑπὲρ ἅτειρον αἰχμαλεωσίαν,
Φυρα ὑπὲρ ' ἀριθμόν. Ἐξῆλθεν οὖν ix τῆς πόλεως
τῇ τη’ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς, πάσας τὰς εὐγενίδε:
xai τὰς αὐτῶν θυγατέρας ἄχων ἐν τοῖς Kpy.zo: καὶ
iv ταῖς ππηλασίαις, 'H δὲ τοῦ μεγάλου osx;
Yovh ἐν ὁδῷ ἑτεθνήχει, πλησίον χώµης Ἀεστνῖς
λεγομέγης, xai ἔθαφαν αὐτὴν ἐκεῖ' γυναῖκα περι-
θόττον àv ἐλεγμοσύναις xal πενῄτων οἰχτερμοῖς,
σώφρων, ἑγχρατενομένη παντοίῳν ψυχικῶ» alan.
Ἐλθὼν δὲ ἐν ᾿Αδριανουπόλει ἐντὸς μετὰ Üpuka-
6ου ἐξοχωτάτου, ἣν ἰδεῖν συῤῥέοντας πάσας᾽, xai
πάντας τοὺς ἀρχηγοὺς, xai ἡγεμόνας τῶν Χριστια-
νῶν τοὺς ἐγγὺς , xal τοὺς πόῤῥω προπαχορεύον-
τας τὸ, Χαΐρε. lloig xagóig, mola γνώμη, πο:
χείλη, ποῖον οτόµα; Αλλ’ ἄχοντες, xal μὴ ῥουέ-
Ψενοι προσεκύνουν σὺν δώροις, φοδούµενοι μὴ καὶ
αὑτ.]ὶ τὰ ὅμοια πάθῳσιν. 'O δὲ τύραννος ἐχάθητο
ὑ:αὐ, ην xal ἁλαζὼν, ἑπαιρόμενος kel «f ἁλώσει
τῆς πόλεως. Οἱ δὶ ἡχεμόνε τῶν Χδθιστιανῶν
ἵσταντο τροµαλέοι, ἐχδεχόμενοι τί ἄρα ἔσται τὸ
μέλλον εἰς αὐτοὺς ἀποφῆναι. Απελογίσατφ οὗ, π,ῶ-
τον (12, τῷ πρέσδει τῆς Σερθίας (15), Ὁοῦ διδόναι
xat' ἔτος τῇ ἡγεμονίφ τῶν Τούρκων γοµίσματε
χιλιάδας δώδεχα * τοὺς δεσπότας τῆς Πελοποννέσου
χιλιάδας δέχα, xav' Exo; σὖν δώροι; ἔρχεσθαι cl;
προσχύνησιν αὐτοῦ * τῷ ἐν τῇ Xl κατ᾽ ἔτος vopi-
p σµατα χιλιάδας ἕςξ, τῷ Μιτνυλήνης xov! τος vo-
µίσµατα χιλιάδας τρεῖς τῷ Τραπεζοῦντο: xot κᾶσι
Sol; iv τῇ Παντικῇ θαλάσαῃ αἰκρῦσι, κατ Exo; ἑρ-
χομένους ποιεῖν τὴν προσκόνῃσιν μετὰ δωρρρο,ίας,
xal ὁ .δόναι τὰ τέλη. Τῷ πρώτῳ οὖν ἔτει Αὐγούσιφ
μην], ἑλθόντες οἱ τοῦ δεσπότου Σερθέας, xal κα:-
jsmaelis Bullialdi noto.
(10) Ka! ἔπαρχον καταστήσας. Leunciavius hunc
quoque Suleimaneim-begum appellat, et subassam
a Mehemete Coustantkopol; capt prepositum
narrat.
(41) Καὶ τὸν péya vaór. Hoe factum Junil die
!, leria. 6 seu die Veneris, ut ad cap. 49 ex Leuu-
clavio adnetaviiuus :: ita. ut. prius S. δρα in
meschi am. Q(rausinutatam riui suu cousecraverit,
tam G.latam inuaverit, :
(13) 'Axe-orlcato cb» πρῶτον. Jacobus Basius,
Ilíistor. Mit. Werosowmit. lib. vi, post. captam
urbe anuo 1455, Ciios, L'esbios, Servios, 1rape-
zutiinos et Caffatiuos vcetigales facios csse narrat.
. (13) T πρέσδει τῆς Σερδίας. Leunclavius asse-
rH, lib. Ἐν, eadeui iestate, qua Captaest urhe, Me-
beinetem im Serviais exercitum dusisse ; et aga
sequente arcein Novaba; dem orcupavisse.
"
/
1 29
Ili STORIA BYZANTINA.
1130
δόντες τὰ Χξχρεωστημένα τέλη, bmolnsav καὶ µε- A urbe capja primo, mense ÀAugnsto a Servi» ἀθδρι 14
γάλην ἐλεημοσύνην ἐν τῇ ᾿Αδριανουπόλει' παραγ-
είλας Υὰρ absol; ὁ δεσπότης Γεώργιος ἐξηγόρα-΄
σαν µοναατρίας νέας καὶ Ἱηραιὰς ἕως ἑχατὸν ,
Ἠλευθέρωσε. Καὶ οἱ τῶν ἑντίμων, zai ix γένους
παλατίου, πάντες συῤῥέοντες αἰχμάλωτοι ἐν Σερ-
6i2, ἐλάμδανον xaX map' αὐτοῦ καὶ παρὰ τῆς βα-
σιλίσσης τὰ πρὶς ἑξαγορασίας ἑἐφόδ.α ἕνεκα ἐἔλεπ-
µοσύνης. Tou φθινοπώρου οὖν ἀρξαμένου , τοῦ
ἔτους ἤδη τρέχοντος ,ς2ξβ. χαὶ τὸν χειμῶνα ofxot
διαθιθάσας, Ἠδουλήθη iv ἔαρι τῷ δεσπότῃ προσ.
ἑαλεῖν, καὶ τὴν πᾶσαν Σερθἰαν προσοιχειῶσαι τῇ
ἡγεμονίᾳ αὑτοῦ. Καὶ Τὰρ à δεσπότης μετὰ τὴν
τῆς πόλεως ἅλωσιν καθ) ἑκχάστην ἐχδεχόμενος fv
τὴν π͵χρὰν ταύτην ἀγγελίαν, καὶ τὸ τοῦ πλεον-
έχτου ἀδίχημα. "Hv. γὰρ πραχτιχὺς γέρω., καὶ
τῶν τοῦ τυράννου ἁδιχημάτων πολυπαθὲς, ὡς πολ-
λάχις εἰρήγαμεν, ὁ δεσπότης. Τίς οὖν εἰς τὸ µέσον
αἰτία τοῦ ἁδιχήματος, ἐμήνυσε λέγων, ὡς 'O τόπος
ὃν δεσπόζεις (14) οὐκ ἔστι cóc, 6.11 οὐδὲ πα-
tpixóc, ὅη.Ίονφόει ἡ Σερδία * dAX ἔστι τοῦ Aa-
ζάρου υἱοῦ τοῦ Στεφάνου ' ἀνήκει οὖν gol.
- "ECeA08 οὖν ταχέως ἐκ τῶν ὁρίων αὐτῆς. "Exo
δὲ δωρήσασθαί σοι µέρος éx τῆς γῆς τοῦ πατρός
σου τοῦ Βούλχου, καὶ τὴν πὀλιν Σοφίαν. Ei δὲ
ph. ἔρχομαι κατὰ coo. Ταδτα οὖν. μηνύσας δι
ἑνὺς τῶν πιστοτάτων αὑτοῦ δούλων, προστάξας ἐν
ἡμέραις εἴχοσι xai πέντε εὑρεθῆναι ἐυώπιον αὐτοῦ,
«30 μαθεῖν τὴν ἀπόκρισιν * εἰ ὃ οὗ μὴ, thv χεφα-
λὴν αὐτοῦ τομὼν τὸ σῶμα hs τοῖς θηροὶν εἰς
βοράν. Ὁ δὲ ἀποχρισιάριος τοῦ τυράννου ἐλθὼν ἐν
Σερθίᾳ, καὶ εδρὼν τὸν δεσπότην πέραν τοῦ Ἵστρου
διάγοντα, κρατήσαντες αὐτὺν οἱ τῆς Σερδίας ἄρ-
χοντες, ὡς αἦμερον ὁ δεσπότης ἔρχεται, αὗριον
ἐπιδημεί,. Σὺν τούτοις ἐπεμελοῦντο τῶν πολιχνίων,
καὶ τὰ πρὸς χρείαν πάντα ἐν ἀποθήχαις ἑστοίδαζον.
Ἰδὼν οὖν ὁ ἀποκρισιάριος ὅτι ἡπάτηται, φοδηθεὶς
καὶ τὸ ἐπιτίμιον τῆς προθεσµίας' fv γὰρ διαδάσας
ἐπέκεινα ἡμέρας V. 'O τύραννος οὖν θυμοῦ πλη-
σθεὶς, ἐξηλθε τῆς ᾿Αδριανοῦ σὺν πάση τῇ στρατιᾷ,
x4 κατέλαβε τὴν Φιλίππου. Ἑλθὼν δὲ ὁ δούλος,
χαὶ ἁπαγγείλας τὴν quy τοῦ δεσπότου ἐν Obv-
χρία, καὶ ἑνέδραν τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ πῶς ixpi-
τησαν αὐτὸν, καὶ οὐκ ἀπέλνον ἔμελλε Υὰρ θανα-
τῶσαι τοῦτον ὁ τύραννος, πλην ὁ δοῦλος πρὺ τῆς
προθεσµίας ἔστειλα τῷ ἡγεμόνι, δηλῶν τὴν αὑτοῦ
βραδύτητα, xal τὰς κατασχευὰς τῶν Σέρόων, xol
legati venerunt, qui debita tributa. solverunt, lar-
. gamque , stipem etl eleemosynam captivis Adriano-
poli erogarunt, Georgii namque despote mandato
moniales centum juvenes ac vetulas redemptas
libertati restituerunt. THllustres porro, et a palatinis
genus ducentes captivi, ip Serviam profecti, ab eo
et regina 178 sua coujuge pecunias, quibus se
redimerent, eleemosyna nonine acceperunt. Au-
tnmnus deinde, simulque ab orbe condito anuvs
sex willesimus nongentesimus sexagesimus secun-
dus iniere : sequentemque hiemem Mchemetes
domi transegit, despotam adventante vere inva-
dere, totamque Sefrviam imperio suo adjungere
animo agitans. Hunc equidem acerbum trisiemque
B nuntium injuriamque αἱ inexplebilis avaritiz ty-
ranno, post captam urbem sibi inferendam, quo-
Lidie exspectabat despota ; qui senex longa rerum
experientia edoctus, utque narravimus, damna
multa ab injusto. tyranno perpessus erat. [anc
autem belli contra jus fasque causam przterit,
hisce despote objectis : Provincia cui dominaris
(ua non est, nec paterni juris hares eom possides :
totum. jus in ea Stephanus. filius Lazari hubet ασ
sibi vindicat, propterea ad me quoque pertinet, lllius
itaque finibus nil cunciatus decede. Vulci patris tui
ditionis partem, urbemque Sophiam tibi dare pos-
sum. Sin parere renueris, in te confestim movebo.
Talia per quemdam sibi maxime fidum satellitem
suum despot» significavit : illique servo suo viginti
quinque dies prxstituit, inlra quos reversus a
despota responsum ipsi afferret ; diutinas magis
moras tralhenti capitia poenam, insepultumque
cadaver feiis escam projiciendum minitatus. [η
Serviam profectus tyranni apocrisiarius despotam
trans Istrum agere comperit : eum interea distinent
proceres, hodie, et crastina dle affuturum causati.
Moras hac arte. traliendo, oppidis muniendis temn-
pus. occupavere, in qui cibaria czteraque neces-
s"ria copiose comportant. Ludum sibi factum
apocrisiarius tui demum advertens, dieque pra-
stituta, quze jam. elapsis triginta diebus cessera',
66 tyrauno mon stitisse, poenam sibi iadictam
reformidabat. Adrianopoli igitur cum toto exercitu
D irà accensus tyr.nnus movit, et Philippopolim
venit. Intcr 4, quei miserat, caduceator ei occur-
rit, despetam in lungariam aufugisse affert :
Ismaelis Bullialdi note.
(14) Ὡς ὁ τόπος ὃν δεσπόζει. Nescio quod
jus in Servia se habere jactabat Mehemeles: qui
iBalernum genus a Vulcoviezio non. ducebat ; Ma-
ria enim Georgii filia natus non erat Mebemetes, se
ancilla : videnda, quz supra ad cap. 50 diximus.
Hinc colligere possumus, quam noxia ac. pestilens
&it.arela nimis societas cum gente Turcorum ; qui
& talicontracto. matrimonio jus sibi acquisitum
jactabaut. Aflinitas ac foedera illa. procul fugieuda
erant Clristianis pracipue: qui in certam perni-
ciem illis trahebantur.. Paceni tamen ac. eocictatem,
quales cum caeteris intercedunt. Christianis, cum
ParROL. Gn. CLVIT.
illis inire, et pacisci licitum, el comurerciia trac"
tandis utile atque commodum. Fas etiaui. adversa
usurpatoris injustam | invasionem, illos objicere *
nec z:quuitatis studiesus regem auf remp. qui repu
gnando impar, adversus potentierem | invadenteis
hostem, auxila inde sibi paraverit, merito repe»-
heudere potest. Peccat. qui aggrediendo adversa-
rium adigit ad tales protectores et adjutores contu
gere: οἱ viam iis ad nostras provincias occupandas
steruere, Quidquid enim uni gerit principi. Chri-
stjauo, omnibus perit.
36
/
lid
DUCAE UY
jusididsque οἱ dolos a magnatibus, qui ipsum Α τὴν qurhy τοῦ δεσπότον. Οὕγγροι δέ o0: bata
distinuerant, sibi structos exponit. Hunc equidem
morte damnasset tyrannus, Disi ante. przestitutam
diem de tau long:e morz causis, Serviorum bel-
Jica apparatu, et ἀοφροίῶ fuga eum certiorem lit:
teris fecisset, Hungari fluvio superato agros Ter-
novo circumjectos jam populati ac depredati,
conserlisque cum Turcorum exereitu manibus
victoriam adepti, spolii$que graves fluvium iterum
trajecerant, Motis Philippopoli castris Sophiam
Tyranrus accessit, ibique toto ezercitu, Mesazou-
tibus totoque senatu suo relictis 379, assumptis
sccum pedestrium copiarum vigiwii millibus in
Serviam irrumpit ; nec, qui adversum se prselia-
retur, obvium habuit : jamdiu namque despota,
ejusque proceres cum integris suis familiis trans-
ierant ; postquam praesidiis arcibus impositis, in-
tra eas populum universum se recipere ille przece-
pit, bono animo esse, nec se hosti permittere bor-
tatus est, brevi se adfuturum cum potenti exers
citu polüicitus. At (yrannus. Suedrovum usque
processit, quam arcem fluminis rips impositam,
eommo:umque in Hungariam trajectum praben-
tem, captam 3vide cupiebat: ab eaque frustra
tentata recessit. ÜOppugnato deinde, nec expugnato
quodam castro firmo satis ac valido, oppidum οἱ
subjectum minusque firmum, intra cujus monia
rustici ex vicis agrisque cireumjectis se tutabantur,
conditionilus jurejurando pactis ac sancitis, de-
ditioue in ejus potestatem venit: violato deinde
sacramento omnes, qui ín oppido erant, captivos
abduxit. Sophiam reversus, indeque motis castris
Adrianopolim prada gravis redit; quam cum pro-
ceribus suis, quique operam ei navaverant ex se-
misse partitus est. Partem captivorum, quam sihi
retinuit, quatuor millia virorum et feminarum
colonos novos in vicos Constantinopoli vicinos de-
duxit. Adrianopoli profectus est Cónstantinopolim,
eujus monia, que dum Philippopoli agebat,di-
ruta refici curaverat, absoluta — tunc. reperit.
Postquam in urbem venit, spatium stadiorum
per ambitum octo vel amplius in ipsius medio
mensua, aream 'definitam muris cireuindari pra.
eipit, inwaque ipsam palatia adiflcari. Cons-
tructarum dium testudines ae fastigia plunibeis,
quas e iwenasteriis desertis abstulit, laminis con*
texit, Pantocratoris monasterium occupaverant
fullones, ac cerdones in medio templi calceos
cousuentes. Turcocalogeri (Drevisli) in Manga-
noruui cenobio sedes habebant ; in czteris Turci
cum uxeribus et liberi hospitabantur. .
Qus post urbem captam gesta eunt, ea scri-
bete mihi equidem non licet. ,Nec profecto victo-
riarum rerumque a tyrauno, gentis nostre ever-
sore ac hoste capitali, prospere gestarum decet
ine historiam coutexere : qua vero ad scriben-
τες τὸν ποταμὸν, xoi τὰ τῆς Τερνόδου µέρη λεη-
λατήσαντες, xot σὺν στρατιᾷ Τούρχων εὑρεθέντες,
xai τὴν νικῶσαν λαχόντες οὖν π)είστῃ λείᾳ. τὸν
Ἴστρον πάλιν διέθησαν * 6 δὲ τύραννος ἁπάρας :x
τῆς Φιλιππουπόλεως εἰς Eoplav ἐπορεύθη, xix
τὸν στρατὺν χαταλείφας σὺν τοῖς Μεσάζουσι, χαὶ
máy τῇ χερουσίᾳ, αὗτὸς αὖν πεζικῷ ατρατῳ ψέγρι
χιλιάδας x' εἰς Σερδίαν εἰτέδυ. ph εὑρὼν δὲ τὸν
συναντῄσοντα αὐτῷ, ἂν γὰρ ὁ δεαπότης πρὺ fu:-
pov ἱχανῶν tv Οὐγγρίᾳ περᾶσας σὺν πάσῃ τῇ oix'a
αὐτοῦ. xol ol μεγιστᾶνες αὐτοῦ πανοικ[. Τὰ dà
κάστρα ὀχυρώσας, χαὶ τὸν λαὺν ἅπαντα χελεύσα;
ἑντὸς αὐλισθῆναι, ἐχέλενσε μὴ δειλιᾷν, xal αροδ!-
δοσθαι. Αὐτὸς γὰρ ἥξειν μέλλει σὺν δυνάµει Tol
ὡς ἐν ὀλίγῳ. 'O δὲ τύραννος εἰσελθὼν ἄχρι Sps-
ὁρόδου, Tv γὰρ διφῶν τὴν αὐτῃς πόλεως ἅλωειν,
διὰ τὸ εἶναι ἓν τῇ ἀχτῃ τοῦ ποταμοῦ, καὶ διδύνα:
δίοδον τοῖς µέλλουσιν ἐν Οὐγγρίᾳ περᾷν. Μὴ ὄνντ-
θεὶς δὲ πρᾶξαί τι ὑπέστρεφε. Πολεμήσας τῶν τη-
λιχνίων vk, τὸ μὲν χάστρον οὗ παρεδόθη, ὁ 6k a3;
ὁ παραχείµενος ἔξω τοῦ πολιχνίου, τῶν πωμῶν, καὶ
κῶν τοῦ χάµπου χωρἰίων, ἔχοντες xal αὑτοὶ ζώνη”
ἑτέραν τοῦ Χάατρου ἔξωθεν φυλάττουσαν αὑτοὺς'
Ἶν γὰρ τὸ πολίχνιαν ὀχυρὸν, sb. δὲ ἑξώχαστρον οὗ
τόσον αὖὺν ὄρχοις de ἑπίορχας ἔλαθε. Καὶ μετὰ τὸ
λαδεῖν πάντας ὁμοῦ ἠχμαλώτισεν ἄγων ^ τὸ ὁὲ
φρούριον οὐ παρεδύθη. Στραφεὶς οὖν iv τῇ Eoi,
xal ἀπάρας ἐχεῖθεν, ἆλθεν εἰς ᾽Αδριαναῦ, ἄγων χαὶ
τὴν λείαν, χάκεῖ δωρησάµενος τοῖς ἄρχουσι, xoi
τοῖς χεχοπιαχόσι οὖν αὐτῷ τὴν ἥμιαυ *. αὐτὸς τὲ»
ἡμισυ αἰχμαλωαίαν λαδὼν, iv ταῖς spat: ταῖς
περὶ τὴν Κωνσταντίνου ἔπεμφεν οἰχήσας αὐτεὺς ,
fv γὰρ τὸ λαχὸν βέρος αὐτοῦ ἀνδρόγυνα χιλιάδες
τέσααρες. Αὐτὸς δὲ ἁπάρας ἓξ Αδριαναῦ εἰς Κων-
σταντίνου ἀφίκετο. "Hv γὰρ, ὅτε ἐν τοῖς Φιλίςτοις
* διέτριθε, χελεύσας οἰχοδομηθῆναι τὰ χαλασθέντα
τείχη τῆς πόλεως 'εὗρε οὖν ἀνοικοδομηθέντα, καὶ
χαλὼς ἁπαρτισθέντα à; ἐχρῖν ’ εἰσελθὼν δὲ ἐν «$
πόλει (10) καὶ διαµετρῆσας, ἓν µέσῳ αὐτῆς τη»
περιέχονσαν στάδια η’, f) xal πλέον, ἐχέλευσεα -ε-
ριορίσαι αὑλὴν, καὶ ἔνδον αὐτῆς. οἰκοδομῆσαι :-ᾱ-
λάτια. Γενομένης οὖν ες περιορίας, ἑχάλυψε zà-
p σαν τὴν κορυφὴν αὐτῆς ἐν µολνθδίναις πλάκεσ.».
ἀφελὼν αὐτὰς ἀπὺ tv µοναστηρίων, Ἴταν γὰρ
ἔρημα μείναντα" ἐν γὰρ τῇ μονῇ τοῦ Παντοκρά-ο-
pos εἰσῆλθον χναφεῖς οἰχοῦντες, xal ipae ous
σχυτοτομοῦντες ἐν µέσῳ τοῦ vaou. "Ev τῇ τῶν May-
γάνων μονῇ Τουρχοκαλόγηροι, ἐν 6i ταῖς dila;
ἁπάσαις ἀνδρογυναικόπαιδα Τούρχων.
Ταῦτα ἃ γράφω μετὰ τὴν τῆς πόλεως ἅλωσιν,
οὖχ ἔξεστί pot Ὑράφειν. O0. γὰρ ἦν πρέπον χρο:
νογράφειν pot vixac, xal ἀνδραγαθήματα tupiv-
vou δυασεδθοῦς, xai ἐχθροῦ ἀσπόνδου, xat ὀλετῖου.
τοῦ γένους fuv: ἀλλὰ τὸ πεῖσάν pot γραφεῖν ἐσ:ι
Ιδιηδο]ὶς Bullialdi notse.
(49) ElcsA8óvw δὲ ἐν τῇ πὀει.
Leuncl. lib. xv, et in Pandectis, cap. 129.
De :dificiis a |Mehemete Constantinopoli constructis adeundus
TECH
HISTORTA BYZANTINA.
1134
τοῦτο ὃ λέξων ἔρχωμαι. Εμαθον παρά τινων (16) A dum causa me impulerit, bic afferam. tum ad-
f&póv:uv τιµίων ἀνδρῶν ἔτι véuq ὢν, ὅτι τὸ τέλος
τῆς τυραννίδος τῶν Ὁθμάνων ἔσται ὁόμου φθάσας
σὺν τῷ τέλει τῆς βασιλείας Παλαιολόγων. 'Üuoo
Υὰρ ἠρξαντο ὁ ὈΟθμὰν ἓν τυραννίδι, καὶ Miyat). ὁ
Παλαιολόγος ἐν βασιλείᾳ., πρὸ ὀλίγου μὲν ὁ Μ.-
χαἡλ. pes! ὀλίγον δὲ ὁ Οθμὰν ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ
υἱοῦ αὐτοῦ 'Avbpov(xou τοῦ Παλαιολύγου. "Hv δὲ
καὶ ἐν ταῖς fj pai; τοῦ Μιχαἡλ τυραννὼν ὁ Ὡθμὰν,
πλην λῃστριχῶς. Κατὰ τοῦτο ἑπρόκειτο xol τὸ τῶν
βασιλέων, xal τῆς πάλεως πέρας προ)αθὼν γενέ-
σθαι’ εἶτα τὸ τῶν Ὀθμάνω». "Ezuys γὰρ ó Mia)
οἰωνοσποπήσας τότε, εἰ τὴν βασφιλείαν κληρονομήσει
ὁ υἱὸς αὐτοῦ τε)ευτλσας αὐτής. Ἠλέγχετο γὰρ (17)
ὑπὸ τοῦ αυνειδότος, ἀδίχως τὴν βασιλείαν ἃραξά-
µενος, τυφλώαας t^v Ἀληβονόμον, χαὶ µυρίους àzo-
ρισμοὺς χατὰ χεφαλῆς δεξάµενος, xil κατὰ τὶς
τοῦ γένους σειρᾶι. Τὸ μαντεῖων οὖν (18) φωνὴν
huc juvenis essem, a quibusdam senibus egre-
giis viris intellexi fore, ut Oilimanorum tyrannis,
ac Paleologorum imperium simul conciderent :
quod eodem tempore Otlimanes, et Michael Palzo-
logus tyrannidem invasissent, Paulo equideto ante -
fasces imperii suscepit Michael : statimque p^st,
imperante Andronico 180 Michaelis filio, re-
gnare copit Othmanes. Hic equidem Michaele
etiamnum superstite, latrociniis et deprzedati n -
bustantum innotuerat. Quapropter erdinig ratio
postulabat, .ut imperatorum ac urbis excidium,
el expugnatio antecederent, | Othmanorumque
sequeretur interitus ac eversio. Michael ex ba-
riolis et auguribus olim quxsierat, an heredem
in imperio filium, ubi fato concessisset, habere.
Conscieutia enim sceleris premebatur, quo ne-
favie imperium, exexcato herede legitimo, sihi
Ismaelis Bullioldi note.
(460) "Ἔμαθο» παρἀ τινων. Advertepdum est
Michaelem Palzealogum prinum diem obiisse anuo
41985, etiamque Turcos cepisse tune. Ásiae minoris
themats residua diripere ae deprmari. Enoagral
Oihmanis pater. vivis exemptus est. anno. Hegire
687, qui coepit anno Christi 1288, Februarii 5, fer.
5, tuncqueagebat Othman animum 35. Tia ut prin-
cipia militiz illiug, superstite adhue Ertogrulo, cum
Michaelis primi Paleologi ultimis temperibus con*
ruant.
; (11) 'Η1ἐγχετο γάρ. Non solum Michael! ern:
scienti: stimulis vexabatur, sed ej (ilius ejus ÁAndre-
nicus, ab exczcatum et imperio spoliatum, conira C
jus jurisjurandique sacrameutum, Joannem Lasca-
rim. Nicephorue Gregoras lib. v1adeundus, eap. 7.
(18) Τὸ μµαντεῖον οὖν. Vox ista conficta. pracul
dubio ab illis, qui ultiuiis Joannis Palzologorum
postremi: dieljus res Gracorum. ad exitium. adduc-
tas cernebant ; et ἄχρα στοιχεῖα accipientes nomi-
num Palzologorum, qui ab anno 1258 regnaruat,
Michaelis 1, Andronici 1, Michaelis Il, Andronici Il,
Joannis Il, Manuelis et Joannis Al, voeem illam ui-
hil significantem, AMaimaimi, composuerunt. Ex
Gregora equidem discimus, temporibus Michaelis
Palzologorum primi oracula quisita fuisse; his-
que-ineptiis et piaestigiis 3numnoa 8ü03, non Super.
stitione solum perculsos, sed εἰ iguavia et sucordia
dejectos, Graecos pavisse, Adeundus iile lib. v tri-
bus locis nou longe a (ine.
iNon extra reu fuerit, si hic indicemug quidam
ex astrolojia judiciaria petita oracula vel pradi-
ctiones cirea Musulmauorum regnum, ut. vanitas
artis et eoruui qui fallendos se ilis. hariotis bena
fide tradunl, stultitia deprebendantur. lu b'blietie-
ea serenissiwi Magni lietrurie Ducis Ferdinaudi
secUndi exsial mnis. liber cujus tiuulus est Iapaóoat;
εἰς τους Περσ,χοὺς Κανόνας τῆς ἀστρονομίας, el. sic
incipit, Ἡ τῶν [εραικῶν κανόνων σύστασις γέγονς,
et in illo praeterea quaedam astrulogica coutiuegtur;
'tx quo codice supra, eap. 12, allatum thema ce-
lestie, ad. lempus ἀναῤῥήσεω, Manuelis imperato-
τις COnslitutum, excerpsuuug: alque etiam gequen-
lia exscripsipius ex Stephani cujusdam Alezaudri-
'ni astrologi, de Mohaimmnede οἱ ilius. de religione
laogiaubus $uccc8soripDUusque ex astrorum pusibio-
'ne Vacilino, |
ΙΜζεράνου φιοσόφου, καὶ οἰκουμδνιχοῦ διδα-
(4) Ms. codex Dib ἰοίπουα Regi.e habet τοῦ ὴΕβρίμόου
σκἀ.Ίου. τοῦ Α.Ίεξανδρέως ἅἆποτεΊεσμωτ on
πραγματεία πρὸς Τιμόθεον τὺν αὑτοῦ μαθητή»,
πρόφασυ’ μᾶν ἔχουσα τὴν νεοφανὴ xal dügor
νυµοβεσ/αν τοῦ Μωάμεδ, πο..1ὰ δὲ xal ἆλ.]α
Των με..Ιόγτων προσαγορεύουσα.
Ὡς 01682, ὦ εὐφυέστατε Τιμόθεε, ἡμῶν τὸν δ.ατρ'-
6*v iv τῷ παιδευτηριαχῷ xr milli ἑχήντων, ἑπέστη
fiuiv ὁ αἰδεσιμώτατος Ἐπιφάνιος ὁ ΑΆραθιχὸς Eu-
Ἄορος, ἄρτι τῆς ᾿Αραθίας ἀφ.χόμενος, καὶ χαίρει»
ἡμᾶς προσαγορεύσαντα, ἁσμένως αὑτὸν καὶ ἡμεῖς
καὶ φιληφρόνως ἀντηστχσάμεθα. Ἔφαμεν δὲ πρὸς
αὐτὸν * EO ἥχεις, ὦ φίλε, xaX τοῖς χαλοῖς ἀγω"ίμοις
ἑμᾶς ξένιζε. Ὅ δὲ πρὸς ἡμᾶς καὶ µάλα φιλοτίμως
ἀνταπεκρίνατο. Τί οὖν μάλιστα ἑνήνοχας, ἔφην.
τοῖς Φιλοσόφοις ἡμῖν; Φάναι δὲ τὺν ἔμπορον * E!
ἐν τι καὶ ἄλλο οὖκ οἴδα, μάλιστα δὲ ὧν ἑτεθεάμην
πὶ ἀλλοδαπῆ-, τὴν ἐξήγησιν ἑτοίμην ἔχω, ξενοφω-
νοῦταν ἡμᾶς καὶ ἐκπλήττουσαν, ἀπαγγεῖλαι. Mo;
ἔχει αὐτῆς ἣν δ' ἐγώ. Ὁ δὲ ἔφη πρὸς tyi * Τὸν
ἀστρολάδον διαρτᾷν ἐπίσχηφόν τ'νι τῶν σῶν φ-ιττ-
τῶν, xal thv ὠροσκοπικὴν μοῖραν γνῶδι, παραστ-
μειούμενος καὶ τὴ» τῶν ἁστέρων χἰνησιν, xaY ti»
χέντρων τὴν διευχρι»ημένην βεθαίωτιν, διὰ τὸ» χαι-
νὸν διήγημα καὶ ξένον τὸ ἐπιχείοημα. Παραχρῆμι
δὲ ἑνὼ τῷ ἐμῷ Σωφρονίῳ ἑ»νετειλάμην διαρτᾶν τὸ»
ἀστρολάθαν * αὐτοῦ Ob διαρτοῦντος, xal τὴν (pav
πολυπραγμονοῦντος, ἀνοίζας τὸ σ.όµα ὁ ἔμπορο:
διηγεῖτο ἡμῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἔρημον τῆς "E0p:.
θὼν (u) ἑφάνη τις &vhp tx τῆς τῶν λεγομένω,
Κοῤῥασιανῶν φυλῆς, τῆς τοῦ Ἰσμαὴλ γενεαλογίας,
ὄνομα δὲ αὐτῷ Μωάμεδ᾽ καὶ ἑαυτὸ, εἶναι λέχει
προφήτην. Ἐφάνη δὲ àv μηνὶ Φαρ.ουθὶ, ὃς λάΥ.ται
Ρωμαϊκῶς ᾽Απρίλλιος τοῦ λβ’ ἀπ apris Φιλίππου.
"Αγει δὲ Χαινοφωνίας, χαὶ διδαχην ἐξηλλαγμένην
ὑπισχνεῖται δὰ τοῖς δξχομένοις αὐτοῦ τὴν διδαχη»
πολέμων vixaz, καὶ ἐχθρῶν ἐπιχρατείας, χα) παρ -
δείσου τρυφἠν. ᾿Εγὼ δὲ ταῦτα παριστορῄσας, xal
ἔμφοθος γεγονὼν ἐπὶ τῇ τοῦ ἀνδρὺς εὐδοκιμήσει,
πῶς δεξδιᾷ χάχρηται τὖχῃ, xat ἐν ἀνδραγαθίᾳ χρα-
ταιοῦται, ἐθέμην σχοπὸν ἀναθέσθαι σοι ταῦτα τῷ
Φιλόσόφψ * ὅπως διὰ τῆς σοι δοθείσης σοφίας s5-
pus τὴν εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν ἄνδρα γνώσιν. Ηεπυ-
σµένος δὲ ἐγὼ αντὰ παρὰ τοῦ ἀνδρὸς, 6ὀννους te
γέγονα παραχρΏμα "καὶ διαλύσας, v; οἶσθα, κατ
ἐχεῖνο τό τξ παιδευτήριον, χ1ὶ τὸν ἄνδρα προπέµφας
διηκριθωσά µην τὴν ὃνα τού ἀστρολάδου αναδοθεῖσάν
. ουν
115g
tionibus in capul suum, postcerosque jactatis per-
cellebatur.. Oraculum ipsi liec voce. Mamaimi ni-
hil significante redditum. Quod vates sic inter-
pretatus est : Quot litterarum elementis hec diec-
tio barbara constat, tot ex lua. stirpe imperatores
regnabunt ; urbi demum, ac posteris luis imperitin
auferetur. Nos itaque, qui ad ber ultima tem-
D:'C.E
assiunpserat; infinitis etiam dirisque impreca- A ἄσημον ἐξερεύδατο, MAMAIMI. 'O δὲ pávt:; ἐς
Br
γούµενος Ü.evev* "Oca στοιχεῖα ἓν τῇ ἁσήμῳ
λέξει τυγχάνουσι, τοσοῦτοι éx τῆς σης σαο-
oüc βασι.1εῖς βασιλεύσουσι, καὶ τότε ἡ ἔασι-
λεία xal ἁπὸ τῆς πό.Ίεως xnl ἀπὸ τοῦ γέτους
σου ἀρθήσεται. Τοῦτο οὖν ἡμεῖς, οἱ &v τῇ ὑστάττ
τοῦ χρόνου φορᾶ φθάσαντες, xaX ἱδόντες την ἁπα]-
ctos καὶ φοθερὰν ἀπειλὴν τὴν γεντθεῖσαν το ἧμε-
isainelis Bullialdi nota.
pot ὡροσχοπικὴν uoipav. Καὶ δὴ τὰ χέντρα εὖ δ:α-
πηξάµενος, xal ἐπιγνοὺς τὰς Erogo: τῶν πέντε π]σ-
νωμένων» ἡλίου τε καὶ σελήνης, ἐπὶ πολλαῖς ivn-
σχολήθην ἡμέραις ταῖς ἀποτελεσ,ατικαῖς βίδλοες,
xaX μετὰ πολλοῦ µόγθου xai χόπου ἠδυνήθην Υνῶ-
ναι «hv τῶν µελλόντων ῥιχσαφίνειαν περί τε τοῦ
προῤῥηθέντης ἀνδρὺς καὶ τῶν αὑτοῦ ὁμοφύλων, ᾖτοι
τὴν ποσότητα τῶν ἐτῶν τῆς αὐτῶν ἐπικρατείας,
καὶ τοὺς γρύνους τῶν ἐν αὐτοῖς βασιλευσόντων µε-
τὰ τῆς αὐτῶν ἐπισυναγωγῆς, καὶ ἄλλα τινὰ συµδη”
σόµενα καθεξῆς ἐν ἰδίοις κχιροῖς. Πρὸς δὲ τὸ γινώ-
σχειν σε τὴν ἑξτργασίχνι xat ὃν ὑπΞδάλομεν τρόπον
εἰς τόδε τὸ χρημα, ὑπεθέμην τοῦ ζωδιακοῦ τὴν
κάντρωσιν, χα) τῶν ἁλτέρων τὰς ἐποχάς, xal τὴν
ἑξῃς ἀποτελεσματιχήν ἐπίνο-αν, κχθὼς ὑποτέταχται.
Dum in. horiulo scholastico, prout, optime Theophile,
nosti, agehamus, honorant admodum. Epiphanius
: mercator Arabs, quiexz Arabia. nuper advenerat, ad
nos accessit ; quem, ubi nos salutavit, ex animo ac
heuevole ampiexi resalwavimus, Diximus porro illi:
Opporiune advenis, amice, pulchras eiiam, quas attu-
isti, res nobiscum communica, Quibus. honorifice
vespondit. Quas ergo, inquam, nobis philosophis res
precipue advexistà ?. [lespondit mercator : (Quamvis
ulia nesciam , quorum tamen in exteris. regionilfus
spe b tor [iu narra ionem in pra ens. instituere pos-
sum : quie notitule sua, aures el animos. auditorum
ut onioareddere possunt. (Juidnam sit, dizi, edissere?
Tunc ille Jube discipulorum tuorum unum, ul asiro- €
labum appeudat; iu horoscopi partem inquire, siel-
tarumque imvlus aduola. Centris seu. cardinibus si-
gna accuraie ascribe : siquidem. hoc [acere, propter
casus inceplique porlenlusi novitatem , operc pre-
tium erit. Siatun itaque, ut astrolabum. apiaret, So-
p^ro..sum mcum jussi ; eppenso itaque horam curio-
»e invesigavil, copiique mercator de illis nobis. dis-
serere, Pn. deserto ELuiibo, vir quidam ex. Corrha-
dungrui genie, qua ab lsmaele deducit genua, iu-
noluit nomine Mohained, qui se prophetam predicat.
lpse cero mense. Pharmuti, qui Aprilis. Romanis
dicitur, auno α Philippi initio 952, in publicum pro-
dii, Notas voces ille, el dogikuala e. reccpiis. ducer-
stisiua inveAit. ln bellu ae hostibus. viclorias, et
paruaisi delicias pollicetur ii$ qui docirinum, suam
amplexi fuerint; 1stacum. audiissem , patorque
nuhi injectus esaet, quod vir ille auctoritate.u. sibi
compararet, prospera joriuna uteretur, εἰ claris [a-
cinoribus polentiam sl«biliret, ad te, quu plulosophus
es, ea. re[jerre statui ; ut qua. polles, a Ueo iibi cou-
cessa supieulia, de ilio vio, que futura sunt, cogno-
acus. AU illo talia cum re»civissem, cog4abundus
restiti , dimis»is illico «cholusttcis, deducioque .ill.co
adveua ; astrelabo assignacam myii horoscopi par-
tem rectificavi. [n card.mibus deinde collocatis. rite
»ignis : e plunelurum guinque, etiamque — solis. ei
lung locis compulutis, mulios dies. in libris, quibus
αρυιεἰεεμιαία seu — decrela. continentur, cvolvendis
consumysi ; multoque labere ac moiesiia in. (uluro-
rum cognitionem deveni, qud viro illi piadicio,
ipsiusque genti accidere poveruat : quot scilicet annt
iaorum. imperium $tubit ; et singuti reyes quot aunos
reguabunt, illorumque numerum : alia insuper qug-
ud n. iempuribus suts deinceps ventura. Ut vero epe-
raWionem, e: ejus, quem inei, imodun cognoscas,
Zodiacum subjeci per cardines distributum ; in, eoque
planetarum loca descripsi, et qure judicium prad-
etionemque subjeci. Hactenus Stephanus, qui in s--
quentibus Mahometis sectatores Venereis rel:us ded -
tos fore praevidet, ex Librze signo in Orientis cardine
posito : οἱ quia ζυγὸς Grace s»ppellatur. in. servi-
twtem gentes omnes ipsos redacturos. Ζυγὸς ἀνχ-
τέλλων ζυγὸν δουλείας ἐπιφέρει πᾶτιν ἀνθρώπο::.
Libra seu juqum exoriens cunctis hominibus serri-
tuis jugum imponit. Ex eo. quoaue caeli. 1hemza!c
Stephanus regum numerum colligit. Kpóvoz δὲ -r»
βασιλέων ἀπαρίθμησιν ποιῆσει Ex τῆς τῶν ai»
μοιρῶν ἐποχῆς ἐν τῷ µεσουρανήαατι. Ἐπε:δὶ Υὸρ
ἐπέχει τὴν xb μοῖραν τοῦ Καοχίνου, fitt; ἐστὶν ἐ,
ὁρίοις τῆς ᾿Αφροδίτης, διὰ τούτων εἰχοσ.τεσδάριυ,
σημµαῖνει τοὺς ἐπιχκρατοῦντας -οὔ ἕἔθνους τ.ύτοο.
Saturnus regum numerum definiet ratione partim
signi quod: in medio celi positus occupat. Cum re-
ro Cancri 2& partem ἐπ Veneris finibus | occnpet,
his $4 gradibus significat illos qui genti illi don:-
snaluri sunt. Codex Florentinus reges 25. exlibe:,
imperium deinde ruiturum denuntiat. At. endex
Regivs quem Parisiis habemus imperatores 45
describit, et ultimo regnante gentis. Mabometana
et Saracenice eversionem pollicetur ; quae quam
firmis rationibus i:tantur , et. quam / accurate
eventus responderint assignato imperatoruut nu-
mero, linjus aitis füllacs adbuc ohtemperant.s
decretis. viderint ; conferantque. Duce. Mamaimi
cum Stephani apolelesmatico decreto. Monendi
wro sunt lectores, judiciari:e astrelogise studiosi,
tephanum tliema.— illud coeleste erexisse anno
mundi 6130 (non 6199, ut in margine codicis R. -
gii legitur) ad diem Septeub, 2, hor. 5, post solis
ortum anno. Clristi 621. [n quo them:te. Libr:e
gradus 20 lioroscopuu occupat. Cancri grad. c3
in medio celi reperitur. Sol tenetVirginis parteis
9, m. 5, luna Capricorni gradum 12, wi. 6 ; Satur.
nus Cancri grad. 25, m. 20; Jupiter Capricorii
grad. 20. m. 39, Veuus Leonis grad. 95, m. 6;
Mercurius — Virginis. grad... 9, in... 5.. Nodus
sscendens seucaput Draconis Aquariíü gr. 13,
m. 50; pars fortunz in Copricorni grad. 22, m. 9:
qui deberet reponi in Aquarii gradu 25, i. 1. Ex
locis porro Saturni etluuw ccrto. coneludimus,
non posse couvenire alii «nno, quam Curisti 621.
Loca veto trium planetarum ad. diem- Septemb, 3,
hora ante Meridiem tertia, ex Pwlemzi tabulis com-
puravimus, quà non eadem, ac Stephanus invent,
se nobis obtulerunt. lnvenimus eniui locum solis iu
Virginis gr. 8, m. 16, 5. 55; luna: in Capricerui gr.
20, wi, 45, s. 29 : Saturni in Cancri grad. 25, ο). 45,
$. 7. Juxta vero tabulas nostras Philolaicas erat sol
in Vivginis gr. 11, m. 56, s. 19; luna in Capiricorui
gr. Z5, ui. 44, s. 8, Surius ju Cancri grad. 26,
m. 35, 8. 49. Constantinus Por,.hyrogenneta, lib.
De administratione imperii, ad Romanum Ροτμλι-
rogeuitum F. suunt, cap. 46, ad annum mundi
6150. indict. 10, lleracli 12, Septembris dien 3,
(για 9, Stephanum thema. caoieste constituisse
wacit. Verum equidem est... Septemb. dieiu ὃς «o
anno fuisse feriam 5, sed si tlienia a4 diem istam
erecium est, tuuc μα η Aquarium trabsierol,
quod repuguat calculo c; figura.
ΤΠ HISTORIA BYZANTINA., . Ig
εέρῳ Yévet, ὀνειροποληῦντες ἐχδεχόμεθα «rv àv- A pora vitam perduximus, quique horrendas ac
3pu3tv. Καὶ δι ἐπιθυμίας el; ἄκρον ζεούσης, ixc-
εεύοντες τὸν παιδ:ύόντα καὶ πάλιν ἰώμενον θεὸν,
κα) τὰ προῤῥηθέντα παρἆ τινων εὑλαδὼν ἀνδρῶν
iig ἐχδοχῖν ἑλπίζοντες, γβάφοµεν καὶ τὰ μετὰ τὴν
τοῦ θεοῦ ἀπειλὴν παρὰ .τοῦ τυράννου γενόµενα,
'AxA' ἑπανίωμεν αὖθις εἰς τὸ τῆς ἱατορίας ὀλλεῖπον.
formidabiles minas nostra genti intentatas con-
speximus, quasi per insomunium libertatem illius
8ο restaurationem — exspectamus. Deoque, qui
castigat et rursus sanat supplicantes, a viris sa-
pientibus et prudentibus przedicta, fore ut eai-
tum Sortiantur ferventissimo animo sperantes;
que a tyranno, post ferrores a Deo nobis injectos, gesta sunt, scribimus. Verum ad historiam
ü stra pertexérdam redeamus.
CAPUT XLIII.
Legati a magno magistro Rhodi ad Melemeiem wissi de pace firmanda, ve infecta redeüni, cum. Mehemetes σ Rhiodiis
(ril utum sibi solvi peteret. Cum legutis Meheinetis servus domesticus abit, qui cum magno nmegistro agat. Sed. tribu-
tun. denegante Rhodio delusus ad Mehemetem redit, qui ira accensus bellum Rhodiis tudicit, Hlamzas maris pra'fectus
Chium proficiscitur .qugdam vastat, ud 16 missog de controversiis transigendis abducit. Coum vastat : Rachiam frus-
tra obsidet : cum. Cluis puciscitur. Tumultus a Turcis in Cluo excitatus, eorum Ltriremis deinersa. Hamaam rever-
su.à. Mehemeltes asperis verbis excipit. Chiis bellum 4ndicit,
Ὁ γὰρ τύβαννος ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς ἀφ᾿ οὗ Β Secundo, postquam urbis dominium adeptus
γέγονε χύριος Κωνσταντινουπόλεως, ἔτος τῆς τοῦ
κόσμου παραγωγῆς ιςΕΥ Ev τῇ ᾿Αδριανοῦ Ov, ἔρ-
χονται xal ἀπὸ Ῥόδου Φρέριοι (19), προσχυνήσον-
τες τῷ τυράννῳ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις, χαὶ συν-
θήχας ἑνόρχους αἰτήσαντες τοῦ ἐμπορεύεσθαι εἰς
τὰ τῆς Καρίας xaX Λυκίας µέρη οἱ γείτονες.
Ὁμοίως καὶ οἱ Τοῦρχο: ἐν 'Ρόδῳ ἀφόδως περχιοῦν-
τες τὸν πορθμὸν, τὰ πρὸς χρείαν αὐτῶν ἀπὺ '"Pó-
δου, xaX τῶν ταύτης νήσων ἐμπορευόμενοι £v ἀγά-
πῃ ὣσιν. ''O τύραννος φίροωυς ἠτήσατο": οἱ δὲ
πρέσβεις ἀπε)ογήσαντο, ὡς περὶ τούτου οὐχ ἔστιν
ἀπόχκρ'σιν δοῦναι. Οἱ δὲ µεσάζοντες εἶπον ' El οὗ
πωραδέχεσθε φόρους διδόναι, οὐδὲ τὴν ἁγάπην
τοῦ ἡ]γεμόγος ἔξετε. Kal γὰρ ἀπὸ τοῦ viv ἐστι
κριος τῶν νήσων ἁπασῶν, τῶν ἐν Αἱγαίῳ πε-
«1άγει χειμόγωγ. Καὶ ὥσπερ Χῖοι, καὶ Aéc6tot,
Λήμνιοι, καὶ ]μόδριοι, xai ἄ-1.Ίαι γῆσοι ὑπετάγη-
σαν, οὕτω καὶ ὑμεῖς ποιήσατε. El 6 οὗ, μάχη
κωρτερὰ γόένηται, xal τὴν νῆσον, καὶ τὰ zépi£
ἁμαγιεῖ ὁ μέγας ἡγεμών. Τότε οἱ ἀποχρισιάριοι
àzexpivavvo * "EAgéreo μεθ) ἡμῶν elc τῶν τοῦ
ἡ]εμόνος δού.]ων, καὶ περὶ τούτου «Ἰεγέτω τῷ
/εγἁΊῳ μαῖστορι ' καὶ εἰ θε.Ἰητὸν αὐτῷ ἐστι,
δότω xal φόρους. καὶ ἄ..1ο εἴ τι ἂν «{υσιτε.ῇ διὰ
τὴν σον. Τὸ δὲ ἡμεῖς οὐκ ἔχομεν ἀπόκρισιν
δοῦναι. ρεσεν οὖν ὁ λόγος, χαὶ σὺν αὐτοῖς ἕνα
τν περιφήμων αὐτοῦ δούλων ἕἔστειλεν, ἀποπέμ-
όσς αὐτοὺς ὦ; ἐχρῆν. Ἐλθόντες δὲ ἐν Ῥόδψ, καὶ
τὰ παρὰ τοῦ ἡγεμόνος χαλῶς ἑνωτισθεὶς ὁ μέγας
μαῖστωρ ῥήματα, ἀπεχρίνατο, λέγων τῷ δούλῳ,
ὡς Ἡ νῆσος αὕτη οὐκ ἔστιν ἑμὴ, εἰμὶ κἀγὼ εἰς '
ὑποταγ]ν τοῦ πάππα, ὡς σὺ εἰς τὸν υὸν κύ-
(ior. Ὁ πἁππας οὖν κελέύει µοι τοῦ μὴ δοῦ-
αι φόρους τιν), οὗ µόνον τὸν σὸν ἡγεμόνα
6c ἐστιν ἔθνους ἑτέρου, xal πίστεως οὐχ όμογε-
»ijc xal ὁμόφρω», ἁ- 1 οὐδένα τῶν βασιλέων
τῶν ὁμογεγῶν καὶ ὁμοπίστων. Λέγω οὗν οὕτως"
-
(19) "Ερχονται καὶ ἀπὸ 'Ῥόδου Φρέριοι. Jaco-
bus Bosius, lib..vi, Histor. militie Hierosolymit.,
cuui Duca omnino sentit, el magnum magistrua
est, anno, ab orbis creatione 6563 (Christi 1455),
eum Adrianopoli commorantem, fratres. wilitaris
Ilierosolyimitani ordinis equites adeunt, donis-
que quamplurimis allatis venerati sunt. Pacta mu-
tuo sacramento iniri petierunt, quibus commer-
cium liberum in Carie et Lycie partibus, sum
ditioni l[initimis, exercere possent; Turcisque
vicissim tuto ac secure in Rhodum trajicere' liee-
ret : ut in ipsa, ejusque dominii iusulis, sibi
necessaria compararent, et inter se pacati ac ami-
ci 181 agerent. Exigebat ab iis tributum tyran-
nu3; cui a legatis responsum, de hac το in. man.
datis. se nibil! habere. Monuere eos Mesazontes
his verbis: Nisi tributum. pendere. velitis, paz
vobis et amicitia cum principe non inltercedent ;
deinceps enim «aris gai insulis dominabitur.
Quemadmodum Chii, Lesbii, Lemnii et Imbrii α-
tereque insule imperata fecerunt, hoc. exemplo
ducli vos eliam obtemperate.. Si parere recusace-
ritis, bellum grave inde orietur, insulamque ves-
iram et. circumjeclas magnus princeps vastabit et
everiet. Hisce ab apocrisiariis responsum : Ac-
cedat nobiscum aliquis e principis servis, de istis
cum niuagno magistro acturus ; οἱ si ila. sentiat, tri-
butum annuum, et quidvis aliud, quod iusule com-
modis conferat, pendalur : ad ista namque re-
spondere non. possumus. Accepta fuit conditio, illi-
que decore ac honeste dimissi : simulque domes-
D ticorum principis unus magui nominis vir, cum
jis ad magnum magistrum destinatus est. Rho-
dum cum pervenissent , el magni priucipis sen-
lentia ac propositum, ab ejus servo domestico
clare percepisset magnus inagister ; ci respondit :
Hac insula mea non est, papae ego, ut iu domi:
(uo, subditus sum. Vetat me papa, non. solum tuo
principi, a genere et fide nostra alieno. εἰ dissen-
lienli , verum eliam. ulli regum gentis, ac reli-
Ismaelis Bullialdi noto.
audaci fortique animo respondisse, el vectigal Me-
lieineti penderc oinnino renuisse.
δα
113) -
DUC.E
1'i0
. 1 a» ο
gionis suc solvere tribuum, Süpmidein οτί ami- Α εἰ jàv βού.Ίεται τοῦ εἶναι gl Aoc , xal κατ ἔτος
ritiam mutuo a nobis cultam magnus cupit. prin-
reps, utpote. finitimum potentemque | ionarcham,
legatos quotannis eum. venerandi munus. obituros
snplibus meis mittam, et ita rite conetitute res
erunt ; quibus si non acquiescit, viribus suis ex libi-
dine experialur. Istum demum satellitem ludibrio
avr scommwatibus habitum dimisit.
His intellectis tyramnus ira prztumidus | acre bel-
Tum indixit, eunctisque,, quantum possent, excur-
endi, csptivos iabigendi, devastandi ac populandi
copiam fecit, Qui Cariau incolunt Turei biremi-
mibus, aliisque navigiis triginta in Rhodum trans-
vecti, parte. quamdam insulae latroniciis vexave-
re, abductis ex ea. quadraginta captivis : similique B
excursione in Couimn insulam facta. predam egere.
[neunte deinceps vere, classem | ingentem triremi-
"um viginti quinque, biremium quinquaginta, cen-
tmque etiam et. amplins monerium apparat; ita
6i tota navibus 480 constaret : que mense Junio
Callipeli solvit, Mitylenenque venit, Illi przerat
amiralius llamzas, quem apud suum patrem pin-
cerug munere olim fünctum ἰουίἱ Chersoneéso εἰ
«lassi ducem Mehemetes. przfecerat. Eum. honori-
fice habuit Lesbi princeps, meque ad officia et
ebsequias, quae decebat, ei prostanda destinavit.
Portum quippe amiralius ingressus non. 189 es*;
Sed versa proras4 littus oppositum, ubi classis
«apax portussitu est, appulit; ne quoquo modo
uibs tarbaretur, iiasbi faciendum vir prudens,
ac peritus flawzas ratus . Missus itaque a
. Lesbi priucipe illum salutavi, donis inultis aliis-
que, quotannis prestari solitis, benevolentiuim
conciliavi, fraternaque cum principe amicitia eum
conjunx'. Dona porro oblata talia fuere : vestes
soric:e el ex contexlo. panno vir, argenti signati
Rex ΠΕΠ wnillia, boves^ xx, verveces L, vini
plisquaimn octingentze niensur;r, panis subacti modii
dio, panis uiollis modius unus, casei ultra. wille
Hhras pondo, legumina iusuper innumera. Dona
«uoque illius consessoribus, habita proportione,
data, Cumque biduum in eoloco, qui Agiasmates
citur , transegisset, velis expansis in Chium
fertur. Eundem modum, quem in Lesbo; tenuit,
"ppulsa ad coutinentis littus. insulae oppositum
classe; illum stationem ibi habentem Chii nullo
honore, Lesbi principem nequaquam imitati, pro-
eecutl suut : quod paulo ante à. tyrauno spreti ac
durius habiti fuissent, ob quadraginta nummorum
millia, qua Frauciseus Diaperius, inter Galatinos
precipuos unus, aluminis vcn:!iti pretium. nume-
rui sibi ae solvi petebat. [ste Franciscus cum
classe et Hamza venerat; cui nisi debita pecuuia
a Chiis solveretur, totis viribus insulam ut. inva-
derent, e£. omnia solo. zquarent. princeps $ujuu-
xerat. Postridie ex littore insule opposito. solvit
classis, et ad templum sancti Isidori martyris pro-
$ressa, jactis anchioris stationem habuit, Missis
nuntiis Chii Hamzam salutarunt:. quibus ipse. tv-
ἐκ τῶν ἑμῶν dvalaudrov πρέσδεις στέ--ῖων,
προσαγορεύω elc T&(tova , καὶ ἡγεμόνα µέγαν,
ἰδοῦ καλόν * εἰ &^ o0, ποιησάτω ὃ δύνατα;. ᾿Απέ-
Auctv οὖν τν δοῦλον σὺν «οούτοις σχωήτιχοῖς ῥ:-
μασι.
᾽Αχούσα: δὲ ὁ τύραννος τοὺς λόγους τούτους, χαὶ
θυμοῦ πλήρης, μεστὺς ὙΥεγονὼς, ἑχήρνυξε µάχτν
καρτερᾶν, καὶ τῷ βουλομένῳ ἐχαρίσατο τοῦ ἆτελ-
θεῖν, καὶ αἰχμαλωτίσαι, καὶ φθεῖραι ὅσον δύναι:ο.
Τότε οἱ τῆς ἑπαρχίας τῆς Καρίας οἰκοῦντες ΈΤοῦρχοι
ἑμθάντες ἐν διἠρεσι, χαὶ ἄλλοις ἀχατίοις ἕως τριὰ-
xovta τὸν ἀριθμὸν, χαὶ τὴν περαίαν διαθάντες, χαὶ
εἰς ἓν΄ µέρος τῆς νήσου λῃττρικῶς ἐπιδάντες Ίχμα-
λώτευσαν φυχὰς p' xal iv νήὴσῳ τῇ Κῷ ὁμτοίως
Ἔαρος δὲ ἐπελθόντος, στόλον ἀπαρτίξει µέγαν, τριί-
ρτις κε’, διἠρεις v, xal µονῄρεις Exaxbv, καὶ zAcov
ὡς «εἶναι τὰς πάσας ἀριθμουμένας μέχρι τῶν pz.
Καὶ τῷ Ἰουνίῳ μηνὶ ἐξελθόντες ἀπὸ τῆς Καλλιο--
πόλεως, Ὦλθασιν àv. Μιτυλἠνῃ ἔχοντες ᾽Αμπραλῆν
᾿Χαμζᾶν πιγχέρνην τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὃν αὗτος
C
ἔπαρχον πάσης Χεβῥονήσου καιέστησε, xa χαπι-
τἆνεον στόλου. δὲ ἠγεμὼν χαλῶς αὑτὸν δ:ξω-ᾱἀ-
ενος, ἔκεμφε γὰρ µε εἰς αὐτὸν τοῦ ποιξσαι τὰ
πρέποντα. Καὶ γὰρ οὖκ ἕνενσεν Ev τῷ λιμέν:., 3323
πρύμναν κρούσας thv περαίαν κατδλαδςν, ἵνα uh
αύγχυσις ἓν τῇ πόλει γένηται, ἣν γὰρ xáxel λιμ}ν
εἰς ὑποδοχὴν τοιούτου στόλου. 'O γὰρ ῥᾳηθὲὶ; Χαμ-
ζᾶς ὑπῆρχεν εὐσυνείδητος ἄνθρωπος. Ὅ δὲ fcu
στείιας ἐμὶ aov δώροις, καὶ ἱχανοῖς ἄλλοις τοῖς xav
ἔθος διδοµένοις, ἐδεξιωσάμην τὸν ἄνδρα, xai dx
᾿ἁδελφὸν τοῦ ἠγεμόνος πεποίηχα' ταν Υὰρ τὰ αταλ-
θέντα ἱματιαμοὶ σηρικοὶ. χα’ ἐξ ἑρίων ὑφαντοὶ ὀχτὸ,
χάραγµα ἀργυροῦν χιλιάδες ς’, βόες x', πρόδατα v,
olvo; ὑπὲρ τὰ ὄχτακήσια µέτρα, ἄρτοι πεφυρμἑνοι
pobluv β’, ἄρτοι μαλαχοὶ µοδίου ἑνὸς, τυροὶ ὑπὲρ
τὰς χιλίας λίτρας ὁπῶραι ὑτὲρ pétgov: ὁμοίως
xal τοὺς συγκαθέδρους αὐτοῦ, χατὰ τὸ ἀνᾶλογον.
Ilo: oa; γοῦν ἡμέρας δύο εἰς τὸ 'Αγασμάτην, οὕτως
γὰρ καλεῖται τὸ τοῦ τόπου ὄνομα, xal τὰ Ἱστία πτε-
ρώσας χάτεισιν Ev Χίῳ. Κάχεῖ οὕτω ποιῄσας. xil
τὴν ἀντιπέραν διαδὰς, χαὶ σταθεὶς, οὖχ ἔνεδείξχν-ο
οἱ Χῖοι τὴν φιλοτιμίαν, ἣν ὁ τῆς ΆἈξζδωυ ἄργων
ἐποίηάεν εἰς αὑτούς. "Haav ΥἈρ οἱ Χϊοι fb καιροῦ
ὀλίγου πάραθλεπόµενοι παρὰ τοῦ τυράννου ἕνεχα
ὑποθέσεώς τινος νομιδµάτων χιλιάδων τεΣσαράκοντΣ,
fjv ἐνεχκλήτευσε Φραντζηάχος Δραπέριος εἷς τῶν &p-
όντων τοῦ Γαλατᾶ ἕνεχα τιμῆς σιυπτηρίας, ὃς Φοαν-
τζῆσχος ἂν τῷ στὔλῳ ' καὶ τῷ Χαμζᾷ ὁ τύραννο;
ἐχέλευσεν, ὡς cl μὴ δοῦῇ τὸ χρέος αὐτὸ τῷ Φραν-
AV fioxt, xat τὴν Χίον αὐτἩν προσχρθύσει, xai ága-
νίσει ὅσον ἡ δύναμις. T, Ἐπαύριον δὲ ἐγερθεὶς d
α-όλο; tx τῆς περαΐας TOR, val τὰς ἀγχύρας ya-
?àcaq ἔατη ἑγγὺς τοῦ ναυῦ τοῦ μάρτυρος Ἰσιδώρ.ο».
K 21 οἱ Χῖοι στε(λαντές τινας προσηγόρευσαν αὐτῷ,
αἱ αὐτὸς τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ τυράννου δοὺό αὐτοῖς,
καὶ ἀναγνώσαντες ἀπεκρίθησαν, ὃτι Χρίος fu
ου
Iti HISTORIA BYZANTINA. 1:42
τῷ paviyfaxi οὔτε ἐχρεωστοῦμεν, οὔτε δίδοµεν, À ranni mandata legenda porrigit ; iis lectis κο Fran-
xi ποίει ὡς βούλει. Τότε 6 Χαμζᾶς ἐχθαλὼν Τούρ-
Χους, καὶ pepuxhv πραΐδαν ποιῄσαντες εἰς τὰ πέριξ
χωρία, xal ἓν ἀμπέλοις, καὶ χήποις ζημίαν. οὐ γὰρ
εἶγον lv τῇ πόλει τί πρᾶξαι. Ην γὰρ τὸ ἔξω τῆς
πόλεως πλῆθος ἀνδρῶν ' «b δὲ ἑύτὸς πλῆθος ἁρμά-
των, χαὶ Ἰταλῶν ὀξδυθύμων, xat πρὸς σφαγὰς ἐτοί-
ων» 5 δὲ πδλις περιεχύχλωτο «εάφροις διπλοῖς
εἰς εὗρος ἑἐχτεινούσαις πολὺ. καὶ εἰς βάθος ὑπὲρ
ὀργυιὰς τρεῖς. Ὅ δὲ λιμὴν χαὶ αὐτὸς ὑπὲρ τὰς εἷ-
χησι γῆας τὰς Ex Γενούας, πᾶσαι πλήρεις ἀνδρῶν
καὶ ἁρμάτων. Τότε ἰδὼν ὁ Χαμζᾶς ὅτι οὐ δύναται
ποιεῖν οὐδὲν, μηνύει τοῖς ἡγεμόσι τοῦ ἐλθεῖν ἐξ αὐ-
τῶν εἷς, ἥτε καὶ δύο, αυνᾶραι λόγον μετὰ τοῦ ὅραν-
τ. ᾖσχου Ev μιᾷ τῶν τρι]ρεων, δοὺς πίστεις αὐτοῖς.
Οἱ δὲ πιστεύσαντες αὐτὸν ἆ πῆλθον δύο, el; ἐκ τῶν
Υερόντων Κύριχος ὀνόματι Ἰουστινίας, καὶ ἕτερος
νέης. Ἐρχόμενοι δὲ iy τῷ στόλῳ χατὰ τὴν ὁδὸν Ίνω-
χλοῦντο ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ, καὶ ἐπιέζοντο, λέχοντες
ναθ) ἑαυτούς' El μεταμεληθεὶς ὑπὸ τοῖς ὑποσχομέ-
vot; ὁ Τοῦρχος, xal βουληθείη ἄραι ἡμᾶς iv ταῖς
ερ:ἡρᾶσι, τίς ἔσται ὁ ἀντειπὼν αὐτῷ, ὅτι χαχῶς
ἕπραξεν; Οὐδεὶς τῶν Τούρχω», ἀλλὰ χαὶ μᾶλλον
ἁ»δρίαν τὸ δρᾶμα ἡγήτονται, χαὶ σοφιστικὴν ἑνέρ-
γειαν. Ἐν τούτοις τοῖς βουλεύµασι xal ὁ στόλος fv
«δη ἐγγύς, "Όσον ἐκλησίασαν τὸν στόλον, τοσούτῳψ
xai ὁ φόθος ἐν τῇ φυχῇ αὐτῶν ἑνεπάγη. Οἱ δὲ «τρέ-
Ψαντες τὰς ἡνίας ἀντιστρόφως τοὺς ἵππους τρέχειν
cisco quidquam debere, ac solvere velle negant,
cselerum, quod visum sibi fuerit, faciat. Iis acis.
jw terram Turcos exponit Hamzas, vicos cir-
cuwmjectos partim deprgdatur, vineta οἱ hortos
vasiaL: €um urhi damnum wllum inferre haud.
posset. Exterlora siquidem urbis propugnacula in-
gens bominum multitudo tuebatur ; atque plurini-
armati Itali animosl, et mauu prompti intra moe-
nis aderant; qux duplici per ambitum fossa la-
tissima, et ultra ires orgyas alta circumdabantnr.
Ad portus custodiam naves plusquam viginti, ve-
«toribus wilitibusque armatis iustrucfe, preside-
bant. Adversus eos sc nihil proficere, cum ani-
maidvertisset Hamzas, Cbil principes: viros hor-
latur, ut unum vel duos c suis, accepta fide in
triremen mittant eum Francisco collocuturos. Fide
* data freti duo, senex unus Cyricus Justinias, juveuis
alter, ad triremen seconferunt. Inter proticiscendun
188 autem 3d classem, variis inolestisque rationi-
bus auimos subeuntibus torquebautur, dum se-
cum agitant, num promissorum poenitentia actus
Turcus, ipsos in triremi comprehensos abducceie
vellet ; cui nullus iniqueab ipso factum dice:e,
et apud eum intercedere auderet : nedum Turci,
qui scelus ejusmodi generosum facinus 4ο strata.
gewa prudens asüniaturi sunt. Dum de his deli-
berant, classi imagis ac magis admotos, metus
$.&vxatov. Πλῆθος οὖν τῶν Τούρχων ἐν ταῖς &pcí- C; vehementior quoque invadit : flexis itaque habenis
Aot; καὶ χήποις εὑρεθὲν, ἐκώλυσαν τὴν δίοδον ἔξω
πηδήσαντες. Καὶ λαδόντες αὐτοὺς μηδὲν χωλυθέντες
παρὰ τῶν ἑπαχολουθούντων Φράγχων, ἀλλὰ καὶ βέ-
à:ct βάλλοντες αὐτοὺς ἀπεδίωξαν, τοὺς δὲ δύο ἄρ-
χοντας τῷ χαπιτάνῳ παρέστησαν’ λαδὼν αὐτοὺς
ἐντὺς τῆς τριηρεος , καὶ τὰς ἀγχύρας ἄραντε-, xal
τὰ ἱστία ὑψώσαντες πρὸς τὴν ' Ρόδον ἔπλεον. Ἐλ-
θόντες δὲ χαὶ ἱδόντες ἁπὸ µακρόθεν τὴν πόλιν, xol
τὸν λιμένα mon νηῶν μεγάλων, πάσας εἰς παρά-
ταξίν ἑστώσας, xai τὴν πόλιν ὑπερμεγέθη, xal δι-
π)ἢν τὴν παρασχευ]ν ἑννοῄσαντες ? τῆς Χίου, εἰς
thv νησον Κῶ τὴν δάλατταν ἔτχιζον *. ἐχεῖ τοίνυν
ἑςελθόντες, xal τὸ χαθολιχὸν πολίχνιον ἔρημον εὖ-
βόντες, τὰ εὑρεθέντα Σσχύλενον, xal µέρος γερόντων
τε καὶ Υραῶν εὑρόντες Πρώτων περὶ τῶν πολιτῶν *
οἱ δὲ ἔφησαν i» ἄλλῳ πολιχνίῳ, ὃ Ῥαχεία λέγε-
τοι (20), Lv ἑχείνῳ ὡς ἀχνρωτάτῳ εἰσήχθησαν *
λαβόντες οὖν αὐτοὺς, χαὶ εἰς την Ῥαχείαν ὁ στόλος
$:26à;. ἐξελθόντες τὰς σχηνἁὰς ἔπηξαν, χαὶ τῇ ἑπαύ-
ϱ ον ζητήσαντες τὸ πολίχνιο», καὶ ὄρχους τοῦ μὲ aly-
μαλωτεῦσαι. "Iv δὲ ὁ τὴν διάλεκτον μεταχειρισθεὶς
ὁ Φραντνῄσχος ' ob bb τοῦ χάστρου Φρέριοι διὰ βε-
gubditisque calcaribus in coutrerium equus οἰέληι.
Αι Turcorum per vineas et hortos palantinm imul-
litude, quomieus in urben se referrent, occupatam
viam intercepit. Compreheusi, Francis, qui ips: s
comitabantur, cedentibus missilibusque repul-is
ad classis ducem adducuntur : quos in trireme
cum aecepisset, eublatis ancboris, velisque exp'i-
catis Rhodum vérsus navigat. Illuc ροδί ή ad-
venere, urbem procul visam oculis tustraut, in portu
naves magnas stare ad acie experiundum paratas, '
urbemque amplain deprehendunt ; eamque, quaii
Chium, bellico apparatu doplo iustructiorem rati
ad Coum insulam navium cursum dirigunt. In in-
sulam expositi, desertum oppidum Πας, residua
D ilti inventa. diripuere : cumque in senes aliquos,
vetulasque incidis:ent, ab eis eciscitantur, quo se
oppidani receperint : respondere isti, in «liam ar-
cem Rachiam dictam, utpete tutiesimam ac validis-
simam, eos aufagisse, quare secum avectis istis sc-
nibus Rachiam classis provehitar: e&t ezscensu in
terram facto, loca tentoriis capiuut. Postridie pra-
sidiarios ad deditionem per caduceatorem cowpel-
Ismaelis Bullialdi note.
(20) *O 'Paysia «έγεται. Mem Bosius- lib. vit,
ad annui 1455, de bello Rhodiis indicto , et mu-
nito castro Narangia in. insula. Coo, qua Lango
vulgo dicitur ? Mandó il general del mare, con le
galere εἰ aliri vascelli ar maii della religione a pro-
vedere la forteaza di Narangia | nell'isola di Lango.
Hhachia et Nurangia ejusdem loci appellatio est a
variis nationibus, diversimode enuntiata. Notan-
dum autem et Bosium anno 1457 referre, obses.
sum fujsse a Turcis per 90 dies castrum Landi-
maclium; quam obsidionem nescio num ea sit
de qua Ducas hoc loco disserit ; et fortasse in
nomine loci error admissus ab. alterutro fuerit, et
a DBosio biennii parachrouismus.
4
1111
DUC.E
HIT,
|iet, dantque. fidem ac josjurandum, nullum cap- A λῶν xai ἀχροδολισμῶν τοῦτον ἑδίωξαν, μτδὲ ἀπί-
tivum se abducturos, hocque negotium componen-
dum transigendumque in se Franciscus receperat; at
ord nis Hierosolymitani militaris fratres telis ae
missilibus, nullo dato responso, eum repolerunt.
Quamobrem Hamzas scalis ad subeundum in muros
bellicis tormentis ac machinis omnique arte admo-
tis, dies duos et viginti continuos arcem oppugnat ;
frustra tandem tentata expuguatione, Turcis quam-
plurimis casis, multis etiam alvi torminibus ab-
sumptis, abscessit. 1s deinde inter navigandum
«um Cyrieo collocutus, ad has conditiones ambas
partes adduxit, ut ος Chii primoribus ad priuci-
pem Adrianopolim aliqui, inter quos Cyricus ades-
set, mitterentur , qui totum negotium ei expone-
Χρισιν δόντες. Τότε ὁ Χαμζᾶς σὺν τοῖς ὑπ' αὐτὸν,
καὶ δι ἐπάλξεων χαὶ διὰ χλιµάχων, xax δ.ὰ προθύ-
λων μηχανιχῶν, xai διὰ πάσης ἄλλης μεθόδου xa-
ταπολεµίσας τὸ πολίψνιον ἡμέρας xD', καὶ μηδὲν
χερδήσας ἐπανέζευξε καταλιπὼν Τούρχους πολλοῦς,
τοὺς μὲν παρὰ τοῦ πολιχνίου σφαγέντας. τοὺς 5b
χοιλιακῷ νοσήµατι. Καθ᾽ óohv δὲ ὁ Χαμζᾶς σὺν τῷ
Κυρίχῳ λόγοις ὁμιλήσας., καὶ εἰς συµθιδάσεις ἐλθὼν,
ἔδιερξαν ἄμφω τὰ µέρη, τοῦ στεῖλαι Ex τῶν
ἀρχόντων τῖς Χίου δύο εἰς τὸν ἡγεμόνα ἐν τῇ ᾿Αδρι-
αουτόλει, ἐξ ὧν ὁ εἷς εἶναι ὁ Κύριχας, xal τὸν
πᾶσαν ἀγωγὴν αὐτῷ ἐπαγγείλωσε, xat τὸ ἆποφα,-
θὲν παρ αὐτῶν ἔσται βέδαιον. Ἑλθόντες δὲ ἐν Χίῳ
ἀπέλυσεν αὐτοὺς εἰς τὰ ἴδια. Καὶ αὑτοὶ χατὰ τὸ
rent , et latze a priueipesenteutie consianter. nec B εἰχὸς ἐφιλ τίμησαν xal αὐτὸν, xa! τοὺς περὶ αὐ-
cunctali acquiescerent. Chium deinde appulsos
domumque soam deductos Cyricus excepit, qui cum
eo et »uis decenter ac. honeste se gesserant.
Verum fortuna (ουν 1384 26 iniquis oculis
Chios respectans, quas ipsis iricas -nectit! Temu-
Jeuti Turci e triremibus prosilientes, turbas exci-
tare, ac contumeliis afficere ceperunt, aliaque in-
decorael propudiosa paware. Ex istis unus. tem-
plum ingressus tectum s^andit, tegulasque ex alto
in solum dejectas ac deturbatas confiingit. Quem,
tam audaeter. tegulas conterere. animadversum,
quidam Italus percussit : ut opem percusso ferrent
Turci alii accurruat. Tumultu cognito Christiani
Latini ac Romi Turcos invadunt, partim gladiis,
partim fustibus verberant; in fugam versi Turci
liremem, qua Ilamzas veli solebat, cursim petunt.
Hle quemquam e triremibus exire vetuerat, jussa
spernenti supendii paena indicta. Navaiiua s0cio-
rum aliifugientes in biremem intrant, alii in ware
feruntur, iusequentibus a tergo, cadentibusue
Christ anis, donec ad birenem ventum esset. Con-
lestim Christiani ac Turci biremis latus. alterum
pendere suo preinentes, cam propendere ac pro-
cumbere faciunt ; versa. tandem suisum carina,
teetoque tabulato aquis iumerso, navem im pro-
fundum detrusere Turci : tam qui tumultus auc-
)ores, quam qui extr» noxiam erant, omnes aquis
absorpti et exstineti sunt, quibus Hamzz servus ei
; dimodum charus, totique familie ejus regenda
yrepositus, preerat. Tali casu mostus admodum
ljamnzas fuit; eunique insula principes agre ac
yiaviter tulerunt. Vir equidem manaueta indolis
iram suam repressit ; principum insuper diligentia
mitigatus, qui bireuis, servi, et perditarum rerum
pretium iu duplum ei solverunt, placatuumque pa-
cilice abeuntem dimiserunt. Classeim. cum Mayle-
nem appulisset Hamzas, ab insula principe iuvi-
tatus anchoras in por jecit ; ceenamque splendide
nc opipare insteuctam, in Ltriremem, in qua simal
convivati sunt. jussus attuli; postridie mane e
portu solvit, et Callipolim versus, unde duobus in.
tegris mensibus abfuerat, navigat, indere Adria-
nopotim proficiscitur. Tyrannus ob rem male gestain
D
τόν.
Ἡ δὲ τύχη 9) ἐφασα βλοσυρῶς πρὸς τοὺς Χίνυς
τί χλώθει; Ἐξελθόντες οἱ Τοῦρχοι Ex τῶν τριήρξων,
καὶ µεθυσθέντες ἤρξαντο ὀχλαγωχεῖν, καὶ ὑθρίνειν,
χαὶ ἄλλας ἀσχημοσύνας ποιεῖν. ET; δὲ Τοῦραος iv
ναῷ τινι προσεγγίσας, Ίρξατο ῥίέπτειν ix. τοῦ στέ-
you: τὰς κεραµίδας χάτω, xai σνυ»τρἰδειν αυτάς.
Ἰταλὸς δὲ εἷς ἰδὼν τὸν Τοῦρχον ἀδεὼς τὰ χεράμια
συντρίδοντα, πχίε: τὸν Τοῦρχον' ἕτεροι δὲ Τοῦρχοι
χιτέδραµον εἰς βοήθειαν αὐτοῦ. "“Ορῶντες δὲ οἱ Ἆρι-
στιανο', Λατῖνοί τε xal Ῥωμαῖοι τὸν ὄχλον, πάντες
εἰς τοὺς Ίούρχους ἐπεπίδησαν, xal τοὺς μὲν ξέρει,
tue δὲ ξύλοις ἔπαιον. Οἱ δὲ Τοῦρχοι ςεύγοντ:ς Ev
τῇ διἠρει εἰσέτρεχον. "Ho γὰρ fj διρης ἑχείνη τοῦ
Χαμζξᾶά. ο δὲ Xap4d; oüx εἶασέ τινα ἑἐξαλθεῖν t«v
τριξρξεων, ἀλλὰ φοῦρχαν Ἠπείλει τὸν EEspyópsvov*
οἱ δὲ τῆς διήρεος φεύχοντες, οἱ μὲν ἐν τῇ θα.άστη,
οἱ δὲ ἐν τῇ διήρει. Καὶ οἱ μὲν Χριστιανοὶ ἔθεον ἐξύ-
πισθεν παϊοντες, ἄχρις οὗ ἓν τῇ διἠρει &postyr:-
σαν. Καὶ δἳ πάντες Χριστιανοί τε xal Τοῦρχο: εἰς
µίαν τΏς διδρεος πλευρὰν βαρυνθέντες, τὴν τρόπιν
ἄνω, xal τὰ στέγη χάτω τῷ βυθῷ παρέπεμψαν.
Πνιγέντες πάντες οἱ Toüpxot, xai αἰτιατοὶ, χαὶ ἀναί-
viot, ὧν ὁ πρωτεύων ὑπῆρχε τοῦ Χαμζᾶ δοῦλας, xat
παρ᾽ αὐτοῦ ἀγαπώμεγνος, ὃν χαὶ οἰχοδεσπότην τὰς
οἰχίας αὑτοῦ κατἑἐστησε. Ἑλυπίθη ὁ Χαμζᾶς eq:
συμθἀν, ὁμοίως xal οἱ τῆς νήσου ἄρχοντὲς- Πλὲν τὸ
χαλόγνωμον νοῦ &vbp5;, xal ἡ σπουδὴ τῶν ἁρχόντων,
χατέπανσε τὺν θυμὸν, δόντες αὐτῷ τὴν τιλην τς
δερεος, xal τοῦ δούλου, xal ὧν πραγμάτων ὄλεθροως
γέχονεν ἐπὶ τὸ διπλοῦν, xal εἰρηνεύσαντε. αὖτν
ἀπέλυσαν iv εἰρίνῃ. Ἑλθὼν δὲ ὁ στόλος Ev Mixzu-
}ἠνῃ, µετεχαλέσατο αὐτὸν Ó ἠγσιὼν, xai εἰστιῆεν
ἐν τῷ λ.µένι. Σταλεὶς δ᾽ ἐγὼ παρὰ τοῦ ἠἡγεμένις,
καὶ δεῖπνον εὐτρεπίσας προλυτελῆη εἰσηλθον ἐν τὴ
τριἠρει, xal συνδειπνῄσαντες; πρωῖ ἐςσλθὼν τοῦ
λιμένος πρὸς Καλλιούπολιν ἔπλεεν * δύο μΏνας ὅλους
λιπὼ», ἀπὸ δὲ Καλλιουπόλεως εἰς ΄Αδριανου ἀφίχκετν.
*0 δὲ τύραννος θυµωθεὶς ἐπὶ τῇ δυστυχίᾳ του ταζι-
δίου, xaY ὐδρίσὰς αὐτὸν, καὶ ἔςουθενήσας εἰπὺν,
El μὴ éyirucxcv τὴν dyáanr, ἣν ἔτρεφεν ὁ τα.
1145
HISTORIA BYZANTINA.
. H6
τἡρ µου εἰς σὲ, τὸ δέρµα σου ἂν ἀρελόμην ἐκ À in expediffíone naxali ira percitus, contumeliis ae
τῆς σαρκός σου, οὕτως εἰπὼν ἀπεδίωξαν. Μεθ᾽
ἡμέρας δέ τινας, μαθὼν παρ) ἄλλων τὸ γεγονὸς ἐν
«fj διήρει, χαὶ τὸν θάνατον Or τῆς πνιγμονῖς, xal
πῶς οἱ Xiov Ἶραν χεῖρα χατὰ τῶν Τούρχων, xal
κατέσφ7ξᾳν αὐτοὺς, μεταχαλεῖται τὸν Χαμζᾶν, xal
μετὰ θυμοῦ ἡρώτα λέγων * Ποῦὺ ἡ διήρης, ἡ παρὰ
τῶν Χίων. χαταποντισθεῖσα, ὦ Χαμζᾶς Καὶ ὃς
ὁπεκρίνατο Κατεπογτίσθη, λέγων, ὑπὸ τοῦ βυθοὺ.
ὁ δὲ, Ἐν τῷ πεάγει; Ὁ δὲ Χαμιᾶς, Οὐχὶ, κύ-
ρ)ε, ἀ.1.1) ἐν τῷ «ἰιμένι. Παρὰ civov ; Παρὰ τῶν
Λατίνων. Οἱ Ίοῦρκοι, xal μὴ θέ.Ίοντός µου ἑξή.ῖ-
θασι, καὶ οἷνοφ.ἳνγήσαντες ἤρξαντο κατασπᾷν
τὰς θύρας, καὶ τὰ στέγη τῶν ἐκχ.λησιῶν, καὶ
ἱδόντες οἱ Λατῖνοι ἑκώ.νογ, οἱ 68. καὶ uaAAor
ἐπετίθεντο. 'Ο συρφετώδης οὗν ὄχ.ος καταδιώ-
£ac αὑτοὺς ἁτάκτως ἐν τῇ διήἠρει εἰσιόντες, καὶ
παρακ./ναντες ἐν τῷ ἐν) µέρει τοῦ π.Ίοίου, χυ-
0s:ca ἡ θά.Ίαάσσα ἐγτός καὶ ὑπὸ τῆς µέθης μὴ
δυνγήµεχγοι ζυγοσζατησαι ταύτην κατεποντίσθη,
xal ἄρδην πάντας ἁπέπνιξε. Τότε 6 τύραννος λέγει
τῷ Χαμζᾶ, Kal διατἰ obx εἴρηκάς uo: τὸ δρᾶμα;
'ὁ δέ' Οὐκ ἠέου.1ἡ 2η» £r ἀθυμίᾳ μετασκευάσαι
σοι, xal γὰρ ἡ ζημία ἐν ἐμοὶ ἐμετρήθη' τὸ zAotor
é&uév, οἱ δοῦ.οι ol πεπνιγότες ἐμοὶ, τὰ àv τῷ
zAolo πάντα ἑμά. Τί εἶχον τοῦ ἀνογγεῖλαἰ σοι,
χύριδ; Ἐπνίγησαν µέρος Toópxov, καὶ πάντες
ἦσαν ἔνοχοι θανάτου, καὶ δικαίως ἁπώλοντο.
Τότε Χαμζᾶς παύσας τὰ; ἀποχρίτεις, ὁ τύραννος
χατὰ τῆς Χίου µάχην ἄσπονδον ἐχόρυξεν. Ὁ δὲ
ῥηθεὶς Φραντξῆσκος παραστὰς iv τῷ Ρήματι Ἱρω-
τήθη παρὰ τοῦ τυράννου, Ποῦ αἱ τεσσαράχογτα
χιλιάδες τὰ νομίσματα, à Φραντζῆσκε; ἣν γὰρ
ο χρεωστῶν ταῦτα πρὸς τὸν τύραννου. "O0: * Ὕπαγε,
ἔσο ἀπὸ τοῦ νῦν τοῦ γρέους ἑ.εύθερος. Ἐγὼ
γὰρ τοιοῦτός εἰμι ὡς éxl τὸ διπ.οῦν ἀπαιτῆησαι
τὸ ἐμὸν παρὰ τῶν Χίων, καὶ τὴν τιμὴν cov αἷ-
ἑιατος τῶν Τούρκων. 'Ὁ μὲν Φραντζῆσχος &oma-
σάμενος τὴν χεῖ.α τοῦ τυράννου, χαὶ λαθὼν ἔγγρα-
φον ἁπαρλητιχὸν ἐξῆλθεν. 'O δὲ Χαμζᾶς ἐξεβθλήθη
τῆς Καλλιουπύλεως, xo ἑστάλθη iv ᾿Ατταλείᾳ, τῆς
Π αμϕυλίας τοῦ ἡγεμονεύειν ἐχεῖ. Κατὰ δὲ τῇ, Χίου
Ey f puE.v ἔχθραν xat µάχην ἄσπονδον.
probris eum incessit, hisque allocutus est : Nisi
te charum patri meo fuisse compertum — haberem,
pellem tibi vivo detrahi preeiperem ; et eum a se
[acessere continuo jussit. Paucos post dies, ea quae
in biremi suecesserant, Turcos aquis exstinctos
interiisse, Chios manus in ees misisse, et aliquos
occidisse, a quibusdam cum didicisset , Hamzam ad
se accersitum iratus percontatur : -Iamza, ubi-
nam biremis quam Chii demerserunt ?. respondit
ille, Aquis absorpta et obru!a est. Sciscitatur nrin-
ceps, an inter navigandum 185 id actum ? Ne-
quaquam, domine, respondit llamzas, sed dum in
portu staret. Α quibusnam ? inquit princeps. 4 La-
tinis, dixit Hawmzas ; Turci namque mandatis. meie
spretis e biremi exsiluere : haustoque largiter vino
lepentes, ecclesiarum valvas. revellere, teciaque de-
turbare caperunt, vehementiusque opus urgent, dum
Latini: eis se opponunt. Plebis ergo. infimm turba,
tumulluarie eos insecula ἵπ biremem ἐπί, cujus
in latus alterum impulsa aquam. admittit : e4 cum
ebrii ad equilibrium erigere nequirent, in profun-
dum mersa est, omnesque penitus aquis obruti ac
ezstincti fuere. Ad Hanzam tyrannus dixit : Quare
de hoc casu non me monuisii ? respondit ille : No-
lui molestiam tibi et animi egritudinem offerre.
Damnum enim rationibus meis 50i nocel ; biremis
et, qui interierunt, servi mei erant; ad me quoque
res celere, quarum facta est. jaciura, pertihebant.
Qua de causa ad ie. de istis retulissem, domine ?
Turci aliquot juste perierunt, omnes equidem obse-
quio corrupto morle plectendi. Hactenus. Hamzas
respondit, et tyranuus bellum atrox Chiis indixit.
Pradictus vero Franciscus, qui pro tribunali prin-
cipis stabat, ab eo interrogatus est : Fraucisce,
ubinam quadraginta nummum millia. exstant ? (in
sre enim principis lante pecunie nomine era'.)
Abi, in posterum cre isto alieno solutus eris :. jus
tuum in me trans[ero, quod a Chiis in duplum dam-
nalis, pretiumque sanguínis Turcorum repetam. Con-
tinuo Fiauciscus. tyranni anum. degsculatus,
nomine, quo xri principis obuoxius erat, recepto
exivit. Hamzas autem. Callipoli pulsus, Attalizin
Pamphylie, ut eam regeret, missus cst : Chiis vero atroci bello indicto, hostem se professus est
Meliemetes.
CAPUT XL!V.
Lesbi princeps obit, Ducas Me hemctem vectigal et soluturus adit. Coactus.Lesbi
consuelo amplius promitiit : T husum insulam Mehemeti relinquit. Classem a
rinceps Mcehemetem adit, et tributum
versus Chios mittit. Meheineles. Lesbii
Turcus de piratarum. adventu certiores fucere tenentur. Genuzes maris prefectus litem Lesbi principi movel, et bire-
quem unam sibi tradi petit. Phocea nova Turcis dedita.
interim Phoceam velerem ei eripit.
Decem millia aureorum a. Lesbio exigere vul Mehemetes,
Ἐν δὲ τῷ ἔτει τούτῳ Ἰουνίου 2' τοῦ «ΕΥ *£- D — Anno illo 6965 (Christi 1455), Junii die trice-
Ovrxtv ὁ ἡγεμὼν τῆς νήτου Aio^ou Δόρινος ὁ Γα-
τελοῦζος’ xal τῇ πρώτῃ τῷ Αὐγούστου ἐστάλθην
ἐγὼ παρὰ τοῦ νέου ἡγεμόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Δοµι-
νίχου τοῦ Γατελούζου ἓν ᾿Αδριανουπόλει, τοῦ δοῦναι
τοὺς κατ ἔτος διδοµένους .Φόρους, τρισχίλια vopt-
σµατα 6:à τὴν νησον Λέσδον, χαὶ δισχίλια τριαχόσια
εἴχοσι πέντε διὰ «tv νῆσον Λῆμνω. "Hv γὰρ παρὰ
sima, Dorinus Gateluzus insule Lesbi princeps
obiit : Augusti deinde die prima ab ejus filio novo
priucipe Adrianopolim destinatus sum, ut. tributa
annua Lesbi ratione tria millia numrm;am, Lemni
vero duo millia trecenta viginti quinque solve-
rem ; lane siquidem 186 insulam Lesbi prin.
cipi, tributum, de quo inter cos convenerat, sii-
111
ους Ε
1118
palatus tyrannus concesserat. /Eni toparchze lm- A τοῦ τυράννου δοθεῖσα ἡ νητος αὕτη τῷ ἡγεμόνι Λέ-
brow insulam. possidendam quoque dedit tribu-
Un. aurum duorum inillium aüreotum nuntnmum
p cius. Principem igitar adoraturus, ut. mos est,
»diri,ejusque manum deosculatus, coram ipso,
("rec pransus esset, sedi: qao demum salutato
fecessi. Aureos. nummos veriris postridie nume-
φαν: qui, solutione tributi faeta, sic me interro-
gavére : Ut se. Bitglenes. princeps — habet ? Bene
talel ?respondi ego, Firma is valetudine wiitur,
vosque sulwtat. ipsi mstant, Super sene to-
lins. insule domino γαι. Adlisia dixi, Diebus
jam qnadraginta obiit : qui vero nunc. dominatur
unleser annos princeps renuutiatus est. Cum enim
faxa ec infir.»a valeradine pater ut plurimum de
σὔου, τ.ῦ δοῦναι κατ ἔτος τὸν γεγραμμένον gópov:
τῷ δὲ ἡγεμήνι Αἴνον (21) τῶν νῇῆσον Ἴμθδρον, τοῦ
διδύναι xal αὐτὸς διὰ τὴν αὐτὴν νῆσον χέλ-α διακ/-
σια χμυσᾶ νομίσματα. Ἐλθὼν οὖν χατὰ τὸ ἔθος
πῥοσχυνήσας τὸν ἠἡγεμόνα, ἁσπασάμενός τε civ
χεῖρα, καὶ χαθίσας ἑνώπιον μέχρις οὗ ἑἐδρώθη -ὁ
ἄριστο», χαὶ προσχυνῄόας ἀκῆλθον * ἐπὶ τὴν αΌριον
δὲ λαδὼν τοὺς χρυσίνους Ἴλθον xal παρέδιοχα τοῦ-
τους lv χερσὶ τῶν βεζιρίδων. Ἡσραλαθόντες δὲ τοὺς
φόρους, λἐγουσιν ἑρωτῶντές µε. Πῶς ὁ ἡγεμὼν
Μιτυλήνης; ἔχει xac; Ἐγὼ δὲ ἀπεχρινάμην,
Κα.]ῶς ὄχει, xal ἁσπάζαται ὁμᾶς. Οἱ δὲ, Περὶ τοῦ
}όροντος ἑρωτῶμεν τοῦ χοθο.ὶικοῦ ἡγεμόνος. "Ero
b: πάλιν, Ἐχεῖνος εέθνηκεν ἔχει σήμερον ἡμέρας
emmberet, filio suo. principatu sponte decessit ; ab B p. 0 δὲ νῦν ἡγεμογεύων ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν
6006 venepore. semel atque. iterum principem ma-
gnum edoraturus, eique gratulaturus in urbem venit.
Misva fac ista, inquiumt, hodie sic fit: nec wt Lesbi
yrinteps appelletur, feri potest, nisi postquam celsis-
gie principem adierit, et ab eo principatum impe-
aser, Abi itayne et du operam ut μπι huc con-
ducat, Siu minus obtemperaverit, novit ille quid [u-
furem. s. Reversus itaque. Mitylenem, cum ali-
quetpreipais viris Latinis et Romas Lesbi prin- -
«cipem addesi. Spe mostra in Deum reposila ex
imsula soleimas, et Clicrsonesym emensi Adria-
πυρ pervenimus. At priuceps ob grassantem
pestem sodes subinde nrutabat : quippe ista pesti-
Teri morbi eontagto Chersoneso ettoti Thracia ita
infesta erm, vut In triviis inseputta eadavera Jace-
rent. Cum iteque principem Philippopoli morari
comperissenms, εὐ contendimus : postquam vero
iliuc advenimus, ipsum ante biduum inde ob vito
morbi smviertem discessisse, et Sophlam versus
movisse didiciems. Philippopoli itaque ubeuntes
wentibus arduis ac asperis superatis, tridui id-
nere ad vicum quemdam Bulgarorum fzlaii dietum
ubí tyrannus castra habebat, pervenimus. Nobi-
les et satrapas Mahmutem, et Seidi Alimetem Bas-
82s phirima dona ostentantes convenimus ; postri-
die coram imperstore ngs stitinus, cujus manum
postquam deosculatuy est Mitylenes princeps, su-
bito ab eo exivimus. Sequenti die per Bassas suos
fre v αρὸ χρόνων 8E. Καὶ γὰρ x.Uvrrpnc àv ó
Χατ]ιρ, xal χατἆχοιτος ἐδωρήσατο τὴν ἡ;εμο-
φίαν τῷ vip αὐτοῦ, ὃς καὶ ᾖ.θεν slc £pooxórn-«
vu xal μίαν, καὶ δῖς, καὶ ἐν εῇ πόδι gépor
προσαγορεύσεις χαροποιοὺς τῷ perd.lo ἡγεμόνι.
Qi δὲ εἶπον' "Agec d «έχες, σήμερον ὀγεγόγει,
xal οὑκ ἔστιν ἃ 1 Ίως κ.ληθηναι ἡγεμῶν Αέσέου,
£y τοῦ ἐλθεῖν, καὶ Aa6str tiv ἡγεμονίαν παρὰ
τοῦ ὑψη.Ιοτάτου ἡγεμόνος' ἅπιθι τοΐνυν καὶ JAa-
θὰ αὐτὲν ὁλ1θέ. Ει δ' ἅ λῖως γένηται, ἐκεῖνος
οἶδε τὸ µέλλον. Στραφεὶς δὲ ἐγὼ àv. Mito,
καὶ λαδὼν «bv. ἡγεμό,α σὺν μερικοξς ἄρχουσι Az-
κίνοις τε xal ᾿Ῥωμαίοις, ἀναθέντε; εἰς θΘεὸν τὰς
ἐλπίδα; ἱξήλθομεν τῆς νήσου, καὶ διαθάντες tiv
Χιῤῥόνηδον ἢλθομεν εἰς Αδριανοῦ. Ὁ δὲ ἡγεμὼν τό-
πον ix τόπου ἀμείδων διὰ τὴν 4ληγὴν τοῦ βουδώ-
vo; * hv γὰρ τῷ εὔτε χαιρῷ ἐν τῇ Χεῤῥονήσῳ xoi
ἐν πάσῃ τῇ θράχῃ τοσαύτη λοιμώδης νύσος, i; ἀτά-
Φους πολλοὺς βίπτεσθαι ἐν τοῖς τριόδοις. Μαθόντες
οὖν ὅτι ὁ ἡγεμὼν ἓν «fj Φιλιππουπόλει διἆάγει, κα)
ἡμεῖς ἓν αὐτῇ. Βδὐρόντες δὲ τὸν fvepóva mob δύο
ἡμέρας ἁπάραντα, ἦν Yàp xoX ἐχεῖ «b. ὅ5ινὸν της
νόσου, καὶ πρὸς τὰ τῆς Σοφίας µέρη στρα-εὕοντΣ,
xai Αμεῖς ἀπὺ Φιλίππου ἁπάραντες, καὶ ὃρι δὺσ-
6ατᾷ δ.αδάντες, τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ Ίλθομεν «T; τινα
χώµην Βουλγάρων Ἰξλατὴ χαλουµένην . Ἐκεῖ xz:
τὸ στρατόπεδον σὺν τῷ τυράννῳ χατουνεῦον iv.
ἘἙλθόντες δὲ xai οὖν δώροις πλείστοις ἐμφανισθέν-
tvrannus principi nostro φἰρηίθοαί, se postulare D τες τοῖς πατριχίοις, τῷ τε Μαχμοὺτ Hacía, xal τῷ
ut Thasus insula sibi dono detur. Cui se verbis
o»ponefe aul contrastare cum nequiret Lesbi
priwceps, eam concessit. Postridie aliud ab eo
affeitur, poscere nimivum duplo amp'ius annuum
iributum consueto sibi solvi. Hoc graviter ferens
Mitylengus respondit: Totam etiam Lesbum, οἱ
habere 387 sibivoluerit, accipere ille potest : que
tero a me poscit, vires ac (acultates meas longe
superant ; verumlamen domini, ut me hoc in negotio
juvetis, vos rogo, Mesazontes tyrannum hac de re
Σεητὴ ᾽Αχμὰτ Πασία, τῇ ἐπ᾽ αΌριον τῷ ἡγεμόνι Ea-
φανεῖς γεγόναμεν ᾽ xai ἀσπασάμενος ὁ Μιτυλήνης
ὀγεμὼν τοῦ ευράννου χεῖρα, ἐξήλθομεν. T$ ἑπαύ-
piov δὲ διὰ τῶν πατρικίων ᾳῆνυμα ἔγεγόνει ps;
τὸν ἡμέτερον ἠγεμόνα παρὰ τοῦ τυράννου, ὡς ὅτι
«hv νῆσον θάσον βούλεται (33), xol αἶτεῖ ταύτνν
παρ αὐτοῦ τοῦ δωρήσασθα.. ' δὲ A£a6ou μὴ ἔχων
τί τοῦ ἀντειπεῖν, ἡ λαλῖσαι, τὴν νηαον ἑδωρή σατο.
Tj 9 ἐπιούσῃ ἆλλο μήνυμα, ὅτι τοὺς φόρους, o3;
κατ ἔτος ἐλάμδανε, βούλεται διπλασιάσαι. Ὁ ἃ
Jsmaelis Bullisldi note. ,
(91) Ἡγεμόνι Αἴνου. JEnus urbs Thracie ad
wore situm : oppositam babet Thlasam iusulam.
lobrus insula. maris A55i hodie Lembro.
(33) Φἀσον βού.εται. Thasus insula bodie Taste,
freto brevi a Turacia disjuncta.
11
liSTURIA BYZANTINA.
΄
e
[150
ἡγεμὼν τῆς Μιτυλήνις £v τούτῳ δυσφορῄἡσας ἁπε- A admenent, οἱ placant, ita ut sehs mille nummis
λογήσατο, ὅτι, El wal τὴν Λέσδον ἄξην βυύλεται
«2αδεῖν, ὑπὸ τὴν αὐτοῦ ἑξουσίαν &ocl. Πλᾗν ὃ
altsi ὑπὲρ τὴν ἑμὴν δύγαβίν ἐστιν. Π.]ὴν δέο-
/'αι, κύριοί pov, τοῦ Govrel μοι xeipa βοηθείαφ.
Tó:s οἱ µεσάξοντες παραχαλέσανἰες τὸν τύραννο»,
ἐπρόσθηκεν ἕτερα χίλια νοµίσµατα, χαὶ οὐ πλέον.
fv γὰρ χατ ἔτος πληροῦν τρισχίλια νομίσματα,
& γένοντὸ δὲ τετραχισχίλια. Τότε ἑνέδυσαν αὐτὸν χρυ-
tributum suxerit; annua itaque pensio, quae hac-
tenus. trium millium foerat, ad quatuor millia
aucta est. Vestem auro intextam ipsum, nosque
ejus domesticos ae comites sericas tum induerunt :
couscriptis pacii$ sacramento mutuo (rmatis dis-
cessimus, et die decimo teníie in Eesbum, tollau-
dantes Deum, qui ex manibus iniqmi mos salvos
eripuerat, pervenimus.
σοῦφαντον στολΏν, καὶ ἡμᾶς σηρικὰ, xal ἐγγράφὼς ὀρχιυμοσίας ποιῄσαντες ἐξήλθομεν, καὶ δι ἡμερῶν
τρισχαίδεχα bv τῇ νήσῳ Λέσδῳ χατηντήσαµεν, δοξάσανιος ἅπάντες τὸν λντρωσᾶμενον ἡμᾶς Gebv ἐκ
τῶν χειρῶν τοῦ ἁλάστορός. "
Ὁ δὲ τύράννος, χαθὼς προέφηµεν, στόλυν ἁπαρ-
τίσᾶς μικρὸνι τριβρεις ὅ-χα, καὶ διἠρεις ἑτέρας
δέχα, Esc ὄντων ἡμῶν ἐν Φιλιπαουπόλει, ἔχων στρα-
τηγὸν Γενούζην ὀνόματι νεανίαν εὐετιδῆ, ὃν καὶ
προεχειρίσατο ἔπαρχον ἸΚαλλιουπόλεως (25), χαὶ
Εέγαν χονοσταῦλυν τοῦ στόλου * xal ἁλάρας ἐξ
Ἑλλησπόντον κατὰ ες Χίου ἔπλεε. Ἐλθὼν δὲ εἰς
Ἔρωάδα, καὶ ἐχ τῆς Τρωάδος ἀρξαυένου τὰ Ἱστία
πτ;ρῶσαι, xal ἰδοὺ λαίλαψ βαρὺς, xaV ἦχος πνεν-
Εάτων πολύς. ᾿Ανέμου βαρέος Ἀνέοντος, καὶ τὴν
Θθάλετταν ἀναροχλοῦννὸς, xaX Ῥίας τοὺς ἐπιδάτας
, σὺν ταῖς vaosiv ἄλλην ὑδὸν τρέπέιν κελευούσης,
πέντε ix τῶν εἴκοσι χατεποντίσθησαν, xa δύο Ev
τοῖς ἁχταῖς δυνετρίθησαν - καὶ 6 τοῦ χονοδταύλου
Σς,οὐςη ναύχληβῤος δεινὸς ἐν νοιαύταις xài τοσαύ-
ταις ταγαγχαῖς, xal κλυδωνισμῶς τῆς Ὀα)άσσηή:, $v
Υὰρ Λατῖνος Ἰσκανὺς τῷ γένει, πρύμνὰν χρούσας,
χάὶ τὸ ῥόθιον τῶν χυµάτων ἡμέρως τε xai ἐντέχνως
διὰ τῶν φηδαλίων σχίζων, ἔπλεε τῷ πελάχει. Καὶ
διαζὰς τὴν Χίον ἀπὸ tov ἑσπερίων, χαὶ περᾶσας
τὰς Κυχλάδα; νήσους ἓν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ ἑχείνῃ, καὶ
διὰ τῆς νυχτὸς εὐδίας γενομένης πρωϊῖ παραστάντες
thv Xiov elg τὰ πρὸς Eo, xai γνωρίσαντες ταύτην
εἶναι τὴν νῆσον, χαριότηρίους ᾠδὰς ἀπέπεμψαν τῷ
θε, x3Y τῷ προφξτῃ αὐτῶν Μωάμεδ. D θεοῦ χρι-
μάτων ἄδυσσος | ἐν τῷ τοσούτῳ χλύδωνι, καὶ τῇ
βιαίᾳ ταραχῇ τὶς Ὀαλάσσης πῶς οὐ χατεποντίσθη
f ναὺς; Αλλὰ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐσώθῃ ὁ
μαθητῆς τοῦ τυράννου. "Hy γὰρ μόνη dj τρι/ρης d
ἑξοριαθεῖσα τοῦ Γενούζη. Αἱ δὲ λοιπαὶ διασωθεῖσαε
}ατένευσαν Ev τῷ λιµένι τῆς Μιτυλήνης. Ερωτή-
σΆντες δὲ περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ, ὧς ἔμαθον ὅτι οὑχ
Tyranwus, ut in superieribus dict&m, dum Phi.
lippopoli morabamur, decem biremiwm totidemque
triremium clóscem Instruxerst, eni Genurim forno
sum juvenem, Cattipoleos quoque prafectara, 26
Contostabull magni diguil&te aectem, profecerat.
Hle Hellesponto solvit et in Chiam navigst ; eum
vero Tresdis oris advectus vela. dedisset ventis,
turbine procetloso sonoroqae vireamvenitwt. Venti
salo incussi, fluctusque ihtumeecentis inipetus. 96
vehementia, veetores eum navibas cutem lio di-
rigeré cogunt; e viginti navibus eversas: quinque
depriwunt ; duse insuper littoribus impactss nau-
fragio pemierant. Contostabdi Genure nsuclerns
navigandi peritus, liisce procellis ac maris insani-
entia agitationibus exercitus, Latinus quippe ge-
were-Hispanus erat, puppi vwelutatis Buctibus ob-
versa, eorum impetum paulatim ac 'opporteae gu-
ὃ bermatulo frangere, ac. per altum. novigare ; Chii
deinde oram eocidentalem Cycladasque insulas die
illo-pwetervectus, sequenti nocte, reddita cudo tran-
quillitate, Chii oram orientalem mene legere ; qua
agnita, hymni et cantici Deo οἱ prophete eue de-
cantati, et gratiz ab ils,actze, O divini judicii pro-
funditas ! in tanta maris agitatione, tamque aestu-
ante salo, quare navis illa luctibus absorpta uon
est ? propter peccata equidem nostra tyranni disci-
pulus salvus evasit. Sola namque trireimis, qua
(venuzes vehebatur, a caeterarum cursu, qua fu por.
tuum Mitylemes intagrae pervenerwat, aberrando
srjuncta fuerat, Ibi sciscitantur ab incolis numquid
de duce 906 compenissent, Cuaxque.— illic. 0onspe-
ciui ben foisse audiissent valde cowmoti acpertur-
ἐφάνη τοῖς ἐχεῖτε ϱέρεσιν, tv ἁδη µονίᾳ fas. Τότε D bài restant. Sub vesperam, velum , quod bire-
Tm55s ἑσπέραν flm γενομένης τῆς ἡμέρας, ix τῶν
cf: Χίου μερῶν ἀνεφάνη ὡς διβρεος ἄρμενον. "Hv
bk fj διήρης αὕτη τῖς Μιτυλήνης σὲαλεῖσα παρὰ
τοῦ ἁδελφοῦ τοῦ ἡγεμόνος ἐν τῇ Χίῳ, τοῦ παθεῖν εἰ
ἄρα ix τῶν ἑσπερίων ἤλθασι ληστρικαὶ viso τῶν
ἹΚατελάνυν , ἵνα δώσωσι νότσιν τους γείτονας
Τούρκους τοῦ φυλαχθῆναι. "Hv γὰρ i£ ἀρχῆς τοῦτο
tb μήνυμα, δουλεία ἀνελεύθερος τῶν Λεσδίων,
"Oo; μὴ φθάσαντες ξοῦναι λόγον τῆς ἑφόδου τῶν
}Πᾖατῶν, e τις ἄρα ζημία γενῄσεται ἐν xot; Τοῦρ-
x95, αὐτοὶ οἱ Λέσθινι τὸ ἀνΏκον τοῖς Τούρχοις
tnis esee puGbatur, à Chii partibus in conspectum
se dat. Mityleusea erat a. principis Lesbi (ratre in
Chium missa, ut speculuretur exploraretque, num
€atalanorum preedatoriz naves ab occklente adve-
Rissent, de bis deinceps Turcos, ut sihi rebusque
suis previderent, caverentque, monituri. Jam ab
188 initio Lesbii fliiberali turplque servituti ob-
noxii, reih explorare, deque ea 4&onere. wnebtur.
Quod si de przdouum adventu certiores facere
Turcos neglexeruut, dampnum, quautumcunque
his inferatur, resarcire, illis onus incumbit : idque
Asmaclis Bullialdi Ἀ οσον.
(233) "Ezapyor Κα.Λιουπό.εως. Adnotavit ^ Archithalassum, Bassam quoque fuisse scu guber-
Jeuuclavius tcinporibus lié Contostablum, seu
nature Callipoleos.
11411
ους Ε
19
palatus Lyrannus concesserat. /Eni ἱορλΓΟ]ι lui- A τοῦ τυράννου δυθεῖαα ἡ νησος οὕτη τῷ ἡγεμόνι Λέ-
bram insulam. possidendam quoque dedit. tribu-
tnn auo duorum milliam aüreotüum nummum
p ctus. Principem igitar adoraturus, ut. mos est,
adiri, ejusque manum deosculatus, coram ipso,
(mec pransus esset, sedi: quo demum salutato
fecessí. Aurcos nummos veriri$ postridie nume-
1avi 5. qui, solutione tributi facta, sic me interro-
pavére : Ut se Binglenes. priuceps — habet ? Bene
valet ?rcspondi ego, Firma is valetudine wiitur,
vosque sulstat. ip stant, Super. sene t0-
tina. irtulie domino regamus. ΑΙ! ἴδια dixi, Diebus
jam quadraginta. obiit : qui. vero uunc. dominatur
untesex anuos. princeps renunliatus est. Cum enim
faxa ec infir.sa. valetRdine parer. ut plurimum de
G6ou, τιῦ δρῦναι χατ ἔτος τὸν γεγραμμµένον φόρον᾿
τῷ δὲ ἠγεμήνι Αἴνυ (2ἱ) τὸν viisev Ἴμδρον, τοῦ
διδόναι xaX αὐτὸς διὰ τὴν αὑτῆν νῖσον χίλ:α διακύ-
σια ypucd νομίσματα. Ἑλθὼν οὗν χατὰ τὸ ἔθος
πβοσχυνῄσας τὸν ἡγεμόνα, ἁσπασάμενός τε tiv
χείρα, xui χαθίσας ἑνώπιον µέχρις οὗ ἑδρώθη -ὁ
ἄριστο», καὶ προσχυνῄόας ἀκῆλθον ' ἐπὶ τὴν abpiev
δὲ λαδὼν τοὺς χρυσίνους Ἴλθον xal παρέδιονα toj-
τους lv χεραὶ τῶν βεζιρίδων. Παραλαθόντες δὲ τοὺς
φόρους, λέγουσιν ἑρωτῶντές µε’ Πῶς ὁ ἡγεμὼν
Μιτυλήνης; ἔχει xa.koc; Ἐχὼ δὲ ἀπεχρινάμτν,
Κα.]ῶς ἔχει, xal ἀσπάζεται ὑμᾶς. Οἱ δὲ, Περὶ τοῦ
Jéportoc ἑρωτῶμεν τὸῦ χαθο.λικοῦ ἡγεμόνος. "Eve
B: πάλιν, Ἐκεῖνος εέθγηκεν ἔχει σήμερον ἡμέρας
eanmberet, filio suo principatu sponte decessit ; ab B µ’. Ο δὲ νῦν ἡγεμονεύων ὁ υἱὸς αὑτου ἐστιν
ΘΟΦΝ6 venipore. semel atque. Verum principem. ma-
geum ederaturus, eique gratulaturus in urbem venit.
Missa fac ista, inquiunt, hodie sic fit : nec ut Lesbi
yrinteps appelletur, feri potest, nisi postquam celsis-
giemm principem adierit, et ab eo principatum impe-
traveri, Abi itegne et du operam ut lllum huc con-
duces. Sin mints obtemperaverit, nosit ille quid [u-
fure. οἱ. Reversus itaque Mitylenem, cum ali-
quet preeipmis viris Latinis et Romas Lesbi prin- -
cipem addesi. Spe mostra in Deum reposila ex
insula soltimes, et Clicrsonesym emensi Adria-
wopolim pervenimus. At princeps ob. grassantem
$cstem wodes subinde nrutabat : quippe ista pesti-
feri morbi eontagto Chersoneso ettoti Thracia ita
infesta erm, ut In triviis inseputta eadavera Jace-
rent. Cum íteque principem Philippopoli morari
cumperissenms, εὐ contendimus : postquam vero
Wiuc advenimus, ipsum ante biduum inde ob vito
morbi szviertem discessisse, et Sophlam versus
movisse didicimus. Philippopoli itaqne abeuntes
wrentibus arduis ac asperis superatia, tridui iti-
nere ad vieum quemdam Piulgarorum fzlaii dietum
ubi tyrannus castra habebat, pervenimus. Nobi-
les et satrapas Mahmutem, et Seidi Alimetem Bas-
82$ phurima dona ostentantes eonveubmus ; postri-
die coram imperatore nps stitimus, cujus manum
rostquam deosculatuy est Mityleues princeps, su-
hito ab eo exivimus. Sequenti die per Bassas suos
ἡγεμὼῶν zpÓ χρόνων 8£. Kal Τὰρ xAipnc ὢν à
zatlp, xal xaráxewtoc ἐδωρήσατο τὴν ἠἡ}εμο-
γἶαν τῷ vhp αὐτοῦ, ὃς xal ᾖ.ῖθεν slc προσκύνη-ι
vuv xal µ/αν, καὶ δῖς, καὶ ἐν τῇ πόσοι φέρων
προσαγορεύσεις χαροποιοὺς τῷ μεγά.ἔῳ ἡγομόνι.
Οἱ δὲ εἶπον' "Agec d .έγει, σήμερον ἑγεγόνει,
καὶ obx ἔστιν Aoc κ.ληθῆναι ἡγεμῶν ΑΛέσδον,
α.1ὴν τοῦ ἐλδεῖν, xal Aa6str τὴν ἡΤεμονίαν παρὰ
τοῦ ὑψη.]οτάτου ἡγεμόνος * diti τοίνυν καὶ Aa-
θὗν αὐτὲν &3108. FLOS ἅ ἲΊως míérnrat, éxervroc
olds τὸ μέλλον. Στραφεὶς δὲ ἐγὼ dv. Μιτυλή»ν,
καὶ λαδὼν τὸν ἠἡγεμό,α σὺν μεριχοῖς ἄρχουσι Α1-
κἰνοις t€ χαὶ ᾿Ῥωμαίοις, ἁναθέντε; εἰς Θεὺν τὰς
ἐλπίδα; ἐξήλθομεν τῆς νήσου, καὶ διαθάντες τὶν
Χιῤῥόνηδον Άλθομεν εἰς Αδριανοῦ, Ὁ δὲ ἡγεμῶν τό-
πον ix τόπου ἀμείδων διὰ τὴν «ληγην τοῦ βουδῶ-
vo; * ἣν yàp τῷ τότε χαιρῷ ἐν τῇ Χεῤῥονήσῳ xoi
ἐν πάσῃ τῇ θράκῃ τοσαύτη λοιμώδης νύσος, ὡς ἁτά-
φους πολλοὺς ῥίπτεσθαι ἐν τοῖς τριόδοις. Μαθόντες
οὖν ὅτι 6 ἠγεμὼν dv. τῇ ΦΔιλιππουπόλει δ.ἀάγει, καὶ
ἡμεῖς tv αὐτῇ. Εὐρόντες 6b «bv. Ἠγεμόνα πρὺ δύο
ἡμέρας ἁπάραντα, ἦν γὰρ xaX ἐχεῖ sb. ὃτινὸν της
νόσου, καὶ πρὸς τὰ τῆς Σοφίας µέρη στρα-εύοντα,
xai fuel; ἀπὸ Φιλίππου ἁπάραντες, xal δρ: δ05-
6axa διαξάντες, τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ λθομεν «P; τινα
χώµην Βουλγάρων Ἰδλατὴ χαλουµένην . "Exsi xz:
τὸ στρατόπεδον σὺν τῷ τυράννῳ χατουνεῦον ἣν.
Ἑλθόντες δὲ χαὶ σὺν δώροις πλείαταις ἐμφανισθέν-
tyrannus principi nostro significat, se postulare D τες τοῖς πατρικίοις, τῷ τε Mayyoot Πασία, xat τῷ
ut Thasus insula sibi dono detur. Cui se verbis
o»ponere aut contrastare cum — nequiret Lesbi
princeps, eam. concessit. Posiridie aliud ab eo
affeitur, poscere niniriim duplo amp'ius annuum
Iributum consueto sibi solvi. Hoc graviter ferens
Mityleneus respondit: Totam. εἰίαπι Lesbum, εἰ
habere 187 sibivoluerit, accipere ille potest : que
tero a me. poscit, vires ας facultates. meas longe
&uperant ; verumiamen domini, ut me hoc in negotio
juvetis, vos rogo. Mesazontes. tyrannum hac de re
Σεττὴ Αχμάτ Πασία, τῇ &z' αὗριον τῷ ἡγεμόνι ἓμ-
φανεῖς Ὑεγόναμεν ' xal ἀἁσπασάμεγος 6 Μιτυλήνης
ἁγεμὼν «οῦ ευράννου χεῖρα, ἐξήλθομεν. Τῇ ἑπαύ-
piov δὲ διὰ τῶν πατρικίων ᾳΊννρα ἔγεγόνει αρὺὸς
τὸν ἡμέτερον ἡγεμόνα παρὰ τοῦ τυράννον, ὡς ἔτι
τὴν νῆσον θάσον βούλεται (32), xol αἰτεῖ ταύτνν
παρ αὐτοῦ τοῦ δωρήσασθχι. 'O δὲ Λέσδου pij ἔχων
τί τοῦ ἀντειπεῖν, ἡ λαλῖσαι, τὴν νῃησον ἐδωρήσατο.
Tj 9 ἐπιούσῃ ἄλλο μήνυμα, ὅτι τοὺς φόρους, o3;
κατ ἔτος ἐλάμδανε, βούλεται διπλασιάααιε. Ὅ δὲ
Ismaelis Bullisldi nolee.
(91) Ἡγεμόνι Αἴνου. Enus urbs Thracie ad
Ware situm : oppositain. babet Thasam iusulam.
Llubrus insula. maris Azwi hodie Lembro.
t
(99) Φάσον βού.εται. Thasus insula bodic Tasso,
(reto brevi a Tbracia disjungta.
n .
ΠΡΤΟΝΙΑ BYZANTINA.
ἡγεμὼν τὴς Μιτυλήνης £v τούτῳ δυσφορήσας ἁπε- A admoneat, οἱ placant, ita ut selis mille nummis
λογῄσατο, ὅτι, Kl καὶ τὴν Λέσδον ὤξην βούλεται
Ja6sir, ὑπὸ τὴν αὐτοῦ &tovelav ἐσεῖ. DAN ὃ
αἰτεῖ ὑπὲρ τὴν ἐμὴν δύναβίν ἐστιν. Π.]1ἡν' δέο-
pat, xóptol pov, τοῦ δοῦγαί uoi χεῖρὰ βοηθείαρ.
Ἰύτε οἱ µεσάζοντες παραχαλέσανίες «bv τύρλννον,
ἑπρόσθηκεν ἕτερα χίλια νομίσματα, χαὶ οὐ πλέον,
ἣν γὰρ κατ ἔτος πχηροῦν τρισχίχια νοµέσματ.,
& γένοντο δὲ τετραχισχίλια. Tórs ἑνέδυσαν αὐτὸν χρυ-
tributum suxerit ; annua itsque pensio, qua hac-
tenus. trium onillium foerat, ad quatuor millia
aucta est. Vestem auro intextatm ipsum, nosque
ejus domesticos ac comites sericas tum induerunt :
couscriptis pactis sacramento uutuo ürmatis dis-
cessimus, et die decimo tertio jin Eesbum, tollau-
dantes Deum, qui ez manibus iniqui nos salvos
eripuerat, pervenimus.
σοῦφαντον στολΏν, καὶ ἡμᾶς σηρικὰ, xal ἐγγράφὼς ὀρχωμοσίας ποιήσαντες ἐξήλθομεν, xoi. δι Ἱμερῶν
τρισκαίΐδεχκα kv τῇ νήσῳ ἠέσδῳ χατηντήσαμµεν, δοξάσαντος ἅπάντες τὺν λντρωσᾶμενον ἡμᾶς «bv. ix
τῶν χειρῶν τοῦ ἁλάστορὸς.
Ὁ δὲ τύραννος, χαθὼς προέφημεν, στόλυν ἆπαρ-
τίσᾶς μικρὸνι τριἠρὲις 6:xa, καὶ διῆρεις ἑτέρᾶς
δέχα, ἔτι ὄντων ἡμῶν ἐν διλιππουπόλει, ἔχων στρα-
τηγὸν Γενούζην ὀνόματι νεανίαν εὐειδη, $9 καὶ
προεχειρίσατο ἔπαρχον ἸΚαλλιουπόλεως (23), καὶ
μέγαν χονυαταῦλυν τοῦ στόλου * xal ἁλάρας ἑἓξ
Ἑλλησπόντον χαςὰ τὶς Κίου ἔπλεε. Ἐλθὼν δὲ εἰς
Τρωάδα, καὶ ix τῆς Ἐρωάδος ἄρξα ένου τὰ ἱστία
ατ:ρῶσαι, xal ἰδοῦ λά{λαψ βαρὺς, xoV Ίχος πνευ-
μήτων πολύς. "Avépoe βαρέος Ἰνέοντος, καὶ τὴν
θάλωτταν ἀναροχλοῦννος, καὶ βίας τοὺς ἐπιδάτὰς
σὺν ταῖς vaodiv ἆλ. ην ὁδὺν τρέπειν κελευούσηξ,
πέντε bx τῶν εἶκοσι κατεποντίαθησαν, xa δύο iv
ταῖς ἁαταῖς συνετρ[θὴσαν - καὶ ὁ τοῦ χονοδτἀύλου
Γενούνὴ ναύχληῤος δεινὸς ἐν νοιαύτὰαις χὰὶ τοδαύ-
tat; ταγαχαῖς, χαὶ κλυδωνισμοῖς τῆς θαλάσση:, Ἶν
Υὰρ Λατῖνος Ἰσπανὸς τῷ γένει, πρύμναν χρούσας,
^ 4;
Tyranwus, Ait ín superleribus dictam, dum Phi-
lippopoli morabawmur, decem biremium totidemque
triremium clossem lustruxerst, eni Genürim formo
sam juvenem, Callipoleos quoque prafectara, 26
Contostabuli agni dignitate aectem, prorfecerat.
]e Hellesponto solvit et iu. Cfiam navigAt ; enm
vero Tresdis oris advecus vela. dedisse ventis,
turbine prucelloso sonoroqae cireamvenitwr. Venti
salo incussi, fluttusque ihtumeacentis Hinpelus ac
vehementia, veeteres cum navibus cutsum vlio di-
rigéré cogubt; e viginti navibus eversas quinque
depriumunt ; duae insuper littoribus impacta uaiu-
fragio perierunt. Contostabli Genuz:ie n«suclerus
Ravigandi peritus, bisce procellis ac naris insani-
entis agilationibus exercitus, Latinus quippe ge-
neére-Hispanus erat, puppi velutztis Ructibus οὗ»
verga, eorum impetum paulatim ac opportane gu-
xài τὸ ῥόθιον τῶν χυµάτων ἡμέρως τε xal ἀντέχνως o bermaculo frangere, ac. per elim: nevigare ; Chii
διὰ τῶν κπηδαλίων σχίζων, ἔπλεε τῷ πελάγει. Καὶ
διαέὰς τὴν Χίον ἀπὸ τῶν ἑσπερίων, xal περᾶσας᾽
τὰς Κυχλάδα: νήσους Ev ὅλῃ τῇ ἡμέρα ἑχείνῃ, καὶ
διὰ τῆς νυχτὸς εὐδίας γενομένης πρωϊῖ παραστάντες .
τὴν Χίου el; τὰ πρὸς ἕω, xai γνωρίσαντες ταύτην
εἶναι τὴν νῆσον, χαριότηρίους ᾠδὰς ἀπέεμφαν τῷ
Ocio, xal τῷ προφἠτῃ αὐτῶν Μωάμεδ. 11 θεοῦ χρι-
µάτων ἄδυσσος] iv τῷ τοσούτῳ κλύδωνι, xal «fj
βιαίᾳ ταραχῇ cnc Ὁαλάσσης πῶς οὐ χατεποντίσθη
ὃ ναῦςς; AXAX διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐσώθδη ὁ
μαθητὴς τοῦ τυράννου. Ην γὰρ μόνη Ἡ τριήρης f
ἑξοριαθεῖσα τοῦ Γενούζη. Αἱ δὲ λοιπαὶ διασωθεῖσαι
γατένευσαν ἓν τῷ λιμένι τῆς Μιτυλήνης. Ῥρωτή-
σαντες δὲ περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ, ὡς ἔμαθον ὅτι oix
deinde oram eocidentalem Cycladasque insulas die
illo-pretervectus, sequenti nocte, reddita codo tran-
quillitate, Chii oram omentalem anene legere ; qua
agnita, hymni et cantici Deo οἱ prophete euo de-
eantati, et gratiz ab ils;aciz. O divini judicii pro-
funditas ! in tanta maris agitatione, tamque aestu-
aute salo, quare navis illa luctibus sbsonpla non
eat ? propter peccata equidem nostra tyraani disci-
pulus salvus evasit. Sola namque uriremis, qua
Genuzes vehebatur, a czeterarum cursu, qua iu por-
iw Mirylemes integrae perveneruet, aberrando
srjuncta fuerat, Ibi sciscilantur ab inoolis numquid
de duce sue econiperissent. Cumque illic oonspe-
ctum non foisse audiissent valde cowunoti acpertur-
ἐφάνη τοῖς ἐχεῖτε pfpemw, ἓν ἁδημονίᾳ σαν. Τότε D bhti restant. Sub vesperam, velum , quod bire-
mobs ἑσπέραν fm Ὑενομένης τῆς ἡμέρας, kx τῶν
«fj: Χίου μερῶν ἀνεφάνη ὣς διδρεος ἄρμενον. "Hv
δὲ fj διήρης αὕτη τὶς Μιτυλήνης σταλεῖσα παρὰ
τοῦ ἁδελφοῦ τοῦ ἠγεμόνος ἐν xf Χίῳ, τοῦ μαθεῖν εἰ
&pa kx τῶν ἑσπερίων Ἠλθασι ληστρικαὶ vito τῶν
ἹΚατελάνων , ἵνα δώσωσι νόπσιν τοὺς Ὑέίτονας
Τούρκους τοῦ φυλαχθῆναι. "Hv γὰρ ἐξ ἁρχῆς τοῦτο
τὸ μήνυμα, δουλεία ἀνελεύθερος τῶν Λεσδίων,
"Ὅτως μὴ φθάσαντες ξωῦναι λόγον τῆς ἐφόδου τῶν
λ}ῃστῶν, εἴ τις ἄρα ζημία γενῄσεται ἐν "τοῖς Τοῦρ-
χοις, αὐτοὶ οἱ Λέσθιοι τὸ ἀνῆχον τοῖς Τούρχοις
inis esae ρυὑιλαίυς, à Chii partibus io conspectum
se dat. Mitylentmea erat a. principis Lesbi fratre iu
Chium missa, ut speculurétur exploraretque, num
Catalanorum presdatoriz naves ab occklente adve-
Rissent, de bis deinceps Turcos, ut sibi rebusque
suis previderent, eaverenique, monituri. Jam ab
148. initio Lesbii fliberaii turpique servituti ob-
poxii, rei) explorare, deque ea &onere wnentur.
Quod si de predonum adventu certiores facere
Turcos uceglexeruut , dampum, quautumcunque
his iuferatur, resarcire, illis onus incumbit : idque
Ilsmeelis Bullialdi &otes.
(25) Kot |
]«uuclavius Ἰομιροσίυα5 ili Contostablum, seu
"Ezapyov Kadiovaó.guc. Adnotavit ^ Archithalassmm, Bassam quoque fuisse scu guber-
natoreni Callipoleos.
))3
DUCE e
103
ahipsis priestaudum a Pergaui flavii ostio usque & ἀποδώσουσιγ * τὰ δὲ ὅρια τῆς δουλείας ἀπὸ τοῦ πο-
al Assum urbem, quse liodie Machramion appella-
(ur, Postquam biremis in portum subiit, aliud ve-
lum procul conspicitur, ex eujus amplitadiue et
colorum varietate, classis prafeetum adesse con-
jectantibus letitia injecta est. 1s demum in pertum
devebitur, et in terram exscenmu facto, sub tentoriis
4 servis suis erectis, a jactatione et. »stu maris se
refecit. Syr [ id est, douminus| Nicolaus Gateluzus,
principis Lesbi frater, apparato ed eum excipien-
dum convivio magno, ab arce nd Contosiauli ten-
lorium descendit ; haudque diu illic moratus redit.
l:a'us tuec. iniqui discipulus, fraudem οἱ bancce
causam prztexendo struit. Biremem, inquit, quam
in lune usque portum persecutus sum, et cunctaque
ea vehusntur, mea esse. assero (ea. quidem | illustris
ct e pracipuis Chiorum fawiliis femina advecta erat,
magni pretii mundo muliebri ex auro argentoque
seeum allato). llam, si domini mei amicitiam co-
lere vobis propositum est, mihi restituite, Quod. si
facere recusaveritis, ad Amiram magnum jamjam
scripturus sum. Responderunt Mitylenzi : Quas ne-
etis causas, ignoramus ; biremem in. Chiwm propter
alios usus. nostros mecessarios destinavimus ; illa
vere, de qua verbu facis, femina nobilis multo jam
ienpore hie moratur. Principia Mitylenes il!a &o-
crus erat, qnam ab insula díscessurus ille accer-'
8:vefat, ut. dominz fllim suse adesset, οἱ levandae
solitudinis eausa tempus cuim ea ageret : remque
ταμοὺ Περγάμου (24) ἄχρι ᾿Ασσουπόλεως, f vov
χαλεῖται Μαχράμιον. Εἰσελθοῦσα 4$ διἠρης ἓν τῷ
λιµένι, ἐξίθορε, καὶ ἕτερον ἄρμενον, καὶ ἴδόντες
τὰ ista εὑρύχωρα, xal κοχχινοδαφῃ, ὑπέλαέον
τὸν στρατηγὸν εἶναι xai ἐχάρησαν. Εἰσελθὼν 0
àv τῷ λιμένε, xal τένταν πῄξαντες ἓν «fj ξηρᾷ,
ἐξῆλθε xal ἀνεπαύσατο ἐκ τοῦ πολλοῦ σάλου xal
Χλύδωνος. Ὁ δὲ ἁδελφὸς τοῦ ἠγεμόνος σὺρ Nux^-
λαο; Γατελοῦζο; ποιῄσας δοχὴν μεγάλην, κατῖλθεν
ἀπὸ ταῦ χάστρον εἰς τὴν σχηνἠν, xat μικρὸν χαθί-
σας inavil0s. Τότε ὁ τοῦ δολίου ἁλάστορος µαθη-
τῆς ὁργισθεὶς, δύλον ῥάπτει χατ αὐτοῦ λέγων,
ὅτι 'H διήρης fir. ἐγὼ καταδιώξας ᾖ.]αυνον ἕως
ὧδε ἐμὴ ὑπάρχει, αὐτή τε καὶ τὰ ἐν αὐτῇ (ὑπ-
Ίρχε γοῦν ἑντὸς lv αὐτ] µία τῶν γυναικῶν Ex τῶν
ἀρχόντων τῆς Χίου ἡ ἑνδοξοτέρα, ἔχουσα μεθ᾽ ab-
τῆς xóspov πολὺν χρυσοῦ τε, καὶ ἀργύρου). El οὖν
τοῦ ἐμοῦ κυρίου φἱ.οι ἑἐστὲ, ἁπόδοεε ταύτην
ἐμοί * εἰ δὲ pi] γα, τῇ pg ταύτῃ γράφω ταῖτα
τῷ μεγά ἓῳ ᾽Αμηρᾷ. Οἱ δὲ ἀπεχρίναντο, ὅτι Or-x
οἵδαμεν ὃ «έχεις ' καὶ γὸρ δι ἑτέρας ἡμεεέρας
χρείας ἑστά Ίδη ἡ διήρης ἀφ᾽ ἡμῶν ἐν Xp. Τὴν
δὲ εὐγενίδα, ἣν σὺ «όγεις, πρὸ xoldob ἐστιν
ὧδε. "Hv γὰρ πενθερὰ τοῦ ἠγεμόνος (45), xai cs
ἔμελλεν ἐξελθεῖν, µετεχαλέσατο ταύτην τοῦ αυνὸιἁ-
Τειν μετὰ τῆς χυρίας καὶ θυγατρὲς αὑτῆς' xal vo
οὕτως ἔχει καὶ ἡ ἀλήθεια. Ὁ δὲ στρατηγὸς ἀχούσας
ταῦτα, καὶ μὴ πιστεύσας γράφει πρὸς τὸν ᾽Αμτρᾶν
ba se habere verissimum est. His flde οι adhibita ϱ 6 ἐδούλετο * καὶ ἁπάρας ἐκεῖθεν εἰς Φώχαιαν ἔρχε-
Ceutostablus, quz sibi visa sunt, Amiree scripsit ;
indeque solvit, et Phoczam novam appulit : nun-
tieque misso preecipuos viros, magistratumque locl,
ut ad eum convenisnt, monet ; at ipsi eum adituri
processerant, antequam a) eo nuntius venisset. Ij.
lis Contostablus tyranni seripta mandata rccilat,
quibus ille, nist arceus sponte dedereut, omnihus
servitutis jugum oppidique ruinam minitabatur.
Oppidani sttoniti, nella ratione opposita aut re-
sponso dato, Turcos intra monia accipiunt. Geuu-
censes mercatores, qui illic negotiabantur, «ire-
ptis eorum bonis ae opibus, triremibus impositi ;
oppidanorum omnium censa capita, pueri puella-
que circiter centum abducti. Arcis custodize Turcus
Wnpositus : ibique diebus quindecim transactis,
Novembris die 48 anni 6964 (Christi 1455) e portu
triremes 189 solverunt. Contostablus CalJipolim
appulsus Constantinopoli principem agere compe-
, Til : quare terrestri itinere captivis et pueris secum
abductis eques eo proficiscitur. Mercatores isti, ubi
principi Genuenses esse innotuerunt, ejus jussu
viniere. ΑΙ Lesbi princeps Mitylenem profectus,
de lís qua» acciderant a fratre cortior factus : ut-
ται την ἐπονομαζυμένην νέαν. xal στέλλει πρὸς τοὺς
ἄρχοντας, xal πρὸς τὸν ποδεστάτον τῆς χώρας µί-
νυµα του ἑἐξσλθεῖν, χαὶ συνευρεθΏναι σὺν ἐκχείνῳ.
Ἐκεῖνοι δὲ καὶ πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὸ μήνυμα ἐξήλθασι,
xal συνενρέθησαν. 'O δὲ στρατηγὸς δείξας αὐτοῖς
xai ἀναγνοὺς τὸ πρόσταγμα τοῦ τυράννου, xal 3p
fv Ὑεγραμμένον ἐὰν οἰχειοθελῶς μὴ δώσωσι τὸ
πο)λίχνιον, πάντας ἄρδη» αἰχμαλωτίσωσι, xal τὲν
πόλιν χατασχάφωσιν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως Άνευ Ἰόγου
ᾗ ἀποκρίσῖἒως προδόντες τὴν χώραν ἑντὸς εἰσβεσαν.
Ka: τοὺς μὲν ἑμπόρους τῶν Γενουϊτῶν τοὺς εὗρε-
θέντας ἐχεῖ τὰς πραγµατείας ἀφεῖλον, αὐτοὺς δὲ
ἐν ταῖς τρι]ρεσιν ἔδαλον. Too; δὲ rita; ἅπαντας
καταγράψφας, χαὶ τοὺς παΐδας, xal παιδίαχας ἐγγύς
που ἑχατὸν ἀφε)ὼν, xal φύλακα τῷ πολιχνίῳ ἕνα
τῶν Τούρχων ἐἑγχαταστήῆσας, χαὶ πεντεχαίδεχᾳ
ἡμέρας τελέσας ἐχεξ, ἐξήλθασιν al τριῄρεις τῇ
πεντεχαιδεχάτῃ τοῦ Νοεμθρίου μηνὸς «εδ ἔτους.
Φθάτασαι δὲ αἱ τριἠρεις bv Καλλιουπόλει, καὶ µ1-
θὼν ὁ στρατηγὸς, ὅτι ὁ ἡγεμὼν ἐν Κωνσταντινουπύ-
λει διάχει, xal αὐτὸς ἱππεύσας, χαὶ τοὺς αἰχμαλώ-
τους σὺν τοῖς παισὶ λαδὼν dpysto. Ὁ δὲ ἡγεμὼν
ἰδὼν τοὺς ἐμπόρους, χαὶ μαθὼν αὐτοὺς Γενουῖτας
Ismaelis Bullialdi note.
(24) Tov ποταμοῦ Περγάμου. Fluvius Per-
gamus hit appellatus, olim Caicus; qui Perga-
mum Galeni patriam przterlabitur ; 4b. urbe illa
his posterioribus seculis nomeu accepit.
em
(35) "Ην γὰρ πενθερὰ τοῦ ἡγεμόάνος. Uxor ergo
(μή Paridis Justiniani Chii. Vide infra ad cap. seq.
pota ultima.
113 Ill STORIA. BYZANTINA. 1:54
εἶναι ἐχέλευσξε πραθΏναι, ὃ xaX frovsv. Ὁ fiye- A que socrus sua, utpote Chia nobilis, aliaque a €on-
μὸν δὲ τῖς Λέσδου ἐλθὼν Ev Μιτυλήνῃ, χαὶ μαθὼν
παοὰ τοῦ αὐτοδέλφου τὰ συµθάντα, xal ὅπως ὁ
στρατηχὺς ἐζήτει τὴν πενθερὰν αὐτοῦ, ὡς τῆς
Χίου píav οὖσαν τῶν ἐχεῖ εὐγενίδων, χαὶ τὰ ἕξης,
στέλλει ἐμὲ ἁπολογησόμενον περὶ τῆς ὑποθέσεως
ταύτης. Ἐλθὼν δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει, χαὶ δια-
λεχθεὶς ἐνώπιον τῶν βεξιρίδων σὺν τῷ στρατηγῷ
ΓΡ) ενούζῃ, xal εἰπὼν ἑνόρχως ἐγὼ τὴν πᾶσαν ἁλή-
θείαν, καὶ ὁ ενούζης ἑνόρχως τὸ πᾶν φεᾷῦδος,
ὃ- διχαίωτο ἐχεῖνος, χαὶ κατεχρίθην ἐγώ. Κελεύει
οὖν 6 ἡγεμὼν ix. τῶν δύο τὸ ἓν ἑλέσθσι, f) δέχα
χιλιάδας νομίσματα χρυσίου τῖσα:, 1] µάχην γενέ-
σθαι. Ἐγὼ ἀνθιστάμενος τῇ τοδαύτῃ ἁδικίχ, αὐτὸς
διὰ προστάγµατος, τινὸς μὴ Υινώσκοντος, πέµψας
Eva τῶν δούλων εἷλε Φώχαιαν τὴν παλαιὰν λεγομµέ-
νην, fitt, ὑπῖρχε τοῦ ἡγεμόνος Λέσθου, Δεχεμθρίου
μηνὸς xb τοῦ |«9ξδ’ ἔτους. Τότε μαθὼν ὁ τύραν-
νος τὴν ἅλωσιν Φωκαίας ἀπέλυσεν ἐμὲ, xal tiv
δίχιν χατέπαυσεν, ᾽Απάρας δὲ ἀπ» Κωνσταννινού-
πολιν τῇ χδ τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸὺς χατῖλθεν εἷς
Αἴνον, xai ταύτην παρἐλαθα, xai παΐδας, xal παι-
b
tostablo repetehantur : causam suqum apud iupe-
γαίογειΏ ul agerem, me misit. Constantinopolim
cum venissem apud veziros causam egi, οἱ cum
ebnmiostablo Genuza liiigavi; quaecunque attule-
ram vera esse jurejurando affirmavi. lie pariter, -
etsi falsa ac ficta juratus, quae dixil vera esse as-
seruit; secundum quem, me^ victo, vindiciz datae
sunt. Allerum etiam e duobus imperator eligen-
dum proponit, aut aureorum nummorum decem
millia solvere, aut, quod Lesbiis inferetur, bello
se parare. Tam alienz ab «94:10 et bono injuriz cum
obsisterem, ipse omnibus insciis supgrum s:telli-
tum unum mittit, qui Phoc»am veterem, «ditionis
Les!iii principis oppidum Decembris mensis 94 dic
anno mundi 6951 (Christi 1455) occupavit. Capta
Phoczeam ubi rescivit tyrannus. absolutum we di-
misit. Ipse Januarii die 24 Constautinopoli abiit,
e£ ad /Enum movit; qua recepta, abductis:que pue-
rilis s:satis maribusac feminis, Adriauopolin ecu-
teniit, per id tempus insula Samoilirace ;E£ui prin-
cipe comuiorante.
δίσχας λαδὼν ἑστράφη εἰς ᾿Αδριανούπολιν. 'O δὲ ἠγεμὼν τῆς Αἴνου ἣν διάγων τῷ τότε καιρῷ ἐν Σα-
µοθράκῃ τῇ νήσῳ.
CAPUT XLV.
*
Chii bello petiti a Mehemete grandi «re pacem. ennt. Lenmii Turcos adtoccnt, corumque vrinceps Nicolaus in-
sula pellitur. Mehemetes Belugradum (rusira | obsidet. Callistus papa triremes ad opes. insularibus [erendas — mitit,
Calalani insulas occupant, et. Lesbius. in suspicionem apuá Meliemetem veuil, occidentales ipstun advocusse. Legali a Co-
manis et Usun. Hassane ad Mehemetem. Castrum seplem turrium, vulgo Iedicula Coustantinopoli constructum. Melte-
melis in Moreumn pro[ectio.. Bezestanum Constantinopoli axlificetwn. In. Asiam γα Me hemetes, Ejus eerba. ad
[emiliarem quemdaim. suum curiosum | Sinopes principem, εἰ Trapgauuiuum imperatorem ditionibus spoliaíos: ín
Europam trajicil. A Walacho tributa yelit, qui ea care negat, ad. se missos palo. trzusfigit. Turcos. Hamza duce
ditionem suam. invadentes cadit, vivos captos palo quoque γι. Mehemeles mprospero successit in eum nmarvet.
Lesbum a principe Nicolao, qui Dominicum [|ratrem suum straugularat, repetit. In Les?um i(ransit. Meheiietes, ad
deditionem compellat, recedit, et obsidendg Mitylenes onus Aulumeti veziro imponit.
Ἔαρος δὲ ἀρχομένου χελεύει Ó τύραννες στόλον 6 Jam ver iuiera!,
μέγαν γενέσθαι χατὰ τῆς Χίου. Οἱ δὲ Ἆῖοι µαθόν-
τες πέµπουσι πρέσθεις, xal πολλὰ χαμόντες συνέ-
θεντο δοῦναι ἕνεχα τῆς διρεος καὶ τῶν σὺν αὐτῇ
ἑπολωλότων Τούρχων Χχρυσίου νομίσματα τριά-
xovta χιλιάδας, xal xac ἔτος φόρους δέχα χιλιάδας.
Ποιέσαντες οὖν εἰρίνην τάχα ἀπῄσσαν. Οἱ Λήμνιοι
δὲ καχθγνωµήσαντες γατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὑτῶν
Ἱνικολάου, πέµπουσι χρύφα τινὰς τῶν ἁρχόντων,
ζητῆσαι παρὰ τοῦ τυράννου ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ,
τοῦ ἡγαμονεύειν τὴν νῆσον. 'O δὲ προθύμως τὸν
λόγον ἀχούσας μηνύει τῷ εὐνούχῳ Ἰσμαὴλ τότε
ἑπόρχῳ ὄντι Καλλιουπόλεως, "Ho γὰρ ὁ Γενούδης
ἐκθεθληχὼς, καὶ τὴν ἐπαρχ'αν Καρίας ἐπιστα-ῶν.
0 δὲ "Ica A ἀντεισήχθη χονοσταῦλος, καὶ ἕπαρ-
χος iv Χεῤῥονήσῳ. Προστάττει οὖν τοῦ ἀπελθεῖν ἐν
τῇ Δήμνῳ σὺν τριῇρεσι, καὶ παραδοῦναι την νησον
Χαμζᾷ τῷ δυύλῳ, τοῦ ἐπάρχειν xal διοικεῖν ἃ 04-
µις. Ἐν ὅσῳ δὲ ταῦτα ἑπράττετο, ὁ ἡγεμὼν τῆς
Λέσδου στεῖλας μίαν τῶν διρεων αὐτοῦ xal ναῦν
οὖν ἀνοράσιν ἑκατὸν, ἡ xaY πλέον, ἔχοντδ; στρατη”
νοὺς Ἰωάννη» Φουντάναν τινὰ, καὶ Φπινέταν Κου-
λουμπότου, ἀναθεὶς αὐτοῖς, ὡς εἰ ἴδωτι τοὺς Απ-
µνίους µεταμεληθέντας ei; ἃ πεπράχασιν, Ιλαρῶς
πω; εἰς αὐτοὺς βλέψουσι, xal διὰ γλυχέων ῥημά-
των, χχὶ συνθηκῶν πάλιν εἰς αὐτὸν την νῆσον ἕπα-
cum classem ingentem al
invadendam Chium instrui. tyrannus — mper,
Quare Chii bello sc peti animadvertentes * legatos
destiuaut ; 190 qui, postquam longis disputatio-
nibus certarunt, tandem paciscuntur, damni bire-
mis demersz Turcorumque, qui simul. perierant,
przestandi causa, triginta millia aurcorum solvere,
annuumque tributum decem inilliuu aureorum pens
dere ; pace demum composita alierun!, [nteres
Lemvii principi suo Nicolao infensi, e praecipuis
viris aliquos ad tyrannum elam mittunt, qui. eum
rogarent ut suorum aliquem regenda insnla pra
fieeret. Conditione avide accepta, eunueho lsma-
eli Callipoleos et Chersonesi post exactum indo
Genuzem Carieque gubernandz impositum, pri- —
D tecto ac Contostablo hune rerum siatum declarat,
jubetque αἱ in Lemuum — triremibus navigei, el
llamzam insulz secundum leges ες 2equo et bono
gubernand;e przetorem constituat. Dum hzc gere-
bantur, Leshi princeps bireiem unam simulque na-
vem armatis centum pluribusve instruetas, quarum
Joannes Fontana et Spineta Columbotus duces
érant, mittit ; mandatque ut si exploratum habue-
rint Lemnios actorum suorum penitentia dnei,
leniter ac mansuete cum iia agant, colloquiis hlan-
dis, cond'tionibusque equis in insule posscs-
1 n8
DUUC.E :
3
Μα
sionem restituant. Sin. minus id obtineri posset, A vascoa9 vat fi&sooni* εἰ 0b o2, λαδύντες τὸν
fratrem sgum Nicolaum, quiin vetere arce habita-
lat, secum assumerent, reverterentarqee, Verum
mandatis baud obsecuti, in terram armati. exscen-
dunt et hostiliter se gerunt, Lemnili itaque prz-
ter propter. quingenti conscensis. equis In fugam
versos, partim caedunt, partim ad littus insecuti ,
tam sire:ue fugientibus instant, wt in. mare, quo
hanmsti sunt, pracipites se dare cogerent : qua-
draginta insuper εαρι : ceteri, quiin biremi οἱ
navi remanserant, Nieolao seeum abducio in. L.s-
hum renavigant. Post triduum Lemnum appulit {»-
macl, llamzamque novum prefectoih. advexit ; «t
compertis, quie nuper gesta erant, Lemnios laudat.
Mense Maioanni 6964 (Christi 1456] Lesbios vinctos
avehens Collipolim rediit :deque iis quse in Lemuo
successerant tyrannum eertiorem facit, inque L^s-
bios et eorum principem ire iucendit, Imprzesens
vero 3d Belogradum ingenil oxercitu, machinarum-
que apparato mazimo expugnandam conversis co-
giiatienibus expeditionem suscipit. llac urbe obsi-
dione «iuceta, globisque lapideis éverso muro, uavi-
giisque sexaginta fluvii navigatione intercepta, op-
pugratio co processit, ut Turci eam ingressi pra-
das jam agerent. At supra memoratus Jancus eadem
die superato fluvio urbem intravit, hoitesque inse-
cutus, plerisque oorum czsis vel vulneratis expulit.
Eruptione etiam eum ingenti militum manu ez por-
tis 191 facta, torimentia omnibus potitur : et Tur-
eorum maximo strage edita, ipso etiam Lyranuo in
femure vulnerato, intra urbem receg!us Tur orum
navigia demum incendit, Tyrannas contumeliam ac
repnisam passus Adrianopolim remeat, hello se pe-
Uüturum auno novo Belogradum minitatus ; hzecce
porro anni prazdicti mense Julio gesta son!. Sequen'e
Augustó, ut tributum, qnod Leshi princeps anuunm
vendit, zolverem, missus sun. Xo uuimerato, quos
Lemnii tanquam proditienis reos tradiderant, repc-
tenti mihl negati : jubetque tyraunus ipsos Adria-
nopoli earceribus iuclnsos capite plecti ; dumque
ad supplicium ducerentur, poenitentia actus venum-
dari imperat, milleque nummis vznicre. Anno 6965
. [Christi 4457] triremes undecim a papa Callisto mis -
sz, cujus classis pretor erat Aquleig patríarclia,
Roma advenerunt ; insulis Turcorum ditioni adja-
centibus Rhodo, Chio, Lesbo, Lemno, Imbro, Sa-
enafhiracse et Thaso opem. latura. Rhodum , quod
αρ subdita, uec Turcis tributa pendere pacta
esset, primum appulsi, in Chium inde navigaut ;
*
£5
ἀδελφὸν αὐτοῦ Νιχόλαον ὑπαναστρέφουσε' ἣν γὰρ
αὐτὸς ἐν τῷ παλαιοχάστρῳ αὐλιζόμενος. Οἱ δὲ o2;
οὕτως πεπρᾶχαᾳσιν, ἀλλ ἐξελθόντες οὖν ὅπλοις
ἑμάχοντο. Οἱ δὲ Λήμνιοι ἐξελθόντες ἔφιπποι 6;
τεντακόσιοι «οὐτους χατετροπῶσαντο, χα. τοὺς μὲν
χοτέσφαξαν, τοὺς δὲ τῇ θαλάσσῃ χαταδ.ώκσαντ:ς
ἀπέπνιξα» ' αὑτοχειρὶ δὲ ἕως τεσσαράκοντα ἕλ1δ.».
Οἱ δὶ καταλειφθέντες bv τῇ διἠρει, χαὶ τῇ wit
λαδόντες τὸν Νικόλαον εἰς Λέσδον ἀπήεσα» - xc
με ἡμέρας τρεῖς καὶ ὁ Ἰσμαὶλ tv τῇ Arjovo
ἅγων τὸν Καμζαᾶν τὸν vlov ἔπαρχον. Μαθὼν δὲ «1
γενόµενα ἔπῄνεσε coo; Ατμνίους. Τοὺς δὲ Λεσρί».-
λαδὼν δεσµίους, ἑστράφη εἰς Καλλιούπολιν Mati
μηνὶ τοῦ «εδ ἔτονς. Μηνύσας δὲ τῷ τυράννω τὰ
συμθάνλα Ev Λήμυῳ, καὶ θυμοῦ πλησθεὶς χατὰ τε;
Λἐσθου καὶ τοῦ ἡγεμόνος, αὐτὸς πρὸς Βελόγραδ»ν
ἔρ,εται (20) σὺν δυνάµει βαρείᾳ, χαὶ μηχανιχαῖς
παρασχευαῖς πλείσταις, Ἐλθὼν δὲ χαὶ διὰ τῶν
πεςοδολισμῶν ῥαλὼν χάτω τὰ τείχη, ἔχων καὶ ὅ-ὰ
τοῦ ποταμοῦ πλοῖα ἕως ξ’, εἰς τόσον χατηντήκεί «à
τοῦ πολέμου, ὡς καὶ ἐντὸς εἰσελθεῖν τοὺς Τούρχους,
καὶ el; πραίδαν ἄρξασθαι. Τότε ὁ Ἰάγγος, ὃν πρ.-
λαθὼν 6 λόγος ἑδίλωσε, περάσας τὸν π͵.ταμὸν. tv
Υ)ρ φθάσας τῇ ἡμέρᾳ ἑκείνῃ, xal εἰσε.θῶὼν, καὶ
χαταδιώξας αὐτοὺς, τοὺς μὲν σἸάττων τοῦ; δὲ
πλήττων ἐξήλασε τῆς πόλεως. Ἐξελθὼν δὲ τς:
πύλης xal αὐτὸς σὺν στρατιώταις πλείατοις E2a5s
τὴν πολεμιχὴν «do&v παρασκενἠν. Καὶ κολλαὶς
τῶν Τούρχὼν φονεύσας, ὡς καὶ αὐτὸν τὸν τύραννον
πλυγΏνας ἐν τῷ μηρῷ, τέλος ἐν «fj, πόλει ὑπέστρε-
div καὶ €i πλοῖα τῶν Τούρχων πυρὶ παρέδωχε».
' δὲ τύραννος κατγσχνμµένος ὑποατρέφας iv
Αδριανονπόλει, εὺ ἐπιὸν Exo; ἠπείλει χατὰ τοῦ
Ώελογράδου στρατεῦσαι. σαν δὲ ταῦτα γενόµενα
μηνὶ Ἰουλίῳ αὐτοῦ ἔτους. "Ev δὲ τῷ Αὐγούστῳ
μηνὶ ἐπέμφθην ἐγὼ φέρων τὸ χατ ἔτος ἀιδόμενον
τέλος παρὰ τοῦ Ἀγεμόνος Λέαθου. Δοὺς ὃ αὖτ'.,
καὶ ζητήσας τος, οὓς οἱ Λήμνιοι παρέδοσαν 6;
ἀπίστους, οὐχ Ἰθέλησε δ,Όναι ' ἁλ)ὰ μᾶλλον izt-
λευσε τὰς χεφαλὰς αὐτῶν ἀποτμηθήῆναι, σαν và;
ἐν Αδριανουπόλει ἔγκλειστοι. Ὡς δὲ ἀπήγαγον α--
τοὺς εἰς τὸν τόπον τὶς σφαγῖς, μεταμελτθεὶς 6
τύραννος ἑκέλευσε πραθτναι γούτους, xol fYepi-
D «Όησαν εἰς νομίσματα χΏια. "Ev. δὲ cgo ἔτι
[λθασιν ἐκ τὶς Ρώμης τριῄρεις ἔνδεχα ἔχοντες
ἀρχηγὸν πατριάρχην tfo Αχουϊλίας, πεμφθεῖσαι
παρὰ τοῦ πάτπα Καλλίστου (27) εἰς βοῄθειαν τῶν
νήσων τῶν πλησιαζόντων τοῖς Τούρχοις, οἷον 'Ῥί-
Ismeaelis Dullialdi note.
(25) Πρὲς Be.Aóypatov ἔρχεται. De bac. expedi-
tione Huigarica Laonicus, Jib. win, Pbhrangzes
tib. ut, ο. 21, Bontiuius Decad. τμ, lib. vin, ín
priieivto, Ad amnium Hegirze 860 refertur a Leun-
clavio, qui cepit anno christi 1455, Decemb. 11,
feria 5, cum solis Cyclus esset 8, littera E ; obsi-
dere eam ορ Melometes Jumi die 13 ; Augusti
die 6 Mohewmetes. expugnare adoritur : repuisos,
fien, isque ezuius iu :fuga postridie οὐ con-
icit.
(27) Ππρὰ τοῦ xáxz« KaAAicrov. Bosius,
lib. vit, Histor. Militie Hierosolymitane, narrat
Petrum archiepiscopaui Terraeotiensem praefectum
classis a papa misse generalem fuisse ; qui pecu-
niis omnino destitutus Rhodum venit, ut mutuam
pecuniam acciperet, ad. stipendia classiariis sot
vetula; ducatos illi quinque mille octingentos octo-
ginta sex. μού mutuum, ut suis subveuiret, de-
derunt.
l1 ivi
HISTORIA DYZANTINA.
1 ὃν
8&9», Χίον, Λέσδον, Λῆμνον, "Ipfipov, Σχµοθρῴχην, Α horianturque. ne Turcis vectigal! pendero, sed bello
καὶ θ4σον. Κατήντησαν οὖν ἓν ᾿Ῥόδῳ c; ὑπὸ τὸν
πάππαν τελοῦσχν, xa! φόφους μὴ θελήτασαν δοῦναι
τοῖς Ταύρκοις. "Amb δὲ ᾿Ῥόέδου ἁπάραντες Ἀλθασιν
£v Χίῳ, αἰτοῦντες τοῦ μὴ δοῦναι φόρους τοῖς Τούρ-
χοις, ὀὁλλὰ μάχη» μᾶλλον ἑλέσθαι ’ οἱ 8 οὗχ ἐπ *-
σθησαν. Ὁμοίως καὶ àv Λέσδῳ χιὶ αὐτοὶ τὰ ὄμια.
π) δὲ Λέσδου ἀθροισθέντα τοῦ πάππα, τῶν Κὰ-
τελάνων, xal ἑτέρων λῃστρικῶν πλοίων τὸν ἁἀρ.θ-
μὸν ἕως w', ἀπῄεσον ἓν τῇ Λ{μνῳ, καὶ παρα)]α-
ἔόντες τὴν νῆσον facts ἐν Σαµοθράχη (28). καὶ
λαθόντες xai ταύτην si; Θάσον ἐγένοντο,. Καὶ φὺ-
λαχας ἑνθέντες bv ταῖς νῄσοις, xaX χαλὼς ὄσφαλ-
σαντες εἰς ἜῬάόδον ὑπέστρεφχν. Τότε ὁ τύραννος
μαθὼν τὰ γενόµενα τὴν πᾶσαν αἰτίαν τῷ Ἰγεμόνι
τῆς Λέσδου κατέγραψε, xoi 6h µάγην χρατερὰν
ἐνστήσας xat' αὐτοῦ, στόλο» ἀἁπαρτίξει βαρὺ», καὶ
τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ πέμπει τοῦτον Ev Λέσδῳ, ἔκων
*Aoyr bv τὺν Ἰσμαήλ. Καὶ 55 ἐς Μέθνμναν ἐλθὼν,
xai πολλὰς μεθόδους, xal μηχανικὰς πράξεις διά
τε πὲ:ροθολισμοὺς χαὶ χλίµαχας, χαὶ τοιχωρουχίας
εἰσπράξας οὐδὲν ὠνήσατο, ἀλλὰ xai μᾶλλον πολ-
λοὺς ἀπεθάλετο τῶν οἰχείων, χαὶ οὕτως ὑπέστρι-
εν ἄπρακτος. Ἐν δὲ τῷ ,ςΌος᾽ ἔτει στέλλει πρὶς
τοὺς δεσπότας Πελοποννήσου δοῦλον ἕνα, δι ὁρι-
αμοῦ φρικώλους διαλαμδάνων" Ilàc ὑμεῖς οἶκειο-
θε.λῶς ὑπεσχέθητε τοῦ δοῦναί µοι Φόρους xac
ἔτος νομίσματα ytAiábac δέκα, vov δὲ dpa ὑμᾶς
καταφρογοῦγντάς µε, καὶ τῶν συνθηκῶν ἡμε.ή-
potius experiri velint ; quibus Chii haud paruere,
Lesbnm pariter advecti eamdem ad incolas oratio-
nem habuere, sinileque responsum ab iis tulere.
Cum 8 Lesbo solvissent papze triremes, Catalanorum
aliorumque piratarum navibus adjunctis, quadragin-
ία simu! [μον appellunt, ingu'aque potiti Samo-
Ihacem navigant ; eaqne capta Thasum — feruntur.
Przesidiis valülis bas insulaa munierunt flemarunt-
que, οἱ Rhodum deinceps redierunt, Àt Lyrannus
eorum gnarus, Lesbique principeiu auctorem su-
Spicatus, atrox bellum in eum movere destinans,
classem ingentem apparat ; eamque mense Augusto
in Lesbum Bsmacle duce mittit, ls ergo Metlym-
nan cum devenisset, multis artibus, machinis tor-
mentisque muros tenjasset, scalis etiam admotis
ductisque cuniculis , re improspere gesta ac iu.
fecta, inultis etiam suorum amissis pedem retulit.
Anno 6966 [Christi 1457] ad. Peloponnesi despotas
satellitem unum cum horrendis mandatis des-
tinat : Quo animo decem millium nummorum vecliga|
annuum sponte polliciti mihi es:is, cum nur.c me a vobis
sperni, paciaque negligi videam ? Alterutrum quod vo -
bis potius (uerit, eligite : vel soluto mihi vectigali (cu-*
jus trienuii integri pensiones Jebelantur) gmicitia et
pax inter nos stabiles sint ; vel. locis, que occupatis,
mihi decedite. Eodem etiam anno a Comanis ad Me-
hemetem 1949 apocrisiarii, atque ab Usun-IHasane
Armeni: partibus Colclidi finitimis imperante, 10s
σατε; Ex τῶν δύο obv ἐλεσθε τὸ κρεῖττον, 7| τὰ C quasdam viles nulliusque pretii flagitantes venere.
χδχρεωστημέγα π.Ίηρώσατε, xal lera, ἁγάπη
ἓν µέσφ ἡμῶν καὶ ὑμῶν, ἢ ταχέως ἑξέἛίθετε
ἀφέντες τὺν τόπον ér τῇ ἑμῇ δεσποτε΄ᾳ. Καὶ
γὰρ ἦσαν χρεωστοῦντες τριῶν ἑτῶν τέλος. "Ev δὲ
τῷ ἔτει τούτῳ ἑστάλησαν ἀποκρισιάριοι πχρὰ τῶν
Κωμάνων (20), παρὰ τοῦ δεσπόζοντος τὰ µέρη τῆς
Ἁρμενίας, xaX γειτνιάξεντος τοῖς Κόλχοις Οὐ5οῦν
Χασὰν (50), αἰτῶν παρ αὐτοῦ τινὰ περιφρον/-
c£»; πράγµατα, λέγων χεχρεωστῆσθαι ἁἀὐτῷ τέλος
ἐπέχεινα ἑτῶν E', τοῦ δοῦναι κατ ἔτος χίλια σχ-
γίσµατα διὰ τοὺς ἵππους αὐτοῦ, xal χίλια ταγη-
στήρ:α, xal χίλια χεφαλοδέσµια, ἅτ.να ἔταξε τοῦ
δοῦναι xav' ἔτος ὁ πάππος αὐτοῦ πρὸς τὸν πάππον
ἐχείνου. Ὁ δὲ ἀπεχρίνατο. Ὑπάγετε ὁὀν' εἱρή»ῃ.
χκἀγὼ τῷ ἑτερχομόνῳ ἔτει χοµίσω ταῦτα σὺν
ἁμοὶ, καὶ ἁποδώσω τὸ χρέος. Ὁ δὲ τύραννος τῷ
χειμῶνι ἐχείνῳ Ίρξατο οἰκοδομεῖν πρὸς τὸ ἄχρον
τῆς πόλεως *) καλούμενον Χρυσεία πύλη (51) πο-
λέχνιον, τὸ ὁ Ἰωάννης ὁ γἐρών ὁ βασιλεὺς ἠδουλίθη
Ipsi enim asserebant deberi sibi sexaginta annorum
pluriumve stipendia, quie singulis annis Melemetis
avus Usun-llasavnis avo solvi praeceperat, mille ni-
mirum e quis insternen:lis stragula, mille tapctes, !'o-
tidemque mitrarum redimicula, Respondit illis Mc
hemetes : Securi redite, anno proximo mecum ista af-
feram, etdebitum solvam. Per illam hicmem in. extre-
ma urbis parte, ad Auream portam appellata, arcein
construere coepit tyrannus : quam Joannes. senior
olim conditurus, a Bajazite tyranni abavo vetitus est.
Verc autein jam ineunte, coutractis simul copiis in
Peloponuesum movit, Covinthus citra belli discrimen
ab eo deditione recepta. Deiis quie gerebantur cer-
tioresfacti despotg, alter, Thowas nimirum, Italians
cum u&ore el liberis pelit ; alter, Demctrius tyran-
no sponte se permisit, et eum vencratas est. To a
ergo Peloporneso subacta cique prefectisimposit s
Adriauopolim revertitur ; Demeiriumque cum. tota
ejus domo, czeterosque palatii officiales secum ab-
Ismaelis Bullialdi note.
(28) Zajo0pdxn. Samotbrace insula est maris
Αν γιοι Thraciie continenti objecta.
(29) Παρὰ τῶν Kojidror. Comana Pontica urbe.
Cappadoeir, a qua incole Comani dicti. sunt. Pto-
jlenneus illius notuen οἱ situu tradit in. Ásiz Ta-
buta 1, ad ripam [iridis fluvii condita. Episc.
fui sub Nocesareg Poni Polemoniaci metropo-
ita.
(50) Οὐζοῦν Χασάν. Bosius, lib. vir, hujus. le-
gationis meiinit, qux ab. Usuu-Chasane, id est
Longo Hasane, a4 Mehemetem missa est : denun-
tiabat, ut vult Bosius, Mehenmeti ne Cappadocia,
uam dolis noniine 4 Socero suo doonue Comnereo
rapezuutis iinperalore acceperat, evadere aggre-
derelur. Armenia niajor bic intelligenda est, qua
Colchidi lünilima est.
. (91) Τὸ xaJdo/pgsvor Χρυσεία πύλη. Leuucla-
vius, lib. xv ; supra ad cap. 12, aliquid adneta-
viuius.
3159
DUCE
1:6)
ducit ; eximios quoque ac divites viros ex Achaia, Α τοῦ χτίσαι, xal ὁ Όαγιαν Ἡτ 5 τοῦ τυράννου xàzz-;
Lacedzmone aliisque provinciis transfert. At Alba:
norum proceres ac przecipvos interfecit: nec
aliam, arcem integram przeter Monembasiam, ctiam-
que *nvitus, reliquit. Maritima autem expeditione
suscepta, missis ia Agaum mare eet Cycladas in.
sulas adversus hostes biremibns triremibusque cir-
citer centum octoginta, cum nihil profecisset, ex
Peloponneso familias bis mille, totidemque pueros
transportat. lli quidem militi: tyronibus ascripti,
familiis pars urbis Coastantinopoleos habitanda
eoucessa. Hiemem ipse partim Adrianopoli partim
Constantinopoli transegit, navemque ingentis ma-
gnitudinis fabricari curavit. In urbectiam theatrum
exstruxit, quod vestium forum, Persice vero Bezes-
tan, appellatur. Auno 6969 [Christi 1461]. classe
biremium triremiumque circiter. ducentarim na-
viumque decem apparavit. Lahente vero fretum
ipse transvectus Prusain Bithyniae venit, cunctis
consilii ejus ignaris ; cirea quod mirabile quoddam
vef. ram. Doctor legis ipsius, qui et judex jadieum co
tempore erat, familiaritati, quz ipsi cum principe
intercedebat, reverentie etiam ab eo sibi exaibite
confisvs, cum solus ei adesset, audacter. sciscitatur:
Domine, hunc. exercitum terra marique instructum,
199 quo motere jubes ? Me. subiratus eum intuc-
tur, dixitque: [Πεκ i hoc a me disce, si mihi con-
siaret barbe mec pilum unum arcani ntei conscium
esse, aeulsum eum igne me crematluruim : tm dissi-
mulatus ac iracun:lus natura ipse erat. Hujus ex- C
peditionis fama, non solum qui Lycostomium | in.
colunt Walachi, sed et Caphatini, Trapezuntii,
S;nopenses, et /Egai maris insu'ze, Rhodis parvie-
que ei circinjectoe, rerriti erant. Clijos ctiam et Les-
bos, quamvis vectigales, ejus inconstantem ac
levem animum rcformidabant. Princeps Bithynia
discedens Ancyram Galat petit, ubi castra. cun
posuisset, Sinopes principis filius cum donis quain-
plurimis ad cum a patre missus, servili habitu ae
more venerabundus adit. lumane ac comiter a
princip» susceptus, qu:&cunque patri suo. ab illo
s(ferenda erant, nuntii munus ipse apud parentem
obliturus audivit ; qu: ejusmodi fuere: Patri (uo.
nuntia. Sinopem mihi dedi valde me cupere: qua si D
sponte, nec vi coactus, decesserit, Philippopoleos pra-
fecturam ipsi gratificatus donabo. Quod εἰ parere
recusaverit, brevi accedam. Classis interea. Pontico
mari Sinopem advenit. Filius Ismaelis Sinopes prin-
€ipis ad patrem. quoque profectus tyranni verla
omnia retulit. Classeim vero Sinopem appulsam esse
ἐχώλυσεν αὑτόν. Τοῦ δὲ ἔαρος ἤδη ἑλθόντος, xa-
εἰς £v τὰς δυνάμεις ἀθρ.,ίσααντος ἐπὶ τὴν Πελοτν-
νησον ὥρμησε (32), xal πρῶτον Κέρ'νθον ἔτγεν
ἄνευ πολέμου. Μαθόντες οὖν oi ὅσσπύτα: -ὁ Yevosh-,
ὁ μὲν θωμᾶς πρὸς Ἰτολίαν ἑχώρχτε σὺν vuvacxi
καὶ τέχνοις" à δὲ Δημήτριος παρεδόθη ἑκὼν. xz:
προσεχύνηδε τῷ τυράννῳ. Παρᾳλαθὼν οὖν πᾶτ]ν
Πε)οπόννησον, xai ἐγχαταστίσας ἀρχηχως καὶ
Σγεμόνας, αὐτὸς εἰς τὴν ᾿Αδριανοῦ ὥρμησε, φξρω»
μετ αὑτοῦ πανοιχὶ τὸν Δημήτριον, ἄγων σὺν αὖ-ζ,
παλ τοὺς τοῦ παλατίου, xai τοὺς λογάδας, χαὶ εὖτν-
χεῖς πάσης Αχαΐας, λαχεδαιμονίας χαὶ τῶν λοιπ.ν
ἐταρχιῶν. Tou; δὲ τῶν ᾿ΑἈλδανῶν προὔχοντας xdv
τας χατέαφαξε, οὐχ ἄλλο τῶν πολιχνίων tácaz 7»
Μονεμβασίαν, xaY τοῦτο ἄχων, καὶ pt; βουλόμενος.
Την δὲ διὰ δαλάσσης τῶν τριῄρεων πρὸς ἐχθροὺς
εἰσδολὴν, &v Αἰγαίῳ πελάγει διὰ τῶν Κυκλάδων vi.
σων ἕστειλε τὸν ἀριθμὸν ὡς pr' δ.ίρεις xai τριί-
ρεις μηδὲν ὠφεληθέντες, µετοικίσδας ix τῆς Πελο-
ποννήσου φαμµελίας δισχιλίας bf mou, χαὶ παϊΐδας
ἱσαρίθμους. Τοὺς μὲν παῖδας £lq νεύλεχτον στθατ»ν
ποτεγρόφατο, τὰς δὲ οἰκίας iv τῷ τῆς πόλεως μέρει
χατέθετο. Άὐτὺς οὖν t^v γειμῶ a iv ᾽Αδριανουπόλει
xal Κωνσταντινουτόνει 6v, ye πίξας vauv ὑτερμς-
χέθη. Καὶ ξομήσας θέατρον ἓν τῇ πόλει, ὃ καὶ
ρὲστιοπρατ{ρ:ον λέγεται, χαὶ Περσιστὶ Πεζεστᾶ-
ν-ον (93) ὀνομάνεται. Ἐν δὲ τῷ c2 59 ἔτει ἐπλίτσε
στόλων Τριἠρέων xal διῄρεων µέχρ: που τὰ ο, x:
vag . Αὐτὸς δὲ τῷ ἔαρι τὸν πογθμὸν διαθὲς fxev
εἰς [Προῦσαν τῆς Ὠιθυνίας, μὴ ἐπισταρένου τινὸς,
Um νοβσαντος την βουλὲν’ εἴπω xal τι ζαρᾶξοξον.
Ὁ νο; οδιθάσκαλος αὐτοῦ, ὃς xal χρ'τὶς xpi
ὑπῆρχε τῷ τότε χαιρῷ, θαῤῥήσας ὡς πρὸς civ
πλησιότητα fjv ἐχέκτητο πρὸς τὸν ἡγεμόνα, xa ὁ
ἡγεμὼν πάλιν ὡς πρὺς τὴν εὐλάξειαν fjv ἐδείχνν:
πρὸς tbv διδάσχαλο», τολμέσας λέγει τῷ ἡγεμόνι
ἔτι ὄντων αὐτῶν χαταμµόνας ' Κύριε, τὴν παρἀταξιν
ταύτην τὴν διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ θα-άσσης ἔτοι-
jac0s' cav ποῦ χελεύεις φέρεσθαι; 'O δὲ ὀργΏως
πως ἑμδλέφας elg αὐτὸν ἔφη "Ίσθι, ὢ οὗτος, ei
ᾖδει» ὅτι ἐκ τῶν τοῦ πώγωγός µου τριχῶν θρὶξ
ji« ἀπε.ἀβετό µου τοῦ µιστηρίου, ἁποσαάσας
ἂν αὐτὶφ' πυρὶ πσΓέδωκα. Ἰοσοῦτον χρυφίνους
ὁ ἀνῆο χαὶ ὀργίλος. Φοθηθέντες πάντες οἱ οἰχοῦν-ες
Ev τε τῷ Λυχοστομὶῳ (54) Βλάχοι * ἀλλὰ δὴ χαὶ Ka-
φᾶς, Τραπετοῦς, καὶ οἱ Σινωπεῖς, al τε νησοι τοῦ
Aivalou πελάγους, Ῥόδος καὶ τὰ πὲρ:ξ αὐτῆς ντσί-
δια. Χίος χαὶ Λέαδος, εἰ καὶ τελοῦντες ἦσαν, δλλὰ
vh» ἁκατλστασίαν αὐτοῦ γινώσχοντες ἑτρόμαςαν.
Iswjaelis Bullialdi nota.
(03) 'Ezxl την ΠεΊοπόνγησον ὥριιησε. Lao-
nicus, lib. 1x, et Phranzes prolixe libro yt, capite
95 e136.
(53) Πεζεστάνιον. Rerum merciumque omnis
generis forum.
($4) Λυχοστοµίφῳ. Dom. Marius Niger commen-
tar, 10, in. Europam, Lycostomium ad. Euxinum
y. tum esse in Mysia inferiori docet. Moncasiro liodic
appellari volunt. ÁArpispolim dictam esse, id est
Arpioruur. civitatem, postea. Lycostemum abostii
Istri .seu Danubii nomine, quod os Lupi significat,
aiunt, Hodie, ut et priscis temporibus oppidum
ibi situm est. In Ptolomai Tabulis Arpis a4 Pon-
tum Euxinum paulo borealior est ostio. Istri sep-
tentrionati,
τω
1101 HISTORIA BY2ANTINA. 1162
0 δὲ ἡγεμὼν ἀπάρας ἀπὸ Ἠιθυνίας $30cv. εἰς 'Aq- A tyrannus certior factus, terrestri quoque itinere
χύραν τῆς Γαλατίας, κἀχεῖ τὰς σχηνὰς πῄξας, ὁ
«5c Σινώπης Ἠγεμὼν στείλας τὸν υἱὸν αὐτοῦ μετὰ
πλείστης δωροφορίας, xal προὐπαντήσας αὑτῷ
δουλικῶς προσεχύνησεν, Ὁ δὲ ὑπεδέξατο τοῦτον
ἁσμένως, xal τὰ τῷ ἰδίῳ πατρὶ μτνυθησόµενα
τοῦτο ἀπήγγχειλε, xal αὐτὸν ὡς ὄγγελον τῶν ῥηθη -
σοµένων πάντα χατεῖπε, λέγων ᾽ ᾽Αγάγγειῖον τῷ
πατρί σου, ὅτι τὴν Σινώπην βοὺ.Ίομαι (55): καὶ
εἰ μὲν ταύτην ἐλευθέρως παράσχοι, κἀγὼ χα-
ριέντως ἁγταποδίδω αὐτῷ τὴν ἑπαρχίαν τῆς
Φι.Ίιππουπό.λεως * εἰ 0600, ἔρχομαι ταχύ. ὍὉ δὲ
στόλος διὰ τῖς θαλάσσης τῆς Ποντιχῆς ἔφθασεν ἓν
Σινώπῃ. Ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Ἰσμαὴλ ἡγεμόνος τῆς Σι-
νώπης ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ, xal ἀνήγγει-
λεν αὐτῷ πάντα τὰ λαληθδέντα παρὰ τοῦ τυράννου.
Τύραννος δὲ μαθὼν τὴν ἀνάδασιν τοῦ στόλου γεγο-
νυῖαν kv Σινώπῃ, xat αὐτὸς διὰ ξηρᾶς εἰς αὐτὴν
ὥδευεν. 'O δ᾽ Ἰσμάηλ ἀπορᾗσας ἐξηλθε τῆς Σινώ-
T$, καὶ προὔπαντῆσας αὐτῷ xal δουλιχῶς προσ-
χυνῄσας. ᾿Ἀσπασίώς αὐτὸν ὁ τύραννος ὑπεδέξατο,
χελεύσας πάντας τοὺς θῃησαυροὺς αὐτοῦ λαθεῖν, xal
ἵππους, xai ἡμιόνους, καὶ χαµήλους, xal ἄλλο εἴ τι
ἐν τοῖς αὐτοῦ ταµείοις ἐχέχτητο, xat μὴ προσψαῦ-
eal τίς τι τῶν αὐτοῦ. "Thy Σινώπην οὖν καλῶς ἐγ-
καταστῄσας, καὶ ἡγεμόνα ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ
χειροτονῄσας αὐτὸς, εἰς τὰ τῆς ᾽Ἁρμενίας ἑνδότερα
ἐχώρει. Ὁ δὲ προβῤῥηθεὶς Οὐζοῦν Χασάν ἡγεμὼν εἰς
τὰ τῆς Περαίδος ὅρια ἓπάνω ὁρέων σὺν τοῖς αὑτοῦ
διέτριδε, μὴ Eyov Ἰσχὺν Χαταπροσωπίσαι τῷ τυ-
ράννψ. Περάσας δὲ «ijv. ᾽Ἁρμενίαν, καὶ διαδὰς τὸν C
Φάσιδα ποταμὸν (36), χώρας τὰς μὲν «De, τὰς δὲ
οὐ δυνηθεὶς παρἑδράµε, χαὶ τὰ Καυκάσια ὄρη μετὰ
πολλοῦ τοῦ κόπου καὶ τῆς ὑοτερήσεως τῶν ἀναγ-
χαίων ἀναθὰς κχατῆλθεν elg Κόλχους. Καὶ δη εἰς
Τραπεζοῦντα (87) ἀνελθὼν πέμπει τῷ βασιλεῖ Τρα-
πεζοῦντος ἐκ τῶν δύο ἑλέσθαι τὸ κρεῖττον, ἡ παρα»
δοῦναι τὴν βασιλείαν τῷ τυρᾶννῳ ἄνευ ζημίας αὐ-
τοῦ τινος Ex τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ θησαυρῶν,
ἀργύρου , χρυσοῦ, χαλκοῦ xai παντοίου εἴδους
ἄλλου, δούλων τε καὶ δουλίδων, xal πάσης ἄλλης
χινητῆς ὑποστάσεως * f) σὺν τῇ βασιλείᾳ xal ταῦτα
Κάντα, καὶ τὴν ζωὴν ἀφαιρεθῆναι. ᾿Ἀχούσας δὲ
ταῦτα ὃ βασιλεὺς, ἐξελθὼν πανοιχὶ προσεχύνησεν.
"Hv γὰρ ὃ στόλος πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἀπάρας ἀπὸ
Σινώπης εἰς Τραπεξοῦντα, ἁλλά xol πολεμῶν καθ)
ἑχαστην οὐδὲν fjvusv, ἕως ὃ τύραννος διὰ ξηρᾶς
χατηντησεν. Ἐξελθὼν δὲ ὁ ᾿βασιλεὺς σὺν γυναικὶ
χαὶ τέχνοις προσεχύνησε. "Hv δὲ οὗτος Δαθὶδ ὁ
Κομνηνὸς, νἱὸς Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, καὶ ἆδελ-
eo contendit. Ismael animi anceps, opis ac cons
silii egenus, Sinope in occursum ejus egreditur,
ac submisse adorat. À tyranno comiter benigneque
susceptus, jussusque omnes thesauros suos auferre,
equos, mulos, camelos czteraque asportare, qua-
'cunque in horreis et penu. habebat, omnesque de
illis quidquam contrectare vetiti. Rebus ergo Sinn-
pensibus recte constitutis, przetore urbi uno manci-
piorum suorum inposito, Armeni: interiora petit,
Interea predictus princeps Usun-llasan Persidis |
fines inontanos eum suis occupaverat, viribusque
inferior, quam ut acie concurrere cum tyranno
posset, illic tempus transizelat. Peragrata Armenia
Phasique flumine superato, regiones quasdam
B debellavit ille, alia$ cum subigere non potuisset,
transcurrit, montem Caucasum multo labore, ciba-
riorum et necessariorum penuria artatus supera-
vit, Colcliosque devenit. Trapezuntem cum acces-
sisset, illius imperatori per nuntium borum alterum,
quod melius sibi zstimatione meliretur, eligendum
proponit : vel se salvo, omnibus thesauris suis ar-
genti, auri, eris ceterarumque rerum, servis etiam
et ancillis omnique alia supellectile integris, iu-
perium tyranno relinquere; vel cum imperio ista
omnia 194, cum vita amittere. His auditis in:pe-
rator urbe exit, illumque aderat. Classis equidem
multis jam diebus Sinope solverat, et Trapezuntem
appulsa quotidianis praeliis urbem frustra tentave-
rat, donet tyrannus terrestri profectione eo venis-
sel. Urbe itaqueíimperator uxore ac liberis comi-
tantibus excessit, et illum veneratus est. David
Comnenus appellabatur, Alexii Comnueni filius,
Joannis decessoris aui frater ; cum Lola gente sua
soceris, avuncu]js et nepotibus suis, cumque pala-
til nobilibus et proceribus , singulis supellectilem
$uam secum auferentibus, immobilibus bouis re-
lictis, Constantinopolim triremibug vectus est.
Meheinetes Trapezuntis rebus rite compositis, anno
solido ia illa expeditione transacto, reversus est.
Àuno 6970 (Christi 14602) Walachiz waivodse pcr
apocrisiarium injungit, ut ad se venerandum prom-
pte ac diligenter accedat, adolescentes quingentos
adducat, annuumque tiibutum aureorum nummo-
rum decem millia afferat. Respondet Walachus se
nuommos aureos solvendo paratos habere, adoles-
centes vero tradere non posse: impossib li porro
propius esse, ut ipse ad adorandum abeat. llis au-
ditis, tyrannus exasperatus, illustium proccrum
quemdam comile adjuncto secretario. des:ina!,
Ismaelis Bullialdi note.
(58) Thy Σινώπην foóAogat. Laonicus, lib. 1x,
Leuncl. lib. xv. Phranzes lib. 11, cap. 27. Sinope
urbs lMelenoponti ad Poniuum — Euxinum sita,
Amasig metropolit»? olim subdita. |
(26) Φάσιδω xocapór. Plasis Βαν] Colchidis.
(57) Kal 6 εἰς Τραπεζοῦντα. Comneuorum Tra-
pezuntium imperiuu annos 257 duravit, ab Alexio,
qui anno 1204 urbea Latiuis capta Trapezunti
PArRor. G8. CLVJI.
regiam sedem collocavit, ad Daxi.lem, qui anno 14601
a Mehemete imperio spoliatus est. Trapezus uibs
Lazicz metropolis, illius regionis incolse Lazi dicti.
Caucasu$ mons nolissimus est in. veterum libris,
inter Euxinum Pontum et mare Caspium excurrens
Sarimnatiam Ásiaticam ab. Albania, Iberia εἰ Col-
clide disterminat. Colchi lodie Lazi, lberi et. Al-
bani Mengrelii appellantur.
31
1103
DUC/E
NM
wendatque ut tributum afferant, exteris se pro- Α φὺς Ἰωάννου Κομνηνοῦ εοῦ προθεδασιλευχότος
specturum esse, Isti cum in Walachiam pervenis-
sent, qux» in mandatis habeban!, vaivodz nuntiant.
At ille comprehensos mortis inlumano, acerbo
turpique genere, palo per anum trans(ixos affecit.
Superato deinde Danubio copiis secum ductis in
Dystraé regionem excurrit, turbamque inÜms ple-
bis captivam in Walachiam trajecit; quos omnes
eodem mortis genere pali transfixione plecti jussit.
Finibus illis à tyranno quidam dux przfectusque
constitutus, egregio aliquo facinere fortem se ac
bellicosum approbare cupiens, ductis Turcorum de-
'eem millibus in Walachiam trajecit: cum istis Wa-
lachus manus conserit ac pugnat, et inter puguan-
dum partim internecione delet, partim vivos capit;
quos omnes eorumque ducem Hawzam acerba
pali poena damnatos necavit. His compertis ani-
mi vertigine et estu circumactus tyrannus, copias
undequaque ad centum quinquaginta militum mil-
lia contrahit: per tempus vernum Adrianopoli
profectus ad Danubil ripam venit; ibique castris po-
sitis, donec universe copizm se conjunxissent, sub-
stitit. "Walachus interea omues subditoa suos
In arcta loca silvisque obsita migrare jussit. Agris-
que vastatis pecudes cseleraque animalia ad 195
partes. interiores, Alanorum Hunnorumque fines
abegit :se vero ac exercitum intra silvas densas,
tutis locis occupatis, continuit. Àt tyranno Donu-
bium transvecto septemque dierum ilipere emen-
στείλας δὲ αὐτὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει σὺν ταῖς
τριῇρεσι παγγενεὶ μὲ ἑτέρους [ἐχύρους], θείους xal
ἀνεφιοὺς αὐτοῦ, xal σὺν τοῖς ἄρχουσι xal εὐγενέσι
τοῦ παλατίου * φέρων ὁ χαθεὶς τὰ ὑπάρχοντα αὑτου
ἄνευ τῶν ἀχινήτων. Αὐτὸς δὲ τὰ τῆς Τραπεζοῦντο,
καλῶς διοιχήσας ἑπανεστράφη χρόνον τέλειον πλη-
ρώσας el; τὴν ἀποδημίαν αὑτήν. Ἐν δὲ τῷ ,ςΦο' πἐμ-
πει πρὸς τὸν βαϊδέδα Ἑλαχίας (58) ἀποχριαιάρ:οῦ
μηνύων αὐτῷ τοῦ ἐλθεῖν Ev. τάχει εἰς προσχύνησιν,
ἔχων καὶ φέρων οὖν αὐτῷ παΐδας φ’, xal τὸ xar
ἔτος διβάµενον τέλος, ἤγουν χρυσίνους χιλιάδας
δέχα. Αὐτὺς δὲ ἀπεχρίνατο τοὺς μὲν χρυσίνους
ἑτοίμους ἔχει τοῦ δοῦναι,τοὺς δὲ παῖδας οὐ δύναται’
«b δὲ αὐτὸς εἰς προσχύνησιν χαὶ τοῦτο ἄδυνα-ώτε-
pov. Ταῦτα ἀχούσας ὁ τύραννος Πχριώθη, xal στεί-
λας ἵνα τῶν ἐπιφανῶν αὐν ἑνὶ τῶν γραµµατέων
αὐτοῦ εἶπεν, ᾽Αγάγετέ pot τοὺς φόρους, καὶ περὶ
τῶν λοιπῶν ἐγὼ σχέφοµαι. Οἱ δὲ ἑλθόντες, xai τῷ
Βλάχῳ τὰ µηννθέντα δηλώσαντες, πρῶτον αὗτοὺς
ἐν πάλοις χαθίησι, θάνατον ἀπάνθρωπον, ὀδυνηρὺ»
xai ἀσχήμονα, εἶτα περάσας σὺν δυνάμει χατέδρα-
μεν ἓν τοῖς µέρεσι Δύστρας (39), καὶ πολλὸν λαὖν
συρφετώδη λαθὼν bv. Βλαχίᾳ περάσας, πάντας τὸν
αὐτὸν θάνατον τῶν πάλων τὴν ζωὴν αὐτῶν ἑξε-
μέτρησε. Καὶ τῶν ἄχρων ἐχείνων εἷς ἀρχηγὸς
τοῦ τυράννου, θέλων δεῖξαι ἀριστείαν τινὰ, περάσας
εἰς Βλαχίαν σὺν χιλιάσι δέκα Τούρχων, χαὶ συµδΣ-
λὼν αὐτοῖς 6 Βλάχος, οὓς μὲν ἓν πολέμῳ κτείνας
s0, nec homines nec pecora occurrerunt, nulla ci- C ἕκτεινε, οὓς δὲ ζῶντας Ίγρευσε, πάντας €i τοῦ
baria, ne potus quidem, inventa. Cum vero in lo-
cum irriguum εἰ opportune situm pervenisset,
palos innumeros erectos depactosque conspicit,
fruciuum vice cadaveribus graves : in omnium me-
dio Hamzam byssinis ac coccineis vestitum palo-
que transfixum. Hoc portento tyrannus obstupe-
factus ac territus, nocte ipsa, qua castra metatus
est, (ossis cireumductis intra se continuit. Wala-
chus summo mane copias in aciem dispositas an-
te diluculum deduxit : et cum ad castrorum dex-
trum cornu casu delatus fuisset, subito in ea irru-
pit, et donec dies appeteret, Turcorum ingentem
siragem cesis innumeris edidit. Turci in tenebra-
yum caligine trepidl, nec hostem dignoscentes,
πάλου θανάτῳ, xal τὸν ἀρχηγχὸν αὐτῶν Χαμζᾶν πι-
χρῶς χατεδίκασεν. Τούτων αυνεὶς ὁ τύραννος xai
πλέρης σχοτθδινίας xal ζάλης τυχὼν, &zavtayoo
συναθροίσας δύναμιν ὑπὲρ τὰς pv χιλιάδες. τῷ
χαιρῷ τοῦ ἔαρος ἐξελθὼν ix τῆς ᾿Αδριανοῦ Ίλθεν εἰς
Δάνουδιν, χκἀχεῖ τὰς σχηνὰς πῆξας, ἕστη ἕως οὗ
nd3a ἡ δύναμις εἰς Ev σῶμα γένηται. Ὁ δὲ Βλάχος
χαὶ αὑτὸς πάντας τοὺς ὑπ αὐτὸν εἰς χλεισούρας xal
δενδρώδεις τόπους µετοικίσας, xal τοὺς χάµπους
ἑρήμους ἀφεὶς, καὶ ζώων παντοίων τὰ γένη Ev τοῖς
ἑνδοτέροις ἑλάσας ὁρίοις τοῖς πρὺς ᾽Αλανοὺς xal
Οὔννους (40), αὐτὸς iv τοῖς ἄλσεσι δασέαι χαὶ ὀχυ-
ροῖς τόποις cuv τῇ ὑπ᾿ αὐτὸν στρατιᾷ διηµέρευεν.
Ὁ δὲ εύραννος περάσας τὸν Δάνονδιν xaX ἐἑπέχεινα
mutuis vulneribus se confodere. Ubi illuxit, intra D C ἡμερῶν τόπον ἀνύσας, οὐχ εὗρε τὸ οἱονοῦν ἢ &v-
castra sua Walacbhi recepti iis se continuere. Ty-
Fannus castris tum motis turpiter recedens,et Da
nubium transvectus Adrianopolim regreditur. Λη
no 6971 [Christi 1462] classe triremium sexaginta
naviumque septem instructa, mense Septembri in
insulam Lesbum movet : terrestri vero profectio-
ne copiis secum ductis accedit. Insulam a Nico-
θρωπον fj (aov *b ευχὸν, f) τῶν τροφίμων τι ἢ
ποτίµων, Φδάσας οὖν Év τινι τόπῳ λιδαδιαίῳ καὶ
εὐθέτῳ, ὁρᾷ πάλους πεφυτευμένους µυριαρίθµους, ,
βρίθοντας ἀντὶ χαρπῶν νεχρὰ σώματα, xal τὸν
Χαμζᾶν, ὃν προείποµεν, v µέσῳ μετὰ βυσσίνων xai
χοχκίνων, ὧν ἑφόρει, πεπερονηµένων ἐν τῷ πάλῳ.
Ἰδὼν οὖν τὴν ἀπειλὴν ταύτην ὁ τύραννος ἐξεπλάγς,
Ismaelis Bullialdi note.
(38) Πέμπει πρὸς τὸν βαϊόόδα Βλαχίας. Is erat
Deaculii sive Draculie filius, Vladus seu Vladisisus
appellatus, Laonieus lib. 1x; non longe a fine. Leun-
clar, lib. xv.
(99) Δύστρας. Dystra olini Δουρόστολον λεγεών,
Burostorum, Mysise inferioris urbs ad Danubium.
(40) 'A.ldrovc καὶ Οὕγνους. Alani in Saruatia
Europza sedes babuerunt; Podolia hoie appellatur
illa regio. 0ὔννοι sunt Hungari qui Daciam 0.cu-
parunt.
1165 . HISTORIA BYZANTINA. — - 1166
xa £f; νυχτὶ φοδηθεὶς, àv ᾗ ἔπηξε τὰς σκηνας, τᾶ- Α la0 Gateluzo, qui οἱ tune. dominabatur, sibi dedi
φρους ἀνήγειρε, xal iv µέσῳ τῶν τάφρων ἔχειτο,
Ὁ δὲ Βλάχος ὀρθρίσας χαὶ τοὺς ὑπ αὑτὸν χαλῶς
συνταξάµενος, ἔτι σχοτίας οὕὔσης χατῆλθε, xal tb
δεξιὸν µέρος «οῦ φοσσάτου τυχὸν εἰσῆλθεν ἑξαίφνης,
xai ἕως πρωῖ ὑπὲρ ἀριθμὸν χατέχοψε. Καὶ πολλοὶ
τῶν Τούρχων ἀλλήλους ἑφόνενον, ἕως οὗ ἡμέρα
διλύγασε. Πρωῖας δὲ γενομένης ol. μὲν Βλάχοι εἰς
τὰς µάνδρας αὐτῶν εἰσελθόντες ἑκοιτάσθησαν * ὁ
δὲ τύραννος ἐγερθεὶς χατῃσχυμμένος, καὶ περάσας
τὸν Δάνουδιν ἦκεν εἰς ᾽Αδριανούπολιν,. Ἐν δὲ τῷ
,&2oa' ἔτει στόλον ἁπαρτίσας τριήρεων xaX διῄρεων
ἑξήχοντα xal vag C, κατῆλθεν ἐν τῇ νήσῳ Λέσδῳ
Σεπτεμθρίφ μηνὶ, καὶ αὐτὸς διὰ ξηρᾶς σὺν δυνά.
ει. Ἐλθὼν οὖν ἠτήσατο τὴν νῆσον (41) παρὰ τοῦ
χρατοῦντος Νικολάου τοῦ Γατελιούζου, ὃς ὑπῆρχεν
ἁδελφὸς Δομινίχου (43) τοῦ προηγεμονεύσαντος, τὸν
ὃν 6 ῥηθεὶς Νικόλαος κατήγαγε τῆς ἡγεμονίας xa
ἀπέπνιξεν. Αὐτὸς δὲ ἡγεμὼν κατέστη τῆς Λέσδου
τέταρτον ἄγων ἔτος ἓν τῇ ἡγεμονίᾳ. '0) δὲ Νικόλαος
ἀσφαλῶς τὴν Μιτυλήνην Ev. τε πολεμικαῖς παρα-
σχευαῖς xa ἁρμάτων πληθύῖ, xal τάφρων βοθύνων
poscit. Hic Dominici decessoris!sui quem ditione
spoliatum laqueo necaverat, frater erat, quartus-
que annus ,ab occupata dominatione agebatur.
Nicolaus equidem Mitylenes securitati prospexerat,;
machinis bellicis omnis generiB instructam ar-
malorum valido presidio firmaverat : fossis pro-
fundis aggeribusque munieraf : ejus moenibus cum
quinque militum millibus pluribusve, turbe quo-
que plebeizs, adnumeratis mulieribus ac pueris,
viginti millibus se tutabatur. Cum ab Hagiasma-
tioin insulam trajecisset tyrannus , urbemque et
insulam sibi dedi postularet, respondit Nicolaus
illas se prodere non posse, nisi preliando ipse
suique milites prius occubuissent. Hoc reddito
responso in continentem remeavit tyrannus, et
vezirum Mahmut obsidioni ac oppugnationi Mity-
lenes przfecit. Qui tormentis monia ita quasia-
vit, ut eorum pars, qua Melanudion appellatur,
couciderit: in aliis etiam locis propugnacula et
turres in solum corruerint. Oppidani bis animád-
versis.....e
xal χωµάτων ἀνορύξεσι χατασκευάσας, μέσον ἐχάθητο σὺν πολεμισταῖς πλείστοις ὑπὲρ ἀριθμὸν γι”
λιάδων πέντε, xal συρφετώδη λαὸν σὺν γυναιξ καὶ παιδαρίοις ὑπὲρ ἀριθμὸν χιλιάδων κ’. Περάσας οὖν
ὁ τύραννος ἀπὸ τοῦ "Αγιασματίου, καὶ ζητήσας τὴν πόλιν σὺν τῇ νήσῳ, ἀπεχρίνατο ὁ ἨΝικόλαης ' Qix
ἔστι δυνατὸν m&paboüvas τὴν πόλιν καὶ τὴν νῆσον, εἰ p πρῶτον αὐτοὶ molspuxi νόµῳ xvavüjcovzat,
Ἐότε πάλιν τὴν περαίαν διαδὰς ὁ τύραννος ἀφῆχε τὸν αὐτοῦ βεξίριν Μαχμοὺτ τοῦ πολιορχεῖν Mitu-
λήνην, Καὶ δη τὰς πετροδόλους σχευὰς ἀντικρὺ παραστήσας, xal πετροδολῶν τὸ ἓν µέρος τῆς
πόλεως tb λεγόμενον Μελανούδιον κατὰ γῆς ἔρβῥιφεν, ὁμοίως καὶ ἐδ ἄλλων μερῶν τοὺς mpo-
μαχῶνας xai πύργους. ὉὈρῶντες οὖν οἱ ἑντός...
Ismaelis Bullialdi note.
(4) Ἐ1θὼν οὖν ἠτήσατο τὴν νῆσον. Basius C Banc Paridis filiam Mariam, cum in lepram inci-
banc obsidionem ad annum 1457 refert, sed perpe- — disset, maritus a se non dimisit, eodemque lecto
ram, anno enim 1462 Mitylene oppugnataet de-
dita est, et tota Lesbos in potestatem Mehemetis
venit, Bosius porro asserit, Mehemelem terra cum
filio accessisse, et Luchini Catalusii nothi proditio-
ne Mitylenen occupavisse.
(43) ᾿Αδεϊφὸς ἀομινίκου. Hic Dominicus duxe-
rat uzorem Mariam, filiam Paridis Justiniani, qui
inter precipuos insule Chii opibus prestabat.
ac mensa cum ea semper usus est. Postea, cum
Dominicus in insidigs inimicorum suorum inci-
disset, etex uxoris charissimz amplexibus vi
abreptus esset, ipsa miserum nusquam deseruit,
mutuo amore maritum dilectissimuwm prosecuta,
Videndus Augustinus Justinianus in Annalibus
Genuensibus., Verum silentio transmisit, Domini-
eum a fratre suo Nicolao fuisse occisum.
a. — — PRA
3
9
E
*
* ml ane -
1161 ANONYNI 118
--
ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΣΥΝΤΟΜΟΝ.
190-1: CHRONICON BREVE
Ex Bibliothece Regie manuscripto libro.
vov. Γέγονε δὲ ὕστερον εἰς ρὗ..
Ἔτους ,cxke' παρέλαδον (44) οἱ Σαραχηνοὶ «by ἅγιον τάφον τοῦ Ἀεσπότου Χριστοῦ ἀπτ.
Ἔτους cxi παρέλαθον οἱ Φράγγοι (45) τὴν Κωνσταντίνου Ἀόλιν.
Ἔτους «ϱΨξη παρέλαθεν τὴν Κωνσταντίνου (ἐν) πόλιν ἀπὸ τοὺς Θράγτους κύριος ᾿Ἀνδρόνιχος [λαλαιο-
λόγος.
Τῷ ςωνς’ γέγονε τὸ μέγα θανατικόν({Τ).
Τῷ cuv" Ἀλθεν εἰς «bv Μωραίαν (48) ὁ δεσπότης ὁ Κανταχονζηνός.
To com Υέγονε «b δεύτερον θανατικόν.
To conf, ἐγέθείο τὸ τρίτον θανατιχόν.
To, cux Ὑγέγονε χύριον Πάσχα (49), ἀπίθανε xai 6 δεσπότης ὁ Καντακουζηνός.
Τῷ ,cex.c' ylyove «6 εἐταρτον Gavatixóy.
*H36ev 6 Δεσπότης 6 Παλαισλάγος (50) 6 Βορφυρογεννήτης kic «bv Μωραίαν.
"H36ev 6 Βρανέζης (51) δελήματι τοῦ δεσπότον, xal ἐγύρισε «bv Μώραίαν.
Δ. M. Α. 6.
6597 1089 — Argos metropolis facta. Joannes, qui ei Ecclesie tunc Ρδδγαί, ad metropolii» digal-
tatem provectus est , octogesimumque thronum seu locum obtinuit, qui ad centesimum
septimum deinde depressus est.
6895 141487 . Benctum Dátoini sepulcrum eecupaverunt Saraceni.
6114 1905 — Franci Constantinopolim 6ceéeparerunt.
6768 1960 — Dominus Andronicus Paleologus Constantinopolim, expulsis Francis, cepit.
6856 13548 — Magna pestllentia grassata est.
0857 1549 — Despote Caetacozenus in Moreats profectus est.
6880 1579 . Senda pestilentia,
6882 1574 Tertia pestilentia.
6888 1530 — Festo Paschatis deapota Cantacusenus e vita migravit.
6896 — 1588 Ουσία pestilentia.
Despota Palzeologus Porpliiyrogenitus In Moream accessit.
Branezis in Morean: venit, eamque ex voluntate Domini peragravit.
Τὸ "Άργος (85) véyovs µητρόπολις ἓν ἔτει ςφἰιζ. Ἰωάννης fv ὁ ἀναδιδασθεὶς μητροχολίτης εἰς vq θᾳ-
Ismaelis Bullialdi note».
(43) Τὸ "Αργος. Hoc ab imperatore Àlexio Com-
neuo factum, qui anno 1081 regnare coepit. Codi-
nus in Expesitione thronorum ab imp. Andronico
seniore farta, Ὁ "Άργους xat αὑτὸς ππ’ Ov, ρε’ γέ-
Ύονε Argorum meiropolita cum octuagesimus octavus
esset , ad centesimam quintam. sedem — depressus
est.
(44! HapéJAa6oy. Contigit Octobris die 2 deditione
Ilieroaolyma facia, postquam obsessi obsidionem
14 dierum. tolerassent, Saladinus aute receptam
Hierosolymam J»lii die 8$ Guidonem regem prz-
l o victum ceperat.
(45) Παρ. οἱ Φρά]Τοι. Error hic admissus est ;
^ eontiyit enim Christi anno 1204, mundi 6712.
(46) Παρέ.. τὴν Κωνσταντίνου. Ab Andronico
Palseologo impossib le est ereptain fuisse Latinis
Coustantinopolim, cum bimulus tantum tune fue-
rit, ut notavit Gregoras lib. iv,.qui Cesarem Ale-
xium Stratezopulum urbem astu ac. quorumdam
proditione occupavisse quoque decet. Error etiam
in numeris deprehenditur : verura siquidem est
anno Cliristi 1902 Latinos urbe exactos fuisse;
anno vero 1260 ca»pit Micliae] Palzologorum pri-
mus.
(47) Μέγα θανατικόν. θανατιχόν vulgo hodie
dicitur ro peste et morbis contagiosis.
(48) "HA0sv. εἰς τὸν Μωραίαν. Hic Cantscuzenus
Manuel appellabatur, eratque Joannis Cantacuzeni
imp. (ilius. Pbrauz. lib. t», cap. 10.
49) Γέγονε κύριον Πάσχα. Pascha feit sono
illo Martii 25, cyclo lunz 13, solis 47, literis À
G. indict. 5.
(50) 'O δεσπότης d Παλαιολόγος. Ts erat Theo-
dorus Porphyrogenitus, Joannis imp. filius, Manut-
lis frater. Plirags. lib. 1 cap» DEN
a9 ο Βραγέζης. Adeundus Phranzes, lib, 1, 6Ρ.
1169
." CHRONICON BREVE. | | i10
Ἔτους qul C παρέλαδεν ἡ ἐκλαμπροτάτη ἡμῶν ἀφεντία τὰ ᾿Αναύπλι (52).
Τῷ ςωιιθ’ ἔτει γέγονε τὸ πέµπτον θανατικόν.
Τῷ αὐτῷ ἔτει ἦλθεν 6 Ἡρανέζης εἰς τὴν Λακεδαιμονίαν, καὶ τότε εἰς τὸ Λέοντος, xat ἠνώθη μετὰ τοῦ
Ἡρίγχιπος, xat ἀπήγασιν καὶ ἐπῆραν τὴν ΄Αχουδαν (53) τῇ Κυριαχῇ τῆς Τυρινῆς. ]
Τῷ δ αὐτῷ ἔτει ἑχατέδηχεν χύριος Δημήτριος 6 Ῥὰλ (54) μετὰ φοπάτον τοῦ Λέοντος (55), χαὶ τῶν
ἸΑλδανιτῶν, xat ἐπίασεν τὸν Πρίγκιπα μηνὶ Ἰουνίῳ δ’, καὶ τῷ Δεκεμθρίῳ μηνὶ Ἡγοράσθη.
El; τὰ ατὶιδ ἐσυμφώνησεν (56) ὁ δεσπότης τοῦ Μωραίου μὲ τὴν ἀφεντίαν µας. Καὶ ἔδωσε ὁ δεσπότης
τῆς ἀφεντίας µας τὸ "Αργος xal τὸ θερµίσον, Kal fj ἀφεντία µας ἔδωσε τοῦ Δεσπότου τὰ ἩΜέγρα, χαὶ τὸν
πύργον τοῦ Μυλοποτάμου.
Τῷ ς9έ ἔτει ἦλθεν ἆ Γιαγαυπασᾶς (57) καὶ ὁ Μουρτάσης μὲ τὸ φοσάτον τὸ Τουρχικὸν χιλιάδες £ μηνὶ
Ἰουνίῳ β’ εἰς τὸ “Αργος ἡμέρᾳ Σαθδάτου, xai τῇ Κυριαχῇ ὥρᾳ P', ἐπῆραν αὐτὸ, καὶ Ἰχμαλώτισαν τὸν
λαόν. Καὶ τῇ xa' τοῦ αὐτοῦ μηγὺς λθον εἰς τὸ Λέοντος καὶ ἐπολέμησαν. Kal τὸν αὐτὸν καιρὸν εὑρέθη εἰς
τὸ ᾽Αναύπλι Δοῦκας ὁ Ἐπικχερνός,
Tip |«Ὁζ’ γέγονε τὸ ἔχτον θανατικόν.
Τῷ ,c2x' παρἐλαδεν ὁ δεσπόεης (93) Πορφυρογέννητος τὴν Κόρινθον, xaV τὴν καστελλανίαν αὐτῆς, ἀπὸ
τοὺς Φρερίους 'Póbou μηνὺς Ἰουνίου iU.
Τῷ ςΌιε ἔτει ἀπέθανεν ὁ δεσπότης ὁ Πορφυρογεννήτης.
TQ «ςΌιη ἔτει γέχονε τὸ ἕδδαμον θανατικόν. TQ αὐτῷ ἔτει ἀπέθανε χύρις Μανουὴλ 6 μέγας
δοῦχας.
A.M. A.C.
6897 1389 Iilustrissima dominatio nostra (id est, respublica Veneta ) Nauplium occupavit.
6899 1991 -: Quinta pestilentia. |
| Eodem anno Lacedemonem venit Branezis et in. urbem Leontarim, cum principe
junctus , Acuvam copias ambo duxerunt, eamque Dominica Tyrophagiz , seu esus
caseorum, id est, Quinquagesimz, ceperunt.
Eodem anno Demetrius Raoul cum exercitu ex Leontariis et Albanitís collecto Junii
die 4 principem oppressit, et inense Deeembri proditus est.
6902 1594 More: despota- foedera pactus est cum. dominis Venetis, iisque Argos et Thermisum
concessit ? qui ei vicissim Megra et Mylopotami turrim donaverunt.
6905 1597 Jacupes Bassa et Murtasis cum exercitu sexaginta millium Turcorum Junii die 9 Sab-
bato Argos venerunt. Postridie Dominica urbem ceperunt, incolasque manicipa ceperunt.
Kjusdemque mensis 21 Leontarim venerunt eamque ezpugnarunt. Eodem tempore Ducas.
Epicernus Nauplii agebat.
6907 1399 Sexta pestilentia.
6912 1404 — ldem despota Porphyrogenitus Corinthum ejusque regionem a Rbodig militi: equiti-
bus recepit Junii meusis 14.
6915 1107 Despota Porphyrogenitus obiit.
09138 1410
Septima pestilentia. Morlem obiit dominus Manuel magnus dux.
Ismaelis Bullialdi note
. (852) Αγαύπ.ι. Nauplium olim Αργείων ἐπίνειον.
llodie appellatur Napoli di Romania. DE
(53) "Αχουδαν. Phranzes hujus loci meminit lih.
in, cap. 22. Acuva seu AecumDa in. Helidis medi-
terraneis, olim Hypania appellata, Peloponnesi urbs,
Tyrophagiz Dominica fuit illo anno Februarii T,
Paseha Martii 28, cycl. lunz 2, solis 26, littera C.
Kodem auno Thessalonica a Bajazite capta. Ducas,
cap. 13. B
54) Δημήτριος ἆ "Pd. Pheanzes de Joanne
Raule, quem Georyium etiam Raulein appellarat, et
de Michaele Raule, lib. i11, cap. 26 et 28, mentio-
nem facit; ex eadem forte gente erant ae llle qui
Apocauchum occidit. .
(55) Tov Aéortoc. Vulgo Leontarium et Leonta-
H: Μεγάλη ἱπόλις olim. appellata. At in tabulis
geographicis, Leontari longe a Megalopoli versus
Occasum distat, Albanite sunt Albani Peloponnesum
incolentes, ut ad Duca caput 92 ostendimus.
(56) ᾿Εσυμφώνησε». Ubi locus ille Tbermisus
appellatus in Graecia sit, mihi iucompertum. Mylopo-
tami turris, de qua hic fit mentio, pariter wibhi
iucoguita ; castrum insulz Creie hoc loco esse
intelligendum, non facile persuadeor , cum in Pe-
loponneso situm esse locum illum aut in Attica
oporteat. Megra Megara olim appellata, locus est.
in Attica ad sinum Saronicum, vulgo Golfo d'E-.
ina.
d (57) 'O0 l'iayovxacac. Adeundus Phrauzes, lib.
1, cap. 90.
(58) llapéAa6sv ὁ δεσπότης. Jacobus Bosius,
lib. ww Histor. militie et religionis Hierosolymitana,
tradit Dominicum de Alemania cam "Theodoro
Porphyrogenito, nomine collegii et societatis mili-
tie Hierosolymitan:e, pepigisse et de lite transe-
gisse, qux inter Theodorum et Rhodios orta erat;
venditionis causa a Theodoro facta ; qui despotatun.
Peloponnesi, Corinthi et Lacedzemonis collegio Rho-.
dioram vendiderat anno Christi 1297, duin magnus.
magister erat Philibertus de Nailaceo. Liti hac
conditione finis impositus, ut Rhodiis ducatos. au«
reos supra quadraginta sex mille quingentos, soria
ac usurarum nomine, solveret Theodorus : et ifa.
Corinthum ejus Castellaniam, Calauretam ejusque
agrum ipsi redderent Rhodii. Actum refert Bosius
anno 1404, Aprilis die sexta. De Peloponnesi vendi-
tione Phrauzes libro primo capie- vicesimo, qui
Tiüeodorum Spartam, non totam Peloponnesum,.
Rhodiis vendidisse scribit.
1171 ANONYMI 11:2
To ςὉχΥ ἔτει $00ev. χύριος Μανου]λ 6 βασιλεὺς (59) ὁ Παλαιολόγος xai ἔχτισεν 35 Ἓξιμί-
λιον μηνὶ Mato, xal μην) Μαρτίῳ } ἡμέραᾳ τοῦ µεχάλου Σαέθάτου ἐπίασεν τοὺς ἄρχαντας τοῦ Μω-
palo.
Τῷ ,c2rc' vírovs τὸ ὄγδοον θανατικόν.
Τῷ αὐτῷ ἔτει av καὶ οἱ ᾽Αναδαρεζοὶ (60) εἰς τὴν Ταθίαν.
Tip ,c2x9' ἠνέρᾳ € Δεχεμδ[ίου (z^ ὶγένετο χειμὼν φοδερὸς, αλῆθος βροχῆς, χρὶ συνοχὴ βροντῶν xal
ἁστραπῶν Ev τῷ ᾽ΔΑναύπλι, καὶ ἐχάλασε ὁ Νάρβηχας (61) τοῦ ἁγίου ᾿Ανδρέως, xal Ἠνεῴχθησαν αἱ πύλαι
τῆς ἐχχλησίας, xal μνημεῖα ἠνεῴχθησαν, xat fj κάµπανα ἔπεσεν, καὶ σημεῖα ἐγίνοντο εἰς τοὺς τοίχους
καὶ εἰς τὰς πύλας ὡς ἀπὸ ξίφους.
198 Τῷ ,q2x0' Exec νεµέσει ιδ’ Ἰανουαρίου να ἡμέρᾳ Y! Σιγουντονάνης (63) Enlaxozoc Λατίνων μετε.
κόμισε τὰ τίμια λείψανα τοῦ ὁσιωτάτου Πέτρου ἐπισχ/που Ναυπλίου xat "Άργους ἀπὸ τοῦ Άργους εἰς τὲν
ἐπισχοπὴν Ναυπλίου. Φασὶ δὲ οἱ ἐκχεῖσε εὑρεθέντες, ὅτι ὅταν ἤνοιζαν aiv. ἅγιον τἆφον ἐχεῖνον ἐγένετο
αε σμὺς ἐν τῷ τόπῳ, καὶ ἐξῆλθεν εὐωδία πλείστη, xaX ἐπλήρωσε τὸν χῶρον xal τὸν ἀέρα. Καὶ ὁ τάφας
πεπ) ηρωµένος φωτός. Καὶ τὰ τίμια λείφανα σεμνῶς χαταχείµενα, ἃ xal λαδόµενοί τινες τῶν πιστῶν ἑχί-
νοντο π)εῖσται ἰάσεις.
To ,c2 ἔτει τῇ δευτέρᾳ τῆς διαχαινησίµου (65) γέγονεν ὁ μέγας σειομὸς, xal εὐθέως ἤρξατο εἰς τὸν
Μωραίαν σποράδην λυµαίνεσθαι τὸ θανατικόν.. ..
Τῷ,ςθλα Mat x9' Άλθεν Τοῦρχος ὁ Τουραχάνης (04) μετὰ φοσᾶτου εἰς τὸ Ἑξαμίλιον, καὶ ἐπῆρεν
αὐτὸ, xal ἐχάλασέν το. Εἶτα ἦλθεν εἰς τὴν Λαχεδαιμονίαν, εἶτα εἰς τὸ Λέοντο:, εἶτα εἰς τὸ Γαρδιχὸν, εἶτα
εἰς τὴν Ta6íav. Καὶ ἐχεῖ ἔχοψαν τοὺς ᾽Αλδανίτας Ἰουνίου ε’.
A.M. Α. 6.
6925 1415 ΌὈοιπίηας ἑπιρογαίου Manuel Palaologus iu. Moream venit, et Hexamilium mense Malo
refecit. Martii die $0 magno Sabbato Morez principes subegit.
Octava pestilentia.
Eo.lem auno Anavarezi Tabiam venerunt,
Decembris 17, feria & , immanis ac horrenda procella Nanplii orta est; vis imbrium
tonitrui et fulgetris eontinuis immista sancti Andrez Narthica dejecit. Templi valvae et
sepulera aperta fuerunt ; campana cecidit : in parietibus et portis vestigia gladio impacto-
rum ictuum apparuerunt.
199 Indictione 14 Jauvarii 21 feria 5, Siguntonanis f.atinorum episcopus, sanctissimi
Petri Nauplii et Argorum episcopi, pretiosas reliquias ab urbe Argis Nauplium, quz epi-
scopalis sedes est, transtulit. Qui tum illic prasentee adfuerunt, asseruerunt terram,
cum sanctum monumentum illud apertum fuit, motu concussam fuisse. Odor eiiam sna-
vis admodum dimanavit, locum illum et totum aerem complevit : et monumentum lu-
minibus splendere visum est. Pretiosm reliquie in honesto et venerando loco de-
posite sunt ; quarum particulas cum fideles aliquot aecepissent, plurimi illis sans-
t sunt.
Feria 2 hebdomadis Diacznesimz, id est, postridie Paschatis," magnus terrz motus
contigit, statimque per Moreaim pestis grassari passim coepit.
Maii 99, Torachanes, Turcorum dux, cum erercitu ad Hezamilium processit, ex-
pugnatumque dejecit. Inde Lacedemonem profectus est, deinceps Leontopolin, Gar-
dieum οἱ Taviam, ubi Junii die 5 Albanitarum copias cecidit.
6926 9418
0929 112)
06929 μι
6930 1423
0031 — 1493
Ismaelis Bullialdi note.
(59) Mavovi ὁ βασιλεύς. Vide qua notavimus
ad Ducs cap. 20,
(60) Ἀναθαρέζοι. Abarinos forte intelligit. Aba-
rinus autem. est Pylus antiqua. Nestoris patria. Si
quis vero' Navarenos e castro Navarino, quod aJ
promontorium Zonchio vulgo appellatum situm est,
intelligere voluerit, per me licet, Τάδ.α seu Avia
23 sinum Messeniacum. vilgo golfo di Corone.
(61) 'O Náp8nxac. Joannes Meursius in Glossa-
vio aliquot auctorum locis. ostendit, Nartbica lo-
cum esse exira. eccle iam, ubi stabant οἱ áxpoope-
vot, id est ousculiantes, quiinter quatuor peniten-
tium ordines. numersbantur. Suidas, Πρόδομος ὁ
µάρθηξ. Ἐτύγχανε ou ἐν τῷ προδόμῳφ τοῦ ἱεροῦ,
iu vestibulo templi. Phavorinus : Νάρλτξ σηµαίνει
δύο τὸ» τῆς ἐκχλησίας νάρθηκα xal γίνεται παρὰ
«b νέρθεν εἶναι του ναοῦ. Jtem ; Νάρύηξ παρὰ «b
χέρθεν, ovv κάτωθεν τοῦ ἄμδω,ος χεῖτθαι. Nar-
thoz duo significat, ecclesim Narthecem :et vox
ila νέρθεν, qua infra significat , eo. quod infra tem-
plum, videlicet infra ambonem seu suggestum | Nar-
(λεν collocatus. sit.
(62) Ztyovrtorárnc. Forte secundus Nonus; gens
Nanorum patricia apud Venetos omnibus nota.
(63) Τῇ δευτέρᾳ tnc διαχαινησίµου. Fuit boc
anno eyclus solis 5, littera D, lunz 17, indict. 15,
Ergo Pascha Aprilis 12, feris 2, Diacenesimz beb-
domadis Aprilis 413, postridie Pascha:is.
(64) 'O Τουραχάνης. Idem Phranzes libro primo,
capite 44. Γαρδιχόν duplex in Peloponneso : nnum
a! sepientrionem et ortum prope Pellenen : alte-
rum ad occasum et. meridiem ad fluvium Melana,
non longe a Leontario vel Leontopoli; de boc altero
hic locus accipliendus est. Καρδιχαν Laonicus
eam appellat libro nono.
113 CHRONICOÓN BREVE. 18
Ty c2 ἐπῆραν οἱ Μουσουλμάνοι (65) τὴν 8scoalovixnv.
To (C210 ἔτει γέγονεν τὸ ἔννατον fBavatiuxóv.
τῷ «ςΌμζ' ἔτει γέγονεν ἡ λεγομένη η’ σύνοδος (66) ἡ Ev Φλωρεντίφ.
Ti ςὉνβ' ἔτει νεµήσει ὅ (67) Δεχεμδρίου x' Έλθεν ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως χύρις Κωνσταντῖ-
vos δεσπότης ὁ Παλαιολόγος, xal παρέλαδεγ την αὐθεντίαν τοῦ Μωραίως. 'O δὲ ἁἀδελρὺς αὐτοῦ
χὖρις Θεόδωρος ὁ Πορφυρογέννητος, ὁ δεσπότης Μωραίως, ἀπῆλθεν εἰς τὴν Κωνσταντίνου πό-
Atv, ἵνα γένηται βασιλεύφ. Καὶ ἀπέτυχεν τοῦ σκοποῦ ἑδασίλευσε γὰρ. χύρις Ἰωάννης ὁ ἀδελφὸς
αὐτοῦ. -
Τῷ ,£2vf' ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ἕκτισε τὸ Ἐξαμίλιον (08): χύρις Κωνσταντῖνος MaAatoXóyoc ὁ δεσπότης
Μωραίου * ἑπαρέλαδε δὲ 6 αὐτὸς τὰς θήδας τὰς ἑπταπύλας, xal ἐκούρσευσε µέχρι Αιδαδείας, χαὶ Ζητου-
ν΄ου, xai τοῦ τόπου τῶν ᾽Αγράφων (69).
Τῷ ,c2ve' νεμήσεως ν ἦλθεν εἰς τὴν Ἱόρινθον ὁ ἁγιώτατος μητροπολίτης χύρις Μαλαχίας μετὰ τὴν
κοίμησιν τοῦ ἁγιωτάτου Μάρχου (10).
Τῷ «ς«Ὃνυ ἔτει τοῦ χόσµου τῆς δὲ θείας σαρχώσεως auge Δεχεμθρίου Υ ἡμέρᾳ Σαθδάτῳ (I) ἤλθεν
μετὰ φοσάτου α,ξ Τοῦρχος Ἄμηρᾶς ᾿Αχμάτης ὁ ᾽Αμωράτης el; τὸ Ἑξαμίλιον Κορίνθιον. Καὶ τῇ ἄλλῃ
ἑρχομένῃ παρὰ κ’ ἑσπέρα ἤρξατο τοῦ πολέμου; καὶ δι) ὅλης τῆς νυχτὸς γενομένης ἰσχνρᾶς τῆς μάχης, τῷ
πρωϊῖ ἄφθη ὁ τεῖχος παρὰ τῶν ἐπιθούλων, xat ἑτράπησαν εἰς φυγὴν οἱ Ῥωμαῖοι, xat ἐσάδησαν οἱ Τοῦρ-
xot, xat ἑδιώκονάν τους, xai οὓς μὲν ἀνεῖλον, οὓς δὲ ἠχμαλώτισαν xal ἑπῆραν ἄπειρα πλήθη, καὶ
ἅρματα, xal ζῶα, xol χρήματα» εἶτα ἀπῆγαν εἰς τὰ βασιλιχὰμ εἶτα εἰς τὴν Βοτζῆτζαν, xal ἑνέ- —
πρησαν αὐτὴν, χαὶ ἠχμαλώτευσαν. ὅμαίως. Καὶ εἰς τὴν Πάτραν, χωρὶς τὸν Κουλἀν, ἔστι δὲ xol τὰ πέριξ.
τούτων. Καὶ ἐγίνετον ἡ αἰχμαλωσία πολλὴ σφοδρὰ, καὶ οὕτως ἑστράφηκεν.
Τῷ ς3νθ' ἔτει ἑτελεύτησε (72) ὁ ᾽Αμηρᾶς ὁ-᾽Αμωράτης, χαὶ ἔλαθεν τὴν ἀφεντίαν ὁ υἱὸς αὐτοῦ 6 Τζαλα» -
A.M. A.C.
6958 — 1420
6959 1451
6947 1439
6952 1443
Masulmani Thessalonicam occupaverunt. .
Nona pestilentia.
Synodus octava Florentiz celebrata.
indicione 7, Decembris 20, dominus Constantinus despota Paleologus Con-
stantinopoli in. Moream venit, cujus dominium adeptus est. Dominus vero frater ip-ius-
Theodorus Porphyrogenitus Mores despota Constantinopolim, ut imperator renuntiare-
tnr, profectus, voti compos factus nom est: ipsius enim frater. dominus Joannes re-
gnavit.
Mense Martio dominus Constantinus Paleologus Merex despota Hexamilium refecit,
Thebas heptapylas, id est, septem portas babentes, occupavit :. bibadiam, Zetunium-
et Agraphorum agrum usque excurrit.
Indictione 40 sanctissimus metropolita dominus Malachias, postobitum sanctissimi»
Marci, Corinthum venit,
Decembris die δ΄ Sabbato, Turcus Amires Ahmetes Amorates ad Bexamilium Corin-
thium secum ducto sexaginta millium militum exercitu profectus cst. Postridie sub
vesperam oppugeare copit : eumque tota nocte non cessasset valide- velhementerque -
pugnare, appetente die in murum subierunt obsessores. Tum Romsis in fugam effusis
intraverunt: Turci, et fugientium tergo instahtes, alios occiderunt , alios, quorum- ^
ingens multitudo fuit, captivos ceperunt, currusque, animalia et omnia impedimenta.
Inde Basilica abierunt, et deinceps Bozizam, quam in servitutem incolis abductis in.
cenderunt,. Patras etiam, agrosque circumjectos, et praeter Culam, castra. occuparuni,
quamplurimos secum abducentes captivos revers! sunt.
Amiras Amorates obiit, imperiique habenas susceoit fllius ejus Celebis : qui ἵπιρο-.
6952 1444
0955 1446
6959 1151
Ismaelis Bullialdi noto.
(63) Ἐπῆραν οἱ Μουσουλμάνοι. Phranzes, libro (69) 'Aypdgor. Forte intelligit ἄκρον ἄθω, qui
ἀκράθων eliam dicitur. Videnda quae supra cap. 324
notavimus de Erisso vel Jerisso urbe.
(10) De hoc Marco verba faeit Poranzes, lib. i, .
cap. 18.
(71) Δεχεμδρίου 1 ἡμέρας Za66dcov. Phraur. lib. .
ri, cap. 19, Novembris 2/ Morateia ad Hexainilium
accessisse dicit, Decembris 10 occupavisse. Adeun-
da not nostra. ad Ducze caput 52. Ahinetes Mora-
tes a nullo alio vocatur. Cula loeus in Laconica
seu Spariana ditione, cujus Phranzes loco citato.
memiuojt. Buziza est, qua aliter Vostica appellatur,
Achaiz urbs gium olim appellata ad siuum Co-.
rinthiacum, nunc Go/fo di Lepanto.
(12) ᾿Ετελεύτησε, Phranzes, lib. ni, cap. 2, et
cap. 17, ubi de anno, mense et diecaptae Constan.
tinopo!eos, 699J, Maii 29,
secundo, capite,nono; Ducas, copite vicesimo.nono,
(66) Ἡ Asryopérn m' σύνοδος. Si Florentina
synodus octava est. oecumenica, ες antiquarum
numero delenda erit, vel que. sub Irene el ejus
ο Constantino anno 787 Nicgezs seeunda habita
est : vel Constantinopolitana celebrata anno 869
ad dirimendam controversiam lgnatii et Photii, iui-
perantibus Jasilio et Constantino, vel Florentina.
qecumeniea nona appellanda, non octava.
(61) Νεμέαει Q. Quia conpit indictio i:peratoria
septima die Septeuibris preteriti 24. D. ilia Palaco-
logorum profectione adeundus Phrauzes, libro se-
cundo, cap. 18.
(68) "Ἔκτισε τὸ Ἐξαμίάιον. Ducas, cap. 32.
Thebe heptapyle sunt in Boeotia. Libadia, Achaia
olim dicta.
1155 ANONYMI 1176
πῆς, xal παραλαθδὼν τὴν ἀρχὴν ἔχτισεν τὸ Νεόχαστρον, καὶ ἤρξατο ζητεῖν τὴν Κωνσταντίνου πόλιν. Atz-
λύσας δὲ τὴν εἰρήνην συνἠθροῖσε πλῆθος ἄπειρον, xat στρατὸν συνάξας διά τε ξηρᾶς xai θᾳλάσση-. Παρ-
εχάθισε τὴν πόλιν ἐν συγχλεισμῷ * ἤρξατο πολεμεῖν αὐτὴν. Μηχανήματα δὲ πολλὰ χατασχευάσας, χαὶ
σύνταξιν συγχροτήσας πεζῶν wal ἱππέων, καὶ «hv θάλασθαν τοῦ λιμένος πληρώσας πλοίω», συγχροτεῖ
πόλεμµον ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Καὶ παρέλαδεν αὐτὴν μηνὶ Mol x9 ὥρᾳ Υ τῷ ««Όζα ἔτει νεµή-
σειος α’.
To c £8 ἔτει μὲν ὃ μηνὶ Malo κθ ἐφάνη ἁστὴρ (75) ἐν τῷ οὐρανῷ ἀνατέλλων, ἐχθλύζων ὥσπερ χα-
πυὸν εἰς μΏχος ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. . -
To ,c2Qb ἔτει νεµέσει ὃ μηνὶ "Llovvi παρεδόθη al; τὰς χεῖρας τῶν Μουσουλμάνων ἡ πόλις t0»
᾽Αληνῶν.
τῷ ,c269 ἔτει νεµέσει UO ἐγένετο λεῖψις xal ὑστέρησις πάντων χαρπῶν, xal ᾖσθιαν ὁ λαὺς Ex. τοῦ
λιμοῦ βοτάνας, χλόας, ῥίζας, Ὑιγάρτας, &xpóbpua. "φερε δὲ τὸ πεντάλιτρον τὰ αἴτος ὑπὲρ X, xai
οὐχ εὑρίσκετο.
TQ ςΌξς' μη Meto ἆλθεν ὁ ᾽Αμηρᾶς ὁ Μεχέμετ Τζαλακῆς μετὰ φοσάτου αα, &' cl; τὸν Μωραία»,
xai παρέλαδεν τὴν Πάτραν τὸ) Μουχλὶν (74), xai Λὐγούστου εἰς τὰς c' καρέλαδεν «hv. Μόρινθον.
Tip ςᾷση ἔτει ᾖλθεν ὁ αὐτὸς ᾽Αμηρᾶ; τὸ δεύτερον εἰς τὸν Μωραίαν, xat παρέλαθε τὸν Μεζηθρᾶν,
καὶ ἐπῆρε τὸν χύριν Δημήτριον (75) τὸν δεσκότην aov. τῆς βασιλίφαης χαὶ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν
ἐπῆρεν εἰς τὸ Σαράΐ μηνὶ Μεῖῳ λ’, νεµέσει C.
Ti ςὍια ἔτει μηνὶ Απριλίῳ Υ (76) ἡμέρᾳ Κνριαχῇ τῶν Βαΐων ἑπαρέδωσαν οἱ ᾿Αργεῖοι «hv. χώραν
τοῦ "Άργους εἰς τὰς χεῖρας τῶν Τυύρχων, xai τῇ xe' τοῦ Ἰουλίου μηνὸς, ἡμέρᾳ β΄ ἐξῴχησαν αὐτοὺς οἱ
Τοῦρχοι ἀπὸ τὸ) "Apyo;, xai ἐξώρισαν αὐτοὺς σὺν γνναιξὶν xal τέκνοις εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Καὶ
τῇ πέµπτῃ τοῦ Αὐγούστου παρέλαθον οἱ Βενετιχκοὶ 9b αὐτὸ "Αργος.
T ,c2o8' ἔτει συνήθροισεν ἡ αὐθεντία τῶν Βενετικῶν στρατὸν διὰ ξηρᾶς χαὶ θαλάσσης, ἱππέων, xal
πενῶν, xal πλοίων πλείστων εἰς τὸ Ανσύπλι, καὶ τῇ πρὠτῃ τοῦ Σεπτεµθρίου , ἀπῃλθεν εἰς τὸ Ἑξαμί-
λιον, καὶ ἤρξαντο χτίνειν xai τειχεῖν αὐτὸ ξηρέμόολον * xal ἐπολέμιςον καὶ τὴν Κόρινθον. Καὶ γενοµέ-
v5; ἔριδος διὰ µέσων αὐτῶν διελύθη f) σύναξις (17).
A.M. A.C
rium adeptus Neocastrum exstruxit ; eospitque Constantinopoleos subigendz rationes
inire. Pace taque violata, multitedinem infinitam coutraxit : conscriptoque ezercitu,
lerra marique urbem per ambitum obsidione cinxit. Oppugnationem deinde multis
machinis admotis cepit. Acie itaque peditum ac equitum instructa, portuque navigiis
occupato, ab wtraque parte expugnare aggredilur; tapdemque Maii 29, hora S, auno
6961, indict. 1, urbe potitur.
ludietione 4, Maii 29, cometa in cado appa:uit, qui yer multos dies velut famum
protensuim emittebat.
Mense Junio Athenz in Turcorum potestatem devenerunt.
Frugum omnium penuria laboratua : plebs urgente fame herbam, gramen, radices,
aciboos glaudeasque ,vescebatur. Panis qui vix reperiebatur, libre quinque pluris nummis
triginta venierunt,
900 Anse Maio Amiras Mebemetes Celelii cum exercita sexaginta millium militum
Moream ingressus Patras ei Muchlin. cepit. Augusti deinde 6 die Corinthum occupavit.
Awiras ipse in. Moream iterum movit, Mesithrau cepit ; dominumque Demetrium
despetam cus) regina ejus uxore et filia captum Maii die 30, indictione 7, Constanti-
nopolim in Saraiuu trausiulit,
Aprilis mensis die 5, Dominica Palmarum, Argivi regionem suam "Turcis dediderunt,
εἰ Julii die 25, feria 2, Turci eos cum uxoribus et liberis Argis Constantinopolim
!ransportarunt, habitationenique eis assignarunt. Augusti die 5 Veneti Argos ceperunt.
Veneta respublica terra marique exercitum peditum equitumque navesque plurimas
Nauplii contraxit, dieque Septembris 4 ad Hexamilium exercitus aecessit, quod in par-
libus mediterraneis zdifirari coeptum. Corinthus deinde oppugnata est: ortaque iu
exercitu discordia ac dissensione ab iucaspto cessatum.
Ilsmaelis Bullialdi nota.
6961 1452
6964 1456
6960 1158
6968 1460
06971 1162
6972 1461
(13) 'Egáyn dc cip. Historia Musulmanica visum
narrat cometam cui duabus caudis, binos visos
interpretantur, anuo Hegira 860, qui coepit auno
1455, Decembris 11, feria 5.
(14) Τὸ Moby Aw. Phranzes Mocllion appellat,
lib. 1:1, cap. 22. Tegea olim appellata Arcadi
urbs. Maii b Mehemetem in Peloponnesum ven sse,
ei Augusti 6 Coripihum recepisse adnotat Phian-
165.
c-— 0
(15) Τὸν xópw Δημήτριο". Phranzes libro
tertio, capite 24. Mesithra est Laced:emon.
(76) 'AzpriAq 1. Anno illo eyclus lonas fuit 4,
solis 16, littera B, ergo Pascha Aprilis 10, et Kupi-
xh τῶν Batov Aprilis, ut hic adnotatur.
(17) Poranzes libro tcrtio, capite 27, Venetos
hoc auno. Monembasiam, Laconiez urbea , olim
Epidaurum, nunc Malvasia, occupasse tradit, in-
sulaiuque Lemnua.
1177 CHRONICON BREVE. 1173
Τῷ ,€ 20€ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ἦλθεν ὁ ᾽Αμπάρ-Μπεκυς μετὰ πλείατου λαοῦ xal τεχνιιῶν, xal ἔχτισεν
τὸν πύργον τοῦ "Αργους, καὶ ἔλαδεν φύλαξιν, xal ἐκβάτησεν αὐτὸ.
Τῷ ,c2ow ἔτει νεµέσεως η’ ἆλθεν à. ᾽Αμηρᾶς σὺν στρατοῦ πλείστου ἱππέων καὶ πεζῶν, χαὶ πλοίων διὰ
θαλάσσης τριακοσίων & μικρῶν, καὶ μεγάλων εἰς την Εὔριπον (18). Καὶ ἐπολέμιζεν αὐτὴν ἡμέρας καὶ
νύχτας μετὰ μηχανημάτων πολλῶν ἀπὸ Ἱουνίου ιβ ἕως Ἰρυλίου κβ. Καὶ τῇ «ff Ἰουλίου ἡμέρχ πἐμπτῃ
παρέλαθεν αὐτὴν à αὐτὸς ᾽Αμηρᾶς ὁ Μεεμέτης Ἰζαλαπῆς μετὰ αἱματοχυσίας πολλῆς χαὶ µάχης ἰσχυρᾶς.
Απέθανεν 6b πλῆθος ἄπειρον ἀμφοτέρωθεν. Καὶ οὕτως ἑπαρέλαθεν καὶ την χαθόλου νῇῆσον.
El; τὰ αυαζ Ἰουνίου εζ’ ἐποίησεν ἡ πανυψηλοτάτη ἡμῶν ἀὐθεντιία τῶν Βενετίων ἀγάπην μὲ τὸν Τοῦρ-
xov (19]. '
Εἰς τὰ αν]ιθ᾽ ἐποίησεν µάχην dj αὐθεντία ἡμῶν μὲ τὸν Τοῦρκον, καὶ τῷ aütp Ever ἐπῆρεν ὁ Τοῦρχος
τὸν Ναύπαχτον (80). |
El; τὰ αρ’ ἔτη ἐπῆρεν τὴν Μοθωχορώνην (81).
El; τὰ αφγ’ ἐποίησεν τὴν ἀγάπην μὲ tbv Τοῦρχον (82).
» (x! ἔτει ἀπέθανεν ὁ ᾽Αμηρᾶς ὁ Παγιζήτης (85), καὶ παρέλαθεν τὸν ἀφεγτίαν à υἱὸς αὐτοῦ τοῦ Πα-
γιαξήτη.
Καὶ τῷ αὐτῷ Exec ἦλθεν αἱ; πόλεµον μὲ τὸν ἀδελφὸν αὐταῦ τὴν ᾽Αχμάτη καὶ ἐπίασεν αὐνὸν μετὰ δό-
λου ὑπὸ τῶν αὐτοῦ µεγιστάνων παραδοῦεὶ», τὸν ὁποῖον ἔπνιξεν μὲ τὴν χόρδαν τοῦ τοξαρίου.
TQ ζκα ἔτει ἑπίασεν τὰ δύο παιδία τοῦ ᾿Αχμάτου, καὶ ἔχοψαν αὐτά. Καὶ cip. αὐτῷ ἔτει Ἐπίασεν τὸν
ἕτερον ἁδελφὸν αὐτοῦ τὸν Καυρκούτι καὶ ἐθανάτωσεν αὑτόγ.
To £x) ἔτει Απριλλίουις' ἐγένετα μέγας σειαμὸς εἰς τὴν Ζάχννθαν, ὥστε ἐχάλασαν πλεῖστα ὁσπίτια
ἀπό τε χάστρον τὸ ἄνω, χαὶ μερτιχὸν ἁπὸ τὸ κάτω, xai ἑπλάχωσαν πλεΐῖστον λαόν.
To ζχβ ἐσύναξεν ὁ Σαλήμης πλεῖστον φουσάτον ἱππέων καὶ πεζῶν πλεῖστον ὑπὲρ τὰς o' χιλιάδας, xal
ὑπῆγεν εἰς τὴν Περσίαν εἰς τὸν Σοφίν (84). Καὶ εἰς τὰς xü' τοῦ Αὐγούστου μηνὸς dog δευτέρᾳ τῆς νυ-
κτὸς ἔδοσαν κὀλεμὸν εἰς τὸν τόπον τοῦ Σοφὶ, xai ἐτξάχησεν αὑτὺν ὁ Σοφὶς, xal ἔκοψεν ἀπὸ τὸ φυσάτον
A.M. A.C.
6975 1467 . Mense Martio Argos accessit Abar-begus, multosque operarigs ac artifices secum
adduxit ; Argis turrim exstruxit, impositoque przsidio eam firmavit.
ez. — 160
Indictione 8, in Euripum, secum ducto ingenti exercitu pedestrium ac equestrium
copiarum, classeque trecentarum majorum minorumque navium, Amiras movit. Mul.
tisque admotis machinis noctu atque interdiu, a Junii die 12 oppugnavit. Julii tandem
die 12, feria 5, vi valida ac vehementi exspugnatam, edita magna strage cepit. Ingens
emsorum numerus ab utraque parte fuit, hocque pacto totam insulam (EuFoam) subeoit.
6985 1477 ' Junii die 17 cum Turco excelsissima respublica nostra Veneta pacem composuit,
1007 1499 Respublica nostra (Veneta) cuni Turcis, qui eodem anno Naupactum occuparunt, bel-
lum gessit.
7068 1500 Turci Mothocoronem occuparunt.
70141 1503 — Veneli cum Turco pacem inierunt.
7020 15129 Amiras Bajazites ohiit, imperium regeudum filius ipsius ac successor (Selimes 1) sus-
cepit. Eodemque amno cum fratre suo. Alhmelte bellum gessit, doloque oppressum et a
maguatibus proditum arcus chorda strangulari jussit.
"031 1515 Ahmetis liberos binos oppressit et interfecit, codemque fratrem suum alterum Corcu-
tem morte affecit.
7039 1914 Aprilis die 46 Zacynthug insula ingenti terree motn quassota est , ita ut domus. plu-
rimam corruerint in-superiori castro, et inferioris pars eollapsa sit; istaqug ruina multi
homines obruti perierunt.
Ingentem exercitum conscripsit Selimes, copiis equeetribus ας pedestribus ducentis
millibus militum collectis. In Persiam contra Sophinum moyit, Augusti mensis 29, hora
noctis secunda, castra Sophiui adortus est. Repulit eum Sophinus, cedemque ac stra-
gem, occisis supra centum mille Turcis, edidit. Selimes clade affectus revertitur. Tauri-
Ismaelis Bullialdi note.
(78) Kuboeam seu Euripum, Turcis Egribos, hoc (85) Ὁ Ἀμηρᾶς Παγιαζήτης. Annales Turcici ει---
anno Mehemetem subegisse tradit Phranzes, lib.
pi, cap. 50. Idem Anneles Turcici.
(79) Doglionus, lib. vut Histor. Veneta, idem
testatur.
(80) Annales Turcici, et Doglionus lib. x.
81) Μοθωκορώνην. MsOc» et Κορώνη duse sunt
in Peloponneso urbes; hodie Modon et Coron appel-
Jantur. Doglienus lib. x, atque ctiam Annales Twur-
eici.
(82) Doglionus, ibid.
ferunt ad annum Hegire 918, mensemque Sepher.
Copit annus ille Martii 20, anuo 1512, fer. 6. Neo-
menia Sepher incidit in Aprilis diem 18.
84) Hanc expeditjonem adversus lsmailem &o-
phinum resque gestas referunt Ilistorize Turcorum
ad annum 924, qui ccepit Februarii decimo quinto,
feria quinta, anno 1945. Cladem aceepis-e Seli-
niei tantum abest, ut. tradant, poiius vere Per-
eas prafligatos fuisse, et Tebrisium 4 Persis deagg-
tuin Turcos occupasse.
1179 ANONYKI 1t30
τοῦ Σαλήμη περιθσότερον ὑπὲρ χιλιάδας p', καὶ ἑγύρισεν ὁ Σαλήμης τακισµένος ' καὶ πάλιν Ελαδεν ὁ
Zogi, τὸ Ταμπρίσιν, καὶ τὸ Σχαμνὶν αὐτῶν, xat τὸν τόπον ὅσον «o0 ἐπῆρεν ὁ Σαλήµης.
To «κε ἐπῆρεν ὁ σουλτὰν Σαλήµης τὸ Καέρος (85), καὶ τὴν ἀφεντίαν «o0 σουλτάνου ὅλην, xaX ixia-
σεν τὸν σουλτάνον, xal ἐθανάτωσέ τον πικρῷ θανάτῳ, 5; ὀνομάξετον σουλτὰν Ἁπαράχ. Ἑρμτνεύεται
ὃ) τῇ Ἑλλήνων γλὠώττῃ βασιλεὺς εὐλογημένος,
To AxU' ἔτει Σεκτεμδρἰῳ κς’ βασιλεύσας ἔτη ϐ’ ἀπέθανεν ὁ ἀσεδὴς Αμηρᾶς, σουλτὰν Σελήµης (86),
ἀνὴρ ἀνδρεῖος, σώφρων, xat δίκαιος κριτής. Ἠγάπα τοὺς Χριστιανοὺς πλεῖστα, xai μάλιστα τὴν Ἐκκλτ-
σίαν τοῦ Ἀριστοῦ. Ti αὐτοῦ καιρῷ ἀνηγέρθησαν πολλαὶ ἐκχλησίαι τῶν Χριστιανῶν * ἔδοσεν ἁπλῆν
ἐξουσίαν εἰς τὸν Χαιρόν του ἁπλῶς αἱ παλαιαὶ ἐχχλησίαι ἵνα ἀνεγείρωνται. Οὗτος εἶπεν, Πάντες οἱ οἴχοι
τοῦ Θεοῦ νὰ καλλωπίζωνττι, καὶ σὺν ταῖς παλαιαῖς ἐχχλησίαις, ἔγειναν καὶ πλεῖσται νέαι ix θεμελίων.
] Γῷ αὐτῷ ἔτει ἔλαδεν τὴν βασιλείαν ὁ vib; αὐτοῦ à Σουλαιμὰν ἑτῶν Ov κΥ, xaX ἐχάθισεν εἰς «τὸν «θρόνον
της βασιλείας τῷ αὐτῷ Σεπτεµδρίῳ μηνὶ εἰς τὰς χς’ ἐν τῇ ᾿Αδριανουπόλει.
Τῷ ζκθ' ἔτει Ἰουνίῳ μηνὶ ἐποίησεν ὁ σουλτὰν Σουλαιµάνης φουσάτον Ἱππέων καὶ πεζῶν χιλιάδας p^,
bou; ἐπῆγεν εἰς «hv Οὐγγρίαν, xai ἐπολέμιζεν 5b ᾽Αμπελογράδι (87), χαὶ εἰς τὰς β’ τοῦ Λὐγούστου xai-
λαδεν αὐτὸ, καὶ πάλιν ὑπέστρεφεν εἰς τὴν Αδριανούπολιν.
El, τὰ αφχβ’ ουνίψ... ἐποίησεν 6 σουλτάνης Σαλαιμάνης φοσάτον διὰ ξηρᾶς χιλιάδα: α’, καὶ στόλον δ-κ-
χοσίους ἑδδομήχοντα ἅρμενα χάτεργα, χαράδας χαὶ φούστες, καὶ ὑπῆγεν εἰς τὴν Ὅδόδον, xa ἐπολέμεί
αυτῖν δ.ὰ πλείστων ἐλεπόλεων ἀπὸ τὸν Ἰούνιον μῆνα ἕως τοῦ Δεχεμθρίου. Καὶ τῇ χε’ τοῦ αὐτοῦ ἑπαρεδόθη
ἡ αὐτὴ ἁθλία εἰς χεῖρας αὐτοῦ (88). Ἔδοσε δὲ ἄδειαν, xat ἐξέδη ὅστις ἤθελεν.
Πρὶν βασιλεῦσαι οὗτος ὁ Σουλαιμάνης, ἑπορεύθη τ.ς Ἑδραϊος μάγος πρὺς αὐτὸν, χαὶ εἶπεν αὐτῷ *
A M. A.C.
sium seu Tabrisium regiam Persarum sedem Sophinus deinde recepit, omniaque oppi-
da que Selimc& eceupaverat.
Su'tanus Sclimes Cairum cepit, totamque suliani gypti'domitam ditionem subegit,
Sultauum victum captumque acerba morte affecit, Sultanus Barac, id est, rez benedictus
ille appellabatur.
Septembris die 96, postquam annos 9 regnasset impius Amiras, sultanus Selimes
obiit: vir generosus, temperans et judex mquus. Christianos valde, precipue vero
Christi Ecclesiam dilexit, hnperante ipso multa Christianorum templa condita sunt.
integram libertatem antiqua templa diruta reficiendi concessit, dizitque ut. omnes Deo
consecrate ades ornarentur ; preter antiquas igitur nove multa a fundamentis
consiruct:» sunt.
201—203 Eodem anno fllius ipsius Suleimsanes annum agens 25 In imperii solium
collocatus est Adrianopoli, Septembris die 30.
Mense Junio sultanus Suleimanes, cum exercitu centum millium militum, tam pedi-
tum quam equitum, in Hungariam movit. Obsessamque Belogradum oppugnavit, et die
Augusti 2 eam cepit; unde Adrianopolim reversus est.
Mense Junio conseripto ducentorum millium militum exercitu, classeque ducentorum
septuaginta velorum, cum triremnium tum navium et dromonum apparata, sultanus Su-
leimanes in Rhodum insulam trajecit, urbemque multis admotis machinis 4 mense Junio
ad Decembrem usque oppugnavit, tandemque hujus mensis die 25 ei urbs misera de-
dita est. Libertatem abeundi omnibus, quicunque discedere vellent, fecit.
Priusquam bic Suleimanes imperium adeptus fuisset, ipsum adiit quidam Ilebreeus wr
gus, sicque allocutus est : Audi, roi sultane, et pro certo habe te regnaturum esse. Talia
verba sultanus Suleimanes excepit interrogando, post quantum tempus id futurum eral ?
Respondit Hebrseus : Tribus litterarum elementis id mihi coguitum ; verum, per illa nam
anni, (menses vel alia. temporis intervalla intelligenda sint, nescio. His et aliis, quz ex
Ismaelis Bullialdi note.
7025
7029 1520
7029 1521
7030 — 1523
(85) Sultanus Selimes, juxta Annales Turcicos,
JEgypto potitus est anuo Hegirz 923, cujus anni
men-e Rebiul-evel seu prioris, die decima septima
sultanus Egypti Tommambais, vel Tonum-bei ΑΙ-
cairi media urhe suspendio necatus fuit. Coepit
annus Hegirz 936 auno 1517, Januarii 3icesimo
qu»rto, feria sepiims. Neomenia Rabiul-eve! coin-
cidit cum Martii 24; ergo 17 erit Aprilis 9 feria
quinta.
(86) Anno 996 Scheval mensis die 7, Selimem
mortuum perhibent Annales Turcorum ; co pit an-
nus 920 Decembris 93, f-ria 9. Ergo Neomenia
Scbeval cadit in S ptimbris 44 diem. Ergo dics 26
Septembris fuit Θομιγ. | 15, non septimus. D.e 17
ejusdem , qui fuit Septemb. ultima, Soleimaues
thronum regium conscendit.
(87) Expugnatsm Álbam Grazcam dicunt Annales
Turcici anno 927, Ramadzanis 95. Capit annus
997, anno 1520, Decembris 11, fer. 5. Neomenia
Ramadzan fuit 1521, Augusti 4; ergo Ramadzas
95 fuit Augusti 28, non 29, ut Calvisius [αύοί.
Chronicum itaque perperam diem consignavit.
(88) Capta fuit Rhodus juxta Annales. Turcico
anno 929, mensis Sepher $5. Coepit annus 929 auno
Christi 1529, Novemb. 30, fer. 5. Deceu. bri. ?2
fuit Sepher , mensis 5. Differt biduo Chronicon a»
Annalibus,
1181 CHRONICON BREVE. 1182
Γίνωσχε, σουλτάνε µου, ὅτι μέλλεις βασιλεῦσαι. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ σουλτὰν Σουλαιμὰν εἶπεν αὐτῷ, Ἐν
πὀσῳ χαιρῷ; Ὁ δὲ 'E6patog ἔφη, Τρία στοιχεῖα γραμμάτων µε διδάσκουν * οὖκ οἶδα εἰ χρόνοι εἰσὶ fj
µῆνες ἢ χαὶ τὰ ἄλλα. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, χαὶ. ἄλλα ὅσα ἦσαν χρεία, ἔφη 6 σουλτὰν Σουλαιμάνης, ὅτι « Ἐὰν
βασιλεύσω, δώσω σοι λοφᾶν ὅσὸν θέλῃς. » Καὶ ἐποίησεν αὑτῷ ἔγγραφον ὁμολογίαν' xal κατὰ τὸν λόγον τοῦ
Ἑδραίου ἑδασίλευσεν, καὶ τῶν στοιχείων ἀριθμουμένων εὑρέθη ἀληθῶς ὁ Ἑδραϊος. ΗἩλθεν δὲ ὁ 'E6palo;,
xai αἰτῆσας τὺν λοφᾶν χατὰ τὸ ἰδιόγραφον τοῦ ἀφεντὸς, xal λαθὼν αὐτὸ, χαὶ ἄλλας πλείστας τιµάς.
Ἡρώτησεν δὲ αὐτὸν περὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ τί μέλλει γενέσθαι. Ὁ δὲ Ἑδθραῖος ἡ κακίᾳ φερόµενος, fj
xai ἁληθῶς ὡς ἑἐδιδάσχετον ὑπὸ τὰς µαντείας αὐτοῦ, ἔφη, ὅτι οἱ Χριστιανοὶ, ὅπου εἶναι εἰς τὴν πόλιν μἐλ-
Jet νοῦν ποιῄσουν στάσιν, καὶ βασιλέα ὅστις ἕνε τὴν σήµερον εἰς τὴν πόλιν’ xal αὐτοὶ σὺν αὐτῷ νὰ οἵα-
σιάσουν χατὰ τοῦ coU κράτους xal διὰ τοῦτο πρὀϊῖδε fj βασιλεία σου νὰ τοὺς χόψῃς, ἵνα μὴ τελέσουν τὸ
ἔργον. 'O δὲ συμδούλιον ἑποίησε μετὰ τῶν πρωτοσυμθούλων αὐτοῦ, ἵνα xójn τοὺς Χριστιανούς. Kal τις
ix τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ ὀνόματι Πυρὶ Μπασιᾶς ἀπέχοψεν αὐτὸν τῆς αὐτῆς ἀθέσμου καὶ ἀδίχου ὁρμῆς.
εἰπὼν αὐτῷ ᾿ « Σουλτάνε µου, τὰ τοιαῦτα μεγάλα πράγµατα ἀπὸ θεοῦ εἰσιν' χα) εἰ μέν slav &xb θεοῦ, οὗ
δυνάµεῦα ἑναντιωθῆναι, (va μὴ εὑρεθῶμεν καὶ θεομάχει : εἰ δέ εἰσιν ἐξ ἀνθρώπων, ἄφες ἡμᾶς τοὺς δούλους
σου, ἵνα ποιῄσωµεν τὴν ἐχδίκισιν, »
Τούτῳ τῷ ἔτει ἔδειξεν ὁ θεὸς σημεῖον τοιόνδε ἐν τῇ Κωνσταντίνου πόλει τῇ µεγάλῃ Κυριαχῇ τοῦ Πάσχα”
Τὸ μεσονύχτιον γέρθησαν οἱ Τερθήσιδες, xal ὑπῆγαν εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν, và σαλαθατίσουν κατὰ τὸ
αὐτῶν ἔθος. Καὶ ἑλθόντες εἰς τὰ προαύλια τοῦ ναοῦ fjxouaav ψαλμῳδίαν, καὶ εἶδον xal φῶς μέγα ἐν τῷ
va, καὶ πλησιάσαντες εὗρον τὰς πύλας ἀνεφγμένας, xai φωνὰς ψαλμῳδίας, τὸ Χριστὸς ἀνέστη. Καὶ
ἀχούσας σπουδαίως ἔδοσαν γνωστὸν τοῦ ἀφεντής. "Όστις Ίλθεν σωματικῶς, καὶ ἄχουσεν, xol εἶδεν ἐν
ὀφθαλμοῖς, χΧελεύσας ἵνα ἀναδοῦν εἰς τὰ ἀνηχούμενα. Νὰ σχοπεύσουν µήποτέ ἐστιν ἐξ ἀνθρώπων, Ἡ
τοιαῦτα ἑνέργα. Kai εὐθὺς ἑξέλοιπεν καὶ tb φῶς xal ἡ φαλμῳδία. Καὶ πάλιν ὥρμησεν, ἵνα κόψη τοὺς
Χριστιανούς * el p πᾶλιν ὁ αὐτὸς Πυριπασιᾶς ἀπέχοψεν αὐτοῦ τὴν ὁρμὴν.
El; τὰ αφχβ Ἰουλίῳ ἑἐπῆρεν ὁ Σπανίας (89) τὴν Γένουδαν ἀπὸ σπαθίου, xai ἔχοψεν ἐν abs], ψυχὰς λε’
χιλιάδας.
Ei; τὰ αφχκΥ ἀπεστάλη ὁ Αἰχμάτη Μπασιᾶς ὑπὸ τοῦ ᾽Αμηροῦ σουλτάνου Σουλαιμάνη εἰς τὸ Κάερο;
ἵνα ὁρίζῃ αὐτό. Ὅστις διὰ φθόνον διότι ἠγάπα ὁ δηθεὶς ᾽Αμηρᾶς τὺν Πραι-Μπάσιαν, ἀνυποστάσετι, καὶ
A.M. ΑΛ. 6.
1950 — 1522 re erant, dictis, sultanus Suleimanes hac ei dixit: « Si imperium adeptus fuero, merce-
dem, quantam volueris, solvam,» scri toque de ipsi prastonda mercede cavit. Fasces ita-
que imperii secundum Hebrazi vaticinium suscepit, quod numero litterarum inito, verum
fuisse patuit. Mercedem itaque ex instrumento scripto a principe Hebreeus repetiit : cam
accepit, multisque honoribus affectur est. Interrogavit porro sultanus Hebrzum, qcinam
casus, dum ipse regnaret, futuri erant. Tum Hebrzus aut animo malo pulsus, vel, quod
verius, arte sua divinatrice edoctus respondit, Christianos, quandiu in urbe fueriut, in
eo laboraturos ut seditionem excitent, imperatoremque constituant quemlibet, quo duco
adversus potentiam tuam rebellent : propterea tales, 0o sultane, rescindere et avellere de-
bes, priusquam in hoc scelus prorumpant. Ipse ergo cum suis protosymbulis seu veziris
de Christianis perdendis deliberat. Unus ipsorum, Pyri Bassa vocatus, a tam lniquo ac
nefario impetu et proposito retraxit, eumque sic affatus est: « Mi sullane, tam magna aec
arduz res nonnisi a Deo perfici possunt. Si namque istj a Deo sunt, non possumus adver-
sari, quin el adversus Deum pugnare deprehendamur. Quod si ab hominibus fuerint, sine
nos servos tuos vindictam de iis sumere. »
Hoc eodem anno tale signum Constantinopoli magna Pascliatis Dominica Deus osten-
dit, Cum Dervisii media nocte, ut ipsis mos est , surrexíssent, et ad S. Sophize templum
venissent, juxta ritus suos orgia celebraturi; vestibulum ingressi psalmodiam audierunt,
lumenque magnum in templo viderunt : propius deinde accedentes patentes portas con-
spexere, audieruntque voces canentium hymnum, Christus resurrexit. Quod ad sultanum
accurate retulerunt, ipseque accessit, audivit et vidit oculis suis, jussitque ut attende-
rent ad resonantes istos cantus , perpenderentque, num ab humana voce ederentur, Sta-
tim simul cum psaluiodia lumen defecit. lterumque sultanus de Christianis ipterficiendis
vebementius agit, a quo violento consilio Pyri Bassa eum retraxit.
Mense Julio Genuam vi occupavit Bispaniz rex, hominumque triginta quinque millia
occisa sunt.
Alimetes Bassa Cairum in. ZEgypto, ut provinciam regeret, a su!tano Suleimape missus
est. Invidiz vero stimulis in Abrahamum Bassam percitus, quod apud sultanum gratia prae
ezteris valeret, a Suleiiane deficit, et contra eum rebellat : omnesque, qui in flde et ob-
sequio erga Ameram pra:dictum stare voluerunt, de medio tollit. Provinciales Aclimeteca
Ismaelis Bullialdi note.
(89) Σπαγίας. Duce Prospero Columna capta fuit Genua ac direpta
2i:as
1.81 ANONYMI CHRONICON BREVE. 184
ἑγίνεν ἀντάρτης (90). Καὶ ἔχοψεν ὅλους ὅσους εὗρεν ὅπου ἤθελαν và εἶναι εἷς τὴν δουλοσύνην τοῦ ῥηβέν-
τος ᾽Αμηϕός * οἱ δὲ οἰκεῖοι τοῦ αὐτοῦ τόπου ὕψωσαν τὸν ῥηθέντα ἩΜπάσιαν xal ἐποίησαν αὐτὸν σουλτάνον,
οὗ 6 ἁδελφὸς ἣν Φλαμδουριάρις (91) εἰς τὸν Μωραίαν, καὶ ἔστειλεν ὁ ῥηθεὶς ᾿Ἀμηρᾶς, xol ἀπεχεφάλι-
σαν αὐτὸν dv τῇ Μεθώνῃ" τὴν ὁποίαν χεφαλην ἔχδειραν, χαὶ ἐπῆραν αὐτὴν εἰς τὴν Κωνσταντι-
νούτολιν.
Ὁ δὲ ῥηθεὶς ᾿Αχμάτης, ὁ νεωστὶ σουλτάνος ἐσύναξεν ὅλους τοὺς Ἑθραίους τοὺς ὑπ αὐτὸν, xal Exodi
τους, καὶ τὸν βίον αὐτῶν ἐδήμευσεν, ὃς ἐσύναξεν ἓξ αὐτῶν βίον πλῆθος ἄπειρον.
Ti αὐτῷ ἔτει διὰ συνεργοῦ τοῦ ῥηθέντος µεγά)ου ἀφεντὸς soU. Χᾶουλαιμάνη ἑσχότωσαν µέσα εἰς τὸ
λουτρὸν tbv ῥηθέντα ᾿Αχμὰτ Μπασία, χαὶ πάλιν ὁ τόπος ὅλος τῆς Συρίας ἐγύρισεν εἰς τὴν δουλοσύνιν
τοῦ μεγάλου ἀφεντός.
Ti αὐτῷ ἔτει ὁ ῥηθεὶς ᾽Αμηρᾶς ἐξέδαλε πολλὰς φαμιλίας ἀπὸ τὰ χάστρη τῆς Ῥωμανίας, χαὶ ὑπηγέ τας
εἰς τὴν Αἴγνπτον xai Toupxouc.
Τῷ αὐτῷ ἔτει xal τὸ παρελθὺν ἐγίνετο λοιμικὴ νόσος παγκόσμιος, κυρίως δὲ εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὲν
Ῥόδον. εἰς τοὺς Κορφοὺς, εἰς τὴν Ζάχυνθον, εἰς τὴν ΄Δρταν, εἰς τὰ Ἰωάννινα ἐγένετο Περίαν, xal εἰς
τὸν Μωραίαν σποράδην, xal εἰς τὴν ᾿Αθήναν.
To αὐτῷ ἔτει Αὐγούστου εἰς τὰς η’ ἑπέρασεν ὁ Κούρτουγλης μετὰ κατέργων xoi φούστων, xat ὑπῆγε
τὸ µέρος τῆς Πουλίας, xot ἐπῆρεν ἕνα χάστελλον.
A. M. A. C.
6950 1522 illum Bassam sultanum proclamarunt : hujus frater in Morea Flaburiaris, id est Sangia-
cus, erat : quem Methonze per satellites illuc missos Amiras capite truncari fecit ; abscisso
capiti pellem delraxerunt, et Constantinopolim asportarunt.
304, Aluuetes vero nuper Cairi sukanus renuntiatus, cunotos sus ditionis Hebraos
simul contractos interficit, eorumque bona publicat, unde agnam pecuniarim vim corrasit.
Eedein anno, magno sultano Suleimane anctore, Achmetes Bassa in balneis oppressus
necatur : rursusque Universa Syria sultani imperio subjicitur.
£odem anno predictus Amiras ex Kkomaniaz, id est Threcis, oppidis fgqjilias multas
ia Egyptum et inter Turcos migrare fecit.
Eodem anno, etiamque superiori contagiosus morbus per universum orbem sz viit, prz-
cipue vero per totani insulam Cretam grassatus est, Rhodum, Corfunium, Zacyntbum,
Artam, Joannina, Peria : Moream passim Athenasque invasit.
Eodem anno, Augusti die 8, in Apuliam triremibug dromonibusque Curtugles tr$jecit,
jstiusque provinciz partein populatus €st, et castrum unum eccupavit.
4631 — 1525
Ismaelis Bullialdi note.
(90) De Ahwetis Bassz rebellione nullum verbum
facit Leunclavius. Jacobus Bosius part. Ill, Hist.
militie εἰ religionis Hierosolymitang lib. n, de
Mustapha Bassa Soleimanis , sororio in Agyptum
wisso, el ab Arabibus Syrisque Alcairum, post
c»sum ejus exercilum, compulso ac obsesso,
historiam breviter descripsit. Ut illum iiberaret re-
bellesque in erdinem eogeret missus est cum in-
genti. exercilu Abmetes Bassa, qui Mustapham
ilico liberavit, ad adventus sui famam pavore per-
culsis rebellibus. Ahmetes vero ab /Egyptiis sulta-
nus paulo post salutatur : quem ut reprimeret So-
leimanes Abrahamum Bassam cum valido exercitu
adversus Ahmetem mittit, Terri, qui ad Ahme-
lem defecerant, gt in graüam cum Soleimane
rediré possent, errorisque veniam obtinere,
illum in balneo se religionis causa lavantem obtrua-,
cant,
a0 S$JAuusonocidpic. Flammularius seu ve-
xillifer," quem "1urej Sapgiskum appellant.
INDICES.
Revocotur Lector ad numeros grandiores textui Latino insertos.
INDEX GRAECITATIS
ÁD
CODINI LIBRUM DE OFFICIIS ECCLESUE ET AULAE CPOLITAN£.
vCodipi liber de Offleils ia bac nova editione incipit a col. 25; desinit. 428; inde exorditur opus de Originibus CP.
Αδεστιάριος 2406. u
ἀγάπην διαιων(ξουδὰν Xàiely 75.
ἀγγούριον 268.
ἀγγουρωτόν 58.
ἀλίασμα 9, à ἀδμάτος βεταλ
γίασµα 95, ἁγιάσμάτος αεταλαμ-
δάνέιν Ἴ9.
ἁγιασμὸς μέγας 506.
ἅγιος 91.
ἁγιωσύνη 120.
ἀγρυπνίαι 79, $20.
ἄδειαν ἔχω 29, 50.
ἀδνουμιάζειν 50.
ἀδνουμιαστής 86, 198.
ἁἀδνούμιον 398.
ἀένναος ποταμός 255.
ἀετόπουλα 14, 998.
ἀὴρ 15, 9921.
alga xal ὕδωρ ζωοκαρόχου πλεν»
ρᾶς πεπληρωμένα θερµότητος
165
αἱμαχθῆναι εἰ σὀμδῇ χυνητετνοῦν-
τα fasda 29.
"Àxaüi3row θεομήτορος ἀγρυλνία
καὶ ὕμνος 52 » 924.
ἀχούθιτα δέχα ἑννέα 591.
ἀχούμδω $01,
ἀχριδοῦν 75.
ἀχρόπολις 108.
ἀχρωτηριασμός 87, 955.
ἀχωλύτως 8.
ἀλείπτη; ὁ τῆς K ς Ανδρέα:
590 ἧς Κρήτη
ἀληθεύω 30.
ἀλλαγαὶ, ἀλλάγματα 61, 68, 515.
ἀλλάγιον 200.
ἀλλαξδιμάριον 51, 954.
ἀλλάσσειν 07, 135, 343.
doo áAóyvov 25, 97, 3900,
&p6wv 89, 557.
ét ος Χίνητος στάσις τῶν διὰ χόνων
ὀολράλιος, ἀμηρᾶς, ἀἁμηραῖος 345,
4.
ἄμπουλλα 149, 975,
&.à 99, 101.
cabal pa 18, 89, 91, 93.
&va6atb; θρόνος 91, 259.
ἀνσθιθάξω 7, 8, 11, 11,
ἀναγορεύεσθαι 7.
ἀναγορευόμενος βασιλεύς 88.
ανα.τιο; 63 not.
cui peculiaris indez tribuitur.)
ἀνά αρα $1, 954. ἀναχαρισταί 91,
4
ἀναχτίζεσθαι 44.
ἀναλόγων 44.
ἀναλογεῖον 2714.
ἀναλώματα βασιλικά 98.
ἀναπίπτω 301.
ἀναστάσιμον τροπάρτυον Ἴδ.
ἀγσστήλωσις «ov σεπτῶν εἰχόνων
5.
dvipipa καὶ γυναιχεῖα pov&s*f; ota.
72.
ἀνεπίληπτος 149.
8, 18.
ἄνευ 8' ὧν εἴρηται 1006.
ἀνοίχειόν ἐστι 106.
ἀντ᾽ αὐτοῦ 88,
ἀντὶ τῆς μιχρᾶς λογίζεται σφρα-
Tiboe ἡ τοῦ βασιλέως πρόθλησις
10
ἀντίδωρον 288, 365.
ἀντιθυμιᾷν 96.
ἀντιχαθίστασθαι εἰς τόπον Üavóv-
τος 910.
ἀντιμίνσια 445 gg.
ἀντίπανα 224.
ἀντιπρόσωπα 147. " "
ἄνω ποταμῶν χωρεῖν λέγουσα εὰς
vg, πρ τρία 1441. τὰ ἄνω
χάτω ποιεῖν ibid.
ἀξίωμα 7, 8, 16, 441. ἀξιώματα
ἀρχοντιχά 455, 461.
ἀξιωματιχοί 97, 119, 550.
ἀπαράλλαχτα συνήθων ἁγίων εὐ-
χων 109.
ἀπαριθμεῖσθαι 7.
ἀπέρχεσθαι 79, 80.
ἁπήμων ὁ πόντος 119.
ἁπληχεύειν 245.
ὁ ἀποθαιὼν τὸν τεθνεῶτα 106.
ἀποκαλύπτειν χαφαλάς 90.
ἀπόλνσις 68.
ἀποπάττειν To, 327.
ἁποσπογγίζω 71.
ἀποστολικαὶ παραδόσεις 86.
ἀποτελοῦμαι χτύπον 97.
ἀργυρένδντος 361.
ἅρμα 40.
ἁρματοῦν 270, 550.
ἄρτου χλάσµα θέλεις φᾶγωμεν 188.
ἀρχή 465.
ἀρχιδιάχονος οὗ διὰ ἀρχοντ,κὲὸν
γίνεται 164.
ἀρχιερατικὰ στολίόµατα 157. &p-
χιερατικὴ φιλυτιµία 1564.
ἀρχιμανδρῖται 105.
ἀρχισνράτηγος 289.
ἀρχοντίχια 164.
ἀρχον .όπουλον ἀσκεπές 52, 938.
ἀρχφψοὺς τῶν μελῳδιῶν $6 ὀομέστι-
xoc 170.
ἄρχων μέγας 156. ἄρχων ἐκχλη-
σιων, εὐαγγελίου, κονταχίων,
µοναστηρίων 9. ἄρχων τῶν φώ-
των 5, 145.
ἀσεχρήτης 142, 341.
&onplis.v 2359.
ἁσπροχόχχινο: 36.
ἄσπρο. 2359, 579.
Ατροαδατιναὶ χλαμύδες S55.
Αὐγουντεών 88, 550. -
αὐθενιεῖν 222,
αὐθέντις 16.
αὐθεντόπουλος 298, 953.
αὐτοχειρως 02.
ἀφαιρούῦντες χαπούτξ(κ — voyati-
ζουσ’ 15.
ἀφορίζειν 157.
ἀχειρυποίητος τοῦ Χριστου εἰχών
ὄ
ἀχθοφόρα Cia 245.
ἀχρύσωτος $3.
τον 91 βτῖων £o7cf 67, 341, —
ουλος 112, 210, 311. .
palávtte, 4941,
Ev τοῖς βατιλείοις 559.
ασιλεοπάτωρ (75.
ῥασιλικὸν αμιεῖον 840.
βερικοχκχόχροος 49.
βέστια 240.
Ἱλόθυρα 9288.
tpa 149.
βιγλίσοντες 84.
βλάτια σννἠθως Λολιτευόμενα 90.
ἑκατόν 9060.
βλάτιον 49, 90, 21, 392, 25, 50,
256, 957, $9023. βλατον xo-
δικι ἐοιχὸς, δεδεµένον μετὰ µαν-
δυλίου 51, 257, 292.
βλάτιος 19. :
βλέπειν τὰς εὐχὰς ὄπισθεν του ἁρ-
χιερέως 158.
1187
Bout καλίγων 225.
βουλλεύειν 956,
βουλωτήριον 197.
ουτίον 96.
ϱύττον 245.
βριδία ἐν οἷς ἀναγράρεται χειµή-
λια 133.
poco; 995,
ν τῷ Γαλατᾷ ποτεστάτος l'evovi-
τῶν 74. μοναστήρια 129.
Ὑαμικῶν ὑποθέσεων χριτὴς χαρτο-
φύλας 4.
αμµάδια μάτια 394. στιχάρια
πμ ^ n '
γαμματίζω 97.
Ὑεγωνοτέρα φωνή T4.
γενιχὸς λογοθέτης 1960.
Γένουα 75.
Γενουῖται 15.
Υνήσνοι τεθνεῶτος 406.
γονάτιον 141.
Ὑονυκλισία o0 γέγραπται 354.
γράμματα συγχωρητικά 157.
γραμµατιχός il.
Υυναικάδελφος 15.
. TUgoc τῆς τρούλης 39, 943.
πρὸ τῆς τοῦ δειλινοῦ ὥρας 84.
δελτία ιχρά 919.
ófya ad.
διποτάτοι 360, 564, 95.
" VePQuvtts
βµατίων λεπτὰ περιτμήματα ἀφ'
ὧν πιττάχια 133. "e
δεοποινικὸς χλῆρος 94.
δεσπότης 173.
δεσποτιχαὶ ἑορταί 375,
δευτερεῖα φέρειν ἀρχιερέως 165.
δευτερεύων τῶν ἱερεων 154. τῶν
διαχόνων εἰσοδεύει τοὺς διαχό-
νους 150.
δευτερόκρωτα σάδδατα 145.
δες ρωρ τῶν χουρσενόννων 08,
δὴ µαρχοι 48.
δημηγορέω 35.
δι 208.
διαδ.θάζω 106.
διαγέλαστος 19.
ὅ .αγνώσεις χαλλιγραφεῖ ya τορύ-
λας 147. ew xe
νόνο»
Δαδέχεσθαι τὸν τελευτήσαντα 576.
διαχαινἠσιµος ἑθδομάς 355.
διαχονητὴς ὁ σεχρετιχός 118.
διαχονίαι περὶ τὸ ἅγιον βήμα 169.
διαχονιχόν ,
διάκονοι τῷ Opapip σηµαίνουσιν
ἄλλοις τὸν καιρὺν τῆς ὀφειλού-
σης Ὑίνεσθαι ἐχφωνήσεως 168,
διαχόνων τάξις xal στάτις τῷ
χρόνῳ ῥυθμίξεται καὶ στηρίζε-
και, xai ἔστιν ἀμεταχίνητος 10i.
διαλάµπουσα a 306.
θιάλτδις 2192. te
δια /υχτερεύω 81.
διαφορώτερος 105.
διάφραγμα 99.
διθάμπουλον 44, 975
διδέλαιον 269, 945,
διθολέος 225, 269.
διερµηνευτής 25,
διέρχεσθαχι xasz' ὄνομα 198.
δικαιονοτεῖ χατὰ παντὸς ἀνθρώπου
Xa δικαστηρίου µεγάλον προ»
κάθηται χαρτοφύλαξ 127.
δικανίχιον 11, 105, 10 ; 293.
διχγτήσιον 519.
μετὰ λαμπάδων 100. E
INDEX GRJECITATIS
διοιχεῖν τὰ xo:vá 317.
διοιχητής 25. -
M^ σφπλµάτων Ψψυχιχῶν
130.
δίσχος ἅγιος 291.
δισπἰθαµος 95,
δοµεστιχατά 153, 176.
δομεστιχεῖον 258,
δοµέστικοι 155. οἱ δύο δοµέστιχοι
χοροῦ δεξιοῦ xat ἀριστεροῦ ibid.
δούξ, δουχός 18. δουχᾶς, δουχᾶδος,
δούχαινα 378. δουχάτον 179.
δραγόμενοι 910.
δραχ,ντεῖον 985.
ὁραττόμενος νομισμάτων σχορπί-
ει εἰς τὰ ἀρχοντόπουλα 98.
δρομεῖς 255.
ὄρούγγα, Speo es 189.
δρονγγιστί 190.
δρύφακτοι 134. .
εἶται d$ βασιλεία τόδε τι τῷ
δεῖνι 79.
δώρηµα χρόνου xai ἰδίου πόνου
χει ἀρχιδιάχονος omefoyfiv 164.
ἑδδυμὰς διαχαινἠσιµος 333.
ἐγγράφως παραδιδόναι 80,
WS χρυσοδούλλου δύναμιν ἔχει
ἐγχληματιχαὶ ὑποθέσεις 420.
χοπτος 18.
Φος 67. ἐπ) ἑδάφους κχρούειν
4 ἐπ᾽ ἐδάφους ειθέασι µίνσονς
ἐθνιχαὶ φωναί 448.
ο δν ὁτάσιον ο η si5
εἰχὼν τῆς τρίας .
εἰρηνικά 14. TW
εἰσοδεύειν 150.
εἰσοδεύων 150,
vy elooblty τῆς θεοτόχου μνήμη
8
εἴσεδος $63. µεγάλη 93. εἴσοδοί
τε xal ἔξοδοι προσφερόµεναι xat
ἐξερχόμεναι 41.
ἐκ ρόλλειν ἀπὸ τῆς χεφαλῆς ατέµµα
ἐχδολή 30,
ἔχγονος 106.
ἐχ δευτέρου xal τρίτου 46
ἑχδίγησι; 401.
ἐχδιχητίς 87.
ἔχχριτοι τῶν ἀρχόντων 402,
ἑ«μαγεῖον τοῦ προσώπου 167.
μμ. Υένεσθαι ὀφειλούσης
Χαιρὸν σηµαίνουσι τῶν τε χατη.
χουµένων καὶ πιστών 168.
ἑλαφρὸν φοσσάτον 84.
ἐμδατεύει θεὸς εἰς γνῶσιν 109.
ἔναρξις 45.
ἐνδεδομένον 407.
ἑνδημων εὑρίσχεται 79.
ἑνδίόοσθαι 1s .
ἑνδυμενία 140,
ἐνθρονιασμός 459.
ἐνθυμίζει μυσαλῶς 158.
ἐννάδες νενομισμέναι 107.
ἑνοχή 5.
ἔνοχος 57. λα 83
ἐντετυλιγμένα φλάμουλα
Gao ed Gl.
ἑςάμιτον 902.
ἔφαρχος 6, 157.
ἐδιδιαζόντως 8.
ttuz vuaocfc 162.
Ho τῆς μονῆς τὴν νύχτα διάγειν
119
155
ἑξωχατάχοιλοι 118,
ἐξωχατάκοιτοι 419.
1| ἐπάνοδος εἰς τὴν πρόθεσιν 161.
fj ἑπαύριον 19.
ἐπιδλήματα χρυσοῦφαντα ἑτερό-
χροα 224
ἐπιθοήματα 219.
ἐπιγονάτιον 140, 441, 168.
ixinpyla 47.
ἐπιχόμδια 255.
ἐπιλουρίχιον 113.
ἐπιμάνξυον 319.
ἐπιμανίχιον 140, 169.
ἔπιπλα 564.
ἐπιῤῥιπτάρια 44...
ix σκεπάζει διὰ δίσκου τὰ Kyu
ἀπιτήδειον 1
πιτραχήλιον 167.
ἐπιφάνεα $03. 6
πιφώσχονσα ἡμέ .
ἑπωμάδιον 167 P
ἔρχεσθαι ἐξ ἀποδημίας 785.
ἑταιρία 190.
ὀπτιριάρχης ἑταίρους δεχόμενος
ἔτη πολλά 56, 165, 978.
εὐαγγέλιον ἀναγινώσκεται — Eloy
311. ἔρχεται εἰς sürov Χριστοῦ
514. ἀναγινώόκεται xat Ἰωάν-
νην $17.
εὐαγγελισμοῦ ἀγρυπνία $26.
arit λογοθέσια πέντε σεκρέτων
εὐχτιχὸν µέλος 208.
εὐλόγησον, δέσποτα 155,
δι) εὐλόγους αἰτίας 157.
εὐμενίζειν θεόν 90.
εὐμορφόταται ποδαί 161.
εὑρίσχεσθαι ὄπισθεν, ἔμπροσθεν,
ἐχ πλαχίου 83.
εὑρισχόμενος μετὰ ἀρχόντων 68,
δὐτρεπισμένος μετὰ χασδίου igu-
θροῦ 244.
εὐφημία 55, 104, 151,
εὖωχησις 367.
εὐωχίαι γίνονται καὶ δεῖπνα 98
ἐφαπλώματα ὡραιότατα 161.
ἔφοδος πολεμίων 85.
ἐχόμενα τοῦ βασιλέως 94.
ἐφοποιοῖς ἐδεστὸν πόπραγµατευ.»
µένον 141.
ἕως χάτω 93,
ζάμιτον 362,
ξέον xal ζέσις 405.
ζωγραφικὸν πετάλιον 25.
ζωοπαρόχου πλευρᾶς αἷμα καὶ
ὕδωρ 103.
ζωῦφιον 289.
Ἠγεμονία 28, 85. .
repere: 140. xai χαθηγούμενοι
Περάνεος 15.
ἡμεροθίέγλιον 84.
Ἠρέμα $5, 16.
tip&pia 90.
Ἠσύχως ψάλλεται 74.
fos, 2 e.
θεῖα πρὸς πατρός 106.
θεῖαι παραδόσεις 86.
θείος 8.
θέµα 247. θέµατα xol τάγματα
Μία.
θεµατιχοί 247.
Ψιοπρόδληπτος 46.
Θξεοτόκον παναγία 998. τες 6Θεο-
1189
τόπου Νιχοποιοῦ xai τῆς 'Obn-
γητρίας εἶχών $15.
θεοφρούρητος 46.
θεσπἰζω 83.
θεωρία 49.
θεωροί 161, 163.
θριγγώµατα 218.
θυμµιατός 71. .
θύρα ἑξωκατανκοίλων 122. θυρῶν
δοµέστιχο- 159.
θύρια ἅγια 94.
θυρωρός 133.
θωμαΐτης 88, 354.
Ἰγχλινιστί 51.
ἀπὸ ἰδίκτου παρόντος 127.
ἰδιόμελον 2. 238
ἱδρομάχιον 14, .
ἱερὰ κατάστασις 142.
ἑεράρχης 128. .
ἱερεῖς ὑπὲρ ὅλης τεσααρακοστῆς
φέρουσι πορφυρᾶ στιχάρια 61.
ἱερομνημονεῖ 137. ἱερομνήμων
ibid.
ἱεροπρακτεῖν 156.
ἱερώμενος 127.
ἱνοχηωπητοὶ χόµόοι 17.
ἱπ-οχόμων βασιλικῶν ὁ qaptov-
λάριος ἐπιστατῶν 160, 194.
ἱσοστάσιος 7.
ἱστέον 99.
χαθαλλαρίχιον 20.
χαθαλλάριοι 184,
καθαλλαρίου διερχοµένου τοῦ βα-
σιλέως 39.
καβαλλιχεύω 14, 929.
χαθθάδιον 935, 229.
xa0' αἷμα συγγενής 106.
καθηγηταὶ τῶν Ἱουδαίων 519.
χαθιστά"αι εἰς ῥνθμὸν xal τάξιν
Es µελῳδήματα xal -μελῳδούς
93.
xatv xal νέα χυριαχή 554.
χαλίγων βουλή 225.
χάλτζαι 225.
xaluppata ἱερὰ λίθοις κοσμού-
μενα 161.
χαµάρα 101.
χαμισάτοι 405.
καμὶσια 44, 105.
χάµπος λευχός 14. —
χανακλεῖον 206.
χανδηλάπτης 154.
χάνεον, χανοῦν, χΧάνστριον, κχαν-
στρἰσιος 155, 126.
κανὼν xai χανόναργος 151. χανό-
vo; μεγάλου ἀκολουθία 320,
χαπάσια 91.
χαρδινάριος 127.
ἐπι χαρποχείρων αὐτῶν 49.
Καρχηδών $15. ,
χασσίδες ἔχουσαι τουφία μιχρἆ
χάστρον, κάστρα, χαστροφύλαξ,
χαστροχτίστης, χαστροχτισία,
χαστρέσιον, χαστέλη 271.
χατά δύο 71.
χατὰ ἱερωμένων διχαιοδοτεῖ 127.
κατὰ λιτήν 127.
κατὰ µέρος 64.
κατὰ µικρὀν 50.
κατά τινα χρ:ἰαν συνἐρχεσθαι 120.
xat3 τόπους 87.
χαταγωγἣν προχαταλαμδάνειν 107.
χατάθεσις τῆς τιµίας ἑἐσθῆτυς τῆς
ὑεοτόχου 82, 514
κα. Σχηλέω, χαταχηλητικός 119.
ΑΡ CODINUM DE OFFICIIS
χαταντικρύ 47.
Χχατάστασις 142.
χατεμπεδοῖ σφραγῖσιν olxscacz 127.
χατάργον 971.
χατέχοµαι 91. .
κατηχήσεως ἡμέρα 912. ὁ ἐπὶ τῶν
χατηχήσεων 162.
κατηχούµενα, κατηχουμενεῖα 965.
χατηχουµένων καὶ πιστῶν 408.
χατόπιν 42.
χατουνεύειν, κατοῦναι, Χατουνο-
τόπιον 85, 548.
κειμηλίων ἱερῶν ἐπιμέλεια 150,
᾿χεχαλλωπισμένος ἕως χάτω 22.
Χεχλωσμένος 48.
χέλλιον 54,
χεφαλάδες μερικοί 85, 549.
Χεφαλαρέα χαλιναρίου 14, 227.
χεχυµένα νοµίαµατα 98.
κηρόδουλ)α 956.
κηροδοχεῖον 975.
χηροὺς διδόναι kv τῷ ἄμδωνι 151.
χιγκλίδες 134, 361
δίὰ κινναδάρεως ἄχρα λαμπάδος
βεθαμμένα 45, 306.
Χίτρινα φορέματα ἄνευ papyel-
λίων, πένθιµα 1060.
χιτρινοηέρανος 96,
Χλαπωτός 2255,
Χλίθανον ᾖ]. κλιθανάριο 200.
i ἀογχύλης πορφυρίζοντα ἱμάτια
χοιαίστωρ 94.
κοίµησις τῆς θεοτόχου 942.
τὰ χοινὰ διοικεῖν 977.
εἰς τὸ χοινότερον πρῶτος κχατή-
νεΥΧε 8.
Xov δ4.
Χόλλις, χόλλαθος, κολλίχιον 295.
xóu6oc 17, 254, 355.
Χομενταρίσιος 1060.
χόµπος 49, 2354.
Χόμπωσις 14, 50.
Χόνδυλος 17, 19. -
χοντά 48Ι.
χοντάχια 139, 155.
Χοντάρια 93.
χοντολέων 181.
χοντόν 129, 181.
χόντος 481.
χοντοσταῦλος 181.
Χοντοστέφανος 181.
κόπου συµµεριστής 118.
χοπριτόριον 990.
χορτελίνοι 206
Χόρτη 306.
χορυφάδη τουφί; 227.
κορυφάντιον 241.
χυρυφῆ 91
Ὃ ον κλείνω θείου χαρτουλάριος
1.
χοὺυπα 245.
Χουρβοπαλάτης 184.
χυυροπαλατίχιον 184.
χουβσεύειν, xoupaeuovceo 954, 255.
κουρσευόµενα, χοῦρσον ibid. ἀπὸ
τοῦ χούρσου 85.
κουρτζουόράχια 10, 518.
κράκται 95, 104.
κρατεῖν, χρατῶν 106.
αριτῆς ἐγχληματιχῶν ὑποθέσεων
κρυοτήρια 108, $83.
κτήματα τῆς ἐχχκλησίας 9.
κρέω-άγος xai τοσσαρακοστή 59.
κρ;.ύειν βαρέας καὶ σιδηροῦν 154.
190
Κυριαχἡὴ ἀντιπᾶάσχα 251. νέα ibid.
ὀρθοδοξίας 545. νέα τοῦ θωμᾶ
334.
χύριος xal αὐθέντης ταντοδνα-
μον 16. χύρ.ος 174.
κωθώνιον 78.
λαιῷ τῶν ὤμων περιτίθεται τὸ
ὡράριον 168. à
λαχίζω xai τζαχκίζω 947.
λαμπαδάρις 44, 63.
λαμπάς, 45, 67. μετὰ .λαμπάδων
— δεποτάτοι 160.
λαμπροφορεῖν 106, 380.
λαοσυνάκτης 6, 154.
λεία 255.
λεῖος 17.
λεκάνη 70.
λεπτὰ ὄργανα 49.
λευχοφορεῖν 380.
λευχειμονεῖν 106.
λήξεως paxaplaz 118.
νι αρια ἑμπεπηγμένα κυχλόθεν
λιτανεύειν 546.
λιτή 5.
λίτρα χρυσίου 77.
λογόδες τῶν µονοτρόπων 546.
λόγιον φάσνον 51.
λογογραφεῖν xai λογογράφος 154.
λογοθέσια πέντε σεκρέτων εὐαςῆ
λογοθέτης γενιχός 186.
χατὰ Λουκᾶ» Εὐαγγέλιον ἀναγινώ»
σχεται ὅλον 317.
λούριχον, λουρίκιον xal λώριχον
259, 240.
λῶρον 268.
µαγχκλάδιον et μαγχλαθῖται 908. ᾿
μα.δύη, μανδύον, 168. μανδύας
ὀξὺς 91, 105, 3579. μανδύαι
ἐπισκόπων ἔχοντες ποταμοὺς διὰ
τὸ διδαχτικὸν ὀφείλειν 519.
μανδύλιον 51.
μανίκια 65, 64, 107.
µανουάλιον, χηρομανουάλιον 216.
µαππάριον 224.
µαργαριταρέϊῖνος 13.
ψαργάροις χοσμούμενα σχεύη xai
καλύμματα lepá 161.
μαργέλλια 224,
µαρέσχαλκος 179.
μαρσύπιον 131.
µατζοθάρθουλον 945.
ματζούκιον 245,
xa'a Ματθαῖον καὶ κατὰ Μάρχον
τὸ Εὐαγγέλιον ἀναγινώσχεται
ὅλον 511.
μαύρος, µαυροθάλασσα 239.
µθασίας 119.
μέγας 117.
ἀπὸ τοῦ µεγαλωτέρου μέχρι xai
τοῦ µικροτερου 62.
με] αλομλογχῖται 42, 211.
μεθόριον 58.
μεθύουσιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ
του πλήθους ἄνθρωποι μετὰ τὸ
γεῦμα 92.
μελανειμονεῖν 106.
μελλονύμφη 107.
µεταγραφέντα “διὰ γραμμάτων
Ἑλληνιχῶν 129,
µετάληψις ἁγία δ. τῶν θείων
μυστηρίων 164. εἰς μετάληψιν
αγία, εἰσάνειν 145.
µετάξα 96, 502.
µετάστασις τῆς θεοτόχου 349.
1121
μέχρι xav; ὥρας 93. µέχρι. πὰν-
τας νιφθτναι 71.
ηδικὴ 502.
Meno 319. μήνυμα φηφισθεὶς fj
ἐχλεγεὶς δέχεται 102.
μινσάλιον 62, 63.
µίνσος 58.
Mia ἀρχιστράττγος 284.
μονάμτουλον 149, 270.
μοναστήρια περατιχά 122. )εζ-
μενα σαχέλλη, σαχούλιον 124.
μονη σεδασµία 80, 540.
µονοχάθαλλοι 26.
μουζάκιον 15, 226,
μουσιοῦν xal διὰ µουσίων χαλ)ω-
πίζειν 226.
µπά,λα, µπαῖουλος 119, 550.
μυστικώς 90.
νεαραί 292.
νενομισμένον τι 89.
νεοφώτιστοι 143.
νηστεία οὐ γέγραπται 994.
νιπτήρ 10, 11, 518.
νομικὸς, νοµρδὂτης, νομοφύλαξ,
νουμμµοδότης 156,
νωτοφόρα Qua 245.
ξηραμπέλιναι χλαμύδες 333.
ὁ λὸ καὶ δια ἔτρᾶς 107, 108.
ὁ ἐπὶ του στρατού 85.
ὁ ὁπὶ τῶν δεῄήσεων 11, 59, 141.
ὁ ἐπὶ τῶν σεχρέτων 141,
ὁ τοῦ σαχελλίου 194.
ὀθόνη, ὀθόνιον 1770.
οἰχειαχά 10. οἰχειχκοί 86.
οἰχειοχείρως 100.
οἰνοχοείον 900, 501, 337.
ὀνομαστί 61.
ὀξύς 15. ὁξυ χαθδἀδιον 100.
ὄρθια φίρουσι σχΏπτρὰ 58.
ὁριζει ἀντοῖς ὁ βασι..εὺς εἰ, πολλά
ἔτη 53.
ὀφεικομένη ἀπ)δίδοσθαι τῷ βασιλεῖ
τιµη 25.
ὀφειλουυης Ὑίνεσθαι ἐχφωνήσεως
χαιρός 168.
ὀφφίχια, ὀφφιχιάλεις 28.
παιγνιωται 258.
πιιοόπουλον 22, 228.
παναχία 39δ. παναγίας Όψωτις
23».
παναγιάριον 298.
máva y vos 2922.
πανεύφημοι ἀπόστολοι 81.
πανίον 98, 208.
πανυπερσέδαστος 177.
παπαλῆὺρα 170.
παπᾶν ποιεῖν 240.
πάπας, πάππας, πατία- 188.
παπούτνια OS, 918.
παραγενοµένου βασιλέως 120.
πᾳρακοιµωµενος τῆς σφενδύνις
83.
napa guovt, 275. παραμοναἰ 265.
παράσημα οἰχεῖα 15.
παραστασις 94, 44, T1.
παρδόδαλιοι 108.
παρεχκθολαί 111.
παρεκκ)ἡσια 125. .
mapotp(a ἄνω χωρεῖν τὰς πηγὰς
λέγονσα 144.
πάσσειν 3227. —
τὰ πατρια 1411. .
πατριαρκης ἓν τῇ παρειᾷ Ἱσπάνειο
παπαν 120.
παύειν λαόν 441.
πέδ.λα διδολέα 100, 362.
INDEX GR.ECITATIS
πέσευµα 39.
πεφεύω 14, 29, 5, 348.
97
πε .
πενταµοιρία 955.
ἡ περίθλεπτος 80,
περιοδευτής 162.
περιποίησις 44.
περιτµέµατα λεπτὰ τῶν ἔερμα-
τέων, ἀφ᾿ ὧν τὰ πιττάχια 153.
περίχυτος 14.
πετάλιον 45.
πηγή 981.
πιγκέρνης 55, b6, 58, 1814.
πιλατίχιον 49, 293.
πιττάχια 155, 464.
πλάιον 95. ἀκολουθεῖν 89. Ίτλα -
γίως ὑποχωρεῖν 60,
πλατέα µαργέλλια 32,
πιατύ 25].
ἐπὶ τὸ π)εῖστον 32.
πλησιόχωρος 102.
ποδαί 161.
ποδια 161, ὁ ἐπὶ τῆς ποδέας 6,
61.
ποιεῖν τὰ ἄνω χάτώ 144. ποιεῖν
ὀφφίχιον 419. moi,» τοὺς αρ-
γούς 157.
ποιμαντιχὴ ῥάδδος 953.
πολλὰ ἔτη 46, 55, 56, 278.
πολυχρόνιον, mokuypo.l.e:v 99,
59, 165. πολνχρονίου εἶδος 46.
πορφυρα, πορφνυρογεννητοι 302.
πορφυροῦν κιόνιον 19, 359.
πρίγκιπος ἄδιωμα 175.
πριµμµιχήριος αναγνωστῶν 6. τὰ-
θουλαρίων 6, 154.
προδάλλοµαι 66.
πρθλησις 99, 401, 274.
πρόεδροι 311.
προέλευσις $55.
προεόρτιον 305.
πρόύετις 963.
xpoUu(0v τοῦ βήματος 74.
πρυκαυήµενος 26. προχαθεῖσθαι
τῶν αρχιερέων 120.
πρὀχυψιν οἱ, 48, 56, 2535.
πρόµαχοι, 253.
πρόνοιαν ἔχει πάντων χτηµάτων
οἰκονόμος 190.
προνόμια 87,
προπορεύεται η παδάρις 68.
προσαγορεύειν 93,
προσχαρτερεῖ µέχρι τρακέζης 90.
προσχεφαλαιυν 399.
πρόσχγυγες 151.
προῖαγη 959.
προταττω 86, 355, 554.
πρωυύστερα 145.
πρωϊα» νηφουσι πλήθους ἄνθρω:
ποι 92, &x πρωῖας 56. χατὰ τὴν
npulay ὦ2.
τὰ πρωτεῖα 165.
πρωτεχόιχος 131.
πρωτοασηχρῆτις 149, 941.
πρωτοϊεραχάριος 29.
πρωτοχκανόναρχος 159.
πρωτοκννηγός 10, 24, 59.
πρωτονοταριος 26, 41.
πρωτονωθελισσιμοῦπέρτατος 511.
πρωτοπαπάδης 150.
πρωτοπαπᾶς 150.
πρωτοχρόεδροι 311.
πρὠτος χαιά τὸν χρόνον 115. τὸ
πρωτος 911.
πρωτοστρατωρ 9, 59.
πρωτοσύγκελιοι 105, 5:6.
9M.
1132
πρωτογάλτης 132. .
virepvigtlpia πτερνιστηρες $26.
πυρακτεῖν, TUpGxtOov, πεπυρα-
χτωμένον ἔσται πάντως 959.
πυρεχθόλης, μετὰ Άπυρεχδόλων
σταυρός 349.
πωγωνάτεον 141.
αδδοῦχοι 184.
n χατὰ ῥαφὴν χαρτάρια 15.
ῥηγάδες 1378.
ῥηγες 52. ῥηγὸς ἀξίωμα 178.
ῥίξα 15.
ῥόγα 960, 311.
ῥογάτορες 960, 511.
ῥογεύειν 260, 5114.
ῥομτέρτος, ῥοπέρτος 112.
£0. qaia, ῥοιφαιοκρἀάτορες 89.
ῥουχαρεῖον 931.
ῥοῦχον 112. .
ῥ-θμίςεται οάξις xol στάσις τῶν
διαχόνων χρόνῳ 164.
σάθθατα δευτερότρωτα 145.
σαγἡ 293.
σάχισµα 90,
σαγμα 252. σαγµάρια ibid.
σάχέλλα, σαχέλλη, σακέλιον, σά-
xt, σαχελλάριος, ὁ τοῦ GN-
χελλίου 121.
σάχχος 913.
σαχούλιον 134,
σαλίθα 145.
σεβαστοκρατήρισσα 108.
σεθα2τοχρατωρ νέον ὀνοματοποιη-
θείς 114.
σεδαστός 8, 9, 14,
σέδέτον 245,
τὰ σεῖα 323.
δαειρά 17.
δειροµάστη: 943.
δέχρετι͵ὃς νιακονητής 148. σεχρι-
τικοί 941. ὁ ἐπὶ σεχρέτων {4/.
σεχρ:τιχὸν ἆδιωμα 441.
σέλα, σέλλα 112.
σονατον, σηνάτωρ 349.
ὁ σερίφης τὸν τελευτ/σαντα χαλι-
φἀν οιαδέχεται 9760.
σημαία ῥασιλικἡ 256.
σήµαντρον 55. µεγα 154.
σημειοῦύσθαι 428.
σηριχἡ 962.
σιλέντιον 5499,
σιλεντιάριο 919,
σιτάνια 99.
σχαλαι 14.
σχαρᾶνιχον 999.
σχέπιον 14.
σχέπω 30.
σκευοφύλαξ, σκευοϊρυλάκιον 150
σχ.αδιον 220,
σχουτέλιον 65.
σχουφία οδ, 208.
σχυλλομάγγονες 209.
σχυτεὺς 91 not.
σορός 81.
σουππεδιον 63.
σπάθη, σπαθαροχουθιχουλάριος,
σπαθια 251.
σπιύαμιαῖον µηκχος 91.
σταλεὶς βασιλιχῶς 108.
στᾶσις διαχόνων 164.
σταῦλον 184. .
σταυρίων 249, 985.
στανροειδὼς 90.
στέμμα 50.
οτεμματογύριον 100.
1193
στέργω 84, 86.
στεριύμενοί τινές εἶσιν ἀπ ἀλό
γων, ἁρμάτων 85.
στεφανώµατα 278.
στεφηφορία 97.
στηλειός 310.
στήλη τοῦ βασιλέως ἔφιππος 28.
στηρίζεται τάξις χρόνῳ 164.
στιχάριον 1060.
στιχηρὰ, στίχος 138.
στολὴ ἱερατιχὴ 44. xoünpepivt
βασιλέως 471.
στολίσµατα ἀρχιερατιχά 16].
στόλος 35. '
στοχαστικῶς λέγω 92.
στρατηλατίχια 15.
, στρατιωτιχοὶ κατάλογοι 7| τάγματα
7.
ατρατορίχιον 50, 351.
6 ἐπὶ στρατοῦ 89.
στρεπτόν 50.
στρογγύλη ἁσπίς 99.
στρώσια 29. —
αυθαλταρέα 259.
συγχείµενον ἐχ λίθων 97.
σύγχαγνοι $11. 2
σύγχελλοι 916.
αυγχλητικός 88,
οἱ τῆς συγχλήτου πάντες 98.
συμμεριστῆς χόπου 118.
“"συμπένθερος 19.
σνναµµένως 718.
συναπταί 151.
σύνθρονος 7.
συνοδικόν 82, 546. .
ἐν συνόδῳ χάθηνται οἱ τῆς Ἀπρώ-
τῆς πεντάδος 4.
σύνταξις βασιλέως 48.
συνυπουργὸς τῷ κανστρισίῳ 156.
σύρμα 19.
συρματέῖνος 15, 3239.
συρτά 29, 950.
σύρω 250.
αύσσωμος ζῶσα ^pifpepog ὡς ὁ
υἱὸς αὐτῆς ἐκ νεχρῶν ἀναστᾶσα
299.
σφενδόνη 20, 185.
σφραχίζειν 60. σφραγιξόμενοι &x
δευτέρου χειροτονοῦνται άρχιε-
ρεῖς 104.
σφραγί; 104, $74 sq. μιχρὰ, µε”
γαλη, πρώτη, δευτέρα ibid.
ἁ πὸ σχέδους ἀναγινώσχειν 241.
εἰς σχΏμα χαιρετισμοῦ UA.
σχιστὸν ῥοῦχον 225.
σχοινοπλόκιος 17.
σχολὠν δοµέστιχκος 25, 264,
σωλέας, σωλεῖος 91, 92, 560 sq.
ταθουλαρίων πριμμµιχήριος 154.
τάγμα 341.
ταμπάριον, ταππάριον 224.
τάδις ἐχχλησιαστικὴ toU δεποτά-
του 96. Ἰάξιν τηρεῖν τοῦ διαχό-
νου 137.
ταρσός 15.
τασεῖα 222.
ταυτοδύναμµον 16,
PaTR:E Gn. CLVYII,
δουν
AD CODINUM ΡΕ OFFICIIS.
τελετή 92, 95. τελετῶν Ναμιχῶν
κελουµένων 108. ]
περὶ τελουµένων ἐθίμων 1 ἐθῶν
γινοµένων 171.
ἐν τεµένει ἑχάστῳ χειµήλια 155.
υτένδα 998.
τετραευαγχέλιον 547.
τετρᾶστυλον 15.
τζαγγάς 91.
τζάγγρα 246.
εζαγγράτορες 946.
τξαγχία, τζάγχαι 309.
τζάκονες, τζαχίζω 947,
τζηκούριον 2450.
τιµία ἐσθὴς τῆς θἐὑτόκου 89.
τμῆμα 88.
τούθια 91, 997, 566.
τοῦφα, τούφια 14, 30, 99].
τράθεῖαι χλαμύδες 355.
τράπεζα iepà 96. ἁγία 161. τοῦ
ἐπὶ τῆς τραπέζης ἀξίωμα 175.
τρεύα, τρέδα ὅ50. τρεύα µέχρι τι-
ybc ὀλίγου χαιροῦ 75.
εριχέφαλον 649,
Ἐν πουχία 290. κα 155
τροπάρια 46 sqq. 158, 155.
jÀ» 2492. s. 185
. προύλη
τρουλλοῦσθαι 942,
τυροφάγος 354.
ὑελίνη ἄμπουλλα 149.
ὕμνος ἀχάθιστος 321, 534. Όμνος
τρισάγιος 90.
| ὑπαπαντῆς ἑορτή 80.
ὕπατος τῶν φιλοσόφων 185.
ὑπερέχω πάντων 8. ὑπερέχουσι
συγετάγη 118.
ὑπέρπυρον $3, 391. ὑπέρπυρον
πδπυραχτωµένον 259.
ὑπήχοον λαόν 92. εἰς «b ὑπῆχουν
εὐμενής 87.
ὑπ' αὐτὸν εἶναι καὶ ὑποτετάχθάι
αὐτῷ ópoloyet 93.
ἐν τοῖς ὑποθεδηχόσι ἦν ὀφφίκιον
τοῦ πρωτεχδίχου 418.
ὑποδίδαζε τούτου τὸν Καΐσαρα 7.
ὑπογονάτιον 140.
ὑποδοῦσι 108.
ὑπόθασις 40. ὑποθέσεις ἐγχλημα-
τιχαί 100. ὑποθέσεις ἀρχοντιχὰς
καὶ δημοσιαχὰς λογογραφεῖν
ὑποχαμισον 70,
ὑπομνήματα 1060.
ὑπομνηματογράφων 156.
ὕποτασσειν 81, 254.
ὑποταγή ibid.
ὑποῦέλιος 18.
ὑπουργοὶ τῶν νοταρίων, 154, 270.
ὑπόψηφος πατριάρχης 109. ὑπό-
Ψηφος δεσπότης 400.
ὕφωσις τῆς παναγίας 299.
φαιός 10.
φαχεωλίς, φαχεώλιον 22, 50, 240.
Φφασχον λόχιον 51.
φελώνη 160.
1191,
λαμουλάριοι, φλαμπουλάρεο: 285. '
φιλοτιμοῦμαι 140.
Φιλοφβονούμενος 107.
φορέω, ἑφόρεσε Κανταχαυζηνὸς
σεκέάνους 10 * eol βουλή ὶ
Φορέματα, 19 sq. Αρὺς βουλήσεως
popépata φορεῖν 7 7, πένθιµα 100.
Φόρος 80.
joseaw, φουσσάτον 245,
ραγχόπουλος 155.
φυᾶλις 290.
φυλαχή 124. τὴν φυλαχὴν τῆς αὖ-
λῆς ἐμπεπιστευμένος 184.
φυλάξεις 42,
Φυτίλια 52, 255.
φωναὶ ἐθνιχαί 148.
φωσσατεύειν, φουσατεύειν 944.
φωσσάτον 244, 851. .
«T φωταγωγοῦ θεοτόκαυ $26.
φωτισμὸς, φωτιαστοί 145.
χαιώµατα 97, 566.
χαλινάριον 14. "
τοῦ χαλιφᾶ φθαρέντος ὁ σερίφης
τὸν πτελευτήσαντα διαδέχεται
5 --
χαρτάρια, χατὰ ῥαφὴν 45.
χάρτιον 16.
χαρτουλάριος 159, χαρτουλάριος
ἵππων βαφιλικῶν ὁ ἐπιστατῶν
160, 191.
Xe p oar v Aaxlov , χάρτοφυλάκιον
χαρτῷα δικαιώµατα 126.
χασείδιον, χάσδιον 25, 2944.
χειρόµαχτρον 167.
χειρόρτιον 25.
χεεροτονεῖν, χειροτονεΐσθαι, χειρο-
τονία ὁ1, 512., χειροτονοῦνται
ἀρχιερεῖς σφραγιξόμενοι ἐχ δευ-
τέρου 104. χε:ροτονηθείς 100.
χορηγέω, χορηγεί θεὸς εἰς την
γνῶσιν 402.
χοροῦ πρώτου ᾿χαὶ δευτέρου δύο
δοµέστιχοι 155,
Χριστουγέννων, Χριστουγεννῶν ,
Χριστοῦ γέννα ἑορτή 45, 215.
χρυσάσπρος 20,
ἄνευ χρυσαφἰου 96.
χρυσόδουλλα 32, 250.
χρυσοηέρανος 22.
χρυσοκλαδαριχὸν oxidótov καὶ συρ-
µατέτνον 221, 223.
χρνσόλευχος 30.
χρνσοῦφαντα ἐπιδλήματα 221.
χρυσοχοϊχός 14.
χωρὶς ἡγεμόνος τὸ χαθόλου στρᾶ»᾿
τευµα εὐρίσχεται 85.
φηλάφησις τοῦ θωμᾶ 594.
Ψηφηφορείον 102.
ψοφεῖν τοῖς χείλεσι 149.
χατὰ τὴν ὥραν δῦ. µέχρι ἱχανῆς
ὥρας 52. |
ὠμοφόριον 94, 168.
ὡραῖαι πύλαι 547,
φλάμουλον 413, 380. πρὸ ἁπωτυ» ὠράριον 168.
λιχθηναι φλάμο.λα BO.
4 w(« 168,
08
INDEX GR/ECIT ATIS
INDEX GRJECITATIS
ἀγαθοδότης 1T,
ἀζελφοποιητός 101, 155.
ἁδιοίκητος 80
ἁχοντίας χοµήτης 15.
ἀχροπολίτης 25.
ἀχρωτηριακὰ µέρη 30.
ἁλαθήτως 55.
ἄλογον 845.
ἀμδιωτιάζευ 484.
ἅμυνητ ο
ἀνπκαβαρίζειν 85, 89.
ἀναχλᾶν 155.
ἀναλύσας |. q. ταχείς 94.
ἀναχωματισμός 104.
ἀνδροξίχελου 59, 69.
ἀντζίσας $1 in nota.
ἀντζοχοπεῖν 51.
ἀντ.ζηλεῖν δν,
ἀντινύχτης .
ἀντιπροσώπως ἑρῶντες ἀλλήλους
ἀπληκεύειν 19, 74.
ἅπληχτα 74.
ἁπόχωροι 50.
ἀπόψε 21.
ἀργνυρένδυτος 144.
αργυροέλατος 66.
ἀριδήλως 10.
ἁρμαμέντα 15, 114.
ἁρμαμενταρεῖον 116.
&ovixot πόδες 20.
ἀσχεῖν 97.
ασχετήῆς 121.
ἀστρυνόμουν 61.
τρον 39,
αὐταρχία 8.
ῥαγύλαι 167.
ῥαΐουλος 94.
ῥήσα,ον 436, 140.
Ρίχλη 179,
ὕίχιον 39.
βλάχνον 96.
βοοθοσία 195. ,
ῥουλγίδιον 139.
Ἰάύος 9.
&4 010. 81.
(vivet τὸν βασιλέα ἀθυμεῖν 138.
ο) γενιχόν 19.
γοννχλινἠς 39, A5.
γορϊονοειδής S4.
γυρίνειν 119.
Ίνρωθεν A4, 59, 125.
δεητιχἁ πιεετάχια οὐ.
ὃ.ἄφωτος 129.
δίόωσιν i, e, πλήττει 185, 119.
ἐδιοιχήθη ἡ γυνή 81.
διολ,σοέν «11. .
δροµιχός 17, 68, 75, 150, 147.
ῥωόεχακωδον 16, 65.
εθόομαριος 36.
Εγχλιάσµένοι 140.
AD
ἐγχόρηγος 32.
εἰχονοχαύστῆς 98.
εἰς B, νομίσματα ὠνήφατο τὸν τό:
vov 88. 99, 124.
ἐχθάλαι 115.
Ἑλλαδιχός 86.
ἕἔμπινσμα 40.
ἵνεωδος 19, 44, 60.
ἐνδήχη 19.
ἑνθρονιάςειν 148,
ἑνίστορος 54.
ἴξαμον 45, 66.
ἐξέρχετα 180.
"OCA "
ξ 4 9
ἐανκῶν τὸν φόρον 36
ἐπιδαρύς 95.
ἐπίχουφας 53.
ἐπιχυροῦν 85, 95, 96, 99, $08,
122. Cf. προσχυρρῦν.
ixtaxonslv 71, 185, 189.
ἐπιστατεία ὑπάτων 13.
ἑκτάσχαλος 76.
ἐργοδύσιον 21, 74, 118.
ἑργοστάσιον 91.
Κωστή 108, 125.
"jas. 30, 47, 48, 55, 60, 1492,
176, 192,
Ἠχέναι 193.
fj.aso i. q. fAacsv 184.
Ἠλιαχός ὅθ.
Πλιοκέφαλος 476.
Ἠσνχήσας 118.
ὑαῤῥεῖν 189.
θεαμάτιον 50.
θεµατιχοί 55.
θεµάτιον 31.
θέσις ἀστρονομική 50.
θηριοδέκτης 167.
Ψηροχόμος 39.
Ἡσαντες 80.
θρησχεύματα 10.
θρονίζειν 99.
ἰδιχόν 19.
ixplupa 129.
ἔνδαλμα 476, 171.
ixrÓ30vo; θεός po
ἱστορεῖν $7, 71, 176.
ἱσ:ορίαι λίθιναι 46.
χαγκελλοθύριον 131.
καὔαρίνειν 18, 31.
χάθισµα 124,
κάλαμοι ῥιφέντες 16.
xápvetv βήσαλα 140.
xápTo. 26.
κανόήλα 36.
Χανό,ων ποιηταί 98, 1:5.
xapa6lse:v 8U, 81.
xapa6oxovumápm 80.
χαρθύχα 44, oí, 168.
χαστιλλοῦν 415.
CODINE LIBRUM DE ORIGINIBUS CPOLITANIS 2
ET OPUSCULA 008 SEQUUNTUR ANONYMA. 073
(Hojusce novas editjoaís col. 439-739.)
χαταφφιδρύνειν 197.
χατήνιον 35.
κατηρειπωµέναον 11.
χελλίον 142.
χερατέµθολον 119.
χερατίας 119.
χέρχος 110.
Χεφαλοχιόνια 145.
κιθούριον 117.
χινθήλιον 91.
Χλεδόµενον 35.
Χλειδώσας 139. e
κο:τωνάριος 115.
Χόλυμθος 19.
xóprr 93, 41.
Χουμούλιον 45, 66.
χουμπαρία 80.
Χχουμπάριον 81.
χούντουρον 51.
χουροπαλάτισαα 92.
χουρτῖνα: 50.
κουρτοειδής $4. (χνρτοειδής 176.)
Χριχέλλοι 50, )
Χτίφειν 21, 93, 95.
Χτίτται μηχανικοί 90.
χυμθαλιχός 144.
Χωδιχέλλιος 180.
Χωδ:κελλος 49.
Χωλόδιον 137.
)aYap'xà 143.
λεηλατίζειν 161.
λεπτοειδής 34, 176.
Ἰευχοφόρος 157, 138.
λεχμία χωνευτά 174.
Ἰιθενδυτος 115,
λ:δοᾷεοτος 45.
polotwo 155. 140, 145.
µακροειοής 85.
μάνα 120.
μαρμαρεύθτστος 172.
μαρμαροῦν 98,
μεγαλομάρτυρ σὲ, 148.
µισαχιος 153.
μνημοθέσιον 17, 197, 148,
µόδιον 46.
μονή 25, 15.
μοῦλαι 95,
μουσεία 148.
μουσιοὺν 141, 144.
ξενοτάφιον 102.
ξτραμπέλινος 38.
ξυλόστεγος 16, 17, 75, 141.
ζνλότρουλλος 89, 4121, 147.
οιχονομεῖον 19. οἱστρολατῆσας i. q»
οἴστρῳ ἐλαθείς 114.
ὀλκὸς ὑδάτων 15.
καθ’ ὁλόχληρον 161.
ὁπτανθῆναι 98.
1197
δρθομαρμαροῦν 14.
ὀρβομαρμάμωσις 140, 141
ριος 153.
fenis 60, 180.
ὀφίχιον 79.
παιγνιώτης 80.
πάχτον 94, 66.
παλατῖνοι ἄρτοι 16.
πάµθρεφοι 155.
παντάπορος 105.
παντούρωμα 110.
παντούρωσις 144.
παρασχευή 1b.
πατοῦν 19.
περσίχιον 445.
πηγανούσιος 14, 1175.
πινσός 82, 156, 451, 138, 141.
πιστωρεῖον 102, 148.
πιττάχια 35.
πλαχωτός 99, 104,
ποδέα 44.
ποδίσχος 54, 69.
ποιεῖν δέχα μῆνας 90, 97, 101.
πολυποιχιλία Tis.
πονολύτρια 91.
πόρτα ab. 45, 4l.
mpobioavisg 19.
πρόχενσον 19.
προσχυροῦν 127, 142, 147.
προσχειριάριος 155.
ἐπύθςτο τοῖς συνοδεύουσι 170.
ἐς πεωνάρχης 28.
ῥίγλον 45.
ῥόγα 48.
ῥοχεύειν 48.
ῥοδοποίχιλας 144.
σαγµάριον 139.
σαργάνη 115.
AD CODINUM DE ORIGINIBUS, ETC.
σηχοῦν 51.
σημειοφερικά 50, 41, 50.
αχάλωσις 144.
σχαπούλιον 49.
τὰ σχάριφα 147.
σκεπάζειν 91, 52, Y 151.
στάµα 1T, 10, 60, 1
στεφαναία πέτρα 154.
στεφάνη τείχους 6. 13.
στήλη «καθεζοµέν 208.4 -
στηλοὺν ὅδ, 94, 43, 58, 60
στηλωτικός δδ.
στιχηρά 195.
στοιχεῖον 56, 59, 4
155,
στοι ticas 5, 96, 52, 55, 08,
|
στρογγυλόστεγος 411.
στυράκιον 137.
συγχοπή 19.
συµπτωθῆναι 85, 110.190, 136.
συμπτώμενον 78.
συνδρομή 95, 199, 143.
συστηµάτιον 06, i51.
σφενδών 19, 195.
σφιγκτούριον 145.
σχηματογραφία 95, 13.
σωματοπρᾶται 50.
σωτηρίχιος 180.
ταξεώτης 26, 68.
τελειωθῆναι i. q. ἀποθανεῖν 193,
τετραδίσιος 37, 45, 85
τετράῖππος 445.
τετραπέρατος 57.
tSv xaÁáptot $5, 69.
τζνονιστήριον 19, 92, 82.
τραθέα
τριάχοντάφυλλον Ἴδ.
τροῦλος 144, 145.
1198
ερουλοῦν 1411.
ερσυλλωτός 82.
τυμδοσύνη 9.
τύπος 101.
τυποὺν 143.
ὑγροπίσσιον 140.
Üroxagpto o6 piptov 145.
φαχεώλιον
φαμιλίαι 90, 91,
eap ακολύτε on 106.
φθαζόµενοι 17
duceh depono 155.
φουλχίζειν 85.
φονλκάληστος 85.
φυ Maxine 160.
χαλᾶν 144, 146.
κ αλκέγχυτος 115.
χαλάστρα 165.
χαραχἡ 176, 180.
χελάνδιον 195. 108.
ιστοχ ν
κ θυσέγκαωστοι 61, 111.
χρνσέγχντον ^d
υσδμναςσῖς
brun 99, 54, 39.
χρνσικἡ ποσότ JM 158.
χρυσοκ μαρον 1
χρυσοχέραµος 146;
χρυσόπλαστος 29.
ix χρωμάτων στήλη 38.
χυμευτὸν χρυσίον 142.
χύνειν 49, 156, 141.
8.
διὰ ψηφίδων εἰχών T1. στήλη 68.
ὡροσχόπει xapxivog 17.
INDICES
DUCAE HISTORIAM BYZANTINAM.
GLOSSARIUM
VOCUM GRJECO-BARBARARUM.
A
Pag. 93. 'AsxJmxsüstr. Πληχεύειν. Πληκεύων
T1». Eruditissimus vir Ismael Bullialdus Ducam per
anpocopeu tou a scripsisse putat. Constantinus in
Jact. ἵνα π)ηχεύῃ ὁ στρατὸς εἰς ἀραιωτέρους τό-
πους. Meursius rescribebat ἵνα ἀπλγχεύῃ, ut etatim
ibilem scribitur big aut ter. Lco, Tactic. cap. ΙΙΙ,
$ 15. Καὶ ἐν ἑτέρῳ 0)fxzq ἀπειθεῖν. Idem M. le-
gebat, ἁπλήκτῳ. Est. auteni πληχεύειν, eeu. ἁπλη-
χεύειν, Castra. metari, vel divertere. Theophanes
in Heraclio: ἠπλήκευσαν πλησίον Νινενὴ τῆς πό-
λεως. Vide 3d Cedr. ei Histor. Ecclesiasticam Aua-
stasii in. 0? $xcuzey.
Pag. 68. ᾽Αποκρησιάριος. Ὡς καὶ καθολιχὸς ἆπο-
ρισιάριος ποῦ βασιλέως γενέσθαι, Apocrisiarius.
Vide ad Cedr. Nicet. et Anastas.
Pag. 84."Apuata. Arma, Auctor Gracob. Νασύ-
(ονσιν τὰ χάτεργα slo γῆν, ὁμυίως xal «' ἄλλα µ.:-
xpà Μεγάλα πἀραντα xal ναταξερµατώσουν’ χ.υπἰχ
τε xol ἄρμε-α xal ἅρματα παντοῖα. Vide ad Cer.
Nicetam, Anastas. et Const. Manassem.
P.g. 111. ᾽Αρχιευνοῦχος. Archieunuchus, pri-
mus Eunuchorum.
Pag. 152. "Acapor. Asprum. Numi genus ar-
geutei. Kst enun. ἄσκρον, album. ludex iu Hia.
Grxeco-Barb. λευχώλενος, ἄσπρες ταῖς
Dixi ad Nicetam et Anastasium.
Pag. 54 et 58. Αὐθέντης. Αὐθεντία. Dominus,
dominatio, Hinc αὐθεντίζειν et αὐθεντεύειν. Index
Grx»co-Barb. Homerice |liad. παντάνακτες, οἱ
πάντα ὀρίζοντες, xal αὐθεντεύοντες. Ducas pag.
62, 69, 139. Αὐθεντίζειν apud Theophanem. Ana-
stasius verlit, prassumptuose gerere, in flisior.
Eccles., aique ila accipiendum videtur αὐθεντιχῶς
apud Codinum in παρεχδολ. ἔτι δὲ ἑώρα ὁ χυδαῖος
ὅπμος αὐθεντικῶς εἰσερχομένους iv τῷ μεγάφ
παλατίῳ τοὺς Λατίνους, xal μέγα xaxiv παθεῖν ἐς
αὐτῶν ὑπώπτευσ.ν. ldem Anastasius, αὐθεντικῶς,
auctorabiliter vertit. ἱ]ουίο ἀφέντης εἰ ἀφεντίᾳ,
dominatio, apud auctorem Chronici quod | subjici-
tur Ducze. Vide ad Cedren. et Nicetam.
Pag. 100. Bdxa. Barca. Matthzww Paris. in
llenrico Hl. Locutus [ui cum quadam barca. Vide
ud Nicetam.
lag. 95. BdvÓov. Vexillum. Vide Glossar. ad
Cedr. et Theophylact. Simocat, |
Pag. 98 ει 105. Τὸ Βασμουλικόν, Vide ibid.
Not. et ad Nicetam.
ἀγχάλαις.
ee
1201 INDICES AD DUC.E HIST. BYZANT.
Pag. 6. Βεζήριδες. Vesfri, visirs, consiliarii.
Pag. 192, Βεστιπρατήριον. Vestium forum. Vide
κ Cedren. in πρωτοθεστιάριος, et. Nicelam in
βεστιάριον. Et ad Const. Manass.
Pag. 455. Βἰγάα. Vigilia, custodia. Continuator
Theophanis in Theophilo, xal τοῦ tow tou 'GzÓXoU
ἀρχηγὸς 6 τῆς βίγλης δρουγγάριος οὕτως Ὠορύφας
λεγόμενος. Utuntur Leo et Basilius in Naumachiris,
Vide Gloss. ad Cedr. Nicet. et Anastssinm.
Γαμ. 99. βικάριος. Vicarias, Vide ad Auastasil
Hist. eccles. in ea voce. :
r
Pag. 107. Γαλεώτης. Galiote, Brigantin. Galea
minor diminutivum τῆς γαλέας, vel γαλαίας. Nam
utroque modo scribitur, Leo, Tact. cáp. xix,
8 74. Καὶ τὰς γαλέας. In $ autem 10. ejusdem ca-
pitis, scribitur, YaXatac. Matthzeus Paris. in Hen-
rico I. Navibusque rostratis, quas Galeias appel-
lan. Italiceum galea, Hispanicum galera, Gallicum
galàre.
Pag. 111. Γάἀρδια. Παραφυλαχὴ, Custodia, {α
arde,
Pag. 26. Γεγητζάριδες. ᾽Αργυρωνήτους σὺν αὑτῷ
δούλους οὓς xalouct γενητζαρίδας. Servos pecunia
émplos, quos genitzgridas vocant. Qui et γιάνητζἁ-
ριδες. Auctor anonymus : ἔχει xol γιανητζάριδες
χιλιάδες δέχα πέντε.
Pag. 76. Γενητδέρι. Genitzer!,
Pag. 201. Γὐρεύειν. Redire. Vide Gl. ad Nicet.
et ladicem.
, A
Pag. 56. Aéc'ztoiwa. Imperatoris uxor vel mater,
ui pag. 8, δεσποίνης ἌἊννης, Codinus, de Offic.
cap. v, edit. Reg, num. 27, πρὺς τὴν δέσποιναν
τὴν μητέρα αὐτοῦ (alii µάναν &) καὶ τὴν δέσποιναν
τὴν γυναῖχα. Theophilus, Institut. n, tit. 6, in
fine. Vide ad Nicetam. Nota obiter, µάναν pro
matre. Auctór Greco-Barbarus ;: ἔχασε µάνα τὸ
παιδὶ, xal τὸ παιδὶν τὴν µάναν. Vide ad Cedr. ia
ea dictione.
Pag. 61. Δερεν δεύει». Defendere. Hinc δεφέν»
δευσις, defensio. Acropolites pag. 6. Vide ad Nicet.
Pag. 147. Διαχαιγίσιμος. Diacznesimus, Vide
Notas, et Jacobum Greiserum in observ. in Co-
dinum cap. 14. Í
Pag. $0. Δούκας. Dux. Vide ad Cedrenutn, et
ad Nicet, in χόντος.
Pag. 87. Δρουγγάριος. Profectus classi. Vide ad
Cedr. et Constant. Manass. Huic suberant comites.
Vide in Ἱδόμης, E
Pag. 106. ᾿Ενορδίγως. Ordine. Eustathius Il.
ty , ἑνορδίνως ἵσταντο. Theophanes in Justiniano ju-
niore: διαταράξας ποὺς ὑπὸ τοῦ οἰχείου πατρὸς
ἑνορδίνους Ὑεχονότας τύπους, al. ἑνορδίνως. Sic
ἑνόρδινοι διχαόταὶ dicti et. ἑνόρδινον δικαστήριον,
Judices ordinarii, et judicium ordinarium, apud
Theodorum Hermopoliten, lib. vii, tit. 2, et apud
Constantinum Harimenop. Épitom. lib. 1, tit. 1v,
& 61 et 62. Qui et ὁρδινάριοι δικασταὶ in Novella
Cxn, Cap. 9, ἔμδαθμοι, in Basilicis, ut ὁρδινάριος
ἄρχων, apud Synesium epistola οχων, Ütrunique
autem dictum ἀπὸ τοῦ ὀρδίνου, sive ordine. Orus
Apolio ἱερόγλυφ. cap. xciv, al. xc, αὗται γὰρ &av-
τὰς Φυλάττουσι γρηγοροῦσαι XatT' ὕρδινον ἐν πάσῃ
τῇ νυκτί. Constanunus in Tacticis : "βχοντα ὁρδί-
νους ἀπὸ δέκα ἓξ ἀνδρῶν. Et paulo post: Kat οἱ
μὲν ὃρδινοι τῶν πεζῶν ἑνὸς ἑχάστου τάγματος, etc.
Leo, Tactic. cap. tx, ὃ 55, εἴτε ἐν ὁρδίνῳ, εἴτε kv
παρατάξει. Eustathius ad 1l. à: ᾿Απὺ δὲ τοῦ 'Üpn-
ριχοῦ 065100, xat tb γραφικὸν σημεῖον µετήνεχται
ὁ ὁὀδεχὸς, ὅς ἐστι γραμμή τις εὐὑεῖα προτιθεµένη
μὲν στίχων, ἧτοι ὀρδίνων, ἔξω. Auctor anonymus
p«nar, adversus monachos delinquentes, inter
scripta Basilii M. repertus: Ei τις οὐχ αἴρῃ εὖλο-
qiav εἰς τὸν 5pbiyoy αὐτοῦ. Et ibid. : Εί τις ue0v2td
τὸν ὁδελφὸν αὐτοῦ ἀπὸ φοῦ ὀρδίνου οῆς ὑπηρεσίας.
Hinc ὁρδιναίως. Glossarium | ms. ὁρδιναίως,. ἑξης,
μετὰ ταῦτα. Et ὁρδινεύειν. et προορδινεύειν. Leo,
Tact. cap. xvii, ὃ 51. Καὶ οὕτως προορδινεύειν yeh
τὰ βάνδα. vel ὁρδίνιάζειν. Alexius Rharturus Doct.
H. Διάταξε περὶ τοῦ olxou. σου, ὁρδινίασε τὸ σπίτι
σοὺ. Auctor Greco-Barbarus; Καὶ «' ἄλλα τὰ ὁρ-
δινίασε. Corona pretiosas : praeparare, νὰ ὁρδινιάσῃ,
Index in liiad. Graco-Barb. Παρασχενάξει, ὁρδι-
νιάζει.
Pag. 145. Εγωτικο/. Unitati adherentes, et pag.
eadem, ἐνωτικὴ λειτουργία. Ἕνωσις. Pag. 143.
Z
Pag. 188. Ζαροδοτάναι. Machine bellica.
Pag. 57. Ζατρίκιον. V. Notas, et dicta ad Ce-
dren. in τάθλα.
Pag. 86. Ζιχίδες. Monachi Turcici...
e
Pag. 86. θέµα. Ῥτου]ποία, Vide ad Cedrenum.
K
Pag. 50. Καθούρ. Infidelis.
Pag. 419. Καδδηνάιος. Cardinalis, Theod.
Bals. ad Nomocanon. Photii tit. vin, cap. 1, ὡς
καδδιναρίου. Sie ip ms. cod. quo usus est Meur-
&ius, nec egel emendatione, ut ipse putabat. Vide
ad Nicetam.
Pag.95. Κάδης. Judex Vide Meursium.
Pag. 8. Καθοσίωσις. Pro, καθοσιώσεως Évx)n-
μα. erimen majestatis. Dixi ad Theophilum Instr-
tutionis iv, tit. ult., $ 5, et Salmasius ad Hist. A.
Scriptores, -
Pag. 64. Κα.ἰόγηρος. Joannes Moschus Limon,
cap: 43. Hodie καλόγερος. Vide ad Nicetam.?
' Pa
g. 197. Καμπάνα. Campana. Hinc καμπανά» -
piov, pro turri, in qua suspenditur campana.
Astrampsychus, tv τῷ Πνθαγορικῷ λαξευτηρίῳ,
δηλοῖ εἰς ὁδὸν xoi paxpbv xal ὑψηλόν τι, ὅμοιων
πύργῳ στύλῳ xapmavaplp. — -
Pag. 55. Κάμπος. Campus. Theodorus Lector,
Eccles. Hist. lib. 1: "Ev ταῖς λιταῖς ταῖς Υενομέναις
àv τῷ xápmtp, occurrit sepe apud eumdem. Ale-
xander monachus, de Inventione S. Crucis : "Q«0»
αὐτῷ àv χάμπῳ διάγοντι μετὰ τῶν στρατιωτῶν περὶ
&anu6olac σττλοειδὴς σταυρὺς, qua totidem ver-
Dis éxetant in Julii. Pollucis Chronico hactenus
inedito. Theophanes in Justiniano Jun. Του δὲ
λαοῦ σχορπιαΡέντος ὡς πρόδατα ἐπὶ τοὺς κάμπους.
Index Iliados Graco-Barbarze : Πεδιάδες, οἱ xáp-
qot, Item. πεδίον, χάµπον.
Pag. 181. Καπιτάνεος. Dux. Capitaneus. Conci.
lium Florentinum scss. XXv : Ἔστειλα γὰρ κατὰ
τὸν καιρὸν χαπετάνιον àv τῇ ΕΒενετίᾳ ἑτοιμάσαι
xá:epya. Conctlium Ephesinum act, vit. Magnili-
centissimus Capitaneus principi et clero scripsit.
Pag. 418. Κάρδουνον. Κάρδων in Basilicis,
carbos οἱ δενρδοχάρδωνες, Graci ad |. 5, $ 2. D.
ad exhibendum καρθωνάριος, carbonarius. Hella-
dius apud Photium ὅτι ávüpaxeug ὃ ἐν τῇ συνηθείᾳ
χαρθωνάριος.
ag. 259. Καρίπιδες. Advenz. |
Pag. 169. Καστέλιον. Castellum, Anonymus In
Romano imp. 'Ev ἑτέρῳ ὀχυρωτάτῳ. καστελλίῳ.
Hinc χαστελλοῦν. Theophanes in Phoca. Φέρων &A.ia
καστελλόμένα ἔχοντα. ἐν τοῖ; καταρτίοις κιβώτια
καὶ εἰχόνας τῆς θεομήτορος. Vide alia Glogsaria.
Pag. 40. Καστε.11ἀνιᾳ. Regio.
Pay. 40. Κάσερον. Oppidum. Auctor anonymus
in Vita Basilii imperatoris, Κατὰ τοῦ κάστρου Βὸ-
ρίπου ὀπλίζεται, Cedrenus de eodem pag. 980. Tj
πιόλει ἐπιτίθεται «o0 Βὐρίπου. Hinc καστροµσγία,
civitaium expugnatio. Vide ad Cedrcnum, N.ce-
tam, et Indicem Gloss. Anastas, Historke.
Pag. 209. Κάτεργα. Triremes.. Concilimn Flo-
reutiuum pag. 507, edit. Gerinan, Auctor. Graeco-
1202
Qc Can a-—— — - -—
1208 GLOSSAR1UM 1201
Barb. Nasüpeustv τὰ χάτεργα sl; vfv. Vide sup.
In χαπιτάνεος. et Gloss. ad Niectam.
Pag. 142. K£.41n. Cella monachi. Anonymus in
Constantino Leonis F. Μόλις διελθὼν 6 ἄναξ ταῖς
xiXate φῶν ἱερῶν πατέρων χαταλαθών. Et : πρὸς
ο. αὰς χέλλας τῶν ἱερῶν πατέρων ὑπενόστησεν.
Pag. 445. Κεαλίον. Cella. 8. Athanas. in
Serm. de imag. D. nostri Jesu Christ. Refertur
autem Synod. Nicen. n, act. 4: Χριστιανός τις
ἔλαδεν ἓν olxi« χελλίῳ παρά τινος. Theodorus Stu-
dita In Testamento cuo nohdum Graece edito : οὗ
* «too µαθητὴν εἰς «b χελλίον σου μειράχιον προσπα-
θῶς. Anonymus Beriptor in Leone imp. ὃν je Ya-
ονᾶς; εἰ ειπληροφορηθῆνα:ι, φησὶν, οὓς βούλει,
tie «b ly χελλίον ἀπόστειλον. Adde Nevellam
cxLut, cap. 4, et Glycam, Pak. 281, edit. Reg. Non
solum autem pro monachi cellula χελλίον accipitur,
sed et pro sedicula, vel cubiculo interiore etiam
principum. Palladas ἀνθολ. lib. s», tit. x1:x, epi-
grammat, 7 :
To πεισἆνην πωλοῦντι có κε. 1/ον ἐχθὲς ἔδωκα.
Hine χελλιῶται pro monachis, et pro ministris in-
terioris eubiculi apud Chalcocondyl. pag. 247, et
Phranzen. De his etiam Nicetas pag. 526. Vide
ibid. Glossar. in v. χελλίον. Videsis etiatn Glossar.
ad Cedren. in eadem voce. In ms. tamen cod.
Chalcoc. χελιώτην legi'ur.
. M1. KAeicoópa. Clusura. Joannes Curopa«
gates pog. 844. Διὰ τῆς χλεισούρας τοῦ Ποδα»δοῦ,
ἀφιχνεῖται εἰς Κιλιχίαν. Codinus in Παρεχβολαῖς ,
ἀπετυφλώθη iv τῇ χλεισούρᾳ τῆς µάχρης. Vide ad
Cedrenum, Nicetam etl Anastasium.
Pag. 291. K.Anco(. Evocati. [In ora Regil codicis,
Pregati.
Pag. 81. Κόμης. Comes. Suberat drangario. Qui
vulgo hodie comite dicitur, a Provincialibus autein
ερπιέ, multnm distat ab hoc comite ; hic enim tri-
bus aut quinque triremibus preficiebatur, earum.
Que dux erat, ot scribit Leo imperat. Tact. cap.
xix, $ 25. llle vero. remis intentus est, remigio
preest, curatque ut remiges remos impellant prout
res exigit, vel etiam ut vela deducant, aut erigant.
Denique signo dato precipit quemadmodum remos
agant, et segnins remis incumbentes coercet. Nee
eUam huc perünel πρωτοχόμης, qui cxteris co-
méübus praeerat ; nam hodie singuli comites δη»
gulis triremibus preficiuntur,nec alter alteri praeest,
liabet tamen comes qui vicem ejus expleat, si ipse
ahsit, queri nos subcomitem appellamus, souto-
comé. Vide Codinum de Offic. cap. 5, nui. 95, et
Glossarium ad Niceta.
ag. 198. Κουρεύειν. Excurrere.
ag. 106. Κουρσεύειν. Pridari. Hinc κοῦρσον,
prs, (Reursione οἱ preda. Coniinuator Theophanig
n Theophilo ; Τά piv τῶν Σαῤῥακηνῶν χοῦρσα ἐπ
ἄλλον δἠ τινα τόπον ἐξελαύνειν ποιῄσας. Alius auctor
in Vita Basitii imperat. κηῦρσον κατὰ «7; λεγοµέ-
vn, Λαπέτρας ἀπέστειλεν ἐπιλέχτων πολεμιστῶν.
Bcriptor anonymus in Romano Constautini ff. ἐλά-
σαι XoUpco, xal αἰχμαλωτίσαι, xal πραιδεῦσαι τὴν
(opatxky γην. Vide ad Cedr. ei Niccjam.
ag. 13. Kpd.iqc. Tex Ungaris, Bulgaris, Ser-
viis. Joannes Cantacvzenus libro 11, cap. 89, To
δὲ νψ τὴν τοῦ Κράλη παρείχετο προὀηγορίαν. Vide
Pandecten Turcicum Jvanhis Leuncíiavit cap. 51.
Pag. 198. kopic. Dominus. Vide Glossarium ad
Cedr. et Anastasium.
Pag. 198. Κῦρος. Dominus. Exstat apud Chalcoc.
Ρε. 264, qui et χὺρ, Chir, apud Leonardum Cuieu-
seid, Hodic etiam xopo; dicunt,
A
Pag. 31. Aatra. Ampbora. Hodie figulus, λαϊνᾶς
dicitur.
,Pag. 93. Asper. Legio, Vide Glossarium ad
Niceta ei Manassem.
Pag. 203. Αόρα. Merces,
Pag. 50. Μαγίστωρ. Qui et Μαϊστωρ. Magister.
V, Gl. ad Constant, Manassem.
Pag. 164. Μανουά.ια. Caudelabra. Vide Gl. ad
Nicetam.
Pag. 54. Mapxécioc. Marchio. Qui µαρχέσης
Joanni Cantacuzeno, Hist. lib. w, esp. 5, et Annss,
Alex, vim.
Pag. 169. Μεγαδούξ. Magnus dux.
Pag. 58. Μεγαματ/σεωρ. Magnos — Magister.
Le grand Maot:re de Rhodes.
lbid. Μεσάζων. Μεσάζειν, Ἑ ζύρης. Consiliarius,
Vide Not. ad pag. Lsxxvin. Anetor Gezco-Bzrbaros
iu' historica narratione de Belisario : Βρυλόνουν ol
µεσάζοντες. καὶ ὁ βασιλεὺς 6 udvac, id est, ut vi-
detur, consiliarii principis. Habet et alias signif-
cationes, aut eer'e varia cjus ministeria. Joannes
Cantacuzenus, Histor. lib. nt, cap. 36, Μεσάζξων
βασιλίδι ἕν. Vertunt: Imperatrici$ aule prefectus,
sive cura:or. Uinc µεσάζειν, lib. ejusdem cap. 15,
thv μὲν τοῦ µεσάζειν ὑπηρεσίαν ἑἐνεχειρίσθη. Offi-
cium administratoris obtinuit. Eumdem esse pu-
tant cum eo quem JC. Comitem rerum privatorum
appellant. Vide adnotationes eruditissimi viri Ja-
cobi Pontani ad lib. 1, cap. 2. Corrigendus hic est
Nicetas Manuelis Comneni lib. 1, num. S, pag. 31
edit. Reg. ubi legitur. Μελεδωνὸν 0k peaccov:a καὶ
τῶν οἰχείων ὑποδρηστῆρά διαταγμάτων. Puto enim
Nicetam scripsisse : Μελεδ. δὲ xal τῶν», etc.. et
illud, µεσεύοντα, irrepsisse in contextum cum in-
terpretationis vice, vel ex codice Nicetz Graeco-
Barbaro in ora ascriptum esse. [n codice enim
Grzco-Barbaro sic habetur: Μεσάζοντα δὲ τῶν ol-
χείων ÜvoÜíssuv. Ὑποθέσεις igitur sunt. διατάγ-
pota * et íia ea vox accipienda apud Codin. de
Offic. eap. 1, num. 9. In. indice Nicetm, µεσάζων
exponitur, φουντιστής. Αἱ in Glossario ita scriben-
dum : Μεσόξων, μελεδωνὸς xal τῶν οἰχείων ὑπο-
δρηστὴρ διαταγμάτων. Vide ad Codin, de Officiis.
Pag. 143. Μονάζουσαι. Μονάστριαι. Moniales.
Vide Glossar. &d Const. Manass.
Pag. 40. Μπαιού.ῖος: Ballivus. V. Meurs. in hac
dictione
N
Pag. 197. Νάρθηκας. Pro νάρθηξ. Vide ad Ce-
drenuin.
Pag. 51. Νοτάρας. Notarius, qui aliis νοτάρ.ος.
Vide ad Cedr.
Pag. 1393. Eópiésc. Sic legebatur in. scripto co-
dice quo usus est Meursius. In Regiis codicibus
&ic habetur,; χαὶ οἱ τῶν θυρῶν πρυτανεῖς βιξόρι-
δες οὕτω καλούμενοι τοῦ βασιλέως ἀγγελιαφόροι.
ὐ
Pag. 140. ΟὈρταγή. Sodalis. Vide Not. pag. 265.
Pag. 201. Ὁσπίτια, Domus. Scriptor anonymus
in Romano imper. Καὶ σταύλους ποιῄσας xal ἐσπ οι
κάλλιστα, xal χραθατοστρώσια διὰ τοὺς εἰσερχομέ-
νους πάντας ἐξωτιχοὺς xat δίχας λαμθάνοντας xa-
τεσκεύασεν. Auctor Indicis in Homeri IHiad. Graco-
Βατ. Οἰχίας, τὸ σπἠτι χατεσχεύασεν. Vide (1. ad
Nicetam.
Pag. 268. Οὐμακίς. Vide Glossar. ad Cedr. in
πυρσωρ.
Pag. 91, 170, 172. ᾿Οφφικιά-ιος. Officialis, seu
magistratus. Theodorus Hermopolites libro vi, Lit.
2, exponens., $ 3 D. de Offic. procons. U^ µόνον δὲ
45v ἀνθύπατον δ.ορίδεται τοιουτόν τι μὴ κράττειν,
ἀλλὰ xai πάντα ὀφφικιάλιονε
Pag. 76. ᾿Οφφίκιο». Officium. Joannes Curopa-
lates iu φας Comneno : Tàq τῶν ὀφφικίων δὲ
δόσεις αὑτὸς πρῶτος περιέτεµεν. Joannes Cania-
cuzenus, Histor. lib. 1v, eap. 523: "Iva ἐὰν θέλωσι
τινὰὲς τῶν ἓν τῇ Βλαχἰῷ ἀρχόντων τυγχάνειν ὀφφι-
χίων. Vide Nicephori Cala toin, Hl, pag. 529.
Wu, οπως -
1203 AD DUCA HIST. BYZANT.— 1206
Pag. 9. Ὀρφικιοῦν. Officio οἱ dignitate aliquem
augere. ü
Pag. 159. Παραπόρτια. Portellie. Vide ad Cedr.
t Nicet.
Pag. 69. Πάτρων. Patronus. Horapollo. Ἱερογλ.
XL VII, &v6twrov προσφεύγοντα τῷ ἰδίῳ πότρονι,
Vide Kuripidis Scholiasten ad vers. 420 Hecub:e
et Glossas Basilic.
Pag. 104. Iivxéprnc. Pitcerna, poeilator.
Glossar. ms, οἱνοχόος, πιγχἐρνής, Leo Grammati-
cus: Τὸν àk ᾽Ασπάθην Γεώργιον, χαὶ πιγχέρνη»,
xaX Θωμᾶν πριμ’ χΆριον δείρας καὶ κουρεύσας. Uti-
tur Nicepborus Gregoras, et Joannes Cantacaz. In
fragmento quodam Annalium Francicorum, Eberar-
tus munere pincernario. Vide In Σχραπτάριο».
Pag. 143. Πνευμαεικός. Πνευματικεύειν, Con-
fessarius. Confessarii munere fungi. ldem pag.
Pag. 91. Ποδέστα. ΠἩυδεαστάτος. Ποδεστατία. Po-
destà, Podesiatus. Podestatia. Primum et secun-
dum personam designat. Tertinm, dignitatem. Po-
testatus ait Codinus, de Officiis, cap. vu, num. 6
(seu prztor) Genuensium íu Galata. Vide Nice-
phorum Gregoram, lib. 1v, sect. 9.
, Pag. 181. Πἀοκάδια. Funes. Vide tamen Meur-
gium.
Pag. 97. Πόρτα. Satellites iinperatorum Turci-
corum.
Pag. 190, 156. Πραΐδα, Ἡραιδεύειν. Prada. Prze-
dari. Scriptor anonymus in Constantino Leonis F.
λαβόντες τὴν πραϊΐδαν. Leo Grammaticus : Καὶ πραι-
δεύσας τὰ ἔξωθεν τῆς πόλεως. Vide ad Cedr.
Pag. 56. Πρίγκιγψ'. Πρίγγιψ. Πριγγἰπισσα. Prin-
ceps. Joannes Curopalates, in Breviario historico :
Θυγατέρα δὲ οὖσαν πρίγχιπος. In Glossis autem
Basilic. scribitur, πρίγγιΨ. Joannes Cantacuz. Hist.
Jib. n, c. 55. El; τὴν Τάραντα, χρατοῦσαν πριγγί»
πισσαν, Sic etiam scribitur in. Alexiade iu. Anna
Conn.
Pag. 129. Πρωτοοσειάριος. Primus ostiarius.
Οστιάριος est θυρωρός. De munere ejus vide Notas
ad Codin. cap. t, num. 40.
Pag. 192. Πρωτοστράεωρ. ! Praefectus exerci-
fuum. Vide Nieetam in Balduino Fland. pag. 587,
c. edit. Reg. Codinus, de Offic. cap. 5, num. 17, si-
gnilicare videtur, proiostratorem non ideo dici,
quod sit priafus imperialium stratorum, id est, eo-
rum qui imperatorem in equum sublevabant, de
quibus jam actum ad Cedrenum et Nicelam, sed
quod antecederet totum exercitum. Πρωτοστρά-
πωρ crgo de quo Ducas et Cbalcocondyles, est
prinus belli dux, vel praefectus exercitus.
Pag. 202. ΠρωτοσύμδονΊος. Protosymbulus.
Princeps consilii. Theophanes ;: 'O δὲ πρωτοσύμ-
6009/0, ταῦτα µαθών' Continuator Theophanis in
Theophilo : Βουλήθητι μετὰ τοῦ πατρικίου τῷ πρω-
τοσυμδούλῳ συνεύζασθαι, vide Cedr. pag. 440. ’
log. 98. Πυκτακοχομὴς τῆς. Nuntius,
P
Pag. 50. Ῥήγας. Vel '"Ptyag. Regulus. Qui ῥη-
γάδες in Nicete codice Greeco-Barbaro, in puriore
suut, δυνάσται. Vide ibidem Glossarium et Indi-
eeni.
Pag. 122. ᾿Ῥηγένη. Regina.
Pag. 195. '᾿Ρόγα. P.ysósv. Roga, donativum,
süpeundium. Auctor anonymus in vita Basilii im-
peratoris : Καὶ ῥογῶν ἐνιαυσίων ἐχθέσεσι xal σιτη-
ρεσίων ἄλλων καὶ φηλοτιμιῶν παροχαῖς δεξιούµε-
νος. δι in Constantino Leonis F. 1ην σύνηθη τῆς
ῥόγας διανομὴν πο.ησάµενος ἐν τοῖς τάγµασι. "Po-
γεύειν autem est rogas tribuere, inercedem pen-
icre, τὸν ó1oviagphv πἀρέχεσθαι, quod est ῥο-
γεύτιν in codice Graeco-Barb. Niceta; vel mercede
cutiJuCere, ut Ducz, pag. 92, 101, 121, ut in Niccta
€
Gra&co-B. ῥογεύειν στρατὸν πεζιχὸν Mex, quod
esL στρατολογεῖν in puriore codice. Vide Gloss. ad
Cedren. et Nicetam.
Pag. 192, Σἀγισμα. Lustratum equi. Yide Gloss.
2d Nicetam. .
Pag. 182. Σαρακόριδες. Milites Turcici.
Pag. 164. Σουδάριον. Fascia οἱ redimiculum,
Vox hzc exstat in. novo laedere. Vita S. Macarii
Romani eap. xx. Tunc subtile fasciolum et oculis
delectabile juxta me in terra positum aspexi. Me-
ha habent, σουδἀριον. Alculnus, de divinis Officiis :
Sudarium quod ad Lergendum sudorem iu manu
gestari mos est, quod usHato nomine fanonem vo-
camus. De [anone vide Vossium, lib. u de Vitiis
sermonis, cap. 6, et in Addeudis. De sudario, vide
Gregor. Nyssen. tom. ll, pag. 857. ; Chrysostom.
hoi. 3 in Epistol. ad Hebr.; Nicephor. Calliat.
tomo I, pag. 475 ; OEcumen., in Acta, pag. 115.
Pag. 17. Σπαθίζειν. Occidere, gladio perimere,
Menologium M. Jun. d. 18. Τὸν ἅγιον Βεόδουλον
απαθίζεσθαι, xal οὕτω τὰς χεφαλὰς αὐτῶν ἐχτμῆ-
Yat. !
Pag. 902. Σπαθἰον. Theophanes in Heraclio :
Τὸ σπαθίον αὐτοῦ ὁλόχρυσον, Vide ad Anastasii
historiam.
Pag. 114. ZxsxovAdrop. Satelles Spiculator.
Julius Firaicus Mathes. vin, cap. 26. Spiculato-
res faciet, qui nudato gladio hominum amputent
cervices. Abdias Apost. Hist. ιν. Rogavit spicula-
torem ut aqua illi facultas fleret. Sic etiam scri-
bitur in Actis sanctorum martyrum Tharacii ,
Probi, et Andronici; et in.passione Abundii et
Abundantii, Grzci σπεχουλάχωρ scribunt, ut ià
Evangelio D. Marci cap. vi, vers. 27, qui spicula-
tor veteri interpreti. S. Athanasius, Apol. n ;-Kal
παρΏν σπεχουλάτωρ. Glosse us. σπεχουλάτωρν
ἀποχεφαλιστής. In Glossis tamen Graco-Lat. scri-
bitur, speculator, et exponitgr, δήµιος, ut. a Dio-
ne, et ἀποχεφαλίζων, quod scilicet carnificis ofli-
cium perageret. Et in Suetonii Augusto, cap. 27,
et in |. Dicus 6 D. De bon. damnat. qui. Basil. lib.
Lx, tit. 52, ὁ ἁποτέμνων. Verum ipsi etiam satel-
lites, seu δορυφόροι, Spiculalores dicuntur in ve«
teri Ünowastico. liaque spiculatores qui dicunt,
eos a spiculis d:cios existimant, Qui διοπτηρας,
vel διόπτας xal ἐρευνητὰς vertunt, omnino speca-
latores intelligunt. Certe Cujacius ἀποτέμνοντα in
d. ut, 52, spiculatorem vertit, et Bonaventura
Vulcanius in Notis ad Glossarium Latiuo-Grac. scri-
bit, inepte ibi confundi speculatorein cum spieula.
tore. Salmasius autem Not. in /£lium Spartianum
ait, certum esse falli eos qui spiculatores legunt.
Hoc delinient qui ad Graumialicos in jus adierint.
Pag. 55. Στέµµα. luperialis corona et diadema.
Codinus de Ofliciis, cap. 10, num. 5 el cap. 26,
num, 4.
Pag. 188. Σύρ. Dominus,
T
Pag. 184. Ταξείδιον. Expeditio, Glycas pag. $07.
Constantinus iui Tactic. ᾿Οφείλουσι γὰρ πάντοτε «04
τρεπίζειν τὰ πρὸς τὴν χρείαν τοῦ ταξειδίου.
Pag. 192. Τωπηστήρι. Tapetes.
Pag. 440. Τατάς. Praceptor. Vide Notas ad Co-
dinum cap. 2, nuin. 36.
Pag. 57, Tiva. Tentorium, Tabernaculum. Vide
Glossarium ad Nicetam.
Pag. 29 εἰ 106 Τεγτόω. Castra loco, tentoria figo.
Pag. δὲ. 1ζάγρα. T2agra, Sic constanter scribi -
tur. Ἰζάγρα auiem exponitur jaculum, pag. Lxxxiy,
est etiam instrumentum quo jaculum emitutur.
Anna Commena Alexiados πι: Βάλλει δὲ τις τοῦ-
τον τῶν λατίνων χυµήτων διὰ τῆς τοάγγρας κατὰ
τῆς χόρυθος. llinc τ6αγράτωρ, pag. C., Uzegralo!;
el :4,029:):392, lzagroru.n enissio ; τοαγροδέ-
LLL - --- - --
΄
me Ὁπο oec uf)
Νου. 1xxxv, cap. 2et 5; et βαλιστορο
ο
TP
1207 ^
ος, p3g. Xiv, τζαγροθόλος pag. οχι, balistarius,
Bullialdo. An sutem τζάγραν rectius interpreteris
balistam, et τζαγράτορας balistarios, facit ut ad-
dubitem, quod βαλισταρίους legam apud Justinian.
ους ἀἁμάξας,
ῄτοι τὰς ἐχούσας τὰς λεγοµένας vot ίστρας, apud
Leonem, Pact. c. 44, $ 85. Sic etiam scribitur
apud Theophanem in: duobus codd. mss. nec aliter
scriptum erat in Anastasii codice, qui vertit, ar-
cubolistas. Legendum tamen puto, τοξοδαλίστρας.
Auctor anonym. in Vita Basilii imp Τοξοδαλί»
ατραις, xai ταῖς àx χειρῶν κῶν λίθων ἀφέσεσι.
Lego et χειροδαλίστρας, id est, falaricas, in. Glos-
sis, quie ihanu mitterentur, de quibus vide Servium
ad vers. 708 Αν. ix et Vegetium. Videtur igitur
«ζάγρα aliud a balista instrumentum. Τοξότας
etam et τζαγγράτορας velut res diversas posuit
Nicetas pag. Lut.
, Pag. 201. Τζαχίζειν. Clade afficere. Vide Mear.
sium.
Pag, 122. Τοποτηρητής. Prorex et. gubernator,
Ponitur etiam pro legato. Ánonymus in Romano
imp. Τοποτηρητῶν ἐκ 'Ῥώμηῆς ἀνελθάντων. Leo
Grammaucus ; ᾿Απέστειλε Μιχαἡλ τὸν τοῦ Μωρο-
λέοντος υἱὸν τοποτηρητὴν ὄντα. Vide Gloss. ad
Gedr. et Ànastas.
- ”
'
Pag. 148. éaxic.tiov.. Mitra ac redimiculum.
Àlias, pannus. Vide Gl. ad Ánast.
Pag. 177. Φαμελία. Familia. Vide Gloss. ad Cedr.
et Anastas.
Pog. 146. d$e.lrnc. Stola. Vide Notas. ltem,
GLOSSARIUM AD DUCJE ΠΙ5Τ. BYZANT.
13(8
penuls. Vide Theophylaet, Simocatt. lib. vri, cap. 6.
Pag.'202. ΦΙαμπουριάρις. Flammularius, vesil-
lifer. Φλάμουλον et φλάμπουλον dicebant. Vide
Gloss. 3d Cedren. Nicet. et Anastas.
Pag. 61. Φούρκα. Furca. Vide Gloss. ad Cedr.
Nicet. et Ánastas.
Pag. 202. Φουσσάτον. Sic etiam hodie. Fossa-
tum, Exercitus. V. Glycam pag. 174, edit. Reg.
Gl. ad Cedr. Nicet, Ánastas. et ad Institutiones
Justiniani tit. de Milit. testam. Scribunt eiiam φωσ-
σἀάτον apud Ducam, pag. 52, et Joannem Cantacu»
zenum, Hist. lib. 1, cop: 48 ; et lib. 111, cap. 55...
Pag. 202, Φούστις. Birenis. Hodie φοῦστα. .
Pag. 40. Φρέριος. Frater, frére. Joannes Canta-
cuzen. Jf ist. lib. i, cap. 12, Καὶ φρερίων τινῶν.
X
Pag. 116. XaptovAdpioc µέγας. Magnus Cbar-
tularius. Vide Glossar. Nomicum, et i annotata,
Pag. 119. Χαρτοφύ-ῖαξ uéyac. Magnus Charto-
phylax. De Charts phylace vide sextam synodum
act. 1 et 8, pag. edit, Rom. ; et aet. 11, pag.
172 ; et septimam synodum pag. 404, in fine; et
Meursium. De magno Chart. concilium Fiorenti-
num: ϱ µέγας Χαρτοφύλαξ χύρις Miyafj. Vide
Notas in Codinum, cap. 4, num. 9.
Pag. 150. XpvcótovAAor. Aurea bulla. Bou2iu-
σις puc Menologium Augusti xxxi : Σολέμνιον
δίδοσθαι ἐτῄῆσιον τῷ τοιούτῳ λούµαξι διὰ χρυσο-
θούλλου λόγου τετυπώχασι. Joannes Curopalates in
Breviario historico : Τὰς χρυσοδούλλους αὐτῶν γρ1-
φὰς παριδώὠν. Vide ad Cedren. et Nicetam, et Spel-
manni Glossarium,
npo D
INDEX ANALYTICUS
1210
C— — P — e——
INDEX ANALYTICUS
AD CODINI LIBRUM DE OFFICIIS ET OFFICIALIBUS ECCLESLEE ET AULJE
CPOILITANAE.
(ecole monitum Indici Graxitatis praemissum.)
Α
Abbreviator, qui brevia conficiebat, ὁ elc τὰ πιττάχια,
$5
Abestisrius, prseses vestiarii, 240. u
Acacia, cavitas involucri, quod imp. fert sinistra, eum
mortalitatis humilitatisque admonet, δἱ. ]
Academica congregatio [ngolstadiensis per tricesimum
B. Virginis litaplas cani instituit, $45. ———
Acathist Virgiois vigilia cum aliis tribus in palatio.
agitur, sabbatu Ifebdomadis quinte quadragesimalis, 73,
sit. Acathistus hymnus ob urbem Constantinopolim ter
servatam B. Virgini servatrici canitur, 521. Acathistus
bymnus diclus, quod populus una cum clero totam uoc-
tem absque sessione stando et canendo Deiparz laudes
el gratias concineret, $24. .
Acatholici quam sint rudes rerum ecclesiasticarum,
| .
Acclamationes ín benedictione aquse, 79. Unctione
imp., 79. Largitione benelicii, 79. In creatione despots,
100. Designatione patriarche, 105. In acclamationibus
sebaslocrstor nominatur secundus, et nomina despota-
rum, 5z, Acclamationum exempla, 278. Acclamatio sy-
nodica facta S. Augustino, 279. S. Pulcheriee imperatríci
virgini et Marci»oo, 2:9. Concionatoribus, 381. Alis
facts imperatoribus Justino Juniori, 278. Nicephoro
Pboe:, ibid. In senatu Claudio, 280. Antonino, 219.
Acclamationum origo et progressio, 278. Esdem in ex-
secrationem verse, 280. in imperat. Commodum, ibid.
[n hsereticos, 281. Acclamstiones Grecorum adulatorie
falsas ridet lepide Luitprandus, 218, 252, 291.
Accnbitor cubiculi, 186. .
Accubituum novemdecim palatium, 501. .
Achris Justiniani patria ab ipso ornata, prima Justi-
niana dicta, 575. Et regia Bulgarorum sedes, ibid.
Acoluüthus, officium, 51. Palatin, 11. Ejus gestamina,
35. Batangorom prefectus sequitur ex ofticio imp.,
Administrator magnus, offic., 55. Palat.,11. Ejus habi-
tus, 35. Nulla ejus functio, 4M. ]
Adnumíasta magnos, offic,, 46. Palat., 11. Insigne
sceptro insidens columba, 21. Ex officio castra cum ma-
gno domestico obit, qus desunt annotat, 85. Censor est
militum, 198.
Adrianopoli coronatus secundum Cantacuzenus, 568.
Àlia inibi gesta, ibid. . :
Adrianus Saravia Calvinista contendit nomina archi-
episc., archidiscon., eto., retinenda, 165. Adversante
Beza, ibid. .
Adolatores Grseci episcopalia prope omnia et sacerdo-
talia suo imp. tribuunt munera, 531.
AEgypui natalem Christi 6 Jap. agebant, 505. Eorum
Nilus lique fontes ob tniraculum in Caua Galiles ví-
Dosi .
Àer sciadli, aer velum sacrum quo sancta in disco te-
guntur, 221. Thure vaporatur, ibid. .
/Eihiopes ob Christi baptismum se aquis mergunt, 506,
Media nocte ex proximo Bauriunt et incorruptam servant
aquam, ibid.
ieareni bis ab urbe Cpoli repulsi ope B. Virginis,
$25.
1 Agnüm Christum significat omopliorion, vestís sacra ex
apa, 168.
Alexander Magnus víctor Darji, 51. In ejus domo pa-
terna velut successores coluntur impp. Romani, 55.
Jdem Leonid: bajnli sui moribus insuetus puer emeu-
dare senex nequiít, 211.
Alexandrinus patriarcha solus operto capite sacri(icat,
169. Ejus mitra dieta Phrygium, ibid.
Alexius Comnenus imp. primus sebastocratorem creat
fratrem, 7. Eumdem Cesari anteponit, 7, 174. Est fecun-
dus in commentis novarum dignitatum, T, Ut chartophy-
lax ante episcopos sederet rescripsit, 120. Idem excogi-
lavit dignitatem panhypersebasti, 7. Eadem ornat Mi-
chaelem Taronitlem, 7. Abusus voce et dignitate sebasti,
quae solius imp., 8.
Aliptes, 520.
Allaximarium imp. vestiarium, οἱ, 951.
Alogator prze«st milítibus equos habentibus,57. Alius
hsbentibus spatbas, 57,
Altaris tabernaculum sou locus sanctior dicitur βῆμα,
1 B. Pro altari portatili. utebantur Greeci antimensiis,
Ambon, locus capax et ornatus templi, 557. [nibi co-
ronatus et initiatos imp. ambonem et soleam casu trullas
comminutum non potuit splendore pari restituere Jusii-
nus, $0, 561. Eo defertnt evangelium eum lampadibus,
160. Diaconis in eo datur sigoum separandi catechume-
nos a üdelibas, 168.
mbulacrum erigitur ip palmis, floribus conspergitur
diripiendum finito datur oflicio, 65. POET,
Α memoria, offüic., 58. Palat., 11. Ornamenta, 26. Fun-
ctio, 41. Est memorie magister, non absimilis alteri
ecclesiastico, suggestori, 143.
Ampollam auream duplicem tenet lampadarius, 44,
45, 49, 275. Simplicem tenet in clericorum ordinatione
secundus ostiarius, 276. Ampulla oleum sacrum et
chrisma continebant, ibid. Inde monampulen et dibam-
pulon, ibid., 149.
Anabathra exsteuitur ornaturque $n coromatione imp.,
89. In eam sscendit imp. coronatus, 91. Et. imperatrix
coronata, 92. Eamdem occupant protopsalt» inde acci-
nentes, 95. Alia item sedent aureis velata velis imp. et
pater, 91. Exstruitur alia in triclini» pro desiguando pa-
triareba, 102.
" dinsesra lympsra equitante imp. pulsapntur, $1,
Anastasii imp. tempore sunt usurpata primum conta-
cia, 139. j Po pota prinum conta
Anastasímon, genus cantici, 155.
Anconitanorum Cos. in notivit. ad mensam imp. bene
. precatur, 57.
Àndreas Cretensis auctot magni Canonis, ejos natales,
studia, scripta vitaeque compendium, 520, 521.
Andronicus Palseologus primus seu senior Theodorum
Metochitam srarii publici magnum logothetam constituit
el stratopedarcha anteponit, 9. Ejus ex sorore nepotes
cabbadía duplicis coloris aliaque gestabant. 18. Joannem
nepotem panhypersebastum ornamentis (αἱ augustio-
rem, 177. Equi hinnitum ex imagine S. Georgii editum
inaudiesns male ominatur, $19. Ad divam Hodegeilrlam
3211
eonfugil, precatur, juvatur, 516. Monscbus biennio ín
Libis monasterio sepultus, 510.
Andronicus junior Cpoli capta avum verbis et amplexu
reereat, ipse quoque divam Hodegelriam veneratus,
$16. Excipit sponsam Annam Sabaudam, 582. Ejus bu-
milem animum carpit Greyoras, 584. Hic Andronicus
secundus Caniacuzenum jubet magoum domesticum et
panhypersebasto qualem facit al:isque soperjorem, 7.
Angeli in scarsnico magni domestici. 17. Inde mos
catholicus in. vestibus pingendi angelos aliosque sanctos
exemplis firmatus, 255. Angelorum imitamen sticbarion,
166, Eorum celeritatem et reverentiam indicat orarium,
sacra diaconorum vestis, 167.
AÁngurotim, gestamen Persicum Bardariotarum, 38.
Est pileus iu cucumeris formam, 9268.
Anna Comnena Alexii Comneni filia. ejus Alexias,
inns Sabauda ab Andronico Jun. sponsa cicepu,
Annos multos precsntor imp. Grseci, sehastocratori,
despoUs, patriarchae, 41, 46, 48, 51, 55, 55. PPotestatus
Geuuensium latiue eos precatur, 56. Pisanorum, 57 et
Anconilarum, $7. Barangi anglice, 5T, Bardarioim per-
»ice, $7. Cautores, ibid. Et panagiam sumenti, 60. Vi-
cissimque imp. suis reprecatur, $5, 59, 63. Potestato
Geuuensium, 56. Pissnorum consuli per interpretem,
97. Et magno domestico, 65. Annos prseterea multos
precantar imp. lugenti, 69. Osculantí ss. crucem, 79.
Conferenti beneücium, 79. fa creatione despote, 100. In
patriarchss designatione, 105.
Annulis aureis, funibus et ansis poma ín mensa imp.,
depopuntur, 501.
ungntationis festo et Palmis purpurea gestantur
slicharia, 67. Annuntistionis vigilla cum tribus aliis in
palatio agitur, 72, 526. Est festum despoticum, 273.
. Anteponendi οἱ Postponendi oflicia, reset voces novandi
pa imp. 8, 177. idem prope patriarchz entabant, 145,
Antidorum seu psnem sanclificatom sumpturo imp.,
sccinitur polychronion in nativit. 48. ldem sumil imp.,
cotonatus εἰ populus, 96. Ab episcopo benedictionis
gratia. distcibutuin, 365. Idque von communicantibus,
288. Ejus.cum processione delatio, distributio, couse-
cratio, 5603. Antidorum cum mandyís et lampadibus prse-
cedunt deputati, 160.
Antimensia, 146. [n novl templi dedicatione ab epi-
scopo consecrata, sine lis sscrificium non oblatum. Lo-
tione non perdunt sanctificationem. 1a consecrandi ritus,
ibid. et 141.
Antipana, quasi panni oppositi pannis, oPnamenla quae-
dam, 2241. )
Antosino Pioa senatu acc'amatum, 279.
Apex pilei imp., et despots 13. Sebastocraloris et
Csesaris, 15. 19. Domestici, 17.
Apocrisiarius proponit imp., negotia in circumstalione,
53. Est internuncius, procurator, legatus, 262. Apocri-
eiariorum munere episcopl et diacobDi functi, 363. Clerum
palatii regebant et ecclesiastica negotia tractabant, 365.
Apocrisiarius Romanus Cpoli inoratus itemque in aula
regum Francie, 262.
Apostoli mensa accumbenles ín pulvinari panem de-
onuni in Cbristi honorem, 299. Preces per ordinerms
estorum variant, ibid. Is mos ubique terrarum ab iis
servatus, ibid. Ad Virginis dorníiionem congregatis
menszque accumbhentibus Deipara post mortem viva ap-
aret, ibid. Ab iisdem dicla panagia ibid. iu SS. aposto-
orum Petri et Pauli honorem Coustantinus Sylvesuro
lhomam tradidit, 262. In SS. Apostolorum teinplo coudi-
lorium est magni Constantini, 8l. Processioui ad. i.lud
jmp. interest, 81. Id templum SS. aposto.orum patriar-
fl Cpolitano sedes data a Mahomele urbem εἰ iiupe-
jium occupante, 575.
Apostolicas traditiones futurus recipit imp., 86. Ad
ppostolicam Seripturarum lectionem imp. et i:nperatrix
soronali surgunt, 95. .
Apraritiones Christi tres festo lionoratee, 505.
Apprerationes varim ac reciproem ad iinp. mensam in
pnativit,, 33.
Àquas consecratio In Epiphania fscta, 65, 1. Is ritus in :
nunnibus ecclesiis etiam apud /Ethíopas servatus, 506. Aquae
benedictio inilio mensis facla, 3U3. Ejus benedictionis
formula. ibid. 78. Aquse miraculo servabanlur
iucorruptsee, quas fideles media nocte ob Christi. bapti-
smum bauserant, 906. Aquam ferventem caliciconsecrato
piondebaut Graeci, 162. Ejus mysterium et ministri,
ibid.
Archidiaconus dominica adorands 89. crucis, eamdem
affert ex palitii ecclesia, 65. luduitur suchario et
AD CODINUM DE OFFICIIS ET OFFICIALIBUS.
1212
phelone, ibid. Eam gestendi a patriarcha babet potesta-
lem, 66. Legit evangelia in officio mag. he dis,
10. Preces in paschate recitat pro pace, 14. Fert ss. cru-
cem et osculum ab imp. aceipit, 74. Eamdem fert in be-
Dedictione aquse mensis cujusque prineipio, 78. Archi-
diaconum non habet magna ecclesia, sed imp.clerus,
94. Archidiaconus non fit per srchonticía, sed per ope-
ram diu presütam, Factus per pittacia non est pra-fe-
rendus alis, est tamen primus in perceptione divinorum
mysteriorum, 161, 165.
Archiepiscopo Bulgarim et Cypri datum privilegium
prsferendi lampadem, 278. Atque ilii provinciales epi-
scopi a Justiniano subjecti, 379.
Archimandritie fer. 5. Paschali cum patriarcha οἱ epi-
scopis imp. invisunL, ejus tnanum et geuam osculautur,
11. Ab imp. sceptrum accipiunt, 105.
Archistrategus flammulum primum imperatorium, 48,
283. Nomenque archistrategi a D. Micbaele archangelo
babere probatur, 264. Arcbistrategus noa erat officii
nomen, ibid.
Archonticia sant officia ab imp. vel patriarcha coljats,
el sunt per litteras seu codicillos principum col-
lata, vocanturque per brevia et pittacia coucessa, 1
Argentex bulle ia sceptro protostratorís, 91. Árgen-
teum sceptrum domestici scholarum, 25. Argento con-
torio funarii operis instar est nodus in sceptro mag. do-
mestci involutus, 17.
Arma ex Graco ἆρμα, ἅρματος vertendum non currus,
310. Arma varía, baculi, lora, msnuclavia seu virgs, 38.
Clara manualis, 268. Matzuca, 25, 215. Pilaticia miliLum,
97, 260. Secures Barangorum, 49, 57,80. Siromsstes
seu saliba, 24, 212, 245. Matzobarbulum, securicula, 243.
Spatha seu easis imp. 31, $1, 51. βρε militum, $1,
251. Tela, 57, His audantur arciteneptes et sagitarii tzan-
ralores, 216. Arcus quoddam genus tangra, ibid.
A clibanarii, quorum thoraces fertei , lorica , χλίδανα
Armenii propter Ninlvilas jejunsnt, 534.
Arlhuras Britto insuta srmis Deipars imagine noo-
geutos profligat, 315.
Asecreia, primus ín senatu, 311.
Aspri, genus nummi, 239.
Assessores sacre: synodi sunt illi primm pentados,
Assumptio Deiparse, 299.A ssumptioni seu obdormitioni
Deiparee jejumum pramittunt Grseci, 296. .
, Augnsteon, $53. Ex eo jacta epicombia seu donaria
iu Jopulum, 8B.
gustino (5). et Eradio acclamatum, 219.
Αι aulicorumque ordo et siatio, 36. korumder ceir-
cumstatio, 54, 45. Αα ofüicisles quomote vestiantur,
ordineutur, distinguantur, 15 sqq. Qui inter se colio-
uantur, 16. Eorumdem ministeria, 28. Ad mensam, 99.
u fossato, B5. (n festis, 45, 67, 10. Ex aula et in aulam
equiLandi fas nemiui, 30.
Autem retectam accusstoribus dabant et tectam
margellio accusatis dandam judices Medi siguifcabant,
B
Rsiorum festum est palmaream, a baiis seo pal 5i.
Inde non derivatur baiulus et pravaricator, ibid. Baiuli
maghi iocus ignotus, ultimum seu, B1. Palatinum offi-
cium, 13. Est pedagogus vel imp. vel filiorum, 210. Vox
euam Latinis usitata, ibid. Baiuli maturi regem filiis
constituendi, ibid. Baiulus sive mbaiulus Venetorum imp.
Cpolitanum modice bonorat, nec osculatur pedem, ne-
que fau«tis interest. spprecationibus, 75. De orthograpbia
vocis, 112, 550.
Balsamou ín prima pentade omittit protecdieum, 118.
Chariularios vocat adjutores officialium, ibid. Refutatur
de sacello et sacellario, 125. Et de baiis, 311. Mire οχ-
tollit oflicium et ordinationem chartophylacis, quo ipse
functus, 127. Ejus singulari» potestas in munere chario-
phylacis, ibid. Ix ambitione patriarebatus imp. adulatar
episcoporum et sacerdotum jn quibusdam potestatem
concedens, $51. Popes graphice commendat et intermis-
823 tamentatur, ibid.
Baptismus dictus φωτισμός, 145. In eo ordinarie non
accensa solum luminaria, sed baptizatis etiam data, ibid.
Beptismus Christi nostra salua, 505. Ob Christi baptismum
sgebant Grseci festum Epiphaniz, $05. Festum Jurinum
dieta Epiphania ob cereos accensos et faces, 504. Oh
baptismni proprii memoriain ayi festum opinio pis, ibid.
Ob baptizati Christi reverentiam /Ethiopes fldeies aqua-
tum ibaut οἱ iucorruptas servabant aquas, $06. [nde Jar-
1213 INDEX ANALYTICUS 7 1214
danis aqua etiam incorrupta, 307. Baptizatorum seu illu-
minatorum habet curam przfectus luminibus, S.
Barangi ab anglis dieti, 264. Inde Anglice unp. precan-
tur accumbenti, 57. F'idissimi eustodes ad fores conclavis
imp. et triclinii ministrant, 37. Et satio et ritus eorumd.
in vigil. nativit,, 49. Ad mensam adstrepunt securibus,
59. Cum suis primicériis fercula auferunt, 61. In Palmar.
Dominica diripiunt ambulacrum, 68. Semper adsunt imp.
equitan!í, ad Blachernss in purificat. deducunt, 80. Secu-
rigeri deducunt ad excelsos gradus, ibid. Comitantur ad
S. Joan. Baptiste, 81, Et imp. coronatum, 94. Eorum
prefectus est acoluthus, 40. .
Bardariot:e januam aul:e custodiunt, 57. Origine Persse
et gestanfíne noti Persico anguroto itemque rubris indu-
mentis, sceptris etiam, quibus ordinem in populo faciunt,
18. Prz:cedunt imp. equitantem; ex zona gerunt manu-
εαγία iisque flagellant dignos flagris, ibid. Persice imp.
accumbenti precantur, 57.
Barjarium üumen, 538, 267.
Basilii (S.) Magui preces audit in 6. Sophis imp. festo
Pentecostes, 78. Ad ejusdem monasterium procedit, 80.
S. Basilii festum celebrant Graci 1 Jan., ipso Circumci-
sionis die, 541.
Benedictionis seu sanctificationis materia inuncto imp.
acclamantur multi anni, 19. Beneficium, quod tum sub-
signal ímp. seu confert, vim habet quasi aures bulle,
tbid. Benedictio seu sanctificatio accipitur ex antidoro
seu pane sanctliflcato et ex ss. vestibus, 288, 565
Benedictus Deus noster, canticum in lotione pe-
dum, 70.
Blachernas (ad) supplicat imp. festo Purificationis, 80.
FL cum agitur memoria depositsee veneranda vestis B.
Virginis, 82, 544. Nomen Blachernarum 23 quodam illie
regnapte, 272. lnibi templum exstruxit Leo Magnus,
ibid. Ubi veneranda Deipara vestis, 314. Aliud templum
Blachernense ad littus maris a Pulcheria imperatrice
conditum. lbidem sepolcrales d. v. fascism. Prseterea
vestes B. Virginis, pars zonz, amiculum capitis in Bla-
cbernis condita, 311. In his quoque coronatus est tertium
Jo. Cantseuzenus, 368.
Blatinus pileus primi seeretsrii, 22.
Blatta, Latinis purpura, 236. Ρτο panno et involucro
generatim sumitur, 257.
RBlattium gest'aen imperatorium, 292.
Bonefldius correctus, 135. De aniimensiis, 147. De
σαναπταῖς, 151. ' .
Branas Cpolim obsidens objecta B. Virginis Hodegetriw
repulsus, 316.
Breve οἱ brevia qoid? fís conficiendis preerat proto-
uotarius, 135. |
Buccinstores imp. equitante canunt, $1. Io vigilia
Nativit. sub horis et liturgia staut inter clerum et fiam-
inula, 49. .
Bulgari et Cypri archiepiscopis datum privilegium
prseferendi Jampadem, 278.
Bulise aures inciss scepiro magni stratopedarchm,
19. Bullas asuress sceptrum magni ducis, 18. Argenteas
protostratoris, 19. Buil:e pontificum litterz, sigilla litte-
rarum sic dicta, bulle aures, ceres», plumbes, 306.
Bulla plumbea utitur imp. in litteris ad patriarchas et
. proceres, 94. Bulle ss. cruce firnfats, 256. Bulla litteris
contractuum addita et bullare, íbid. Bulla habet figoram
cordis, pueris appensa contra fascinationem, ibid.
Bulloterium, 256. Aliud instar rationalis dabatur ordi-
nando cliartophylaci builoterium, 127
Buitaá, capa seu cupella in matzuca protologatoris, 215.
Dicitur a βουτίον, βουτέον, βούττιον. Item vas vinarium
seu dorsuarium, ibid.
Byzanium olim erat sub episcopo Heraclem, 104.
Ryzantium Dominis sui civitatem ampliando Constantinus
eedificavit, Romam S. Sylvestro tradidit, 262,
C
Csbbadium indumentum, quod super omnia alía in-
doitur, 25. Cabbadia ferunt ut lubet proceres 4 magno
domestico usque ad magnum drungarium vigiliarum, 22,
Cabbadium imperatoris, 50, Despotas rubrum et marga-i-
tis contextum, 14. Accipit cum despota creatur, 100.
Cabbadium duplicis coloris cum margellis magoi dome-
stici, 17. Joan. Cantacuzeni et nepotum Andronici, 15.
Purpureum magni ducis, ibid. Logothete erarii genera-
lis, 20. Magni primicerii, 19. Protostratoris, 18.
Cesar primus erat ab 1mp., 7, 176. El pra positus seba-
stocerator primus ]Isaacius Comnenus, 7. Post Cxsar
a quatur panhypersebasto ab Alexio Comnen., 8. C:esa-
rem appellandi formul», t6. Casarem et seb:stocraio-
rem creandi ritus similis despote, 101. Gestamina capitis
antiqua nesciuntur, ibid. Ejus vestitus, (5. Cesar, αθαροία
et sebastocralor tantum príncipalia obeunt, 28. Scaranice
eorum ignota diebus festis, 14. l'olychronion dicunt imp.
eenato ín "ie. Nativit., 58. Non intersunt designationi
patriarchae, 105. Cesaris dignitas ex insugurstione, 1735,
Calcei imperatorii tzangia dicti, 51. Aquilis, lapillis et
margaritis insignes, ibid. Eorum usus in processionibus
et sopplicationibus, ibid. Rubri futurs imperatrici in-
duuntur, 108, μα νὰ bicolores cum aquilis quasi de
musivo opere, 13, 225. Calcei citrini penhypersebasti, 18.
Frasini protovestiarii, ibid. Aerii coloris sebastocrato-
ris, 15.
ib Caliga pro ealceo militari sumpta, 225. Et pro braccis,
ibid. -
Camisatorum ministerium ecclesiasticam circa carbones
el calefaciendos lebetes, 162.
Camisia ferunt lectores ín vigil., 44. Ea sunt vestes
superpellicese ecclesiasticorum, 163. Camisiis et epirrht-
ptarii μα. canLores ad mensam imp. canunt in nativi-
ate, 60.
Campan: Grscorum, 154.
Canaclei dígnitas offic., 80. Palat., 12. Canacleus ne-
que eral cancellarius neque camerarius, sed utroque
augustior, 206. Ejus sceptrum lignum lmvigatum, 15.
Non comparet in comitatu, neque in imperatoris saluta- :
tione, 12.
oot τν ου) palatium augustissimum et monasterium,
Cancellarii et velarii dicti, 154. Cancellarios duodecitm
permittit Heraclius, 112.
Cance!li et vela secludebant magistratus, 154.
Canistrisius diclus a canistro, 155. Ejus ofücium pa-
triarche vestes mutanti servire, 156. Canistrion, amictus
sacri vestiarium, ibid.
Canon magnus s. officium canonis magni ad ünem Qua-
dragesimes lectum, $20. Ejus meteria, auctor, tempus,
ibid. Causa nomenclatars, 321. Ejus vigilia in palalio
celebrata, 72, 520. Canone Trullano egressus ex mona-
steriis vetitus virginibus, 124.
Canonarch:e in vigil. Nativit. in palatio suspendunt
Christi nati imaginem, 44. Eorum habitus et ministe-
rium, ibid. Toltuut ex imp. mensa fercula, 60. Cauonar-
chis ab canone seu certa oda origo propria et functio,
Cantacuzenus fit magnus domesticus sequalis panhy per.
sebasto, 8. Fratres uxoris creat sebastocratores et singu-
laria concedit ornamenta, 101.
Cantica quidam proprie a Grecis dicta et Latinis.
consuet2, 158, 155. Cantícum in Nativitate, 55, 57. Inte-
grum habes, 295. De Epiphania, 60. Totum ponitur, 298.
η adorat. ss. crucis, 65. In palmis, in lotione pedum,
10, 326. In. Paschale et troparium, 73, 527, $28. Cautica
imp. coronationi accommodata, 90, 95, 93, Itemque pa-
triarcha, 151. Prieterea imp. ín anabatbra sedentib., 97.
Cantillantes deaurata volucres in arbore erea, 302.
Cantorum numerus prsscriptus ab Heraclio et Jusji-
niano, 112. Iidem multos apprecantur imp. annos, 48, $2.
Àd mensam, $7. Cum epirrbiptariis canunt « Magi Persa-
rum reges, .» interque cantum esu abstinet imp., 60. Can-
irr primus a magno domestico tolleuda accipit fercula,
id.
Capitis in liturgia tegumentum cidaris, aut mitra, spi-
neam Christi coronam, aut supra capot sudarinm reprie-
sentat, 169. Capite aperto consecratio accipitur, ?bid.
Capite etiam nudato orandum, ob Christam qui caput est.
lionorandum, ibid. Capite tamen quamvis tecto sacrifi-
care non vacat mysterio, ibid. Capite nudo ministrant
pueri honorarii et imp. cognati, 59, 65. Item imp. coro-
nato, 98. Dumque patriarcha renuntiatur, 103. Capilibus
nudis spectatur coronandi imp. unctio, 90.
Capps et cappasia, tegmina pro pileo, 266,
Capputiis ablatis imp. honoraut Genueuses εἰ Veneti,
Carcer patriarchicus dictus sacella, 124. Carceris seu,
sacell nomeu habent virgioum monasteria, ibid.
Carthago dicta a Justiniano lertia Justiniana, S73,
Restituta Rom. imperio a Justin. Vandalis pulsis, ibid.
Casauboni grammatica trice, 305, $504. Conducticii ca-
]umniatoris Baronii, 345,
Castra subsunt magno domestico, 83. Ea reficienda
curat domesticus murorum, 41. In tis custodias prefectus.
1zaconum curat, 42. Eorum custodes alii, 43. Movendis, .
datur signum ín tentorio mag. domestici, 85. Ea preecedit,
dum proficiscendum alio, prefectus exercitus. ibid.
Cataphractarii et catapbracti Persis suut clibanarii, 306,
' Catecheseos die pop. ad quadragesimam institutus, 312.
Eo patriarcba thymiamata divisit, ibid.
Catechista, officium ecclesiasticum, 162.
1211 AD CODINUM DE OFFICIIS ET OFFICIALIBUS, 1212
eonfugil, precatur, juvatur, 516. Monschus biennio ín
Libis monasterio sepultus, 510
Andronicus junior Cpoli capta avum verbis et amplexu
reereat, ipse quoque divam Hodegetriam veneratus,
$16. Excipit sponsam Annam Sabaudam, 582. Ejus bu-
milem animum carpit Gregoras, 584. Hic Andronicus
secundus Canlacuzenum jubet magnum Jomesticum et
panhypersebasto squalem facit al:isque soperiorem, 7.
Angeli in scarsnico magni domestici. 17. Inde mos
catliolicus in vestibus pingendi angelos aliosque sanctos
exemplis firmatas, 255. Angelorum imitarmen sticharion,
166. Eorum celerítatem et reverentiam indicat orarium,
sacra díaconorum vestis, 167.
Angurolum, gestamen Persieum Bardariotarum, 38.
Est pileus iu cueumeris formam, 268.
,Anma Comnens Alexii Comneni fiia. ejus Alezias,
inna Sabauda ab Andronico Jun. sponsa exceptus,
Ánnos multos precantar imp. Graci, sehostocratori,
despouUs, patriarchae, 41, 46, 48, 51, 55, 55. Potestatus
Genuensium latine eos precatur, 56. Pisanorum, 57 et
Anconitarum, 57. Darangi angllce, 51, Bardariots per-
sice, $7. Cautores, ibid. Et panagiam sument, 65. Vi-
cissimque imp. suis reprecatur, $35, 59, 63. Potestato
Geuuensium, 56. Pisanorum consuli per interpretem,
57. Et magno domestico, 65. Annos praterea muilos
precantur imp. lugeutt, 69. Osculanti ss. ccucem, 79.
Conferenti beue(cium, 79. [n creatione despote, 100. In
patriarchs designatione; 105,
Aunulis aureis, funibus €t ansís poma in mensa imp.,
deponuatur, 301.
Aununtiationis festo el Palmis purpurea gestantar
sücharia, 67. Annuntistionis vigilia cum tribus aliis in
palatio agitur, 72, 526. Est festum despoticum, 273.
Auteponendi Pt ppstponendi oflicia, reset voces novandi
pa imp. 8, 177. idem prope patriarchz tentabapt, 145,
Antidorum seu panem sancliücalum sumpturo imp.,
accinitur polycbronion in nativit. 48. Idem sumit ἱπρ.,
coronatus et. populus, 96. Ab episcopo benedictionis
gratia distributuin, 36$. Idque non communicautibus,
288. Ejus.cum processione delatio, distributio, consc-
cratio, 565. Antidorum cuta mandyis et lampadibus pri-
cedunt deputati, 160.
Antimensia, 146. [n novi templi dedicatione ab epi-
scopo consecrata, sine lis sacrificium non oblatum. Lo-
Lone non perdunt sanctificationem. Ea consecrandi ritus,
ibid. et 141. -
Ántipana, quasi panni opposili pannis, ornamenla quae-
dam, 224. - '
Antonioo Pio a senatu acciamatum, 279.
Apex pilel imp., et despots» 16. Sebastocraloris et
Cesaris, 15. 19. Domestici, 17.
Apocrisiarius proponit jmp., negotia in circumstatione,
55. Est internuncius, procurator, legatus, 262, Apocri-
eiariorum munere episcopi et diacooi functi, $63. Clerum
palatii regebant et ecclesiastica negotia Uractshant, 363.
Apocrisíarius Romanus Cpoli znoratus ilemque in auia
regum Francie, 262.
Apostoli mensa accumbentes ín pulvinari panem de-
onunt in Cbristi honorem, 299. Preces per ordinem
festorum variant, ibid. Is mos ubique terrarum ab iis
servatus, ibid. Ad Virginis dorniiionem congregalis
meusmque accumbeniibus Deipara post mortem viva ap-
aret, ibid. Ab iisdem dicla panayia ibid. in SS. aposto-
orum Petri et Pauli honorem Coustantinus Sylvestro
ltomam tradidit, 262. In SS. Apostolorum teinplo coudi-
lorium est magni Coustantinl, 81. Processioni ad i.lud
imp. interest, 81. Id templum SS. aposto:orum yatriar-
fhze Cpolitano sedes data a Mahomete urbem et impe-
jium occupapte, $575.
Apostolicas traditiones futurus recipit imp., 86. A4
apostolicam Scripturarum lectionem imp. et inperatrix
soronati surguut, 95. .
Apraritiones Christi tres festo bonoratse, $05.
Apprefrationes varie ac reciproes ad irup. mensan in
pnativit,, S3.
AÀquas consecratio in Epiphania fscia, 65, 1. Is ritos in '
pinnibus ecclesiis etiam apud /Ethiopas servatus, 506. Aquae
benedictio initio mensis facta, 3US. Ejus benedictionis
lormuula. ibid. 78. Aqus miraculo servabantur
incorrupte, quas fideles media nocte ob Cliristi. bapti-
simum hauserant, $06. Aquam ferventem caliciconsecrato
rofgndebant Graci, 162. Ejus mysterium et ministri,
|| i 9
Archidiaconus dominica adoranda ss. crucis, eamdem
affert ex palatii ecclesia, 63. luduitur — süchario οἱ
phelone, ibid. Eam gestsndi a patriarcha habet petesta-
lem, 66. Legit evangelia in officio mag. hebdomadis,
70. Preces in paschate recitat pro pace, 74. Fert ss. cra-
cem et osculum ab imp. accipit, 74. Eamdem fert in be-
nedictione aquse mensis cujusque principio, 78. Arcbi-
diaconum non habet magna ecclesia, sed imp.clerus,
94. Archidiaconus non fit per srchonticia, sed per ope-
ram diu prestitam. Factus per piltacia non est prsfe-
rendus alis, est tamen primus in perceptione divinorum
mysteriorum, 16i, 165
Archiepiscopo Bulgaris et Cypri datum privilegium
prseferendi lampadem, 278. Atque ilii provinciales epi-
scopi a Justiniano subjecti, 575.
Archimandrite fer. $. Paschali cum patriarcha et epi-
scopis imp. ipvisunt, 6jus tanum et geuam osculautur,
11. Ab imp. sceptrum accipiunt, 105.
Archistrategus flammulum primum imperatoríom, 48,
285. Nomenque archistrategi a D. Michaele archapgelo
babere probatur, 281. Archistrategus noa erat officii
nomen, tbid.
Arcbonticia sunt officia ab imp. vel patriarcha collata,
el sunt per litteras seu codicillos principom col-
lata, vocanturque per brevia et pillacia concessa, 161.
Argentex bulla in sceptro protosiratoris, 91. Árgen-
teum sceptrum domestici scholarum, 25. Argento con-
torto funaril operís instar est nodus in sceptro mag. do-
tnestici involutus, 17.
Árma,ex Grsecó ἆρμα, ἅρματος vertendum non currus,
270. Arma varia, baculi, lora, msnuclavis seu virgse, 58.
Clava manualis, 268. Matzuca, 25, 215. Pilaticia militum,
$7, 260. Secures Baraugorum, 49, 57,80. Siromestes
seu saliba, 2i, 312, 345. Maizobarbuium, secuticula, 245.
Spatha seu easis imp. 51, 51, 51. δρα militum, 37,
231. Tela, $7. His addantur arcitenentes et sagitiarii uao-
ratores, 216. Arcus quoddam genus Uangra, ibid.
io clibanarii, quorum thoraces ferrei, loricss , χλίδανα
Armenii prepter Ninlvitas jejunsnt, 551.
Arlhuros Britto insuta. armis Deipars imagine noa-
gentos profligat, 315,
Asecrela, primus ín senatu, 211.
Aspri, genus nummi, 239.
Assessores sacr: synodi sunt illi primas pentados,
Assomptio Deiparse, 299. Assumptioni seu objormitioni
Deiparse jejunium prasmittunt Grseci, 296. .
. Àugusteon, 559. Ex eo jacta epicombia seu donaria
in Jopulum, 58. .
"gustino (5). et Eradio acclamatum, 279. .
Áuia aulicorumque ordo et statio, 36. Eorumdeir eir-
cumsiatío, 54, 45. Aulm ofüiciales quomodo vestiantur,
ordineutur, distinguantur, {5 s9q. Qui inter se colio-
uantur, 16. Eorumdem ministeria, 28. Ad moenosam, 59.
tà fossato, B5. In festia, 45, G7, 10. Ex aula et in aulam
equítandi fas nemini, 30.
Aurem retectam accusatoribus dabant et tectam
margellio accusatis dandam judices Medi sigaificabant,
B
Boiorum festum est palmaram, a baiis seu pa σι.
Inde noa derivatur baiulus et praevaricator, ibid. Baiuli
maghi locus ignolus, ultimum seu, 81. Palatinum offi-
cium, 15. Est pedagogus vel imp. vel filiorum, 210. Vox
etiam Latinis usitata, íbid. Baiuli maturi regem filiis
constituendi, ibid, Baiulus sive mbalulus Venetorum imp.
Cpolitanum modice bonorat, nec osculatur pedem, ne-
que fans interest. apprecationibus, 79. De orthographia
vocis, 112, $30.
Balsamou ín prima pentade omittit protecdieum, 118.
Chartularios vocat adjutores officialium, ibid. Refutatur
de sacelio et sacellario, 125. Et de baiis, 511. Mire ex-
tollit ofücium et ordinationem cbartophylacis, quo ipse
functus, 127. Ejus singularis potestas iu munere chario-
phylacis, ibid. I:x ambitione patrisrebatus imp. adulatur
episcoporum et sacerdotum in quibusdam potesLatem
concedens, 551. hopes graphice commendat et intermis-
Sas ia3mentalur, ibid. .
Baptismus dictus φωτισμός, 145. 1n. eo. ordinario non
accensa solum luminaria, sed baptizati« etiam dala, ibid.
Baptismus Christi nostra salus, 505. Ob Chrisu baptismum
agebagt Grici festum Épiphaniz, S05. Festum Jurinem
dicla Epiphania ob cereos accensos et faces, 304. Ob
baptismi proprii memoriam agi festum opinio pia, ibid.
Ob baptizau Christi reverentiam /Ethiopes fideles aqua-
tum ibant et iucorruptas servabant aquas, 306. [nde Jor-
1213
danois squa etiam incorrupta, 507. Baptizatorum seu illu-
minatorum liabet curam prz»fectus luminibus, 9.
Barangi ab anglis dieti, 261. Jade Anglice unp. precan-
tur sccumbentit, 57. Fidissimi eustodes ad fores conclavis
imp. et triclinii ministrant, 57. Et statio et ritus eorumd.
in vigil. nativit,, 49; Ad mensam adstrepunt securibus,
59. Cum suís primicériis fercula auferunt, 61. In Palmar.
Dominica diripiunt ambulacrum, 68. Semper adsunt imp.
equitapn!í, ad Blachernas in purilicat. deducunt, 80. Secu-
rigeri deducunt ad excelsos gradus, ibid. Comitantur ad
S. Joan. Baptiste, 81, Et imp. coronatum, 94. Eorum
prefectus est acoluthus, 40. 2|
Bardariots januam aul: custodiunt, 57. Orlgine Perses
et gestanfíne noti Persico anguroto itemque rubris indu-
mentis, sceptris etiam, quibus ordinem in populo faciunt,
18. Pricedunt imp. equitantem ; ex zona gerunt manu-
clavía iisque flagellant dignos flagris, ibid. Persice imp.
accumbenti precantur, 57.
Barjarium umen, 538, 267.
Basilii (S.) Magui preces audit In 8. Sophis imp. festo
Pentecostes, 78. Ad ejusdem monasterium procedit, 80.
S. Basilii festum celebrant Greci 1 Jan., ipso Ciccumci-
*ionis die, 541.
Benedictionis seu sanctificationis materia inuncto imp.
acclamantur multi anni, 79. Beneficium, quod tum sub-
signat imp. seu confert, vim habet quasi aurex bulle,
tbid. Benedictio seu sanctificatio accipitur ex antidoro
seu pane sanctiflcato et ex ss. vestibus, 288, 565
Benedictus Deus noster, canticum in lotione pe-
dum, 70.
Blachernas (ad) sopplicat Imp. festo Purificationis, 80.
Ft cum agitur memoria depositus veneranda vestis B.
Virginis, 82, 544. Nomen Blachernarum 3 quodam illie
regnante, 272. Inibi templum exstruxit Leo Magus,
ibid. Ubi veneranda Deiparse vestis, 314. Aliud templum
Blachernense ad littus maris a Pulcheria imperatrice
conditum. lbidem sepulcrales d. v. fascim. Praeterea
vestes B. Virginis, pars zons, amiculum capitis in Bla-
chernis condita, 511. In bis quoque coronatus est tertium
Jo, Cantseuzenus, 568.
Bliatinus pileus primi secretsrii, 22.
Blatta, Latinis purpura, 256. l'ro panno et involucro
generatim sumitur, 257.
Rlattium gesta:nen imperatorium, 292.
Bonefldius correctus, 138. De animensiis, 147. De
σαναπταϊς, 151. ͵ .
Branas Cpolim obsidens objecta B. Virginis Ηοάερει 1ο
repulsus, 516.
Breve et brevia quid? fis conficiendis peserat proto-
uotarius, 155. -
Buccinstores imp. equiítante canun!, $1. Io vigilia
Wativit. sub horis et liturgia staut inter clerum et flam-
mula, 49. .
Bulgari: et Cypri archiepiscopis datum privilegium
praeferendi Jampadem, 278.
Bull: aures inciss scepiro magni stratopedarchem,
19. Bullas aureas sceptrum magni ducis, 18. Argenteas
protostratoris, 19. Bulle pontificum littere, sigilla litte-
rarum sic dicta, bulla aures, ceres, plumbes, 306.
Bulia plumbea utitur imp. in litteris ad patriarchas et
proceres, 54. Bullae ss. cruce firníatee, 256. Bulla litteris
contractuum addita et bullare, ibid. Bulia habet figoram
cordis, pueris appensa contra fascipationem, ibid.
Bulloterium, 206. Aliud instar rationalis dabatur ordi-
nando chartophiylaci bulloterium, 127
Butt, cupa seu cupella in matzuca protologatoris, $15.
Dicitur a βουτίον, βοντέον, βούττιον. Item vas vinarium
seu dorsuarium, ibid.
Byzaníum olim erat sub episcopo Heraclem, 104.
Byzantium nominis sui civitatem ampliando Constantinus
eedificavit, Romam S. Sylvestro tradidit, 262,
C
Csbbadium indumentum, quod super omnia alia in-
duitur, 23. Cahbadia ferunt ut lubet proceres a magno
domestico asque ad magnum drungarium vigiliarum, 22,
Cabbadium imperatoris, 50. Despotas rubrum et marga i-
tis contextum, 14. Accipit cum despota creatur, 100.
Cabbadium duplicis coloris cum margellis magoi dome-
stici, 17. Joan. Cantacuzeni et nepotum Andronici, 15.
Furpureum magni ducis, ibid. Logothet»e &erarii genera-
lis, 20. Magni primicerii, 19. Protostratoris, 18.
αλα: primus erat ab imp., 7, 176. El praepositus seba-
stoeralor primus Isaacius. Comnenus, 7. Post Cesar
aquatur panbyperscebasto ab Alexio Comnen., 8. C:es2-
rem appellandi formulas, 16. Caesarem et seb:stocraio-
rem creandi) ritus similis despote, 101. Gestamina capitis
INDEX ANALYTICUS
1214
antiqua nesciuntur, ibid. Kjus vestitus, (5. Cesar, aespota
el sebastocrator tantum principalia obeunt, 28. Scaranice
eorum ignota diebus festis, 14. l'olycbronion dicunt imp.
cenato {η vigil. Nativit., 98. Non inlersunt designatiopi
patriarcha, 105. Cesaris dignitas ex insuguretione, 175,
Calcei imperatorii tzangia dicti, $1. Aquilis, lapillis et
margaritis insignes, ibid. Eorum usus in processionibus
et supplicationibus, ibid. Rubri future imperatrici in-
duuntur, 108, Despots bicolores cum aquilis quasi de
musivo opere, 15, 225. Calcel citriui penlypersebast, 18.
Freetni protovestiaril, ibid. Aerii coloris sebastocrato-
ris, 15.
ib Caliga pro ealceo militari sumpta, 225. Et pro braccis,
ibid. -
Camisatorum ministerium ecclesiasticum circa carbones
el calefaciendos lebetes, 162,
Camisia ferunt lectores ía Vg 44. Ea sunt vestes
superpellices ecclesiasticorum, 163. Camisiis et epirrhi-
ptariis dnduti cantores ad mensam imp. canunt in nativi-
tate, 60.
Campan: Grsecorum, 154.
Canaclei dignitas offic., 80. Palat., 12. Canacleus ne-
que eral cancellarius neque camerarius, sed utroque
augustior, 206. Ejus scepirum lignum levigatum, 15.
Non comparet in comitatu, neque in imperatoris salata-
tione, 12
Camacleum palatium augustissimum et monasterium,
Concellarii et velarii dicti, 154. Cancellarios duodecita
permittit Heraclius, 112.
Cancelli et vela secludebant magistratus, 134.
Canistrisius diclus a canistro, 155. Ejus ofticium pa-
triarchsee vestes mutanti servire, 156. Canistrion, amictus
sacrí vestiarium, ibid.
Canon magnus s. officium canonis magbi ad Qnem Quas-
gragesime lectum, $20. Ejus meteria, auctor, tempus,
ibid. Causa nomenclaturz, 331. Ejus vigilia in palatio
celebrata, 72, 520. Canone Trullano egressus ex mona-
steriis vetitus virginibus, 124.
Canonarchs in vigil. Nativit. in palatio suspendunt
Christi nali imaginem, 44. Eorum habitus et mibiste-
rium, ibid. Tolluut ex imp. mensa fercula, 60. Cauonar-
dus ab canone seu certa oda origo propria et fuuctio,
Cantacuzenus (it magnus domesticus equalis panhy per.
sebasto, 8. Fratres uxoris creat sebastocratores οἱ singu-.
laria concedit ornamenta, 101.
Cantíca qusedam proprie a Grecis dicta et Latinis.
consuel3, 158, 155. Canticum in Nativitate, 53, 57. Inte-
rum habes, 295. De Epiphania, €0. Totum ponitur, 298.
n adorat. ss. crucis, 65. In palmis, in lotione pedum,
10, 526. In. Paschate et troparium, 73, 527, $28. Cautica
imp. coronationi accommodala, 90, 95, 93. Itemque pa-
triarchze, 151. Praeterea imp. in anabathra sedentib., 91.
Cantillantes deaurata volucres in arbore erea, 502.
Cantorum numerus prescriptus ab Heraclio et Jusji-
niano, 112. Tidem multos apprecantur imp. annos, 48, 52.
Àd mensam, 57. Cum epirrhiptariis canunt « Magi Persa-
rum reges, » interque cantum esuabsiinet imp., 60. Can-
torem primus a magno domestico tolleuda accipit fercula,
íd.
Capitis in Παρί tegumentum cidaris, aut mitra, spi-
neam Christi coronam, aut supra caput sudarium reprie-
sentat, 169. Capite aperto consecratio accipitur, tbid.
Capite etiam nudalo orandum, ob Christam qui caput est.
lionorandum, ibid. Capite tamen quamvis tecto sacrifi-.
care non vacat mysterio, ibid. Capite nudo ministrant
pueri honorarii et imp. cognati, 59, 65. Item imp. coro-
nato, 98. Dumque patriarcha renuntiatur, 103. Capitibus
nudis spectatur coronandi imp. unctio, 90.
Cappa et cappasia, tegmina pro pileo, 260,
Capputiis ablatis imp. honorant Genueuses et Veneti,
Carcer patríarchicus dictus sacella, 124. Carceris seu,
sacelle nomen habent virgioum monasteria, ibid.
Carthago dicta a Justiniano lertia Justiniana, $73,
Restituta Rom. imperio a Jusiin. Vandalls pulsis, ibid.
Casauboni grammatica trice, 305, 904. Conduelicli ca-
]umniatoris Baronii, 545.
Castra subsunt magno domestico, 83. Ea reficienda
curat domesticus murorum, 41. In iis custodias przefectus.
tzaconum curat, 42. Eorum custodes alii, 43. Movendis .
datur signum {η tentorio mag. domestici, 85. Ea praecedit,
dum proficiscendum alio, praefectus exercitus. ibid. -
Cataphractarii et cataphracti Persis sunt clibanarii, $66,
Catecheseos die pop. ad quadragesimam institutus, $12.
Eo patríarcha thymiamota divisit, ibid.
Catechista, officium ecclesiasticum, 162.
4
1315
Catechaümenea, locos catechumeporum, 365. Ea imp.
coronatus occupat, 96.
Caicehumenis datum orario signum exeundi ab litur-
Catena ex margaritis cireum domestici scaranieum, 17.
Cella, conelsve ípsum imp., δὲ, 965
Celiulani, 577. .
Cera obsignat imp. litteras ad matrem, uxorem,
filium, 54.
Cerel dati baptizatis, 145. Proceribus sub lectione SS.
K*angeliorum ín festo Iominum et fer. 5 mag. hehdoma-
dis. 1. f'aschate sub matutinis, 73. Et potestata Genuen-
tiom . d Cereum ferebant pauperes in lotione pe-
um, 70,
Che retismos, festum Dominicum c. aliis ejosdem gene-
ris, 3
Chaganws Seytha urbem Cpolitanam ohsidens repellitur
masno miraculo ae grand! suo damno, 523.
Chalcedon non est. vertenda vox Καρχηξών, sed Car-
thago, 375.
Chalcednnensis synodus acclamat S. Pulcherie impe-
ratrici virg. et Marciano, $79.
Charatzinm tributeom duorum milliom florenorum »n-
noum Turcis a patriarcha pendendum, 575.
Charlophylaeis officinm. jura Ecciesie defendere, Ίος
cleri disceptare, patriarch:e dextra manus, os, labra, 126,
127. Differt 4 chartalario, quis amplior ejus potestas
quam charlas custodire, 196. Cui arcbivom ecclesi pri-
vilegiaque commissa, 127. illius jus signandi, 128. €t
ram magni(icum qnam bibliothecaril Romani, ibid. Epi«co-
pos sessione antecessit, 127. [n ordinatione ejus bullote-
rium et claves dat, ibid. Tiara quondam insignis et equo
patriarchze vectus in festo SS. notariorum, tbid. Duode-
cim administros habebat notarios, 198. Diseussit mores et
vitam ordinandorum, 158. Nemo ad conspertum patriar-
cli» neque ad beneficium admissus, nisi per eum, 128,
Chartophylaeeum, locus ubi judex ecclesiasticarum sedel
caasarum, 127.
Chartularius Latinis cst jndex cansarnm, 159. Inter
Jectores censetar, íbid., 160. A Talsamone wocantur
chariularil. adjutores officialium prims pentados, 118.
Chartularius magnus, offic. 96. Palat., 10. Habitus, 22,
Prefectus imperatoriis equisonibus, 160, 191. Hinc freno
imp. equum adducit, 29. Chartulsrius militaris seu the-
matis militem cohscribebat, recensebat, 160, 191. Aliug
erat sacrorum cubieulorum chartularius, ibid. Et homo
chartularius, ibid. Et tabe!larii chartularii, ibid.
Chiorum of(cialium vani tituli, 115,
( hirothecam ín zons cum margella et aquilis fert pri-
mus aecipitrarius, 95.
, Chirotonia s. designatio fit dupliel suffragio, 104. ὅτα-
(is wquicoce pro consecratione et electione 8. designa-
tione. dicitur hsereticisque occasionem errandi et deci-
piendi εἰ praebet, 571. Chirotonia s. ordinatio fit S.
Spiritos invocatione manuumque imposltione, 572.
6 hlamys seu tomparium sebastoecratoris, 15, 294,
Choreas ín augusteone ducebant ín honorem imp. prte-
feeil regionum, 555,
Chori primi et secundi domesticus proprius, 6, 159.
Chosroes Sarbarum ducerm helli contra urbem Cpolita-
nam mittit, 521. A filio necatur, 523,
Chrisma sacram servabant ampullee, monoampula, di-
bampula, 1149, 276,
Christi nati vigilia quomodo in palatio celebrata, 43.
Fju-dem imago de tabula suspensa, 44. Ab imp. osculo
honorat», 88, 46. De eodem 34 mensam canuntur, 57,
60. Contacion integrum, 295. Aliud de Chrisi! Epiphania
idiomelon, 298. Ejus Epiphania s. baptismos festo hono-
ratus a Grsecis, 505. Dicta festum luminum eaque accensi
cerei eL faces, 504, Fpiphaniam regibus factam Graci,
25 Decemb., $05. Natalem ;Fgyptii 6 Januar. agebant,
505. Christo festa proprie dicata noo sunt dies Dominici,
sed certa quzdam, 215. Ob Chrístum, qui nostrum est
caput, honorandum, nudo etiam eapite orandum, 169. Ob
Christum spinis coronstum et sudario involutum tecto
alibi capite sacrificatur, ibid.
Chrysobuliz cinnabari subscriptse el ss. cruce firmata,
56. Earum vis, ibid, Chrysobulias mag. logothels curat
ad reges mittendas, 52.
Chrysoclabarica vestimenta aureis clavis ornata, 221.
Chrysoclava et cbrysociavus, ibid.
Chrysostomi (D.) festum in S. Sophis celebratur pre-
Seute imp., 80. Ejus commentaria in sscrss litteras cum
Thomaite conflagraront, 555. Ejus natalis, 15 Nov., 41.
: ec Dyres fons ob víni ex aqua facti miraculum vinosus,
, imelia sacra cprat seenophylar, 150. Notantur ἐν βρε-
έίοις, 133.
AD CODINUM DE OFFICIIS ET OFFICIALIBUS.
1216
Cinnabari et braclea et ss. crucibus cocceipeis orpats
Imp: lampas, 49$. Subscriptse bolis, 256.
ircitor s. excitator, offic. ecclesiastienm, 162.
Circumstationis minister est cum magno hetzriareha
et primicerio aula protovestiarites, 54. Ea fit circa litur-
giam et vesperas, 55. Apocrisiarius aliique negotia propo-
nunt, ibid. Cireamstationis αυ]ίος ordo, 37. Quotidianss
et festiva ritus, 45, Circumstatio in nativit., 59. In Domi-
nica SS. crucis adorands, 65. [n Paschate eam faciunt
episcopi et primores Ecclesi», 77. Alii ritus circumstat.
in henedictione aquz Initío mensis, 78, 79.
Ciwrt episcopus Joannes ejusque respousa, 117,- 162.
Alia receuset o(ficia ecclesiastica, ibíd.
Clamatores s. χρακταί vocantur protopsalue, lectores,
qui coronato imp. accinunt, 93. Hastas tenent, ibid.
Classem totam regit ameralius, 59.
Classis sulicorum quselibet certum loeum habet, 57.
(laudio imp: senatus acclamat, 280. |
Clavatus pileus magni domestici, 17, 355. Magni ducis,
18. Protovestiaritze, 20. Prafectt exercitus, 15. Clavatis
pileis officiales sad mensam in|Nativit, 56
Claves datsz ordinando chartophylaci, t92T.
Clavi aurei, vestium ornaments, 231. Clavis aureis ia-
signita nomina, 222. .
Clericorum nomeros circumseriptus a Justiniano, 112.
Et Heraclio, a quo certo quoque numero definiti clerici
officisles, ibid. Clerici palatini recensentur, 165 sq. Eo-
rum indumentU et ministeria, 44.
Clibanum, lorics, 206.
Cis pei a quatuor proceribus tenentor juxta imp., ia
quibus ejusdem equestris imago, 99
Codinus, squalis vel posterior Cantacurepo, paulo
ante subactam Cpolim floruit, scripsit etiam selecta de
originibus Cpoleos, 111, 556.
Cognati imp. quomodo lugeant, 100. ——
Collecte. Latinorum ín liturg. et litaniis conveniunt
Grecorum συναπταϊς, 151.
Collicium dat potestato Genuensium {ῶωρ., 56. Est ps-
nis rotundus et delicatus, 3950.
Coloris. varias species memorst Codinus, 135, 14, 15,
ας IA, 19, 20, 21, 22, 25, 91, 58, 61, 91, 99, 101, 106,
3
Comes stabull seu magnus contostaulns, offic., 11. Ps-
lat., 9. Insignia, 19. Officium et privilegia, 29. Est ca-
ut stipendiariorum Francorum, 53. Comes equorum
mpera!oriorum adducit equum imp., 29. Habet potests-
tem equitaudi intra aulam, equos domandi, exercendi,
29. Circa Pascha renovato equestri apparata occupat τε-
terem, 50. Comes (quicunque ille) cortinariorum militum
prefectus, 38. Alii etiam protocomites et comites suat
Sub magno duce, 28.
Commen!a novarum dignitatum, 7, 174.
Commentariis scribendis vacat ὀπομνη , 156.
Communionem (Sub) aqua fervens calíci infusa, 163.
Concelli, 119. Ejusdem cells consortes, $77. De scri-
ptura nominis eorumque numero, ibid;
Concionater videtur respondere rhetori, 114. lis ac-
clamatum, 281.
s C nitorium Constantini in templo SS. Apostolerum,
Condylos aureos habet sceptrum magni ducis et proto-
stratoris, 18, 19. Nigros et aureos sceptrum prsetect
yaoensm, 91.
Constantinopolim occupat Andronicus Junior, 516. Ter
oppugnata B. Viry. ope liberatur, 221. Eo tulit magi
canonis hymnum et vitam S. Maris /Egyptiacs Andreas
Cretensis, 52f;.
Constantinus Magnus, Romanorum imp., ejusque suc-
cessores dicti et a Macedonibus et Occidentalibus hono
rati, 55. Romam Sylvestro tradidit, Byzantium sedificavi!,
262- Varios titulos concessit regionum prsefecUis, 174,
Constantinus et Irene sub Tarssio patriarcha ss. ima-
gines restituant, 546. Et Constantinus Coprony m. imagi-
num hosts turpiter perit, 516.
Constantino Pogonato regnante urbs septem obsessa
annis B. V. ope liberatur, $25 .
Constantinus Porphyrogenitus a patre Michaele P:
|1zol. nova dignitate honoratus, 171.
Constantinus Ducas et Const. Monomachus, cirea quo-
rum tempora rog: desiere, 551, 552. .
Constantinus sub quo urbs et imperium slare desiit,
$10.
Contacium s, liber ordinationis est in potesiate hie-
romnemonis, 140. Signiüicat librum et odarium, male
vertilur generalim canticum; est peculiare genus can-
tici, origo vocis Graeca, signitiestur breve quini, a. eon-
teu, 155, 181. Coubcium N3siívit., 57, 60. Palinacuin, G4
i211
-ontsciorum auctor, 139. Contartis praefectos, 6, 110,155.
Convivia instituta in coronatione imp. convivantium
ninistri, insignia, ferise, 97, 98.
Convocator populi varia datat eigna, 151.
Corbant videtur ex coryphantjo, 241.
Corona imp. imponenda in tabernaculo servatur, non
n saera mensa, 90. Eam diaconi in ambonem deferunt,
bid. Patriarcha et pater imp. coronando imponunt, ibid.
.ronam alterius forma seu stemma beneJiclum impe-
'aUuici coronands imponit ímp., 92. Coronam deponit
mp, communicaturus, 96. Resumit communicatus, 96.
orons in modum lampadi imperatoriz circumposita or-
1amenta s, ex auro et argento stephanomats, 2:8. Corona
rius humi ante μι deposita, 368,
Corte s. curte, 266.
Corlelini, simplices janitores prsetorii, 267.
Cortinariorum statio, nabitus, praefectus, comes, 57, £8.
Cortis, tabernaculum imp., 38.
Crucem (SS.) radiantem, asítatom imp. flammulum,
rigunt officiales, 38, 219, 285. Eamdem in vigil. Nativit.
lammmulum tertium exornant imagines SS. quatuor mar-
yrum, 48, 285. Cipnabarl et bractea esL ornata lampas,
ij. S. eruci exaltandee tabulatum erigitur, "78. Eoque
esto nundins Hierosolymis acta, $39. SS. Crux cum
magine Christi non manufacta et SS, Deiparse vestibus
ios!] Cpolim. eingenti objecta, 522. Eadem firmat bullas,
'56. Phelonem sacram vestem ornat,'a multiplici ss.
1 «986 πολυσταύριον dictam, 167, 144. Cum cereis et thy-
Ijamate a patriarcba loco rogse dividitur, 512.
Cur» bibendi provida, 58.
Curator pupillorum, offic., 56. Palat., 11. Habitus, 26.
jesiit. [unetio, 41. Orphanotrophus alius ecclesiasticus
rat, ,
Curopalata, ofüc., 15. Palat., 9. Ejus ornamenta, 30.
(ullo munere fungitur, 54. Fuit, ut colligitur, archite-
tonicse preefectus, 261. Dictus a cura palatii, descriptus
use a Corippo, 181. Latini vocem depravant, ibid. Munus
uropalatae s. curopalalicion etiam absentibus collatum,
bid. Curopalatissa, ibid.
gura triumphali B. Virgipis Nicopos imago vecta,
M
Cursarii praedones dicti, 295.
C ursores, qui primi confligebant vel locati in insidiis,
DU.
Curtobraccis, corta braces, 318.
Custodes castrorum οἱ civitatum, 43. Αποιυς, 28. Of-
€., 79. Palat., 12. Custos vasorum sacrorum, 159.
uypri archiepiscopi datuin privilegium praeferendi )am-
iadeum, 278. .
Cyrus Medorum, Persar. Assyrior. rex diversarum
ixit gentium consuetudine, ὅδ. Regem Persarum se
terni bonoris gratia appellavit et a Medís accepit pila-
;&ia, pliaceolium et epiloricom, ab Assyriis scaranicum,
abbadium et flammulum draconteum, 54. Ejus successo-
es dicti Persarum reges, 54.
D
Damasceni pruni colorem .refert scaranicum magni
rimicerii, 19.
Decaeuneorum, hoc est novendecim accubitoum, tri-
linium et palatium, 301.
Decreto imp. alii etiam honorati judicant cum primo
ecretario, 36. Ex decreto Urbani nomine defensoris iu-
eligitur judex advocatus, 151. . .
Defensor primus seu proteedieus officio ecclesiastico
upgens caplivos curat, controversias judicat, 130, 1531.
'rimus dicitur respectu aliorum defensorum, 151. De-
»nsores etericorum et. quidem exocalacelorum prius
rant, ibid. Defensoris dignitas in ecclesia Romana, ibid.
wfensorum primicerius inter defensores regiunarios,
tid. Defensores quatuor inter erclesiastics officia ponit
i'rins, 162, Decem permittit Heraclios, 112. Defensor
ουρσενόντων, przedantium seu ante alios dimicantium, 52,
2.
Defunctos !ngendi pia Germanorum cónsuetudo, 544.
Deiparsm natali (it processio ad Libis, 80. Ejus prissen-
itjone ad monasterium ejusdem τῆς περιθλέπτου,ξ ibid.
urificattone iilius comitatus Barangis jmp. Hlachernas
jsit, ibid. Die insuper qua celebratur depositio vene-
indarum vestium, 82, 514. Ubi ejus fascis sepulcrales
t ss. capilis amicu!um hoperatur, 541. Fjus dormilioni
remittunt jejunium Grxci, 296. Sodales academici li'a-
iis assumptionem ejus percolunt, 344. Post mortem SS.
stolis viva apparet, 299. lanagia ab iis dicta, ibid.
iis de causis euam appellata est Deipara περίθλεπιος.
»eclabilis s. admiranda, 341. Ejus imago a miue insita
rmis felicem pognam prastat, 915. Deiparae Hodegetrüe
INDEX ANALYTICUS
1218
imagini a d. Luca pielse S. Pulcheria virgo et imperatrix
templum condit, 516. Et ultimis Quadragesim:e diebus
in aulam delatis obviam imp. procedit abeuntemque co-
rültatur, 72, 524. Eadem Deiparse imsgo Hodegetris et s.
vesus ejusdem hostibus Cpolim cingentibus objecta cives
servavit, 322. Ejusdem imago in flammeo portavit pa-
triarchba, 368.
Delatoribus supplicia senatus itmprecator, 280.
Demetrius (S.) flammulo reprzsentatus, 48, 286 sq.
Deputati mandyis induti pr»ferunt lampades quando
fertur evangelium in amhonem et sacra dona ad sacram
mensam, 160. Deputalorum ministeria Citrio non officia
sunt, iid. Eorum locum tenet imp. coronatus, $64. Sunt.
εἰ deputati militares, 164,
Deputotus, 6, 160.
Despota erat ab imp. proximus, 174. Ejus insignia, 15.
Ejus peditis et equitis habitus, 14. Juvenis adhuc aperto
capite est in palatio, ibid. Diebus festis alius ejusdem
cultus, ibid. Despotam appellandi formula, 16. Ejus mi-
nisteria in. vigi.ia Nativit., 48, 49. Despotarum et imp.
nomina bonis afficiuntur precationibus, 53 wot. Ín palmis
Imp. et filios imp. sequuntur, 68. Eorum flammula stant
retiro imperatoria, 48. Despola, Cesar, sebastocrator soli
dicuntur ἐν ἀξιώματι εἶναι, $50. Hinc tzntum principalia
obeunt, 28. Non intersuni patrlarck:se designation, 405.
despotm e propria dicti inauguratione, 114. Eos inau-
gurandi ritus, 99. Despota a proceribus inira triclinium
nduitur, 100. Osculatur pedem imp., ibid. Ab imp.
slemmatogyrium seu sertum accipit, ibid. Et ipsi despo-
t: etiam tenent scülum, quo creandus sedet imp., 88.
Et soli despots in equis impp. coronatos fh palatium co-
mitantor, aliis peditibus, 97 not. Ministrant absente do-
mestico, 97. Polychronion dicupt ccnato imp. in vigil.
Nativit., 58. Ab hac eorum dignilale principes Servis,
/Etolis, Epiri dicti despotz, 175.
Diaconicum, pro sacris vestibus sacrarium, 335.
Diaconus secundus, secundarius, item ex diaconis se-
cundarius, est primus ex diaconis communibus, 150.
Pligitor per suífragis, ibid. Est diaconorum director,
ibid. Alis quatuor ejus functiones; explet locum archi-
diaconi et imp. thus adolet, 91, 151. Thoribulum et omo-
horium fert patriarche, 94. Diaconi tenent coroBanr
mp. Dovo imponendam, 90. Eamdem in tabernaculum et
ambonem deferunt, ibid. Proxime coronatum imp. se-
quuntar, 94. Vocant imp. ad ss. communionem, 996. lis
communicaturus coronam tradit, 96. Eorum numerus ab
Justiniano et Heraclia preiescriptus, 112. 1Η gestant ora-
rium, 167. Eo dant signum exeundi catechumenis, 168.
Diadems unde dictum, factum, $0. Olim zona erat mi-
Mteris eaque primo omnium οχι SS. raartyres, ibid.,
Dihampolon distinguitur à monampulo, 149. Duplex
est ampulla sacri olei et s. chrismatis, quo imp. inun-
ctus, et ob rei memoriàm praiata, 275, 276.
να. primum est Cantacuzenus imp. creatus,
Divelium seu gemipum velum in vigil. Nativit. priela-
tum imp., 48. Vice labari fuisse vexillum imp. videtur,
$969. Id unicum eral ante omnes flammulas, 285. Hoc di-
velium gemino constans velo a scuterio seu seu'*ifero
preeferebatur, 269. jn Nativitate, 48. Eidem aderant Ba-
rangi, 39.
Doctor apostoli, Evangelii, Psalterii, 145.
Domesliens ex officio jussa imp. exsequitar, 53. Di-
stinctum officium, 258. Domestlcus siguificat ducem, in-
ceptorem, prsepositum, prefectum eL in svo genere pri-
mum, 155, 116. Domesticus magnus prseit panhyperse-
bastum, 8. αιτία ejus officia et ministeria ad mensam
imp. maxime, 55. Et in fossato, 85. Domestici insigni»,
gestamina, 17. Domesticus cantorum regit cantum, 152
&0., 116. Domesticus chori dextri et sinistri proprius, 6,
155. Domestieus ecclesim et cleri imperatori, 94. Ενι
exarchus et utrique servit. clero, ibid. Domesticus et
cleri protopsaltes candida gerunt camisia, 44. Et dome-
slirus psaltarem, 152. Domestieus exarehus cleri augu-
ste. est simul domesticus ecclesim, 165. Domesticus unus
est ex psaltis, 161. Domestici patriarcbales ponuntur a
Ci:rio inter officiales ecclesiasticos, 163.
Domestieus menses, offic., 20. Pafat., 9. Ejus gesta-
mina, ?1. Ministerium, $5. Minisuat menss ἱππρ., 57,
589, 60, 63, 65. Domesticus, rei domestics curator, iti-
dem mense imp. ministrat, $9. Affert fercula, ibid,
Humi deponit, 60, 62. Panem affert in panagiario, 63.
Domesticus murorum, offle., 59. Palat., 11. Ejos fn»
signia, 26. Castra reficienda curat, 4.
Domesticus ostiorum, 6. Est janitor, 1959.
2. -— o tme
ανα cpu ο
1215 AD CODINUM DE OFFICIIS ET OFFICIALIDUS. 1216
Catechameneas, loens catechumeporum, 565. Ea. imp.
coronatos occupat, 96.
Caicehumenis detum orsrio signum exeundi ab lítor-
Catena ex margaritis eireum domestici scaranicum, 17.
Cella, conelave ipsum Imp., $1, 65.
Celiulani, 577. .
Cera obsignat imp. litteras sd tatrem, uxorem,
filivm, 54.
Cerei dati baptizatis, 145. roceribus sub lectione SS.
K«angeliorum in festo laminum et fer. 5 mag. hehdoma-
dis. 1. Paschate sub mstutinis, 75. Et potesisto Genuen-
Siom " d Cereum ferebant panperes in lotione pe-
um, 70.
| Chpretismos, festum Dominicum c. »liis ejosdem gene-
τί, 315.
Chaganna Seytha urbem Cpolitanam obsidens repellitur
magno miraeulo ac grand! suo damno, 539,
Chalcedon non est. vertenda vox Καρχηξών, sed Car-
thago, 215.
Chalcedonensis synodus acclamat S. Pulcherie impe-
ralrici virg. et Marciano, 279.
Charatizinm tribntem duorum milliom florenorum »n-
nuum Tres» a patriarcha pendendum, 575.
Charlophylacis officium. jura Ece!esire defendere, lites
cleri disceptare, patriarche dextra manus, ος, labra, 196,
127. Differt a ehartalario, quia amplior eju« potestas
quam chartas custodire, 196. Cui arcbivoum ecclesi» pri-
vilegisqne commissa, 127. Illius jus signandi, 128. €t
'àm magniflenm qnam bibltothecarii Romani. ibid. Episco-
pos sessiene antecessit, 197. [n ordinatione ejus bullote-
rium et ciaves datur, ibíd. Tisra quondam insignis el equo
patriarchse vectus ip festo SS. notariorum, tbid. Duode-
εἶπι administros babebat notarios, 128. Diseussit mores et
vitam ordinandorum, 158. Nemo ad conspectum patriar-
ch» neque ad beneficium admissus, nisi per eum, 128.
Chartophylaceum, locus ubi jodex ecclesiasticarum sedet
€ansarum, 127.
Chartularius Latinis cst jndex causarnm, 159. Inter
Jectores censetur, ibid., 160. A Talsamone wocan'ur
ehartularil adjutores officialium primae pentados, !18.
Charinlarius magnus. offic. 96. Pa!at., 10. Habitus, 22.
Prefectus imperatoriis equisonibus, 160, 191. Hinc freno
imp. equam adducit, 29. Chartularius militaris seu [ιο
matis mflitem conscribebat, recensebat, 160, 191. Alius
erat sacrorum cubienlorum chartularius, ibid. Et homo
Chartularius, ibid. Et tabellar!i chaetularii, ibid.
Chiorum ofüicialium vani tituli, 115.
( birothecam in zomi cum margella et aquilis fert pri-
mus aecipitrarius, 35,
, Chirotonia s. designatio fit dupllel suffragio, 104. Grz-
οἳς quivoce pro consecratione et electione s. designa-
tione dicitur hsreticisque orcasionem errandi et deci-
plendi etiam prebet, 571. Chirotonia s. ordinatio fit S.
Spiritus invocatione mannomque impositione, 572.
6 hlamys seu tamparium sebastoeratoris, 15, 994.
Choress ín sugusteone ducebant in honorem imp. prse-
feeti regionum, 555.
Chori primi et secundi domesticus proprius, 6, 159.
Chosroes Sarharom ducem heilli contra urbem Cpolita-
nam mittit, 521. A (liio necalur, 523.
Chri«ma sacrum servabant ampulle, monampula, di-
bampula, 149, 276,
Christi. nati vigilia quomodo in palatlo celebrata, 43.
Eju-dem imago de tabula suspensa, 44, Ab imp. osculo
honorata, 44, 46. De eodem ad mensam canuntor, 57,
60. Contacion integrum, 995. Allod de Christi Epiphania
idiomelon, 298. Ejus Epiphania s. baptismus festo hono-
ralus a Grsecis, 505. Dicta fesium luminum eaque accensi
cerei οἱ faces, 501. lpiphaniam regibus factam Graci,
29 Deéemb., $05. Natalem /Egyptil 6 Januar. agebant,
$01. Christo festa proprie dicata non sunt dies Dominici,
sed certa qusdam, 273. Oh Christum, qui nostrum est
caput, honorandum, nudo etiam eapíte orandum, 169. Ob
Christum spinis coronstum et sudario involutum tecto
alibi capite sacrificatur, ibid.
Chrysobulle cinnabari subscripte et ss. cruce firmat,
256. Earam vis, ibid. Chrysobullas mag. logotheis curat
3d reges mittendas, 53.
Chrysoclabarica vestimen!a aureis clavis ornata, 221.
Chrysoclava et cbrvsociavos, ibid.
Chrysostomi (D.) festum in S. Sophis celebratur prs-
seute imp., 80. Ejus commentaria in sacras litteras cum
Thomaite conflagrarunt, 555. Ejus natalis, {5 Nov., 241.
: oc byres fons ob víni ex aqua facti miraculum vinosus,
Cimelia sacra cnrat seeoophylax, 150. Notaptur 4 -
ος 1δν phylax, Notantur ἐν βρε
Cinpabari et bractea et ss. crucibus coceineis ornats
Imp: lampas, 45. Subseripts boli, 256.
ircitor s. excitator, offic. ecclesiastienm, 163.
Circumstationis minister est cum magno hetzriareha
et primicerio aula protovestiarites, 54. Ea fit circa litur-
giam et vesperas, 55. Apocrisisrius aliique negotia propo-
nunt, ibid. Cireumstationis »sulics ordo, 57. Quotidiapa
et festivse ritus, 45, Circumstatio in nativit., 59. In Domi-
nica SS. crucis adorands, 65. In Paschate eam faciunt
episcopi et primores Ecclesi», 77. Alii ritus circumstat.
in benedictione aqux initio mensis, 78, 19,
Citrt episcopus Josnnes ejusque responsa, 117,: 163.
Ália recenset o(fcia ecclesiastico, ibid.
Clamatores s. κραχταί vocantur protopsolUe, lectores,
qui coronato imp. accinunt, 95. Hastas tenent, ibid.
Classem totam regit ameralius, 59.
Classis aulicorgm qualibet certum loeum habet, 57.
(laudio im: senatus sacclamat, 280. .
Clavatus pileus magni domestici, 17, 955. Magni ducis,
18. Protovestiaritse, 20. Przfectt exercitus, 25. Clavatis
pileis officiales ad mensam inj Nativit, 56
Claves datse ordinando chsrtophylaci, 127.
Clavi aurei, vestium ornamenta, 231. Clavis aureis ia-
signita nomina, 222? I
Clericorom numeros circomscriptus & Justiniano, {13.
EL Heraclio, a quo certo quoque numero definit clerici
officisles, ibid. Clerici palatini recensentur, 165 sq. Eo-
rum indumeuta et ministeria, 4.
Clibanum, lorica, 266.
Clypei a quatuor proceribus tenentur juxta ímp., io
quibus ejusdem equestris imago, 99
Codinus, squalis vel posterioe Cantacuzepo, paulo
ante subactam Cpolim floruit, scripsit etiam selecta de
originibus Cpoleos, 111, 356.
Cognati imp. quomodo lugeant, 1060. —
Coliectie Latinorum ín liturg. et litaniis conveniunt
Grscorum σνναπταϊῖς, 151.
Collicium da! potestato Genuensium {ωρ., 56. Est pa-
nis rotundus et delicatus, 295.
Coloris varias specíes memorst Codinus, 15, 14, 15,
7. I4, 19, 20, 21, 22, 25, $7, 58, 67, 91, 99, 104, 106,
815
Comes stabuli scu magnus contostauluas, offic., 11. Ρὲ-
lat., 9. Insignis, 19. Officium et privilegia, 29. Est ca-
ut stipendiariorum Francorum, 33. Comes equorum
Imperaroriorum adducit equum imp., 29. Habet potesta-
lem equitandi intra aulam, equos domandi, exercendi,
29. Circa l'ascha renovato equestri apparatu occupat ve-
terem, 50. Comes (quicunque ille) cortinariorum militum
przfectus, 58. Alii eliam protocomites et comites sont
sub magno duce, 98
Commen!a novsrum dignitatam, 7, 114.
Commentariis scribendis vacal ὀπομνγµατογράφων, 156.
Communionem (Sub) squa fervens calici infuss, 163.
Concelli, 119. Ejusdem cells consortes, $77. De scri-
ptura nominis eorumque numero, ibid.
Concionater videtur respondere rhetori, 114. [is ac-
clamstum, 281.
g C ου Constantini in templo SS. Apostolorum,
Condylos sureos habet sceptrum magni ducis et proto-
stratoris, (8, 19. Nigros et aureos sceptrum pre'ecti
yoensm, 91.
Copsbintinopolim occupst Andronicos Junior, 516. Ter
oppugnata B. Viry. ope liberatur, 221. Eo tulit masgnt
esnonis hymnum el vitam S. Maris /gyptiacs Andreas
Cretensis, 526.
Constantinus Magnus, Romanorum imp., ejusque snc-
cessores dicil et a Macedonibus et Occidentalibus bopo
rati, 55. Romam Syivestro tradidit, Byzantium sedificari!,
202. Varios titulos concessit regiopum prsfectis, 11i,
Constantinus et [rene sub Tarasio patrisrcba ss. ima-
gines restitbunt, 346. Et Constantinus Copronym. imaji-
num hostis turpiter perit, 516.
Constantino Pogonato regnante urbs septem obsessa
annis B. V. ope liberatur, 525. .
Constantinus Porphyrogenitus 8 patre Michaele Pz.
Ἱερο]. nova dignitate honoratus, 171
Constantinus Ducas et Const. Monomachous, circa quo-
rum tempora rogz desiere, 551, 053. .
Constantinus sub quo urbs et imperium slare desiit,
i0.
Contacium s, liber ordinationis est in potestate hie-
romnemonis, 140. Significat librum et odarium, male
vertitof generalim canticum; est peculiare genus can-
ci, origo vocis Griecs, signilicatur breve quid, a. con-
ton, 159, 181. Coutacium Naiívii,, 57, 60. Paliuanum, Gi
1211
Contaciorum auctor, 159. Contartis pravfectos, 6, 110,155.
Convivia Instituta in coronatione imp. convivantium
ministri, insignia, ferise, 07, 98.
Convocalor populi varia dabat signa, 151.
Corbant videtur ex corypliantio, 241.
Corona imp. imponenda in tabernaculo servatur, non
in sacra mensa, 90. Eam diaconi in ambonem deferunt,
ibid. Patriarcha et pater imp. coronando imponunt, ibid.
Coronam alterius forma seu stemma beneJiclum impe-
rauiici coronandss. imponit imp., 92. Coronam deponit
imp, communicaturus, 96. Resumit communicatus, 96.
€orons in modum lampadi imperatoris cireumposita or-
namenta 8. ex auro et argento stephanomata, 218. Corona
prius humi ante Deiparam deposita, 368.
Corte s. curte, 266.
Cortelioi, simplices Janitores prsetorii, 267.
Cortinariorum statio, nabitus, prefectus, comes, 37, £8.
Cortis, Gbernaculum imp., 38.
Crucem (SS.) radiantem, osítatam imp. flammulum,
erigunt oficiales, 38, 219, 285. Eamdem io vigil. Nativit.
flammulum tertium exornant imagines SS. quatuor mar-
tyrum, 48, 285. Cinnabari et bractea est ornata Jampas,
45. S. eruci. exaltandee tabulatum erigitur, 78. Eoque
festo nundinse Hierosolymis acta, 535. SS. Crux cum
imagine Cbristi non masnufacta et SS, Deipare vestibus
hos!i Cpolim eingenti objecta, 522. Eadem üürmat bullas,
956. Phelonem sacram vestem ornat,'a multiplici ss.
Cr .ce πολυσταύριον dictam, 167, 141. Cum cereis et thy-
miarnate a patriareba loco roga dividitur, $12.
Cur» bibendi provida, 58.
Curator pupillorum, ofüic., 56. Palat., 11. Habitus, 26.
Desiit, ποιό, 41. Orphanotrophus alius ecclesiasticus
eral, .
Curopalata, ofüc., 15. Palat., 9. Ejus ornamenta, 20.
Nullo munere fungitur, $4. Fuit, ut colligitur, archite-
rtonice prtefectus, 261. Dicius a cura palatii, descriptus
luse a Corippo, 181. Latini vocem depravant, ibid. Munus
ruropalate 8. curopalalicion etiam absentibus coliatum,
itid. Curopalatissa, ibid.
, fuma triumphali B. Virginis Nicopos imago vecta,
)
Cursarii przdones dicti, 255.
, Vursores, qui primi confligebant vel locali in insidiis,
359.
Curtobraccia, eurtsee braces, 518.
Custodes castrorum et civitatum, 43. Amictus, 28. Of-
ic., 79. Palat., 12. Custos vasorum sacrorum, 159.
uypri areblepiscopi datuin privilegium praeferendi jam-
adem, 218.
Cyrus Medorum, Persar. Ássyrior. rex diversarum
ixit gentium consuetudine, 55. Regem Persarum se
paterni hoboris gratia appellavit eL a Medis accepit pila-
ισία, phaceolium et epiloricum, ab Assyriis scarapnicum,
-abbadium et flammulum draconteum, 54. Ejus successo-
'es dicti Persarum reges, 94.
D
Damasceni proni colorem .referi scaranicum magni
»rimicerii, 19.
Decaeuneorum, hoc est novendecim accubiloum, tri-
Jinium et palatium, 604.
Decreto imp. alii etiam honorati jodicant cum primo
,ecrelario, 56. Ex decreto Urbani nomine defensoris io-
eligitur judex adcocatus, 151. -
Defensor primus seu proteedicus officio ecclesiastico
upgens captivos curat, controversias judicat, 100, 151.
^ rimus dicitur respectu aliorum defensorum, 151. De-
ensore« clericorum et quidem exocalacelorum prius
rant, ibid. Defensoris dignitas in ecclesia Romana, ibid.
vefensorum primicerius inter defensores regiunarios,
hid. Defensores quatuor inter ecclesiasties officia ponit
iius, 463, Decem permittit Heraclios, 112. Defensor
ουρσενόντων, przedantium seu ante alios dimicantium, 52,
33.
Defunctos Ingendi pia Germanorom cónsuetudo, 344.
Deiparm natali fit processio ad Libis, 80. Ejus priesen-
Atíone ad monasterium ejusdem τῆς περιθλέπτου,ξ ibid.
'urificattone illius comitatus Barangis imp. Hlachernas
ixit, ibid. Die insuper qua ce!ebratur depositio vene-
andarum vestium, 82, 314. Ubi ejus fascise sepulcrales
t ss. capitis amiculum honcratur, 541. jus dormitioni
rsamittunt jejunium Greci, 296. Sodales academici lia-
iis assumplionem ejus percolunt, 514. Post mortem SS.
postolis viva apparet, 299. Panagia ab lis dieta, ibid.
.his de eausis euam appellats est Deipara περίθλεπτος.
2ectabilis 4. admiranda, 341. Ejus Imago a mie πω]
rmis felicem pugnam prastat, 512. Deipsrze Πού etri
INDEX ANALYTICUS
1218
imagini a d. Luca pietse S. Pulcheria virgo et imperatrix
templum condit, 516. Ft ultimis Quadragesim:e diebus
19 aulam delate obviam imp. procedit abeuntemque co-
mitatur, 12, 524, Eadem Deiparse imago Hodegetrise et s.
vestis ejusdem hostibus Cpolim cingentibus objecta cives
servavit, 322. Ejusdem imago in flammeo portavit pa-
triarcha, 368.
Delatoribus supplicia senatus imprecator, 280.
Demetrius (S.) flammulo reprassentatus, 48, 285 sq.
Deputati mandyis induti prferunt lampades quando
fertur evangelium in amhonetm et sacra dona ad sacram
mensam, 160. Deputalorum ministeria Citrio non officia
sunt, ibid. Eorum locum tenet imp. coronatus, $64. Sunt
εἰ deputati militares, 161. ]
Deputotus, 6, 160.
Despota erat οὐ imp. proximus, 174. Ejus insignia, 15.
Ejus peditis et equitis habitus, 14. Juvenis adhuc aperto
capite est in palatio, ibid. Diebus festis alius ejusdem
cultos, ibid. Despotam appellandi formula, 16. Ejus mi-
nisteria 1n. vigi.ja Nativit., 48, 49. Despotsrum et imp.
nomina bonis afficiuntur precationibus, 53 not. [η palmis
imp. et ülios imp. sequuntur, 68. Eorum flammula stant
retro imperatoria, 48. Despola, Cesar, sebastocrator soii
dicuntur ἐν ἀξιώματι εἶναι, 550. Hinc tantum principalia
obeunt, 28. Non intersunt patrlarckse designationi, 105.
ἀθθροί e propria dicli inauguratiope, 174. Eos inau-
gurandi ritus, 99. Despota a proceribus intra triclinium
nduitur, 100. Osculatur pedem imp., ibid. Ab imp.
stemmatogyrium seu sertum accipit, ibid. Et ipsi despo-
t: etiam tenent scutum, quo creandus sedet imp., 88.
Et soli despots in equis impp. coronatos fh palatium co-
mitantur, aliis peditibus, 97 riot. Ministrant absente do-
mestico, 97. Polychronion dicunt cenato imp. in vigil.
Nativit., 98. Ab hac eorum dignitale pripcipes Servis,
/Etolise, Epiri dicti despote, 175.
Diaconicum, pro sacris vestibus sacrarium, 335.
Diaconus secundos, secundarius, item ος diaconis se—
cundarius, est primus ex diaconis communibos, 150.
Kligitur per suffragia, ibid. Est diaconorum director,
ibid. Alis quatuor ejus functiones; explet locum archi-
diaconi et imp. thus adolet, 91, 151. Thoribulum et omo-
horium fert patriarche, 94, Diaconi tenent coroBanr
mp. novo imponendam, 9(, Eamdem in tabernaculum εἰ
ambonem deferunt, ibid. Proxime coronatum imp. se-
ααυνίατ, 94. Vocant imp. ad ss. communionem, . lis
commuonicaturus coronam tradit, 96. Eorum numerus ab
Justiniano et Heraclia priescriptus, 112. 1Η gestant ore-
rium, 167. Eo dant signum exeundi catechumenis, 168.
Dijadema unde dictum, factum, $0. Olim zona erat mi-
Jiuaris eaque primo omnium exuti SS. raartyres, ibid.,
Dibampolon distinguitur a monampulo, 149. Duplex
est ampulla sacri olei et s. chrismatis, quo imp. inun-
ctus, et ob rei memoriàm praelata, 275, 216.
gp idymotichi primum est Cantocuzenus imp. creatus,
Divelium seu geminum velum in vigil. Nativit. prrela-
tum imp., 48. Vice labarí fuisse vezillum imp. videtur,
969. Id unicum erat ante omnes flammulas, 285. Hoc di-
velium gemino constans velo a scuterio seu seutifero
preferebatur, 269. In Nativitate, 48. Eidem aderant Ba-
rangi, 59. .
Doctor apostoli, Evangelii, Psalterii, 145.
Domestiens ex officio jussa imp. exsequitar, 33. Di-
stinctum officium, 258. Domesticus significat ducem, in-
ceptorem, prepositum, prefectum eL in suo genere pri-
mum, 155, 1160. Domesticus magnus prszit panhyperse-
bastum, 8. Varia ejus officia et ministeria ad mensam
imp. maxime, 55. Et in fossato, 85. Domestici insiguia,
gestamina, 17. Domestieus cantorum regit cantum, 152
$0., 116. Domesticus chori dextri et sinistri proprius, 6,
155. Domesticus ecclesie et cleri imperatorii, 94. E-t
cxarchus et. utrique servit. clero, ibid. Domesticus et
cleri protopsalles candida gerunt camisia, 44. Et dome-
slicus psaltareum, 152. Domesticus exarehus cleri augu-
BLe est simul domesticus ecclesie, 165. Domeslicus unus
est ex psaltis, 161. Domestici patriarcbales ponuntur a
Ci:rio inter officiales ecclesiasticos, 165.
Domesticus menss, offic., 20. Patat., 9. Ejus gesta-
mina, ?1. Ministerium, 35. Ministrat menss imp., 57,
59, 60, 62, 60. Domesticus, rei domestiez curalor, i!i-
dem mensem imp. ministrat, $9. Affert fercula, ibid,
ITumi deponit, 60, 62. Panem affert in panagiario, 63,
Domesticus murorum, offle., 59. Palat., 11. Ejus Ín-
signia, 20. (astra reficienda curat, 41.
Domesticus ostiorum, 0, Est janitor, 159.
— —— απο σνῦνν
1219
Dor estieus scholarom, offie., 51. Palst., 10. Fjus or-
Daments, 23. Ministerium ο πι fbit, nunc nellum, 56,
Domestiens thematum habet aliis communia insignis,
27. Publicas olim curabat res, 45. Domesticus thematum
OeciJen'alium, offic, 72. Pa!at., 12. Insignia, 27. The-
matum Orientalium, oftic., 71. Palat, 12. Insignia, 27.
Uterque publica curabst negotia, 4S.
Dominica in albis varie Grxcis dicta, $51. Dominica or-
thodoxis fuit prima Dominica Quadragesims dicta a re-
stitutis ss. imsginibns, 545. Dominica orthodoxis fuit
proeessio cum ss. cruce et ss. imaginibus Instituta; Je-
etum decretum Nicena i pro ss. imaginibus, 346. Do-
minica festa Don sunt dies dominici, sed quedam certa
proprie Christo dícata, 315.
Dons ésera cum lampadibus deferuntur ad sacram men-
sam, 160.
Donatistse Epiphaniam non celebrant, 507.
Dormitio B. Virginis, 545.
Draconteum imp. lammulum 1n vigil. Nativit. gesta-
tum, 58. A dracone οἱο "p ellatum, 285. Ab Assyriis
ortum et (ντο usurpstum t Και signum militare imp.
et principibus palaui przerri solitum, 255. I
Dragomsuus ex officio linguas interpretatur peregri-
nas, 40. Dictus ex Chaldaico tirgum, 110.
Üronga, 43. Et drungus G et L»tinis ab antiquo
est globus militam, 189.
Drougarius, offic., 76. Palat., 13. Ejus imsignia, 97.
Ex officio prseest certes militum torms, qe drunga di-
citur, 45. Drüngarii magno subsunt duci, 28.
Drupgarius magnus classis, offic., 53. Palat., 10. Ejus
gestamina, 23. Magno itidem subest duci, 56.
Drungarius magnus vigiliarum seu excubiarum, ofüic.,
34. Palat, 10, Vestitus, 21. Officium, 56. Et in fossato,
84, 189., Incertus militum numerus ei subjectus, ibid.
Dux magnus, offic, 7. Psiot., 9. Ejus ornamenta, 18.
Pricipuus est in mari, 28. Erigit fliammolum imperato-
rium equestri sistua ibsigne, tbid. Eidem subsuot ma-
gnus drungsrius classis, amiralius, protocomites, eomi-
tes, drungarii, ibid. Hinc δουκᾶς, ὀσούκας, δούξ, δουκάτωρ
δες, δοῦκαι, δούχαινα, prefectara et. moneta, item
megaducas, 178.
E
Ebrii ae imp. equitem accedsat temere a prandio non
canitur Lubie, 52.
Ecelesis magnes Cpolitanes officia et officiales aome-
rantur 3 Codioo in prsemisso indice et cap. { sqq. Ex-
plicantur lib. I, com. sedecim capp. Ecclesiarum pesfec-
tos seu ecclesiarchss tres ponit Citrius, 158. Ecclesis
proceres trium in patriarcham designatorum nomina ad
mp. deferunt, 102. Ecclesise sanctse filium ac defensorem
)mp. creandus promittit, 87. in ecclesiis omnibus aqua
fuit primo mensis die benedicta, 500. Ecclesia ornatu
5υο, Í. e. sa.imaginibus condecorata, 516.
Electio patriarchae et archiepiscopl Achridos uno facta
scrotinio, 375. 1n ea acclamatum, 279.
Emmanuei antepenu!t. imp. porphyreticam renovat
eolumnam, 540.
Ensis potestatem significat, 51. Imperatori prafertur
la Paschate, 74. Ensis imp. in rochario servatur, 51.
Entbroníasmus est in potestate bierompemonis, 158.
Enthroniasmus et jus contacii distincta. ofticia, ibid.
Eparehue, ofüc. 25. Palat, 10. Ejus habitus, 21, 14.
Administratio nuile, $5.
Epbebi ministrant imp. coronato, 9& Sunt aperto ca-
pite et ]mp. cognati, $9, 65, 105. Unus fert ensem imp.
n vigil. Nativit. 62.
Epicombia, imperatoris ereandi dona, mittuntur in
pulum, 88. Et imp. ad alia palatia pergentibus, 98. Epi-
combis quid, qum illigause ipsis pecunim, quendo jac-
tata, 88, 455 . Korum alia sparsio in aulicos et mili-
les facis, ibid,
Epigona!ion, vestis sacra episcoporum, 140. Vineula et
linteum Chrisi signitieat, ibid. Epigonatiou a lumbis su-
per genua dependens lipteum Cbristi pedes Javantis et
rlompb»s simile robur lumborum vicloriamque notat,
164. Epigonation induentis preces, ibid.
Epiloricum a Medis ortum usurpavit. Cyrus, 51. Est
$uperula seu superloricarium, 239. Epiloricum imp. ge-
rit. 50. Item, ut lubet, proceres 3 magno doinestico usque
&di magnum drungarium vigiliarium, 22. Fert logotheta
cursns, 22. Primus secrelarius, 22. Logotheta rerum
dotnesticarum, 24. Magnus logariastes, 24. Praefectus sup-
plicum precibus, 24. iogotheta. exercitus et logotbeta
Te! pecuarix, 21. Epilorica aurea babent quatuor proce-
συν Cum c)ypeis, justa ipper stemmatophorum, 97.
AD CODINU:i DE OFFICIIS ET OFFICIALIBUS.
129)
Epimapicion, vestissacra episcoporum, 140, 169. Ejus
significatio et preces Induentis, ibid.
Epiphania ob tres apparitiones Christi dicta, 305. Dieta
: etiam fuil theophania et festum Iuminum, 505, 50έ. Aliam
Latiui, aliam Grzci celebrant, 505. Donatistm nullam,
507. É iphanis festo celebratus ἁγιασμὸς, conseeratio
1405, i Ob Epipbaniam Christi nuptiis tan!o se mani-
festanti« miraculo aqua in vinum vers», 506.
Epirrbiptariis amicü canunt sd mensam imp. cantores
in Nativit., 60.
Episcopi feria, 5. Pascball in palatio imperatorem cum
striarcha invisunt, 77. Circomstationem faciunt, ibid.
enam mnanumque imper. oscolantur, tbid. Congregan-
tur duodecim sd patriarcha electionem, 102. Suffrags-
tione duplici eliguntur, magna et parsa, 101, 574. Litem
cartophiylaci de sessione movent, 120, 127. Episcopis so-
lis ferre licet epigonation, 140. Aperto capite sacrifican!,
169. Antidorum non communícantibus benedictionis gra-
tia distribuunt popaloquebene precantur, 288, 565. Un-
dulatis palliis induti venerantur imp., 105, 580. Unduls-
tum eorum sticharion et. gammadium, 166. Episcopus
Heracleg patriarcham ín 3. Sophís consecrat, 184. —
Epulm in eoronstione imp. noptiíisque instituts, 97,
98. Earum ritus, ibid.
Eques comes, 29, 5, 19.
Eques despota quo habito, 14.
Eques imp. et pedes 39,
""Equesiris Imp. imago in elypels 4 99. f
uesiris Imp. imago in cly " procerum . In
scaránico naga drungarii vi TMarem, 21. In flammulo
quod magnus dur erigit, 28. temque in flammulo, quod
in vigil. Nativ. gestatur, 48, 285, . Equestris appara-
Qus despolae, sebastoeratoris, 15, 229.
Equi.imperatorti in eoronatione ornatus, 97. Is magnam
partem desitus, ibid. Equi patriarchalis, quo ad S. Se-
liis consecrandus vehitur, operimentum candidom, 104.
quus etíam patriarche creando datus a sultano Torcico
$72. Equi ssgmacii sive jumenta clitellaria Grzcis et La-
tinis, 252. faul vacui seu strati parati sunt imperatori
29. tidem manu ducti sequuntur, ibid. Στρώσια et. συρτὰ
i. e. dora vocantur, 250. Ipsi etiam vacui militum equi [r4
τοὶ appellati, ibid. Equo ingreditnt palatiam sponsa, 1
Pardorum venstores et qui glaciem potoi refrigerando
vebunt, 108. Equo vertibili poma in mensam imp. et ipse
prope laquear imp. subvehitur, $01.
vangelia quatuor leguntur primis magne hebdomade
feriis, 70. Et hoc ersngeliorum tetrabiblon quomodo sit
leetum, 517. Evangelia duodecim dom ia vigilia paras-
ceves leguntur, tenet imp. lampaderm, 71, $19. Semel n
anno tots evangelia sunt leeta, 519. Evsngelioram εο-
dex Cbristi gerit üiguram, 514. Defertor in ambonem
Porcedenubus deputatis cum mandyis et lampadibos, 160,
61. Evangelia parva a feminis ex cotio gestáts, 319.
Eunochi duo sustentant. imperatricem , 9t.
lisdem Qncumbens Luitprapndus ad imperatorem dedeci-
tur .
Éxarchus est legatus aut patríarchsm vicarios, item
collector subsidii Turcici, 157. Excommubicabat reos et
absolvebat peenitentes, ibid. Kxarcbus etiam toria
seu palatina fuit dignitas, unde exarchatus, exarchia, 155,
Exarchos protopsaltes imperatoris, 94. Excitatoris of5-
cium, 162.
Excubitor seo prssses sacri cobicolf, oífie., 60. Palat.,
11. Insignia, 26. Functio, 34.
Excursiones qui faciunt el prmdas agunt, defeadustur
2 protosratore, 54. Nee fiummulum aeque ordinem hz-
ent ibid.
Exercituum daces pro insignibus torques gestabant, 5).
Exocsatscoeli adeuntur per protonotarium, habent pro-
prias ecclesias, 66, 119. Ordipatis dat patriarcha — pote-
atalem gestandi phelonem, 66. Ex his ab imp. desigus-
lur archidiacopue, tbid. Quomodo vox scribenda contra
Jvnium, 118. Quse notio nominis, ibid. Pro lisdem que-
dam conjeetura, 119. Exocataceli patriarcbales diaconi
fuerunt, olim etiam sacerdotes, 120. Magua auctoritas,
sedenL 18 synodo eum patriarcha, ibtd. Lis mota ipsis,
quod episcopis sessione forent priores, ipsis reseri-
pium, ibtd. Quasi cardinales fueruat in ecclesia Graaca, 138.
Exsecrationes et ímprecstiunes syuodicm in quosdam
haereticos, 281. Senatus in imp. Commodum, 290. ,
et sponsam εχοερίς-
F
Famuli imperatorii auferunt fercula, 58, 5. [n eos fit
epicombiorum sparsio, 325. ] .
Fascis sepulcrales B. Virg. capitis »miculum in Bla-
cherois α S. Pulcheria condit, Sil, οἱ Fascia (σι
123] INDEX ANALYTICUS
infentiles in templo Hudegio deposits, ibid. Iis festum
q"que dicatum, ibid.
Femin.e diaconissse ut ad XL essent impp. Justinianus
et Heraclius sanciunt, 112. l'eminse parva evaugelia e
collo gerebant, 319. l'eminarum monasteria curat ma-
gnus saceljarius, 122. Sacellis seu carceribus" incluses
vetantur egredi, 124.
Fercula imp. quomodo afferantur, apponantar, 59. Et
humi posita in mensa reponantur, 62. Ex mensa quot
quantisque mibpisteriis auferantur, 58, 60. Ea domesticue
mensas ex mensa tollit et auferenda dat primatibus, 57.
Qui scaranica ferunt coccinea ad fores asporiant, ὅδ.
Magu. domesticus dal cautori, domesticn, lampadario,
magistro, 60. ldem vocat ad id ministerium lectores et
nepotem imp. panhypersebastum, 60, 61. Ibidem occu-
pantur prolovestiarius, nepotes, bonorarii pueri, primi-
ceri eum Barangis, aulicis, stationariis, 61. Ferculum
tandem eiiam imp. ipse dal magno domestico, 62. Ferculi
vas domesticus retinet, ibid. 17.
Feria tertia post Dominicam carnisprivii actum cate-
cheseos festum, 512. Feria quinta hebdomadis magnas
ipsa etiam magna dicitur, 70. Ea pedes abiuli pauperum,
0, 71. Eadeui agitur parasceves vigilia, legunturque
duocecim evangelia imperatore Jampadem teneute, pro-
ceribus cereos, 71, 519. Per ferias magnas hebdomadis
reliquas lecta et divisa sunt qualuor ss. evangelia, 70,
917. Feria τῆς διακαινηαίµου sunt. dies hebdomadis pas-
chalis, $33. Feriaquinta, illius pascbalis scilicet. seu τῆς
διαχαινησίµον, patriarcha, episcopi, arcbimandrils adeunt
imp., circumstatLionem faciunt, suffita et osculo veneran-
tur, 71. Feri: in palatio celebrate, 43, 79. Feris decem
aul plurium dierumaguntur vestibus epulisque splendi-
dis in bonarem coronatorum imp. 98.
Festa quinque solemuia, quibusin trlelinio cibum imp.
sumit ministrantibus proceribus, 64. Festa quatuor praz-
cipua, quibus Greci quadragesimas prsmittunt 206.
Festum Nativit.Cpoli actumante S. Joannis Chrysostomi
tempora, 304. Festum Omnium Sanclorum prima post
Pentecosten Dominica actum, 297. Fesiam SS. Notario-
rum is bacchanalia abiit, abusus correctus, 271. Festo
Annuntiationis, Palmarum et magno Sebhalo gestantur
purpurea sticharia, 67. Festorum in monasteriis celebra-
lorum ritus singularis przferendi velum et lampadem,
quie veniente imp. accensa super velum ponatur, 82, re-
liquorum festorum caus, ritus, processiones babentur
$uis locis, 45, usque αἆ δ3,[. ii. Commentar, capp. decem.
Fibratis notis constat sceptrum magni domestici, 17.
Fibrarum in modum quasi incisan babet imaginem itp.
scaranicum magni ducis, 18. Protostratoris, ibid. Magni
logotheue, 19. Magni stratopedarche, ibid.
Figuram littere gainma representat. sceptrum magni
myrlaitze, 27. liem sticbaris , 166. Alis vestes, 221.
Filius tmp. coronatus fert etiam ss. crucem, acaciam,
sertum, 52. A genibus est conspicuus in oratorio, ibid.
Jn pa: mis sequitur patrem, 68, In castris vigilat, 85. Cum
patre etiam patriarcham renuntiat, 105. In coronatione
patris perinissu ejus numnen suuin. fidei professioni ργᾶ-
mittit, 86,
Fimbriía ex margella tegebat aurem judicam Medorum,
54. Fimbriam purpuream, habet pileus protosebasti , 1t.
Fimbnati pilei generorum imp. 15. Sebastocratoris,
ibid. Cesaris, ibid. Magni primicerii, 19. Fimbrieta mar-
gellia habet pileus primi secrelarii,. 22. Cabbadium
magni domestici, I7. Fimbriatum scaranicum ejusdem,
itid, Magni ducis 18. Logoiheue serarii generaiis, 20.
Finjbriatos aurei et cocciuel pileos qui gerunt ad mensam
in Nativit, imp. bene precantur, 55.
Flammeum pattlarchas seu tegmen capitis album erat,
post auro illustratum et imaginibus exornatum, 568,
Fiammularis dictus, qui gestabat ftlammulum, 285. Flam-
mulum unum, alterumve in expeditione seu exercitu habet
imperator, 48.lroperium habet magnus primicerius in turma
imperatoria, 55. Sed qui excursiones faciunt, proprium neu
babent, 52, 11. Unicuique dat locum in fossato magno,
domesticus, 84. Sed procerum ante imperatoris non
explicantur, 83. Flammulum varie dictum et scriptum,
252, 245. Non est. idem quod flammeol]utn nee laharum,
$85. Est militare sjgnam domi bellique imp. prelatum,
ibid. Et duodecim omnino signis et imaginibus d:stincta
47. Florenteque imperio cuivis quingenti aderant, 48.
Post imparatoria stabant in vigil. Nativit. Flammu!a pro-
cerum, ibid. 16. Flammulum usitatum imp. erat ss. crux
radiaus, 28, 249. Seu στανρίων, 285. Aliud erat $paxev-
τεῖον, ibid. Flammulum Θεοδώρων hahens imagines est
utriusque S. Tbeodori, 286. Flammula in vestiarium de-
lata, 53. In luctu omissa, 69.
Fioribus sternitur anibulaerum sabbato F.azari, 67.
Flumina habet sticarion episcopi, 166. Sizuiflcaxt
1322
gratiam docendi et flumina de Salvatoris ventre fluentja,
tbid. lis pocula innatant, ibid. Et fluvios habentes man-
dys seu undulala paliia, 1δίά. .
Fons curationumest templum extra urbem dictum z»,-
y^, 581. Ibi sponsa except», 382.
Forma turbarum imperatorisrum civersa, 3l.
Formul:z subsignandi beneficium collatum, 79. Et qua
sultanus Mahometes Gennadium patriarcham , et qua
Christiani impp. patriarchas crearint, 574.
Forum cupedinarium dictum post. ÀAugusteon, 353.
Fossatum dictum a fossa significat cas:ra fossis munita,
211, Exercitum ipsum, ibid. Et qui inde deducuntur,
ibid. la fossato caput turmze imperatoris est magnus pri-
micerius, 45. l'ossati totius caput est magnus domesticus
28,85. fn eo locum tenet imp. absentis, ibid Stationes dis-
ponit, obit cum adnumiasta, 85. In fossato quomodo
diurn: nocturnzque vigilix: constituanlur, 84. Fossatum
leve, i. e. levis armatur: milites, ibid.
Franci appellantur Genuenses et Veneti, 76. Imo etiam
Itali et Siculi, 550. Frzucorum stipendiariorum est eaput
magn. contostaulus, 53.
Francopulus, 'Turcopulus, arcbontopulus, etc. Hecter-
minatio interdum nil significat, interdum minult, 228.
Freni pars aurea, orea, ab aure et ore dicta, 227.
Funarii operis instar argento contorto involutus est no-
dus In sceptro magn. doinesticf, 17. Magni ducis, 18.
Fuuctiones variz clericerum, 1195, 275. Aulicorum, mi-
litum, famulorum, 28.
Funde accubitor, patum quadrat, 185.
Funes deauratis pellibus tecti, quibus poma mense
imp. apponuntur, 301.
"uscus color inter album et nigrum medius, 19.
G
Galata seu Pera s. Sycena est regio nrbis decima ter-
tía, 1292. Eam incolit potestatos Genuensium, $6.
Gallis reges vexillum S. Dionysii oriflambe dictum in
expeditiones educebant, 286.
ammadia sticharia, 166, Gammate vestes. 221,
Generi despotie stemrhatogyrium, 100. Pilei, 1&. Inter
eos ordo dignitatis, 6.
Gennadium Scholarium Mahometes 1I patriareham
creat, 572, Varie pressus officio cedit, 573.
Genva non fleetantur ritu ecclesiastico inter Pascha et
Pentecos!en, 355.
Genuensium potestatus Imperatori flectit genua bis,
manum pedemque osculatur, 75$. Eumdem honorem im-
peratori habent Genuensium primores, ?bid. Ablatis
eappu!iis genua fleclani, fausta ecclamant, ibid. Eorvin
prator ip Nativitate Chrísti adest divino oficio, 56. Ae-
cipit collicium ab imp., ibid. Cereum ἱοροί eum suis sub
matutino Paschali, 74.
Georgii (S.) marlyr:s festum celebrant Graci 25 Apri! ,
$41. S. Georgius martyr flammulo repri»seototur, 4&,
Ejus die festo procossio, 81. Magnus dicitur Grecis,
ibid. Ejus imago, 69, 98. Juxta eam stans coronotus
imp. numismate in. proceres | jacit, ibid., 0, 7. Ea S.
Georgii imago sanguinst, et equus hinnitu gemino et
ominoso Andronicum seniorem terret, 513.
og erasa fons ob miraculum rínt ex aqua facti vincsus,
Gerlachius przdieans Lutheranus memorando facto
Tureici imp.'togam osculatu", 58.
Germeni tricesimum B. Virginis assumpt qui eeie-
rent, 343.
Gradus, excelsi extra templum Blachernium, 525. Ad
eos deducitur imp., 80. Ad eosdem presequitur imp. d.
Hodegetriam, 72, 525.
Grsci recentiores peregrinos variant detiones, 112.
Inanium titulerum crepitacula jsetant, ibid. Gaudent
ambitioso titulo μεγάλου, 120 Βι τοῦ πρώτον, 577. Eo-
rum suni monstra. titulorum πρωτονωθελίσσιµος el πρω-
τονωδελ, σφιμαὔπέρτατος, ibid, Duplici corona lampodein
imp. pralatam ob curam divinorum ei humanorum orna-
bant, 218. Fam potestatem in ponendis depouendisque
"pavriarebis exercitam conspicere dabuerun!, 372. Et hiuc
Crzei suo exemplo palrisrchas tractare etiam "l'urcas
docuere, ibid. Greci ante festa quedam przxcipua jeju-
nium seg quadragesimam premiitant, 59, 296. Aposto-
. lerum emnium festum agunt, 297. B. Virg. cum anima
οἱ rorpore assumptam uno die, 15. Augusti celebrant,
549. kerumdem propria quadam contiacia, troparia, ca-
nones, odz, s'icbi, idiomelon, 138. G&cecorum Latino-
rumque fituurm diversitas unioni non obstat, 296. Eorum
error, noB posse sacerdotem fungi diaconi vice, a Caleca
refutatus, 101. Litu-giam in. quadragesima et :ejuniis a
merid:$ celebrant, 281.
΄
1223 AD CODINUM DK CFFICIIS ET OFFICIALIBUS. 1224
Granalzam, Assyriorum gestamen, imp. fert volantibus
manicis, magnus domesticus una manica, alii utraque
adstrictam lJapatzam, 65, 501.
Gyros habent pilei generorum ímp., 15,251. Ft gy-
And seu ambitus ἰευ]] in pileo primi secretarii, 22,
343.
H
Hreresis, Ejusdem effectus, 572.
Heretici mutant nomina officiorom ecclesiasticorom,
165. Alii retinenda contendupt Don pro imperio, sed
ordiuis dignitate significanda, ibid. H:ereticorum Mani-
cheorum, Nestorisnorum, Eutychianistarum ossa exhu-
manda et in eos synodics imprecationes, 281. Hereti-
corum tetraditarum magnum jejunium, 551.
Hebdomada hebdomadas etiam dicitur, 317. Hebdoma-
dis quinte quadragesimalis feria quinta canitur magnus
canon, 530. Et Satibato hymnus B. Virg. acathistus, 352l.
Hebdomadis magn: officium, ritus, lectio evangeliorum,
lotio pedum, 70, 517 usque ad 527. Hebdomas renova-
tionis seu τής διαχαινησίµον cum feriis est ipsa paschalis
hebdomas, $55. Est 3 jejunio libera, ibid.
Helens (S.) et Constantini M. festum agunt Grseci 21
Maii, 512.
Helena Cantscorzeni filis Jo. Palssologo n 582.
Heraclius numerum elericorum circumscribit, 1123.
Duos tantam vult esse syncellos, 577. Vasa eccleaism in
cuniam conflat, Persiam invadit, 522. [no aciem educit
elparm imaginem, 315.
Hetsria major, cohors militseris, cojus prafectus ma-
gnus hateriarcha, et minor, cujus prefectus heueriarcha
simpliciter, 190.
eueriarchs, offic. palat. 19. Gestamina, 26. Ejus fua-
ctio, 43. Hetsriarehs ad circumstationem vocant alios,
$5. Esmque mitteudam significant, ibid. Hetteriarcba dic-
tus a conciliandis amicis, vel a cohorte militari, 190. Di-
citur et megaltriarcba et megaeuseriarcha, ibid.
lleueriarcha magnus, oífie., palat. 10. Ejus insignia,
22. Oflicium exsules recipere, 56. Exspectat coociavi
ορ ος συ imp., vocat proceres ad ciccumstationermn
94, 23. Proponit in circumstatiooe negotia, 25. Ejus ad
mensara imp. ministerium, 56
Heterodoxi excandescunt agdíentes, sommi pontificis
pedem oscule coli, $28. lidem et patienter demisse pro-
ciduoque genu Logam osculantur imp. Turcici. ibid. Suos-
que pedés vicissim osculo honoratos decantant, 339.
Hiérarcha supet caput S. Evangelium Lenel dum con-
seoratur, 169. —
Hieromnemonis munus, 157. Juvat canstrisium in ve-
stiendo patriarcha ; si sit sacerdos, non licet ei fungi ofti-
cio diaconi ex Grszcorum errore, ibid. Ejus cia officia
imspiciendi preces seu so mega, jus entbroniasmi et con-
tacii fusius explicata, 138, 139.
Hispanorum nuntiis paratum Megaure palatium, 502.
Hodegetrie V rginis imago, 70. Pielatis causa in au-
lam ex monasierio deportuta, 515. sq., 5324. Quo bonore
ab imp. excepta et remisss, quandiu in palatio peregri-
nats, tbid. el sq.
Hodegetrium seu Hodegium, templum a S. Pulcheria
siructum, et monasterium, inde imago a D. Luca picta
eoque reposita nomen Hodegetries invenit, 516.
Honorandi imp. ritos varíi, 2378, 101, 574.
Honorarii pueri bene imp. precentur, ipsi iot nudi
€spite, 59. Unus fert imp. ensem iu vigil. Nativit, 52.
Ex msnibus panbypersebasti tollit ferculum, 61. Scabel-
lum suppedaneum tenet, 63. Uni traditur lampas imp.
interrupta lectione Evsugelii feria quinta magnase hebdo-
madiís, 71. Alius in Dominica Palmarum tinilo matutino
ramum ez ambulacro carpendo ejus diripiendi dat indi-
eium, 68. Magno Sabbato iriclinium replent lauro, 75. In
eos spatgit corouatus imp. numismata, 98. Minisiraut
mensa, 98.
Bor quales et liturgia quomodo in vigil. Nativit. ca-
nantur, 4$. Quo habitu intersit imp., 47. Horarom
inilio tit cireumstatio, 45. In Parasceve et Pascbate, 74.
Hoste propipquo vigiiis bis obeunda, 84.
Hulac, Turcico-Junianus nuntius, 215.
Hymnus matutinus, 57. Vespertinus, 47. Hymnos ve-
spertinos in laschate imp. audit ad 8. Sophim, 76.
Hymuus trisagius canitur in lotione pedum, 70. In Pa-
eehate, 76. In coronatione imp., 89. Ad eum surgunt
mpp. 93.
Hyperpyrum, monetis genus, 55, 259. Hyperpyrum,
*
gestamen caplus iustar ignis flammans, 231.
]
lconomachor.:m interitus, 516.
Iconostasion non est delubrum Ca!vinisticum, sed lo-
eus pro statuendis seu flgendis imaginibus, 274.
Idiomelon, proprium festi caoticum, 298.
Imagines (SS.) Christi nati^ cum aliis ες tabulato in
vigil. Nativit. suspensis, (4. Prope eos stabant sacerdotes,
ibtd. Ad ss. imagines reno:anda:s collecta syoodus, 516,
Ecclesia decora appellaue eidemque restitutae, *ibid,
Dominica orthodoxia propría.et processione honoratz,
cui intereat imp et ad synodicum pro iis colendis de-
cretum in S. Sophis lectum stabat, ibid. et 82. Depor-
tate etiam ss. imagines in processione poma imp.
et lio, despotis et patriarebis prseeuntibus, 68. In pro-
cessione sd Porphyreticam columnam, 79. [mago imp.
in vestibus, 255. Et a sinistris in scaranico magni dome-
stici, 17. Imago equestris imp. in scaranico magni dcun-
garii vigil., 21. In flauumulo, 48. Io clypeis quatuor
rocerum, 99. [Imago sedentis in throno imp. est retro
In scsraoico mago! ducis, 18. Protostratoris, ibid. Mazni
logotheL, stratopedarchs, 19. Magni primicerii, ibid.
Magui drungarii vigiliarum, 21. Imago imp. stantis et
coronati in parte scaranici abteriore magni domestici,
11. Magni ducis, 18. Protostratoris, ibid. [Imago stanii:
imp. sub vitri pellucidi specie in scaranico magni primi-
cerii, 19. Magni contostauli et logothete generalis, ihi,
30. Protovestiaritss, ibid. Imaginem imp. erprimebant
bulis, 258. Iriagines nummorum, ex quibus cognosci
potest quid diadema, Justinianeum, blatium, 257, 283,
. Alis tres imagines vestiti imp. initio Gregorz,
223, 251. Alis oratio, 167, 308.
Imperatoris filii, 6. Ab imp. primus erat Cesar, 7.
Imperatori proprium sebssti epithetum, 8. AL sebasto-
erator constitutus quasi. imperator fuit, 7. Ei jus novani
res et voces auteponendi, postponendi, 8. Imp. ín vi-
gil. nativit. ad matutinum non egreditur, £5, Et Litur-
git adest vel abeat, 46. Quo ritu in orstorium ascendat,
38 Ejus diversa indumenta, 47, 50. Habitus, ornamenta,
15. Ensis potestatis, lampas boni exempli, manüle in-
constantis memorem esse jubet, 51. SS. erucem semper
fert dextra, ibid. Ad mensam quotidianum fert amictum,
55. Faust precationes οἱ reprecationes, 55. Panagia.i»
illato imp. surgit, 62. Sumenti panagiam multi accinun-
tur anni, 65. Io. tricl]nio quinquies cibum sumit proce-
ribus ministrantibus, 64. imp. habitos in Palmis, 13.
Processio, ibid., 69. Facullste ejus diripitur ambuia-
etum, 68. Luctu minus splendide festa aguntur, 69.
lmp. candído amictu stat ante Deiparam victricem,
candidam superulam fert iu processione, 69, 70. Feria
5 Cun. Dom. fundit squam io pelvim, duodecim paupe-
rum lavat pedes, tergi!, osculatur, 70. Tenet lampadem
dumleguntur Evangelia, 71. Depouit et recipit eamdem,
tbid. Pro audiendo vigiliarum quatuor officio divino eligit
sibi conclave, 72. Occurrit d. Hodegeirise eamque dedu-
cit, ibid. Ad liturgiam magni Sabbati fert qua placent
gestamina, ibid. Απίο Imp. sparguntur lauri, ibid. Sub
ivino ufficio magni Paschatis iterum datur imp. lampss,
16. SS. Crucem, evangelium, protopspam et archidiaco-
num osculatur, 74. Vesperas ip S. Sdphis audiens thuris
sufüitu honoratur, 76. Desiit ingredi tabernaculum et au-
rum largiri, 77. A patríarcha et episc. visitur eique ofti-
cium circumstationis ab iilis praestatur, ibid. Thure et
osculo ab epíscopis colitur vicissimque colit, ibid. ia
Pentecoste vestitur ut. lubet, ibid. Ad S. Sophis audit
preces S. Basilii, 78. Ejus fronti ss. Crux imponitur,
. Frons et oculi sacro oleo inunguntur, ibid. Benefi-
cium quod confert eamdem fere quam surea buila vim
habet, ibid. Ex spoliis quinta pars imp. datur, 85. imp.
coronandus palatium oecupat, 86. Prasügit nomen pro-
fessioui fldei propr. manu scripla, eidem subscribit, ibid.
Apostolicas traditiones, ecclesiasticas consuetudines et
decrela conciliorum amplectitur, 86. Scuto insideos a
pire, patriarcha et proceribus in altum tollitur, 58.
austis acclamatiombus salutatur, 89. In S. Sopbiz sacco
et diademate prius consecratis indvitur, ibid. In anaba-
thra sublimis considet matre coronam, conjuge sertum
gerente, ibid. Patriarcha pro imp. precatus in formam
ss. crucis inungit, Sanctus et. Dignus patriareba et po-
pulo accinente et repetente, 90. À pestriarcha et patre
coronatus, ibid. SS. crucem tenet imp., palmam jmpe-
ratrix, decaptatoque trisagio surgit, 9$, 93. Imperator a
diaconis vocatus ad prothesin pergit et mandyam indo-
tus tenet ecclesíasticum deputati loeum, et agmen sup-
plicantium magno pregreditur comitato, 95. Thure et
cantu honoratus io anabatbra sedet surgitque ad lectio-
nem Symboli, ad elevationem ss. Corporis et orstiopem
Dominicam, 95. Communoicaturus vocatur a diaconis et
sacram mensam ín ss. crucis formam incensat, 95.
Imperatori thuris honorem redhibet patriarcha, 96. A4
s. communionem deponit coronam, quam post recipit,
1225
ibid. Antidoro et benedicione acceptis et catechumeno-
rum occupato loco accinitur velatis impp. et remotis
velis acciamatuar, 96, 97. Ad palatium deducuntur despo-
tis equitantibus, 97. Stemmatophori accumbunt maguo
domestico ministrapie, ibid. Duplex epicombiornm flt
sparsio, 98. Qua largitione volunl orenes secum letari
impp., ibid. Ea letitia per epulas multasque ferias contí-
nnt, ibid. Coronsto epulanti et stemma geslanti imp.
adsunt proceres clypeatli. cam equestris imp. imagine,
99. Imperatoris amictus in creatione despote et seba-
stoeratoris, 100. In designatione patriarche, 102. Ejus
formula qua despotam creat, 100. Qua patriarcham, 1035.
l'edis osculum a creato accipit despota, diversis imposl-
tis stemmstogyriis, 100. Imperator stat cum munere fun-
gitur imperatorio, 100. Imp. lugentis candida et citrina
vestimenta, 106. ÀÁulici et populos com ἱπρ. lugent uf-
lati, 106. Cogosti imp. diverso ritu lugent, ibid. Ad fon-
tem, vel Blachernas sponss obviam exit imp. eques, 107,
108. Vestes mutat. in Nauvit., 47, 9I. Et in Palmis, 67.
Ejus filius eadem gestat indumenta, sí coronatus sit;
sin minus, soper usitatum amiclum gerit velum et in ca-
pite serium, 52. Tlpóvwj«, oratorium, nou erat destina-
lum, ut imperator inde prospiceret, sed rei divius in-
leresset, 253. Quomodo lex paniamerims non semper
observata fuerit, αἱ imperatori quinta pars spoliorum
cederet, 2:55. Imp. pro consuetudine tres cruces cinua-
bari in fronte bulla exprimit, 256. Jpssque bulla imp.
imaginem exprimunt, ibid. !mperatoris poteslas 1n ec-
clesiasticis per adulationem servilem ad episcopalía et
sacerdotaiia prope evecta foit munera, 331. Palms-
rum die 'mpp. rogas dabant, Sl. Et dare ces-
sabant 512, 35i. Pedes lavabapt, 518. Coronstus
imp. alios dignitatibus condecorat vel titulis afficit, 567.
Patrisrchas ponebant et deponebant, 572. Imp. Grseci in
natali prandents, aceubantís, non assidentis maguiflcen-
tía, $01.
Imperatrix mater coronati in anabathra gestat coro-
nam, nova imperatrix sertum, 89. Illa ramum tenet au-
reum iofxis unionibus; etíam vidua cum himatio nigro,
91. Creanda susteniator a propinquis vel eunuchbis, ibid.
Uenedictum diverseque forme stemma imponitur, 92.
Exhibitio honore se viro subjectam fatetur, ibid. Ejus
coronalio peragitur vel eum imperatoris vel iuter nup-
Las, ibid., 562. Future sponse proceditur obviam, ep-
pellit ad fontem vel Blachernas, a matronis induitur,
equo palatio ipvebitur, 107. 24
[nauratum lignum sceptrum magni primicerii uti et
imperatoris aliaque, 19, 20. Inauratum pedum dat sulta-
nus creando patriarcha, 573. .
Indusia Junio-Calviniana ab ecclesiasticis abhorrent,
Infula non utuntur episcopi Grseci, 169.
Insignis, ornamenta, vestimenta imp. et aulicorum,
15, 17. Imperavoris precipue, 67, 50, 89. Imperatricis
vidus, 91.
Instrumenta musica, ^ 80 pai 1. los (5
nterpres magnus, oftic. alat. , 11. Insignia, 25.
Officium, 40. P e
Intorti serei et aurei coloris scepirnm magni hets-
rlarchzm, 22. Intorti citrini et srei coloris sceptrum
heteeriarchue, 30. Intortus condylus in scepiro prsefecti
sigillo, 20.
B rene et Constantinus pro ss. imaginibus septimam col-
ligunt synodum, 546.
issacius Comaenus, Alexii frater, creatue primus seba-
stocrator, 7. Cesarem prait, ibid.
J
Januarii die 6 celebrant Latini Epiphaniam regibus fac-
tam, 505. Eo díe natalem gyptii agebant, 504. Januarii
sextus respondet undecima mensis ybi, 506.
Jejunium paocorum dierum festis quatuor pramittunt
Grseci, 296. Id sub magoa impositum poaeua, ibid. Et pro-
ducere laicis erat liberum, monachis ex regula prolixius
wnpositum, 297. Jejuniorum prima dominica celebratur
orthodoxis, $345. Ad quadragesime jejunium excitatus
patriarche munere et exhortatione populus catecheseos
festo, 512. Varia jejunia variorum, 3554. Es varletss non
obstat unioni (idei, ibid. et 296,
Joan. Baptist (S.) Natalis agitur 2& Jun., 543. Pro-
cessio ad ejus monasterium, 81. Ejus imagine suum
exornat flammeum patriarcha, 568,
Joannis (S.) evaugelium usque ad passionem in magna
hebdomade lectum, 517.
Joannes Andronici Junioris f. creatus imp. alios hono-
rat, 367.
Jessnes Cantacuzenus iL. magn«s domesticus squalis
PaTnor. Gg. CLVIIL.
INDEX ANALYTICUS .
1226
fonbypersebasto, 7T. Eidem singularia gestamina a duo- —
us impp. concessa, 18. Ab Andronico Paleologo II supra
omnes evecLus, 8. Uxoris fratribus chlamydes et cas
jneiar ἀθφροί permittit, 15. Et serta distincte, 101.
Natu majorem despous prsfert, 174. Ipse Didymotichi
imp. iuauguratus vestem purpuream sibi induit et Liaram
humo tollens impónit, alii purpureas ei crepidas iodu-
cunt, 568. Adrianopoli secundum et iu Blachernis tertium
coronatus etjam conjugem coronat spargitque numis-
matá, ibid. Postridie coronationis Andronicum candido lu-
get amictu, 514, 515. Filia Josnni Palssologo nupts, 382.
Deposito imperio monachum agit, 541;
oaanes Citrius ejusque respousa, 117. Apud eumdem
ordo principalium dignitatum, 155. Alio ordine numerat
dignitates ecclesiasticas, 157. Refutatur a Caleca, sacer-
dotem non posse lungi ministerio diaconi, ibid. )
Joannes Comnenus Imp Virginis Nicopa-e imaginem
triumphali vehit curru, 515. . .
jj oannes imp. penultímus concil. Florentino interfuit,
Josnnes Palaologus ad columnsm crucigeram supplíea-
bundus, 559.
Jordanis aquse ob Christt baptismum incorrupta, 507.
Judex castrensis seu fossati, offic. 52 palat., 11. Insi-
gnia, 25. Militibus jus dicit, 40. .
Judices Medi gestabapnt epilorica et phaceolidem, 54.
Aurem mardellio tectam reo servabant, reteetam accusa-
tori dabant, ibid. Eorum insigne pilaticia, ibid. —
Judieis dum habentor populum continet qui est a
secretis, 141.
Junius SS. crucis odio male edere et explicare videtur
Codinum, 349. Est fabulator. Calvinianus, 145. Interpres
flagitiosus, 285, 367. Frauduleotus, 374. [uepins, 118,
125, 132, 153, 155, 156, 158, 145, 150, 155, 155, 157, 175,
206, 220, 227, 229, 257, 239, 242, 415, 245, 118, 25*, 959,
211, 271, 285, 283, 289, 295, 298, 501, 515, 516, 515, 520,
526, 530, 335, 537, 540, 518, 555, 364, 319. Ioscitus, {40
141, 160, 259, 268, 270, 333. Juris imperitus, 575. Per-
versus, 255, 526. Ridiculus, 148, 2353, 240, 298, 541, 506.
Varie aberrans, 142, 385, 571, 572,
Justiniana prima, 105. Dicta Achris Justiniani patria et
ab ipso priviiegiis ditata, 575. Inde regia sedes Bulgaro-
rum esse copit, ibid. Ejus archiepiscopus eiectus uti
teiarcha, ibid, Subjecti alii provinciales episcopi, ibid.
"idem lampas praelata, 278. Justiniaua secunda in Cypro
fuit, patria Theodors conjugis, 575. Justiufana tertia
Carthago, quod eam Vandalis puisis restituerit Jusuinianus
imperio ltomano, ibid.
ustinianeum, capitis gestamen imperatorium, 51, 990.
Justinianus numerum definit elericorum, 112. Patriam
Achrida egornat et plures urbes a se Justinianas dicit,
915. Ecclesie magn: trullam construit, 212.
Justinus truliee casu soleam comminutum pari nequit
reparare splendore, 661. Eidem acclamatum, 278.
uvenis despoUe habitus, 11, 12.
L
Labarum apud Grecos posteriores deslisse videtur,
385. Illique respondere διδέλλιον seu geniino velo con-
sians vexillum, 269, 285.
Lacinias sine lermuiscis militaribus habet ruchum
despots, 13.
Lampadarius duplicem ampullam auream tenet in
vigil. Nativit, &4&. Ascendit in oratorium cum despotis,
49. Tollit fercüla cum doinestico, lectoribus, canonarchís,
60. 1n festo Palmarum prior venit in ambulacrum cantans,
68.'Differt a prafecto luminum, 145. Erat ofüicium palati-
uum, ibid.
Lampas accensa preferebatur imperatori, (45. Quee
corooa duplici erat ciucta ob curam ecclesiasticorum et
politicorum, 278. De aureis et argenteis stephanomas
circum eam, ibid. Lampas eliam przelata ut boni exemph
esset 1mp., 51. Ejus supremse partes SS. crucibus corcci-
neis, cinnabari et bractea oruat, 45. Lampadem n Epi-
phanía imp. dat patriarcha, 65. Tenet in l'almis, 67. Et
ad lectionem 12 evangeliorum fer. quinta magn: heb
dom., 71. Et sub maiatino paschali, 75. Lampades iu
Epiphanim o/flcio etiam aulicis dantur, 65. Lampas cum
slnplice corona prsferebatur patriatchs archiepiscopo
Bulgariz, Cypri et imperatrici ob simplicem potestatem,
218. Patriarcha etiam extra propr. dicecesin ibat lampada
conspicuus, ibid. Lampades pr«feruntur S. Evangelio in
ambonem delalo, 160. Et sxcrís donis, 161.
Lanceolz: usos in antidur, 365,
Lapatzim uniea adstrictam manica fert inagnus dome-
slicus, alii utraque adstrictom, 61,
|
39
122]
Lapide (Pro) eopsecrato seu ara portatili otebantur
antimensiis Gezeci, 140.
Laurus spargitur in magno Sabbato, 72, 73.
" i (S) resuscitatio eL monasterium ab imp. cele-
ratu .
Laziros patriarcha Jo. Cantacuzenum corooat Ádriano-
poli, 363.
Lecii 19 tricliniares nomeu palatio decaeaoeorum ac-
eubitum dedere, 501.
Lectores non suprs, 110. Justinianes, ad 160 permittit
in ecclesia magoa Heraclius, 112. Eorum habitus et mi-
nisterium in pslatio, 44. Tollunt fercula, 60. Laurum ia
3 bhato magno ante imp. spargunt, 72. Eorum primice-
tiva, 6.
L5 ram seu pulpitum, analogíum, super quo legitur,
Legi antiquae respondet aptiqua traditio operandi sa-
cris etiam tecto capite ol mysterium spines corons, aut
sudarii supra caput Christi, 169.
Leo issurus et Armenius iconomachi, 545, 546. Una
eum (liio perit turpiter, ibid. Sub eod. Isauro urbs ob:side-
tur et B. Virg. ope liberatur, 525.
Leo magous imp. i& Blachernis templum Deiparse
struxit, 272.
Leo Philosophus S. Lazaro templum struxit, 547. Ei
arc inside , 119, 120. Βασιλεοπάτορα vauo titulo
nzit, 175.
[.eones solium 1n Megaura custodiunt, 502.
Leouidem bajulum Alexander puer imitatus emendare
senex nequit, 211.
Litanis varim, 19. Iis debet pedes ipteresse imp. in
palmis, 10. .
Liturgia in vigil Nativit. quomodo celebretur et in
Nativit, ipsa, 46, 47. Quo habitu ἱπιρ. et proceres inter-
sint, 47. Hi ad lilorgiam ot laudes vespertinas gestant
flammula, ibid. Post iiturgism ip Epiphania jt consecra-
tio squa, 64. [n palmis nuila, 69. in Paschate psalltur
tacite, 14, 16 Liturgism die mayni Chrysostomi imp. au-
dit in S. Sophis, 80. Aliisque variis et templis οἱ mona-
steríis, ibid., 81, Liturgia uon siue luminibus celebratur,
145. Esm perficiunt sperto cespite Orientis episcopi exce-
pto Alexandrino, 169. Tecto capite qui peragunt litur-
ελα Christi s pineam representiant coronam, ibid. |a
Jejuniis et vigiliis post vesperas seu a meridie habita,
283. In. Paschate ante ortum solem, ibid. Ab Vturgia
exeundi signum orario datum catechurneuis, 168. Ejus
ritus ignorant Calviniani, ibid.
Locum aulici certum et aulicorum babent classes, 57,
Logarisstes aulae, offic.. 61. palat., 12. Ejus gestamina,
26. a functione, 39. Sed videfur hulc aliq.a assigpa-
ri, .
Logariastes magnus, offic , {0 palat., 10. Iusiguio, 24.
Loyographi, 151.
Logoile!a serarii generalis, otfic., 18. palat., 5. Ejos
insignia, 20. Oflicium ignotum, 34. Potest etiam. dici
logotheta publice rei, non lamen a geuicis, 156.
Logotheta castrensis, ο[ής., 47. platinum vel rectius
castreose et exercitus, 11. Insignia, 24. Nullafunctio, 40.
Logotheta cursus publici, ofüc., 27. palat., 10. Ejus. pi-
leus et yestamina, 22. Non habet scaranicum neque mini-
sterium, 36. Logotheta maguus, officium, 12. palatinum,
9. Ornamenta, 19. Non fert. sceptrum, ibid. Ex officio
mittendos regibus curat litteras, 52. Aliquaudo superior
sitalopedarcha factus, 9. Logotheta rerum domestica-
rum s. familiarium, offic., 59. palat., 10. Vestitus, 24.
Caret functione, $59. Logo!bela rei pecuaris, offic., 49.
palatía., 11. Insignia ,25. Oftüicium nullum, 40. Neque su-
reum neque rubrum gestaus scaranicum, 58. Est limes
ofücialium, ibid. Eo iuferiores sunt qui coccinca ferunt
scaranica, tbid.
Lora despots, 15. Lora seu manuclavia Dardariota-
am ad flagelllandum, 38. Lorum uon est mitra s, tiara,
η
Lorleati seu clibanarii, 266. ia valado feria 5
otio um ejusque ritus ja palatio feria 5 magna
hebdomadis, 70. en d s
Luces (S.) evsngelista imaginem Deiparse Hodegetrie
ju tabula pictam reliquit, 516. Ejus SS. Evangelium le-
cinibus tribus ig magaa hebdomade totum legebatur,
Locas patriarcha abusum in notariorum festo correxit,
Luctus in aula insigne candida vestimenta, 69, 106, 511.
Luctus in Ecclesia Porpures vestimenta insigne, 169. Lu-
ctus ip Eeciesia diebus jejuntorum οἱ defunciorum memo-
riis, sbid.
Luitpraudus facete a coatrario ridet acciamationcs fa-
AD CODINUM DE OFFÍCHS ET OFF CIALIBUS.
1298
ctas Nicephoro Phocs, 278. Ejus ridicalam μη νο.
$55. Magnilccentiam in pasti prsndentis, 501. Describit
Megsurs palatium et porphyuee, 502. Perphyrogenion
appetat in Porplryra palatio natos, ibid. Nimium 1nd.ist
affectui in Grascos sinistro, 555. Rogse in Palmis distribe-
Vonem narrat, 51! sg. .
Lumineria ad bapusmom ordinsrie accensa a Calvinia-
Dis abrogata, 1149.
Lux vera Christus, 505. Ob illod «locest lux vostra»
lampas imperatori prefertur, 51.
Macedones et Orientales coloot Romsnorum imp. tsa-
quam successorem in pesterna Alexandri demo, 55.
Macedonia in Romancrum ditione, 55.
Magi Persarom, canticum nativitatis 60. Sub eo um.
abstinet ab eso, ibid. Idiomelos recitatur totum, 398.
Magis factam apparitionem celebrant Grasei 26. Decemb..
Lauoi 6 Janusrü , 305. Magos esse reges s. regulos
morose et calvinisticeCassubonus coacedit. 303.
Msgister supplicum libeliorum, ofc. 44, palat ; 1i
Habitus, 24. Recipit supplicstiones imp. equitante, 59.
. Magister pststinus clericus fert purpureum e€amisium
i vigil. Nativit, 44. Est cantor, θέ. cantat ad mensa
et toliit fercula, 60.
Magni titulus ambitioni Grseorum frequens, psreior
modestia Latinorum, 140. Partim prodistioctione additur,
tbid.
λα varii artificii palstium, dictum et Mezsoer?,
$02
Mahometes Turesrom sulisous capta urbe Gebnasdium
pfatfriarebamn certa. forma creat, $72. Suis manibus daz
pedum magmi prelií, equum et templom S5. Aposto;o-
fum, ibid. Sub ipso uno patriarche uovem ommno sibi
su vcesserunt, 3:3.
Mandyam coloris uberrimi fert imperatrix vidua in
coronatione nova, 91. Mandyam aureum exui imp., 9».
πάγος vestis erat commuais patrisrchis et impp , οι).
Episcoporum erani undu.ali mandys, ibid. Hi üuvii «eu
undam docendi officium nolsbant, ibid. el 166. Maudras
etiam ferunt deputat, cum SS, Evangelium i8 saggexium
pree.nt, (60. Mondyas distinguitür 3 sacco, S15. Vane
sciibitur, 168, 579.
Manyones canum dicti venatores, 39,
Mauics Utiaque volitante fert imp. graostzam, reliqvi
astrictam utraque, magous «omesucus una ta3otum,
64. Manicas non habet φελώνη, sacra vestis, 167.
Mantili ligatum involocfrum cum acacia mobet Imp.
mortelitatis, 51. [dem gestat in psimis, GT.
Manuelem οἱ Josnnem Assuios Cantacuzenus honorat,
16. Sebsstoerstores facti, 101.
Manuel antepenulimus imp. reoevat porphyreticam
columnam, 549.
Marci (S.) Evangelium totum lectionibos duabus in
hebdomade magna lectum, 517.
Marcisnas et Martyrius (SS.) manu. el notarii festo bo-
norali, ejus abusus correctus, 270.
,Hangarite et maryelis s. margellia sent disiecta,
Margellum s. margelliam est eoraillium et inde dica
vatii coloris assumenta, somptuosa auroque texta adui-
tsinenta et purpurea vestimenta, 221. .
Martyres (SS.) primo omnium diademste s. zona mili-
tari exuti, 50. SS. quatuor martyrum flammulum, 48.
Matchae Evangelium totum lectionibus dusbus magaa
hebdomade lectum, 317.
Metutinum olfic. io. vigil. Nativit., 45. Ia Domibica
l'almarum, 67. Et lugente imp. ante Deiparam victricem
canitur, 69. Sub matutino in Paschate tenet imp. l:m-
padem datam a protopapa, 75. Sub eoderm dantur cerei
proceribus et potestato Genuensium, ibid. et 75. Res.-
duum ejus canitur círca vestibuium vriclinii, deiu tt
benedictio, 78.
Matzobatbulum, missile ad prucnl jaciendum, 215.
Matzucam loco sceptri fert protalogator, 25. Ejus ba-
stile habet βοντίου, buttam s. copellam, 245.
Maunricii (In S.) tricesimos B. Virg. litamiis bonoratur
Ingolstadii, 544.
Medorum gens magnifics, 55. Eorum judices margelis
leelam aurem accusalis servabant, 54. Eorumdem cou-
suetudine vixit Cyrus, 94.
Meg»loalogiLse milites sub stratopeuarcha, 42.
Megaura palatinm, In eo desuratam arborem volucres
replebaut, 302. Solinum Jeopibus irrugiit. imp. penes la-
q: eare subito evectus, ibid.
Melissenus Leo fratrem objurgat siromaste intentata,
212.
1259
Memoria (A), offic. 59, palat.,11. Induments, 36. Mini-
sterium notare faeta bonore digos, 4i. Convenit cum
svggestore ecclesiastico, 143.
., Mensa imp. non instruitur fer. 5 magne bebdomadis,
71. Neque jn. magno sabbato, 75. À mensa dicontur anti-
merisia; 147. Ménsm s. álusri pánnus substruitor, ex quo
pánao consecrancur autimensià, 146. Mensis saeris adbi-
entur antimensis, quando dubium est num mense sint
eo Mensis cjus]. initi benedicti i
ensis cnjusqu& initio aqua benedictio peracta in pa-
latio; 78, Sis. " P "a
Metusxa vestis serica, 562. Es vestitur imp. equus in
morem tíibialium, 97. Olim Medica appeliata, et quando
urbi illats, 363.
elaxaricus, éjus négoliator, 563.
Methodius (S.) patriareha cuni ἱμρρ. restitoit 65. ima-
gines, 45. Sub eodem instituta est Dominica orthodo-
εί, tbid.
, Michael (S.) arehangelos, Grieit diclus árchistrategus,
üotben primo ἀάί fiammulo, 281.
Micbaeél Amorius, $46.
Michael Pálsmologus I mutat dignitstes et iusigoia, 8,
175. Cum Genuenbibus foedus init ritumque &e hohorandi
preseribit, 75. ϱ aiürus Venetos tantum indulsit
inducias, tbid. 20. Idem Cpolim s Latinis recipit, 516.
Amplissimos honores d. Ἡοάθροιτίω defert, illam pér
portam Áuream secutos, ibid.
Michael Rangabe et Michael f. Theophili cum Theo-
dora maire cultores ss. imaginum, 546.
Michael] Tarchaniota, 8.
Milites uno, duobus, tribusve merentar equis, 42. De-
sertores revocat protalogator et debito ordine locat, 40.
''ollunt fereula ex mano magni dornestici, 61. Levis ar-
mature vigilias diurnas obeunt, 84. Militum varia genera
nominsque, afci'enentes, sagittarii eL tzangratores,
248. Barangi, 361. Bardariots, 267. Castelliani, 271. Cli-
bauarii, cataphractarii, 306. Cursarii, cursores, κουρσεύ-
οντες, πρόµαχοι, 254, 255. Cortnarli, 266. Franci stipen-
Jiarii, 53. Murtati, 37. Rogatores, 260. Spatharii, 251.
Tzacones, 247. Militum duces, 95. Militum οἱ accla-
maatam, 290.
Minister a genibus induit patriarcham epigonatio, 440.
Miscendo (À) Ghece dictus pincerna, 58.
Missa per tricesimum B. Virg. Assumpus canitur in
Germsnis templis, 54. .
Missus non sunt singula fercula, sed ferculorum plu-
rium illatio, 235
Mitra non utuntur episc. Grésci preter Alexandrinum,
Mocii (S.) mort. templum, in quo Leoni philoso
imp. structa ipsidise, 551. 1 d pho
Monachi longiores quadragesimas agont, 297.
Monampulum, 1418, 119. Erat. ampulla sacro chrismati
wervándo, quam secundus tenebat ostiarius, 149. Unde
diclum et quomodo sctibendum, ibid.'et 315.
Monasteria virorum et mulierum credita magno sacel-
lario, 122, 121. Virginum, sacella et carceres diceban-
Lur, unde egressus vetitus, ibid. Monasteria peratica, 122,
sliaque varia τῆς περιδλέπτου Deipars, .541. Libis, 540.
Manganense, 541. Petra, 542. Monasteria cum imp. visit
publica processione, geminum prafertur a tzauca velum
et super id lampas accensa ponitur, 82. Monasteriorum
diversi ritus non obstant unioni fldei, 296.
Monitoris s. suggestoris est patriarcbs in sacro vel
€oncione hzrenti suggerere, 145. Convenit cum eo qui
et mérmoria imp., ibid. Dicuntur rememoratorii,
ibid.
Mulier equum suum a Theophilo iconom. imp. repe--
liit οἱ recepit, 30. Mulieres psrva de collo ferunt evan-
gelia, 519.
Muros urbis patriarcha et populus obibat eL hostes oh-
jectu ss. erucis et imaginis Christi non manu facte et
B. Virginis Hodegetrix venerandszquae vestis ejusdem re-
pellebat, 532,
,j orat pedites iu circumstatione aulica ferunt tels,
Myroblyta S. Demetrius martyr dictus, $10.
Mvyrtraites, offic., 78; palat., 12. indumenta, 27.
Myrtaites magnus, ofiicium 53; paatin. ?1. Gestami-
ns, 21. Ofücium incognitum, 45. Sed distinctum a prz-
fecti murtatorum officio, 248. Origo vocis non est He-
brzs, ibid.
Mysticus, offücium, 50, palatin., 10. Ejos ornamenta,
25. Est senator secretioris consilii, $6, 264.
N
Nartbecem et ss. erncem imp. coronatus gestat, 95,
Nau vitatis Christi vigilia et dies iu pa!atio, quibus mi-
INDEX ANALYTICUS
1220
nisterlis palatini cleri, quo habitu, cantu, litorgie, bora-
rum; tropariorum celebretur, 45. Que circomstatio, 4i,
Imp. et procerum gestamina, 47. Fiammula, ibid. Ritus
in oratorio, 48. Eo die imp. cibum in trielinio sumit mi-
Distrantibus varie proceribus, 85. Et apprecantibus ad
D3useam, ibid., 69. Etiam in luctu; ejus diei magnificep-
tis, 501. Mativitatem Cbristi agunt 6 — Januar. JEgyptii,
504. In Thracia ante S. Chrysostomi tempora celebrata,
Di. fativitate B. Virginis fil processio ad monasterium
s, 80.
Nepotibug imp. a magno domestico ferepla dantur au-
ferenda, 6t.
Nicephorus generalls'pabliesm rei logothela ad impe-
rium eveetus ss. imagines coluit, 546. |]
icephorus Méli&senus Csesaris dignitate afficitur, 7.
Nícepborus Phocas acclamationibus bonorauiss ridetur a
Lujtprando, 378. Ejus processio, $35.
Nicettas (S.) ab ortu clericus designatus, 170.
Niger et albus color babet. medium fuscum, 19. Nigro
indumento interest vidua imperatrix in nove creatione,
91. Eodem utuntur proeeres coram lugente imp. per 40
dies, 106.
Nili aqua vinosa ob mirsculum vini ex aqua facti, 306.
Nódi et palmula ín sciadio imp. 15, 335.
Nomicub, 6. De eo quatuor opiniones, 196.
Nomina sebasti et cratoris in unum conflavit Alexius
Comn., 7, 8. Et fratri communicavit, 7. Nomina gestan-
tium dominorum fert umbo, 15. Nomina impp. et de-
spotárum faostis acclamatiopibus afficiuntur, 55. Nomina
ecclesiastica hetetodoxi erasse vertunt, 165, 167, 5517.
Qusdam retinent iidem, quadam rejicfunt, de iisioter
He lis, 165. In nominum impositione quid attendendum,
. Notarii (quicunque illi fuerint) pueros docebant, 27!.
Notarios plures habebant sub se ecclesiasticus el pala-
unns protonotarii, 270. Quadraginta permisit Heraclius,
Novaudi res et voces jus imperatori, 8, Idem sibi pa-
triarcha sump:it. 144.
Nudo capite Grzci epise. prseter Alexandrinum sacri-
fieant, 169. Nudis capitibus ja palatio pueri honorari,
59. 65. Ita. ministrant imp. coronato, 98. Et dum patri-
arcba renuntiatur, 105. Et vulgus ín coronatione imp..
90. Hipc nudis pedibus vulgus in deductione Nicephori
Phoes ridet Luitprandus, $35.
Numismata tría aurea pauperibus dantur, quibus imp.
pedes lavit, 71. Totidem cum argenteis tribus illigata
epicumbiis sparguntur in coronatione imp., 88, 98, 555.
umismata cum scaramangis data Palmarum Dominica in
rog» distributione, 512.
. Nundios Hierosolymis actse {η Exaltatione ss. Crucis,
558.
ο
Üccursus solemnitas S. Purificstio B. Virginis cele-
bretur longiore Barasngorum comitatu, 80
Octapodium dicitur flammulum octo iiugulis habens
imagines SS. Pontificum, 48.
OÉcumenica 7 concilia et traditiones apostolicas imp.
Coronandus recipit, 86.
OEnocheum, cella vimaría, ex οἰνοχεῖον vel potius οἶνο-
χοεῖον, vasculum, 2301.
Officia srchonticia litteris principum collata, 161. Offi-
cia ecclesiastica mutant patriarchae, 144, 162. Aliacitrius
memorat, ibid. Alia Turco-Graecia, 165. Horum nomina
mutant, retinent, impugnant haeretici, 165. Officiorum
novorum commenta, mutationes, 7, 174, 175. YXorumdem
vani titali, 115. Officium benedictionis aqui initio niensis
canitur, 78.
Ofticiales prims peutadis suut quinque patriarch»
sensus, quinque consistoris, exocatacoeli principes, 118.
Eorumdem plures adjutores chartulsrii, ibtd.
Orsrium, vestis sacra disconorum, angelorum celerita-
tem et reverentiam notat. ín eo scriptum satctus. Nou
est sudarium ejus usus eliam indaado catlechumenis
exeundi signo, 167, 508.
Oratio fondenda nuds!o capite ob humilitatem, et
Christum caput honorandum, 169.
Oratorium recte eliam πρόχνψις dicitur contra Meur-
sium, 255. &o prefertur imp. scutum et divellium, 39.
Ex adverso il!ins gestantur flammula, 47. Juxta illius eo-
]umnas stant Barangi, 49. Infrahabent stationem Cortinarii,
$1.Cum íimp.in oratorium a-cendunt despots, proto- .
vestiarius et lampadarius, 49. Ibi a genibus est imp. cum
fllio coronato conspicgns et ss. crucem et acaciam
fert, $2. .
Ordinatio s. consecratio Grzceis aequivoce dieta χειρο-
7231
«ovía errandi bisreticis decipiendive preebet ocessionem,
$71. Benedictionem impertitur, 513, Fit S. Spiritus in-
vocatione rnanuumque impositione, ibid. llemque nodo
capite. 169. Ordinatio pstriarch» facta in S. Sophis,
104. In cbartophylacis tradebstar bulloterium eum cla-
vibus, 127. In sacerdotum et disconorum primus ostia-
n fores servabat, secundus asmpuliam ss. chrismatis,
Ordinem inter saers eurat pesfectus 880 etationis,
112. [n aula primicerius, 57. [n militibus protatogatar,
49, in Jppolo Bardariots imp. precedentes cum sce-
iris .
P Ores pers freni circum os dieta, 227.
Urganis canitur in Nativitate Christi, 52, 55.
Orgyas (Ad) duas obviat protopapse imperator in bene-
dictione, 79.
Ürnamenta procerum, 15, 17.
Orphanotrophus ecclesiasticus, 162. Est et ofc, 26.
palat., 11. Insignia, 26. Olim pupillos curabat, postea
vacabst, 44.
Orthodoxim Dominica S. Sophiam imp. iavisit, 84.
Est prima Dominica Quadragesime, non proxima Pente-
coste, $45. Sic dicta ob restitutas per concilium generale
septimum orthodoxis ss. imagines, ibid. Cum tidem
el ss. cruce facta. processio lectumque svnodicum seu
de r'parandis es, imeginibus decretum stante imperato-
re, S46.
Orthographia dictionum peregrinarum varis, 112. De
monsmpuio, 148, 275. De secreisrio, 141, 211. De
magno duce, 178. De ceontostaulo, 181. De allagio, 100.
De !ampario, 221. De copritorio, 226. De (tuphis, 227.
pe cahtiadio, 229. De authenta, 253. Orthographia. varía
de chrysoclavis, 255. Blattis, 256. Epiloricis, 359. Pha-
ceolio, 240. Amiralio, 245. V'ossato, 214. Matzuca, 245.
Botia, ibid. Tzangiis et sagmariis, 253. De flanimulis,
ο. Samittis, 503. Protosyoceilis, 577. De maudyis,
Osculandi oculos, faciem, dextram, prdes mos, 528.
Heterodoxi morem sugillant, osculaudi tamen togam
Turcicam facto scriptoque probant, neque admitendo
elíata oscula demisalonis intima se impi.nt, 529. Oscu-
Istus pontificis genam est patriarcha ín concil. Fleren-
tino. 129. Dexiram et genam exucatacwet. ibid.
Ostiarii ne plures quam centum Justinianus, ut. ad 75
essent Heraclius sanxit, 114 Ostiarius primus fores
Custodit sub ordinatione :eu electione ministrorem ec-
clesiasticorum, 148. Secuidus. (cnet. monampulum Αφ.
chriema,.is ad episc. et sacerdotes iuungendos, 119.
P
l'osgniotze in vigil. Nativit. «nb liturgia et horis stant
inler clerum et flammuls, 49, 285.
Palseologorum monasterípm ah ipsis eediücatum, 80.
Palatinorum officiorum ordo, 6, Ht.
Palmarum (festum Grecis ἑορτὴ τῶν Batuv, 511. Eo
festo patríarcha et impp. dabant rogas, ibid. Cereog et
SS. cruces patriarcha, 513.
Paiudameutum male dicitur mandyas, 579.
Papsgia aublata mensa infertur et a magno domestico
porrigitur imp., 62, 65. Panagio accepta accinitur poly-
chronion, 65. Panegis» sumend:s consuetudo a B. Virgi-
nis apparitione et ab apostolis orta, 999. Ei coe ius non
a consecratione Sacerdotum data. benedictio, ibid. Pa-
nagla epithetam B. Virgini apparenti post. mortem ab
apostolis datum, ibid. Iade oomen panagim ad pauem
wanslatum, 500,
Panaglarium, scutelta, in qua infercbatur panagia, 298.
lanhypersebasti dignitas nove ab Alevio Comp, ex-
ccgitata, T, 177. /Equalis.Cuesari. et. uwagne domestico,
mox inferior etiam protovestisrio, 7, 8, 18. Ejus insi